Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η πάμπα του νίτρου, του Πάμπλο Νερούδα (εις μνήμην Αμαλίας Βασιλακάκη)

Posted by sarant στο 29 Σεπτεμβρίου, 2019


Προχτές χάσαμε την αγαπημένη μας Cronopiusa, την Αμαλία μας, που ομόρφαινε το ιστολόγιο με τις μουσικές και τις εικόνες της. Τη μνημονέψαμε στα σχόλια εκείνης της ημέρας. Σήμερα Κυριακή θα ταίριαζε να βάλω ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Κάρλος Φουέντες «Σε αυτά πιστεύω» που είχε μεταφράσει, αλλά πρακτικά δεν είναι δυνατόν. Επιφυλάσσομαι για άλλη φορά.

Στη μνήμη της θα δημοσιεύσω σήμερα ένα κείμενο που θα της άρεσε. Πρώτα όμως, μεταφέρω δυο λόγια που έγραψαν για την Αμαλία οι συναγωνιστές της από το Δίκτυο για τα Κοινωνικά και Πολιτικά Δικαιώματα:

Αν κάποιος ήθελε να δώσει τον ορισμό του τι είναι ένας άνθρωπος που φέρνει με τη δράση του την αλλαγή στην καθημερινότητα, θα μπορούσε να αναφέρει απλώς την Αμαλία Βασιλακάκη. Η Αμαλία μάς άφησε χτες πρόωρα. Πρόλαβε όμως να αξιοποιήσει το μεγάλο δώρο τη ζωής με αγώνα, αλληλεγγύη, καλοσύνη και αγάπη.

Για δεκαπέντε χρόνια υπήρξε η ψυχή των Πίσω Θρανίων και του Στεκιού Μεταναστών. Δίδαξε ελληνικά σε εκατοντάδες μετανάστες και πρόσφυγες. Ταυτόχρονα τους έδωσε την ευκαιρία να κάνουν τη γνωριμία τους με την ελληνική κουλτούρα μέσα από το λαϊκό τραγούδι και τον κινηματογράφο. Η Αμαλία ήταν μια έξοχη εκπαιδευτικός που έβλεπε την Παιδεία σαν μέσο για να αλλάξει ο κόσμος. Παρούσα με συνέπεια και κέφι στα κινήματα, από τη «Μεσοποταμία» στο Μοσχάτο έως την Τσιάπας στο Μεξικό, είχε κάνει στάση ζωής τον αγώνα για τη δικαιοσύνη και την ελευθερία.

Η Αμαλία μας δεν κατάφερε να αλλάξει τον κόσμο. Πέτυχε όμως να αλλάξει τις ζωές πολλών ανθρώπων, να κάνει καλύτερες τις ζωές μας.

Το κείμενο του Πάμπλο Νερούδα λέγεται «Η πάμπα του νίτρου» και μιλάει για τις απέραντες εκτάσεις στην έρημο της Χιλής όπου υπάρχουν τα ορυχεία του νίτρου. Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε ως Επίμετρο στη νουβέλα Αφηγήτρια ταινιών, του Ερνάν Ριβέρα Λετελιέρ, που εκδόθηκε φέτος από τις εκδόσεις Αντίποδες.

Στη νουβέλα, μια φτωχή οικογένεια εργατών νίτρου δεν έχει χρήματα για να βγάλουν ολα της τα μέλη εισιτήρια για τον κινηματογράφο που είναι η μοναδική διασκέδαση στον οικισμό. Στέλνουν λοιπόν την κόρη, η οποία αφηγείται με τόσο ταλέντο και τόσο παραστατικά τις διάφορες ταινίες που τελικά αρχίζουν να την προσκαλούν και από άλλα σπίτια. Δεν λέω πιο πέρα, να πάρετε το βιβλίο.

Ο φίλος Κώστας Σπαθαράκης, ο εκδότης των Αντιπόδων, ίσως επειδή η νουβέλα είναι σύντομη, είχε την καλή ιδέα να προσθεσει το άρθρο του Νερούντα ως Επίμετρο. Του ζήτησα την άδεια να το αναδημοσιεύσω εδώ:

Η πάμπα του νίτρου

Στα τέλη του 1943 επέστρεψα και πάλι στο Σαντιάγο. Εγκαταστάθηκα σε ιδιόκτητο σπίτι, που είχα αποκτήσει μετά από τόσα χρόνια χάρη στο σύστημα πρόνοιας. Σ’ εκείνο το σπιτικό με τα μεγάλα δέντρα συγκέντρωσα τα βιβλία μου και ξεκίνησα για μια ακόμα φορά τη δύσκολη ζωή.

Αναζήτησα και πάλι την ομορφιά της πατρίδας μου, το κάλλος της άγριας φύσης, τη γοητεία των γυναικών, τη δουλειά των συντρόφων, την ευφυΐα των συμπατριωτών μου.

Η χώρα δεν είχε αλλάξει. Κάμποι και χωριά μουδιασμένα, τρομερή φτώχεια στις περιοχές των ορυχείων και ο καλός κόσμος να γεμίζει τα Κάουντρυ Κλαμπ. Έπρεπε να πάρω θέση.

Η απόφασή μου έφερε διώξεις, αλλά και στιγμές μοναδικές.

Ποιος ποιητής θα το μετάνιωνε;

Ο Κούρτσιο Μαλαπάρτε, που χρόνια μετά μου πήρε συνέντευξη για όσα πρόκειται να αφηγηθώ, το διατύπωσε ωραία στο άρθρο του: «Δεν είμαι κομμουνιστής, αλλά θα γινόμουν αν ήμουν Χιλιανός ποιητής, όπως έγινε και ο Πάμπλο Νερούδα. Εδώ πρέπει να πάρει κανείς θέση, ή με τις Κάντιλακ ή με τον κοσμάκη που δεν έχει ούτε σχολεία ούτε παπούτσια».

Αυτός ο κοσμάκης ο χωρίς σχολεία και χωρίς παπούτσια με εξέλεξε γερουσιαστή της Δημοκρατίας στις 4 Μαρτίου 1945. Θα καμαρώνω πάντοτε για το γεγονός ότι με ψήφισαν δεκάδες χιλιάδες Χιλιανοί από την πιο τραχιά περιοχή της Χιλής, την περιοχή των μεγάλων ορυχείων του χαλκού και του νίτρου.

Η πάμπα είναι τόπος άγριος και δύσβατος. Στα μέρη της κάνει μισό αιώνα να βρέξει και η έρημος διαμορφώνει τα χαρακτηριστικά των μεταλλωρύχων. Τα πρόσωπά τους είναι καμένα. Όλη αυτή η έκφραση της μοναξιάς και της εγκατάλειψης κατακάθεται στα σκούρα έντονα μάτια τους. Το να ανέβεις από την έρημο προς την Κορδιλιέρα, να μπεις σε κάθε φτωχόσπιτο, να γνωρίσεις τις απάνθρωπες δουλειές, να νιώσεις ότι πάνω σου αποθέτουν τις ελπίδες τους άνθρωποι απομονωμένοι και καταποντισμένοι είναι βαριά ευθύνη. H ποίησή μου ωστόσο άνοιξε ένα δίαυλο επικοινωνίας και κατάφερα να περπατήσω και να κυκλοφορήσω στον τόπο τους, να γίνω δεκτός σαν παντοτινός αδερφός από όσους συμπατριώτες μου ζούσαν σ’ αυτές τις συνθήκες της σκληρής βιοπάλης.

***

Δεν θυμάμαι αν ήταν στο Παρίσι ή στην Πράγα που μου γεννήθηκε μια μικρή αμφιβολία για τις εγκυκλοπαιδικές γνώσεις των φίλων που είχα εκεί. Σχεδόν όλοι τους ήταν συγγραφείς, ή φοιτητές οι λιγότερο μορφωμένοι.

«Μιλάμε πολύ για τη Χιλή», τους είπα, «σίγουρα επειδή εγώ είμαι Χιλιανός. Όμως ξέρετε τίποτα για την τόσο μακρινή μου χώρα; Για παράδειγμα, με τι μετακινούμαστε; Με ελέφαντες, με αυτοκίνητα, με τραίνα, με αεροπλάνα, με ποδήλατα, με καμήλες, με έλκηθρα;»

Πλειοψήφησε, και μάλιστα στα σοβαρά, η απάντηση «με ελέφαντες».

Στη Χιλή δεν υπάρχουν ούτε ελέφαντες ούτε καμήλες. Καταλαβαίνω όμως ότι αποτελεί αίνιγμα μια χώρα που ξεκινά από τον παγωμένο Νότιο Πόλο και εκτείνεται μέχρι τα νιτροτόπια και τις ερήμους, όπου κάνει να βρέξει μέχρι και εκατό χρόνια. Αυτές τις ερήμους έπρεπε για χρόνια να τις διατρέχω ως γερουσιαστής εκλεγμένος από τους κατοίκους εκείνων των απομονωμένων περιοχών, ως εκπρόσωπος των αμέτρητων εργατών του νίτρου και του χαλκού, που ποτέ δεν φόρεσαν κολάρο και γραβάτα.

Όταν φτάνεις σε εκείνα τα υψίπεδα, όταν αντικρίζεις εκείνες τις απέραντες αμμώδεις εκτάσεις, νομίζεις ότι βρίσκεσαι στη σελήνη. Αυτός ο έρημος πλανήτης κρατά στα σπλάχνα του τον μεγάλο πλούτο της χώρας μου, χρειάζεται όμως να εξορύξεις από το ξερό χώμα κι από τα βραχώδη βουνά το λευκό λίπασμα και το κόκκινο μετάλλευμα. Δεν υπάρχουν πολλά μέρη στον κόσμο όπου η ζωή είναι ταυτόχρονα τόσο σκληρή και τόσο απογυμνωμένη από κάθε κίνητρο να τη ζήσεις. Είναι ανείπωτες οι θυσίες που απαιτούνται για να κουβαλήσεις λίγο νερό, για να συντηρήσεις ένα φυτό που θα σου δώσει το πιο ταπεινό λουλούδι, για να θρέψεις έναν σκύλο, ένα κουνέλι, ένα γουρούνι.

Εγώ κατάγομαι από την άλλη άκρη της χώρας. Γεννήθηκα σε μέρη καταπράσινα, κοντά στα μεγάλα δάση της ζούγκλας. Στα παιδικά μου χρόνια έβρεχε και χιόνιζε. Και μόνο το γεγονός ότι βρέθηκα σε εκείνη τη σεληνιακή έρημο αποτέλεσε ανατροπή στη ζωή μου. Το να εκπροσωπήσω στο κοινοβούλιο εκείνους τους ανθρώπους, την απομόνωσή τους, τις απέραντες εκτάσεις τους, ήταν πολύ δύσκολο εγχείρημα. Η γυμνή γη, χωρίς το παραμικρό χορτάρι, χωρίς μια στάλα νερό, είναι μυστικό τεράστιο και απρόσιτο. Κάτω από τα δέντρα, πλάι στα ποτάμια, τα πάντα μιλούν στον άνθρωπο. Η έρημος αντίθετα είναι πάντα βουβή. Εγώ καταλάβαινα τη γλώσσα της, δηλαδή τη σιωπή της.

***

Για πάρα πολλά χρόνια, οι εταιρείες του νίτρου αποτελούσαν πραγματικά τσιφλίκια, φέουδα ή βασίλεια στην πάμπα. Οι Άγγλοι, οι Γερμανοί, οι κάθε λογής κατακτητές περιέκλειαν τις εκτάσεις της παραγωγής και τους έδιναν τα ονόματα των εταιρειών. Εκεί επέβαλλαν το δικό τους νόμισμα. Απαγόρευαν κάθε είδους συγκέντρωση. Τα κόμματα και ο λαϊκός τύπος ήταν προγραμμένα. Κανείς δεν μπορούσε να μπει στους χώρους αυτούς χωρίς ειδική άδεια, την οποία μάλιστα ελάχιστοι κατάφερναν να βγάλουν.

Ένα βράδυ κουβέντιαζα με τους εργάτες μιας μονάδας επεξεργασίας νίτρου στην περιοχή της Μαρία-Ελένα. Το πάτωμα του τεράστιου χώρου ήταν μονίμως λασπωμένο από τα νερά, τα λάδια και τα οξέα. Εγώ και οι συνδικαλιστές που με συνόδευαν περπατούσαμε πάνω σε τάβλες για να μη βουλιάξουμε στις λάσπες.

«Αυτές οι τάβλες», μου είπαν, «μας κόστισαν δεκαπέντε απεργίες στη σειρά, οχτώ χρόνια διεκδικήσεων και εφτά νεκρούς».

Το τελευταίο συνέβη σε μια απ’ αυτές τις απεργίες, όταν η αστυνομία της εταιρείας συνέλαβε επτά πρωτεργάτες. Οι χωροφύλακες πήγαιναν καβάλα, ενώ οι εργάτες δεμένοι μ’ ένα σκοινί τους ακολουθούσαν περπατώντας στην άμμο της ερήμου. Τους σκότωσαν με μερικές ντουφεκιές. Τα σώματά τους έμειναν εκτεθειμένα στον ήλιο και το κρύο της ερήμου, μέχρι που τα βρήκαν και τα έθαψαν οι σύντροφοί τους.

Παλιότερα τα πράγματα ήταν πολύ χειρότερα. Για παράδειγμα το 1906, στο Ικίκε, οι απεργοί κατέβηκαν στην πόλη από όλες τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας νίτρου, για να υποβάλουν τα αιτήματά τους απευθείας στην κυβέρνηση. Χιλιάδες άνθρωποι εξουθενωμένοι από το δρόμο μαζεύτηκαν για να ξαποστάσουν σε μια πλατεία, μπροστά σε ένα σχολείο. Το πρωί θα πήγαιναν να δουν τον κυβερνήτη, να του εκθέσουν τα αιτήματά τους. Αλλά δεν έφτασαν ποτέ. Το ξημέρωμα, ο στρατός με επικεφαλής έναν συνταγματάρχη περικύκλωσε την πλατεία. Χωρίς να πουν λέξη, άρχισαν να πυροβολούν και να σκοτώνουν. Πάνω από έξι χιλιάδες άντρες έπεσαν σ’ εκείνο το μακελειό.

***

Το 1945 τα πράγματα πήγαιναν καλύτερα, ωστόσο μερικές φορές μου φαινόταν ότι ξαναγυρνούσαμε στην εποχή της εξολόθρευσης. Μια φορά, μου απαγόρεψαν να μιλήσω στους εργάτες στα γραφεία του συνδικάτου. Τους κάλεσα τότε έξω από το χώρο και μες στη μέση της ερήμου άρχισα να τους εξηγώ την κατάσταση, τους πιθανούς τρόπους για να σταματήσει η διαμάχη. Θα ήμασταν καμιά διακοσαριά. Σε λίγο άκουσα θόρυβο μηχανής και είδα να πλησιάζει στα τέσσερα πέντε μέτρα από το σημείο όπου μιλούσα ένα τανκς του στρατού. Άνοιξε η καταπακτή και από το άνοιγμα πρόβαλε ένα μυδραλιοβόλο που με σημάδευε στο κεφάλι. Μαζί με το όπλο εμφανίστηκε κι ένας αξιωματικός, όλο πόζα αλλά πολύ σοβαρός, που δεν έπαψε να με κοιτάζει όση ώρα συνέχιζα την ομιλία μου. Αυτό ήταν όλο.

***

Η εμπιστοσύνη που είχαν στους κομμουνιστές όλοι εκείνοι οι εργάτες, πολλοί από τους οποίους ήταν αναλφάβητοι, οφειλόταν στον Λουίς Εμίλιο Ρεκαμπάρρεν, που ξεκίνησε τον αγώνα σ’ εκείνη την περιοχή της ερήμου. Από απλός ταραχοποιός εργάτης, πρώην αναρχικός, ο Ρεκαμπάρρεν μεταβλήθηκε σε μια κολοσσιαία και επιβλητική μορφή. Γέμισε τη χώρα συνδικάτα και ομοσπονδίες. Έφτασε να εκδίδει πάνω από δεκαπέντε εφημερίδες που αποσκοπούσαν αποκλειστικά στην υπεράσπιση των νέων οργανώσεων που είχε δημιουργήσει. Και όλα αυτά χωρίς πεντάρα. Τα χρήματα έβγαιναν από τη νέα συνείδηση που αποκτούσαν οι εργάτες.

Έτυχε κάποτε να δω κάπου τις πρέσες του Ρεκαμπάρρεν με την τόσο ηρωική προϋπηρεσία, που εξακολουθούσαν να δουλεύουν σαράντα χρόνια μετά. Μερικές από τις μηχανές εκείνες τις είχε χτυπήσει η αστυνομία για να τις καταστρέψει, αλλά μετά τις είχαν επισκευάσει με μεγάλη προσοχή. Διακρίνονταν οι τεράστιες πληγές κάτω από τις φροντισμένες συγκολλήσεις που κατάφεραν να τις κάνουν να ξαναδουλέψουν.

Σ’ εκείνες τις μεγάλες περιοδείες συνήθιζα να μένω στα πάμφτωχα σπίτια, τις παράγκες ή τα καλύβια των ανθρώπων της ερήμου. Σχεδόν πάντοτε με περίμενε στην είσοδο του ορυχείου μια ομάδα κρατώντας σημαιάκια. Ύστερα μου έδειχναν το μέρος όπου θα αναπαυόμουν. Από το ενδιαίτημά μου παρήλαυναν ολημερίς γυναίκες και άντρες με τα εργασιακά τους παράπονα, με τις λιγότερο ή περισσότερο ιδιωτικές διαφορές τους. Ενίοτε τα παράπονα ήταν τέτοια που ένας ξένος θα μπορούσε να τα χαρακτηρίσει κωμικές ιδιοτροπίες έως και γελοιότητες. Για παράδειγμα, η έλλειψη τσαγιού μπορεί να αποτελούσε γι’ αυτούς αιτία απεργίας με σοβαρές συνέπειες. Μπορεί να διανοηθεί κανείς τόσο λονδρέζικες απαιτήσεις σε μια τόσο απομονωμένη περιοχή; Κι όμως, η αλήθεια είναι ότι οι Χιλιανοί δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς να πιουν τσάι κάμποσες φορές τη μέρα. Μερικοί από τους ξυπόλυτους εργάτες που με ρωτούσαν όλο αγωνία γιατί έλειπε αυτό το εξωτικό αλλά τόσο απαραίτητο γι’ αυτούς ρόφημα επιχειρηματολογούσαν σαν να απολογούνταν:

«Αν δεν πιούμε τσάι, ξέρετε, μας πιάνει τρομερός πονοκέφαλος».

Εκείνοι οι άνθρωποι, έγκλειστοι σε τείχη σιωπής, πάνω στην έρημη γη και κάτω από τον έρημο ουρανό, είχαν πάντοτε ζωηρό ενδιαφέρον για την πολιτική. Ήθελαν να ξέρουν τι συμβαίνει, τόσο στη Γιουγκοσλαβία όσο και στην Κίνα. Τους απασχολούσαν οι δυσχέρειες και οι αλλαγές στις σοσιαλιστικές χώρες, το αποτέλεσμα των μεγάλων απεργιών στην Ιταλία, οι φήμες περί πολέμου, το ξέσπασμα επαναστάσεων στα πιο μακρινά μέρη.

Σε εκατοντάδες συνεδριάσεις, με μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, δεχόμουν μονίμως το αίτημα να τους διαβάσω τα ποιήματά μου. Πολλές φορές μου τα ζητούσαν με τον τίτλο. Ποτέ δεν έμαθα φυσικά αν ήταν όλοι τους σε θέση να καταλάβουν ή όχι μερικούς ή πολλούς από τους στίχους μου. Ήταν δύσκολο να το καταλάβω σε κείνη την ατμόσφαιρα της απόλυτης βουβαμάρας, του ιερού σεβασμού με τον οποίο με άκουγαν. Τι σημασία έχει όμως αυτό; Εγώ, που είμαι ένας από τους πιο μορφωμένους ηλίθιους, ποτέ μου δεν μπόρεσα να καταλάβω ουκ ολίγους στίχους του Χαίλντερλιν ή του Μαλλαρμέ. Σημειωτέον δε ότι τους διάβαζα με το ίδιο ιερό σέβας.

Το φαγητό, όταν ήθελαν να φανεί γιορτινό, ήταν ένα τσουκάλι με κότα, πουλερικό που σπανίζει στην πάμπα. Το έδεσμα που γέμιζε συχνότερα τα πιάτα τους ήταν κάτι που εγώ δύσκολα έβαζα στο στόμα μου: μαγειρευτά ινδικά χοιρίδια. Οι περιστάσεις είχαν μετατρέψει σε αγαπημένο πιάτο εκείνο το ζωάκι που γεννιόταν μόνο και μόνο για να πεθάνει στα εργαστήρια.

Τα κρεβάτια όπου έτυχε να κοιμηθώ στα αμέτρητα σπίτια που με φιλοξένησαν είχαν δύο μοναστικά χαρακτηριστικά. Τα σεντόνια τους ήταν κατάλευκα σαν το χιόνι και τόσο σκληρά από το πολύ κολλάρισμα που θα μπορούσαν να σταθούν όρθια από μόνα τους. Και τα κρεβάτια ήταν θεόσκληρα, όμοια με τη γη της ερήμου. Δεν είχαν στρώμα, παρά μόνο κάτι τάβλες, επίπεδες και ανελέητες.

Παρ’ όλα αυτά έκανα ευλογημένο ύπνο. Χωρίς την παραμικρή προσπάθεια, τον μοιραζόμουν με την πολυάριθμη λεγεώνα των συντρόφων μου. Οι μέρες ήταν πάντα ξηρές και πυρακτωμένες σαν θράκα, αλλά οι νύχτες της ερήμου έριχναν τη δροσιά τους κάτω από ένα υπέροχο έναστρο στερέωμα.

Η ποίηση και η ζωή μου κύλησαν σαν ποτάμι της αμερικανικής ηπείρου, σαν χείμαρρος χιλιανών νερών που πηγάζουν από τα μυστικά βάθη των βουνών του Νότου και κατευθύνουν ακατάπαυστα το ρεύμα τους προς κάποια εκβολή στη θάλασσα. Η ποίησή μου δεν πέταξε τίποτα απ’ όσα κατάφερε να φέρει στην κοίτη της. Αποδέχτηκε το πάθος, βάθυνε το μυστήριο και άνοιξε δρόμο μέσα στις καρδιές του λαού.

Μου έλαχε να υποφέρω και να αγωνίζομαι, να αγαπάω και να τραγουδάω. Στη μοιρασιά του κόσμου μου έλαχε και ο θρίαμβος και η ήττα. Δοκίμασα τη γεύση και του ψωμιού και του αίματος. Τι άλλο να ζητήσει ο ποιητής; Και όλες οι εκδοχές, από το θρήνο μέχρι το φιλί, από τη μοναξιά μέχρι το λαό, ζουν μέσα στην ποίησή μου, λειτουργούν μέσα της, γιατί έχω ζήσει για την ποίησή μου, και η ποίησή μου στήριξε τους αγώνες μου. Κι αν αξιώθηκα να πάρω πολλά βραβεία, βραβεία εφήμερα σαν πεταλούδες από φευγαλέα γύρη, αξιώθηκα το μεγαλύτερο βραβείο, ένα βραβείο που πολλοί περιφρονούν αλλά που στην πραγματικότητα για τους περισσότερους είναι απρόσιτο. Κατάφερα μέσα από σκληρά μαθήματα αισθητικής και αναζήτησης, μέσα από τους λαβυρίνθους του γραπτού λόγου, να γίνω ο ποιητής του λαού μου. Αυτό είναι το βραβείο μου, και όχι τα βιβλία και τα μεταφρασμένα ποιήματα ή τα βιβλία που γράφτηκαν για να περιγράψουν ή να βαλσαμώσουν τα λόγια μου. Το βραβείο μου είναι εκείνη η μεγαλειώδης στιγμή της ζωής μου, όταν από τα έγκατα ενός ανθρακωρυχείου στη Λότα, με τον ήλιο να πέφτει καρφί στα καυτά βράχια, ξεπρόβαλε από το λαγούμι ένας άντρας σαν να ’βγαινε από την Κόλαση, με το πρόσωπο αλλοιωμένο από την τρομερή δουλειά, με τα μάτια κατακόκκινα από τη σκόνη, και μου έτεινε το αργασμένο του χέρι, εκείνο το χέρι που είχε το χάρτη της πάμπας χαραγμένο στους ρόζους και στις γραμμές του, λέγοντάς μου με μάτια που έλαμπαν: «Σε γνωρίζω πολύ καιρό τώρα, αδερφέ». Αυτές είναι οι δάφνες της ποίησής μου, αυτό το λαγούμι στην τρομερή πάμπα, απ’ όπου ξεπροβάλλει ο εργάτης εκείνος στον οποίο ο άνεμος και η νύχτα και τα άστρα της Χιλής έχουν ψιθυρίσει πολλές φορές: «Δεν είσαι μόνος σου. Υπάρχει ένας ποιητής που συλλογιέται τα βάσανά σου».

Μπήκα στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Χιλής στις 15 Ιουλίου 1945.

 

189 Σχόλια to “Η πάμπα του νίτρου, του Πάμπλο Νερούδα (εις μνήμην Αμαλίας Βασιλακάκη)”

  1. Γς said

    >Η Αμαλία μας δεν κατάφερε να αλλάξει τον κόσμο. Πέτυχε όμως να αλλάξει τις ζωές πολλών ανθρώπων, να κάνει καλύτερες τις ζωές μας.

  2. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Οι χωροφύλακες πήγαιναν καβάλα, ενώ οι εργάτες δεμένοι μ’ ένα σκοινί τους ακολουθούσαν περπατώντας στην άμμο της ερήμου. Τους σκότωσαν με μερικές ντουφεκιές. Τα σώματά τους έμειναν εκτεθειμένα στον ήλιο και το κρύο της ερήμου, μέχρι που τα βρήκαν και τα έθαψαν οι σύντροφοί τους.»

    Κάνα ψήφισμα γι’ αυτά τα εγκλήματα σε κάθε γωνιά του πλανήτη έχει θέσει σε ψηφοφορία το ευρωκοινοβούλιο; Να δούμε και πόσες ψήφους θα έχουμε υπέρ και κατά, πόσες αποχές…Ε, Αμαλία; 😉

  3. ndmushroom said

    Εγώ κατάγομαι από την άλλη άκρη της χώρας. Γεννήθηκα σε μέρη καταπράσινα, κοντά στα μεγάλα δάση της ζούγκλας. Στα παιδικά μου χρόνια έβρεχε και χιόνιζε.

    Το διάβαζα, το ξαναδιάβαζα, έφαγα τα μούτρα μου να ψάχνω την Pampa salitrera στο διαδίκτυο για να δω τι έλεγε το πρωτότυπο, και τελικά συνειδητοποίησα ότι αυτό το «κοντά στα» χρησιμοποιήθηκε μάλλον ως «σαν τα» παρά ως γεωγραφικός προσδιορισμός, και η τάξη αποκαταστάθηκε. 🙂
    Ωραίο το ξεπροβόδισμα πάντως, Νικοκύρη

  4. Χαρούλα said

    Καλημέρα. Δεν το διαβασα ακόμη.
    Παρακινούμενη από προχθεσινό σχόλιο και επειδή σε αυτόν τον τόπο τιμούσαμε πάντα τους νεκρούς(πχΑντιγόνη), θα ήταν υπερβολή να ζητήσω για σήμερα, αυστηρό έλεγχο σχολίων;;;;
    Μόνο από τα σχόλια της εδώ, την ήξερα. Μαθαίνω κι άλλα σιγά-σιγά. Της αξίζει σεβασμός.

  5. gpoint said

    Καλημέρα

    Την σκηνή που πολυβόλα θερίζουν το στγκεντρωμένο πλήθος την έχει κι ο Μαρκές στα 100 χρόνια μοναξιάς. Ενα βιβλίο που διάβασα 1-2 χρόνια πριν πάρει Νόμπελ χάρη σ’ ένα φοβερό βιβλιοφάγο που μου έκανε κάθε Χριστούγεννα δώρο ένα βιβλίο επειδή έκανα μάθημα στην κόρη του. Κάθε βιβλίο κι ένας θησαυρός, λες και μάντευε τι θα μου αρέσει.
    Απορία με 6 000 εργάτες μείον συνέχισαν να δουλεύουν τα ορυχεία ; Βρέθηκαν εύκολα άνθρωποι να του αντικαταστήσουν ; (προφανώς απληροφόρητοι για το γεγονός )

  6. Παναγιώτης Κ. said

    Η πείρα της ζωής δοσμένη από έναν ποιητή.
    Ό,τι καλύτερο!

  7. Γς said

    Κι ήταν κι η Δανάη Στρατηγοπούλου.

    Η φιλενάδα της και γειτόνισά της εδώ στην Ραφήνα, η δικιά μας Αγάπη Νταιφάν θα μπορούσε να μας πει περισσότερα για την Χιλή και τον Νερούντα της Δανάης

    Κάντο Χενεράλ

    Πάμπλο Νερούντα

    Μετάφραση Δανάη Στρατηγοπούλου
    Μουσική Χρήστος Λεοντής
    Οι νεκροί της πλατείας

  8. Νέο Kid said

    Δυνατός ο πατριώτης ο Παυλάρας ο Νερούδας. Πολύ δυνατός!
    Πάω να ξαναδιαβάσω την ωδή του στις τηγανιτές πατάτες , γιατί άρχισα να πεινάω…

  9. Γς said

    >Νταιφάν

    Νταϊφά

  10. Γιάννης Κουβάτσος said

    Πολιτικός και ερωτικός ποιητής ο Νερούδα…

    Η βασίλισσα

    Σε ονόμασα βασίλισσα.
    Υπάρχουν ψηλότερες από σένα, ψηλότερες.
    Υπάρχουν αγνότερες από σένα, αγνότερες.
    Υπάρχουν ομορφότερες από σένα, ομορφότερες.
    Αλλά εσύ είσαι η βασίλισσα.

    Όταν περπατάς στο δρόμο
    κανείς δε σε αναγνωρίζει.
    Κανένας δε βλέπει το κρυστάλλινο σου στέμμα, κανένας δεν κοιτάζει
    το από κόκκινο χρυσό χαλί
    που πατάς καθώς περνάς,
    το χαλί δεν υπάρχει.

    Κι όταν εμφανίζεσαι
    όλοι οι ποταμοί ακούγονται
    στο κορμί μου, καμπάνες
    σείουν τον ουρανό
    κι ένας ύμνος γεμίζει τον κόσμο.

    Μονάχα εσύ κι εγώ,
    μονάχα εσύ κι εγώ, αγάπη μου,
    τον ακούμε.

  11. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4 Σήμερα δεν μπορώ να κάνω έλεγχο σχολίων, είμαι δυστυχώς εν κινησει.

  12. Νέο Kid said

    Οι πρώτοι στίχοι του ποιήματος 18 από το βιβλίο
    «Είκοσι ερωτικά ποιήματα και ένα τραγούδι χωρίς καμμιάν ελπίδα» του Pablo Neruda.

    Για να σκιαγραφήσει το εξωπραγματικό του έρωτα εξ αποστάσεως, «Αγαπώ αυτό που δεν έχω. Εσύ είσαι τόσο μακριά», ο Neruda επιστρατεύει σ αυτό το ποίημα αντικείμενα των οποίων η ανεπαίσθητη και αιθέρια φύση τους αντιτίθεται στην στερεότητα της τρισδιάστατης υπόστασής τους:

    Εδώ σε αγαπάω
    Στα σκοτεινόχρωμα πεύκα χτενίζει τα μαλλιά του ο άνεμος
    Φωσφορίζει η σελήνη πάνω στα αλήτικα νερά της θάλασσας
    Περνάνε μέρες,μέρες απαράλλαχτες, αποπέμποντας η μια την άλλη
    Τα τούλια της ομίχλης σκίζονται σε φιγούρες λεπτές ορχουμένων
    Ασημόχρυσος γλάρος πετιέται μες απ´ το δίσκο του ήλιου που βασιλεύει
    Εδώ κι εκεί ένα άλμπουρο. Και πάνω,στα ύψη, αστέρια.

    Η μάτια του ποιητή ένωσε σ αυτούς τους εφτά στίχους τρία αντικείμενα μη εμφανώς τρισδιάστατα. Είναι η πυκνή δομή των πευκοβελόνων όπου μπλέκεται ο άνεμος, ο πορώδης αφρός που στέφει αυτά τα αλήτικα νερά πάνω στα οποία φωσφορίζει η σελήνη, και η φευγαλέα ανάσα ενός πέπλου ομίχλης που χορεύει.
    Όπου πρέπει να προστεθεί και η πανταχού παρουσία των μακρινών αστεριών ,αυτών των σημείων που φτιάχνουν μια δέσμη στον ουρανό, σχηματίζοντας ένα μωσαϊκό φωτός του οποίου η πολυπλοκότητα ,ασύλληπτη από το μάτι, καταλήγει σχεδόν να έχει 2 διαστάσεις. Αυτή η ασάφεια είναι,στην πραγματικότητα, αποτέλεσμα της φρακταλικής φύσης αυτών των αντικειμένων.
    Καμιά φορά, η φτωχή οπτική μας αντίληψη είναι ανίκανη να συλλάβει την πραγματικότητα της κατακερματισμένης μορφής τους, μια πραγματικότητα που αντίθετα αποκαλύπτεται χρησιμοποιώντας το κοφτερό νυστέρι της διάστασης Hausdorff ή την έντονη ονειρική διαίσθηση του Neruda.

    Αφιερωμένο στην Αμαλία και σε όσους τη γνώρισαν από κοντά και την αγάπησαν .

  13. Γς said

    7:

    Η Δανάη με τον Πάμπλο Νερούδα

    Η Δανάη μας

  14. Είχα δει ένα πολύ ωραίο ντοκιμαντέρ για την έρημο Ατακάμα: το αστεροσκοπείο σε αντίστιξη με την αναζήτηση των σορών των αγνοουμένων της Χιλής. Η ίδια έρημος δεν είναι; Σίγουρα θα το είχε δει η Κρόνη… 😦

  15. spiral architect 🇰🇵 said

    Ωραίο ξεπροβόδισμα. 😐
    Τελικά η Ατακάμα (και η έρημος του Νερούδα) ανήκει στην πάμπα; Πώς είχα στο μυαλό μου ότι, η πάμπα είναι λιβάδια που βόσκουν αγελάδες;

  16. Νέο Kid said

    Η παμπα είναι λιβάδια στην Αρχεντίνα ( και λίγο Ουρουγουάη και Μπραζίου) και σ αυτήν χρωστάμε τα καλύτερα κρέατα στον κόσμο , τα αργεντίνικα βοδινά .

  17. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα, όντως ταιριαστό ξεπροβόδισμα. Ο Νερούδα φαντάζομαι και μικρές αγγελίες να έγραφε, θα ήταν ποιήματα.

    15 Στην πάμπα φυτρώνει χορτάρι. Στην Ατακάμα νίτρο (έτσι το καταλαβαίνω εγώ).

  18. Χαρούλα said

    #15 και σωστά νομίζεις, όπως λέει και ο Kid.
    Αλλά υπάρχει και στην Χιλή ένα οροπέδιο pampa del Tamarugal. Ίσως εννοεί αυτό, Ίσως να είναι όμως και αυτό που λέει ο ΓιώργοςΜ, λογοτεχνικό εύρημα.
    https://en.m.wikipedia.org/wiki/Pampa_del_Tamarugal

  19. spiral architect 🇰🇵 said

    Μάλλον το τελευταίο, Χαρούλα.

  20. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    14 » Νοσταλγώντας το φως»

  21. ΚΩΣΤΑΣ said

    Αυτό που θαύμαζα στην αείμνηστη Κρόνη – Αμαλία, είναι ότι τις ιδέες της τις μετέτρεπε και σε στάση ζωής. Κι όταν στόχος της ήταν να ανακουφίζει πάσχοντες και δυστυχείς, αυτό της δίνει μεγαλύτερο ηθικό ανάστημα στα δικά μου μάτια.

    Αιωνία της η μνήμη και λίγα -έστω ιστολογικά – λουλούδια. 🌷 🌹 🥀 🌺 🌸

  22. Λευκιππος said

    Καλό ταξίδι να έχει.

  23. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τα Δεκεμβριανά του Χιλιανού κινήματος

    τις 21 Δεκεμβρίου του 1907, στο Ικίκε, ένα λιμάνι στο βορειότερο άκρο της Χιλής, εκατοντάδες χιλιανοί, περουβιανοί και βολιβιανοί εργάτες σφαγιάστηκαν από τον στρατό και το ναυτικό της Χιλής, μπροστά στην είσοδο του σχολείου Σάντα Μαρία. Με αυτό τον τρόπο, μια ολιγαρχική κυβέρνηση έπνιξε στο αίμα τη «μεγάλη απεργία στην επαρχία του Ταραπακά, ένα αυθόρμητο κοινωνικό κίνημα, το οποίο όμως πήγαζε από τις εργατικές οργανώσεις που τότε άρχιζαν να συγκροτούνται. Λίγους μήνες αργότερα, το 1908, στο Βαλπαραΐσο, γεννιόταν κάποιος με το όνομα Σαλβαδόρ Αλιέντε.

  24. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Πάμπα : λέξη που προέρχεται από την ινδιάνικη γλώσσα κέτσουα και στη Χιλή σημαίνει την έρημο που κατοικείται από ανθρώπους.

    oficinas : Όνομα που δίνεται στα εργοστάσια εκμετάλλευσης του νίτρου.
    https://tvxs.gr/news/taksidia-sto-xrono/ta-dekembriana-toy-xilianoy-kinimatos

  25. Theo said

    Καλημέρα:-)

    Ευχαριστώ, Νικοκύρη, για την ανάρτηση.

    Τον Πάμπλο Νερούδα, που τον τον έμαθα τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης με το «Κάντο Χενεράλ», δεν τον είχα πολυσυμπαθήσει λόγω της πομπώδους μουσικής επένδυσης του Μίκη.
    Σ’ αυτό το επίμετρο και στους στίχους που ανέβασαν ο Κουβάτσος και ο Νεοκίδιος νιώθω μια μεγάλη ανθρωπιά και ευαισθησία, που με κάνουν ν’ αλλάξω γνώμη.

    Για την Αμαλία δεν ξέρω πολλά, γιατί λίγα προσωπικά της αναρτούσε εδώ. Αν όμως η ζωή και η στάση της απέναντι στους φτωχούς, καταφρονεμένους και κατατρεγμένους έμοιαζε με αυτές του Πάμπλο, τότε της αξίζει ένα μνημόσυνο, με περισσότερες λεπτομέρειες για τη ζωή και την προσωπικότητά της. Περιμένω, λοιπόν, να διαβάσω περισσότερα εδώ από οικείους, συναγωνιστές και φίλους της.

  26. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στη πάμπα του νίτρου, στην έρημο Ατακάμα, την πιο αφιλόξενη έρημο του κόσμου, στο σημείο του πλανήτη όπου γίνεται η καλύτερη παρατήρηση των άστρων, μια έκταση κατά πολύ μεγαλύτερη από όλη την Ελλάδα. Εκεί που ακόμα ψάχνουν τα κόκκαλα των εκτελεσθέντων κομμουνιστών της δικτατορίας του Πινοσέτ. Μέχρι το 1971 είχε 400 χρόνια να βρέξει και την άνοιξη του 2015 έβρεξε και ξύπνησε σπόρους που βρίσκονταν χρόνια σπαρμένοι από τους ανέμους στο χώμα, με αποτέλεσμα να ανθίσουν λουλούδια.
    https://www.kommon.gr/politismos/item/2578-i-epidrasi-ton-astron-tou-thanasi-skamnaki

    25 Theo>>δεν τον είχα πολυσυμπαθήσει λόγω της πομπώδους μουσικής επένδυσης του Μίκη
    σα να πληγώθηκα προσωπικά, άκου να δεις καμιά φορά…Ο γλυκύς Νερούντα…
    Να δεις οπωσδήποτε την ταινία»Ο Ταχυδρόμος» -il postino
    Α! τη βρήκα ελεύθερη!

  27. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το Μάρτη του 2015 έβρεξε στην έρημο Ατακάμα. (Στην Ελλάδα, λίγο νωρίτερα 🙂 )

    Mετά από εκατοντάδες χρόνια αναβροχιάς, ανυδριάς, ξεραϊλας, η Ατακάμα άνθισε!

  28. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κρονούλα ζεις, το νήμα οδηγείς
    😢

  29. Γιάννης Κουβάτσος said

    Και αυτήν την ταινία:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://m.youtube.com/watch%3Fv%3D5es09qC0zpQ&ved=0ahUKEwjN-NHL9PXkAhURb1AKHSwJDlkQt9IBCMcBMBo&usg=AOvVaw2BkIjlIoafMYP_-UcuUtka

  30. leonicos said

    Τι χάθηκε… Θεέ μου!

    Ήξερα ότι είναι σοβαρή και ενδιαφέρουσα. Δεν είχα καταλάβει ότι ήταν τόσο Μεγάλη

  31. mitsos said

    Πολύ ωραίο
    και πιστεύω πολλή καλή επιλογή στην μνήμη της Αμαλίας
    Νικοκύρη ευχαριστούμε

    Η Ακατάμα είναι μεγάλη Έρημος που ξεκινά από τα σύνορα Περού Βολιβίας και καλύπτει το δυτικό τμήμα τεσσάρων περιφερειών της Χιλής. Το νοτιότερο άκρο της όμως διαρρέεται από το ποταμό Κοπιαπό . Εκεί είναι και η πρωτεύουσα της Περιφλερειας Ακατάμα και γύρω τα μεγάλα λιβάδια . Ο Νερούσα όμως αναφέρεται μάλλον στην περιφέρεια Ταραπακά ( με πρωτεύουσα το Iquique ) που βρίσκεται αρκετά βορειότερα ( μετά την Περιφέρεια της Αντοφαγάστας ) όπου η ξηρασία είναι μεγαλύτερη από κάθε άλλη έρημο και εκεί βρίσκονται τα περισσότερα ορυχεία …

  32. leonicos said

    Και μπήκα με σκοπό να πω όλο χαρά ότι τελείωσα με την 6η ωδή του Κουίντου

    Και νιώθω ηλίθιος. εκτός τόπου

  33. Γιάννης Κουβάτσος said

    Άλλο ένα υπέροχο ερωτικό ποίημα του Νερούδα:

    Ποθώ το στόμα σου

    Ποθώ το στόμα σου , τη φωνή , τα μαλλιά σου ,
    Σιωπηλή πεινασμένη ενεδρεύω στους δρόμους ,
    Το ψωμί δεν με τρέφει , η αυγή με ταράζει ,
    Αναζητώ τον υγρό ήχο των βημάτων σου όλη μέρα .

    Ορέγομαι το λαμπερό σου χαμόγελο ,
    Τα χέρια σου το χρώμα του άγριου σιταριού ,
    Ορέγομαι τα χλωμά πετράδια των νυχιών σου ,
    θέλω να καταφάω το δέρμα σου σαν ολόκληρο αμύγδαλο .

    Θέλω να καταφάω την ηλιαχτίδα που τρεμοπαίζει στην ομορφιά σου ,
    Τη μύτη , άρχοντα του αλαζονικού σου προσώπου ,
    θέλω να καταφάω την φευγαλέα σκιά απ τα ματόκλαδα σου .

    Και περπατώ πεινασμένη οσφραινόμενη το λυκόφως ,
    Ψάχνοντας για εσένα , και τη ζεστή σου καρδιά ,
    όπως το πούμα στη χέρσα ερημιά.

  34. mitsos said

    @31
    Διορθώσεις γμτμ
    ¨Πολύ καλή επιλογή .. και όχι πολλή
    Νερούντα και όχι Νερούσα

  35. Στις οχτώ το πρωί βρήκαμε ένα φορτηγό που θα μας πήγαινε ως το χωριό Τσουκικαμάτα κι έτσι χωρίσαμε με το ζευγάρι που θα πήγαινε στο μεταλλείο θείου στην Κορδιλιέρα, ένας τόπος όπου το κλίμα είναι από τα χειρότερα και οι συνθήκες ζωής τόσο δύσκολες, ώστε δε σου ζητούν ούτε κάρτα εργασίας ούτε πολιτικά φρονήματα. Το μόνο που μετράει είναι ο ενθουσιασμός με τον οποίο ο εργάτης πάει να καταστρέψει τη ζωή του γι’ αντάλλαγμα τα ψίχουλα που του επιτρέπουν να επιβιώσει.

    Από το οδοιπορικό του μετέπειτα Τσε στη Χιλή. Λατινοαμερικάνα, εκδ. Λιβάνη.

    Θα της άρεσε της Κρόνης το σημερινό. Hasta siempre, Amalia.

  36. Καλή επιλογή για την Κρόνη το σημερινό. Νιώθουμε τόσο μικροί μπροστά σε τέτοιους ανθρώπους – την Κρόνη, τον Νερούδα…

    Άσχετο,
    αλλά σχετικό με το προχθεσινό νήμα: Ένα βράδυ κουβέντιαζα με τους εργάτες μιας μονάδας επεξεργασίας νίτρου στην περιοχή της Μαρία-Ελένα.
    Έτσι διάλεξε η μεταφράστρια Λένα Φραγκοπούλου , με την ευκαιρία – θα μπορούσε και Μαρίας-Ελένας…
    Να περνάτε καλά αυτή την τόσο φωτεινή Κυριακή.

  37. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Junto al mar en otoño,
    tu risa debe alzar
    su cascada de espuma,
    y en primavera, amor,
    quiero tu risa como
    la flor que yo esperaba,
    la flor azul, la rosa
    de mi patria sonora.
    Σιμά στη θάλασσα του φθινοπωρου
    το γέλιο σου ας αναβρύσει
    σα σιντριβάνι, όλο αφρό
    και την άνοιξη, αγάπη μου,
    θέλω το γέλιο σου σαν
    τον ανθό που πρόσμενα,
    τον γαλανό ανθό, το ρόδο
    της βουερής πατρίδας μου.

    Από «Το Γέλιο σου» -Tu risa
    του Πάμπλο Νερούντα

  38. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    35 Ι χτηνάκι >>Από το οδοιπορικό του μετέπειτα Τσε στη Χιλή. Λατινοαμερικάνα,
    ενός ταξιδιού επτά μηνών, που εξερεύνησε την Αργεντινή, τη Χιλή, το Περού, την Κολομβία και τη Βενεζουέλα,
    (απ΄όπου και η ταινία»Ημερολόγια μοτοσικλέτας»)
    https://www.documentonews.gr/article/h-istoria-toy-dikykloy-toy-komantante-poy-xathhke-sto-xrono-kai-kapoy-sth-xilh

    Η έρημος Ατακάμα

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%84%CE%B1%CE%BA%CE%AC%CE%BC%CE%B1

  39. spyridos said

    Στο
    «The Old Patagonian Express: By Train Through the Americas» Ο Paul Theroux περιγράφει την ανθρωπογεωγραφία (και) της Χιλής. Δεν ξέρω αν υπάρχει Ελληνική μετάφραση.

    Στο
    «Η περιπέτεια του Μογκέλ Λιττίν» ο Μάρκες συμπληρώνει τις εικόνες για την περιοχή της πάμπας και των μεταλλείων χαλκού
    και περιγράφει την εικόνα του ποιητή στη λαϊκή κουλτούρα της Χιλής.

    Εικόνες του Λιττίν από την περιοχή των μεταλλείων

    ISLA NEGRA οπου η κατοικία του ποιητή και σκηνές με τον Νερούδα στο σπίτι του και γύρω από αυτό.

  40. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κοπέλες του νήματος , του ιστολογίου αγόρια,
    μα δεν σας χάρισαν ή δεν χαρίσατε τα«Εκατό ερωτικά σονέτα» του Πάμπλο Νερούντα;
    Τζη, όχι μόνο τα Εκατό Χρόνια Μοναξιάς! 🙂
    που είναι βέβαια υπέροχο (και προφητικό φευ) και, απροπό, είχε και Ούρσουλα! 🙂

  41. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    39. >>Μιγκέλ Λιτίν
    Από το περίφημο κινηματογραφικό μανιφέστο που συνέταξε εκείνα τα χρόνια στη Χιλή:
    «Οι λαοί είναι οι γενεσιουργοί της δράσης και, τελικά, οι πραγματικοί δημιουργοί. Ο κινηματογραφιστής είναι το μέσο επικοινωνίας τους. …
    Ο Λιτίν σχεδίαζε να δώσει σε κάθε εργάτη εργοστασίου μία κάμερα και να τον εκπαιδεύσει ώστε να γυρίζει ο καθένας τη δική του ταινία. Ήδη το cinema novo στη Βραζιλία είχε δώσει τους καρπούς του, και στην Αργεντινή δρούσε η ομάδα Cine Liberacion: Οι Φερνάντο Σολάνας και Οκτάβιο Τζετίνο γυρίζουν στα 1967 την τετράωρη εμβληματική ταινία πολιτικής ανάλυσης «La Hora de los Hornos» (Η ώρα των Υψικαμίνων).
    http://www.avgi.gr/article/10972/101536/patrisio-nkousman-o-kinematographistes-tou-aliente-kai-tes-anesyches-latini

  42. Γιάννης Κουβάτσος said

    40: Ναι, εννοείται, Έφη, μόνο που πρέπει να ξαναμεταφραστούν στα ελληνικά, αφού ο Ματθαίου χρησιμοποιεί αρκετές λέξεις που ξενίζουν τον αναγνώστη και χαλάνε το ποιητικό κλίμα. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τη μετάφραση των σονέτων του Σαίξπηρ από τον Ρώτα και τη Δαμιανάκου, αλλά αυτά ευτύχησαν να ξαναμεταφραστούν, μέρος τους ή συνολικά, σε σημερινά ελληνικά, χωρίς …μαλλιαρισμούς (☺) από τον Αλεξίου, τον Καψάλη, τον Σοφρά και τη Ζαφειροπούλου (εξαιρετική δουλειά). Απορώ πώς δεν έχει γίνει κάτι παρόμοιο με τα σονέτα του Νερούδα.

  43. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Να μάθουμε να ζούμε με τις απουσίες
    Ας μάθουμε να ζούμε μ’ αυτούς που μας λείπουν, επειδή αποτελούν κομμάτι μας, επειδή ξέρουμε γιατί μας λείπουν, κι επειδή την απουσία τους την αναπληρώνουμε με καμάρι. **

    39α Spyridos «The Old Patagonian Express*: By Train Through the Americas»
    Από ώρα ήθελα να αναφέρω του Λουίς Σεπούλβεδα, μεταξύ άλλων το PATAGONIA EXPRESS (Διηγήματα), εκδ.Όπερα
    «Εσύ man, δεν είσαι από τα μέρη μας.»
    «Όχι είμαι Χιλιανός.»
    «Αχά – και πάλι αχά.»
    «Τι πα’ να πει αυτό;»
    «Πα’ να πει πως για να ’σαι εδώ, είσαι παλαβός, ή δεν μπορείς να ζήσεις στον τόπο σου.

    *Ήταν παλιότερα μια εξαιρετική σειρά σχετική με τη διαδρομή του τραίνου αυτού. Δε θυμάμαι όμως πού τη βλέπαμε.
    ………………………………………………………
    **από το βιβλίο του Λουίς Σεπούλβεδα, «η τρέλα του Πινοσέτ» (εκδόσεις Opera). Ένα κείμενο αφιερωμένο σε όσους «τόλμησαν να θελήσουν να πραγματώσουν τα όνειρά τους» και για αυτό θυσιάστηκαν. Το «να μάθουμε να ζούμε με τις απουσίες» δεν είναι όμως απλά μια συντροφιά για όσους πενθούν, αλλά ένα μικρό μανιφέστο για συνέχιση του αγώνα για τη ζωή.

    42. Συμφωνώ Γιάννη, το έχω το βιβλίο 🙂

    Χαιρετώ προς στιγμήν. Βάνω τα σκούρα γυαλιά και βγαίνω.

  44. Pierre Menard said

    Φοβερή η απόδοση «νιτροτόπια».

  45. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ένας ποιητικός επίγονος του Νερούδα, ο Ραούλ Σουρίτα, που πολύ ταλαιπωρήθηκε από τη χούντα του Πινοσέτ, έδωσε ποιητική φωνή στα πάμπολλα θύματα της δικτατορίας, στους βασανισμένους και τους νεκρούς, και σ’ εκείνους που τους ξερίζωσαν για πάντα τη γλώσσα. Το 1993, κατέγραψε με ανεξίτηλη μορφή, τη φράση “ούτε λύπη ούτε φόβος” (“ni pena ni miedo”) πάνω στην έρημο Ατακάμα της Χιλής, που λόγω των διαστάσεών της μπορεί να διαβαστεί μόνο από ψηλά. Είχε έρθει και στη χώρα μας πριν από δύο χρόνια.

    ΤΑ ΖΕΥΓΑΡΙΑ ΜΑΖΙ ΡΙΧΝΟΥΝ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ ΤΟΥΣ
    ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΝΕΡΑ

    Κύριε, μπρος στο χείμαρρο των ψυχών που εδώ
    τώρα περνούν
    εμείς οι δύο, βαρκάρηδες αυτών των ποταμών, σου ζητάμε
    να διατηρήσεις τον έρωτά μας
    έτσι όπως διατηρείς αυτά τα τρεχούμενα νερά
    Και όταν η ψυχή μου κι η δική σου
    εξαφανιστούν ανάμεσα στα όνειρα και τους κόσμους
    η αγκαλιά μας να συνεχίζει να θεριεύει
    πιο μεγάλη από τις παλίρροιες και πιο αργή
    Κι όταν στο τέλος όλα χαθούν
    μες σε χειμάρρους, κοίτες και ποτάμια
    ν’ ακούγονται ακόμα
    ν’ ακούγονται ακόμα οι κραυγές του έρωτά μας
    να συνοδεύουν τον χτύπο των κουπιών πάνω στο νερό.

  46. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα, από τη βάση μου πλέον.
    Πολύ ωραία σχόλια, μνημονέψαμε την Αμαλία και στολίσαμε και το άρθρο.

  47. 38 Ε, να μη βάλουμε κι έναν Τσε?

  48. Georgios Bartzoudis said

    «Μπήκα στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Χιλής στις 15 Ιουλίου 1945»
    # Ουδείς αλάθητος!

  49. Γς said

    48:

    Κρυάδες σε λάθος χρόνο και τόπο αγαπητέ

  50. … με τραίνα, … μέχρι τα νιτροτόπια … ως γερουσιαστής εκλεγμένος …

    Σχέδια για
    νιτροπολιτικό σιδηρόδρομο

  51. Theo said

    @26:
    Ευχαριστώ, Έφη, για την ταινία. Την κατεβάζω.

    @29:
    Αυτή την ταινία την είδα προ μηνών, Γιάννη. Μέτρια μού φάνηκε.

    @43:
    Μόλις είδα το «Patagonia Express», θυμήθηκα αμέσως τον Σεπούλβεδα, αλλά με πρόλαβες 🙂 Έχω όλα σχεδόν τα βιβλία του. Τον νιώθω σαν ένα αιώνιο έφηβο (ως γνωστόν, οι άντρες παραμένουμε παιδιά μέχρι τέλους 🙂 ) με την καλή τρέλα του και μετά θυμήθηκα και την Ιζαμπέλ Αλιέντε και τον Φρανσίσκο Κολοάνε, τους άλλους Χιλιανούς αγαπημένους μου (τον Κολοάνε μού τον σύστησε ο Σεπούλβεδα).

    Πριν από χρόνια μίλησα για τον Σεπούλβεδα σ’ ένα φίλο που είχε βιβλιοπωλείο στην Αθήνα και μου είπε πως τον γνωρίζει, πως έρχεται σχετικά συχνά στην Ελλάδα και θα μου τον σύστηνε. Αλλά χάσαμε επαφή και δεν… 😦

  52. Γς said

    Ας βάλουμε και λίγο Κάντο Χενεράλ

  53. sarant said

    52 Δεν είναι όλο πομπώδες, άλλωστε

  54. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    » Παλιότερα τα πράγματα ήταν πολύ χειρότερα. Για παράδειγμα το 1906, στο Ικίκε, οι απεργοί κατέβηκαν στην πόλη από όλες τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας νίτρου, για να υποβάλουν τα αιτήματά τους απευθείας στην κυβέρνηση. […]Το ξημέρωμα, ο στρατός με επικεφαλής έναν συνταγματάρχη περικύκλωσε την πλατεία. Χωρίς να πουν λέξη, άρχισαν να πυροβολούν και να σκοτώνουν. Πάνω από έξι χιλιάδες άντρες έπεσαν σ’ εκείνο το μακελειό. »

    (The number of victims claimed by the action is disputed.[8] On one hand, the official report of General Silva Renard speaks at first of 140 dead, later to rise to 195. This is the number offered by a witness to the massacre, Nicolás Palacios, a physician in the mines and a political dissident of national renown. However, this figure is considered unrealistic given the number of workers present. The highest estimate has been 3,600, although this is considered speculative. https://en.wikipedia.org/wiki/Santa_Mar%C3%ADa_School_massacre)

    Ο πολύ καλός ιστοτοπος ασχολείται πολύ με το παρελθόν, με τον 19ο & 20ο αιώνα.

    […]

    Ας δούμε τι γίνεται σήμερα. Η κατάσταση στην Χιλή φαίνεται να είναι αρκετά καλύτερη από το Μεξικό, όπου τα ναρκωτικά και η διακίνηση ανθρώπων είναι δυο από τα …εμπορεύματα που εξάγει.

    Τα μεξικανικά καρτέλ των ναρκωτικών κυριαρχούν πλέον στη χονδρική αγορά παράνομων ναρκωτικών και το 2007 ελέγχουν το 90% της κοκαΐνης που εισέρχεται στις Ηνωμένες Πολιτείες . Οι συλλήψεις βασικών ηγετών των καρτέλ, ιδίως στα καρτέλ της Τιχουάνα και του Κόλπου, οδήγησαν σε αύξηση της βίας κατά των ναρκωτικών, καθώς τα καρτέλ αγωνίστηκαν για τον έλεγχο των οδών εμπορίας ανθρώπων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

    Η ομοσπονδιακή επιβολή του νόμου έχει αναδιοργανωθεί τουλάχιστον πέντε φορές από το 1982 σε διάφορες προσπάθειες για τον έλεγχο της διαφθοράς και τη μείωση της βίας κατά του καρτέλ. Την ίδια περίοδο, δημιουργήθηκαν τουλάχιστον τέσσερις ειδικές δυνάμεις ελίτ ως νέοι στρατιώτες χωρίς διαφθορά οι οποίοι θα μπορούσαν να πολεμήσουν με το ενδημικό σύστημα δωροδοκίας του Μεξικού.
    […] τα έσοδα χονδρικής από την πώληση παράνομων φαρμάκων κυμαίνονται από 13,6 έως 49,4 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Το Κογκρέσο των ΗΠΑ ενέκρινε νομοθεσία στα τέλη Ιουνίου του 2008 για να παράσχει στο Μεξικό 1,6 δισ. Δολάρια ΗΠΑ για την πρωτοβουλία Mérida καθώς και τεχνικές συμβουλές για την ενίσχυση των εθνικών δικαστικών συστημάτων. Μέχρι το τέλος της διοίκησης του Felipe Calderón ( 2006 – 2012), ο επίσημος αριθμός των νεκρών του Μεξικού Πόλεμος ήταν τουλάχιστον 60.000. Οι εκτιμήσεις έχουν καθορίσει τον αριθμό των νεκρών άνω των 120.000 μέχρι το 2013, με εξαίρεση 27.000 που αγνοούνται. Από την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Andrés Manuel López Obrador δήλωσε ότι ο πόλεμος τελείωσε. Ωστόσο, το σχόλιό του αντιμετωπίστηκε με κριτική, καθώς το ποσοστό ανθρωποκτονιων εξακολουθεί να είναι πολύ υψηλό 19η χώρα με 24.80 /100000 κάτοικους.

    ΥΓ Murder City Ciudad Juárez and the Global Economy’s New Killing Fields
    By Charles Bowden
    (Nation Books; 320 pages) Δεν νομίζω ότι έχει μεταφρασθεί στα ελληνικά.

    It’s hard to wrap your brain around the numbers, to make sense of what they portend. Mexico, home to the world’s richest man, has had more than 10,000 people killed – often horrifically – since January 2007, just a month after President Felipe Calderón declared a literal war on drugs in his country.
    Calderón has flooded the country with nearly 50,000 soldiers and federal police to combat the various regional cartels – Juárez, Sinaloa, Gulf and Zetas – mostly in the northern and northwest parts of Mexico. The United States, through the Merida Initiative, has committed $1.4 billion to fund the effort. The results have been less than stellar.
    According to the Los Angeles Times (the only major U.S. newspaper that has been extensively covering this political and social calamity), not only has the military racked up more than 3,400 alleged violations with Mexico’s human rights commission, but in Juárez, the bloodiest of this war’s battlefields – if you can call a city of about 1.2 million people a battlefield – the army’s presence coincided with an increase in slayings. Since 2008, more than 4,000 people have been killed there, though Juárez was being patrolled by about 10,000 troops and federal police. In 2007, there were about 2,300 drug-related killings – in the entire country.
    […]

    https://www.sfgate.com/books/article/Murder-City-by-Charles-Bowden-3191292.php

  55. 44 «Kαπνοτόπια» η απόδοση του Tobacco Road του Έρσκιν Κάλντγουελ, από τον Άρη Αλεξάνδρου.

  56. nikiplos said

    Για την Αμαλία: Είναι σημαντικό να χαλάς τις Κυριακές και τα Σάββατα που έχεις, να σπαταλάς τις διακοπές σου για να δώσεις εκείνο που μπορείς, το χρόνο σου, τις γνώσεις σου, ένα χέρι σε ανθρώπους που ούτε στο ζήτησαν, ίσως σε βλέπουν με καχυποψία, ίσως απλά σε έχουν ανάγκη αλλά το βέβαιο είναι ότι συνειδητοποιούν πως μπορεί να μην είσαι ο καλύτερός τους φίλος, είσαι όμως ο μόνος τους φίλος… Κι αυτό εγώ το σέβομαι όπως και να έχει, ως στάση ζωής, με ότι τίμημα έχει στην οικογένεια, στην προσωπική ζωή, στην διαχείριση των «δαιμόνων» και των «σταυρών» που ο καθένας κουβαλάει και σε τούτον τον κόσμο κανείς δεν δίνει δυάρα…

    Για τον Νερούδα και τον Μίκη: @25. Μου έκανε εντύπωση που δεν ήταν δημοφιλής στη Χιλή, παρά μόνο ανάμεσα σε ένα πολύ περιορισμένο κοινό. Και μιλώ για μουσικούς με ενδιαφέροντα και αναζητήσεις… Ύστερα σκέφτηκα πως ο Μίκης έγραψε μουσική σε ένα μοτίβο «επαναστατικού θούριου» για ένα έργο που μιλούσε για την αναζήτηση ως προς το νόημα της ζωής, μια άλλη οπτική γωνία της ανάγκης της νίκης του ανθρωπισμού μέσα από ένα πρίσμα αγάπης προς έναν νέο άνθρωπο που σέβεται τη γή, τους συνάνθρωπούς του, ένα αδιόρατο σύμπαν που τον καλεί πίσω στην πηγή. Θέλω να πω πως, αν δεν είσαι ισπανόφωνος ή Έλληνας το έργο απλά θα μοιάζει λίγο σαν σουμπρέτα, θα σου αναδύσει ένα καπριτσιόζικο αλλά μαραζιάρικο ολίγον συναίσθημα, δεν θα σε παρακινήσει για τίποτε στο τέλος… Θα κάθεσαι και στο τέλος θα … βαριέσαι… Καθόλου ελκυστικό δηλαδή, αλλά όχι και ενοχλητικό. Ίσως στο σημείο για τους ελεύθερους ανθρώπους να αναγνωρίσεις γνώριμα μουσικά σημεία. Αν είσαι Έλληνας θα σου πάει κατευθείαν Μίκης, θα ονειρευτείς βακέρος σε πάμπες με τον Τσε να τρέχει αρματωμένος…

    Εικάζω, γιατί ξέρω το μουσικό μεγαλείο του Μίκη, πως έγραψε το έργο σε δύσκολες συνθήκες για τον ίδιο. Ίσως να διέτρεχε μια περίοδο στειρότητας ή περιορισμού στο χρόνο. Όπως και να έχει το έχει ξανακάνει αυτό ο Μίκης «καίγοντας» τους στίχους του Κώστα Τριπολίτη στο «Ραντάρ» γράφοντας κλαψιάρικα νταρα-νταν-ντάν μέτρα για πολύ δυνατούς στίχους που έχουν σύγχρονες λέξεις όπως: συρματόσχοινα, άσφαλτος, κονσερβοκούτια, εγκολπωμένα σε πολύ δυνατές εικόνες-στίχους. Αταίριαστη η μουσική με τους στίχους και εδώ πάλι, αλλά στο Ραντάρ θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί πως αν μη τι άλλο ο Μίκης, Καίσαρ πια, θα μπορούσε τέλη 70ς αρχές 80ς να κάνει αρπαχτές.

  57. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    Εκφράζω την θλίψη μου για την Cronopiusa, που ομόρφαινε το ιστολόγιο με τις μουσικές και τις εικόνες της.

    Και αφού είχε αγωνισθεί με τους κατοίκους της Τσιάπας στο Μεξικό, το προηγούμενο σχόλιο μου για τις χιλιάδες δολοφονίες στον ακήρυκτο πόλεμο μεταξύ ναρκο-συμμοριών αλλά και μεταξύ συμμοριών και στρατού πιστευω να το ενέκρινε….

  58. nikiplos said

    52@ Αγαπητέ Γς, έχοντας ακούσει ολόκληρο το έργο πολλές φορές, περιμένω ακόμη τον Έλληνα εκείνον που θα αρτάρει κάποιο άλλο τμήμα του κάντο χενεράλ εκτός από αυτό που άρταρες εσύ εδώ… 🙂

  59. π2 said

    Να ρωτήσω κάτι μια που είμαι αστοιχείωτος στη χημεία; Νίτρο, αν καταλαβαίνω καλά, λέμε διάφορες ενώσεις του νατρίου, κυρίως όμως το νιτρικό κάλιο που χρησιμοποιείται ως λίπασμα και ως πρώτη ύλη για την πυρίτιδα, και το νιτρικό νάτριο που χρησιμοποιείται ως λίπασμα και ως αντιοξειδωτικό. Το νίτρο της πάμπας του Νερούδα είναι το νίτρο της Χιλής, δηλαδή το νιτρικό νάτριο, σωστά;

    Ποια είναι η χημική σχέση του με το νάτρο, που έχει πάρα πολλές χρήσεις, ήταν εξαιρετικά σημαντικό και στην αρχαιότητα (με ντόπια πηγή την Πικρολίμνη Κιλκίς όπου έβγαινε το περίφημο Χαλαστραίον νίτρον) και ετυμολογικά προέρχεται από το νάτριο;

    Και γιατί εσείς οι χημικοί χρησιμοποιείτε παρεμφερείς λέξεις για διαφορετικά πράγματα και μπερδεύετε εμάς τους αστοιχείωτους; 🙂

  60. 25, … Τον Πάμπλο Νερούδα, … με το «Κάντο Χενεράλ», … της
    πομπώδους
    μουσικής επένδυσης
    του Μίκη. …

    Για την Πάμπα του Νίτρου
    θα ταίριαζε μία
    παμπώδης
    μουσική επένδυση

  61. 59, … Και γιατί εσείς οι χημικοί … μπερδεύετε εμάς τους
    αστοιχείωτους; 🙂 …

    Όλοι είμαστε από
    στοιχεία,
    92 το μέγιστο

  62. ΓιώργοςΜ said

    59 Από τα λίγα που θυμάμαι από τη Χημεία, νίτρο ειναι καποια ένωση της νιτρικης ρίζας, δηλαδή άζωτο και οξυγόνο, βάση για λιπάσματα, εκρηκτικές ύλες κλπ

  63. ΣΠ said

    59
    Όχι, νίτρο ονομάζουμε τα νιτρικά άλατα (δηλαδή περιέχουν την νιτρική ρίζα -ΝΟ3), κυρίως του καλίου (ΚΝΟ3) και του νατρίου (ΝaNO3). Το νιτρικό κάλιο δεν περιέχει νάτριο. Το νίτρο και το νάτριο δεν συνδέονται ετυμολογικά.

  64. nikiplos said

    60@ ίσως αυτό ας πούμε:

    (μετά το 1.30)

  65. 59,
    Του νατρίου είναι σόδα (του καλίου ποτάσα)

  66. sarant said

    55 Ναι μπράβο

    63 Με πρόλαβε ο Σταυρος (που σιγά μην τα θυμόμουν τόσο καλά)

  67. Γς said

    58

    Για πες…

    64: !

  68. ΣΠ said

    65
    Σόδα είναι το όξινο ανθρακικό νάτριο (NaHCO3) και ποτάσα το ανθρακικό κάλιο (K2CO3). Καυστική σόδα και καυστική ποτάσα είναι τα αντίστοιχα υδροξείδια NaOH, KOH.

  69. Νίκος Κ. said

    61 (92 το μέγιστο). Τώρα έχουν φτιαχτεί και μεγαλύτερα, ραδιενεργά μεν αλλά μερικά είναι αρκετά σταθερά.

  70. Γς said

    Μεχρι εδώ η χημική παράγκα.
    Εκτίθεστε

  71. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «Η ζωή ενός ανθρώπινου πλάσματος αξίζει ένα εκατομμύριο φορές περισσότερο απ’ την περιουσία του πλουσιότερου ανθρώπου στη Γη»

    Η γη μας, γη πλατιά ερημιές
    πλημμύρισε βουητό, μπράτσα, στόματα.

  72. Theo said

    @56 et al:
    Χωρίς να σκαμπάζω πολύ από μουσική, ως απλός ακροατής, θα έλεγα πως ο Μίκης έχει γράψει πολλή μουσική που γρήγορα ξεχάστηκε και λίγη που συνεχίζει να αγαπιέται και να τραγουδιέται (πρόχειρα θυμάμαι τη «Δραπετσώνα»).

    Έχοντας διαβάσει κάποιους τόμους της αυτοβιογραφίας του, νιώθω πως το απωθημένο του ήταν να γράψει συμφωνικά έργα, αλλά εκεί δεν «το ‘χει». Και γι’ αυτό ατύχησε και με το «Κάντο χενεράλ». Επίσης, έχοντας μεγάλη αυτοπεποίθηση για τη μουσική αξία του και με τα κομματικά πλήθη να τον ανεβάζουν στους ουρανούς, έγραψε πολλά στο πόδι, σαν τον Ρίτσο κι αυτός. (Το έχω ξαναγράψει εδώ -και στενοχώρησα αρκετούς- πως ο Ρίτσος θα μπορούσε να γίνει ένας σημαντικός ποιητής, έχει καλά ποιήματα, αν δεν έγραφε σωρηδόν, και πως έτσι κατάντησε στιχοπλόκος.)
    Κι είναι εύκολο, σε αυτές τις περιπτώσεις, να νομίσει κανείς πως «όλα τα σφάζει, όλα τα μαχαιρώνει».

    Ε, στην τέχνη ό,τι δεν είναι πηγαίο και αυθεντικό, ό,τι δεν ξεπηδά από εμπειρίες, καημούς, βιώματα, ξεθωριάζει με τον χρόνο. Τα αληθινά, αυτά στα οποία ο καλλιτέχνης βάζει την ψυχή του, παραμένουν.

  73. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Όταν η Δανάη μελοποίησε και τραγούδησε Pablo Neruda το 1969 στη Χιλή Ένας δίσκος που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2010
    https://www.lifo.gr/team/music/56270

  74. Γιάννης Κουβάτσος said

    72: Χρειάζεται προσεκτική ανθολόγηση ο Ρίτσος, Theo. Έκανε μια καλή προσπάθεια η Χρύσα Προκοπάκη. Προσωπικά, επανέρχομαι συχνά στην «Τέταρτη Διάσταση», στις «Μαρτυρίες» και στο «Πέτρες.Επαναλήψεις.Κιγκλίδωμα». Νομίζω πως σ’ αυτά βρίσκεται ο καλός ποιητής Ρίτσος.

  75. Γιάννης Κουβάτσος said

    74: Κιγκλίδωμα.

  76. Λίγα λουλούδια από την έρημο Ατακάμα για την Αμαλία
    Κομμάτια της ερήμου ολόκληρα ανθιζουν στις σπάνιες περιπτώσεις που δέχονται βροχή. Περνουν χρόνια για να συμβεί. Πιο συχνά ανθίζει η Ατακάμα όταν πάνω στην έρημο κάθεται ομίχλη. Τη νύχτα με το κρύο η οχμίχλη συμπυκνώνεται, γίνεται σταγόνες που βρέχουν το έδαφος.

  77. Μερικά ακόμη άνθη της Ατακάμα για την Αμαλία – Κρόνη

  78. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στης Χιλής τα μεταλλεία που στενάζουν
    οι εργάτες το χαλκό στον ήλιο βγάζουν
    μα για τ’ αύριο, κρυφά από τον επιστάτη,
    ξαναθάβουν το καλύτερο κομμάτι.

    59 Π2 >>κυρίως όμως το νιτρικό κάλιο που χρησιμοποιείται ως λίπασμα
    Νιτρικό κάλι χρησιμοποιείται, το ακούω πολύ κάτω «νιτρικό κάλι», επίσης «νιτρική αμμωνία» για καλλιέργειες.
    Το λίπασμα γενικά το λέμε κάτω αγκουανό και έχουμε εδώ πει ότι ότι λατινοαμερικάνικο είναι κι αυτό:
    «…όλοι σχεδόν οι μάγοι και οι σοφοί, οι κάτοχοι των παραδόσεων, μεταφέρθηκαν με τη βία από τους Ισπανούς για να δουλέψουν στην εξόρυξη του φυσικού λιπάσματος γκουανό στα νησιά Γκαλαπάγκος, από όπου κανείς δεν επέστρεψε στο νησί. …»
    https://sarantakos.wordpress.com/2019/01/22/orizon-13/

    Η ελληνική λέξη γουανόν πρωτοεμφανίσθηκε το 1898 στην εφημερίδα «Ακρόπολις»
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%B1%CE%BD%CF%8C

  79. ΚΩΣΤΑΣ said

    Χώροι όπου δραστηριοποιήθηκε η Κρόνη – Αμαλία

    https://www.huffingtonpost.gr/entry/koinwnia-eksarxeia-prosfiges-dwrean-mathimata_gr_18330248

    http://www.antitetradia.gr/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=836:%CE%AD%CE%BD%CE%B1-%CF%83%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%BF-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%84%CF%83%CE%B9%CE%AC%CF%80%CE%B1%CF%82&catid=63&Itemid=102

  80. ΓιώργοςΜ said

    Θυμίζουν πετούνιες τα λουλούδια της ερήμου.

    Πέρσι το καλοκαίρι, είχα αφήσει μια γλάστρα σκεπασμένη με νάυλον στο μπαλκόνι, για να χρησιμοποιήσω το χώμα αργότερα. Απότιστη, καλοκαίρι, με μόνη υγρασία αυτή του χώματος που είχε συγκρατήσει το νάυλον. Κάποιοι σπόροι πετούνιας που είχαν βρεθεί στη γλάστρα φύτρωσαν, και τη βρήκα πράσινη ένα μήνα μετά.

    Η ζωή πάντα βρίσκει έναν τρόπο, κι αυτό είναι πολύ αισιόδοξο τελικά.

  81. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Νερούντα,Στρατηγοπούλου,Λεοντής, Μεράντζας

  82. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    80 ΓιώργοςΜ>>Θυμίζουν πετούνιες τα λουλούδια της ερήμου
    Πράγματι σαν πετούνιες! Είναι όμως παχύφυλλα, η σοφία της φύσης να κρατάνε/αποθηκεύουν νερό στην ξηρασία!

  83. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  84. Ανακεφαλαιώνοντας:
    Νίτρο λέγεται το νιτρικό κάλι (KNO3) (νίτρο των Ινδιών), το κύριο συστατικό του μαύρου μπαρουτιού, και το νιτρικό νάτριο (NaNO3) (νίτρο της Χιλής), κοινώς δε, όπως μας πληροφορεί ο G, και το νιτρικό αμμώνιο (NH4NO3), λίπασμα αλλά και εκρηκτική ύλη.
    Νάτρον ειναι αρχαία λέξη για το ορυκτό ένυδρο ανθρακικό νάτριο (Na2CO3), τελείως άλλη ουσία, που συγχέεται όμως συχνά στις αρχαίες πηγές με το νίτρο. Και οι δυο λέξεις είναι αιγυπτιακής προέλευσης, η δε σημαντική για την ιστορία του μοναχισμού έρημος της Νιτρίας από τέτοια κοιτάσματα πήρε το όνομά της.
    Από το νάτρον πήρε το όνομά του το στοιχείο νάτριο (Na).
    Το ανθρακικό νάτριο του εμπορίου λέγεται κοινώς σόδα. Σόδα (του φαρμακείου) λέγεται και το όξινο ανθρακικό ή δισσανθρακικό νάτριο (NaHCO3). Καυστική σόδα λέγεται το υδροξείδιο του νατρίου (NaOH). Οι αντίστοιχες ενώσεις του καλίου λέγονται ποτάσσα και καυστική ποτάσσα. Τα διαλύματα καυστικής σόδας και ποτάσσας σε νερό λέγονται και νατρόρρυμα / καλίρρυμα, αν και οι όροι αυτοί είναι μάλλον απαρχαιωμένοι.
    Ανθρακική ποτάσσα περιέχεται στη στάχτη των ξύλων, από όπου και λαμβάνεται σε ακάθαρτο διάλυμα (αλισίβα) με επεξεργασία με νερό. Από στάχτες φυκιών μπορεί να ληφθεί παρομοίως ανθρακική σόδα. Η λέξη αλισίβα προέρχεται από το λατ. lixiviation, από όπου και το γαλλικό lessive, που σημαίνει βεβαίως και αυτό, αλλά κυρίως σημαίνει … μπουγάδα!

  85. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ρίτσος και Νερούδα…

    «Πάμπλο
    Πάμπλο Νερούδα
    αδερφέ μου
    αδερφέ του κόσμου.
    Το γράμμα που μου ‘στειλες δεν το ‘λαβα –
    Πολλά σίδερα βάζουν στη νύχτα
    για να μην ανταμώσουνε τα χέρια μας.
    Δεν ξέρουν
    πως τα χέρια μας σκάβουν κάτω από τα σίδερα.
    Δεν ξέρουν
    πως οι στίχοι μας ανατέλλουν πάνω από τα σίδερα.
    Δεν ξέρουν πως για εμάς σίδερα δεν υπάρχουν…» (1955)

    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.yannisritsos.gr/%3Fp%3D2001&ved=2ahUKEwj-msjA2vbkAhXHJlAKHXLRDlgQFjAFegQIAxAB&usg=AOvVaw0l7rHAzPT7q_PO3ZK7yAHo&cshid=1569783465096

  86. Αγγελος said

    lixiviation μου έκανε ο αυτόματος διορθωτής τη lixivia προηγουμένως!

  87. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    85. Γιάννης Κ. Με πρόλαβες! Ευτυχώς που έκανα ανανέωση 🙂

    Όταν γέρνω στα βράδια
    Πάμπλο Νερούντα, Γιάννης Γλέζος, Λευτ. Παπαδόπουλος

    Πάνω από τα μάτια σου που χάνονται
    σου στέλνω κόκκινα σινιάλα
    σινιάλα που χτυπούν όπως τα κύματα
    στην άκρη κάποιου φάρου
    Μα εσύ είσαι τόσο μακρινή

  88. Georgios Bartzoudis said

    49, Γς said: «Κρυάδες σε λάθος χρόνο και τόπο αγαπητέ»
    # Δεν πειράζει, Πιες κανένα ζεστό τσάι. Είναι καιρός τώρα!

  89. Γιάννης Ιατρού said

    84: Οι Αιγύπτιοι το χρησιμοποίησαν (το Νάτρο) και στην ταρίχευση (μούμιες κλπ.)

  90. ΓιώργοςΜ said

    88 Μόνο εσένα δεν πειράζει. Πλακίτσα σε μνημόσυνο; Δεν είσαι και κανένα παιδάκι…

  91. sarant said

    84 Έτοιμο το άρθρο 🙂

  92. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μόρια: Μια μάνα και το παιδί της τα θύματα της φωτιάς
    https://www.newsit.gr/ellada/moria-mia-mana-kai-to-paidi-tis-ta-thymata-tis-fotias/2883289/
    Ε κι αν ήταν ο Σύριζα, τί θα γινόταν στα βοθροκάναλα και λοιπά Μέσα Μαλάκυνσης Ελληναράδων: Οι ανίκανοι, οι εγκληματίες, οι φονιάδες, να φύγουν, να φύγουν

    Πατρίδα ζητάμε για τους ταπεινωμένους

  93. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    91
    Δευτέρα,Πρώτη ώρα Χημεία; 🙂

  94. gpoint said

    Πάντως στην γλώσσα των ψαράδων νίτρο λένε την εκρηκτική ύλη.

  95. ΣΠ said

    91
    Ε, ναι. Είπα να απαντήσω την ερώτηση του Π2 και έρχεται ο Άγγελος και, ως συνήθως, γράφει άρθρο. 🙂

  96. Πέπε said

    @48:
    Το υπόλοιπο κείμενο το διαβάσατε; Αν ναι, λογικά θα διαφωνείτε με το σύνολό του, αφού διαφωνείτε με την κατακλείδα (η οποία δεν έρχεται σε καμία αντίθεση με ό,τι έχει προηγηθεί). Σε τι ακριβώς διαφωνείτε;

  97. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    91.Κύριε,κύριε με ποστάρισμα μιας εργασίας, μπορώ να πάρω απαλλαγή;
    *κομίζει και μεζεδάκι 🙂
    ΘΡΕΨΗ ΦΥΤΩΝ & ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ
    Το 1840 άρχισε για πρώτη φορά η εξόρυξη του ορυκτού Νιτρικού Νατρίου στην Χιλή
    και χρησιμοποιείται ως αζωτούχο λίπασμα – Νίτρο της Χιλής, ενώ η παραγωγή των
    λιπασμάτων άρχισε μετά από τρία (3) χρόνια με την επίδραση του θειικού οξέος σε
    λειοτριβημένο ορυκτό του φωσφόρου και την παραγωγή των Υπερφοσφωρικών
    λιπασμάτων.
    Αργότερα το 1860 χρησιμοποιείται άλας του Καλίου ως λίπασμα που προέρχεται
    από σωρούς των αλατωρυχείων.
    Κατά το 1879 χρησιμοποιούνται οι σκωρίες αποφωσφάτωσης (σκωρίες Thomas),
    που παραλαμβάνεται από την κατεργασία σε παραπροϊόντα στην παραγωγή του
    Χυτοσιδήρου.
    Κατά τα τέλη του 19ου αιώνα άρχισε η παραγωγή της θειικής αμμωνίας και στις αρχές του 20ου αιώνα αναπτύχθηκαν

    αρκετοί μέθοδοι παραγωγής
    * για αζωτούχα
    λιπάσματα.
    https://e-class.teilar.gr/modules/document/file.php/AGRI106/%CE%98%CE%A1%CE%95%CE%A8%CE%97_%CE%A6%CE%A5%CE%A4%CE%8F%CE%9D%20_%CE%9B%CE%99%CE%A0%CE%91%CE%9D%CE%A3%CE%97_5.1.17.pdf

  98. Γιάννης Ιατρού said

    84, 89 (συνέχεια): Μιας κι ενίοτε λεξιλογούμε🙄 μερικά περί της ονομασίας για το Νάτρον
    (από το Sodium carbonate – From natural resources to Leblanc and back του Jaime Wisniak, 2003 στο Indian Journal of Chemical Technology, Vol. 10)

  99. loukretia50 said

    Να περιμένω έγκριση? Ευχαριστώ, με υποχρεώσατε.

  100. Γιάννης Ιατρού said

    99: Αίτηση με χαρτόσημο κλπ. δεν πήρε το μάτι μου … 🙂

    98: (συνέχεια)
    Κι επειδή πάντα οφείλουμε να μην ξεχνάμε και τα σχετικά αποσπάσματα στη Βίβλο🤔, εν προκειμένω στην ΠΔ, έχουμε στον Ιερεμία, Κεφ.2, 20 και την σχετική αναφορά:
    …ἐὰν ἀποπλύνῃ ἐν νίτρῳ καὶ πληθύνῃς σεαυτῇ πόαν, κεκηλίδωσαι ἐν ταῖς ἀδικίαις σου ἐναντίον ἐμοῦ, λέγει Κύριος.

  101. Γιάννης Κουβάτσος said

    96: Μ’ αρέσει που το ψάχνεις. ☺

  102. loukretia50 said

    101. Τελικά αυτό το φίλμ που έδειχνε και την Αμαλία να διδάσκει, μήπως υπάρχει κατά τύχη στην υπόγα?
    Δεν κυκλοφορεί πια.
    «Ένα ωραίο φιλμ για τον Αγγελόπουλο (Lettre à Théo της Elodie Lélu), παρουσιάζει η ΕΡΤ ( DOC ON ΕΡΤ) έως τις 4 Φεβρουαρίου 2019 εδώ:
    https://webtv.ert.gr/ert1/doc-on-ert/21ian2019-epistoli-ston-thodoro-aggelopoylo-doc-on-ert/?fbclid=IwAR1lAlkT5FaJCtc5dcdaaSxFYSN2p7vShYXUkeiIl58j_CmE2tFdIkwP_qw

  103. Γιάννης Ιατρού said

    102α: Αφού ξέρεις πως είμαι εκτός βάσης, από βδομάδα θα το κοιτάξω 🙂

  104. spyridos said

    82

    Ειναι Νολάνες

    Nolana tocopillensis
    Nolana rostrata

    Οικογένεια των Στρυχνοειδών όπως η πατάτα και η ντομάτα

    https://en.wikipedia.org/wiki/Nolana

  105. Pedis said

    Εξαιρετικό κείμενο!

  106. Γιάννης Ιατρού said

  107. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    104 Spyridos . Μπράβο! Ευχαριστώ! Περίμενα να φανεί ο Αλέξης αν ειχε ιδέα. Πράγματι τα άνθη μοιάζουν και με της πατάτας και με της ντομάτας άσχετα αν είναι άσπρα τα μεν και κίτρινα της άλλης.

    Endemic flowers of the Atacama Desert
    https://www.atacamaphoto.com/atacama-desert-flowers/

  108. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στη σειρά ΤΑ ΣΤΕΚΙΑ- Ιστορίες Αγοραίου Πολιτισμού
    -Στέκια Προσφύγων και Μεταναστών-
    «…από τον Πολιτιστικό Σύλλογο “Καύκασος”, οι Αμαλία Βασιλακάκη, Λουίς Χοσέ Βαλέντζια και Αχιλλέας Πεκλάρης »
    http://www.laikaproductions.gr/stekiametanastonprosfigon/

  109. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

  110. loukretia50 said

    «Τι δεν πρέπει με τίποτα να περιέχει η βαλίτσα σου όταν ταξιδεύεις χωρίς χαρτιά;
    Και τι πρέπει να περιέχει;
    Πάει μακριά η βαλίτσα : Παμπάλαια έκφραση, που ωστόσο χρησιμοποιείται ακόμα και δηλώνει εξάντληση της υπομονής – αγανάκτηση του λέγοντος, συνεπεία εξακολουθητικής δυσμενούς καταστάσεως. (slang.gr)
    Η βαλίτσα https://youtu.be/H27en0WsdYk Βίκυ Μοσχολιού –

    Από φετινό μάθημα στα πίσω θρανία.
    Κι ένα παλιότερο βίντεο, η Αμαλία μόνο ακούγεται λίγο,
    Δέξου γης το βάρος μας. «Τι δεν πρέπει με τίποτα να περιέχει η βαλίτσα σου όταν ταξιδεύεις χωρίς χαρτιά;
    Και τι πρέπει να περιέχει;
    Πάει μακριά η βαλίτσα : Παμπάλαια έκφραση, που ωστόσο χρησιμοποιείται ακόμα και δηλώνει εξάντληση της υπομονής – αγανάκτηση του λέγοντος, συνεπεία εξακολουθητικής δυσμενούς καταστάσεως. (slang.gr)»
    Η βαλίτσα https://youtu.be/H27en0WsdYk Βίκυ Μοσχολιού –
    Από φετινό μάθημα στα πίσω θρανία.

    Κι ένα παλιότερο βίντεο, η Αμαλία μόνο ακούγεται λίγο,
    αλλά όπως πάντα ήταν μέσα σ΄όλα
    Δέξου γης το βάρος μας. https://youtu.be/jdfn3G7NNdA Πισω θρανία

  111. loukretia50 said

    σόρυ για την επανάληψη, άλλο είχε σειρά,
    Γιατί να μάθω Ισπανικά… https://youtu.be/ju7MblhOfKU large version.

  112. loukretia50 said

    Βρήκα το μέηλ που ανέφερε πόσο αγαπάει το Κουτσό του Κορτάσαρ και με παραπέμπει… στο Δύτη!
    Δεν είχαμε συναντηθεί ακόμα.

    Κι ένας άλλος αγαπημένος
    Eduardo Galeano – https://youtu.be/Frn50DFxM3U El miedo manda (greek subs)
    —————————————–
    Ώστε στη μαρμάγκα άρεσε ο Νερούδα! Για φαντάσου!

  113. gpoint said

    Ξέρει κανείς τι δένυρο είναι αυτό; οι καρποί του μοιάζουν πολύ με τις ελιάς στο σχήμα και στο χρώμα όταν ωριμάσουν γίνονται σκούροι γκρενά

  114. ΓιώργοςΜ said

    113 Με δαμάσκηνα μοιάζουν, αλλά τα φύλλα δε μου ταιριάζουν, πολύ γυαλιστερά.
    Αν είναι κοντά σου, φωτογράφισε το φύλλο ή το λουλούδι από κοντά, υπάρχει εφαρμογή-ψαχτήρι (picture this) που σου τα βρίσκει.
    Μπορείς να πουλήσεις μούρη και στο φυτώριο της γειτονιάς: «Θα ήθελα ένα prunus domestica, παρακαλώ»

  115. Ziziphus jujuba. Τζιτζιφιά ή μοσχοϊτιά.
    Στην Κίνα (από όπου κατάγεται), εκτιμούν πολύ τον καρπό της και είναι συνηθισμένο καλλιεργημένο δέντρο
    Περιέχει φλαβονοειδή, σαπωνίνες, σάκχαρα, βιταμίνες Α, Β2 και C, ιχνοστοιχεία, ασβέστιο, σίδηρο.

  116. Γς said

    114:

    > «Θα ήθελα ένα prunus domestica, παρακαλώ»

    Κι αν σου δώσουν ένα Loxodonta africana; Πως θα καταλάβεις ότι δεν είναι prunus domestica;

    hint:

    https://sarantakos.wordpress.com/2019/09/13/pigalle/#comment-604605

  117. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα
    Επιβεβαιώνω το 115:

    113: Elaeagnus angustifolia, commonly called Russian olive, silver berry, oleaster, Persian olive, or wild olive
    E. angustifolia was described as Zizyphus</b< cappadocica by John Gerard, and was grown by John Parkinson by 1633.

    Στα Ελληνικά Τζιτζιφιά 🙂 (υπάρχουν πολλά είδη)

  118. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    96 Πέπε σε θαυμάζω για την ευπρέπεια, την ψυχραιμία και τη λογική σου. Αλλά δεν σε καταλαβαίνω, αν με καταλαβαίνεις 🙂

  119. nikiplos said

    113@ Με πρόλαβε ο άφτερ, τζιτζιφιά είναι το δέντρο και οι καρποί είναι εδώδιμοι, τα τζιτζίφια… Παλαιότερα τα τρώγαμε, αλλά λίγο η ξινίλα λίγο ότι υπάρχουν άλλοι καλύτεροι να φάει κανείς, τους αφήσαμε στα … πτηνά… 🙂

  120. loukretia50 said

    Αυτό το ποίημα της ταιριάζει καλύτερα.
    Η μετάφραση που βρήκα είναι στα αγγλικά , απλώς για να πάρετε μια ιδέα, δε μπορεί να αποδώσει τον απίστευτο λυρισμό και την αρμονία του ποιήματος για το πουλί με τη μια φτερούγα, που τραγουδάει :
    «… Είμαι το οργισμένο πουλί
    της ήρεμης καταιγίδας»

    Εl pájaro yo
    (Pablo Insulidae Nigra)

    ME llamo pájaro Pablo,
    ave de una sola pluma,
    volador de sombra clara
    y de claridad confusa,
    las alas no se me ven,
    los oídos me retumban
    cuando paso entre los árboles
    o debajo de las tumbas
    cual un funesto paraguas
    o como una espada desnuda,
    estirado como un arco
    o redondo como una uva,
    vuelo y vuelo sin saber,
    herido en la noche oscura,
    quiénes me van a esperar,
    quiénes no quieren mi canto,
    quiénes me quieren morir,
    quiénes no saben que llego
    y no vendran a vencerme,
    a sangrarme, a retorcerme
    o a besar mi traje roto
    por el silbido del viento.
    Por eso vuelvo y me voy,
    vuelo y no vuelo pero canto:
    soy el pájaro furioso
    de la tempestad tranquila.

    (Pablo Insulidae Nigra)
    My name is Pablo
    the bird , bird of a single feather,
    flying with a clear shadow
    and confused clarity,
    the wings cannot be seen,
    my ears rumble
    when I pass through the trees
    or under the tombs like
    a grim umbrella
    or like a naked sword,
    stretched like a bow
    or round like a grape,
    flight and flight without knowing,
    hurt in the dark night,
    who will wait for me,
    who do not want my song,
    who want me to die,
    who do not know that I arrive
    and they won’t come to beat me,
    to bleed me, to twist me
    or to kiss my broken suit
    by the whistle of the wind.
    That’s why I come back and go,
    I fly and I don’t fly but I sing:
    I’m the furious bird
    of the calm storm.
    Pablo Neruda

  121. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

    Κάναμε στην Αμαλία καλό μνημόσυνο

    99 Χίλια συγνώμη που άφησα το σχόλιο 120 να διανυκτερεύσει στο κρατητήριο!

  122. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Πολύ καλό! Πώς η ποιητική ματιά του Νερούδα γεννά ένα επιφανειακά μεν ήρεμο κείμενο, αλλά με μια σπαρακτική κραυγή εσωτερικά!

    Η έρημος Ατακάμα «πρωταγωνιστεί» και σε ένα μεγάλο μέρος του βιβλίου του Καρύλ Φερέ «Κόνδωρ» (εκδ. ΑΓΡΑ, μετάφραση-από γαλλικά- Αργυρώ Μακάρωφ). Δικό του και το –πιο δυνατό κτγμ – «Μαπούτσε», αλλά που αναφέρεται στην Αργεντινή. Ενδιαφέροντα και τα δυο αυτά βιβλία, που παρεμβάλλουν πολλές πληροφορίες και γεγονότα σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσης-επιβίωσης των αυτόχθονων κάτω από τα δικτατορικά (αλλά όχι μόνο…) καθεστώτα.

    78. ΕΦΗ-ΕΦΗ, με πρόλαβες για τον (α)γκουανό! Όπως τα λες!
    Αλλά εκεί στις Άνδεις ζει και ο γ(κ)ουανάκος -τον αναφέρει και ο Φερέ-, είδος άγριου λάμα.

    Ετυμολογική σχέση πρέπει, φαντάζομαι, να υπάρχει.

  123. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    106 – Ευχσριστώ Γιάννη. 🍰☺

    Καλημέρα.

  124. loukretia50 said

    Kαλημέρα!
    Δεν ξέρω τι δέντρο είναι, αλλά έχει καμιά σημασία?
    Ιmbaru – Bajo el Ciruelo, https://youtu.be/E7DlpWit7Go Un Despertar a la Nostalgia

    Lorca y La Argentinita – https://youtu.be/LaHejLDqXvY Nana de Sevilla (original) 1931

  125. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    123 Πολύχρονος καλόχρονος ωρέ!

  126. Παναγιώτης Κ. said

    Διαφωτιστικά όλα αυτά για τα νίτρα.
    Ήμουν αρκετά δύσπιστος όταν ο καθηγητής Χημείας μας είχε πει ότι το νίτρο το παίρνουν από τις κουτσουλιές των πουλιών. Είναι δυνατόν να είναι σε εκμεταλλεύσιμες ποσότητες οι…κουτσουλιές είχα αναρωτηθεί τότε. Παρέμεινα λοιπόν δύσπιστος επί πολλά χρόνια μέχρις ότου συνέβη το τρομερό! Το αυτοκίνητό μου που το είχα αφήσει παρκαρισμένο για μια εβδομάδα κάτω από ένα δένδρο, είχε γίνει αγνώριστο από τις κουτσουλιές! Μιλάμε για πολύ…κουτσουλομάνι!
    Όχι λοιπόν κάτω από δέντρα τα αυτοκίνητα σας αν πρόκειται το παρκάρισμα να είναι πάνω από μισή μέρα.

  127. gpoint said

    # 115,117,119

    Να υποθέσω δηλαδή πως κάποτε στην παραλία Μοσχάτου φύτρωναν πολλές και πήρε το όνομα Τζοτζιφιές. γνωστο για κάποιον που την γύρευε εκεί ενώ αυτή τα έπινε στου Χαροκόπου και την Καλλιθέα…

  128. Παναγιώτης Κ. said

    122.»Πώς η ποιητική ματιά του Νερούδα γεννά ένα επιφανειακά μεν ήρεμο κείμενο, αλλά με μια σπαρακτική κραυγή εσωτερικά!»

    Πάρα πολύ μα πάρα πολύ εύστοχο!

  129. Παναγιώτης Κ. said

    @123. Λάμπρο τι γιορτάζεις;
    Έχεις γενέθλια;
    Σε κάθε περίπτωση σε συντροφεύουν οι ευχές μας.

  130. spiridione said

    59, 63, 68, 84, 98 κλπ. Αν καταλαβαίνω καλά, οι Αρχαίοι Έλληνες (και Ρωμαίοι), είχαν μόνο τη λέξη νίτρον ή λίτρον, από τα αιγυπτιακά. Η λέξη νάτρον είναι νεότερη, μεσαιωνική, και προέρχεται από τα αραβικά, με απώτερη προέλευση επίσης από την ίδια αιγυπτιακή ρίζα.

    natron, natrium, kalium
    The ancient Greeks had the word nitron with the meaning of naturally occurring sodium carbonate and similar salts. The medieval Arabs had this spelled نطرون natrūn with the same meaning. Today’s European word natron, meaning hydrated sodium carbonate, is descended from the Arabic.[5] In Europe shortly after sodium was isolated as an element for the first time, in the early 19th century, sodium was given the scientific abbreviation Na from a newly created Latin name, initially natronium then natrium, which goes back etymologically to the medieval and early modern Arabic natrūn.[5][6] Also in the early 19th century, elemental potassium was isolated for the first time and was soon afterwards given the scientific abbreviation K representing a created Latin name Kalium, which was derived from 18th century scientific Latin Kali meaning potassium carbonate, which goes back etymologically to medieval Arabic al-qalī, which for the medieval Arabs was a mixture of potassium carbonate and sodium carbonate.[7]

    [5]: English dictionaries saying «natron» is from Arabic include Merriam-Webster, American Heritage Dictionary, Random House Dictionary, Etymonline, Concise OED, NED, and Weekley. According to all those English dictionaries, the transfer from Arabic to the Western languages was through Spanish, at an unspecified date. But all the main Spanish dictionaries say Spanish natron is from French. That includes the official dictionary of the Spanish language, Diccionario RAE. The Spanish natron, and also the variant anatron, «are modern technical terms borrowed from French», says the Spanish and Arabic expert Federico Corriente (year 2008). The earliest known modern record of natron in Spanish is year 1817, says the Spanish etymology dictionary Diccionario crítico etimológico de la lengua castellana (year 1957). The earliest French is 1653 – CNRTL.fr. The earliest English is 1684 – NED. «Natron» and the closely associated «anatron» were established together in English dictionaries from 1706. Nathan Bailey’s English Dictionary in 1737 defined natron as «a kind of black, greyish salt taken out of a lake of stagnant water in the territory of Terrana in Egypt» – ref; and defined «anatron» as any of several salts including one taken from Egypt – ref. The substance natron was brought to Europe from Egypt in the medieval centuries as well as in the early modern centuries. The usual word for it in medieval Latin was nitrum (etymologically from ancient Greek without Arabic intermediation). It was called nitrum in late medieval English as well – MED. One late medieval Latin dictionary defined nitrum as «a kind of salt brought from Alexandria», Egypt – ref: Alphita. In the medieval Latin literature more generally nitrum could also be a name for other alkaline salts – ref. In Arabic, a 9th-century Arabic minerals book said natrūn is a type of salt used as a washing agent – ref. That is natron. Many more examples from medieval Arabic are at AlWaraq.net under النطرون al-natrūn and نطرون natrūn. The wordform «natron» occurs in Latin in Italy in a book by Simon of Genoa in the late 13th century, in which «natron» was stated to be simply «the Arabic word for nitrum» – ref: Raja Tazi, year 1998. The wordform «anatron» (formed from al-natrūn) occurs in Latin around year 1300 in a book by the influential Latin alchemist Pseudo-Geber – ref: Pseudo-Geber as published 1542. Both of those two medieval Latin writers had some knowledge of Arabic language. Natron and anatron were rare in medieval Latin. However, in the 16th century, anatron | anathron was adopted in Latin in Germany in the widely disseminated writings of Paracelsus (died 1541) – Paracelsus was influenced by Pseudo-Geber – and then by Paracelsus’s followers Oswald Croll (died 1609) and Martin Ruland (died 1602) – ref: Raja Tazi, year 1998. Martin Ruland also used the spelling natron and said natron was synonymous with nitrum – ref: Martin Ruland, year 1612. Despite those precedents in Latin, today’s official dictionary of the French language judges that the French natron arrived in French directly from Arabic natrūn, from Egypt, in the mid-17th century, meaning sodium carbonate – CNRTL.fr. In early 17th century Europe the name nitrum had undesirable ambiguity, as can be seen in the several incompatible meanings for nitrum given in Martin Ruland’s 1612 Lexicon Alchemiae. The primary meaning for nitrum was becoming potassium nitrate, aka nitre (the parent of «nitrogen»). Undoubtedly this encouraged adoption of name natron to reduce the potential for misunderstanding.
    https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_English_words_of_Arabic_origin_(N-S)

  131. spiridione said

    Και αυτό είναι χρήσιμο:
    Soda (Sodium carbonate, Na2CO3) from the Egyptian salt lakes, and Potash (Potassium carbonate, K2CO3), obtained from the ashes of plant material, were known since Antiquity and used for washing. There was made no difference between both substances, which were named by the Israelites neter, by the Greek νιτρον (nitron) and by the Romans nitrum (cf. Nitrogen). Derived from these is the word natron, the name used by the European alchemists for potash and soda. In Arab, the same substances were named alkali (see Potassium / Kalium.) The name soda is a derivation from «sodanum», a Neolatin name for a headache remedy. This word is derived from Arabic Sudâ (soda). The modern spelling of the element in Arabic uses the emphatic S (shown uppercase in transliteration) from the original Arabic word.

    The difference between both substances was recognized by Andreas Sigismund Marggraf (1709-1782) in 1758, among other he described the different colorations potash and soda produce in flame. In his «Démonstration de la possibilité de tirer les sels alcalis fixes du tartre, par le moyen des acides, sans employer l’action d’un feu véhément» (note) he named them alcali minerale (mineral alkali or soda) and alcali vegetabile (vegetable alkali or potash). These names were not generally accepted, and chemists used soda and potash for both substances.
    Not satisfied with these names, Martin Heinrich Klaproth, suggested in his paper for the Royal Academy of Berlin of 26 January 1797, the name kali for potash and natron for soda (note):
    (translation: The word potash, in the new chemical nomenclature upgraded to a generic name, can not claim general acceptance in Germany, since it has only a bad etymological value and merely finds its origin in the fact that in former years for burning out the condensed lye of wood ashes an iron pot (lower saxon Pott) was used instead of the modern calcination oven.
    My proposal is: to determine the name Kali instead of the present names vegetable alkali, vegetable lye salt, potash etc.; and to return to its old name Natron instead of the names mineral alkali, soda etc.).

    Metallic Sodium, together with Potassium, was first isolated by Sir Humphry Davy (1778-1829) in 1807 using electrolysis of caustic soda (NaOH). In the Bakerian lecture at the Royal Society of London on 19 November 1807 he made this discovery public (note):
    «On this idea, in naming the bases of potash and soda, it will be proper to adopt the termination which, by common consent, has been applied to other newly discovered metals, and which, though originally Latin, is now naturalized in our language. Potassium and Sodium are the names by which I have ventured to call the two new substances: and whatever changes of theory, with regard to the composition of bodies may hereafter take place, these terms can scarcely express an error; for they may be considered as implying simply the metals produced from potash and soda. I have consulted with many of the most eminent scientific persons in this country, upon the methods of derivation, and the one I have adopted as been the one most generally approved. It is perhaps more significant than elegant. But it was not possible to found names upon specific properties not common to both; and though a name for the basis of soda might have been borrowed from the Greek, yet an analogous one could not have been applied to that of potash, for the ancients do not seem to have distinguished between the two alkalies.»
    The rather elaborate explanation of this choice for the two names suggests that Davy new that chemists in Germanic Europe had other ideas of naming the alkali metals.

    Gay-Lussac and Thénard, who too investigated the alkalis, named the metals initially métal de potasse and métal de soude, and later also Potassium and Sodium.

    The results of Davy’s research were made public in German by Ludwig Wilhelm Gilbert in his Annalen der Physik of 1809 (vol. 31). Many articles were translated by Gilbert himself, he calls his work a «free translation» since he added his own comments. I have not seen Gilbert’s translation of Davy’s article yet, since vol. 31 (vol. 1 of the new series) is not available in the Bibliotheca Gallica (it would be interesting to see how Gilbert translated the naming paragraph quoted above). However, a note in a translation of a later article by Davy (note) makes clear what Gilbert’s idea of a translation was:
    Translation: «The reader will remember from these Annalen that Davy named these bodies Potassium, which I replaced by Kalium, just as Davy’s name for the Natron-Metal, Sodium, is represented by Natronium, in agreement with the German nomenclature. These names I will use throughout this article.»
    Gilbert obviously followed the 1797 proposal by Klaproth.

    In 1808 Gehlen suggested Kalin(um) and Natrin or Natrinmetall.

    In 1813 Berzelius published in a British journal, Thomas Thomson’s Annals of Philosophy, his system of atomic symbols as one- or two-letter abbreviations of Latin names for the elements. In this first paper he followed the British discoverer Davy nomenclature and abbreviated Potassium and Sodium as Po and So. But within a year Berzelius decided in favor of Kalium and Natrium (he seems to be the first to use this shortened form of Natronium).

    Despite this, as the list of names in different languages to the left shows, the English and French speaking countries followed Davy and Gay-Lussac/Thénard with Sodium and Potassium, and the Germanic countries adopted Gilbert/Klaproth’s names Natrium and Kalium.

    https://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=Na

  132. loukretia50 said

    Ασέβεια για τους ποιητές, όχι όμως για την Αμαλία!

    Ποιος θα μας λυτρώσει απ΄το νίτρο
    που η πάμπα φυλακίζει σαν το φύτρο?
    Απαιτεί λύτρα ιδρώτα με το λίτρο
    και βαθειά πληγή ματώνει – πικρονίτρο
    ΛΟΥ
    Κάλλιο τα στιχάκια για το κίτρο
    Σε νιτρότοπο, που πα’ ρε Καραμήτρο…

  133. To Νίτρο απαντάται και στο
    περιοδικό σύστημα

  134. loukretia50 said

    τα νιτρογκοσιπίδια , τα γλυκερά σκουπίδια
    ή νιτρογλυκερίδια

  135. 94,

    Και στην γλώσσα των ραλλιάρηδων νίτρο το νιτρομεθάνιο, καύσιμο για αγώνες επιτάχυνσης – που δίνει επιπλέον ισχύ σε κανονική μηχανή αλλά σύντομα την διαλύει. Οι επαγγελματίες και οι μοντελιστές το χρησιμοποιούν κανονικά.

  136. 135 Γνωστό και ως νjιτρίδι. Στο 06:11

  137. 136,
    😀

  138. Χαρούλα said

    Γνώρισα την Κρόνη. Αγάπησα τον τρόπο που με μουσική και ποσταρίσματα, μας έδινε την άποψη της. Λόγια λίγα, κόντρες ελάχιστες. Χωρίς να ξεπερνά την ουσία. Χωρίς να ανακατεύεται παντού. Χωρίς να αυτοπροβάλλεται.
    Και μαθαίνω τώρα, την Αμαλία. Και υποκλίνομαι. Και την ευχαριστώ. Μου αναπτερώνει τις ελπίδες ότι υπάρχουν ακόμη ιδεαλιστές αριστεροί. Που δεν βολεύτηκαν στα πληκτρολόγια ή …γενικά.. Που κάνουν καθημερινή πράξη, την ουσία της ιδεολογίας τους.
    Κάθε φορά, μ’έβαζες να τρέχω στο ισπανικό μεταφραστήρι. …θα είσαι πάντα στο μυαλό στο άκουσμα ισπανικών. Και ελπίζω να σε τιμώ με πράξεις. Lo prometo

  139. Georgios Bartzoudis said

    90, ΓιώργοςΜ said: «88 Μόνο εσένα δεν πειράζει. Πλακίτσα σε μνημόσυνο; Δεν είσαι και κανένα παιδάκι…».
    # Σε λάθος …εκκλησία πήγες…μεγάλε: Το μνημόσυνο για την Cronopiusa, η «πλακίτσα» (που δεν είναι πλακίτσα αλλά κριτική) για την ΛΑΘΟΣ επιλογή του, κατά τα λοιπά καταξιωμένου, Νερούντα.

  140. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    78. ΕΦΗ-ΕΦΗ: Και η Βίκη, πάντως, θέλει ανανέωση… 🙂 Το γουάνό από το 1858.
    (και το κλίνει ο κ. Γούδας! το γουάνο – του γουάνου… Για να θυμηθούμε και την Γκρέτα της Γκρέτας).

  141. Πέπε said

    @139:

    > > δεν είναι πλακίτσα αλλά κριτική για την ΛΑΘΟΣ επιλογή του, κατά τα λοιπά καταξιωμένου, Νερούντα.

    Ωραία, αυτό ξεκαθαρίζει τα πράγματα και φυσικά αναβαθμίζει το επίπεδο της συζήτησης. Μετά από αυτή τη διευκρίνιση είναι η κατάλληλη στιγμή να επαναφέρω το ερώτημα του #96:

    > > Το υπόλοιπο κείμενο το διαβάσατε; Αν ναι, λογικά θα διαφωνείτε με το σύνολό του, αφού διαφωνείτε με την κατακλείδα (η οποία δεν έρχεται σε καμία αντίθεση με ό,τι έχει προηγηθεί). Σε τι ακριβώς διαφωνείτε;

  142. Γιάννης Κουβάτσος said

    141: Μεγάλη υπόθεση, φίλε, να ξέρει κανείς τι είναι σωστό και λάθος σε κάθε περίπτωση και να μας το φωνάζει με κεφαλαία μες στα μούτρα. Ποτέ δεν το ζήλεψα όμως αυτό το «προσόν».

  143. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    140 Μικ
    Από το 1858 λοιπόν το γουάνο και κλινόμενο! Μπράβο! Κάνε το ποστάρισμα/διόρθωση στη Βίκι όταν μπορέσεις.

  144. Γιάννης Ιατρού said

    140/143: Καλό το εύρημα σου Μικ 👍. Σκεφτείτε τώρα την φούρκα γνωστού πρώην σχολιαστή που κάθε φορά έψαχνε, με αφορμή την ημερομηνία της πρώτης εμφάνισης κάποιας λέξης, να κάνει τα συνήθη προσβλητικά, αντι-40κικά .. 🙂 σχόλιά του 🤔😋

  145. 144 Ε, στείλτου μια χορταστική, περιποιημένη μερίδα γουάνου για παρηγοριά 🙂

  146. loukretia50 said

    Υπάρχει ακόμα στο youtube, αλλά βρίσκω μόνο ένα βιντεάκι που είχε ετοιμάσει η ίδια. Στα σχόλια οι στίχοι.

    Solo del pastor bobo https://youtu.be/UPJPPZWLoeI Μονωδία του κουζουλού βοσκού
    ——————————————-

    Κάποιοι θα το θυμάστε, ε, Σκύλε?
    Jonathan Livingston Seagull

  147. 140, … η δια του γουάνου πάχυνσις της γης είναι η αξιολογωτέρα, ώστε μέγα μέρος της ύλης ταύτης μετακομίζεται καθεκάστην εις την Ευρώπην προς τον σκοπόν τούτον …

    Εξαιρετικό εύρημα.

    Πράγματι, η αξιολογο-terra πάχυνσις δια του καρπερού ινδιάνου γουάνου (εκ Περού) συνέχισε σε τέτοιον μέγα βαθμό, που μέχρι τις αρχές του 20 αιώνα αυτά τα φυσικά λιπάσματα είχαν εξαντληθεί, δίνοντας κίνητρο σε επιστήμονες και μηχανικούς για την επινόηση συνθετικών μεθόδων παραγωγής λιπασμάτων – απαραίτητων για την γεωργία. Το αποκορύφωμα της προσπάθειας η κλασική μέθοδος Χάμπερ-Μπος για την παραγωγή αμμωνίας (ο Χάμπερ κυρίως την χημεία, ο Μπος τον ανθεκτικό εξοπλισμό για τις πιέσεις και θερμοκρασίες της μεθόδου – από ένα Νόμπελ χημείας ο καθένας). Παρεμπ. η παραγωγή αμμωνίας παραμένει μια από τις πλέον ενεργοβόρες βιομηχανικές διεργασίες και σήμερα.

    Τα λιπάσματα, φυσικά, είναι η βάση για τα νιτροεκρηκτικά, και η μέθοδος Χ-Μπ χρησιμοποιήθηκε εκτενέστατα στον 1ο ΠΠ, γεγονός που συντέλεσε και στην παρασημοφόρηση του Χάμπερ.

    Η αντιμετώπιση του Χάμπερ άλλαξε διαμετρικά μετά την άνοδο των ναζί πριν τον 2ο ΠΠ, ώστε τελικά ο «Εβραίος Χάμπερ» αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Γερμανία και να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του στο εξωτερικό.

    Ένδειξη πως «ουδέν καλόν αμιγές κακού», το αντίστροφο, και «έχει ο καιρός γυρίσματα».

  148. Georgios Bartzoudis said

    141, Πέπε said: …
    # Άλλο τίποτα κύριε …αστυνόμε;;

    142, Γιάννης Κουβάτσος said: …
    # Εύκολα πράγμα σύντροφε (ή μη): Σωστό ή λάθος είναι ό,τι πει το κόμμα!

  149. spyridos said

  150. 141 Πέπε, είναι η κατάλληλη στιγμή να επαναφέρω το 118?

  151. Πέπε said

    @148:

    > > Άλλο τίποτα κύριε …αστυνόμε;;

    Κακώς παρεξηγείσθε. Ούτε ανάκριση κάνω, ούτε τίποτε παρόμοιο. Μια απλή ερώτηση, που δεν υπονοεί τίποτε παραπάνω απ’ ό,τι λέει ευθέως:

    Θεωρείτε λάθος ότι ο Νερούδα στράφηκε στον κομμουνισμό. Ο ίδιος, στο κείμενό του, εξηγεί τις συνθήκες που τον έστρεψαν σ’ αυτή την επιλογή. Για όλα αυτά, εκτός από την τελευταία φράση («γράφτηκα στο κόμμα»), δε σχολιάζετε τίποτε, οπότε φαντάζεται κανείς ότι μάλλον δε θα βρίσκετε τίποτε στραβό. Πράγμα πολύ λογικό άλλωστε, αλίμονο αν βρίσκαμε στραβό το να μην του αρέσει η αδικία και η εκμετάλλευση. Το ότι όμως βρίσκετε στραβό το φυσικό αποτέλεσμα όλων αυτών μού προξενεί απορία.

  152. Πέπε said

    Α, επίσης, σχετικά με το δεύτερο σκέλος του #148:

    > > Εύκολα πράγμα σύντροφε (ή μη): Σωστό ή λάθος είναι ό,τι πει το κόμμα!

    Επιτρέψτε μου να παρατηρήσω ότι η φράση «ΛΑΘΟΣ επιλογή» (με κεφαλαία μάλιστα) δεν προέρχεται από το κόμμα αλλά από εσάς τον ίδιο. Όχι δηλαδή πως είναι κακό να βρίσκει κανείς λάθος την επιλογή του αλλουνού, απλώς συνηθίζεται, αν δε θέλουμε να φανούμε δογματικοί, να εξηγούμε λίγο και τις κρίσεις που εκφέρουμε.

    _________________

    Άσε μας ρε Χτήνε, ανταλλάσσουμε επιχειρήματα τώρα!

  153. 152 τέλος

    Καλά τότε, με συγχωρείτε 🙂

  154. ΣΠ said

    152
    Πέπε, «ανταλλάσσουμε επιχειρήματα» σημαίνει αμφίδρομη προβολή επιχειρημάτων. Κρίνεις ότι ισχύει κάτι τέτοιο;

  155. Πέπε said

    Μα τι ολιγόπιστοι είστε σεις!

  156. Δεν είμαι ολιγόπιστος Πέπε. Στο 118 προσθέτω τον θαυμασμό μου για τη γνήσια, καθιαυτού φλέβα που διαθέτεις.
    Μιλάμε για μαιευτική που ο Σωκράτης ωχριά 😂

  157. sarant said

    Φίλοι της Αμαλίας μου έστειλαν αυτό:

    Καλημέρα

    Το Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφυγών και Μεταναστών,

    οργανώνει μια πολιτιστική βραδιά για να τιμήσει τη μνήμη της Αμαλίας Βασιλακάκη.

    Ξεχωριστή τιμή για όλους μας να σας έχουμε μαζί μας το βραδύ της Παρασκευής 4/10 και να μιλήσουμε για την Αμαλία.

    *Τσαμαδου 13, Εξάρχεια

  158. Γιάννης Ιατρού said

    157: Καλό θά ΄ναι να επαναληφθεί η πληροφόρηση και στο νήμα της Πέμπτης (αύριο) ή Παρασκευής…
    Θά ΄χω το νού μου .. 🙂

  159. Georgios Bartzoudis said

    151, 152, κλπ
    # Γράφτηκε (στο 139): «…του, κατά τα λοιπά καταξιωμένου, Νερούντα».
    Καλά, δεν διαβάζετε καθόλου …το μάθημά σας εσείς οι …αστυνομικοί;;;

  160. Γιάννης Κουβάτσος said

    152: Καλά, Πέπε, όταν ανταλλάσσεις επιχειρήματα με μερικούς-μερικούς, φόρα και κάνα κράνος. Η προφύλαξη σώζει ζωές. 😎

  161. Πέπε said

    159

    Α, ωραία. Είδατε; Τα ‘παμε!

    Όλα εξηγήθηκαν, όλες οι απορίες καλύφθηκαν αεροστεγώς με λίγες εύστοχες κουβέντες. Έτσι για να σκάσουν οι ολογόπιστοι. Κατά βάθος πάντα πίστευα ότι, παρά τις επανειλημμένες τριβές μεταξύ του κ. Μπαρτζούδη και εμού, υπάρχει πάντα η δυνατότητα για εποικοδομητικό διάλογο και ανταλλαγή επιχειρημάτων. Κι ας παραμείνουμε διαφωνούντες, δεν πειράζει. Σκοπός δεν είναι ν’ αλλάξουμε κανενός τη γνώμη, απλώς να την κατανοήσουμε.

  162. Γιάννης Κουβάτσος said

    161: Εξήγησέ μας τώρα τι κατανόησες. 😜

  163. 162

  164. voulagx said

    #156: «Μιλάμε για μαιευτική που ο Σωκράτης ωχριά »
    Αχα! Ωστε εισαι ο Ιχτήνος που με τον Χαλιχράτη εχτισες τον Παρθενωνα! Ρισπεχτ!

  165. loukretia50 said

    104. Ι – Χχτήνος ! Καλό! για τον Ασίμωφ!

  166. 164 Όχι!!! Εγώ είχα πάει για κάτι αμμοχάλικα και μπετόβεργες! Δεν ξέρω τι σκάρωσε ο άλλος ο λεχρίτης όσο έλειπα!

  167. loukretia50 said

    166. όταν έχτιζε ο Ικτίνος, την κοπάνισε το Χχτήνος!
    Ας πρόσεχε!

  168. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    167 Κοίτα, σ’ αγαπάω σ’ εκτιμάω αλλά αυτό δεν μπορώ να τ’ αφήσω αναπάντητο:

    Πριν φύγω του έδωσα σαφείς οδηγίες, του λέω, ρε χαμένε να ενισχύσεις τη σκεπή μην πέσει στα κεφάλια μας καμιά κούφια ώρα, και να το μπογιατίσεις λίγο το ρημάδι να μην είναι άσπρο κρυόκωλο. Με έγραψε κανονικά. Τα χαΐρια του τα βλέπει όλη η αθρωπότης, ρεζίλι μας έκανε.

  169. Γιάννης Ιατρού said

    168: Για τη σκεπή μπορεί να έχεις δίκιο, αλλά μπογιατισμένο ήταν, αλλά τα νοθέψανε κι αυτά τα χρώματα ….

  170. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    169 Το ξέρω γιατρέμ, πλάκα έκανα.

    Το θέμα είναι πως όταν έπεσε η σκεπή ήτανε κάτι τούρκοι τουρίστες μέσα, κι απόξω κάτι ιταλοί που περιμένανε κι αυτοί να μπούνε μέσα με τη σειρά τους. Άσε, σκοτώθηκε κόσμος, μεγάλο μπλέξιμο 😀

  171. Γιάννης Κουβάτσος said

    168: Καλύτερα να άφηνες στο πόδι σου τον μπούρδα τον Καραβάγγο.

  172. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    171 Μπα, δεν το σώζαμε ούτε έτσι. Δε θα με ειδοποίαγε.

  173. 2 μέρες αφιερωμένες στην Αμαλία Βασιλάκη
    https://pbs.twimg.com/media/EF8YAAEWkAEagrp?format=jpg

  174. Georgios Bartzoudis said

    160, 162: Γιάννης Κουβάτσος said… 161: Πέπε said….
    # Μερικοί, μερικοί (νομίζουν ότι) …φιλοσοφούν μόνο και μόνο επειδή φορούν αριστερή κελεμπία!

  175. Πέπε said

    Ε ναι. Γνωστή αυτή η εμμονή των αριστερούληδων με την επιχειρηματολογία.

  176. Γιάννης Κουβάτσος said

    Αριστερή κελεμπία! Τι είπε ο άνθρωπος! Και κουμούνια και ισλαμολάγνοι σε μία φράση! Μας κονιορτοποίησε, κύριε φιλόλογε. Ε, όταν έχεις εντρυφήσει στα καθιαυτού μακιδονικά, γίνεσαι εξπέρ στο (παρα)λόγο.

  177. Γιάννης Ιατρού said

    Βασιλακάκη !

  178. Georgios Bartzoudis said

    176: Δυο σε Ένα!

  179. Πέπε said

    Όπως λέμε «Εφτά μ’ ένα χτύπημα».

    http://www.paramithakia.gr/%CE%BF-%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%BD%CE%B1%CE%AF%CE%BF%CF%82-%CF%81%CE%B1%CF%86%CF%84%CE%AC%CE%BA%CE%BF%CF%82

  180. Να που στο τέλος όλα έρχονται στο φως. Μάθαμε ποιός έραψε την αριστερή κελεμπία του Πέπε.

  181. Γιάννης Κουβάτσος said

    81: Κι εγώ που νόμιζα ότι ενδυματολογικά αριστερός ή δεξιός είσαι μόνο στον καβάλο του παντελονιού, σύμφωνα με την κλασική ερώτηση των ραφτάδων. Θα ταίριαζε περισσότερο και με τα υπό κατανόηση επιχειρήματα.

  182. voulagx said

    #168: @Ιχχτηνος:
    Πεφτουν τα επιχειρηματα σαν το χαλαζι
    και που να κρυφτεις, που η σκεπη μπαζει.

  183. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Γιατί συνεχίζεις να μου πατάς τον κάλο? Αφού σου είπα τι έγινε με τον σκιτζή που έμπλεξα. Μετά την καταστροφή που λέω στο 170 πήρα των ομματιών μου. Κατέληξα στην Πίζα, να χτίζω πολυκατοικίες για να ‘χω την κεφάλα μου ήσυχη.

  184. loukretia50 said

    182 και συναφή :

    Χχτηνώδες gossip στη χρυσή την εποχή!
    Πληροφορίες που αγνοούμε οι πτωχοί :
    Ο καλλιτέχνης μας κοπάνα ή αποχή
    Ο βοηθός του είχε πάθει ταραχή
    κι ο Παρθενώνας πότε χτίστηκε πχ (στο 170 ! )

  185. voulagx said

    #183: Για τον Χαλιχρατη το λεω, αλλα που να τον βρω, που δεν ακολουθησε τις οδηγιες σου, με αποτελεσμα η σκεπη να πεσει με την πρωτη εκρηξουλα- κι αυτα τα επιχειρηματα βαρανε κατακεφαλα τ’ ατιμα!
    Και πουσαι; Αν κανεις καμμια προσθηκη καθ’ υψος στον Πυργο της Πιζας κρατα για μενα ενα διαμερισμα υπο κλισιν για ναναι ασσορτι με την κλιματικη αλλαγη.

  186. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    OK τότε, το ‘χεις. Κι από την τιμή θα κόψω ό,τι γίνεται να κοπεί, αφού είσαι και στις φίλιες δυνάμεις. Μόνο τα παιδιά θα δυσκολεύονται λίγο άμα θελήσουν να παίξουν βώλους στο μπαλκόνι, αλλά τελοσπάντων ας βρούνε κάτι άλλο να κάνουνε.

  187. loukretia50 said

    186. Povero Ιχχτηνέττο!
    Δεν είχε πού την κεφαλήν κλίναι
    (=ένεκα κλίματος στραβού, ξέμπαρκο είναι )
    Σαν το δεντρί που απεκόπη από τας ρίζας
    στην Ιταλία τώρα πίνει εσπρέσσο σκέτο
    Του παρασέρνει ο αέρας το κασκέτο
    (λυγμός)
    Ki ήταν το κεφάλι βαρύ και η τράκα τόσο γερή
    κι έγειρε ομού με το γνωστό Πύργο της Πίζας

  188. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στο Κόκκινο 105.5 τώρα, ένας μουσικός από το Σαντιάγο, για τη Χιλή.

  189. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Εκδήλωση στη μνήμη της Αμαλίας το Σάββατο 2/11 ώρα 20:00 στη Μεσοποταμία, Πλάτωνος 13, Μοσχάτο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: