Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Αλχημιστές και μέταλλα, και πάλι για τις λέξεις της χημείας

Posted by sarant στο 16 Σεπτεμβρίου, 2019


Ταξίδευα χτες και προχτές, οπότε δεν προλάβαινα να γραψω φρέσκο άρθρο. Στις περιπτώσεις αυτές, καταφεύγω σε επαναλήψεις, κι αυτο θα κάνω και σήμερα.

Διάλεξα λοιπόν να παρουσιάσω ένα παλιό άρθρο, αρχικά δημοσιευμένο πριν από δέκα χρόνια (παρά δυο μήνες) στο ιστολόγιο, ένα άρθρο που αρχικά είχα δημοσιεύσει στο περιοδικό Το φαινόμενο του Λουξεμβούργου, που έβγαζε επί πολλά χρόνια η εδώ ελληνική κοινότητα -ένα άρθρο στο οποίο θυμάμαι αυτά που μάθαινα σε μιαν άλλη ζωή, τότε που ήμουν χημικός μηχανικός.

Οπότε, το αναδημοσιεύω -και βάζω και στο τελος ένα σχόλιο που είχε κάνει στην αρχική δημοσίευση ο αξέχαστος πατέρας μου.

Εκτός από μάθημα στο γυμνάσιο και το λύκειο, βαρετό για μερικούς και ενδιαφέρον, ίσως και συναρπαστικό, για άλλους, η χημεία, μια επιστήμη συνυφασμένη με την καθημερινή ζωή μας, έχει επίσης πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία. Στο σημερινό μας σημείωμα, βέβαια, δεν θα σας ταλαιπωρήσω με χημικούς τύπους και αντιδράσεις, που άλλωστε δεν θυμάμαι και πολλούς, για να πω τη μαύρη αλήθεια, ύστερα από τόσα χρόνια μακριά από τα θρανία, αλλά θα εξετάσω λεξιλογικά το θέμα, θα μιλήσουμε δηλαδή για τις λέξεις της χημείας.

Και επειδή αρχή σοφίας ονομάτων επίσκεψις, επιβάλλεται να ξεκινήσουμε το ταξίδι μας από την ίδια τη λέξη «χημεία». Το κακό όμως είναι ότι η ετυμολογία της λέξης δεν είναι τόσο ξεκάθαρη όσο θα θέλαμε. Σύμφωνα με μια εκδοχή, η αρχή βρίσκεται στο τοπωνύμιο Χημία δηλαδή την Αίγυπτο (η λέξη απαντά στον Πλούταρχο), που αποτελεί εξελληνισμό της κοπτικής λέξης kem (μαύρος, επειδή η γη της Αιγύπτου είναι μαύρη και εύφορη). Ωστόσο, επικρατέστερη φαίνεται η άποψη ότι η αρχή βρίσκεται στη λ. χυμός ή χύμα (υγρό). Πράγματι, οι πρώτες ενασχολήσεις των «χυμευτών» αφορούσαν τη φαρμακευτική και τους χυμούς ή τα αφεψήματα φυτών, και στα πρωτοβυζαντινά κείμενα βρίσκουμε πράγματι τη γραφή χυμεία. Στη συνέχεια, έγιναν διάσημοι οι Αλεξανδρινοί αλχημιστές, που αναζητούσαν τον τρόπο να συνθέτουν χρυσό και άργυρο, με αποτέλεσμα να συμφυρθεί η χυμεία με την Χημία και να επικρατήσει τελικά η γραφή χημεία, με σημασία την προσπάθεια κατασκευής χρυσού. Όπως λέει και το βυζαντινό λεξικό Σούδα, Χημεία είναι «η του αργύρου και χρυσού κατασκευή, ής τα βιβλία διερευνησάμενος ο Διοκλητιανός έκαυσεν», θυμίζοντάς μας ότι ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός, γύρω στο 300 μ.Χ. κυνήγησε τους αλχημιστές της Αιγύπτου.

Διότι είναι γεγονός ότι οι αλχημιστές της Αιγύπτου, με κορυφαίο τον Ζώσιμο τον Πανοπολίτη είχαν από τον 3ο κιόλας αιώνα αναπτύξει τη χημεία, ή, όπως λέει ο ίδιος ο Ζώσιμος, «την ιεράν και θείαν τέχνην της του χρυσού και αργύρου ποιήσεως». Όταν κυριεύουν την Αίγυπτο οι Άραβες, δανείζονται τις γνώσεις των Αλεξανδρινών μαζί και τη λέξη. Τώρα, η σκυτάλη της επιστημονικής πρωτοπορίας περνάει στους Άραβες, που ονομάζουν kimiya τη φιλοσοφική λίθο αλλά και την τέχνη της αναζήτησής της. Η λέξη, μαζί με το αραβικό άρθρο, al-kimiya, περνάει στα μεσαιωνικά λατινικά, alchimia, και από εκεί στις νεότερες ευρωπαϊκές γλώσσες (alchemy, alchimie, κτλ.) απ’ όπου επέστρεψε και στα ελληνικά ως αντιδάνειο. Βέβαια, όταν με τον καιρό αναπτύχθηκε η επιστήμη της χημείας, η αλχημεία έμεινε να σημαίνει τις αναζητήσεις των αλχημιστών, ενώ στη νεότερη χρήση έχει πάρει (συνήθως στον πληθυντικό) τη σημασία του συνδυασμού ετερόκλητων στοιχείων με ανορθόδοξο τρόπο, με σκοπό την παραπλάνηση, όπως λ.χ. όταν η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση ότι προσπαθεί «με στατιστικές αλχημείες» να εμφανίσει μειωμένη την ανεργία.

Οι αλχημιστές προσπαθούσαν να φτιάξουν χρυσάφι και η λέξη χρυσός είναι βέβαια αρχαία, αφού έχει καταγραφεί και στα μυκηναϊκά ακόμα, θεωρείται δε σημιτικό δάνειο (π.χ. hurasu στα ακκαδικά). Στη λαϊκή γλώσσα λέμε μάλαμα, το οποίο προέρχεται από το ελληνιστικό μάλαγμα, από το ρήμα μαλάσσω. Μάλαγμα στην ελληνιστική ιατρική ήταν το έμπλαστρο, που φαίνεται να έχει ελάχιστη σχέση με το χρυσάφι, αλλά ήταν επίσης και το αμάλγαμα, οι ενώσεις δηλαδή του υδραργύρου. Ο Ζώσιμος, ο αλχημιστής που ανέφερα πιο πάνω, αναφέρει σε πολλές συνταγές του τα μαλάγματα. Φαίνεται μάλιστα ότι από αυτό το μάλαγμα, ενδεχομένως μέσω των συριακών, προήλθε το αραβικό al-malgham, το οποίο έδωσε το μεσαιωνικό λατινικό amalgama, που πέρασε σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες και επανήλθε και στα ελληνικά ως αντιδάνειο, αμάλγαμα. Να πω ότι δεν συμφωνούν όλα τα ετυμολογικά λεξικά μ’ αυτή την ετυμολογία, ίσως επειδή δεν έχουν πάρει υπόψη τους τον Ζώσιμο.

Στις άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες, ο χρυσός λέγεται aurum στα λατινικά, απ’ όπου το γαλλικό or (ιταλικό-ισπανικό oro), ενώ στα αγγλικά και στα γερμανικά είναι gold. Και στη μια και στην άλλη περίπτωση, η προέλευση της λέξης είναι από το κίτρινο χρώμα. Στις σλαβικές γλώσσες, είναι ζλοτ ή ζολότο ή κάτι ανάλογο, λέξη που τη βρίσκουμε στο όνομα του πολωνικού νομίσματος ζλότι και στο δικό μας επώνυμο Ζολώτας, που αποδεικνύεται πολύ ταιριαστό για χρυσοχόο.

Το μικρό αδερφάκι του χρυσού είναι ο άργυρος. Η λέξη άργυρος, όπως και η λατινική argentum ανάγονται σε ινδοευρωπαϊκή ρίζα που σημαίνει το λευκό, το φωτεινό (αργός στα αρχαία σήμαινε λευκός, στιλπνός). Εμείς όμως δεν λέμε μόνο άργυρος, θα μου πείτε, λέμε και «ασήμι». Το ασήμι ήταν ο άσημος άργυρος, δηλαδή ο όχι και πολύ καθαρός, που δεν είχε πάνω την επίσημη σφραγίδα κι έτσι δεν χρησιμοποιόταν για να κοπούν νομίσματα (που έπρεπε να έχουν μια ορισμένη καθαρότητα) αλλά για ασημένια σκεύη. Με τον καιρό, από το άσημος άργυρος το ουσιαστικό ξέπεσε και το επίθετο έγινε ουσιαστικό και υποκορίστηκε, κι έτσι έχουμε το ασήμιον.

Στα ισπανικά, το ασήμι λέγεται plata. Πρόκειται για λέξη ελληνικής αρχής, που έδωσε ένα ακόμα αντιδάνειο στα ελληνικά. Η αρχή βρίσκεται στη λέξη πλατύς, που τη δανείστηκαν τα λατινικά και προέκυψε ο υστερολατινικός τύπος plata που σήμαινε «πλάκα από μέταλλο»· στα ισπανικά το plata πήρε την ειδικότερη σημασία της ασημένιας πλάκας, και μετά του ασημιού γενικώς. Έφτασε λοιπόν plata να σημαίνει ασήμι στα ισπανικά. Στα τέλη του 17ου αιώνα, ισπανοί κονκισταδόρες εισέβαλαν στην περιοχή Τσοκό στη σημερινή Κολομβία. Στον ποταμό Πίντο, παραπόταμο του Σαν Χουάν, βρήκαν στην κοίτη του ποταμού, μαζί με τα ψήγματα χρυσού, κάτι γκρίζες μεταλλικές χάντρες που ήταν αδύνατο να τις κατεργαστούν με όποιον τρόπο κι αν προσπαθούσαν. Οι ιθαγενείς της περιοχής, όταν έβρισκαν τις δύστροπες αυτές μπαλίτσες, τις ξανάριχναν στο ποτάμι πιστεύοντας ότι θα ωριμάσουν και θα γίνουν χρυσάφι. Οι ισπανοί ονόμασαν το άγνωστο μέταλλο ‘platina de Pinto’, ασημάκι του Πίντο θα λέγαμε. Όπως θα καταλάβατε, το «ασημάκι» δεν ήταν ασήμι αλλά ένα νέο μέταλλο, αυτό που σήμερα λέμε στην καθομιλουμένη «πλατίνα». Βέβαια, οι λόγιοί μας δεν μπορούσαν να καταδεχτούν ένα χυδαίο όνομα, οπότε έπλασαν (ή μάλλον δανείστηκαν) το «λευκόχρυσος». Η ειρωνεία είναι ότι όλες οι ευρωπαϊκές γλώσσες χρησιμοποιούν κάποια παραλλαγή του platina, που έχει απώτερη ελληνική αρχή, και μόνο τα ελληνικά χρησιμοποιούν διαφορετική λέξη!

Μια και είπαμε για τον χρυσό και για τον άργυρο, η ιεραρχία των μεταλλίων απαιτεί να μιλήσουμε για τον χαλκό. Ο χαλκός λοιπόν, λέξη αρχαία ήδη από τη μυκηναϊκή εποχή (ka-ko στη γραμμική Β’ της Πύλου), που πιθανόν να είναι πανάρχαιο δάνειο από άγνωστη γλώσσα, στην αρχαιότητα δεν σήμαινε μόνο τον χαλκό, αλλά και το κράμα του με τον ψευδάργυρο, τον μπρούντζο δηλαδή, αλλά και όλα τα μέταλλα, μερικές φορές ακόμα και τον σίδηρο. Χαλκός υπήρχε άφθονος στην Κύπρο και από τη φράση Κύπριος χαλκός, που πέρασε στα λατινικά ως cuprum, και από εκεί είναι τα copper, cuivre κτλ. πολλών ευρωπαϊκών γλωσσών. Στα τούρκικα, ο χαλκός είναι bakιr, λέξη που τη δανειστήκαμε (όπως και οι αλβανοί, οι βούλγαροι και οι σέρβοι) και λέμε μπακίρια τα χάλκινα μαγειρικά σκεύη, τα χαλκώματα.

Και μετά το χαλκό, ο σίδηρος, ο οποίος φαίνεται πως ήταν άγνωστος στους ινδοευρωπαϊκούς λαούς. Στην αρχαιότητα, ο σίδηρος είναι σπάνιο και πολύτιμο μέταλλο, χρησιμοποιείται μόνο για όπλα και εργαλεία –ενώ για σκεύη και άλλες κοινές χρήσεις ο χαλκός. Η ετυμολογία της λέξης είναι άγνωστη, ενώ το λατινικό ferrum φαίνεται να είναι ανατολικό δάνειο. Όμως, η κατεργασία του σιδήρου έμελλε να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στα επόμενα χρόνια, και η τεράστια σημασία της φαίνεται έμμεσα από τη συχνότητα των επωνύμων που σημαίνουν τον σιδερά. Δεν είναι τυχαίο ότι το Smith είναι το συχνότερο επώνυμο στην αγγλική γλώσσα, ενώ πολύ συχνό είναι και το γερμανικό Schmidt, αλλά και τα άλλα ξαδερφάκια σε άλλες γλώσσες: το ιταλικό Ferrari και οι παραλλαγές του, το ισπανικό Herrera, το πορτογαλικό Ferreira, το ουγγρικό Κόβατς που έχει περάσει και στα σέρβικα (Κοβάτσεβιτς κτλ.), το ρωσικό Κοβάλεφ (Πολωνικό Κοβάλσκι), το αραβικό Χαντάντ. Όλα αυτά σημαίνουν τον σιδερά. Στα ελληνικά δεν πρέπει να σκεφτούμε μόνο το επώνυμο Σιδεράς, που δεν είναι και πολύ συχνό, αλλά και όλα τα τουρκογενή: Δεμερτζής, Δερμιτζάκης, Δερμεντζόγλου και άλλα πολλά. Demirci είναι άλλωστε ο σιδεράς στα τούρκικα.

Τον υδράργυρο τον αναφέραμε παρεμπιπτόντως παραπάνω, ας πούμε εδώ μερικά ακόμα πράγματα να μη μένει παραπονεμένος. Η ελληνική του ονομασία περιγράφει με ακρίβεια τα βασικά χαρακτηριστικά του, καθώς μοιάζει με υγρό άργυρο. Παρόμοια ονομάζεται και στα γερμανικά Quecksilber, ζωντανός άργυρος. Στις ρωμανικές γλώσσες όμως και στα αγγλικά ο υδράργυρος λέγεται mercury, mercure κτλ., λέξεις που παραπέμπουν στον Mercurius, το λατινικό αντίστοιχο του θεού Ερμή. Φαίνεται ότι η ευκινησία του μετάλλου παρομοιάστηκε με τη σβελτάδα του αγγελιοφόρου των θεών του Ολύμπου. Στην καθημερινότητά μας, ο υδράργυρος ήταν ταυτισμένος με τα θερμόμετρα που χρησιμοποιούσαμε για να μετράμε τον πυρετό μας. Απ’ ό,τι μαθαίνω, τα θερμόμετρα υδραργύρου πρόκειται να εξαφανιστούν σε λίγα χρόνια, αφού έχουν ήδη αποσυρθεί από την αγορά στην Ευρώπη, αλλά θα μείνουν στη γλώσσα, σε εκφράσεις όπως ο υδράργυρος ανεβαίνει.

Ένα άλλο μέταλλο που ήταν γνωστό από τα πολύ παλιά χρόνια είναι ο κασσίτερος, λέξη που υπάρχει ήδη στον Όμηρο. Οι αρχαίοι τον προμηθεύονταν από τις Κασσιτερίδες νήσους (που ίσως είναι οι βρετανικές νήσοι). Το ελληνικό όνομα έχει περάσει στα αραβικά (κασντίρ) και σε μερικές βαλκανικές γλώσσες. Στα τουρκικά, ο κασσίτερος είναι kalay, λέξη που τη δανειστήκαμε (καλάι) αλλά εμείς τη χρησιμοποιούμε για κράμα κασσιτέρου-μολύβδου που χρησιμεύει για συγκολλητικό μετάλλων.

Και θα κλείσουμε με ένα ακόμα μέταλλο που το ξέρει ο άνθρωπος από πολύ παλιά, τον μόλυβδο. Στα αρχαία υπάρχει και παράλληλος τύπος μόλιβος, ήδη στον Όμηρο. Κατά την επικρατέστερη άποψη, τόσο ο μόλυβδος όσο και το λατινικό plumbum είναι παράλληλα δάνεια από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Ο μόλυβδος έχει το μεγαλύτερο ειδικό βάρος από τα περισσότερα μέταλλα (αν και ο χρυσός και ο υδράργυρος έχουν περισσότερο) γι’ αυτό και στη λαϊκή χρήση το μολύβι έγινε συνώνυμο του μεγάλου βάρους. Μολύβι λέγεται και το βλήμα του πυροβόλου όπλου, το βόλι, γιατί μόλυβδο χρησιμοποιούσαν για να τα φτιάξουν, λέγεται όμως και το αντικείμενο με το οποίο γράφουμε, έστω κι αν δεν χρησιμοποιεί μόλυβδο αλλά μια ράβδο από γραφίτη. Και μιλώντας για μολύβι και για γράψιμο, συνειδητοποιώ ότι έγραψα πολλά κι όμως δεν κάλυψα παρά ελάχιστα από τα χημικά στοιχεία. Ανανεώνω το ραντεβού λοιπόν για κάποιο επόμενο τεύχος, διότι η χημεία έχει κι άλλα μυστικά να μας αποκαλύψει!

ΥΓ Ένα επόμενο άρθρο γράφτηκε και μπήκε εδώ.

ΥΓ2 Σχόλιο του πατέρα μου στην αρχική δημοσίευση:

Στο Πολυτεχνείο, μεσούντος του 20ου αιώνος, είχαμε έναν πανάρχαιο καθηγητή τον Ζαχαρία, ο οποίος του χημικούς τους έλεγε χυμευτές.
Όσο για τον σίδηρο, ο άνθρωπος έμαθε να τον επεξεργάζεται πολύ αργά, γιατί η απόληψή του από τα μεταλλεύματά του απαιτούσε πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Έτσι όταν οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τον (ασύλητο) τάφο του Τουτ Αγχ Αμών, από όλα τα χρυσά και αργυρά αντικείμενα, που βρήκαν, θεώρησαν πολυτιμότερο από αρχαιολογικής σκοπιάς, ένα φυλαχτό που είχε στο στήθος της η μούμια, γιατί ήταν από σίδερο. Κι ας ήταν πια μια μάζα σκουριάς.

Advertisements

147 Σχόλια to “Αλχημιστές και μέταλλα, και πάλι για τις λέξεις της χημείας”

  1. Αν ξεκινάμε από την αλχημεία είναι αδιανόητο να υπάρχει ο χρυσός και το ασήμι, ο υδράργυρος αλλά όχι το θείο. Τα δύο τελευταία είναι βασικοί στύλοι της αλχημικής κοσμοθεωρίας (και το άλας, αλλά ας το αφήσουμε).
    Η αραβική αλχημεία, βασισμένη σε ένα μεγάλο κόρπους πραγματειών που αποδίδονται στον Τζαμπίρ ιμπν Χαγιάν (8ος-9ος αι.), είναι πολύ λιγότερο «ερμητική» και μυστικιστική από την δυτική αναγεννησιακή: βασίζεται σε μια ιδιοφυή ιδέα (ότι κάθε μέταλλο έχει συγκεκριμένη αναλογία των τεσσάρων ιδιοτήτων -ξηρό, υγρό, θερμό, κρύο- η οποία το χαρακτηρίζει) και χαντακώθηκε από ένα μεταφυσικό κόλλημα (εννοώ κόλλημα, όχι κώλυμα: ότι η αναλογία αυτή φανερώνεται από τις αριθμητικές αξίες των γραμμάτων της λέξης). https://en.wikipedia.org/wiki/Alchemy_and_chemistry_in_the_medieval_Islamic_world

  2. Γς said

    Καλημέρα και καλή εβδομάδα

    Μέταλλα

    Τι λέει κι ο κατ επώνυμον αρμόδιος;

    [κι ο Βάταλος στα σχόλια]

    https://caktos.blogspot.com/2017/09/blog-post_45.html

  3. Γς said

    Καλημέρα και καλή εβδομάδα

    και με το καλημέρα η Μαρμάγκα που βούτηξε ένα σχόλιο

  4. nikiplos said

    Καλημέρα κι από εδώ… Από επώνυμα «σιδεράδων» γνωρίζω τα Σιδερέας (Έξω Μάνη), Σιδεράκος (προσήλια Μάνη), Σιδηράς αλλά και Σιδεράτος (Επτάνησα), Σιδεριάς (Κριεκούκι), Σιδερωμένος (Ο μαιευτήρας της Σίας Κοσιώνη), Σιδερίδης (μεγάλη οικογένεια Σμυρνιών), Σιδερώτος (Συνταγματάρχης των Ταγμάτων Ασφαλείας «απώλειαι των Ταγμάτων Ασφαλείας εις τον αγώνα εναντίον των μισθάρνων οργάνων του Σλαυοκομμουνισμού εις τας Αθήνας και Πειραιά»), Ο Σιδέρης (όνομα και πράγμα ο Γιώργος του Ολυμπιακού), Σιδεριανός ο Άγιος Ιωάννης της Μήλου… αυτά προς ώρας… 🙂

  5. nikiplos said

    Και φυσικά ο Σιδηρόπουλος, με πιο γνωστό τον Ροκ Παύλο…

  6. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Για τη Χημεία και τη διδασκαλία της: Είναι απολύτως βαρετό να διδάσκεται κανείς Χημεία στον πίνακα, όπως γίνεται ακόμη στα σχολεία. Είναι σα να πας να γίνεις μάγειρας διαβάζοντας συνταγές, χωρίς να μπεις ποτέ στην κουζίνα. Βλακώδες, αντιπαιδαγωγικό, αντιπαραγωγικό.
    Η κόρη μου, που συχαίνεται τη Χημεία, είδε ένα επεισόδιο του Breaking Bad, όπου ο ήρωας είναι καθηγητής Χημείας σε γυμνάσιο, κι ενθουσιάστηκε που είδε το μάθημα να γίνεται σε εργαστήριο. Εγώ πάλι ακόμη θυμάμαι ένα δάσκαλο στο Δημοτικό που έκανε πειράματα χημείας για τις μεγάλες τάξεις μια-δυο φορές το χρόνο. Θυμάμαι ζωηρά ακόμη και κάποια από τα πειράματα, σαράντα χρόνια μετά.
    Στη Φυσική τα πράγματα είναι κάπως καλύτερα σε κάποιες περιπτώσεις (Μηχανική), επειδή τα πειράματα είναι εύκολο να τα οπτικοποιήσει κανείς με λίγη φαντασία. Και πάλι όμως, χωρίς πείραμα είναι σκορδαλιά χωρίς σκόρδο.

    Για τον υδράργυρο, να σημειώσω πως υπάρχει και η ονομασία quicksilver και στα Αγγλικά, αλλά μάλλον σε καθημερινή και όχι σε επιστημονική χρήση.

    4 Και Σίδερης επίσης.

  7. Νέο Kid said

    Μικρή παρατήρηση/αντιλογία 🙂 πάνω στο: «Φαίνεται ότι η ευκινησία του μετάλλου παρομοιάστηκε με τη σβελτάδα του αγγελιοφόρου των θεών του Ολύμπου.»
    Δεν είμαι σίγουρος οτι βασικά έχει να κάνει με «σβελτάδα/ευκινησία» . Νομίζω ότι έχει να κάνει κυρίως με μεταβλητότητα/αλλαγή φάσης. Ο υρδάργυρος εμφανίζεται και στις τρεις καταστάσεις της ύλης (στερεά, υγρή, αέρια) και έτσι ευμετάβλητος είναι κι ο πλανήτης Ερμής (remember his motion and Einstein’s relativity!) (που είχε συνδεθεί απ την αρχαιότητα με το θεό Ερμή, τη φτερού!)

  8. Θρασύμαχος said

    και ο Ασημοπόταμος https://cdn.britannica.com/s:700×450/92/3892-050-41C8F311/system-drainage-network-Rio-de-la-Plata.jpg

  9. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Σωστά, αλλα το θείο είναι αμέταλλο

    3 Είναι το 2 -έγραψες «Βάταλος»

    4-6 Κάποια απο αυτά τα ονόματα, βέβαια, αφορούν Ισίδωρο, όχι σίδερο.

  10. BLOG_OTI_NANAI said

    Παύλος Σιδηρόπουλος

  11. Triant said

    Καλημέρα και καλή εβδομάδα.

    Νικοκύρη, πράγματι έχεις απομακρυνθεί από τα παλιά. Χαλκός και ψευδάργυρος μας κάνουν ορείχαλκο. Ο μπρούτζος είναι κράμα χαλκού και κασσίτερου.

  12. Alexis said

    #4-6: Υπάρχει και ο γνωστός ραδιοφωνικός παραγωγός της ΕΡΤ Σιδερής Πρίντεζης.
    Από Ισίδωρος ίσως;

  13. Θρασύμαχος said

    Ομοίως (από τον άγιο, όχι από το μέταλλο!) και το παραμυθένιο Κάβο Σίδερο http://hania.news/wp-content/uploads/2018/03/KABO-SIDERO-1.jpg

  14. voulagx said

    Κι ο ισπανος ποδοσφαιριστης Hierro (=σιδερο).
    Και μετα το σιδερο για σιδερωμα και η σιδερωστρα.

  15. Νέο Kid said

    Και η θρυλική ποδοσφαιρική ομάς του Μπουένος Άιρες Ρίβερ Πλέητ !
    (όπως έλεγε κι ένας ξυπνητζής ημιαγράμματος ραδιοφωνατζής της Θεσσαλονίκης : H Μπόκα Τζούνιορς αντιμετωπίζει τη Ρίβερ από το Πλέητ … (όπως λέμε τον Αλμωπό απ’την Αριδαία)):lol:

  16. Θρασύμαχος said

    και η Ασημίνα που προτιμούσε να τη φωνάζουν Λαμέ https://www.youtube.com/watch?v=ZCQxY-cyxMg

  17. Όπως η Κύπρος από τον χαλκό, έτσι και η Αργεντινή από το argentum. (Και η Βενεζουέλα-VENEZuela από την Βενετία-VENEZia).

  18. Triant said

    Μεταλλικό και το περίφημο «plata o plomo». Ασήμι ή μολύβι, που ακούσαμε από τον Εσκομπάρ στο Narcos.

  19. voulagx said

    #15 : Δηλαδη στο κλάσικο βρισκονται αντιμετωποι οι Ουριοι Ανεμοι και η Παταμισια Πλατινα;

  20. voulagx said

    #19 Ουπς! Λαθος! Η Ποταμισια Πλατινα ειναι των Ουριων Ανεμων.

  21. Νέο Kid said

    19. Όχι πλατίνα. Ασήμι! 🙂
    (ξέρεις πώς πήρε τα χρώματά της -μπλε κίτρινο- η Μπόκα , ε? )

  22. Νέο Kid said

    20. Λιλιπούτειοι Στομίου Λιμένος-Ποταμίσιο Ασήμι

  23. gpoint said

    Λείπει το χαρακτηριστικό μέταλλο της θερινής διαμονής μου πλησίον των μεταλλείων βωξίτη. Αν δεν με απατά η μνήμη μου για πολλά χρόνια το αλουμίνιοήταν το ακριβότερο μέταλλο

  24. voulagx said

    #21: Οχι, για λεγε.

  25. Γς said

    Ki o Κώστας Φέρρης;

  26. Γς said

    «Εύρον πρασίνην πέτραν ωραιοτάτην,
    ελθέ αμέσως. Ζορμπάς»

  27. Νέο Kid said

    24. Α, έχει πλάκα. Φτιάξανε λοιπόν την ομάδα οι πρώτοι Μποκατζήδες (κυρίως Ιταλιάνοι) αλλά -ως κλασικοί μεσογειακοί θερμόαιμοι- μαλλώνανε για το τί χρώμα/τα θα έχει η φανέλα. Αλλος έτσι, άλλος γιουβέτσι… οπότε ένας ευφυής έδωσε τη λύση. «Λοιπόν, μάγκες! Άκρη δε βγάζουμε, οπότε το πρώτο καράβι που θα μπεί στο λιμάνι, ό,τι σημαία έχει ,αυτά και τα χρώματα της ομάδας! Σύμφωνοι? »
    Συμφώνησαν κι οι άλλοι, και το πρώτο καράβι που αφίχθει ήτο Σουηδικόν! 🙂

  28. voulagx said

    #27: Χαχα! Ωραιο! (αλλα αφίχθη ρε αραψ, μη μας περασουν για αναλφαβητους) 🙂

  29. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα

    Ιδιαίτερο ρόλο στον Αιγιακό χώρο έπαιξαν ο χαλκός και ο κασσίτερος, είτε σαν μέταλλα που εξορύχτηκαν σ΄αυτόν (χαλκός), είτε ως αντικείμενα εμπορίου είτε ως μεταλλουργική τεχνολογία. Ειδικά η Κύπρος (εξόρυξη, τεχνολογία) και η Κρήτη (εμπόριο, τεχνολογία) έγραψαν (προ-)ιστορία.
    Και «διατί να το αποκρύψωμεν άλλωστε», μέχρι απέναντι στην Αμερική 🙄 τους θέλουν οι «κάργα ελληνόψυχοι» να είχαν ταξιδέψει οι ΑΗΠ ….

    Έχουμε και τις αλχημείες της νέας κυβέρνησης, τα μέταλλα της ELDorado και …τη μούγκα των ΜΜΑ της Β. Κορέας για ό,τι πάει στραβά (όλα σχεδόν 🙄) 🤐

  30. Γς said

    23:΅

    Της Πεσινέ, που της δίναμε τσάμπα ηλεκτρικό ρεύμα

    https://www.rizospastis.gr/story.do?id=1126571

  31. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    29 Γιατρέμ για τους κάργα ελληνόψυχους έχει έτοιμο το χειρουργείο ο Όμηρος 🙂

    ἀπὸ ῥῖνα τάμῃσι καὶ οὔατα νηλέϊ χαλκῷ,
    μήδεά τ᾽ ἐξερύσας δώῃ κυσὶν ὠμὰ δάσασθαι.

  32. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    27 Κιντ, μαλλώνανε παναπεί ξεμαλλιαζόσαντε?

  33. Και ο Ζήσιμος Σίδερης, που τη μετάφρασή του της Οδύσσειας τη διδαχτηκα στην Α΄ Γυμνασίου, αμέσως μετά την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση Παπανδρέου-Παπανούτσου, και αλογόκριτη μάλιστα (με το επεισόδιο του Αρη και της Αφροδίτης π.χ.), ενώ το προπολεμικό βιβλίο των Εκλογών, που προοριζόταν για την τελευταία τάξη, έκρινε πρέπον να λογοκρίνει τη μνεία ότι τον Πολύφημο «Θόωσα δέ μιν τέκε νύμφη […] ἐν σπέσσι γλαφυροῖσι Ποσειδάωνι μιγεῖσα» («μια νύχτα σαν επλάγιασε σιμά στον Ποσειδώνα» το απέδιδε ο Σίδερης, α 72-73)!

    Σιδερέας λέγεται κοινώς το άλλο εκκλησάκι του Λυκαβηττού, άγνωστο στους περισσότερους Αθηναίους, στη μέση της βόρειας πλαγιάς — αλλά αυτό είναι σαφώς του Αγ. Ισιδώρου.

  34. Γιάννης Ιατρού said

    31: του τά ΄κοψε ο άτιμος! ΣΥριζα 🙂

  35. G, το αλουμίνιο λείπει ακριβώς διότι δεν ήταν γνωστό από παλιά — μόλις τον 19ο αιωνα απομονώθηκε.

  36. Κιγκέρι said

    Ζλάτω ήταν το όνομα της γιαγιάς μου μέχρι που αρραβωνιάστηκε τον παππού μου, που ήταν δάσκαλος και της το εξελλήνισε σε Χρυσούλα.

  37. spyridos said

    Σίδερης και Σιδέρης και Σιδερής (από Καστελόριζο) που από λάθος μεταγραφή στα δημοτολόγια έγινε Σιδέρης.

    Σιδεράκης επίσης

  38. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    11 Ωχ, δίκιο έχεις.

  39. Λοζετσινός said

    Καλημέρα
    …Οι ισπανοί ονόμασαν το άγνωστο μέταλλο ‘platina de Pinto’, ασημάκι του Πίντο θα λέγαμε. Όπως θα καταλάβατε, το «ασημάκι» δεν ήταν ασήμι αλλά ένα νέο μέταλλο, αυτό που σήμερα λέμε στην καθομιλουμένη «πλατίνα». Βέβαια, οι λόγιοί μας δεν μπορούσαν να καταδεχτούν ένα χυδαίο όνομα, οπότε έπλασαν (ή μάλλον δανείστηκαν) το «λευκόχρυσος»
    Ένας Αρκάς έχει άλλη γνώμη:

    Η πλατίνα (Pt) είναι ένα πολύτιμο μέταλλο, λευκού χρώματος από τη φύση του. Συνοψίζoντας λοιπόν, ο λευκόχρυσος είναι ουσιαστικά κίτρινος χρυσός στον οποίο έχουν προστεθεί στοιχεία τα οποία επηρεάζουν το χρώμα του ενώ η πλατίνα είναι από τη φύση της ένα λευκό πολύτιμο μέταλλο.

  40. νεσσίμ said

    και το επώνυμο Φαραώ από σιδεράς/γύφτος/αιγύπτιος/φαραώ

    (υπάρχει και στο γνωστό μοιρολόι της Μ.Παρασκευής:
    «..Χαλκιά, χαλκιά, φτιάξε καρφιά, φτιάξε τρία περόνια’’
    Κι εκείνος ο παράνομος βαρεί και φτιάχνει πέντε.
    ΄΄Συ, Φαραώ, που τα φτιαξες πρέπει να μας διδάξεις.»
    «Βάλτε τα δυο στα χέρια του και τ΄ άλλα δυο στα πόδια,
    Το πέμπτο, το φαρμακερό, βάλτε το στην καρδιά του…..»

  41. Γς said

    9:

    > Κάποια απο αυτά τα ονόματα, βέβαια, αφορούν Ισίδωρο, όχι σίδερο.

    Του Αγίου Ισιδώρου, που γιορτάζει στις 4 Φεβρουαρίου

    Είναι και το εκκλησάκι των Αγίων Ισιδώρων σε μια βραχώδη εσοχή χαμηλά στον Λυκαβηττό, που έχει τη φήμη ότι γιατρεύει τον καρκίνο.

    Και πλήθος οι ασθενείς συρρέουν στον Λυκαβηττό με το τελεφερίκ ψάχνοντας για το εκκλησάκι και καταλήγουν στον Αϊ Γιώργη!

    Κι έχεις και τον Βαγγέλη τον καντηλανάφτη του Αϊ Γιώργη:

    -Κι ο δικός μας ο Αγιος καλός είναι. Κι αυτός κάνει θαύματα

    Eίναι κι η Isadora Duncan

    https://caktos.blogspot.com/2014/05/isadora-duncan.html

  42. @39 Συνηθισμένη παρεξήγηση σε κοσμηματοπωλείο. Μου έχει τύχει τέτοιος διάλογος:
    -Αυτό είναι από λευκόχρυσο
    -Α είναι από πλατίνα όχι ασήμι
    -Λευκόχρυσος είναι όχι πλατίνα,
    -Μα η πλατίνα και λευκόχρυσος είναι το ίδιο
    -Πλατίνα είναι άλλο μέταλλο (με ύφος σε τι αγράμματο έπεσα)

    Από ό,τι έχω καταλάβει πλατίνα λένε το λευκόχρυσο (Pt) και λευκόχρυso λένε το κράμμα από χρυσό (Cu) με τόσες προσμίξεις ώστε το κράμμμα να μην έρχει κίτρινοπ χρώμα αλλά να μην οξειδώνεται (μαυρίζει) όπως το ασήμι (Ag). Βέβια το σωστό είναι «λευκός χρυσός» υπονοώντας Λευκό κράμα χρυσού αλλά ίσως η αλχημία γίενται για να αξίζει μεγαλύτερη τιμή.

    από ό,τι μου έχουν πει διασημες είναι οι αγορές χρυσού της Αραβίας λόγω της θέσης του χρυσού στην κουλτούρα τους οπότε ίσως έχει λεπτομέρειες ο Κίντος πως το λένε εκεί.

  43. Λοζετσινός said

    Ναι αγαπητέ κύριε Παναγιώτη ακόμη και κοσμηματοπώλες (της οδού Αβέρωφ) δεν ξέρουν τη διαφορά.
    Θυμήθηκα και διαφήμιση (ξυραφάκια) πριν 35 χρόνια περίπου που έλεγε στο τέλος:
    …με κόψη ενισχυμένη με πλατίνα..

  44. Και η παλιά σεξοβόμβα «με τα πλατινένια μαλλιά» Τζαίην Μάσφηλντ: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CE%B6%CE%AD%CE%B9%CE%BD_%CE%9C%CE%AC%CE%BD%CF%83%CF%86%CE%B9%CE%BB%CE%BD%CF%84

  45. nikiplos said

    42@ lapsus μεν αλλά Au ο χρυσός και Cu ο χαλκός… 🙂

  46. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    -Υπάρχει γυναικείο όνομα (στους ανατολικορωμυλιώτες): Σιδερούλα
    -Και βέβαια, αν κάποιος καλλιτέχνης δικαιούται απόλυτα μιά αφιέρωση για το «μέταλλο της φωνής» του, αυτός είναι ο σαλονικιός Αργύρης Μπακιρτζής.. (..και μετά, ο Γιάννης Καλαϊτζής!)

  47. Ναι, άλλο είναι ο λευκόχρυσος της χημείας (=άλλο ονομα της πλατίνας, από το οποίο παράγονται και τα ονόματα κάποιων ενώσεών της, π.χ. του χλωριολευκοχρυσικού βαρίου, γνωστού από τα φθορίζοντα πετάσματα) και άλλο ο λευκόχρυσος (κανονικά «λευκός χρυσός») των κοσμηματοπωλών, που είναι κράμα χρυσού με ασήμι ή/και παλλάδιο. Εύλογη βέβαια η σύγχυση!

  48. sarant said

    39-42 Δεν την είχα πάρει είδηση αυτή τη σύγχυση

  49. loukretia50 said

    Οι καλοί αλχημιστές φαίνονται από νωρίς
    The Little Alchemist Or An Allegory Of Chemistry – Francois Boucher

    Κάποιοι ταλαντούχοι έγραψαν ιστορία – και χημεία!

    Όμως δεν είχαν όλοι καλό τέλος. Οι κίνδυνοι του επαγγέλματος!
    The Dead Alchemist is a painting by Elihu Vedder https://render.fineartamerica.com/images/rendered/search/print/images/artworkimages/medium/1/the-dead-alchemist-elihu-vedder.jpg

    Κι ένα άρθρο για το οποίο δεν εγγυώμαι αξιοπιστία, αλλά έχει ενδιαφέρον και πολλές εικόνες
    Thank These Master Alchemists for the Magic of Alcohol
    https://www.atlasobscura.com/articles/distillation-alcohol-invention-muslim

    Περισσότερες πληροφορίες για έναν σπουδαίο ΄Αραβα που αναφέρθηκε από το Δύτη
    Geber /Jabir ibn Hayyan https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6077026/

    (δε φιλοδοξώ να τον ανταγωνιστώ, ευτυχώς!
    ‘Όχι μόνο είναι πολύ ενημερωμένος αλλά αποδεδειγμένα ξυπνάει και νωρίτερα!)

  50. loukretia50 said

    Είναι μύθος ότι ο χρυσός μας φέρνει πιο κοντά.
    Εκτός αν είναι χρυσές οι αλυσίδες μας, σαν τις βέρες θάλεγαν μερικοί.
    ———————
    Ο αναιδής μπόμπιρας ξεπόρτισε στο προηγούμενο και εμφανίστηκε. Δεν ήταν αυτή η πρόθεσή μου!

  51. sarant said

    49 Ωραίο!

  52. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    49 Λου, αυτός ο Geber πάλι καλά που ήτανε αλχημιστής και όχι γιατρός. Στα τούρκικα παναπεί «ψόφα».

  53. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τουιτερικό (στο περίπου) : Ποιους καταδέχονται σπίτι τους οι Πατούληδες; Τον Κων/νο Αργυρό, το Μιχ. Χρυσοχοϊδη και την Κυριακή Μάλαμα.
    Για τον πρώτο που δεν ήξερα, νόμιζα κανένας βουλευτής, αλλά όχι, τραγουδιστής λέει!

  54. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    53 Τον Τέρη Χρυσό τίποτα??? Πάντως τον Αργυρό μάλλον στο χωλ τον αφήνουνε, παρακατιανός γαρ 🙂

  55. loukretia50 said

    52. Χχτήνος!
    Μπορεί ο ίδιος να φρόντισε ώστε το εξευρωπαϊσμένο όνομά του να είναι πλεγμένο με ξόρκι αποτρεπτικό… περίπου όπως το δικό σου!
    Ορίστε πώς απαθανατίστηκαν κάποιοι άλλοι του σιναφιού του, για να δεις κάτω από ποιες συνθήκες μεγαλούργησαν αυτοί οι ανήσυχοι και παρεξηγημένοι τύποι.
    Θα μου πεις, αν το πάλευαν λίγο ακόμα θα τρώγαμε όλοι με χρυσά κουτάλια…

    THE ALCHEMIST BY PIETER BRUEGHEL THE YOUNGER https://www.rauantiques.com/media/catalog/product/cache/1/image/550x/17f82f742ffe127f42dca9de82fb58b1/1/_/1..30-2978_1_12.jpg
    The remarkable work is after an important 1558 drawing by his father, Bruegel the Elder

    An Alchemist’s Laboratory, 1570, https://render.fineartamerica.com/images/rendered/search/print/images/artworkimages/medium/2/an-alchemists-laboratory-1570-oil-on-slate-stradanus-1523-1605.jpg is a painting by Stradanus -1523-1605

    “The Alchemist” By David Teniers the Younger https://miro.medium.com/max/1200/1*oBjZJ5piMa0TURJXyFEYGg.png
    (circa 1645).

  56. loukretia50 said

  57. gpoint said

    Οι σιδεράδες έχουν και άλλες ασχολίες,,,

  58. Antonislaw said

    Χαίρετε!
    Απεχθανόμουν τη χημεία, ίσως και περισσότερο και από τη φυσική, γιατί ακριβώς ποτέ μα ποτέ ένα πείραμα δεν είδαν τα ματάκια μας…

    Χημεία και τέρατα έλεγε ο Τζίμης Πανούσης

    Για το Χημείο είχε γράψει και το νοσταλγικό Νύχτες της Μόσχας που το τραγουδούσε η Λιλή Πανούση, η πρώτή του σύζυγος και αναφερόταν στα γεγονότα στο Χημείο το 1979, αν θυμάμαι καλά.

    Ένα σχόλιο που έστειλα για το Κάβο Σίντερο μάλλον το έφαγε η μήρμυξ του ιστολογίου…

  59. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Η μαρμάγκα είναι νηστική φαίνεται και τρώει …σίδερα

  60. BLOG_OTI_NANAI said

    «Προσωποποιίες» στην ορολογία των αλχημιστών:

  61. leonicos said

    γειαααααααααααα

  62. Νέο Kid said

    61. Ουυυ!!

  63. loukretia50 said

    Δεν ήταν αλχημιστής, αλλά πέτυχε το σκοπό του – ή περίπου!

    Η ιστορία του Βασιλιά Μίδα καρέ καρέ (σε πίνακες)
    https://www.behance.net/gallery/12010779/King-Midas-and-the-Golden-Touch

  64. Γς said

    63:

    Γς said
    26 Δεκέμβριος, 2016 στις 11:02

    Και πάω να μου αλλάξουν την εξάτμιση σ ένα Midas και μου λέει:

    -Κανει 24 δολ. Θα μου δώσεις 12.

    -Αμέ. Γιατί όμως;

    -Δεν θα σου δώσω απόδειξη.

    IRS και των γονέων…

  65. Γς said

    59:

  66. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    54.(Ι)χτηνάκι,
    Αχ, Ναι! αυτόν έγραφαν.Εγώ το παραποίησα!
    Ο Αργυρός στην κουζίνα μαζί με την Αργυρώ Μπαρμπαρίγου 🙂 , ο Μπακιρτζής στο πατάρι με τη Φανή Χαλκιά και την Κατερίνα Σιδηροπούλου (έτσι κι αλλιώς 🙂 )
    Ο Ασημάκης Γιαλαμάς στα όνειρά τους (ο Πανσέληνος κόβεται καλού κακού).

    Κόσμε χρυσέ, κόσμε αργυρέ, κόσμε μαλαματένιε, ψεύτη κόσμε!

    55 Λου>> κάτω από ποιες συνθήκες μεγαλούργησαν
    μεταλλούργησαν 🙂

  67. ΣΠ said

    Διάλογος από ελληνική κωμική τηλεοπτική σειρά πριν από κάποιες δεκαετίες:
    – Πόσο να απέχει από εδώ ο Πειραιάς;
    – Τι ξέρω εγώ; Χημικός είμαι;

  68. Γς said

    58:

    >ποτέ μα ποτέ ένα πείραμα δεν είδαν τα ματάκια μας…

    Υπήρχε μόνο ένας λάκκος στη θέση του πειράματος.

    https://sarantakos.wordpress.com/2016/08/19/olympic-bost-2/#comment-377483

  69. ΣΠ said

    Κουίζ:
    Ποιος είναι ο μοναδικός που έχει κερδίσει δύο Νόμπελ Χημείας;

  70. ΣΠ said

    Νομίζω δεν αναφέρθηκε η άλλη σημασία της λέξης «χημεία», που σύμφωνα με το ΛΚΝ είναι: σύμπτωση απόψεων, ενεργειών ή συνταίριασμα χαρακτήρων, ιδεολογιών κτλ., ώστε το αποτέλεσμα να είναι αρμονικό, ιδανικό.

  71. Γς said

    68:

    Πείραμα 2

    Για να μην λένε μερικοί μερικοί ότι η επιστημονική έρευνα αποξενώνει

    https://sarantakos.wordpress.com/2017/11/28/bursa/#comment-469697

  72. ΣΠ said

    Τσιφόρος από τα Παιδιά της Πιάτσας:
    – Εκείνη η καινούργια γκόμενα τσουλάει;
    – Σαν υδράργυρος!

  73. … θυμάμαι αυτά που μάθαινα σε μιαν άλλη ζωή, τότε που ήμουν
    χημικός μηχανικός. …

    Άμμες ποκ΄ ήμες
    άλχημοι
    νεανίαι

  74. Γιάννης Ιατρού said

    73: Αντιδραστικά στοιχεία, free radicals θα έλεγα Μιχάλη 🙂

  75. loukretia50 said

    73. ε, αφού μιλάμε για άλλη ζωή…
    «…Στη συνέχεια το λόγο λάμβανε ο χορός των παίδων που δήλωναν ως υποσχετικό όρκο:
    «Άμμες δε γ΄ εσσόμεθα πολλώ κάρρονες» (=Εμείς όμως θα γίνουμε καλύτεροι)».

    Μ΄αυτά και άλλα σαν παιδί λυγιόσουν και καμάρωνες
    Έτσι θα ήσουν φίλε μου εάν δεν τα κακάρωνες…

  76. Πέπε said

    @70:

    > > Νομίζω δεν αναφέρθηκε η άλλη σημασία της λέξης «χημεία», που σύμφωνα με το ΛΚΝ είναι: σύμπτωση απόψεων, ενεργειών ή συνταίριασμα χαρακτήρων, ιδεολογιών κτλ., ώστε το αποτέλεσμα να είναι αρμονικό, ιδανικό.

    Κάποτε, μπορεί πριν καμιά εικοσαριά χρόνια, είχα ακούσει μια θεωρία, ολίγον μεταφυσική, σύμφωνα με την οποία κάθε άνθρωπος έχει ορισμένα χαρακτηριστικά «στη χημική του σύνθεση» που τον καθιστούν εξόχως συμβατό -ιδίως στα ερωτικά- με ορισμένους άλλους, ασύμβατο με άλλους, ή κάτι ενδιάμεσο (με διαβαθμίσεις) με τους υπόλοιπους, ανάλογα με τη χημική ταυτότητα των άλλων. Μετά από αυτή την πρώτη φορά που το άκουσα, αρκετά σύντομα άρχισα να ακούω εκφράσεις όπως «ταιριάζει η χημεία μας», που για να βγάλουν νόημα προϋποθέτουν γνώση αυτής της θεωρίας. Και αρκετά σύντομα οι εκφράσεις όπου η «χημεία» νοείται ως συμβατότητα αυτονομήθηκαν (έχουμε καλή χημεία, εδώ υπάρχει χημεία κλπ.), ώστε πλέον να είναι κατανοητές χωρίς αναφορά στη θεωρία.

    Πάντως το ερμήνευμα του ΛΚΝ δεν ανταποκρίνεται ακριβώς σ’ αυτό που αντιλαμβάνομαι εγώ: χημεία έχουν αυτοί που καταλαβαίνονται χωρίς πολλές εξηγήσεις, και συμφωνούν χωρίς πολλές διαπραγματεύσεις. Που η επιθυμία ή η προτίμηση του ενός είναι και επιθυμία ή προτίμηση του άλλου, εκ των προτέρων όμως, και που αυτό επιβεβαιώνεται συνέχεια.

    @ανάρτηση:

    > > Εκτός από μάθημα στο γυμνάσιο και το λύκειο, βαρετό για μερικούς και ενδιαφέρον, ίσως και συναρπαστικό, για άλλους, η χημεία, μια επιστήμη συνυφασμένη με την καθημερινή ζωή μας, έχει επίσης πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία.

    Διακρίνω μια ασυνταξία.

  77. spiral architect 🇰🇵 said

    Saxon – Midas touch

  78. spiridione said

    Εδώ ένα ετυμολογικό λεξικό χημικών όρων:
    http://www.chem.uoa.gr/?p=6979&lang=el

    Αραβικής προέλευσης όροι είναι:
    Αζουρίτης.
    Αλιζαρίνη.
    Αλκάλια. Αλκαλοειδή.
    Αλκοόλη. και άλλα παράγωγα και σύνθετα.
    Ανιλίνη.
    Αντιμόνιο. όχι άμεσα
    Αραβινόζη. από το αραβικό (κόμμι)
    Βενζόλιο.
    Βόρακας. Βόριο.
    Ελιξήριο.
    Ζιρκόνιο.
    Κάλιο.
    Κερμεζικό (οξύ).
    Κουρκουμίνη.
    Λαζουρίτης.
    Λαμπίκος.
    Λουλάκι.
    Ουσνικό οξύ.
    Τάλκης.

  79. 76 Να επιβεβαιώσω πως στα 80ζ δεν θυμάμαι να έπαιζε η έκφραση περί χημείας μεταξύ ανθρώπων. Μάλλον πρόκειται για αγγλισμό που ενσωματώθηκε σχετικά πρόσφατα.

  80. loukretia50 said

    Αλχημιστής : έμφυλος τύπος ή απλά δεν υπήρχαν γυναίκες?
    ‘Η περιορίζονταν στα βοτάνια και τα φίλτρα τους και τις έλεγαν μάγισσες?
    Ο Παλαμάς ήξερε μια αλχημίστρα !
    Eπαναλαμβάνομαι, το ξέρω, αλλά εδώ συνδυάζει πολλά :

    Βιολιά και σείστρα

    Για σε ω μαυλίστρα
    ζέστα, αλχημίστρα!
    —Τ’ αεράκι όχι
    κι η ακρογιαλιά!—
    Σφίξε με, βρόχι,
    φλογοαγκαλιά,
    ν’ αλλάξω πλάση
    μες στο καμίνι,
    να βγω χρυσάφι,
    να βγω ρουμπίνι,
    να πάρω σώμα,
    ψυχή, καινούρια,
    και η σάρκα λιώμα,
    κι η ψυχή, φούρια…»
    Κ.Παλαμάς

    Και ο Ρίτσος έχει ενδιαφέρουσα χρήση της λέξης αλχημεία:

    «…φτιάχνει το πρόσωπό της τώρα στο πρότυπο της μνήμης της — κι ίσως πιο ωραίο
    με την ανάμνηση, τη γνώση και τη θέληση (και με το πείσμα ακόμη)
    με μυστικές βαφές —ολόκληρη αλχημεία— με ώχρα, ρόδινο, μαβί, ασημένιο,
    με ισχυρό μαύρο τριγύρω στο γλαυκό των ματιών της,
    με βαθύ βυσσινί στα μαλακά, σαρκώδη χείλη…»
    Γ.Ρίτσος – Αγαμέμνων

  81. Γιάννης Ιατρού said

    80: Female Alchemists 🙂

  82. ΣΠ said

    76
    Εδώ και λίγα χρόνια το ακούω για ομάδες κυρίως στο μπάσκετ, π.χ.
    http://www.novasports.gr/basket/ellada/basket-league/article/480012/gouaili-vriskoume-tin-himeia-mas-/

  83. BLOG_OTI_NANAI said

    Μεταλλικό όνομα:

  84. loukretia50 said

    Και το χρυσάφι του Klimt, https://www.klimtgallery.org/thumbnail/45000/45468/mini_normal/Portrait-Of-Adele-Bloch-Bauer-I.jpg?ts=1459229076
    οι χρυσές αποχρώσεις του Μonet https://uploads3.wikiart.org/images/claude-monet/houses-of-parliament.jpg!PinterestSmall.jpg
    και τόσων άλλων ζωγράφων, ιμπρεσσιονιστών και μη, δεν ήταν αλχημείες?
    Οι αλχημείες των καλλιτεχνών για να πετύχουν το χρυσό κανόνα – μέτρο της τέχνης και της αξίας τους.

    Το παρακουλτούρεψα, ε?
    (και πόσο άνετα βγήκε το απεχθές «–ψου» στο απαξιωτικό!)

  85. leonicos said

    Και μια παλαιούτσικη αναφορά της χυμείας

    ΙΙΙ Περὶ τοῦ χρυσοῦ δέρους. ὅτι τὸ ἐν Κ΄λχοις φυλασσόμενον οὐκ ἦν δέρας ἀληθῶς χρυσοῦν (τοῦτο γὰρ ποιητικοτεύνόν ἐστιν) ἀλλὰ βιβλίον ἐν δέρμασι γεγραμμένον περιέχον ὅπως δεῖ γίνεσθαι διὰ χυμείας χρυσόν. Εἰκότως οὖν οἱ τοτε χρυσοῦν ὠνόαζον αὐτὸ δι]τὴν ἐξ αὐτοῦ ἐνέργειαν Ἀνωνύμου Περὶ Ἀπίστων, στο Scriptores Poeticae Graeci. A. Westermann, Brusvigae, MDCCCXLIII

  86. Γιάννης Ιατρού said

    80: Και γατοαπορίες λύνουμε 🙂

  87. Costas X said

    Παλιότερα στην Κέρκυρα ο σιδεράς λεγόταν «φάβρος», και το σιδεράδικο «φαβρικό».

  88. Γιάννης Ιατρού said

    Μην ξεχνάμε και τις «γλυκές Αλχημείες», ε;

  89. 74, 😀

  90. 74,

    Πλην όχι αντιδραστικοί!

  91. gpoint said

    # 85

    Λεό, δεν ανοίγει.

  92. BLOG_OTI_NANAI said

    Το μπεν-μαρί πιστευόταν ως εφεύρεση αλχημίστριας. Και περί αλχημιστικής «κηροτακίδας»:

  93. Γς said

    78::

    Ξέχασες τη Βαζελίνη

  94. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    6, 58.
    Ναι, πράγματι η Χημεία (ως μάθημα) μπορεί να κινήσει το ενδιαφέρον των μαθητών, με τη βοήθεια πειραμάτων σε εργαστήριο. Θυμάμαι κι εγώ, σαράντα και βάλε χρόνια μετά :), δυο-τρία πειράματα στο Γυμνάσιο (6τάξιο τότε, βέβαια). Αλλά, σε γενικές γραμμές η Χημεία δεν ήταν καθόλου ελκυστική και μάλλον ακαταλαβίστικη.

    Σύντομα, όμως -ευτυχώς- τα πράγματα άλλαξαν!

    Κι αυτό χάρις σε έναν καθηγητή Χημείας σε Φροντιστήριο, το μόνο οργανωμένο και σοβαρό στο Ηράκλειο τότε (70ς). Τον Δάσκαλο και Αγωνιστή Μιχάλη Καραταράκη – καλή του ώρα!* Που με τις γνώσεις του, τη μεταδοτικότητά του, την όλη συγκρότηση του μαθήματος και -προπαντός- την ιδιαίτερη μέθοδο διδασκαλίας, μας έκανε να αγαπήσουμε πραγματικά τη Χημεία. Κι αν δεν είχαμε εργαστήριο και πειράματα, φρόντιζε να αναπληρώνει αυτή την έλλειψη με συχνά παραδείγματα εφαρμογής της Χημείας στη καθημερινή ζωή. Κι όσο μαθαίναμε, τόσο πιο συναρπαστική και ενδιαφέρουσα γινόταν η Χημεία…
    Η αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας του φάνηκε και στις εισαγωγικές εξετάσεις, όπου η συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών του γράψαμε από πολύ καλά έως άριστα!
    Νομίζω ότι όλοι οι μαθητές του τον περιβάλουν με αγάπη και εκτίμηση!

    *Δεν κάνω διαφήμιση, αφού το φροντιστήριο έχει διακόψει τη λειτουργία του εδώ και αρκετά χρόνια.

  95. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>το ουγγρικό Κόβατς
    Μαγκριτ Κόβατς, μεγάλη γλύπτρια του πηλού.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Margit_Kov%C3%A1cs

    88 Γιαννης Ι. Γλυκειές αλχημείες
    ναι!

  96. Μανούσος said

    Προσωπικά νομίζω ότι η χυμεία/χυμευτική που έχει να κάνει με την τέχνη του σμάλτου θα πρέπει να θεωρηθεί ως αρχική πηγή της λέξεις, αφού όντως έχουμε μετάλλαξη χρώματος μεταλλικών οξειδίων κατά το ψήσιμο στον φούρνο, τα οποία θα πρέπει να θεωρήθηκαν ως υποτυπώδεις μεταστοιχειώσεις.

    Τα μέταλλα έχουν σύμβολα των πλανητών στην αλχημεία διότι τα αντιστοίχιζαν κατά το χρώμα και τις ιδιότητες.

    Ήδη ο Ηρόδοτος καταγράφει σχετικές με τα χρώματα των επτά πλανητών αρχαίες παραδόσεις. Αυτά καθορίζονταν και επανακαθορίζονταν κατά καιρούς σε σχέση με τα μέταλλα.

    Με τη συγκατάθεση των Μήδων και σ᾽ αυτό το σημείο χτίζει ο Δηιόκης ένα μεγάλο και ισχυρό κάστρο, αυτό που τώρα το λεν Αγβάτανα, με πολλούς περιβόλους, τον ένα μέσα στον άλλο. [1.98.4] Είχε κατασκευαστεί αυτό το κάστρο έτσι, που ο επόμενος κάθε φορά περίβολος ήταν ψηλότερος από τον προηγούμενό του, μόνο όσο φτάνουν οι πολεμίστρες. Σ᾽ αυτό συνέτεινε ώς ένα μέρος και η τοποθεσία, που είναι λόφος και βοηθούσε να γίνει έτσι το κάστρο, το πιο πολύ όμως ήταν ζήτημα επιδέξιας κατασκευής. [1.98.5] Οι περίβολοι στο σύνολό τους ήσαν επτά, και μέσα στον τελευταίο βρίσκονταν και τα ανάκτορα και οι θησαυροί. Ο πιο μεγάλος περίβολος από όλους είναι στο μέγεθος περίπου ίσος με τα τείχη των Αθηνών. Του πρώτου λοιπόν περιβόλου οι πολεμίστρες είναι άσπρες, του δευτέρου μαύρες, του τρίτου πορφυρές, του τετάρτου μπλε, του πέμπτου πορτοκαλιές. [1.98.6] Έτσι όλων αυτών των περιβόλων οι πολεμίστρες είναι βαμμένες με χρώματα, οι δύο όμως τελευταίοι είναι ό ένας με επαργυρωμένες τις πολεμίστρες, ο άλλος με επιχρυσωμένες.

    Στα αραβικά πάντως ο χρυσός είναι ذهب δάχαμπ, στα συριακά ντχάβ ܕܗܒ και στα εβραϊκά ζαχάβ στην κοπτική νουβ (Νουβία και σάου).

  97. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα και να με συμπαθάτε για την πολύωρη απουσία!

    73-75 🙂

    76-79 Τώρα βέβαια έχει γίνει κλισέ, παλιότερα πράγματι δεν ακουγόταν

    87 Δηλ. fabbro, μάστορας, ας πούμε

  98. Christos said

    Κι η αλχημεία στην ποίηση:

    Whatever dies, was not mixed equally;
    If our two loves be one, or, thou and I
    Love so alike, that none do slacken, none can die.

    John Donne, 1633

  99. ݂Μανούσος said

    Σχετικά με το χρυσόμαλλο δέρας ή χρύσειον κῶας, χρυσοῦν κώδιον κλπ από το σανικό (μιγγρελολαζικό) tqav-i < *tqov-i (κατά τον Ακάκιο Ουρουσάτζε, Griechenland und Rom 1996 Τιφλίδα)

  100. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    Ως μαθητής ήμουν σχεδόν άριστος στην Χημεία. Βοήθησε ο αείμνηστος Κ. Μανωλκιδης με τα υπέροχα βιβλία του και ο Χημικός του φροντιστηρίου μου.

    Στις εισαγωγικές, όπως στην Γεωμετρία δεν είδα το πέμπτο σημείο που εκειτετο επί κύκλου, έτσι και στην Χημεία έλυσα την τελευταία άσκηση με λάθος δεδομένα : αντί να υπολογίσω το γραμμομοριακό κλάσμα λανθασμένα το θεώρησα ως επί τοις εκατόν κ.β. και κατά συνέπεια έλαβα 30 αντί 40/40.
    Τα υπόλοιπα είναι ιστορία. Δεν ήμουν στους 20 πρώτους,…..

    Ο πρώτος με 18,7 , ο δεύτερος με 18,1 και ο τρίτος με 17,0 με άριστα το 20.
    Οι υπόλοιποι κάτω από 16,0.
    Τα λέω -καμμια φορά- στους νέους μηχανικούς και δεν κατανοούν τι σημαίνουν εξετάσεις με θέματα κλιμακωτής δυσκολίας επί της διδακτέας ύλης (δηλ. επί παντός επιστητού)
    Άλλα ήμουν από τους μικρότερους σε ηλικία υποψηφίους, ήτοι 17 ετών και 8 μηνών.

    ΥΓ Για την ιστορία : γραμμομοριακό κλάσμα ή μοριακό κλάσμα είναι ένας τρόπος έκφρασης της σύστασης ενός αέριου ή υγρού διαλύματος.
    Ως γραμμομοριακό κλάσμα Xi ενός συστατικού i σε ένα μίγμα, ορίζεται το κλάσμα με αριθμητή τα moles ni του συστατικού i στο μίγμα και παρονομαστή το άθροισμα των moles nολ όλων των συστατικών του μίγματος. Στα συνολικά moles συμπεριλαμβάνονται και τα moles του διαλύτη :

    Xi = ni/nol

    Ως ποσοστό %, το κλάσμα mole μπορεί να αποδοθεί :

    Xi (%) = (ni/nol)x100

  101. Γς said

    Είχα γράψει στη Χημεία ένα Μαγγάνιο να το πιεις στο ποτήρι. Μόνο που μας είχαν ζητήσει το Μαγνήσιο.

    https://caktos.blogspot.com/2013/05/blog-post_1176.html

  102. Πέπε said

    Οι λαϊκοί όροι χαλκιάς/χαρκιάς, χαλκιδιό/χαρκιδιό, νομίζω ότι αναφέρονται πιο πολύ στον σιδηρουργό παρά στον τεχνίτη του χαλκού.

    Είναι συνηθισμένο επώνυμο στους Γύφτους, αφού το είχαν ως συνηθισμένο επάγγελμα. Και αφού άλλο συνηθισμένο επάγγελμά τους είναι του μουσικού, Χαλκιάς είναι και συνηθισμένο επώνυμο μουσικών.

    Η Χάλκη του Βοσπόρου; Και η Χάλκη της 12νήσου;

    Και από το καλάι έχουμε πολλά επώνυμα: Καλαϊτζής, -άκης, -ίδης, -όγλου. Δεν ξέρω αν και χωρίς το ϊ, Καλατζής κλπ., είναι πάλι η ίδια λέξη.

  103. Αιμ said

    Μπρούτζος είναι το κράμα χαλκού και κασσίτερου
    Ο χαλκός με ψευδάργυρο λέγεται ορείχαλκος. Μάλλον θέλει διόρθωση

    Πάω να διαβάσω τα σχόλια μη και τόπατε

  104. Γς said

    103:

    >Ο χαλκός με ψευδάργυρο λέγεται ορείχαλκος. Μάλλον θέλει διόρθωση

    Διόρθωση;

  105. Λευκιππος said

    Τόπε κάποιος νωριτερα

  106. Αιμ said

    Τα είπε και ο Τριάντ στο 11

  107. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    102. Είναι η ίδια λέξη! (Η μετατροπή, πιθανώς για να αποφύγουν το ϊ 🙂 )
    (..και ΧΑΛΚΗ, και ΧΑΛΚΗΔΩΝ!)

  108. BLOG_OTI_NANAI said

    Διάφορες λέξεις με χρυσό, άργυρο, ασήμι:

  109. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>η Αργεντινή από το argentum
    Αρζεντίνα
    Ως κι ένας που μ’αγάπησε και μ΄ήθελε δική του
    Με είπε ασημένια του, μικρή Αργεντινή του

  110. . https://twitter.com/stazybohorn/status/1169574807094091776

  111. nikiplos said

    76@-79@
    Η Χημεία μεταξύ ανθρώπων σε διαπροσωπικό επίπεδο, πράγματι δεν ακουγόταν παλιότερα. Παλιότερα μιλούσαμε για αρμονία στη σχέση, ταίριασμα, κολλάμε μεταξύ μας κλπ. Δεν έχω αίσθηση πόθεν υπήρξε στην Αγγλική γλώσσα, γιατί για harmony μιλούσαμε στα 80ς με τις «έτσι» στα νησιά… Εικάζω πως γύρω στα 90ς εισήχθη ο όρος συνεπικουρούντος και του Εθνικού μας Ξεβλαχευτή, Πέτρου Κωστόπλου…
    😉

    Άλλου ιερέως ευαγγέλιο βέβαια αλλά παρεμπίπτον…

  112. Πέπε said

    @100:

    > > Ο πρώτος με 18,7 , ο δεύτερος με 18,1 και ο τρίτος με 17,0 με άριστα το 20. Οι υπόλοιποι κάτω από 16,0. Άλλα ήμουν από τους μικρότερους σε ηλικία υποψηφίους, ήτοι 17 ετών και 8 μηνών.

    Άρα, να ‘σαι τώρα ίσαμε καμιά εικοσαριά; Λέω – γιατί πόσα χρόνια να θυμάται κανείς τέτοιες λεπτομέρειες!

    🙂

    ____________________

    «Μπακίρια» για τα ψιλά-ψιλά κόκκινα κέρματα, ενός, δύο και πέντε λεπτών, δεν το λέει κανείς σας;

  113. 108 Και το επώνυμο Ασημομύτης, που απηχεί την βυζαντινή ποινή της ρινοκοπίας (κατ’ ουσίαν ψαλίδισμα του εσωτερικού χόνδρου με αποτέλεσμα η μύτη να γέρνει προς το πλάι. Έβαζαν λοιπόν ένα πλακίδιο από ασήμι για να τη στηρίξουν και να έρθει στα ίσα της).

  114. 112 Κι εγώ κάπου στα 90ζ το κόβω. Ο Μπαμπι στην έκδοση 1998 το έχει. Πάντως άμα γκουγκλάρεις chemistry between people βγάζει πολύ πράμα αλλά την ηλικία της φράσης στα αγγλικά δεν την ξέρω.

  115. sarant said

    114 Ακριβώς! (Υπάρχει και αυτοκράτορας Ιουστινιανός Β’ ο Ρινότμητος)

    102 Ίδια λέξη πρέπει νάναι

  116. Πέπε said

    @112 και συναφή:

    Ήμουν σχεδόν βέβαιος ότι αυτή η έννοια της χημείας ανάγεται στη θεωρία που ανέφερα στο #76. Δεν ξέρω αν θα μπορούσε να είναι κωστοπούλειας εμπνεύσεως.

    Αλλά τόσες ώρες συζήτηση, και δε φαίνεται να την έχει ακούσει άλλος.Κι εγώ μία μοναδική φορά την έχω ακούσει, κι αυτό πριν γίνει του συρμού η έκραση. Άρα, για πείτε: όταν πρωτοακούσατε «χημεία» μ’ αυτή την σημασία, πώς φτάσατε να καταλάβετε τι εννοεί ο άλλος; (Οκ, θα μπορούσα να φανταστώ κάτι του στιλ «η χημική αντίδραση -μεταφορικά και καλά- που προκύπτει όταν είμαστε μαζί είναι καλή, θετική, όχι εκρηκτική…» αλλά, αν και ευλογοφανής εξήγηση, ποτέ δε μου είχε περάσει από το μυαλό.)

  117. ΣΠ said

    Πρέπει να είναι αγγλισμός: https://en.wikipedia.org/wiki/Chemistry_(relationship). Όμως, πότε και πώς προέκυψε αυτή η σημασία στα αγγλικά.

  118. sarant said

    118 Πάντως, ο καταλύτης, με τη μεταφορική σημασία, είναι θαρρώ παλιός. Τον θυμάμαι από τότε που μάθαινα και τη χημική του σημασία.

  119. 114,
    Έχω γνωστό μου με αυτό το επώνυμο – επάγγελμα πλαστικός χειρούργος!

  120. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    111 και η Άννα Χρυσάφη.

    Να θυμηθούμε και τον «Σιδερένιο», προσωνύμιο του Ανδρέα Παπανδρέου.

  121. voulagx said

    #73 @ΜιχΝικ: και Αλχημοι και ευσχημοι και ευχυμοι 🙂

    Τωρα σχετικα με την χημεια μεταξυ δυο ανθρωπων σα να το θυμαμαι απο τη δεκαετια του ’80.

  122. χαλκέντερος (αλλά οξειδώνεται και χαλάει το κοκορέτσι)

  123. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    [Κ.Κούμας, στον Πρόλογο του συγγράμματος «ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΠΙΤΟΜΗ» (1808), τ.Α, σελ. στ-ζ-η]

  124. sarant said

    124 Ωραίος ο Κούμας!

    Κοντεύει μεσάνυχτα και δεν είχαμε ανταπόκριση από Ιλινόι.

  125. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    122 Χυμειολογία 🙂

    123 Αργυρώνητη λέγαμε οι γύρω μια λαμογιάρα Αργυρώ. 🙂

    125β Έχασες το …μπούκερ; 🙂

  126. Γς said

    120:

    >Έχω γνωστό μου με αυτό το επώνυμο – επάγγελμα πλαστικός χειρούργος!

    Και ψάρωσα σήμερα που διάβασα κάπου ότι καταγίνονται και με την Αιδοιοπλαστική

  127. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Με την πλατίνα και τα σίδερα θυμήθηκα πάλι τον Πάνο με πεζά. Δε φαίνεται. Να πήγε καλά, μακάρι, η αφαίρεση της λάμας απ το πόδι, η «απομετάλλωσή» του;

    Απομετάλλωση μέσω ολιστικο-παραϊατρικών μεθόδων ακούω πως κάνουν κάποιες φιλοκοντινές κι ούτε ξέρω/ούτε θέλω να μάθω, τί ειν΄ αυτά. Χρόνια αυτή η κολώνια. Λέω, ρε σεις μεταλλείο να είσασταν θα το είχατε εξαντλήσει το ορυκτό.

    Μαλαματένια λόγια,
    Χρυσή καρδιά, μάλαμα χαραχτήρας, παιδί διαμάντι.

    Παραμονή της επετείου
    βουτιά στο χρώμα του καδμίου
    έγινα κοκκινος
    τραγουδάει στο ράδιο τώρα, μάλλον ο Μακεδόνας, ένα ταγκό του Κραουνάκη. «του καδμίου» μου χτύπησε, πάνω στην ώρα!

  128. Γς said

    Χημεία και Χριστίνα

    https://caktos.blogspot.com/2015/11/blog-post_12.html?m=1

  129. Γς said

    120:

    Ναι μωρέ αυτή ήταν

    https://caktos.blogspot.com/2014/02/dna.html

  130. Γς said

    Και μόλις παράφρασα στο ΦΒ το Guns N’ Roses σε Guns N’ [μπιπ]

  131. Πέπε said

    > > Ωστόσο, επικρατέστερη φαίνεται η άποψη ότι η αρχή βρίσκεται στη λ. χυμός ή χύμα (υγρό).
    […] στα πρωτοβυζαντινά κείμενα βρίσκουμε πράγματι τη γραφή χυμεία. Στη συνέχεια, [… κλπ …] να επικρατήσει τελικά η γραφή χημεία

    Τελικά χημεία ή χυμεία;

  132. Γς said

    132:

    https://www.tovima.gr/2011/02/20/science/apo-ti-xymeia-sti-ximeia/

  133. loukretia50 said

    Αν ενδιαφέρεται κανείς για τις σύγχρονες απόψεις σχετικά με το χρυσόμαλλο δέρας.
    Λίκνισα διάφορα για την αρχαία μέθοδο που χρησιμοποιούσαν για να ξεχωρίσουν τα πολύτιμα κομμάτια και βρίσκω ότι το δέρμα αιγοπροβάτων (sheepskin) ήταν απαραίτητο. Φυσικά θεωρούν κίνητρο για μια εκστρατεία τα πλούσια κοιτάσματα χρυσού, και πιθανόν την εκμάθηση της τεχνικής. Αυτό βέβαια δεν αναιρεί το γεγονός ότι ένα δέρμα που χρύσιζε μετά τη συγκεκριμενη χρήση αποτελούσε σύμβολο πλούτου και εξουσίας. Ούτε ότι ο Ιάσωνας έφερε το χρυσό τομάρι http://www.ancientpages.com/wp-content/uploads/2017/04/jason22.jpgπαρέα με τις γνώσεις και λοιπές αρετές /κακίες της Μήδειας.
    Από τα εγχώρια βάζω αυτό, τα άλλα ήταν πολλά για να τα τσεκάρω πάλι, τα ίδια περίπου λένε, διαλέξτε!
    https://www.xrysoselladas.gr/ellinikos-chrysos-mythologia-chrysomallo-deras.html

    http://www.argonauts-book.com/fleece-as-gold-mining.html

    https://archaeologynewsnetwork.blogspot.com/2014/11/legend-of-golden-fleece-based-on-fact.html#uyzGZVTYbjfJgEJ6.97

    http://www.archeolog-home.com/pages/content/svaneti-georgie-the-source-of-the-golden-fleece-myth-was-indeed-gold.html

    Αυτό ήταν αρκετά κατατοπιστικό αν και έχει περίεργο όνομα
    https://mafiadoc.com/gold-sands-of-the-ancient-colchis-kingdom-and-_59c58c141723dddd92cf9559.html

  134. loukretia50 said

    Αυτό που δε βγαίνει είναι η φωτό, http://www.ancientpages.com/wp-content/uploads/2017/04/jason22.jpg το σάιτ είναι για τα μπάζα.
    Ε, αν τώρα βγει και μάλιστα μεγάλη… τι να πω! καλύτερη είναι από τα ψαλίδια!

  135. Γς said

    121:

    >Να θυμηθούμε και τον «Σιδερένιο», προσωνύμιο του Ανδρέα Παπανδρέου.

    Και προσπάθησα να το εκγαλλίσω κάποτε σε μια φίλη μαλάντ

    -Αν φερ, κομ λα Τουρ Εφέλ

    http://tse2.mm.bing.net/th?id=OIP.Jl1x6FQfg6aXA9BFvD-8TgHaEi

  136. 122, … και Αλχημοι και ευσχημοι και ευχυμοι …

    Έβγαζε τέτοιους η ΑΣΧΗΜΗ!
    (Ανωτάτη Σχολή Χημικών Μηχανικών)

  137. Myriolis said

    Καλημέρα, χρόνια πολλά σε Σοφίες, Ελπίδες, Αγάπες.

    «αλλά ήταν επίσης και το αμάλγαμα, οι ενώσεις δηλαδή του υδραργύρου»
    Είχα την εντύπωση πως αμάλγαμα είναι το κράμα με βάση τον υδράργυρο. Κακά θυμάμαι;

    94: » Κι αν δεν είχαμε εργαστήριο και πειράματα, φρόντιζε να αναπληρώνει αυτή την έλλειψη με συχνά παραδείγματα εφαρμογής της Χημείας στη καθημερινή ζωή. »
    Είχε και μια θεατρικότητα, αν μπορώ να το πω έτσι, που έκανε παραστατικά τα παραδείγματά του. Μερικά είναι ακόμα ζωντανά και κυκλοφορούν μεταξύ παλιών συμμαθητών. Όπως αυτό με την μη σωστή παρασκευή διαλύματος γαλαζόπετρας από τον πατέρα του που κατέληξε να κάψει το αμπέλι!

  138. BLOG_OTI_NANAI said

    Μια «χημεία συναισθημάτων», 1986. Πιθανόν, για να κάνει αυτή την απόδοση η μεταφράστρια, ίσως να ήταν γνωστή η έκφραση:

  139. nikiplos said

    139@ Εύγε! Όχι αλλά εδώ μου καθόταν να κρύβεται πίσω από την έκφραση ο Εθνικός μας Ξεβλαχευτής…

  140. nikiplos said

    Χυμείο στο στρατό λέγαμε τον συνάδελφο που είναι χύμα, δεν τον νοιάζει τίποτε, δεν ασχολείται με τίποτε, πηγαίνει στον αυτόματο πιλότο. Χύμα η ομάδα φαντάρων που πηγαίνει όπως γουστάρει, όχι με βήμα. Στις αναφορές, οι βυσματικοί λόχοι λέγονταν χυμεία…

    Εξού και η έκφραση: «χυμειοθείτε μπουλουκηδόν!» Ειρωνικό παράγγελμα των λοχίων…

  141. BLOG_OTI_NANAI said

    140: Ε, ναι, αρκετά πια έκανε ο Κωστόπουλος -:)

  142. sarant said

    138 Πρέπει νάχεις δίκιο.

  143. […] Ταξίδευα χτες και προχτές, οπότε δεν προλάβαινα να γραψω φρέσκο άρθρο. Στις περιπτώσεις αυτές, καταφεύγω σε επαναλήψεις, κι αυτο θα κάνω και σήμερα. Διάλεξα λοιπόν να παρουσιάσω ένα παλιό άρθρο, αρχικά δημοσιευμένο πριν από δέκα χρόνια (παρά δυο μήνες) στο ιστολόγιο, ένα άρθρο που αρχικά είχα δημοσιεύσει στο περιοδικό Το φαινόμενο του Λουξεμβούργου, που έβγαζε… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2019/09/16/chemia-2/ […]

  144. Myriolis said

    143
    Ναι, μετά το γκούγκλισα. Τις πρώτες τουλάχιστον αναφορές μονοπωλούν τα σφραγίσματα δοντιών. Φαντάζομαι τώρα δεν χρησιμοποιούνται πια , αντικαταστάθηκαν από ρητίνες.

  145. Costas X said

    97. > 87. Ακριβώς, από κει και η φάμπρικα.
    Αλλά στην Κέρκυρα «φάβρο» έλεγαν μόνο τον σιδερά.
    Η γιαγιά μου το έλεγε και μετά το 2000, για δυο αδέλφια συγγενείς της: «Είχανε φαβρικό στο Σκριπερό».

  146. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    113. » Λέω – γιατί πόσα χρόνια να θυμάται κανείς τέτοιες λεπτομέρειες! »

    Είχα κρατήσει την εφημερίδα , η οποία χρησίμευσε και για την ανεύρεση των συμφοιτητών μας για reunion.

    ΥΓ Το σημαντικότερο όλων αυτόν είναι η βαθμολογία των 3 πρώτων !

    (18,7 , 18,1 και 17,0 με άριστα το 20.) Οι υπόλοιποι κάτω από 16,0.

    Μετά το 1981 με θέματα από την διδαχθείσα ύλη προέκυψε η κανονικοποιηση των «αριστούχων» εισαγόμενων με εξωπραγματικες βαθμολογίες (18,5 εως 20,0).

    Τα λέω -καμμια φορά- στους νέους μηχανικούς και δεν κατανοούν τι σημαίνουν εξετάσεις με θέματα κλιμακωτής δυσκολίας επί της διδακτέας ύλης (δηλ. επί παντός επιστητού).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: