Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το πιρούνι και πώς γράφεται

Posted by sarant στο 24 Σεπτεμβρίου, 2019


Χτες έπιασα μια συζήτηση στο Φέισμπουκ με αφορμή ένα κείμενο που είχε αναδημοσιευτεί από γνωστόν γνωστού, μια παραλλαγή του Λερναίου με τον ποιητικό τίτλο «Τι σημαίνει η ελληνική γλώσσα λίγοι από εμάς το γνωρίζουν«.

Το κείμενο αυτό το βλέπω να κυκλοφορεί εδώ και χρόνια στο ελληνόφωνο Διαδίκτυο, κι όλο λέω να επιχειρήσω να το ανασκευασω αλλά μετά παραιτούμαι. Είναι τόσο μεγάλο και αγγίζει τόσα πολλά διαφορετικά θέματα, που αν ήθελε κανείς να το ανασκευάσει καταλεπτώς θα ήθελε ολόκληρο βιβλίο. Βλέπετε, ο νόμος του Μπραντολίνι λέει πως η ποσότητα ενέργειας που χρειάζεται για να καταρριφθεί μια σαχλαμάρα είναι μια τάξη μεγέθους μεγαλύτερη από την ποσότητα που χρειάζεται για να παραχθεί η σαχλαμάρα -ή, κατά την κρητική παροιμία που μ’αρέσει να επαναλαμβάνω, «Ρίχνει ο κουζουλός μια πέτρα στο πηγάδι και σαράντα γνωστικοί δεν μπορούν να τηνε βγάλουν».

Οπότε, δεν έχω μέχρι σήμερα βρει το κουράγιο να αναμετρηθώ κατά μέτωπο με τον Γολιάθ των λερναίων μεταλλάξεων και ούτε θα το επιχειρήσω σε τούτο το άρθρο. Θα πιάσω ένα μόνο σημείο του, που έτυχε και συζητήθηκε χτες, όταν ένας υποστηρικτής του κειμένου με προ(σ)κάλεσε να βρω ένα (1) λάθος σε αυτό.

Του λέω λοιπόν ότι στο απόσπασμα αυτό υπάρχει λάθος στην ετυμολογία που προτείνεται.

Το εκπληκτικό είναι ότι η ίδια η Ελληνική γλώσσα μας διδάσκει συνεχώς πώς να γράφουμε σωστά. Μέσω της ετυμολογίας, μπορούμε να καταλάβουμε ποιός είναι ο σωστός τρόπος γραφής ακόμα και λέξεων που ποτέ δεν έχουμε δει ή γράψει.

Το «πειρούνι» για παράδειγμα, για κάποιον που έχει βασικές γνώσεις Αρχαίων Ελληνικών, είναι προφανές ότι γράφεται με «ει» και όχι με «ι» όπως πολύ άστοχα το γράφουμε σήμερα. Ο λόγος είναι πολύ απλός, το «πειρούνι» προέρχεται από το ρήμα «πείρω» που σημαίνει τρυπώ-διαπερνώ, ακριβώς επειδή τρυπάμε με αυτό το φαγητό για να το πιάσουμε.

Το πιρούνι δεν είναι καθόλου προφανές ότι προέρχεται απευθείας από το ρήμα «πείρω» που (όντως) σημαίνει «τρυπώ, διαπερνώ». Κανένα ετυμολογικό λεξικό δεν δέχεται την εξήγηση αυτή και για το λόγο αυτό άλλωστε η γραφή «πειρούνι» που προτείνεται στο άρθρο είναι πολύ σπάνια.

Σύμφωνα με τα ετυμολογικά λεξικά, το πιρούνι προέρχεται από το ελληνιστικό «περόνιον» που είναι υποκοριστικό της λ. «περόνη». Η τροπή περόνιον -> πιρούνι(ν) έγινε στα μεσαιωνικά χρόνια και είναι, σύμφωνα με το λεξικό του Μπαμπινιώτη, δυσεξήγητη -ίσως κατ’ επίδραση του προθήματος «επί». Η τροπή του /ο/ σε /u/, αντιθέτως, είναι σαφές ότι έγινε κατ’ επίδραση των πολλών άλλων λέξεων με την ίδια κατάληξη (γουρούνι, κουδούνι, πιγούνι κτλ.) Στο μεσαιωνικό λεξικό του Κριαρά βρίσκουμε και τον τύπο πιρούνι και διάφορους ενδιάμεσους τύπους (περούνι(ν), πιρόνι).

Παλιότερα, το πιρούνι το βλέπαμε πολύ συχνά γραμμένο και «πηρούνι» και, χωρίς αμφιβολία, αρκετοί το γράφουν ακόμα έτσι. Πρόκειται για μια γραφή που δεν έχει ετυμολογική βάση. Τα λεξικά από παλιά (τουλάχιστον από το Λεξικό της Πρωίας, το 1933) δίνουν τη γραφή «πιρούνι». Πάντως, σε ένα κείμενο (που το είχαμε παρουσιάσει και ανασκευάσει παλιότερα εδώ) που θρηνούσε για τα υποτιθεμενα δεινά της ορθογραφικής απλοποίησης, ένα από τα παραδείγματα ήταν και η «απλοποίηση» του πηρουνιού σε πιρούνι.

Για να γυρίσουμε στο αρχικό μας ερώτημα, παρόλο που η περόνη ανάγεται στο θέμα του ρήματος «πείρω», το πιρούνι δεν έχει άμεση ετυμολογική σχέση με το «πείρω» οπότε καλώς γράφεται «πιρούνι». Άλλωστε οι αρχαίοι δεν θα μπορούσαν να φτιάξουν κάποια λέξη σχετική με το πιρούνι διότι, πολύ απλά, δεν είχαν τέτοιο σύνεργο στην κουζίνα τους.

Και οχι μόνο οι αρχαίοι. Το πιρούνι ήρθε σχετικά όψιμα στα τραπέζια μας. Εδώ που τα λέμε, δεν είναι απολύτως απαραίτητο σύνεργο. Για να φας χρειάζεσαι σίγουρα μαχαίρι, για να κόβεις ψωμί και κρέας, και κουτάλι, για να τρως σούπες, όσπρια και τα συναφή αλλά και όλα τα άλλα. Τη δουλειά του πιρουνιού την κάνουν και τα χέρια μας -που τα πλένανε και πριν καθίσουν στο τραπέζι και όταν τελείωναν. Το πιρούνι, λοιπόν, ήταν είδος πολυτελείας.

Και φαίνεται πως το πιρούνι επινοήθηκε στο κράτος εκείνο που, περισσότερο από τα άλλα, έγινε συνώνυμο του πλούτου και της πολυτέλειας -στην ανατολική ρωμαϊκή αυτοκρατορία, στο Βυζάντιο. Τον 10ο αιώνα η Θεοφανώ, ρωμιά πριγκιποπούλα, παντρεύτηκε τον Όθωνα Β’ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Και σε κάποιο επίσημο γεύμα, εκεί που όλοι οι άλλοι έτρωγαν το κρέας και τις πατάτες με τα χέρια, έβγαλε ένα χρυσό πιρούνι, με δυο δόντια, και προκάλεσε γενική κατάπληξη όταν άρχισε να τρώει με αυτό το πρωτόφαντο σύνεργο. [Σιγά μην ειχαν πατάτες τον 10ο αιώνα. Ξινολάχανο και πολύ τους πάει!]

Αυτά γίνανε το 972 αλλά το πιρούνι δεν έπιασε αμέσως στη Δύση. Τη Θεοφανώ άλλωστε την κοιτουσαν με μισό μάτι οι αυλικοί του Όθωνα, τη θεωρούσαν παρακμιακή -επέμενε, να φανταστείτε, να κάνει μπάνιο κάθε μέρα.

Στην Ιταλία το πιρούνι διαδόθηκε από νωρίς -συν τοις άλλοις επειδή ηταν πολύ ανώτερο από το μακρύ ξύλινο σουβλί που χρησιμοποιούσαν ως τότε για να τρώνε τα μακαρόνια. Στην υπόλοιπη Ευρώπη άργησε να επικρατήσει. Στη Μεγάλη Βρετανία μόνο τον 18ο αιώνα έγινε καθημερινό αντικείμενο.

Στην ταινία «Τα όμορφα χωριά όμορφα καίγονται» (Lepa sela lepo gore στα σέρβικα, κατά λέξη «όμορφο χωριό όμορφη φλόγα») που έχει θέμα της τον πόλεμο στη Βοσνία, είναι ένας τύπος (από τη μεριά των Σερβοβόσνιων) που έχει το παρατσούκλι «Ο Πιρούνιας» διότι έχει στο λαιμό του κρεμασμένο, σαν φυλαχτό, ένα πιρούνι, και εξηγεί σε όποιον βρει πρόθυμο να τον ακούσει πως το πιρούνι δείχνει την πολιτιστική υπεροχή των Σέρβων, αφού όταν τον 14ο αιώνα στην αυλή του Νεμάνια (ή όπως τον λέγαν τον Σέρβο βασιλιά) έτρωγαν με πιρούνια ενώ οι Γάλλοι και οι Άγγλοι εστεμμένοι έτρωγαν με τα χέρια.

Συμπάσχουμε. Κι εμείς όταν χτίζαμε Παρθενώνες…

Advertisements

182 Σχόλια to “Το πιρούνι και πώς γράφεται”

  1. Αὐγουστῖνος said

    Καλημέρα.
    Ἡ μετατροπὴ τοῦ -ε- σὲ -ι- εἶναι δυσεξήγητη, λές. Ἀντίθετα, ἡ μετάβαση ἀπὸ τὸ -ε- στὸ -η- καὶ ἀπὸ ἐκεῖ, ἁπλοποιητικά, στὸ -ι- εἶναι πιὸ εὐεξήγητη, λέω ἐγώ. Ὁπότε, κατὰ τὴ γνώμη μου, τὸ «πηρούνι» εἶναι ἐνδιάμεσος τύπος, πρὶν μᾶς προκύψει τὸ ἐπικρατέστερο πλέον «πιρούνι».

  2. π2 said

    Η Θεοφανώ έφερε στη Δύση και το βαλς: https://www.pemptousia.gr/2016/02/to-vals-ton-vizantinon/

    (Σε κάποια μεζεδάκια πρέπει να έχει αναφερθεί αυτό, αλλά δεν προλαβαίνω να ψάξω.)

  3. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Συναρπαστικές οι αποκαλύψεις για το πώς έτρωγαν τον 10 αιώνα στο Βυζάντιο τις πατάτες! 🙂

  4. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    έχουμε και μεταφορική έννοια για τα «πιρούνια», που είναι μάλιστα και γρήγορα (βλ. και δημόσια έργα 🙂 )

  5. LandS said

    …έβγαλε ένα χρυσό πιρούνι, με δυο δόντια, και προκάλεσε γενική κατάπληξη όταν άρχισε να τρώει με αυτό το πρωτόφαντο σύνεργο

    Αφού πρώτα οι υπηρέτες της είχαν τεμαχίσει το κρέας σε μικρές μπουκίτσες. Έ από τη Πόλη είχαν μαθει να τρώνε τας κεμπάμπ.
    .
    εκεί που όλοι οι άλλοι έτρωγαν το κρέας και τις πατάτες με τα χέρια

    Σίγουρο αυτό με τις πατάτες;

  6. Καλημέρα

    το πιρούνι ήταν και το αγαπημένο εργαλείο του Αγίου Τζι…

    Τα πρώτα σημάδια αγιοποίησης που φανερώθηκαν στον Τζι ήταν στα νύχια των χεριών και τον ποδιών του. Σταμάτησαν να μεγαλώνουν και εξαφάνισαν το πρόβλημα της κοπής τους μιας και ο Τζι δεν είχε προνοήσει να πάρει εργαλεία μαζί του εξόν ένα πηρούνι που το κουβάλαγε πάντοτε μαζί του από τότε που ζούσε στο χωριό, ώστε να μπορεί να φάει αν εμφανιζότανε φαΐ μπροστά του. Μετά το ίδιο έγινε με τα γένια και τα μαλιά του τα οποία σταμάτησαν την ανάπτυξή τους σε μήκος αρμόζον με την αγιότητα της προσωπικότητας του.

    Και το σπ*ρούνι πως γράφεται με ι, με η, με ει ή με υ ;;

  7. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Άντε να δεχτώ ότι τον 10ο αιώνα στην Ευρώπη είχαν εφεύρει το κρέας 🙂 Αλλά πατάτες?
    (Καλημέρα).

  8. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Ακούσαμε πατάτες οι λιγούρηδες και πέσαμε όλοι μαζί με τα μούτρα, όποιος πρόλαβε…

  9. Πέπε said

    «Περόνι» εξακολουθούν να το λένε σε διάφορες ντοπιολαλιές.

    Πάντως Νίκο πρέπει να πω ότι το γιατί το «π*ρούνι», αν και ομόρριζο του πείρω, δεν έχει άμεση ετυμολογική σχέση μαζί του, δεν το εξηγείς ολοκληρωμένα. Ο καθένας θα μπορούσε να αντιτείνει «α, ώστε δεν έχουν σχέση; ε λοιπόν έχουν, έχουν, έχουν!», και μετά θα ήταν δύσκολο να προχωρήσει εποικοδομητικά ο διάλογος.

    α) Δεν είναι σαφές τι είναι η άμεση και τι η έμμεση ετυμολογική σχέση. Αυτό που μας ενδιαφέρει εδώ είναι ότι το πιρούνι δεν είναι παράγωγο του πείρω. Μπορεί οι δυο λέξεις να είναι ξαδέρφια, θείος κι ανιψιός, αλλά όχι μάνα και παιδί ή γιαγιά κι εγγόνι.

    β) Το ρήμα πείρω προφανώς δεν έχει θέμα πειρ- αλλά περ- (*περ-j-ω). Οι αλλαγές που εμφανίζονται στο ενεστωτικό θέμα λόγω πρισφυμάτων κλπ. ποτέ δεν περνάνε στα παράγωγα.

  10. Γς said

    Καλιμέρα

    Πιρούνι

    και πως το χειρίζεται ο Γς

    https://caktos.blogspot.com/2013/11/makaronia-me-piperosaltsa.html

  11. Mard said

    Ενδιαφέρον άρθρο, προσωπικά πάντα με ήτα το έγραφα. Πηρούνι με γιώτα το βλέπω πολύ σπάνια (με έψιλον-γιώτα ποτέ). Μία επισήμανση μόνο, η Θεοφανώ δεν πρέπει να δοκίμασε ποτέ πατάτες για πρακτικούς λόγους.

  12. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και χαίρομαι που επισημάνατε αμέσως τη γκάφα μου να γράψω για πατάτες τον 10ο αιώνα. Ξινολάχανο και πολυ τους πάει!

    1 Ομως το /η/ σαν φθόγγος δεν υπάρχει ήδη από τα πρώτα μεταχριστιανικά χρόνια

    9 Σωστός

  13. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Βασικά είναι ρωμαϊκή εφεύρεση, κάπου μετά το 375. Με καταπέλτες εκτόξευαν μεγάλα, φλεγόμενα δικράνια στους νομάδες εισβολείς, και το παράγγελμα ήταν : Πυρ! Ούννοι!

  14. Aghapi D said

    … όμως το πηρούνι με ήτα είναι, πώς να το κάνουμε, πιο φανταχτερό και ταιριάζει στους λιχούδηδες 🙂
    Το π^ρούνι με γιώτα με δυσκολεύει πολύ στη λαχανοσαλάτα 😉 Άσε πως ως νήπιο το μπέρδευα με το ανύπαρχτο παπαρούνι

  15. Alexis said

    #0: Τη δουλειά του πιρουνιού την κάνουν και τα χέρια μας -που τα πλένανε και πριν καθίσουν στο τραπέζι και όταν τελείωναν.

    Βεβαίως και τα έπλεναν. Είναι ιστορικά εξακριβωμένο. Με χλιαρό νερό και κρεμοσάπουνο. Και μετά τα στέγνωναν στο ειδικό μηχάνημα θερμού αέρα 😂

  16. Αὐγουστῖνος said

    Γς, ἔ! Ὄχι καὶ ἀμάσητα! (#10), Ἐκτὸς κι ἂν προσπαθεῖς νὰ σπάσεις κάποιο ρεκόρ. (σμάιλυ φατσούλα).

  17. Alexis said

    #12: Γκάφα ήταν; Γιατί εγώ νόμιζα πως κοροϊδεύεις… 😉

  18. Aghapi D said

    13 Αυτή η σκηνή είναι άξια τών Μόντυ Πάιθονς 🙂

  19. dryhammer said

    13. Τούτου δοθέντος, τι παραγγέλματα έδιναν για βολές (βέλη, πέτρες κλπ) πριν τα πυροβόλα; Γιατί βλέπω σε διάφορες ταινίες (σοβαρή παραπομπή…) να προστάζουν πχ τους τοξότες με το παράγγελμα: Πυρ! (Fire!) και να αναφέρονται στον Τρωικό πόλεμο.

  20. Alexis said

    #13: 😂😂😂
    Μ’ έπνιξες, όπα με το μαλακό, δεν τα λένε έτσι αυτά!

    Άρα η σωστή γραφή είναι πυρούννι 😛

  21. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    19 Να μη βλέπεις Μπραντ Πιτ 🙂

  22. dryhammer said

    21. Όποιο Brand Name κι αν έχουν Πυρ φωνάζουνε (Εδώ θα μου πεις, έχουν κάθε βράδυ πανσέληνο κι εμείς άπαξ του μηνός – άμα δεν έχει σύννεφα. Πλούσια μέρη…)

  23. Αγγελος said

    «Η τροπή του /ο/ σε /u/, αντιθέτως, είναι σαφές ότι έγινε κατ’ επίδραση των πολλών άλλων λέξεων με την ίδια κατάληξη (γουρούνι, κουδούνι, πιγούνι κτλ.)»
    Να το δεχτώ, αλλά σ´ αυτές τις λέξεις γιατί έγινε; Εντάξει, το γουρούνι μάλλον είναι ηχοποίητη λέξη, αλλά ο κώδων, ο πώγων, ο σάπων γιατί να τρέψουν το ω σε ου στα υποκοριστικά; Μήπως υπάρχει καμία γενικότερη τάση;

  24. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ένα ποίημα του αγνώστων λοιπών στοιχείων ποιητή Αλέξανδρου:

    ΠΙΡΟΥΝΙ

    Πιρούνι μου τι να γράψω για σένα;

    Ένα άχρηστο αξεσουάρ είσαι

    Που το ‘φτιαξε ο άνθρωπος από ματαιοδοξία

    Θέλοντας να το παίξει πολιτισμένος

    Όχι μην κλάψεις! Δεν είσαι το μόνο!

    Ο άνθρωπος, όταν δεν έχει, τι να κάνει

    Αντί να ξύνεται, εφευρίσκει

    Και μετά βάζει και κανόνες χρήσης

    Ξέρω σε ταλαιπωρούν οι δεξιόχειρες

    Γιατί, οι κάλοί τρόποι, σε τοποθέτησαν στο αριστερό χέρι

    Αλλά τι να κάνουμε, το μαχαίρι θέλει δύναμη

    Και φαίνεται ότι ο σκοπός αγιάζει τη θέση

    Αλλά δεν έχεις παράπονο

    Δεν είσαι πάντα ταπεινό, είσαι και κυριλέ

    Σε φτιάχνουν από ασήμι, σε φτιάχνουν από χρυσό

    Άραγε αλλάζει η γεύση, ανάλογα με το πιρούνι;

    Το ξέρω εσύ δεν έχεις γεύση. Μην απαντήσεις

    Το κυριλέ πιρούνι είναι σαν τα μεταξωτά βρακιά

    Απαιτεί μεταξωτές γεύσεις

    Αλλά το ζητούμενο είναι να υπάρχει φαΐ!

    ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ 15/05/2009

  25. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @9. Πάντως -για να μην το αδικούμε αντικρούοντας τον λερναίο- έχουν προφανή ετυμολογική συγγένεια (περ- > περόνη), έστω και αν είναι άλλης γενιάς παραγωγή.
    Υπενθυμίζω και το οστό του ποδιού, την περόνη που -δίπλα στην ρωμαλέα κνήμη- μοιάζει με απλό βοηθητικό/ διατρητικό εργαλείο..

  26. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    19 Πάντως, για να λέμε και του στραβού το δίκιο, σε άλλες, πιθανώς σοβαρότερες παραγωγές, τα παραγγέλματα στους τοξότες ήταν draw / loose, καμία σχέση με φωτιά.

  27. Αγγελος said

    Αυγουστίνε (1), το ε τρέπεται σε η, ή μάλλον εναλλάσσεται με το η (λιμήν/λιμένος κλπ.) στα αρχαία ελληνικά, όπου το γράμμα η παρίστανε μακρό ε. Μιλώντας για φωνητικές αλλαγές που συνέβησαν αφού τα αρχαία η και ι είχαν συμπέσει φθογγικά, δεν έχει νόημα να διακρίνουμε «τροπή σε η» από «τροπή σε ι» και να λέμε πως η πρώτη είναι πιο εύλογη!

  28. Γς said

    Tο ψάρι, το κοτόπουλο και η γυναίκα θέλουν χέρια
    όχι πιρούνια.

    Και τ άλογα σπιρούνια

  29. anasazii said

    Καλημέρα,

    Έχω έναν Ιταλό στη δουλειά ο οποίος όποτε μου κάνει νόημα να πάμε για μεσημεριανό σχηματίζει μια τσιμπιδα με το δείκτη και το μέσο του δεξιού του χεριού (ενώ τα υπόλοιπα δάχτυλα μένουν κολλημένα στην παλάμη) και με τα δάχτυλα στραμμένα προς το πάτωμα στρίβει τον καρπό δεξιά αριστερά.

    Όταν αντιθέτως του κανωυ εγώ πρώτος νόημα κάνω την κλασσική χειρονομία της μάσας. Τα τρία δάχτυλα σε σχήμα σταυρού και πάμε να μασα μπουκιασουμε (αντί να κοιτάνε προς κάποιο υποτιθέμενο πιάτο). Μου πήρε λίγο καιρό να εστιάσω στη διαφορά αυτή.

    Έχει πλάκα να το δεις. Αυτός πηρούνι και κίνηση προς τα κάτω εγώ μπουκιά και κίνηση προς στο στομα.

    Βρίσκω σε μας μια ομοιότητα με τους ανατολίτες ενώ ο εν λόγω Ιταλός, από την κοσμική Φλωρεντία, δε λερώνει το χέρι ούτε με χειρονομία. Απ’την άλλη πως να φας πάστα με τη χούφτα.

  30. dryhammer said

    >πως να φας πάστα με τη χούφτα

    Ζητάς να στη δώσουν στο λαδόχαρτο.

  31. Tomás de Torquemada said

    Καλημέρα. Κατά ασφαλείς εκ Σερβίας πληροφορίες, το μεσαίωνα οι Σέρβοι έτρωγαν με χρυσά κουτάλια/ (sa zlatnim kašikama). Μπορεί στην ταινία να άλλαξαν το εργαλείο για να είναι πιο αστείο;

  32. Tomás de Torquemada said

    Το κερατόμου δεν έκλεισα σωστά τα μπολντ…

  33. Είχα διαβάσει σε ένα ωραίο παιδικό βιβλίο (νομίζω το σοβιετικής προέλευσης «100.000 γιατί») ότι τα πηρούνια βόλεψαν την εποχή που καθιερώθηκαν επειδή οι άνθρωποι φορούσαν αυτά τα δαντελένια πράγματα γύρω απ’ το λαιμό (πώς τα λένε;) που τους εμπόδιζαν να φτάσουν εύκολα το στόμα με το χέρι.

    Γυμνασιακό αστείο:
    Πες φηρούνι.
    Πες δυο φορές φηρούνι.
    Πες πέντε φορές φηρούνι.
    Πες τρεις φορές φηρούνι.
    Πες έξι φορές φηρούνι.
    Πες φηρούνι.

    Με τι τρως τη σούπα σου;

  34. (Μόλις είδα ότι το έγραψα λάθος! Φιρούνι, λοιπόν)

  35. Pedis said

    Αυτά γίνανε το 972 αλλά το πιρούνι δεν έπιασε αμέσως στη Δύση.

    Οι Μογγόλοι πρέπει να το ανακάλυψαν ανεξάρτητα
    όπως μαρτυρεί ο Gulielmus de Rubruquis.

  36. Pedis, αυτό είναι εντυπωσιακό. Έχεις πρόχειρο το απόσπασμα; (Τον έχω στα ελληνικά τον Γκιγιώμ ντε Ρουμπρούκ, αλλά όχι κοντά μου…)

  37. Γς said

    Τα τρία συσσίτια στα οποία ήταν γραμμένος στην κατοχή και το πιρούνι που δεν είχε μονίμως στην τσέπη

  38. Pedis said

    # 36 – δες εδώ σε ιταλική μετάφραση

    Guglielmo non si limita a descrivere i cibi dei Mongoli, ma parla anche ampiamente dei rituali alimentari:
    Con la carne di un solo montone danno da mangiare a cinquanta o cento uomini. La riducono in pezzi in un recipiente con sale e acqua – non usano altre salse –, poi con la punta di un coltello o una forchetta fatta apposta, come quelle che noi usiamo per mangiare le pere o le mele cotte nel vino, danno a ciascuno dei presenti uno o due bocconi, secondo il numero dei commensali. Il signore, davanti al quale è posta la carne del montone, prende per primo il pezzo che più gli aggrada.

    http://ilasl.org/index.php/Incontri/search/authors/view?firstName=Paolo&middleName=&lastName=Chiesa&affiliation=Universit%C3%A0%20degli%20Studi%20di%20Milano%2C%20Milano&country=IT

  39. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    38 Μήπως αυτό είναι είδος σουβλί; Γιατί λέει πως μοιάζει με εκείνα που έχουν για να πιάνουν τα ψητά μήλα που είναι μέσα σε κρασί.

  40. Γιάννης Ιατρού said

    36: Από το υπόγειο: 🙂
    « CHAPITRE V

    De leur nourriture et manière de manger.

    Ils mangent indifféremment de toutes sortes de chairs mortes ou tuées ; car entre tant de troupeaux de bêtes qu’ils ont, il n’est pas possible qu’il n’en meure beaucoup d’elles-mêmes ; toutefois en été, tant que leur koumis ou vin de jument dure, ils ne se soucient pas d’autre nourriture ; de sorte que si alors il arrive que quelque bœuf ou cheval meure, ils le sèchent, coupé par petites tranches, le pendant au soleil et au vent ; ainsi la chair se sèche sans sel ni sans aucune mauvaise senteur. Ils font des andouilles de boyaux de cheval, meilleures que celles qui se font de pourceau, et mangent cela tout fraîchement, gardant le reste des chairs pour l’hiver. Des peaux de bœufs ils font de grandes bouteilles, qu’ils sèchent bien à la fumée, et du derrière de la peau du cheval ils font de très belles chaussures. De la chair d’un mouton ils donnent à manger à cinquante, et même cent personnes ; ils la coupent fort menue en une écuelle, avec du sel et de l’eau, qui est toute leur sauce ; puis avec la pointe du couteau ou de la fourchette, qu’ils font exprès pour cela, et avec quoi ils mangent des poires et pommes cuites au vin, ils en présentent à chacun des assistants une bouchée ou deux, selon le nombre des conviés ; pour le maître, comme on lui a servi la chair du mouton, il en prend le premier ce que bon lui semble ; s’il en veut donner à quelqu’un un morceau, il faut que celui-là le mange tout seul, et aucun autre ne lui en oserait présenter. Que s’il ne peut achever tout seul, il faut qu’il emporte le reste, ou le donne à son valet, pour le lui garder, ou bien qui le serre en « saptargat », c’est-à-dire en son escarcelle ou bourse carrée, qu’ils portent sur eux pour mettre de telles choses ; ils y serrent aussi les os, quand ils n’ont pas eu le temps de les bien ronger et curer, afin de les achever après tout à leur aise de peur que rien ne s’en perde.»

  41. Γιάννης Ιατρού said

    επαναλαμβάνω το σχ. #32 🙂 🙂

  42. Pedis said

    φαίνεται να είναι πιο διαδεδομένη «εφεύρεση» απ’ ότι πιστεύεται …

    https://collectionapi.metmuseum.org/api/collection/v1/iiif/257863/541076/main-image

    από τη ρωμαική εποχή

    —–

    “Il pasto”, miniatura dal “De Universo” di Rabano Mauro, Montecassino, X-XI-sec.

  43. Γιάννης Ιατρού said

    42: Του 3ου μ.Χ. Αι. Κουταλοπίρουνο, αλλά μάλλον για να φέρνουν τον μεζέ κοντά τους, παρά για να τρώνε

  44. sarant said

    42-43 Eντυπωσιακό.

  45. Θρασύμαχος said

    https://el.wikipedia.org/wiki/Πείρος

  46. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    38/39 Μάλλον για εργαλείο σερβιρίσματος πρόκειται, λέει «poi con […]una forchetta fatta apposta danno a ciascuno dei presenti uno o due bocconi», δεν φαίνεται να είναι προσωπικής χρήσης.

    Η βίκυ τα αναφέρει πολλούς αιώνες π.Χ. στην Κίνα.

  47. Θρασύμαχος said

    ##38/40 forchetta/fourchette: ή να βυθομετρούσατε και σεις με μία φουρκέτα τ’ άδειο σας κεφάλι http://www.snhell.gr/references/quotes/writer.asp?id=156

  48. Pedis said

    έχει ανακαλυφθεί και ρωμαικό (τύπου ελβετικό!) πολυεργαλείο για τη μάσα …

  49. Θρασύμαχος said

    https://balves.art/sites/default/files/styles/large/public/field/image/forkhands_12.jpg?itok=kP-VRtah&slideshow=true&slideshowAuto=true&slideshowSpeed=4000&speed=350&transition=elastic

  50. Παναγιώτης Κ. said

    Αποδεσμεύτηκα 🙂 τώρα που διαπίστωσα ότι υπάρχουν τρεις εκδοχές.
    Με ι με ει και με η.
    Πάντα πάλευα μεταξύ ει και ι και το λεξικό το έδινε με ι.

    Σε κάθε περίπτωση ισχύει το…ενοχοποιητικό και αφορά πρωτίστως τους λαίμαργους.
    «Τον τάφο μας τον σκάβουμε με το…πιρούνι».

  51. nestanaios said

    23.
    Δεν πρέπει να αποκλείουμε την οινοβαρία.

  52. ΚΩΣΤΑΣ said

    πιρούνι, πηρούνι, πειρούνι

    πιρούνι: χμμμ! αφού το λέει ο Νικικύρης και ο Μπαμι… καλό είναι 😜

    πηρούνι: έτσι μ’ αρέσει καλύτερα, το γουστάρω 😂

    πειρούνι: αυτό μου φαίνεται σωστότερο 😎

  53. Pedis said

    -> 48 – https://d37va2rovhwkkr.cloudfront.net/fotonews/2460.jpg

    Il servizio da viaggio del Museo Archeologico di Ventimiglia fu trovato nel 1917 dall’archeologo P. Barocelli nella tomba della necropoli di Albintimilium.

    https://www.taccuinigastrosofici.it/ita/news/antica/usi—costumi/Servizio-di-posate-da-viaggio.html

  54. Θρασύμαχος said

  55. Γιάννης Ιατρού said

    48: Πέδη, να βάζεις και τίποτα εξηγήσεις, όχι αμολάμε μιά εικόνα κι άντε βρέστε τι είναι…

    …set da viaggio romano oggi conservato nell’Antiquarium di Nervia, rinvenuto negli scavi dell’antica Albintimilium. Il raffinatissimo set multiuso in argento composto da una serie di strumenti utilizzati per consumare il cibo, come forchetta, cucchiaio e coltello, è stato pubblicato all’interno del volume di Giorgio Franchetti come esempio di eccezionale strumento legato alla tavola degli antichi romani….

    και αυτό:

    Assolutamente eccezionale è un oggetto, ritrovato nella tomba 142 (a cremazione in urna di piombo) della necropoli occidentale, facente parte del corredo costituito anche da due olpi, una coppa vitrea, un ago crinale, un cucchiaio d’argento, alcuni chiodi. All’interno di un manico d’argento, composto da tre lamine lavorate e fissate tra loro, sono imperniati sette diversi elementi ruotanti con diverse funzioni: cucchiaio (ligula), colino (colum), nettaorecchie (auriscalpium), punteruolo, forchetta, nettadenti (?), coltello. Datazione alla media età imperiale (σημ,: => seconda metà I-III sec. d.C.)

  56. ΑΚ (ο) said

    νομίζω πως το περόνιον, έχει επιβιώσει σήμερα και με τη μορφή του περονιάζω
    «με περονιάζει το κρύο», «τέτοια ώρα έχει υγρασία που περονιάζει»

  57. Γιάννης Ιατρού said

    55: Α, έτσι (#53), αλλά μετά από 1/2 ώρα, αλλά τότε το είχα γράψει το 55 🙂

  58. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Άρα ρωμαϊκοί οι σημερινοί σουγιάδες, αντί σταυρό θα ‘πρεπε να ‘χουνε SPQR ξερωγώ.

  59. Πέπε said

    @24:

    > > Σε φτιάχνουν από ασήμι, σε φτιάχνουν από χρυσό / Άραγε αλλάζει η γεύση, ανάλογα με το πιρούνι;

    Ναι. Με χρυσό δεν έχω δοκιμάσει, αλλά το ασημένιο βγάζει μια μεταλλική γεύση αρκετά δυσάρεστη. Και το ασημένιο κουτάλι ακόμη περισσότερο.

    Δεν είναι τυχαίο ότι δεν επικράτησαν!

  60. Παναγιώτης Κ. said

    Αφηγείται ο Τσαρούχης::
    Είχαμε πιάσει θέσεις για να αποκρούσουμε επίθεση των Ιταλών.
    Πυρ διατάζει κάποια στιγμή ο αξιωματικός.
    Τι πυρ και ξεπύρ μπρε αντέδρασε ένας αθώος Χιώτης. Α…Θρώποι είναι!

    Περιστατικά σαν και αυτό έχω ακούσει από ανθρώπους που πήραν μέρος στους πολέμους του 20ου αι. Παρά τις επιτυχίες σε κανέναν από τους αφηγητές δεν διέκρινα…ηρωική διάθεση.

  61. Παναγιώτης Κ. said

    Οι απωανατολίτες εκτός από τα ξυλάκια (τα λένε κάπως αλλιώς αλλά δεν έχω διάθεση να το ψάξω) χρησιμοποιούν πιρούνι;

  62. dryhammer said

    Ξεχάσαμε τον περονόσπορο

  63. leonicos said

    9 Πέπε

    ραίνω, φαίνω,

    Αλλά ομολογώ ότι
    μολονότι έχω συμπορευθεί με όλους και γράφω το πιρούνι με ‘ι’, αυτό συνέβη σχετικά αργά (όχι πρόσφατα, είμαι μεγάλος) δότι το έβγαζα από την περόνη κλπ.

    Αλλά το θεωρώ συμβιβασμό άνευ λόγου. Κανένας δεν παθαίνει τίποτα αν το γράψουμε με η

    Πιο πολύ με έπεισε το πιγούνι, που επίσης το γράφαμε με η, αλλά αυτό δεν ειχε καμιά βάση. Ο πώγων δεν γίνεται πήγων με τίποτα.

  64. Pedis said

    # 57 – όποιος εντυπωσιαστεί και ενδιαφέρεται, βρίσκει. Τι, μασημένες τροφές; 🙂

  65. leonicos said

    Ούτε πατάτες ούτε ντοματες έφαγε ποτέ η Θεανω, ούτε και καλαμπόκι

    Μπορεί όμως να έτρωγε κοκκινογούλια (μπατζάρια) και λαχανάκια Βρυξελών.

    Αναχρονιστικό το τελευταίο…. αλλ΄με μπέρδεψε η αγιότητα του Τζι,

    Ήταν που ήταν αγριάνθρωπος…. αν πάψει να κόβει τα νύχια του και τα μαλλιά του, πάμε χαμένοι

  66. leonicos said

    Πάντως,

    όσοι χαίρεστε που δεν μεγαλώνουν τα νύχια των ποδιών σας

    προσέξτε τα αγγεία σας. Πηγαίνετε να κάνετε κανένα τρίπλεξ αρτηριών κάτω άκρων.

  67. Παναγιώτης Κ. said

    Η στρατιωτική στολή εργασίας (ή αγγαρείας) έχει το πλεονέκτημα να αποτελείται από πολλές τσέπες. Στις πολυάνθρωπες μονάδες (κέντρο και σχολές εκπαίδευσης) μια από τις πάνω τσέπες στο χιτώνιο, είχε τροποποιηθεί κατάλληλα για να δέχεται μονίμως ένα σπασμένο πιρούνι. Σπασμένο για να μην εξέχει και φαίνεται. Ήταν έτοιμο προς χρήση ανά πάσα στιγμή.

  68. leonicos said

    Ιδιαιτέρως αν πάσχετε από διαβητη

    και τον έχετε αφήσει στον καιρό….

  69. ΓιώργοςΜ said

    52β κι εγώ έτσι το έχω συνηθίσει. Με αυτό το τοσοδούλι το γιώτα μου φαίνεται λειψό, σαν να είναι λεπτεπίλεπτο, τενεκεδένιο, του γλυκού 😛
    Ενώ το ήτα του φέρνει και στο σχήμα, έχει δύο στιβαρά σκέλη και κρατάει καλύτερα τη μπουκιά 😛

  70. leonicos said

    59 Πέπε

    Νομίζω ότι τα φτιάχνουν από αλπακά. ένα ασημόχρωμο κράμα

  71. leonicos said

    κοπυπαστώ από αλλού

    Με αυτή την λέξη αναφερόμαστε σε κάποια κράματα που έχουν χρώμα ασημί, και αποτελούνται κυρίως από χαλκό, νικέλιο και ψευδάργυρο, σε αναλογία κατά προσέγγιση 60-20-20. Σε άλλες χώρες είναι περισσότερο γνωστά σαν “Nickel Silver” ή “German Silver” ή “white metal” ή «white bronze». Στην Ελλάδα για τα κράματα αυτά χρησιμοποιείται και ο όρος «αρζαντό». Έχει επίσης προταθεί η ονομασία «νεάργυρος».

    Έχουν χρησιμοποιηθεί κατά καιρούς σαν υποκατάστατα του ασημιού, για κατασκευή κοσμημάτων ή σκευών. Είναι κατάλληλα για την κατασκευή μουσικών οργάνων όπως φλάουτα, σαξόφωνα και τρομπέτες γιατί παράγουν ωραίο ήχο. Δεν πρέπει όμως να χρησιμοποιούνται στην κατασκευή μαγειρικών σκευών γιατί υπάρχει κίνδυνος διάχυσης του χαλκού, και δηλητηρίασης.

    Η μεταλλοτεχνία του αλπακά για την κατασκευή κοσμημάτων και διακοσμητικών είναι παρόμοια με του ασημιού όσον αφορά την συγκόλληση και τις οξειδώσεις. Είναι πιό δύσκαμπτος όσον αφορά την εξέλαση και εξόλκηση και είναι αρκετά πιό σκληρός από το ασήμι για χαράξεις.

    Ιστορικά τα κράματα αυτά ήταν γνωστά από αιώνες στην Ινδία με την ονομασία Tutenag και στην Κίνα με την ονομασία Paktong (που θα πει λευκός χαλκός). Από εκεί τα έφεραν Ευρωπαίοι έμποροι στις αρχές του 18ου αιώνα. Οι Ιάπωνες ονομάζουν αυτό το κράμα Haku Do που σημείνει λευκός χαλκός (Haku = Χαλκός). Η λέξη Αλπακάς προέρχεται από το όνομα της Αυστριακής εταιρίας Alpacca Prima N.S που παρήγαγε αυτό το υλικό.

    Ο αλπακάς ανήκει στην οικογένεια κραμάτων που έχουν σαν πρωτεύον συτστατικό τον χαλκό και στην αρχαία ελληνική γλώσσα είχαν την ονομασία κρατέρωμα. Το νικέλιο προστίθεται σε αυτή την περίπτωση λόγω της ισχυρής χρωστικής του δύναμης ώστε το κράμα να αποκτήσει αργυρόλευκο χρώμα. Όσο αυξάνεται η περιεκτικότητα του νικέλίου το χρώμα του κράματος γίνεται πιό λευκό αλλά συγχρόνως αυξάνεται η σκληρότητά του. Στην περίπτωση που το κράμα πρόκειται να χυτευτεί προστίθεται μόλυβδος σε αναλογία 5-10% ο οποίος αυξάνει την ευτηκτικότητα. Στην περίπτωαη που θελουμε να αποκτήσει ευκαμψία και ελατότητα προστίθεται μαγνήσιο.

  72. Πέπε said

    70
    Να το αλλάξουν. Βρωμεί!

  73. leonicos said

    Μόλις έμαθα τη διαφορά bronze και brass ή μπούντζου και κρατερώματος

    Το κρατέρωμα σήμερα το πρωτοέμαθα εδώ

  74. loukretia50 said

    Διάβασα κάπου ότι ο λόγος αντίδρασης των κληρικών – του Πάπα μη εξαιρουμένου, ήταν ότι το σχήμα θύμιζε την oυρά του διαβόλου / παλιότερα είχαμε την τρίαινα του Ποσειδώνα !
    —————————-
    Υπάρχει ένα βιβλίο
    Consider the Fork: A History of How We Cook and Eat
    by Bee Wilson
    https://www.goodreads.com/book/show/13587130-consider-the-fork

    Το οποίο θα βρείτε σε pdf – αν καίγεστε!
    https://epdf.pub/consider-the-fork-a-history-of-how-we-cook-and-eat.html

    Κεφ. 6 – σελ. 218, αφιερωμένο στο π*ρούνι
    «As a kitchen tool, the fork is ancient. Roasting forks—long spikes for prodding and lifting meat as it cooks—have been around since Homeric times.(?)
    Carving forks, to hold meat down as it is cut, are medieval……..the table fork is a relatively recent invention, and it attracted scorn and laughter when it first appeared.
    …………………………………
    Its image was not helped by its associations with the Devil and his pitchfork.
    …………………………
    It was not that spiky fork-like instruments were unheard of before then, but their use was limited to certain foods. In Ancient Rome, there were one-pronged spears and spikes for getting at hard-to-reach shellfish, for lifting food from the fire or impaling it. Medieval and Tudor diners also had tiny “sucket” forks, doubleended implements with a spoon at one end and a two-pronged fork at the other………………By the Middle Ages, the trade in macaroni and vermicelli was already well established.
    Initially, the longer noodle-type pastas were eaten with a long wooden spike called a punteruolo…………………..
    The typical Italian, noted Coryate, “cannot endure to
    have his dish touched with the fingers, seeing all men’s fingers are not clean alike.” Although it seemed strange to him at first, Coryate acquired the habit himself and continued to use a fork for meat on his return to England. His friends—who included the playwright
    Ben Jonson and the poet John Donne—in their “merry humour” teased him for this curious Italian habit, calling him “furcifer” (!!!) – εδώ, κάνω νοερά like!!
    (which meant “fork-holder,” but also “rascal”). Queen Elizabeth I owned forks for sweetmeats but chose to use her fingers instead,finding the spearing motion to be crude….»

    Αν βρω κάτι καλό για το διαβολικό π*ρούνι θα επανέλθω!

  75. ΓιώργοςΜ said

    59 Βλέπω πως ο άργυρος έχει σημαντικά διαφορετικό κανονικό δυναμικό (+0,7991) σε σχέση με τον σίδηρο (-0.036), οπότε πιθανόν να ευθύνεται αυτό για τη μεταλλική γεύση.

    Κανένας χημικός ρε παιδιά; Ας είναι και χημικός μηχανικός… 😛 Ας κάνει την αναγωγή με το pH του σάλιου (αν και δεν έχει μείνει καθόλου)

  76. loukretia50 said

    Αυτό είναι λίγο χμμ! juicy!
    (κοπυπαστωτό από το ίδιο βιβλίο)
    «In 1605, the French satirist Thomas Artus published a strange book called The Island of Hermaphrodites. Written during the reign of Henri IV, it made fun of
    the effeminate ways of the previous monarch, Henri III, and his court of mollycoddled hangers-on.
    In the sixteenth century, “hermaphrodite” was a pejorative term, which might be applied to anyone you didn’t much like. In mocking these courtiers, one of the worst things Artus could think of was that they “never touch meat
    with their hands but with forks,” whose prongs were so wide apart that the hermaphrodites spilled more broad beans and peas than they picked up, scattering them everywhere. “They would rather touch their mouths with their little forked instruments than with their fingers.” The implication is that using forks was—like being a hermaphrodite—a kind of sexual abnormality.
    To Artus, the fork was not just useless—it was obscene…»

  77. loukretia50 said

    61. Αν θυμάμαι καλά, οι Κινέζοι ούτε χρησιμοποιούσαν ούτε χρησιμοποιούν π*ρούνι.
    Από το βιβλίο για σας :

    Monkies with knitting needles would not have looked more ludicrous than some of us did,” commented one of those present on the first recorded occasion of Americans eating Chinese food in China, in 1819. Chinese hosts in Guanzhou were entertaining a party of American traders. A procession of servants brought in a series of “stewed messes” and dishes of bird’s-nest soup, plus plenty of
    boiled rice. “But alas!” recalled one young trader from Salem, Massachusetts, “no plates and knives and forks.” The Americans struggled toingest any of the feast with the sticks provided until at last their hosts took pity and ordered knives, forks, and spoons to be brought.
    There is sometimes a similar moment when Westerners eat out at a Chinese restaurant. Halfway through dinner, you notice that someone is silently blushing because he has no idea how to use chopsticks and is struggling to get anything in his mouth. It takes tact on the part of the
    restaurateur to rustle up a spoon and fork without making the customer feel stupid…»

  78. Πέπε said

    —ΕΚΤΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ—

    Μία τεχνική βοήθεια, παρακαλώ:

    Αν τα κείμενα σ’ έναν ιστότοπο (συγκεκριμένα σ’ αυτόν: http://digitalcrete.ims.forth.gr) δεν μπορείς να τα επιλέξειες με τον ποντικό για να τα κοπιπαστώσεις, υπάρχει κάποια λύση εκτός από τη χειροκίνητη αντιγραφή πληκτρολογώντας;

    Ευχαριστώ.

  79. ΣΠ said

    Ο παπα-Πυρουνάκης πάντως έγραφε το επώνυμό του με υ.

  80. ΣΠ said

    78
    Ναι, μετέτρεψα το κείμενο σε pdf και από εκεί μπορώ να επιλέξω.

  81. sarant said

    74 Πολύ ωραίο εύρημα για το furcifer κτλ.

    76 Οι άντρες δεν τρώ(γα)νε με πιρούνι.

    79 Έχω δει διάφορες παραλλαγές στους Π*ρουνάκηδες.

  82. sarant said

    Κι ένα σχόλιο από το ΦΒ:

    το πιρουνι άλλαξε και το σαγονι μας, όσα κρανία βρίσκονται σε αρχαιολογικα ευρήματα απο πριν απο το 18ο αιωνα (στη Βρετανία, γιατί στο QI το άκουσα αυτό, για άλλες χώρες δεν ξέρω) έχουν τις οδοντοστοιχίες παράλληλες, όχι την κάτω πιο πίσω από την επάνω όπως τις έχουμε σήμερα, γιατί τότε δε χρησιμοποιούσαν μαχαιροπίρουνα και έκοβαν το κρέας με τα δόντια για να το φάνε. Σήμερα χρησιμοποιούμε τα σαγόνια μόνο για το μάσημα, οπότε πήγε πιο πίσω η κάτω σιαγόνα

  83. ΣΠ said

    82γ
    Ναι, στο google βρίσκω ακόμα Πηρουνάκης και Πειρουνάκης.

  84. Simis said

    78 export as pdf και μετα επιλεγεις με το ποντικι

  85. Myriam said

    Εμείς στην Κύπρον το πιρούνιν το λέμε «πρότσα» από τα γαλλικά, διότι το εμάθαμεν από τους Ναΐτες Ιππότες, γύρω στα 1200, όταν αγόρασαν το νησίν μας από τον Ριχάρδον τον Λεοντόκαρδον

  86. aerosol said

    78
    Συχνά οι ιστοσελίδες μπλοκάρουν την επιλογή κειμένου μέσω JavaScript. Αν απενεργοποιήσεις το JavaScript στην σελίδα τότε το κείμενο γίνεται επιλέξιμο (αλλά μπορεί να βγάλει λειτουργικό πρόβλημα η σελίδα και να φαίνεται λάθος). Υπάρχουν και ειδικά εξτραδάκια για τους φυλλομετρητές που μετατρέπουν κείμενο σε επιλέξιμο. Στο Firefox υπάρχει το Absolute Enable Right Click & Copy, στο Chrome το RightToCopy for Chrome.

  87. nikiplos said

    78@ Γενικά η σελίδα δεν σε αφήνει να επιλέξεις. το καλύτερο που μπορείς να κάνεις είναι:

    α. Κάνεις από τους κυλιντές να φαίνεται το κείμενο που θέλεις. Πχ στη Βενετική περίοδο δεν φαίνεται όλο το κείμενο. Θα το κάνεις τμηματικά.
    β. Όταν έχεις το κείμενο που θέλεις, πατάς alt στον φυλλομετρητή σου και πηγαίνεις στο File και επιλέγεις Print preview. Βλέπεις αν είναι εντάξει αυτό που βγαίνει και αν έχει τις πληροφορίες που θέλεις.

    γ. στη συνέχεια επιλέγεις print και ανοίγει ένα παράθυρο που πρέπει να επιλέξεις printer. Εκεί επιλέγεις το print2file. Μόλις το επιλέξεις κάτω εμφανίζεται ένα κουμπί που σου λέει σε ποιό σημείο θα σωθεί το αρχείο. Πατάς το κουμπί και αλλάζεις το όνομα και τη θέση.
    δ. Τυπώνεις όσα pdf θέλεις στη συνέχεια προκειμένου να έχεις την απαιτούμενη πληροφορία.

  88. nikiplos said

    νομίζω πως το άριστα αξίζει στον Aerozol. Βάλε στον Mozilla το addon που λέει και δουλεύει κανονικά… Άκυρο το @87

  89. ΓιώργοςΜ said

    82 Λίγο τραβηγμένο μου φαίνεται.
    Απ΄ όσο ξέρω, στο γονίδιο που ελέγχει το μέγεθος της γνάθου είναι κυρίαρχο χαρακτηριστικό το μικρό μέγεθος, ενώ στα δόντια το μεγάλο. Έτσι θα καταλήξουμε όλοι σε μερικές γενιές να χρειαζόμαστε ορθοδοντική.
    Τα παλιότερα χρόνια, η φυσική επιλογή άφηνε τους στραβοδόντηδες στο ράφι…

    78 Μπορείς να σώσεις τοπικά το αρχείο από το browser σε txt ή html και να δουλέψεις με αυτό.

  90. # 65

    Λεό, η αγιοποίηση του Αγιου Τζι συμπίπτει χρονικώς με την κάθοδο των Σλαύων στα ιερά χώματα της Φωκίδας και είναι μια αξιόπιστη πηγή για την ύπαρξη πιρουνιών από τότε στον ελλαδικό χώρο. Εμείς οι πσαράδες δεν χρησιμοποιούμε επίσημες χρονολογίες-αυτά είναι για ιστοριομανείς- αλλά σημαντικά γεγονότα που σημάδεψαν εποχές όπως το πρώτο κύπελλο, το πρώτο πρωτάθλημα, το πρώτο νταμπλ με αήττητο πρωτάθλημα, κ.λ.π.

    Εχω διαβήτη ( τύπου β, λέει, παρακατιανός θάναι) αλλά ακόμα μεγαλώνουν τα νύχια των ποδιών μου, αν σταματήσουν θα το προσέξω.

  91. Πάνος με πεζά said

    Πατήρ Π#ρουνάκης!

  92. sarant said

    85 Το λέτε πρότσα από το γαλλ. broche, που όμως δεν ήταν πιρούνι αλλά σουβλί.

  93. BLOG_OTI_NANAI said

    Τα «πηρούνι» και «πιρούνι» είναι η δημοφιλέστερη ορθογραφία. Υπάρχουν και κάποια λίγα «πειρούνι» και «περούνι»:

    Λεξικά:

    Η διήγηση που αναφέρει και ο Νίκος:

    Υπογεγραμμένο υποσχετικό του 1805 από κάποιο καλό παιδάκι που υπόσχεται να μην τρυπήσει κανέναν με πιρούνι ή μαχαίρι ούτε να δαγκώσει κανέναν:

    Κι άλλο «πειρούνι»:

  94. Myriolis said

    59: «Με χρυσό δεν έχω δοκιμάσει, αλλά το ασημένιο βγάζει μια μεταλλική γεύση αρκετά δυσάρεστη»
    Πού δοκίμασες; στην Κάρπαθο; Εκεί έχει πολύ ασήμι σε τέτοια σκεύη. Ιδίως στο Απέρι.

    82: Και το είχα απορία, γιατί οι κάτω κοπτήρες είναι πιο πίσω;

    Τις προάλλες είχαμε την κουβέντα του (του πιρουνιού) με την γυναίκα μου. Εγώ το ήθελα με -ει-, αυτή με -η- και τελικά, ανοίγοντας το ΛΚΝ, είδαμε ότι είμαστε και οι δυο λάθος!

  95. BLOG_OTI_NANAI said

    Περούνι σε λεξικό και δύο παροιμίες (τη μία δεν τη λέμε σε ώρα φαγητού):

    https://imgur.com/a/i6j21Ci

  96. mitsos said

    Καλημέρα σας
    Λοιπόν επέστρεψα κι εγώ …

    Αρχικά το πρόβλημα δεν έπρεπε να εντοπιστεί στην ετυμολογία του πιρουνιού αφού :
    α) Δεν ισχύει για όλες τις λέξεις ότι : » Μέσω της ετυμολογίας, μπορούμε να καταλάβουμε ποιός είναι ο σωστός τρόπος γραφής» Ίσως σε πολλές περιπτώσεις είναι εύκολο να θυμηθεί κανείς την ετυμολογία αλλά συνήθως η ορθή γραφή απομνημονεύεται ως εικόνα και δραστηριότητα νόησης και δακτύλων και αυτοματοποιείται στην συνέχεια. Όταν υπάρχει σε κάποιον αμφιβολία γραφής μάλλον θα υπάρχει και αμφιβολία ετύμου. Η σημασιολογική συγγένεια δεν είναι ασφαλές κριτήριο ούτε για την καθιερωμένη γραφή ούτε για την ετυμοογική συγγένεια δυο λέξεων, Χώρια που η λανθασμένη γραφή μπορεί να προέκυψε από παρετυμολόγηση ή η παρετυμολόγηση να δικαιολογείται από την ανορθογραφία ( και μόνο η αναζήτηση των πρώτων γρπτών τύπων μπορεί να διαφωτίσει το ιστορικό )
    β) Άλλά έστω ότι όντως η ορθογραφία μιας λέξης σε πολλές περιπτώσεις της Ελληνικής γλώσσας μπορεί να στηριχθεί στην ( σωστή ενδεχομένως ) ετυμολογία . Γιατί αυτό δεν ισχύει εξίσου και στις άλλες γλώσσες : Κάποιος που γνωρίζει παλαιο-Αγγλικά επίσης μπορεί να βρει επιχειρήματα στήριξης κάποιων λέξεων της Αμερικάνικης γλώσσας . Και λοιπόν ; Ποιο το συμπέρασμα ;

    Και ένα παράδειγμα πολύ συγγενικό με το πιρούνι : ο Πίρος ( πείρος ή πύρος )
    Το.πείρος δήθεν και αυτό από το περ- του πέρατος και του περνώ όπως η πείρα και το άπειρο
    αλλά ο πίρος ( και όχι πείρος ή πύρος ) μάλλον δάνειο είναι από το λατινικό piro ( και ίσως αντιδάνειο piro < pirus < epiurus < επίουρος )

    Όσο για το πηρούνι και τον εφευρέτη του …
    Ένας θείος μου το έλεγε δικριάνι και πάντα σκεφτόμουν να τον διορθώσω ( αλλά ποτέ δεν το έκανα ) πως έμοιαζε περισσότερο με την τρίαινα του Ποσειδώνα … οπότε, αρχικοί εφευρέτες οι Τελχίνες ( γκουγκλάρεται ) 🙂

  97. Πάνος με πεζά said

    Ε καλά,δεν το έχουν και όλοι για να τρώνε το πιρούνι!
    https://images.app.goo.gl/cVeeGovHapMBAEVKA

  98. BLOG_OTI_NANAI said

    95: Η εικόνα που δεν φάνηκε:

  99. mitsos said

    @96 διορθώνω σε ιταλικό piro
    ;όχι το πηρούνι δεν το διορθώνω εγώ. Ας το κοκκινίσει ο ….κύρης .

  100. loukretia50 said

    Πάνο, αν το πάμε έτσι…
    Little mermaid https://youtu.be/wzVFk2tGbAM?t=43 Ariel and the fork

  101. mitsos said

    @@97, 100
    Το πιρούνι επίσης ιδανικό για….
    ξεμάτιασμα 🙂

  102. Μαρία said

    33
    Αυτά τα δαντελένια πράματα, fraises τα λένε οι Γάλλοι όπως και τις φράουλες, είναι μόδα του 16ου αιώνα.

  103. loukretia50 said

    Mitsos, welcome!
    Δε θυμάμαι τη Βασιλειάδου να κραδαίνει π*ρούνι, αλλά για να το λες…
    Εκτός αν ήταν αλλιώτικο https://blog.public.gr/wp-content/uploads/2017/04/alliwtiko-phrouni.jpg

    «Η αγκινάρα δεν τρώεται με το περούνι»
    Είπε η βάβω απ΄τη Γαστούνη -με το σουβλερό πηγούνι
    Και την έκανε μαντζούνι

  104. spiridione said

    Στα Όμορφα Χωριά θυμάμαι στο τέλος έχει μια σκηνή που ο ήρωας στο νοσοκομείο σέρνοντας πάει να σκοτώσει κάποιον Βόσνιο που ήταν εκεί με ένα πιρούνι, δεν θυμάμαι αν τον σκοτώνει. Το πιρούνι από σύμβολο πολιτισμού, εργαλείο θανάτου.

  105. loukretia50 said

    102. γιατί αποκρύπτεις το καλύτερο?
    le costume en fraise. http://lecostume.canalblog.com/archives/2012/07/14/24706584.html

  106. loukretia50 said

    105 συνέχεια – έφυγε πάλι!
    και για τα αγόρια http://lecostume.canalblog.com/archives/2008/05/13/9167583.html

  107. 17,
    Κι εγώ!

    Υπέθεσα παρωδία, αντίστοιχη του αγγλικού
    «meat and potatoes»
    που, μέσω αναφοράς σε τυπικό κύριο πιάτο,
    δείχνει το κύριο θέμα,
    αντίστοιχο και του δικού μας
    «στο ψητό!»

    (Όπως επίσης τα
    Cut to the chase,
    Don’t beat around the bush
    συνώνυμα του
    Get to the point)

  108. voulagx said

    #98: Αν καταλαβαινω καλα απ’ αυτο: http://greek_greek.enacademic.com/83896/%CE%BA%CF%81%CE%B5%CE%AC%CE%B3%CF%81%CE%B1
    κι αυτο εδω: http://collections.culture.gr/SearchItems.aspx?LocationID=&MainKindID=12&KindID=414&periodstring=
    η κρεάγρα δεν ήταν πηρούνι.
    Βλαχιστί: proakâ = πηρούνι

  109. loukretia50 said

    Είναι και η έκφραση fork it / fork out
    https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/fork-out-sth?q=fork+over

  110. 23, … Εντάξει, το γουρούνι μάλλον είναι ηχοποίητη λέξη, αλλά ο κώδων, ο πώγων, ο σάπων γιατί να τρέψουν το ω σε ου στα υποκοριστικά; Μήπως υπάρχει καμία γενικότερη τάση; …

    Παρατηρώ ότι -ου- γίνεται το -ω-, όχι το -ο-.
    Αν και δεν είναι γενικό, πχ
    ο πνεύμων γίνεται πλεμόνι
    (όχι πλεμούνι)

  111. ΣΠ said

    Λέξεις που διχάζουν… ορθογραφικά: «Πιρούνι ή πηρούνι;»

  112. Πουλ-πουλ said

    96.
    Και οι ποταμοί της Αχαίας Πείρος και Παραπείρος πόθεν το ει;

  113. loukretia50 said

    111. Σε μένα φαίνεται απλό : Ποιό γράμμα εκτός του «-η»
    ταιριάζει καλύτερα σ΄αυτά? https://www.curieuseshistoires.net/wp-content/uploads/2017/07/Fourchette_Curieuses_Histoires_3.jpg

  114. Κιγκέρι said

    Ανάψαν τα πιρούνια βλέπω σήμερα!
    Πρώτη φορά το έγραψα με -ι, το έχω συνηθίσει με -η.

  115. Γιάννης Ιατρού said

    78: Πέπε, όπως το γράφει το Αερόλυμα😋 στο #86. Με όποιο τρόπο σταματήσεις την εκτέλεση του Java Script, λύνεται το θέμα 🙂
    110: 😂😁😂
    108: Αυτό για χταπόδια μάλλον το είχαν 🙄🙄

    Μικρά παιδάκια το λένε και π*δούνι (έχουμε ζωντανό παράδειγμα 🙂 )

  116. Γιάννης Ιατρού said

    Καλώς τον να τον γείτονα (Mitso) 👍✌✌

  117. 104 Αυτή είναι και μια από τις τελευταίες σκηνές στον «Καιρό των τσιγγάνων». Εκεί ο ήρωας χρησιμοποιεί τις τηλεκινητικές του ικανότητες.

  118. Πέπε said

    108

    Νομίζω ότι έχω δει αντικείμενο που ονομαζόταν κρεάγρα (στο ταμπελάκι του μουσείου) και που ήταν μεγάλη πηρούνα. Αν το άλλο (του δεύτερου λινκ #108) ονομάζεται επίσης κρεάγρα, ίσως η ονομασία αφορούσε οποιοδήποτε εργαλείο έκανε αυτή τη δουλαιά, ό,τι σχήμα κι αν είχε.

  119. Κιγκέρι said

    Να και μια απροσδόκητη χρήση του αντικειμένου:

  120. voulagx said

    #115: Μα ναι, το λεει καθαρα στο 2ο λικνο:
    ΕΙΔΟΣ
    Κρεάγρα (Καμάκι)

    Αρα: greek kamaki = ελληνική κρεάγρα

  121. Γιάννης Ιατρού said

    120 (τέλος): Οου, γιες…, από τότε ρε συ!

  122. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    96 Καλώς τον Μήτσο!

    104 Αν θυμάμαι καλά δεν τον σκοτώνει

    120 και πριν: Κρεάγρα, μπράβο!

  123. ΣΠ said

    Στο google η αναλογία πειρούνι : πηρούνι : πιρούνι είναι 1 : 20 : 100.

  124. 108,

    Πράγματι, η κρεάγρα ήταν καινοτομία του βασιλεύς Κρέων,
    σε απάντηση της πυρράγρας του έμπυρρου βασιλεύς Πύρρος της Ηπύρρου ,
    ο οποίος δολίως έκλεψε
    και την ιδέα και το όνομα από την Πύρρα,
    κόρη του βασιλεύς της Θήβας Κρέων*.

    Στην αναμέτρηση μεταξύ των δύο βασιλεύς,
    ο Πύρρος, με το πλεονέκτημα της πυρράγρας,
    τσίμπησε τους τρεις βαθμούς με περιφανή, καίτοι αιματηρή, νίκη**
    γνωστή ως πυρρονίκη.

    Σε αναγνώριση του ρόλου που έπαιξε ο πολεμικός εξοπλισμός
    στην πυρρονίκη
    εισήχθη ο νεολογισμός «πυρρόνι».
    Η καθολική επικράτηση και του εργαλείου αλλά και του όρου
    και η μετεξέλιξή του ως «πιρούνι» ήταν θέμα χρόνου.

    ———-
    * Είχε κατηγορηθεί ως λαϊοκιστής.
    ** Ο βασιλεύς πασών των Θηβών απεδείχθη επτάψυχος.

  125. BLOG_OTI_NANAI said

    Η «κρεάγρα» στην Παλαιά Διαθήκη (Α΄ Βασ. 2,13) αναφέρεται ως εργαλείο με τρεις μύτες:

  126. BLOG_OTI_NANAI said

    Η «κρεάγρα» αναφέρεται και ως όργανο βασανισμού χωρίς περιγραφή. Για να κρεμούν ή καρφώνουν εκεί ανθρώπους δεν θα πρόκειται για την κρεάγρα οικιακής χρήσης. Μήπως λόγω σχήματος το ονόμασε κρεάγρα ο συγγραφέας:

  127. Γιάννης Ιατρού said

    124: επομένως πύρρειος νίκη επετεύχθη με την πυρράγρα και ο Πύρρος ήταν μεγάλο πυρρόνι 🙂

  128. Georgios Bartzoudis said

    Δεν πείστηκα καθόλου ότι πηρούνι (ή όπως αλλιώς θέλει να τα γράφει κανείς) δεν «προέρχεται απευθείας από το ρήμα «πείρω» που (όντως) σημαίνει «τρυπώ, διαπερνώ»». Τίποτα δεν μου λεει η διαπίστωση ότι «κανένα ετυμολογικό λεξικό δεν δέχεται την εξήγηση αυτή»: Το ζήτημα είναι πώς αιτιολογεί το οιοδήποτε λεξικό την όποια προτίμησή του. Νομίζω ότι ο Πέπε (σχόλιο 9) ανατρέπει την …βεβαιότητα του Νοικοκύρη (να και μια από τις λίγες φορές που συμφωνώ με τον Πέπε). Συμπερασματικά, φαίνεται ότι το πηρούνι ή πειρούνι προέρχεται από το «πείρω», είτε απευθείας είται …τεθλασμένως!
    Εγώ πάντως, σε ένα σχόλιό μου προ ημερών τινων έγραψα ότι κάπου είχε γίνει «περονοπόλεμος» (όταν δεν προλαβαίνεις να πάρεις τίποτα από ένα κοινό πιάτο διότι υπάρχουν ταχύτερα …πιστόλια!). Και θυμάμαι ότι προβληματίστηκα να γράψω «πηρουνοπόλεμος», σύμφωνα με τον λεγόμενο βόρειο φωνηεντισμό (που ως γνωστόν είναι ευρύτατα διαδεδομένος στα Μακεδονικά).
    Σε κάθε περίπτωση, ίσως να είναι σωστό ότι οι αρχαίοι ημών πρόγονοι δεν είχαν πηρούνια, σίγουρα όμως είχαν δικράνια (μακεδονιστί δουκράνια) για να τζουπούν τα δεμάτια θερισμού. Πρέπει επίσης να δεχτούμε ότι «τρίαινα» δεν είχε μόνο ο Ποσειδώνας! Άραγε, δεν του έκοψε κανενός αρχαίου ότι το κρέας, τα σηκώτια χήνας και άλλα πολλά (που μνημονεύει ο μακαρίτης Αθήναιος) θα τρώγονταν πολύ ευκολότερα με κάποιου είδους τρίαινα ή …δικράνι;;; Γιατί πρέπει να δεχτούμε ότι, στα «σαλόνια» των Αθηνών και της Ρώμης, οι καλοφαγάδες έτρωγαν με τα χέρια, όπως οι πολεμιστές στο πεδίο της μάχης;;;

  129. Γιάννης Ιατρού said

    126: για τσιγκέλι το κάνω …

  130. Georgios Bartzoudis said

    Στο 128: Τσιορτσιόπ: Αντί «είται …τεθλασμένως», γράφε είτε…

  131. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Γράφω, λίγο προσαρμοσμένα (και βιαστικά), όσα είχα απαντήσει πριν 5-6 χρόνια σε κάποιον φίλο, για το ίδιο ζήτημα, που εκείνος είχε βρει σε κείμενο του Δημ. Καραπιστόλη(;;)

    σχ. 9, Πέπε (συμπληρωματικά, συμφωνώντας) :
    «Περόνι» εξακολουθούν να το λένε σε διάφορες ντοπιολαλιές.
    Στα ποντιακά «περόν», ενώ «περόνια» λέγονται τα καρφιά της Σταύρωσης (κάλαντα). [+ το περούνι του σχ. 95 🙂 ]
    και
    Το ρήμα πείρω προφανώς δεν έχει θέμα πειρ- αλλά περ- (*περ-j-ω)
    Όπως και πολλών άλλων λέξεων: πόρος, πορεύω, πορθμός, περαίνω, πέρας κλπ.
    ——–
    Υπέρ της προέλευσης από τη λ. περόνη συνηγορούν, κτγμ, και τα εξής (τουλάχιστον):
    – Στο «Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης» του Ανθ. Γαζή, δεν υπάρχει η λ. πειρούνιον, ενώ υπάρχει το ρ. πείρω, με τη γνωστή σημασία. Αντίθετα, υπάρχουν οι λ. περόνη και περόνιον.
    – Η λ. πείρω συναντάται στον Όμηρο. (Οδύσσεια-Γ,33: κρέα ἔπειρον = εσούβλιζαν κρέατα). Αλλά στον Όμηρο – συναντάται επίσης και η λ. περόνη. (Ιλιάδα-Ε,425: πρὸς χρυσῇ περόνῃ καταμύξατο χεῖρα ἀραιήν=το τρυφερό της χέρι θα ‘σκίσε πα στη χρυσή καρφίτσα).
    Σύμφωνα με την απλουστευτική «λογική» της συζητούμενης ετυμολογίας, ο Όμηρος έπρεπε να την λέει «πειρόνη»!

  132. sarant said

    124 Εχουμε ρέντα, βλέπω!

  133. 127,
    Έτσι!
    Ο Πύρρος έμενε στο απυρρόβλητο!

  134. # 124

    Υπάρχει κι άλλος Κρέων , βασιλεύς της Κορίνθου αυτός… Ο Θηβαίος θεωρείται «δημοκρατικός» βασιλεύς αφού αμφισβητούσε την αξιοπιστία των αποφάσεών του

  135. # 133

    Μα καλά, δεν πέθανε πυρροβολημένος ;

  136. loukretia50 said

    Μιχάλη Νικολάου : !!

    Το Πυρρόνι δεν πυρώνει

    Σε πυρίμαχο σκεύος της Πύρρας
    τώρα ο Πύρρος πυρώνει τας χείρας
    ενώ πυρ κατακαίει τας ψείρας
    – ελλοχεύουν εντός της πορφύρας-

    Ο πυρίκαυστος άρχων – εκ πείρας
    τον πυρήνα στοχεύει της θήρας.
    Την πυράγραν επήρεν εις χείρας
    με γωνία ενενήκοντα μοίρας

    και καρφώνει – ολέ! – ολετήρας!
    ο ζωμός πιτσιλίζει τας θύρας.
    Το μεζέ ανυψώνει ο φωστήρας
    Πυρωμένον, αιτών δύο μπύρας.

    Το πυρέξ προωθεί εις τας χήρας
    Μα η πυράγρα πυρώνει τας χείρας
    Ένα πίρο αποσπούν εκ της θύρας
    Και ιδού! Το εργαλείο σωτήρας
    Το Πυρρόνιον – της κακομοίρας!
    ΛΟΥ
    Δαιμονίων καινών ο σπινθήρας
    Το αθώο πυρόνι της χήρας
    τρίκυ τρίαινα – χτύπημα μοίρας
    Πυροδότησε τους λαθοθήρας
    Να εξάξουν* απόσταγμα πείρας
    =========== /* ώπα ρε! Πάμε Πυρρίχειο!

  137. ΣΠ said

    Μια και αναφέρθηκε.

  138. Γιάννης Ιατρού said

    133: Έκανε κι ολονών τα χατίρια, γιαυτό και τον είπαν πυρρο-βολικό 😋

  139. loukretia50 said

    138. το Πυρρο-βολικό = π*ρούνι βολικό!

  140. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα, πολύ μου αρέσουν τα λογοπαίγνιά σας.

  141. Τι κάνετε δω ωρέ? Γλωσσικά πυρράματα?

  142. Γιάννης Ιατρού said

    139: Και πυρρύμαχον Λού μου 🙂

  143. loukretia50 said

    Πύρρος πήρε την περόνη – έκρηξη από πεπερόνι
    Για τα λυκόπουλα
    – Il peperone https://youtu.be/7YIuFTnKUpQ EDOARDO VIANELLO

  144. Γιάννης Ιατρού said

    143: Το λυκόπουλο ευχαριστεί

  145. loukretia50 said

    Παρακαλώ, δεν κοστίζει! Μ-πυρ παρά!

  146. mitsos said

    Ο Δημητράκος έχει και ρήμα περονώ (άω) της υπερτρισχιλιετούς εκ του οποίου και η περονίς Στην δε Νέα Ελληνική περονιάζω το πιρουνιάζω στη Δημοτική . Αλλά το πιρούνι κατ’ αυτόν είναι η περόνη του φαγητού
    Επίσης ο Δημητράκος παίρνει θέση υπέρ της γραφής πείρος ( τον πίρο τον προσπερνά ) αν και όλα τα λεξικά ετυμολογούν τον πίρο από τον ιταλικό πίρο.
    Με όσα πλέον διαβάζω και εδώ αισθάνομαι
    α) πολύ καχύποπτος για την τραβηγμένη ιστορία του επίουρου που ανέφερα στο σχόλιο 96.
    αλλά
    β) σχεδόν σίγουρος πλέον για την προέλευση του όρου πιροούνι από την περονίδα

    Λέτε να αποδειχθεί και ότι οι Περονιστές από τους ΑΗΠ έλαβαν το όνομά τους 🙂

    Και βέβαια μένει αναπάντητο γιατί μετατροπή του σε και όχι σε -η ;

  147. Lou and the very happy wolf

  148. loukretia50 said

    Λίγο ρετρό ακόμα? Μεγάλος π*ρασμός!
    Μια φορά κι έναν καιρό, τα λυκάκια είχαν χορό!
    Nessuno mi può giudicare https://youtu.be/R8XAHNbyWIs CATERINA CASELLI

  149. Πέπε said

    @126:

    Φαντάζομαι ότι θα είναι αυτή η τρίαινα που κρατάν οι διαβόλοι στις στερεοτυπικές τους απεικονίσεις.

    (Προχείρως δε μου ‘ρχεται στον νου κάτι πιο …ιστορικό από τον Αρκά, αλλά καθώς το έχω δει -όπως όλοι- και σε άλλα κόμιξ κλπ σύγχρονες απεικονίσεις, υποθέτω ότι θα προέρχεται από κάποιο παλιότερο εικονογραφικό πρότυπο.)

  150. Γιάννης Ιατρού said

    148: Λες ε; για να πάρουν οι νεώτεροι μια γεύση της εποχής… https://www.youtube.com/watch?v=R76Abv8-Mbc Sapore di sale (Gino Paoli, Ornella Vanoni)

  151. 126 / 129 / 149

    Γάντζος για το κρέμασμα κρεάτων. Σωστός άρα ο κ/ψ στο 129. Γνωστός ο βασανιστικός θάνατος στα τσιγκέλια επί τουρκοκρατίας.
    http://www.culturaitalia.it/opencms/it/temi/viewItem.jsp?language=it&id=oai%3Aculturaitalia.it%3Amuseiditalia-work_48490

  152. Πέπε said

    @86:

    Καλά, απίστευτο! Ευχαριστώ Αεροζόλ.

    Ευχαριστώ επίσης τους ΣΠ, Νίκιπλο, Symis και ΓιώργοΜ που κια αυτοί προσφέρθηκαν να βοηθήσουν. (Αν ξέχασα και κανέναν, τον ευχαριστώ κι αυτόν 🙂 )

  153. sarant said

    149 Δεν ήξερα ότι έχουν βγει και σε τζιφάκια.

  154. BLOG_OTI_NANAI said

    Συσχετισμός με το πείρω και άλλα:

    Κοραής

    Σκαρλάτος Βυζάντιος

    Βυζαντινολογικό περιοδικό

    Μπαμπινιώτης:

  155. Πέπε said

    @154

    > > Με βάση την επικρατούσα ετυμολογική προέλευση

    Ε;

    Με βάση την επικρατούσα ετυμολόγηση, ετυμολογική πρόταση, άποψη για την ετυμολογία, ακόμη και απλά ετυμολογία, ναι. Αλλά η προέλευση είναι μία, είτε την ξέρουμε είτε όχι. Δεν είναι πολλές για να επικρατήσει κάποια.

  156. BLOG_OTI_NANAI said

    149: Στην Ορθόδοξη γραμματολογία η τρίαινα αποτελεί ένα από τα όργανα βασανισμού των αγίων μαρτύρων. Επίσης, σε μεταγενέστερες αγιογραφίες τοποθετείται στα χέρια των δαιμόνων. Αλλά στις παλαιότερες αγιογραφίες αποτελεί όπλο των Αγγέλων («ο Μιχαήλ και οι Άγγελοι αυτόν πολέμησαν μετά του δράκοντας» Αποκ. κεφ. 12):

  157. sarant said

    154 Κοραής, λογικό.

  158. nikiplos said

    Μιλώντας για το πιρούνι, να αποθησαυρίσουμε και μια στρατιωτική έκφραση. Κάποιος συνήθως μονιμάς, για να πειράξει ή να κάνει πλάκα διαδίδει σε ψάρακες φαντάρους πως θα χώσει έναν παλιό και μάγκα φαντάρο σε ανεπίτρεπτη υπηρεσία για την παλαιότητά του (γερμανικό, σκουπιδιάρα, μαγειρεία ή ό,τι άλλο ). Οι νέοπες προκειμένου να δώσουν εξυπηρέτηση στον παλιό φροντίζουν αμέσως να μεταφερθεί είτε στον ίδιο – αν τολμούν να του απευθύνουν τον λόγο – είτε σε έναν ενδιάμεσο που συνδιαλέγεται μαζί του.

    Το σύνηθες είναι ο παλιός να φωνάξει τον ψάρακα εν μέσω ομήγυρης και να ρωτήσει ποιός (τόλμησε) είπε κάτι τέτοιο (ότι δλδ θα χώσει τον παλιόνα αγγαρεία).
    Ο νέωψ αναφέρει χωρίς δισταγμό («ο επιλοχίας κύριε συνάδελφε» ή κάτι τέτοιο).
    Ο παλιός, μετά τη γνωστή παντομίμα δήθεν τρόμου ή δήθεν δυσανασχέτησης λέει τη φράση που μας ενδιαφέρει:
    «Πιρούνι έχει ο επιλοχίας? για πήγαινε να τον ρωτήσεις»
    Λογικά ο νέωψ δεν θα καταλάβει και θα απορρήσει… ώστε ο παλιός να εκδηλώσει την παλαιοσύνη του:
    «να έρθει να τσιμπήσει ένα αρχίδι»…
    (συνήθως η σκηνή ολοκληρώνεται με τον παλιό βαριεστημένα να λέει: «δρόμο τώρα» ή «φύγετε από δω ρε κωλόψαρα» ή κάτι τέτοιο )

  159. loukretia50 said

    Π*ρούνι στο δρόμο? Και όμως…

    και η έκφραση fork off ( idiomatic)= to diverge into two or more separate paths https://i.chzbgr.com/full/4535312640/h7C9FC9C9/

    Eνώ αν αντικαταστήσουμε το «spoon» με «fork» – μεταφορά είναι άλλωστε! – θα αλλάξει η αντίληψή μας για τον κόσμο!

    THE MATRIX: https://youtu.be/uAXtO5dMqEI THERE IS NO…
    The boy: Do not try and bend the fork. That’s impossible. Instead… only try to realize the truth.
    N.: What truth?
    boy: There is no fork…….. Then you’ll see, that it is not the fork that bends, it is only yourself.

  160. loukretia50 said

    Mάλλον π*ρονόσπορος έπεσε τελικά!
    Και εις επίρρωσιν https://m.media-amazon.com/images/M/MV5BNDMwODU2NDk0N15BMl5BanBnXkFtZTcwNTkyMTEzMw@@._V1_SY1000_CR0,0,654,1000_AL_.jpg Καληνύχτα!

  161. Χλομό πρόσωπο μιλάει με διχαλωτή γλώσσα και το πηρουνίσω, μα τον Μανιτού.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Forked_tongue

  162. voulagx said

    #124 @ΜιχΝικ: Διατι αμελησατε να αποκαλυψετε οτι η ποδαγρα ηταν καινοτομια του Ποδέα; Μηπως ειστε διακεκρυμμενος πυρρονιστης και μας το αποκρυπτετε;
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CE%BF%CE%B4%CE%AE%CF%82

  163. loukretia50 said

    Μπα, μίλησε κανείς?

    Στη διχάλα παρασύρω – σαν πυρίκαυστη πονήρω
    με πυράκια, πυρ και πίρο* και τους άκαπνους οικτίρω
    —————————————* για ξεκάρφωμα και ρίμα!

    Και ζητάω κι άλλο γύρο – μεζεδάκια να σερβίρω
    Το π*ρούνι μου εγείρω – όποιος φύγει θα τον δείρω!

    Μα διχόνοια αν σπείρω , θα πυρώσω σαν τον Πύρρο

    That’s all forks!

  164. Πέπε said

    @159

    Fork λέγεται και το διαπασών (για την ακρίβεια tuning fork), που μια κοινή ονομασία του στα ελληνικά είναι δίχαλο.

    Άλλωστε και η φουρκέτα, μάλλον διχαλωτό σχήμα έχει, ή πάντως σίγουρα όχι πηρουνοειδές.

    Σίγουρα πάντως η οδηγική «φουρκέτα» (η αναστροφή) είναι πολύ διαφορετικό πράγμα από το τρίστρατο (fork) της Αλίκης.

  165. loukretia50 said

    Σαν αυτή εννοείς? https://sela.gr/selagr/wp-content/uploads/2015/11/Passo-dello-Stelvio-road-bike.jpg η ένταση στη διαπασών!

  166. Πέπε said

    Αυτό το λέμε κορδέλες. Έτσι είναι και στον Αθηνιό, το λιμάνι της Σαντορίνης.

    Φουρκέτα δεν είναι όταν κάνουμε στροφή 180 μοιρών και περνάμε στο αντίθετο ρεύμα με την αντίθετη (από πριν) πορεία;

  167. loukretia50 said

    Kι αν ο απέναντι επιζήσει, φουρκίζεται!

  168. loukretia50 said

    Τώρα πώς η φούρκα που βρίσκω ότι είναι ξύλινος πάσσαλος με διχάλα, κατέληξε οργή – βλ. και μάγισσα Φούρκα!- ας το εξηγήσουν αύριο αν θέλουν οι ειδικοί.
    Κράτα αν θέλεις μια όμορφη εικόνα,
    Malena https://youtu.be/KT44aQ_10XM για όνειρα γλυκά.
    (Η ταινία μου άρεσε!)

  169. Γς said

    158:

    >«να έρθει να τσιμπήσει ένα αρχίδι»…

    και μου θύμησες τον ανθυποσμηναγό στην αεροπορία που όταν τελείωνε το ποινολόγιο με τις καμπάνες της ημερήσιας διαταγής έλεγε:

    -Και στα δικά μου

  170. 138, 😀

    Ως γνωστόν, στην αυλή
    του Πύρρου της Ηπύρρου
    είχε αναπτυχθεί η τεχνολογία
    του διηπυρρωτικού πυρραύλου
    (με βεληνεκές μέχρι την Θήβα!)

  171. Γς said

    66:

    >όσοι χαίρεστε που δεν μεγαλώνουν τα νύχια των ποδιών σας
    προσέξτε τα αγγεία σας. Πηγαίνετε να κάνετε κανένα τρίπλεξ αρτηριών κάτω άκρων.

    Εγώ έχω πρόβλημα. Μέχρι και σταντ έβαλα στις λαγόνιες αρτηρίες για να στείλω αίμα στα πόδια.
    Παρ όλα αυτά τα νύχια, νύχια. Μεγαλώνουν κανονικά και χοντραίνουν μάλταστα.. Τόσο που δεν επιδέχονται νυχοκόπτη αλλά σκέτο κόφτη. .

    Την τελευταία φορά έκοψα κατά λάθος κι ένα και λίγο δάχτυλο.

    Και θυμήθηκα την κλωτσιά που έριξα τρέχοντας στα βράχια όταν ψαρεύαμε πιτσιρικάδες με αποτέλεσμα να αποκοπεί όλο το νύχι με αρκετό κρέας που το πήραν τα καλόπαιδα και το έβαλαν για δόλωμα. Νομίζω ότι έπιασαν και ψάρια

  172. Γς said

    138:

    θα πεθά- θα πεθάνω, θα πεθάνω
    στο κανό – στο κανόνι μου επάνω

  173. # 171

    Τι είδους ψάρια πιάστηκαν σε τέτοιο δόλωμα ; καρχαριάκια ή πιράνχας ;

  174. nikiplos said

    173@ μάλλον τα μουρμούρια, που τρώνε ό,τι πέσει στο βυθό… 🙂

  175. Θρασύμαχος said

  176. pkalogin said

    78. Στο Firefox, προσθέτεις το πρόσθετο Absolute Enable Right Click & Copy. Το ενεργοποιείς και έχεις πλήρη πρ’ηρη επιλογή, αντιγραφή κλπ

  177. sarant said

    Kαλημέρα από εδώ!

    158 Αυτό το λέγαμε και στο γυμνασιο.
    — Πιρούνια έχετε σπίτι σας;
    — Ναι [αν και δεν έπρεπε να απαντήσει]
    — Τσίμπα ένα αρχίδι.

    175 Άλλη πίρα αυτή, πυρά 🙂

    176 Το σχόλιο έμεινε κρατημένο όλη νύχτα, συγγνώμη.

  178. Στον χώρο της μοτοσικλέτας συναντάμε επίσης τα τηλεσκοπικά πιρούνια, που χωρίζονται σε συμβατικά και σε ανεστραμμένα ή αλλιώς ανάποδα πιρούνια, ενώ υπάρχει και ο όρος “μονοπίρουνο” -single fork, στις βέσπες αλλά και αλλού.

  179. nestanaios said

    155.
    Αυτό που έγραψες είναι πολύ καλό αλλά νομίζω το έχεις κλέψει από μένα.

  180. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Τροπή /e/ σε /i/. Δεν είναι και τόσο σπάνια.
    Σίγουρα σε λέξεις που προέρχονται από άλλες γλώσσες (Λατ. Ιτ.), κυρίως στη μεσν. μορφή τους, ακόμη και από Τουρκ. όπως:
    – βήσαλον (ή βίσαλον) < bes(s)alis
    – μιτάτο < metatum
    – βιστιρώ (ή βιστιρίζω) < investire
    – ριάλι < ρεάλι < reale
    – σικέρι < σεκέρι < şeker

    Αλλά και: πιπέρι <…….< αρχ. πέπερι (κατά Μπαμπι.)

    Επίσης, σε αρκετές λέξεις με ιδιωματική προφορά. Π.χ. της κρητικής διαλέκτου:
    – κιλύφι < κελύφιον
    – μισοδόκι < μεσοδόκι
    – πίρπυρο < πέρπυρο < υπέρπυρον

    Πιστεύω ότι θα υπάρχουν και πολλές άλλες περιπτώσεις.

  181. ΕΞΟΧΟ ΑΡΘΡΟ…υπόδειγμα γλαφυρής γραφής βαρετών ετυμολογικών θεμάτων!ΜΠΡΑΒΟ κ.Σαραντάκο!

  182. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: