Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο κατάφρακτος καρπός και πάλι

Posted by sarant στο 25 Οκτώβριος, 2019


Ταξίδευα χτες, μην περιμένετε καινούργιο άρθρο. Ή δεν θα έβαζα τίποτα ή θα κατέφευγα στη δοκιμασμένη λύση, την επανάληψη κάποιου παλιότερου άρθρου. Προτίμησα να μη σπάσω το σερί της καθημερινής δημοσίευσης που κρατάει αδιάλειπτα από τον Γενάρη του 2014, οπότε αναδημοσιεύω σήμερα για δεύτερη φορά ένα άρθρο της σειράς των οπωρικών -το είχα αρχικά δημοσιεύσει το 2011 οπότε μπήκε και στο βιβλίο μου Οπωροφόρες λέξεις, και το ξανάβαλα το 2015. Ενσωματώνω μερικά από τα σχόλιά σας.

Το διάλεξα επειδη τώρα είναι η εποχή τους, εννοώ η εποχή των καρυδιών. Μάλιστα, μέχρι πριν από καμιά δεκαριά μέρες έβρισκα στο σουπερμάρκετ και τα χλωρά καρύδια, που μ’ αρέσουν πολύ, κι έχω ακόμα καναδυό διχτάκια στο ψυγείο.

Στον Πωρικολόγο, το υστεροβυζαντινό σατιρικό ποίημα όπου προσωποποιούνται τα φρούτα, οι ξηροί καρποί παρουσιάζονται σε δεύτερη μοίρα, ως σωματοφύλακες (βάραγγοι) των αρχόντων: ο Καρύδιος, ο Κάστανος και ο Λεπτοκάρυος και άλλοι.

Οι Βάραγγοι, να πούμε για την ιστορία, ήταν Ρως και σκανδιναβοί μισθοφόροι (αργότερα και αγγλοσάξονες), που συγκροτήθηκαν σε σώμα από τον Βασίλειο τον Βουλγαροκτόνο και σταδιακά αποτέλεσαν το πιο επίλεκτο τμήμα της αυτοκρατορικής φρουράς στο Βυζάντιο από τον 11ο αιώνα και μετά, πιο αξιόπιστο από τους ντόπιους οι οποίοι ήταν επιρρεπείς σε πραξικοπήματα. Δεν αποκλείεται ο ανώνυμος συγγραφέας του Πωρικολόγου να διαλέγει αυτή την παρομοίωση επειδή οι ξηροί καρποί έχουν κι αυτοί πανοπλία, το κέλυφός τους, άρα δίνουν την εντύπωση του πολεμιστή. Και ο επικεφαλής αυτής της φρουράς, που αποτελεί μια ξεχωριστή οικογένεια μέσα στον κόσμο των οπωρικών, δεν είναι άλλος από το καρύδι.

Και λεξιλογικά αν το σκεφτούμε, θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα καρύδια είναι ο κατεξοχήν ξηρός καρπός, αν σκεφτούμε ότι οι αρχαίοι τους ξηρούς καρπούς τους αποκαλούσαν «κάρυα», περίπου όπως τις οπώρες τις έλεγαν «μήλα». Πάντα τα ακρόδρυα κάρυα λέγουσιν, επισημαίνει ο Αθήναιος. Τα καρύδια τα έλεγαν σκέτα κάρυα όταν δεν υπήρχε περιθώριο για σύγχυση αλλά και Περσικά κάρυα ή βασιλικά κάρυα, δηλαδή προερχόμενα από τον βασιλιά της Περσίας. Η ανάμνηση του βασιλιά μένει και στην επιστημονική ονομασία της καρυδιάς που είναι Juglans regia, δηλαδή βασιλική.

Αυτό το περίεργο λατινικό Juglans σημαίνει, όσο κι αν αυτό δεν φαίνεται διά γυμνού οφθαλμού, «Διός βάλανος» (Jovis glans)· βέβαια οι Έλληνες, π.χ. ο Θεόφραστος, αποκαλούσαν Διός βάλανο τα κάστανα, αλλά δεν είναι καθόλου σπάνιο να αποκαλείται ένας καρπός με όνομα που έχει χρησιμοποιηθεί και για κάποιον άλλο.

Η λέξη καρύδιον, υποκοριστικό του κάρυον, είναι ήδη αρχαία. Όταν χάθηκε η έννοια του υποκορισμού, έμεινε το καρύδι. Το κάρυον, που απαντά πρώτη φορά στον Αριστοφάνη, δεν έχει ασφαλή ετυμολογία. Υπάρχει το λατινικό carina, που σημαίνει το καρυδότσουφλο αλλά και την καρίνα του πλοίου, όμως το πιθανότερο είναι η λατινική λέξη να είναι δάνειο από κάποια ελληνική (καρύινος, δηλ. καρυδόμορφος, οπότε και η ελληνική λέξη καρίνα θα είναι αντιδάνειο).

H λέξη «κάρυον» στα αρχαία σήμαινε επίσης το κουκούτσι καρπών όπως το κορόμηλο ή το βερίκοκο. Με αυτή τη σημασία, του πυρήνα, το αρχαίο «κάρυον» έχει κάνει μια απρόσμενη επανεμφάνιση στη νεότερη γλώσσα, στην ορολογία της βιολογίας, σε λέξεις όπως «καρυότυπος», «ευκαρυωτικός» κτλ. χάρη σε έναν Γερμανό επιστήμονα που έπλασε τον όρο Karyotyp.

Στις δυτικοευρωπαϊκές γλώσσες η λέξη για το καρύδι, και γενικά για τα φρούτα με σκληρό κέλυφος, προέρχεται από μια ινδοευρωπαϊκή ρίζα από την οποία προήλθαν το λατινικό nux (γαλλικό noix, ιταλικό noce, ισπανικό nogal) και το αγγλικό nut (και όλα τα συναφή γερμανικά και σκανδιναβικά). Στα αγγλικά, το καρύδι λέγεται ειδικότερα walnut, που ετυμολογικά είναι το «ξένο κάρυο» ή το «γαλατικό», επειδή στην Αγγλία ήρθε από τη Γαλατία· το πρώτο συνθετικό ήταν wealh στα παλιά αγγλικά και αυτό το wealh είναι που βρίσκεται στη ρίζα των λέξεων Ουαλός, Βαλόνος, Βλάχος, πάντα εννοώντας κάποιους ξένους. (Ναι, το ξέρω ότι εδώ αξίζει και χρειάζεται άρθρο).

Στις σλαβικές όμως γλώσσες το καρύδι λέγεται ορέχ ή περίπου, και την ονομασία αυτή τη βρίσκουμε στο τοπωνύμιο Αράχοβα που υπάρχει σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και που σημαίνει καρυδότοπος. Βέβαια, κάποιοι εθνοπρεπείς προσπαθούν με το ζόρι να βρουν ελληνική ετυμολογία στην Αράχοβα, αλλά καταφέρνουν μόνο να γίνουν αστείοι. Πέρα από την πασίγνωστη Αράχοβα του Καραϊσκάκη και του χειμερινού τουρισμού, Αράχοβα ονομαζόταν επίσης το χωριό Καρυές της Λακωνίας, που βρίσκεται κοντά στην αρχαία πόλη Καρυές, με τον περίφημο ναό της Αρτέμιδος, από όπου ονομάστηκαν και οι Καρυάτιδες (αρχικά ιέρειες του ναού), και που βέβαια είναι καρυδότοπος.

Παρεμπιπτόντως, στην Ήπειρο το καρύδι λέγεται «η κοκόσια», οι κοκόσιες στον πληθυντικό. Ο ηπειρώτης ποιητής Γιώργος Κοτζιούλας θυμάται τα μαθητικά του χρόνια, προπολεμικά, όταν το μεσημεριανό τους προσφάι στο σχολείο ήταν τέσσερες πέντε «κοκόσιες», καρύδες που τύχαινε να ’ναι και μισοσάπιες ή «κουστενίκες», δηλαδή δύσκολα έβγαινε το «σούμπρο» τους, η ψίχα.

Το καρυδότσουφλο το αναφέραμε πιο πάνω· φυσικά, πέρα από την κυριολεξία, έχουμε και τη μεταφορική του σημασία, όπου σημαίνει το παλιό ή μικρό σκάφος που κλυδωνίζεται στα κύματα. Έχουμε επίσης τον Καρυοθραύστη, το σύνεργο που σπάει τα καρύδια αλλά και το περίφημο μπαλέτο του Τσαϊκόφσκι. Έχουμε και το λαϊκό δίστιχο που λέει «το κάστανο θέλει κρασί και το καρύδι μέλι / και το κορίτσι φίλημα πρωί και μεσημέρι».

Το καρύδι έχει έντονη παρουσία στην λεξικογραφία και στη φρασεολογία μας. Καταρχάς, καρύδι λέμε το μήλο του Αδάμ· καρύδια λέμε όμως και τους όρχεις –και μάλιστα, γούστο έχει ότι στα νέα ελληνικά «καρυδώνω» σημαίνει «στραγγαλίζω κάποιον», αλλά στα αρχαία «καρυδώ» σήμαινε «ευνουχίζω άλογο»!

Από τις φράσεις, η γνωστότερη ίσως είναι η κάθε καρυδιάς καρύδι, που τη λέμε για σύναξη ανθρώπων κάθε λογής και φυράματος. Εικάζω ότι γεννήθηκε στις μεγάλες πολιτείες (ίσως την Πόλη) και ότι αρχικά δήλωνε απλώς ανθρώπους κάθε εθνικότητας χωρίς να υπεισέρχεται αναγκαστικά η έννοια της ποικίλης ηθικής ποιότητας. Στη συνέχεια, η σημασία εξελίχθηκε στη σημερινή, σχεδόν πάντα μειωτική για το ποιόν των ανθρώπων αυτών.

Για κάποιον σκληροτράχηλο αντίπαλο, που δύσκολα μόνο μπορούμε να τον καταβάλουμε, λέμε ότι είναι σκληρό καρύδι. Η λέξη χρησιμοποιείται αρκετά στην αθλητικογραφία· ανάλογη έκφραση (tough nut to crack) υπάρχει και στα αγγλικά –προφανώς πρόκειται για ανεξάρτητο σχηματισμό, μια και η εικόνα είναι πεντακάθαρη. Να θυμηθούμε εδώ και τον Φώντα το σκληρό καρύδι της Φρουτοπίας.

Τα κούφια καρύδια είναι οι μωρολογίες, τα λόγια του αέρα. Η φράση είναι τίτλος βιβλίου του Αλέξανδρου Πάλλη, ενώ επίσης την έχει χρησιμοποιήσει και ο Μακρυγιάννης: τους άλλους τους γέλαγε με κούφια καρύδια –λόγια παχιά λέει για τον Κωλέττη. Ακόμα, τα κούφια καρύδια είναι δηλωτικό του ανύπαρκτου ή πολύ κακού φαγητού –για κάποιον καταδεχτικό, που ό,τι και να του δώσεις θα το φάει, λένε μόνο κούφια καρύδια δεν τρώει· ενώ για τον φαταούλα, τον αχόρταγο, τρώει και τα κούφια καρύδια.

Στο slang.gr βρίσκω για τον όχι και πολύ ικανό ή έξυπνο τη φράση «δεν τα σπάει τα καρύδια». Υπάρχει και η παλιότερη φράση, που λεγόταν για υγιέστατο άνθρωπο, ιδίως παιδί, «το μάγουλό του σπάει καρύδια», μια και τα σφιχτά μάγουλα είναι ένδειξη καλής υγείας. Υπάρχει και η γνωστή χυδαία έκφραση με το «… σπάει καρύδια».

Τέλος, για περιπτώσεις όπου εφαρμόζονται δύο μέτρα και δύο σταθμά, π.χ. όταν ένα παράπτωμα τιμωρείται και ένα άλλο όμοιο περνάει ατιμώρητο, λέμε «δηλαδή, τα δικά μας είναι καρύδια και βροντούν, ενώ των αλλονών σύκα και ζουλιούνται; (και, άρα, δεν ακούγονται)». Όπως λέει ειρωνικά σε ένα διήγημά του ο Καρκαβίτσας, Ο πλούσιος ό,τι κι αν κάμει είναι καλά καμωμένα: Του φτωχού είναι καρύδια και βροντάνε· του πλούσιου είναι σύκα και δεν ακούγονται. Όταν ξέρεις ότι ο άλλος ξέρει τη φράση, μπορεί να τη διατυπώσεις πιο οικονομικά: «τα δικά μας σύκα και τα δικά σας καρύδια;» Αλλιώς, καλύτερα όχι, γιατί μπορεί να παρεξηγηθείς, αν πάρουμε υπόψη και τις πονηρές σημασίες που έχουν και τα σύκα και τα καρύδια.

174 Σχόλια to “Ο κατάφρακτος καρπός και πάλι”

  1. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα

    πρόσφατα έκανα μιά εκδρομούλα στον Πάρνωνα (στον Μαλεβό ή και Κρόνιο πιό παλιά) στην Αρκαδία και οι καρυδιές (στον δρόμο) ήσαν γεμάτες με ωραία (φρέσκα βεβαίως) καρύδια. Ε δοκίμασα….

  2. nikiplos said

    Καλημέρα. Και η απόδοση στην ελληνική του Καρυοθραύστη, ενός από τα καλύτερα έργα που έχει δώσει ο παγκόσμιος πολιτισμός.

  3. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ηθελημένα ή όχι, έκανες μιά πολύ καλή γέφυρα με τα χθεσινά περί κυνάγχης. Ανεβάζω ένα άρθρο του αγαπητού φίλου και συνοδοιπόρου (στην Ιστορία της Ιατρικής!) Θεσσαλο-Αθηναίου παιδίατρου Δημ. Καραμπερόπουλου, που μας αναπτύσσει την κατά τον Γαληνό θεραπευτική αξία των καρυδιών στην κυνάγχη.
    http://www.karaberopoulos.gr/el/arthra-anakoinwseis/galinos-therapeutiki-idiotita-karudiou-amugdalitida/

  4. Σηλισάβ said

    Καλημέρα σε όλους. Αναμένω με αγωνία και ποπκόρν τις αντιδράσεις των ψεκασμένων περί ΅παραμυθιού της ινδοευρωπαϊκής΅.
    -Χωριό (ο θεός να το κάνει) Αράχωβα υπάρχει απέναντι από τη Δημητσάνα, στην Αρκαδία. Περίεργο πάντως που διατηρείται το σλαβικό τοπωνύμιο, ξέφυγε μάλλον από τις ελληνοποιήσεις με σκοπό το θάψιμο του σλαβικού-αλβανικού-κλπ παρελθόντος μας.
    – 1. Κε Ιατρού να δοκιμάσετε χλωρό αμύγδαλο, είναι πολύ πιο νόστιμο. Στο χλωρό καρύδι, τα γάντια επιβάλλονται, αν δεν θες να γεμίσουν τα χέρια με δυσκολο-να-βγει γλίτσα.
    – Το καρύδι είναι ίσως ο πιο σημαντικός ξηρός καρπός όσον αφορά τα οφέλη στην υγεία μας!
    Τέλος, φοβερή παράλειψη του νικοκύρη η μη αναφορά στον μπακλαβά και στην καρυδόπιτα. Φαντάζομαι θα διορθωθεί από τους πάντα έτοιμους συσχολιαστές

  5. Αὐγουστῖνος said

    kαρύδια ἢ cαρύδια, τὸ θέμα εἶναι ὅτι ἡ μ…(k/c)ία τὰ σπάει:

    https://tvxs.gr/news/skitsa/i-lysi-2

  6. nikiplos said

    Δεν ξέρω αν αναφέρεται η έκφραση: «έχει καρύδια ρε αυτός τι νομίζεις?», αντίστοιχη του έχει τα κάκαλα, έχει guts…

  7. nikiplos said

    Ετοιμολογικά το κάρυον έχει καμία σχέση με την Καρία ή τους Κάρες?

  8. sarant said

    Kαλημέρα από τα πάτρια, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

  9. atheofobos said


    Υπάρχει και αυτό το Καρύδι!
    Η μονή Αγίου Γεωργίου, όπως είναι η επίσημη ονομασία της και βρίσκεται περίπου 2km ανατολικά του Βάμου και είναι το μοναδικό στην επαρχία Αποκορώνου Χανίων.
    Καρύδι προφανώς λόγω των δέντρων καρυδιάς που υπήρχαν εκεί και πριν την ίδρυση του μοναστηριού.
    ΚΑΡΥΔΙ, ΕΝΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ ΔΕΙΓΜΑ ΛΑΪΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ
    http://atheofobos2.blogspot.com/2014/02/blog-post_16.html

  10. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Και τα καρυδάκια τα εργαλεία, οι κεφαλές που προσαρμόζονται στο στέλεχος για να ξεβιδώνουμε μπουλόνια και άλλαις βίδαις.

  11. Alexis said

  12. Νέο Kid said

    Δε θυμάμαι σε ποιο -μάλλον b movie- ήταν , που κάποιος λέει σε έναν άλλον «are you nuts?» και ο υποτιτλιστής που έπιασε του πουνουούμενου γράφει: έχεις αρχίδια ρε; 😜🤪

  13. Γιάννης Ιατρού said

    4.1 Α, ναι! Τα τσάγαλα. Όντως. Μέχρι να φτιάξουν (τρόπος του λέγειν…) το Mall στο Μαρούσι, η περιοχή όλη (προς Βορά) ήταν γεμάτη με μυγδαλίτσες (πάνε και 50 χρόνια δηλαδή, αλλά αρκετές είχαν γλυτώσει και προ 20ετίας…). Πηγαίναμε πιτσιρικάδες και τρώγαμε, καλά που δεν πάθαμε και τίποτα, γιατί τα μύγδαλα έχουν τα μυστικά τους ….

  14. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    13 Άμα δεν είναι τα απαίσια πικραμύγδαλα με το κυάνιο, καλά είναι. Κι άμα είναι κλεμένα, ακόμα καλύτερα 🙂

  15. Γιάννης Ιατρού said

    14: Πάντε έχει και μερικά τέοια ανάμεσά τους … Δεν τα τρως!
    Το θέμα είναι πως τα τσάγαλα παραμένουν τρυφερά (χλωρά) για πολύ λίγο, μερικές εβδομάδες, Απρίλη / Μάη. Μετά σκληραίνει το εξωτερικό τους. Είναι και λίγο ξινούτσικα. Φτιάχνεις και λικεράκι (με βότκα ή τσίπουρο, κανέλα, βανίλια, λεμονόφλουδα κλπ.) απ΄αυτά 🙂 🙂

  16. ΣΠ said

    Καλημέρα.

    Δεν αναφέρθηκε ότι τα καρύδια με μέλι θεωρούνται αφροδισιακό.

  17. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    15 Κάπου διάβαζα πως οι ηπανοί απαγορεύουν την εισαγωγή πικραμύγδαλων λόγω ακριβώς του κυανίου (στη μέχρι πρόσφατα χώρα των θαλάμων αερίων αυτά).

  18. Divolos said

    Κι είναι κι εκείνος ο αγαπημένος στίχος του Δημήτρη Αποστολάκη των Χαϊνηδων:

    «Όλα σου καλά μα ζητάς πολλά, δεν είναι πάντα Κυριακή,
    αχ και να ‘χαμε, ήντα να ‘χαμε; Δυο καρύδια και μια ρακή»

    Υπομονή, τριήμερο έρχεται (για τους εντός Ελλάδας), θα μαζέψουμε και κανένα καρύδι από το δάσος, θα τις πιούμε και τις ρακές μας 🙂

  19. sarant said

    18 Τις ρακές μας είναι βέβαιο ότι θα τις πιούμε 🙂

  20. Αὐγουστῖνος said

    18, 19: Ὄχι γιὰ μᾶς ποὺ τελοῦμε ὑπὸ ἰατρικὴν ἀπαγόρευσιν, δυστυχῶς!

  21. Δεν αναφέρθηκε πως ο Οβελίξ τρώει τα καρύδια με τα τσόφλια-όπως και τα στρείδια εξάλλου !!

  22. Αὐγουστῖνος said

    Κι ὄχι τίποτ’ ἄλλο, δηλαδή, ἀλλὰ σήμερα τηλεφωνήθηκα μὲ φίλο ποὺ ἑτοιμάζεται γιὰ τὰ ἀποθέματα σούμας τοῦ χειμώνα.

  23. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    Νικοκύρη, καλῶς μᾶς ὅρισες.

    Ἡ δηλωτικὴ θάρρους ἔκφραση αὐτὸς ἔχει καρύδια εἶναι σχετικὰ πρόσφατη, προφανῶς μεταφρασμένη ἀμερικανιά.

    Ὑπάρχουν οἱ παλιότερες μάγκικες ἐκφράσεις ἔχει νεφρό, ἔχει ἄντερα, ἂν καὶ οἱ δεύτερη παραπέμπει σὲ guts. Τί λένε ἐπαφτοῦ (σίκ) οἱ φιλέρευνοι συνδαιτυμόνες;

  24. Konstantinos said

    Κι ο καρυτζαφλος?

  25. ΣΠ said

    Το «καρυδάτος» χρησιμοποιείται και μεταφορικά αλλά και για γλυκά που περιέχουν καρύδια.

  26. Konstantinos said

    Η καρυδα ποτε ονομαστηκε ετσι;

  27. Γιάννης Ιατρού said

    Κι ας κοροϊδεύουν κάτι τσουτσέκια, έχει και σκληρά καρύδια (κάπως να το συνδέσω με το άρθρο ρε παιδιά, έλεος δηλαδή 🙂 🙂 ) ο μπαξές …
    Υιοθετήθηκαν με συντριπτική πλειοψηφία και ενσωματώθηκαν στο Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου οι θέσεις και προτάσεις που υπέβαλε η Ευρωβουλευτής Έλενα Κουντουρά

  28. Divolos said

    Υπονοείται εκεί με τους Καρύδιο, Κάστανο και Λεπτοκάρυο, αλλά να αναφέρουμε κι ότι τα φουντούκια τα λένε σε ορισμένες περιοχές και λεφτόκαρα. Τουλάχιστον η γιαγιά μου έτσι τα έλεγε. (έγινε κάποιο λάθος κι έφυγε το σχόλιο με λάθος όνομα (username), Νικοκύρη μπορείς να το σβύσεις)

  29. ΣΠ said

    Οι προκαρυωτικοί μικροοργανισμοί, π.χ. βακτήρια, δεν έχουν πυρήνα.
    Οι ευκαρυωτικοί μικροοργανισμοί, π.χ. πρωτόζωα, έχουν πυρήνα που περιέχει τα χρωμοσώματα

  30. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Πότε με τα καρύδια του,πότε με το χαβά του έφερε την καλόγρια με τα θελήματά του.

    4 >>Αράχωβα υπάρχει απέναντι από τη Δημητσάνα, στην Αρκαδία.

    24. Το καρύδι του λαιμού (απ΄όπου «καρυδώνεται» ή απειλείται «θα σε καρυδώσω», το θύμα)

  31. 14 Όποτε διαβάζω για πικραμύγδαλα και κυάνιο θυμάμαι εκείνο το γελοίο τον Γρυσπολάκη, τον πρύτανη του πολυτεχνείου Κρήτης που πήγαν λέει να τον δηλητηριάσουν πετώντας του τούρτα με …υδροκυάνιο.

  32. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    31 Κουταμάρες όντως τα περί κυανίου, αλλά οι τούρτες είναι επικίνδυνα πράματα. Άμα είναι καμιά διακοσαριά κιλά η τούρτα και σούρθει στο δόξα πατρί σ΄ αφήνει στον τόπο. Θέλει προσοχή.

  33. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    1. Κακομοίρη μου η καρυδιά είναι του αγροφύλακα!

    Καρύδια Αρκαδίας, αμύγδαλα από τας Σέρρας,
    λέει ο Γαστρονόμος

    Καρυδάκης και Καρυδιανάκης υπάρχουν επίθετα.

  34. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «Την καρυδιά που ‘χει καρύδια πετροβολάνε»

  35. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Δὲν εἴπαμε γιὰ τὸ ἐξαιρετικῆς ποιότητας ξύλο της, ποὺ χρησιμοποιεῖται στὴν ἐπιπλοποιία.

  36. loukretia50 said

    Τρυποκάρυδος – όχι ο Γούντυ, άλλος!

    Ο «Τρυποκάρυδος» είναι ένα είδος ερωτικής ιστορίας που εκτυλίσσεται μέσα σ’ ένα πακέτο τσιγάρα Κάμελ. Αποκαλύπτει το σκοπό της σελήνης, εξηγεί τη διαφορά ανάμεσα στους κακοποιούς και τους παράνομους, εξετάζει τη διαμάχη ανάμεσα στο δεσμευμένο σοσιαλιστή και το ρομαντικό ατομικιστή, ζωγραφίζει το πορτραίτο μιας σύγχρονης κοινωνίας με ζάπλουτους Άραβες, εξόριστους βασιλιάδες και εγκυμονούσες μαζορέτες.
    Τέλος, ασχολείται και με τα μυστήρια των πυραμίδων. https://thegreekshorts.eu/wp-content/uploads/2018/02/Tom_Robbins.jpg Φαίνεται πολύ ότι δεν ξέρω να κάνω καρυδόπιτα?

  37. Γιάννης Ιατρού said

    Για καρυδόπιτα δεν πήρε το μάτι μου καμιά συνταγή (ακόμα). Να βάλω λοιπόν καμιά φωτό απ΄ό,τι (απ-)έμεινε,
    «…αι αν μη ευρεθώσιν εις ανάλωσιν» κατά παράφραση 🙂

    33: ούτος όμως «αγρόν ηγόρασεν» 🙂

  38. Γιάννης Ιατρού said

  39. Αὐγουστῖνος said

    36: Ἀγαπητὴ Λουκρητία, μὴν ἀνησυχεῖς: στὴν ὅποια ἑπόμενη συνεστίασή μας τύχει νὰ παρευρίσκομαι ἀναλαμβάνω νὰ φέρω ἐγώ, μὲ τὰ χεράκια μου φτιαγμένη, ἀρκεῖ νὰ φέρεις ἐσὺ τὸ παγωτὸ γιὰ νὰ ἔχει καὶ ἔξτρα θερμίδες (ἐγώ, λόγῳ – καὶ – διαβήτη τύπου 2, δὲν θὰ συμμετάσχω στὴν κατανάλωση).

  40. Costas X said

    Γνωστό και το επώνυμο Καρύδης, διαδεδομένο στην Κέρκυρα αλλά και αλλού. Γνωστοί ηθοποιοί ο Ντίνος Καρύδης και η κόρη του Σμαράγδα.

  41. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    39 Άστο το παγωτό, έχει ήδη φόρτο εργασίας με τα κεφτεδάκια 😛

  42. Γιάννης Ιατρού said

    41: χιχιχι 🙂 👍👍👌

  43. Costas X said

    Έχουμε και τα μεταλλικά «καρυδάκια» που βάζουμε στην καστάνια για να ξεβιδώνουμε τα «παξιμάδια».

  44. Αὐγουστῖνος said

    41: Μὰ τὸ λέω ξεκάθαρα – ἀναφέρομαι στὴ φορὰ ποὺ θὰ εἶμαι κι ἐγὼ παρών (κεφτεδάκια πάντως θὰ δοκιμάσω. Ἰδίως ἀπὸ τὰ ποιητικότατα χεράκια της). Στὴν ἐπικείμενη δὲν θὰ εἶμαι, ὅσο κι ἂν τὸ θέλω. Τέλος πάντων, ἡ ἐν λόγῳ συνταγὴ ἔχει ὡς ἑξῆς (νὰ μὴν κάνουμε καὶ τὸ χατήρι τοῦ ζαντάρμ;)

    ΚΑΡΥΔΟΠΙΤΤΑ

    Ὑλικά

    • 8 αὐγά
    • 1½ φλυτζάνι ζάχαρη ἢ στέβια σὲ ἰσοδύναμη ποσότητα. Ἂν θέλουμε νὰ τὴν κάνουμε σὲ μορφὴ κέικ, βάζουμε παραπάνω ζάχαρη (2 γεμάτα φλυτζάνια).
    • 2½ φλυτζάνια καρυδόψιχα
    • 1 φλυτζάνι τριμμένη φρυγανιά
    • 1 φλυτζάνι ἀλεύρι
    • 1 baking powder
    • 1 σφηνάκι κονιάκ
    • 2-3 σφηνάκια χυμὸ πορτοκάλι καὶ 1 σφηνάκι ἀνθόνερο
    • Ἀπὸ ἕνα κουταλάκι τοῦ γλυκοῦ κανέλλα καὶ γαρύφαλλο
    • 1 κουταλιὰ τῆς σούπας σοκολάτα (τρούφα ἢ νιφάδες)
    • Λίγη μαστίχα κοπανισμένη
    • Προαιρετικὰ μαχλέπι

    Ἐκτέλεση

    Ἀλέθουμε στὸ μπλέντερ τὴν καρυδόψιχα μαζὶ μὲ τὸ κανελλογαρύφαλλο καὶ τὴ σοκολάτα.
    Χωρίζουμε τοὺς κρόκους τῶν αὐγῶν καὶ τοὺς χτυπᾶμε μὲ τὸ μίξερ μαζὶ μὲ τὴ ζάχαρη γιὰ πέντε μὲ ἕξι λεπτά.
    Χτυπᾶμε χωριστὰ τὰ ἀσπράδια μέχρι νὰ γίνουν μαρέγκα.
    Σὲ ἕνα ποτήρι ρίχνουμε τὸ κονιὰκ καὶ τὸν χυμὸ καὶ ἀνακατεύουμε μὲ τὸ μπέικιν πάουντερ.
    Στὸ μπὼλ μὲ τοὺς χτυπημένους κρόκους ρίχνουμε λίγο λίγο τὴν καρυδόψιχα, τὴ μαρέγκα, τὸ κονιάκ, τὸ μαχλέπι ἢ τὴ μαστίχα (ποὺ τὴν ἔχουμε κοπανήσει σὲ σκόνη) – ἢ καὶ τὰ δύο, ἐνῶ συνεχίζουμε νὰ χτυπᾶμε μὲ τὸ μίξερ.
    Προσθέτουμε τὴν τριμμένη φρυγανιὰ καὶ λίγο-λίγο τὸ ἀλεύρι (μπορεῖ νὰ μὴ χρειαστεῖ ὁλόκληρο τὸ φλυτζάνι. Κρίνουμε μὲ τὸ μάτι πόσο ρευστὸ θέλουμε τὸ μίγμα).
    Ἁπλώνουμε τὸ μίγμα σὲ καλὰ βουτυρωμένο ταψί καὶ ψήνουμε σὲ προθερμασμένο φοῦρνο στοὺς 150° γιὰ περίπου 40 λεπτά.

    Ἄν θέλουμε νὰ τὴν κάνουμε σιροπιαστή, βάζουμε ἕνα φλυτζάνι ζάχαρη στὸ μίγμα καὶ τὸ δεύτερο τὸ κρατᾶμε γιὰ τὸ σιρόπι. Σὲ αὐτὴ τὴν περίπτωση τὸ κανελλογαρύφαλλο τὸ βάζουμε κατὰ προτίμηση στὸ σιρόπι.
    Περιχύνουμε τὴν καρυδόπιττα, ποὺ τὴν ἔχουμε ἀφήσει νὰ κρυώσει ἀρκετά, μὲ τὸ σιρόπι λίγο λίγο (γιὰ νὰ ποτίσει καλά) καὶ καυτό!

  45. spyridos said

    2

    Οταν μαζεύεις καρύδια όχι 5 και 10 αλλά κλούβες ολόκληρες, τα χέρια μαυρίζουν από το οξαλικό και μένουν έτσι για βδομάδες. Τα γάντια είναι άβολα.
    Τώρα χρησιμοποιούμε αυτό και δεν μας πιάνει η μέση, δεν μαυρίζουν και τα χέρια.

  46. Πάνος με πεζά said

    Θα μπορούσε το «καρυδώνω» να προέρχεται και από το μήλο του Αδάμ στο λαιμό, που κοινώς πάλι καρύδι ονομάσεται; Λ.ε.τ.

    Επίσης δεν πρέπει μάλλον να αναφέρθηκε η «καρυδόψιχα», ήτοι το καθαρισμένο από το σκληρό φλοιό, αλλά όχι περαιτέρω αλεσμένο, καρύδι.

    Και φυσικά σήμερα, μέρα θανάτου του Τσαϊκόφσκι, (άντε, σας το βάζω και με Κωστάλα να πάθετε ρεύση…)

  47. Γιάννης Ιατρού said

    39: ..λόγῳ – καὶ – διαβήτη…
    Άστα αυτά, ο διαβήτης εκ του διαβαίνω, βεβαίως-βεβαίως. Άρα τρως από την καρυδόπιτα και πας κατευθείαν στον παράδεισο 🙂

  48. konos said

    12 –> Το Are you nuts? σημαίνει Τρελλάθηκες, Τα ‘χεις χάσει; Κλασική ταινία Nuts με την πιο όμορφη μύτη του Hollywood…

    https://www.nordicposters.com/movieposter/Nuts-(1987)-posters

  49. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    45 Αυτά είναι. Μπλουτζήν τσίλικο, πατούμενο τζιτζί και βουρ για το χωράφι.

  50. Γιάννης Ιατρού said

    44: ΑΞΙΟΣ!

    45: Κυκλοφορούν και γυμνασμένα σκιουράκια …. 🙂

  51. loukretia50 said

    41 – 44 Μα δε μου πετυχαίνουν, άρα κομίζω παγωτό να το καρυκώσουμε άπαντες!

    Με κανόνα και διαβήτη θα χωρίσεις τα κομμάτια
    Αυγουστίνε, μην αργήσεις, κάναμε όλοι μαύρα μάτια!
    Πολυτάλαντος, ηδύς! Κρίμα που μόνο θα δεις!

  52. Γιάννης Ιατρού said

    49: Μπα, από εδώ το κοπυπάστωσε, ολλανδέζικα πράματα (έχει εκεί στο Βέλγιο/Ολλανδία καρυδιές ρε παιδιά;;;;)

  53. ΣΠ said

    40
    Και ο ποιητής Νίκος Καρύδης. Ένα ποίημά του μελοποιημένο από τον Γιάννη Σπανό:

  54. Georgios Bartzoudis said

    «Κοιμούντι σι καρυδένιο κριβάτ(ι)» λέγαμε στη Μακεδονία για όσους διήγον ζωήν χλιδάτην. Να πω επίσης πως, όταν είχαμε κουκούδια στα χέρια ή στα γόνατα κλπ, οι σοφές Μακεδόνισες μανάδες μας προέτρεπαν να πάμε να κάτσουμε κάτω από μια καρυδιά και να τρίψουμε τα κουκούδια με χώμα. Σοφές, διότι οι ιστοί της καρυδιάς είναι πλούσιοι σε δεψικές ουσίες που γιατρεύουν τα κουκούδια.

  55. Γιάννης Ιατρού said

    44: ΑΠΟΡΙΕΣ


    1 baking powder

    Ένα τι;;;; Μάλλον κουταλάκι του γλυκού εννοείς, ε;

  56. ΣΠ said

  57. Αὐγουστῖνος said

    Λού, γλυκιά μας στιχοπλόκα
    θέμα μας εἶν’ τὰ καρύδια.
    Μὴν πετᾶς καρφιὰ σὰν πρόκα,
    θέλουμε κρεατοσφαιρίδια.
    Σᾶς πεθύμησα κι ἐγώ, στ’ ἀλήθεια,
    Μὰ ἡ ἀπόσταση εἶναι πόνος
    ποὺ χτυπάει βαθιὰ στὰ στήθια
    καί… δὲν βγαίνει ὁ στίχος, *(&^#$μῶτο!

  58. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    51 Να φέρω τσιζκέικ από τα χεράκια μου, ή τα μπροστινά μου πόδια τελοσπάντων? Εγγυημένα πράματα, ο εφιάλτης του διατροφολόγου. Εκατονοχτακόσες θερμίδες η μπουκιά (αλήθεια, καλό το κάνω).

  59. Αὐγουστῖνος said

    55. Ντὲν ξέρει, καρντιά μου, κουταλάκι καὶ τέτοια. Ἐγκὼ φακελάκι βάζω (οὔτε χειροῦργος νὰ ἤτανε).

  60. Aghapi D said

    ….. και ένα από τα τρία αγαπημένα μου γλυκά κουταλιού (τα άλλα δύο είναι το τριαντάφυλλο και το γιασεμί)

    Υλικά Συνταγής
    1 κιλό καρυδάκι πράσινο
    1 κιλό ζάχαρη
    1½ ποτήρι νερό
    χυμό από 1/2 λεμόνι
    λίγα μοσχοκάρφια (γαρίφαλα)

    Εκτέλεση
    Για το γλυκό καρύδι, διαλέγουμε τρυφερά και μικρά πράσινα καρυδάκια. Φοράμε γάντια γιατί βάφουν πολύ το δέρμα. Με πολύ κοφτερό μαχαιράκι καθαρίζουμε εξωτερικά τη λεπτή τους φλούδα. Ύστερα κόβουμε λίγο τις δύο κορυφές από κάθε καρυδάκι. Τα ζεματάμε για 2΄-3΄ σε νερό που βράζει. Επαναλαμβάνουμε άλλες δύο φορές τη διαδικασία. Τα στραγγίζουμε.

    Αφού κρυώσουν, τα τρυπάμε στην πλευρά του κοτσανιού και τα ζουλάμε να στραγγίσουν καλά. Καρφώνουμε σε καθένα από 1 μοσχοκάρφι.

    Βάζουμε τη ζάχαρη και το νερό να πάρουν βράση. Προσθέτουμε τα καρυδάκια. Ξαφρίζουμε. Τα βράζουμε για 15΄-20΄ και μετά αφήνουμε το γλυκό να κρυώσει στην κατσαρόλα.

    Ξαναβάζουμε το γλυκό στη φωτιά για να δέσουμε σωστά το σιρόπι. Αφού δέσει, προσθέτουμε το χυμό λεμονιού.

    Μόλις κρυώσει, βάζουμε το γλυκό σε αποστειρωμένα βάζα.

  61. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Θυμίζω τη χρήση των φύλλων της καρυδιάς για βαφή των μαλλιών στην προ-Koleston εποχή.

  62. Eli Ven said

    Αράχωβα/ Αρἀχοβα υπάρχει και στην Μεσσηνιακή Μάνη. Πια λέγεται Καρυοβούνι βέβαια.

  63. loukretia50 said

    57. Βλέπεις πώς περνάει ο χρόνος?
    Κι όπως λεν στα παραμύθια
    Με γλυκά μελώνει ο πόνος
    Ανθυγιεινή συνήθεια!

    Σίγουρα δε θάσαι μόνος*
    Θάχεις ικανή βοήθεια

    * (στο καρύκωμα εδεσμάτων!)

  64. Σωτήρς said

    Θυμάμαι έναν συνομήλικο του παππού μου, που έλεγαν πως το μαλλί και το μουστάκι τα έβαφε με καρύδι και ήταν κατάμαυρα.
    Καρύδι χωριό υπάρχει και στο Λασίθι παραπάνω από την Ελούντα. Από τα πιο ξερά μέρη που έχω δει.

    Αράχωβα υπάρχει και στα Κράβαρα (ορεινή Ναυπακτία) και παραπάνω προς το Τριπόταμο που τώρα την λένε Πεντάκορφο. Επίσης στην Πελοπόννησο έχει κάποια άλλες Αράχωβες που έχουν αλλάξει εντελώς όνομα. Το τι ετυμολογήσεις λέγονται στην Φωκίδα με την Αράχωβα, την Κολοπετινίτσα, την Κολοβάτα, την Τοπόλια δεν λέγεται.

  65. loukretia50 said

    Και στην Αιολική γη, ήταν η μικρή Άρτεμις, που τόλμησε να φυτέψει με τα χέρια της μια καρυδιά αψηφώντας το θρύλο, ότι όποιος το κάνει πεθαίνει μόλις η καρυδιά θα κάνει τους πρώτους καρπούς,

  66. Πέπε said

    @43:

    > > Έχουμε και τα μεταλλικά «καρυδάκια» που βάζουμε στην καστάνια για να ξεβιδώνουμε τα «παξιμάδια».

    Πάντως είμαστε λαός κοιλιόδουλος, ε; Τι ορολογία…!

    @36:

    Και φυσικά, το εικονιζόμενο πουλί δεν είναι τρυποκάρυδος, είναι δρυοκολάπτης. Όπως δεν είναι τρυποκάρυδος αλλά δρυοκολάπτης και ο Γούντυ ο Τρυποκάρυδος, ο οποίος (ή μάλλον του οποίου ο Έλλην μεταφραστής) έκανε όλη τη ζημιά. Δεν ξέρω πώς το σκέφτηκαν ότι ένα πουλί με μακρύ ράμφος και με τη συνήθεια να κοπανάει σαν κομπρεσέρ θα χρησιμοποιούσε αυτές του τις ιδιότητες για να ανοίγει τρύπες σε …καρύδια, πάντως στα ελληνικά «τρυποκάρυδος» δεν είναι λαϊκή ονομασία του δρυοκολάπτη, είναι τελείως άλλο πουλί.

    @17:
    > > Κάπου διάβαζα πως οι ηπανοί απαγορεύουν την εισαγωγή πικραμύγδαλων λόγω ακριβώς του κυανίου (στη μέχρι πρόσφατα χώρα των θαλάμων αερίων αυτά).

    Για το κυάνιο δεν το ήξερα, ούτε ξέρω αν ισχύει. Αλλά για να ξέρεις αν ένα αμύγδαλο είναι πικρό πρέπει να το φας, ακόμη κι αν έχεις ήδη φάει δεκάδες από την ίδια παρτίδα και δεν ήταν πικρά. Πώς ακριβώς ελέγχεται η εισαγωγή;

    …Και πάντως το πικραμύγδαλο δεν είναι απαίσιο, ποιος τα λέει αυτά! Έχει εξαιρετικό άρωμα.

    @23:

    > > Ἡ δηλωτικὴ θάρρους ἔκφραση αὐτὸς ἔχει καρύδια εἶναι σχετικὰ πρόσφατη, προφανῶς μεταφρασμένη ἀμερικανιά.

    Πιθανόν. Παίζει όμως κι ένα άλλο ενδεχόμενο:

    Εκτός από εκφράσεις όπου το καρύδι είναι δηλωτικό σκληρότητας ή κάποιας άλλης από τις ιδιότητες του πραγματικού καρυδιού, υπάρχουν και άλλες (όπως νομίζω, αυτή) όπου είναι απλός ευφημισμός για το αρχίδι. Και κάποιες όπως «…στην Ελλάδα σπάει καρύδια» όπου συμφύρονται και τα δύο.

    _______________

    Και μία γενική απορία;

    Γιατί ρε παιδιά το κάστανο θέλει κρασί; Είναι πολλοί που όταν τρώνε κάστανο δε σκέφτονται άλλο παρά «να ‘χαμε και λίγο κρασί τώρα»; Να μου πεις ότι η σαρδέλα θέλει ούζο ή ρακή, το μπαρμπουνάκι θέλει μπιρίτσα κλπ., το καταλαβαίνω.

  67. Πάνος με πεζά said

    Πρόλαβα, χωρίς όμως να το δω, το ανέβασμα του έργου του Ευάγγελου Αβέρωφ Τοσίτσα «Καρυδιές στην πέτρινη γη» Ήταν το 1986-87, και μουσική είχε γράψει ο Χατζιδάκις, θυμάμαι και το όνομά του στη μαρκίζα…

    Πήγα δύο χρόνια αργότερα και είδα στο ίδιο θέατρο, το έργο του ιδίου, «Η έκρξξη…»

  68. Πέπε said

    @65:
    Όχι, νομίζω μόλις φτάσει στο μπόι εκείνου που τη φύτεψε.

  69. Βρε Αυγουστίνε στο διαβήτη Βου, όταν τον ρεγουλάρεις φαρμακοειδώς, δεν χρειάζεται να αποφεύγεις τα σακχαρώδη και τα αμυλώδη, φτάνει όμως να είναι μικρές οι ποσότητες. Αν στενοχωριέσαι γι αυτά ανεβαίνει περισσότερο το ζάχαρο ανακάλυψα πρό (ν-1)ετίας που μπήκα στο κλαμπ…και κρασάκι άσπρο-ποτέ κόκκινο, και τσιπουράκι, ποτέ ούζο (εδώ παρασπονδώ το καλοκαίρι με τα θαλασσινά άπαξ του μηνός ). Ρώτα και τον γιατρό σου, βέβαια, ο δικός μου έτσι μούπε.

    Αυτό που ακολουθεί ξέχασα να το ποστάρω το πρωί…

    Προς αποφτγήν παρεξηγήσεων στο εξής πληροφορώ το βαζeλόφρων κοινόν πως η εταιρία «Μαλαματίνα»- ναι αυτή που καθιέρωσε το Τούμπα Λίμπρε- έρριξε χορηγικό πακέττο στον «Ο ΑΡΗΣ» ποδοπατώντας χρόνιες σχέσεις. Φυσικά αναμένουμε τις ανακοινώσεις περί νέας ιδιοκτησίας α λα Νόβα κ.λ.π.
    Ολα τα σκέπτεται ο χοντρός και η Νόβα μας είπε πως στον δεύτερο γύρο δεν θα δίνει εικόνες στο VAR γιατί βλέπουμε πως δεν δίνουν τα πέναλτυ σε βάρος του ΟΣΦΠ και δυσφημείται το κανάλι σε όσους δεν έχουν πάρει χαμπάρι πως το αγόρασε ο Μαρινάκης !!!

  70. # 66 τέλος

    Πέπε, το μπαρμπούνι θέλει τηγάνισμα με χοντρό σιμιγδάλι αντί για αλεύρι και ρετσίνα από την κατάψυξη- μπούζι. Ψαράδικα κόλπα.

  71. Costas X said

    66. @43 🙂 🙂 🙂

  72. Αὐγουστῖνος said

    69: Ναί, ξέρω, αὐτὰ τὰ περὶ γλυκῶν σὲ μικρὴ ποσότητα μὲ παραμυθιάζανε καὶ μένα καὶ εἶχα φτάσει τὴ γλυκοζυλιωμένη στὸ ἐννιὰ παρὰ κάτι, μέχρι ποὺ ἄρχισα καὶ τὸ βελόνι* καὶ πῆρε ἐπιτέλους τὴν κατιοῦσα. Ὅσο γιὰ τὸ κρασάκι, ἂς ὄψεται τὸ συκώτι μὲ τὴν αὐτοάνοση ἡπατίτιδα ποὺ τὸ βρῆκε… Τουλάχιστον νὰ ἔπινα συστηματικά, θὰ εἶχα μὲ ποιὸν νὰ τὰ βάλω. Ἀλλὰ νὰ σοῦ κόβουνε τὰ τσιπουράκια καὶ τὶς σοῦμες χωρὶς νὰ τά `χεις εὐχαριστηθεῖ… βράσ’ τα κι ἄσ’ τα.

    *κατὰ τὸ γνωστὸν ἄζμα:

  73. Στα μέρη μου πριν 50 χρόνια, η κυραΒούλα έφιαχνε κάποια νύχτα που δεν είχε πελάτες το καφενείο μια καρυδόπαστα. Ηταν πολλά σκουρόχρωμη, βαριά σιροπιασμένη και με μικρά κομάτια από ξηροκάρπια. Ημασταν νέοι τότε και περιμέναμε να την βγάλει έξω απόπ την κουζίνα κατά τις 3-4 αξημέρωτα οπότε έφευγε το μισό ταψί τουλάχιστον και το άλλο βράδυ δεν υπήρχε ούτε για δείγμα. Ισως επειδή δεν ξέραμε πότε θα ξανάχει να την είχαμε υπερεκτιμήσει.

  74. leonicos said

    δεινὸν δ᾽ ἔβραχε χαλκὸς ἐπὶ στήθεσσιν ἄνακτος 420 Δ

  75. leonicos said

    Από αύριο θα λείψω πέντε μέρες…. Άγκυρα, Χαττούσα, παμούκαλε, Ικόνιο = φοβερές διαδρομές

  76. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    66 Πέπε, εγώ το λέω για τα πικραμύγδαλα, δε σου φτάνει δλδ? Ο λόγος μου συμβόλαιο 🙂
    Α, το λέει κι ο Μυριβήλης στο κεφάλαιο για τα αέρια, για την ευχάριστη μυρωδιά πικραμύγδαλου που όλο πύκνωνε κι ο αέρας έγινε αψύς σα φαρμακωμένος. Πρόσεχε λίγο με τις νουγκατίνες 🙂
    Τώρα, πώς ελέγχουνε τα πικραμύγδαλα στις ηπα δεν ξέρω. Μετέφερα κάτι που είχα διαβάσει, με πάσα επιφύλαξη.

  77. Pedis said

    Νικοκύρη, αν δεν μου διέφυγε στην γρήγορη έρευνα που έκανα, σου έφεξε: έχεις να γράψεις για τον μπαγάσα.

    Κε φίλιο ντελλα μινιότα, μα τον πεί ως πρώην πρωθυπουργός τον νυν μπαγκάσια κάτι θα ξέρει, έτσι ; … 🙂

  78. Γιάννης Ιατρού said

    60: Καταχωρήθηκε, +6 ντεσιμπελ στην κυρία 🙂

    59: Άμα έχεις μεγαλώσει με τα φακελάκια … 🙂
    (20 γρ. το ένα…, ==> 1,5 κουτάλι της σούπας!)
    Πολύ βάζεις! Κατ΄εμέ 2 κ.γ. φτάνουν για τις ποσότητες που γράφεις 🙂

  79. Και το αγγλικό NUTS ίσως σε σχέση με την μαπρομοίωση με τους ορχεις κάτι σαν «παρ’ τα καρύδια μου» σε απάντηση σε εγγραφη απαιτηση παραδοσης:
    https://en.wikipedia.org/wiki/Anthony_McAuliffe#%22NUTS!%22

  80. Γιάννης Ιατρού said

    Λεώ, καλά να περάσεις (και τα σέβη μας στις κυρίες Finkelberg και Bachharova και τους εναπομείναντες Ahhiyawa 🙂 )

  81. Γιώργος Κόφτης said

    Τις «κουστενίκες» στο χωριό μου, Σώχος Θεσσαλονίκης, τις λέμε «κουστελίβι». Τα κούφια καρύδια τα λέμε » παφλάκια», λέξη ηχοποιημένη, παφλάκι πάλι λέμε και τον άνθρωπο τον κενό περιεχομένου! Και φυσικά λέμε την φράση «απ’ όλα τρώω, μόνο παφλάκια δεν τρώω»! 😀

  82. loukretia50 said

    Απουσιολόγε , αντιγράφω :
    «Ήκουγα τσι κουδούνες του κι έλεγα μάντρες έχει!»
    «Ακούων τας καυχήσεις του επίστευον κατ΄αρχάς, ύστερον όμως εξήλεγξα αυτάς και απεδείχθη ότι αντί ποίμνας πολλάς, μόνον κώδωνας είχεν»

    Σαν πολλοί σπεσιαλίστες μας προκύψανε!
    Αν δε δοκιμάσω γλυκά κρατάω επιφυλάξεις!

  83. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @63. loukretia50 said:

    » ….Σίγουρα δε θάσαι μόνος*
    Θάχεις ικανή βοήθεια

    * (στο καρύκωμα εδεσμάτων!)

    Θυμόμουνα τὴ λέξη καρίκωμα ἀπὸ συζητήσεις παλιῶν νοικοκυρῶν. Τὸ εἶχα συνδέσει μὲ τὴ ραπτική.

    Ψάχνοντας βρῆκα:

    Καρίκωμα (overlocking, overedging, serging) = βελονιές που χρησιμοποιούμε για να μην ξεφτάνε οι άκρες των υφασμάτων μας. Θα το βρεις και ως συνώνυμο της λέξης επιδιορθώνω. Χρησιμοποιείται και ως ρήμα, καρικώνω. ἐδῶ.

    Στὴ θερμιώτικη ντοπιολαλιά ὑπάρχει τὸ καρικιάζω=στραγγαλίζω, καρυδώνω καὶ τὸ συνώνυμό του κάνω καρύκι.

    Δὲν φαίνεται νά ᾿χει σχέση μὲ τὸ καρύδι (τοῦ λαιμοῦ) καὶ τὸ συνακόλουθό του καρυδώνω.

    Μᾶλλον προέρχεται ἀπὸ τὸ φλασκί, ποὺ ὀνομάζεται καρίκι στὴ ντοπιολαλιά τῆς Τήνου.

  84. loukretia50 said

    83. Το άκουγα συχνά μετά από επιδρομή σε μπουφέ:
    «- Άτσα! για πότε το καρύκωσε το παϊδάκι!»
    Δεν το λες ακριβώς χειροτεχνία, αν και θέλει χέρι!

    Επίσης υπάρχουν και τα καρυκεύματα, που δεν έχουν καμιά σχέση με καρύδια – νομίζω.

  85. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ας βάλουμε κι ένα ποίημα του Νίκου Καρύδη:

    Στοιχεία ταυτότητας

    Mπορείτε να γράψετε, κύριε αστυνομικέ,
    ότι πατρίδα μου εμένα είναι
    ο φίλος μου ο Σάκης Mανουηλίδης
    που σκοτώθηκε στα βουνά της Aλβανίας
    ο συμμαθητής μου Aλέξανδρος Kαΐρης
    που εξετέλεσαν οι Γερμανοί ξημερώματα
    στο Σκοπευτήριο
    και ο Nίκος Mαθάς που
    πέθανε από τις κακουχίες στην Kατοχή.

    Aν αυτά δεν σας λένε τίποτα, κύριε αστυνομικέ,
    τότε μπορείτε να γράψετε
    ότι πατρίδα μου εμένα είναι
    οι λεμονιές στον κάμπο της Σπάρτης
    οι ελαιώνες της Mυτιλήνης
    η Παναγιά η Oρφανή στο λαγκάδι
    του Mυλοπόταμου
    η Aγία Mόνη στο βουνό του Tσιρίγου.

    Eγώ υπογράφω.

  86. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @83. Τώρα θυμήθηκα καὶ τὸν ἁη Γιώργη τὸν Καρύκη ἢ Καρύτση κατὰ τὸν τσιτακισμὸ τῆς παλιᾶς ἀθηναϊκῆς ντοπιολαλιᾶς. Ψάχνοντας βρῆκα:

    Ο μεσαιωνικός ναός του Αγίου Γεωργίου Καρύτση ήταν κτητορικός της ομώνυμης Αθηναϊκής οικογένειας της Τουρκοκρατίας (Καρίκη ή Καρίτση)

    Λέτε ἡ οἰκογένεια Καρίκη νὰ εἶχε κάποιον μακρύλαιμο πρόγονο;

  87. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    65/68
    Πιο συφερτική η δική μας εκδοχή (αλλιώς ποιος θα φύτευε καρυδιές) : όταν ο κορμός της καρυδιάς γίνει όσο η μέση εκείνου που τη φύτεψε (σε πάχος), αυτός μας αποχαιρετά. Η θεια μου,89, εδώ παρακάτω, έχει δυο στην αυλή και γελάει ότι τόσο που είναι η μέση της τώρα (κοιλαρού ολίγον) θα κάνουμε τραπέζι/έπιπλο μονοκόματο από το ξύλο του κορμού της και μετά θα ποθάνει (η θεια). Προς το παρόν την πλήρωσε η τρίτη καρυδιά από το πριόνι του ξάδελφου γιατί ήταν «βολική»(χαμηλές διακλαδώσεις) και σκαρφάλωνε για τη συγκομιδή, η (εν λόγω) μάνα του και φοβόταν ότι θα σακατευτεί. Είχαμε θρήνο από κείνην, αλλά είπαμε ότι ήταν και η πιο χοντρούλα καρυδιά και θα τη μεσίτευε ογλήγορα στον Αη Πέτρο 🙂

  88. Γιάννης Κουβάτσος said

    65: Το φύτεμα της καρυδιάς στην «Αιολική γη»…Τι ωραίο βιβλίο…

    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://www.snhell.gr/kids/content.asp%3Fid%3D39%26cat_id%3D2&ved=2ahUKEwiDt_7uy7flAhXHYVAKHcbKDdUQFjADegQIAxAB&usg=AOvVaw3O9EePsdzocB3GVcNbANPY&cshid=1572012832929

  89. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η «Καρυδιά» του Αισώπου…

    Μιά καρυδιά που στεκόταν στην άκρη ενός δρόμου έκαμε πολύ καρπό. Οι περαστικοί την χτυπούσαν με πέτρες και με ραβδιά για να ρίχνουν κάτω τα καρύδια και να τα μαζεύουν.«Άθλια ζωή», παραπονιόταν η καρυδιά, «επειδή προσφέρω τόση ευεργεσία στους ανθρώπους, υφίσταμαι τόσα χτυπήματα από αυτούς.

  90. Νίκη Ρέππου said

    Τα ‘θελε η μαμά σου τα ‘θελες και ‘συ τα σύκα τα καρύδια κα το γλυκό κρασί!

  91. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Εμείς όταν λέμε φρέσ(ι)κα καρύδια εννοούμε τα πρώτα-πρώτα με καταπράσινο ακόμη το πανωφόρι τους που τα δοκιμάζουμε τ΄Αηλιός κατά παράδοση που λέμε ότι «έχουν πήξει» , όταν είναι ακόμη άσπρο το τρίτο κ τελευταίο πουκάμισό τους από το οποίο τα γδύνουμε για να τα φάμε, τρυφερά, κάτασπρα και παννόστιμα δίχως στιφάδα. Το τσακάκι (καμπυλωτό μαχαιράκι «σφαλιχτάρι») είναι ιδανικό γι΄αυτή τη δουλειά.
    Αγαπημένο φίλεμα από τον παππού μου αυτές οι καρκαβέλες όπως λέμε τις δυο πλάκες του φρέσκου καρυδιού που τις είχε στις τσέπες του σακακιού του έτοιμες και μας έλεγε να ψάξουμε για το τί «χιλιόκαλο» μας είχε εκεί.

  92. Κιγκέρι said

    Στα καρυδόφυλλα πατώ και σιγανά περνάω
    να μη μ’ ακούσει η μάνα σου και πει πως σ’ αγαπάω..

  93. Γιάννης Ιατρού said

    Μια έκτακτη είδηση

    Ο γνωστός μας Γς έχει μια επιπλοκή στην υγεία του και είναι στο Σισμανόγλειο μεταγγιζόμενος.
    Ας του ευχηθούμε όλοι να το ξεπεράσει!

    Επικοινώνησα (…) για λίγο μαζί του, έχετε όλοι χαιρετίσματα.

    ΥΓ: Μας έχει ταράξει το 2019, γκαντέμικο …

  94. Jorge said

    Αρσενικό δεν κάνει να φυτεύει καρύδια. Αυτό λένε στο Καρδάκι Αμαρίου στο Ρεθεμνος , όπως και το συμπυκνωμένο : «η καρυδιά πρέπει να ακούει το νερό , αλλά να μη το βλέπει»

  95. Νίκη Ρέππου said

    Καρυά Ελασσόνας και Καρυά Ολύμπου. Καρίτσα (μικρή καρυά/καρυδια;): όνομα χωριών σε Λαρισα, Τρίκαλα, Πιερία, Ηπειρο , ίσως και αλλού. «΄Τιντώθ’κι ζ’ν καρ-υά απ’ κατ’ κι δε λέει να σκουθεί.»

  96. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    93 Μεταγγίζεται; Ωγαμώτο!
    Μόλις έβλεπα ένα δικό του σχόλιο σε προηγούμενο νήμα. Αγάντα του και να φανεί σκληρό καρύδι!

  97. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @93. Περαστικὰ στὸν Γς.

    Καὶ γρήγορα κοντά μας.

  98. Πάνος με πεζά said

    Περαστικά του !

  99. Λοζετσινός said

    Θυμάμαι τους γεροντότερους στο χωριό να λένε πως δεν πρέπει να κοιμόμαστε κάτω από καρυδιά ή συκιά το Καλοκαίρι. Τραβάνε πολύ οξυγόνο λέγαν και μπορεί να πεθάνεις από ασφυξία στον ύπνο. Έχει ακούσει κανείς σας κάτι αντίστοιχο; Ο πατριώτης Γς να μας διαφωτίσει πλήρως παρακαλώ.

  100. shiva39 said

    Ευχαριστούμε. Ωραίο άρθρο

  101. Γιάννης Κουβάτσος said

    Περαστικά, Γς. 💪👍

  102. sarant said

    Eυχαριστω για τα νεότερα!

    23 Kαι «έχει κώλο» (θετικά)

    24 Ο Αϊντενάιερ ετυμολογεί τον καρύτζαφλο από καρύτζιν (υποκορ. του κάρυον) + αυλός

    45 Κοίτα να δεις…

    65 Ο οποίος είναι πρόληψη που πράγματι υπάρχει, δεν είναι λογοτεχνικό εύρημα

    77 Όχι, δεν έχω γράψει -και δεν προλαβαίνω να γράψω για τον μπαγάσα

    93 Ωχ… Περαστικά, Γς!

  103. ΚΩΣΤΑΣ said

    Γς, βάστα γερά, περαστικά! Μόλις αναρρώσεις ο Νικοκύρης θα σου δώσει άδεια να ανεβάζεις ό,τι φωτό… θέλεις! Μη χάσεις την ευκαιρία! ✌️

    Δεν ξέρω αν ειπώθηκε ότι η ψύχα του καρυδιού είναι σε σμίκρυνση ο εγκέφαλος του ανθρώπου.

  104. ΣΠ said

    93
    Γιάννη, δώσε στον Γς τις ευχές μας να το ξεπεράσει σύντομα.

    Η δική σου υγεία πώς εξελίσσεται;

  105. loukretia50 said

    Σ΄αυτό το μπλογκ υπάρχουν διάφορα :
    Οι Λαοί των Δέντρων: πλάσματα και πνεύματα των δέντρων από την παγκόσμια λαογραφία
    https://www.willowisps.gr/main/-/13/9/2017

  106. Πέπε said

    Περαστικά και καλή δύναμη στον Γς.

  107. loukretia50 said

    Ψυχραιμία παιδιά, την πρώτη έκαψε το σπίρτο, οι άλλοι δύο πιστεύω ότι δεν κινδυνεύουν.
    Μακάρι να έχουμε σύντομα καλά νέα.
    Άντε ν΄ανεβούμε λίγο!
    Μην αρχίσουμε να ΚΑΠΗλεύουμε το νήμα!

    Για παιδάκια μόνο :
    (ΚΩΣΤΑ, μου έδωσες την έμπνευση, τιμής ένεκεν και για σένα!)
    Κάθε καρυδιάς καρύδι μοιάζει σα μικρό μυαλό
    Είν΄της φύσης το παιχνίδι, δείχνει πόσο είναι καλό.
    Βοηθάει και στη μνήμη , δίνει ενέργεια γενικά,
    δυναμώνει τα μαλλάκια, κάνει απίθανα γλυκά.
    ————————————–

    Για άτυχους ερωτευμένους – και το ΓουΣου

    Ανέβηκα στην καρυδιά και έστησα καρτέρι
    Κρυμμένος μές στη φυλλωσιά κι άνθη στο ένα χέρι
    (τ΄άλλο κρατάει το κλαρί, μην πέσω στο παρτέρι)
    Ωρέ πού είν΄η Αγαπώ? Κοντεύει μεσημέρι

    Πιάστηκα ο δόλιος, δε μπορώ τα πόδια να κουνήσω
    Κι αν δω καμιά δεντρογαλιά, πώς θα την κοπανήσω?

    Μετ΄ου πολύ :
    Όλα εγώ τα αψηφάω, και για κείνη τραγουδάω.
    (Άρχισα και να πεινάω, μα καρύδια πώς να φάω?)
    Σκληρά είναι τα άτιμα, πέτρα σαν την καρδιά της
    αχ! θα χαρεί που πρόσμενα επαέ την αφεντιά της?

    Νάτη! Προβάλ’ η λυγερή κι ο πόνος μου μαχαίρι
    Ίντα γυρεύει ο Σηφαλιός? Όφου! τρανό χουνέρι!

    Σκληρό καρύδι αγάπησα , χαράμι πήγε ο χρόνος,
    Μάταια όλα. Απόκαμα. Σφυριές χτυπάει ο πόνος
    Θα κάνω καρυδόπιτα και θα τη φάω μόνος

  108. Γς περαστικά, όλα καλά εύχομαι.

  109. loukretia50 said

    «Τα μεγάλα και παλαιά δέντρα είναι στοιχειωμένα, και οι άνθρωποι αποφεύγουν να κάθωνται πολλήν ώρα αποκάτω σ’ αυτά, ή να κοιμώνται στον ήσκιο των, για να μην πάθουν. Και όταν κόβουν κανένα απ’ αυτά οι ξυλοκόποι και το ιδούν πως γέρνει να πέσει, πέφτουν προύμυτα καταγής και δε βγάνουν μιλιά, για να μην τους εννοήσει η ψυχή του δέντρου, όταν θα βγαίνει, πως είναι εκεί, και καθώς είναι αγαναχτισμένη τους λαβώσει.
    Και στον κορμό στη μέση όταν κόβουν βάνουν μια πέτρα για να εμποδιστεί να μην έβγει με ορμή η ψυχή του δέντρου.
    Τι αλλιώς θα τους κάμει κακό και θα τους κοψομεσιάσει και θα έχουν δυνατούς πόνους στη μέση» » (Ν. Γ. Πολίτου, Παραδόσεις, τ. Α΄, 1904, σ. 177-178, αρ. 324).

    Εις το χωριό της Λέκας ευρίσκονται πολλά πλατάνια, μεγάλα και φουντωτά, αλλά κανείς δεν τολμά να βάλει επάνω τους πελέκι ή πριόνι. Μια φορά ηθέλησε ένας γεωργός να κόψει έν’ από τα πλατάνια, αλλά το στοιχειό του δέντρου τον εσκότωσε» (Ν. Γ. Πολίτου, Παραδόσεις, τ. Α΄, 1904, σ. 177, αρ. 323).

    Για την καρυδιά στη λαϊκή παράδοση
    https://www.kathimerini.gr/940581/gallery/epikairothta/ellada/dendra-me-yyxh-iera-prostateyomena

    και στη Βουλγαρία
    http://bnr.bg/el/post/100548490/laikes-paradjoseis-gia-tin-karudjia

  110. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    61, ΓιώργοςΜ.
    Και όχι μόνο. Σίγουρα χρησιμοποιούσαν παλιά (δηλ. έως και προπολεμικά) το τσόφλι του καρυδιού για βάψιμο-τονισμό των φρυδιών. Και για βάψιμο των χειλιών έχω ακούσει…

    64. Σωτηρς.
    Υπάρχει και άλλο Καρύδι, στη Σητεία. Ορεινό κι αυτό, αλλά πιο όμορφο. Κι έχει κοντά (περ. στα 2 km) το ενδιαφέρον σπήλαιο Περιστεράς.

    31. ΔτΝ
    Μη μου θυμίζεις τον Γρυσπολάκη! 👿 >;(

    102. Κι ο φίλος μου ο Μανώλης συνηθίζει να εύχεται: «’Αντε, κι από ‘δα κι ύστερα κώλο καρύδι», όταν πρέπει να ξεπεραστούν δύσκολες καταστάσεις…

    Να ευχηθώ το ίδιο στον Γς. 🙂

  111. loukretia50 said

    Μου βγήκε ο πλάτανος αντί την καρυδιά στο προηγούμενο.
    Χαιρετώ , anyway!

    Το στοιχειό του δέντρου
    Η δοξασία ότι όποιος φυτέψει δέντρο θα πεθάνει, όταν αυτό μεγαλώσει και ο κορμός του γίνει όσος και η περίμετρος της μέσης του, έχει ευρύτατη διάδοση, ιδιάιτερα για δέντρα που θεωρούνται στοιχειωμένα, όπως η καρυδιά.

    «Πολλά δέντρα θεριακωμένα και μοναχικά είναι στοιχειωμένα, και τα φυλάνε το καθένα το στοιχειό του, γι αυτό κανείς δεν κοττάει να τα πειράξει. Και γνωρίζεται εύκολα ποιο δέντρο στοιχειώνει, γιατί πρόωρα μεγαλώνει και δυναμώνει πολύ. Όποιος φυτέψει τέτοιο μεγάλο δέντρο θα πεθάνει, γιατί χωρίς άλλο θα τον πνίξει το στοιχειό».

  112. Κιγκέρι said

    Μέχρι και στη μακρινή Μιννεσότα υπάρχουν Καρυές: το Walnut Grove, το χωριό στο «Μικρό σπίτι στο λιβάδι»!

    https://en.wikipedia.org/wiki/Walnut_Grove,_Minnesota

  113. Chrysostomos Fountoulis said

    Εσένα αφέντη πρέπει σου καρέκλα καρυδένια
    για να ακουμπάς τη μέση σου τη μαργαριταρένια… Ικαριώτικα κάλαντα
    Στην Ικαρία παίζαμε μπαζ, βάζαμε από δύο καρύδια ο κάθε ένας, σε σειρά να ακουμπάει το ένα στο άλλο. Τα σημαδεύαμε με σιδερένιο βαρίδι και όταν χτυπούσες κάποιο, έπαιρνες όσα ήταν προς τα δεξιά, αν κτυπούσες το μπαζ, το πρώτο τα έπαιρνες όλα. Υπήρχε και μια ζαβολιά. Σπάζαμε τα καρύδια προσεκτικά, τρώγαμε την ψίχα, βάζαμε μέσα λάσπη και τα ξανα-κολλάγαμε. Αν όμως σε έπιαναν, έτρωγες πολύ ξύλο από όλη την ομάδα.
    Παίρναμε τα καρυδότσοφλα, βάζαμε μέσα αλευρόκολλα ή πίσσα και καλιγώναμε τους γάτους… Τους αφήναμε να τρέξουν στον ντουσεμέ ήταν σαν να περνούσε ιππικό.

  114. 113 Αυτό το τελευταίο ήθελα να το αναφέρω (ως πληροφορία και μόνο, δεν κάναμε τέτοια πράματα) αλλά φοβήθηκα μη με τζαγκουρνιάσει η γάτα του ιστολογίου 🙂

  115. ΜΙΚ_ΙΟΣ said


    Δίανθος ο καρυόφυλλος, είναι η γνωστή μας γαρυφαλιά (κάποτε αρωματική…)

    Αλλά κοίτα να δεις τώρα:
    Το όνομα Δίανθος φέρεται να προέρχεται από το «άνθος του Διός».
    Και το κάρυον «Διός βάλανος»!
    Αμάν, αυτός ο Δίας πιά! Σαν πολλή συσχέτιση με …καρύδια δεν έχει; 🙂

    99, Λεζετσινός
    Πως δεν πρέπει να κοιμόμαστε κάτω από συκιά το καλοκαίρι, το έχω ακούσει και μάλλον το ακολουθούμε γενικά εδώ στην Κρήτη.
    Αλλά κάτω από καρυδιά; Γιατί; (Έχω ρίξει κάτι απολαυστικότατους μεσημεριανούς ύπνους κάτω από τις καρυδιές στο περιβόλι της γιαγιάς μου, πιτσιρικάς ών!)

    113, 114.
    Το κάναμε κι εμείς με πίσσα αυτό το «παιχνίδι». Μια μόνο φορά, όμως! Πολύ βάρβαρο…
    [Αναμένομεν την επίθεσιν… 🙂 ]

  116. Τώρα μπήκα, τις ευχές μου για ταχεία ανάρρωση του Γς

  117. Πέπε said

    @110

    > > Υπάρχει και άλλο Καρύδι, στη Σητεία.

    Ως γνωστόν, στην Κρήτη υπάρχουν επίσης Ροδάκινο και Σέλινο. Για άλλα εδώδιμα δεν έχω υπόψη μου.

  118. Γιάννης Ιατρού said

    99: …λένε πως δεν πρέπει να κοιμόμαστε κάτω από καρυδιά..

    Ίσως η πεποίθηση αυτή να σχετίζεται με το ότι κάτω από τις καρυδιές δεν αναπτύσσεται τίποτα. Ο λόγος είναι οι ιδιαίτερες τοξικές ουσίες για τα άλλα είδη φυτών που δημιουργούνται στα φύλα της και μπαίνουν στο έδαφος με την βροχή.

    Πολλές νοικοκυρές χρησιμοποιούν τα φύλλα καρυδιάς για να προστατέψουν τα ρούχα από τους σκόρους.

  119. Γιάννης Ιατρού said

    Γι αυτό δεν είδα να γίνεται λόγος
    The Magic of Nocino Liqueur

  120. 118 και πριν

    Για τη συκιά είναι πασίγνωστο (σε μένα 🙂 ), για την καρυδιά δεν το ήξερα.

  121. spyridos said

    118

    Οπως είχα γράψει και στα σχόλια το 2015.

    Αυτή η πικρούτσικη γεύση που έχουν τα φρέσκα καρύδια προέρχεται από το οξαλικό οξύ.
    Εμένα μου αρέσει αλλά ξέρω κόσμο που δεν μπορούν να τα φάει ώσπου να εξατμιστεί το οξύ και να γλυκάνουν.
    Το σπανάκι, ο μαϊντανός, η τσουκνίδα, τα ραδίκια έχουν οξαλικό οξύ και γιαυτό πικρίζουν.
    Οξαλίδα λέγεται και το άγριο τριφύλλι. Έχω ακούσει ΟΞΑΛΙΑ την τσουκνίδα. (περιέχει μυρμηκικό και οξαλικό οξύ)

    Στα ορεινά χωριά της Ικαρίας μου είπαν ότι δεν αφήνουν καρυδιές κοντά σε σπίτια γιατί λένε ότι φέρνουν κακά όνειρα. Πραγματικά Σεπτέμβριο και Οκτώβριο η παραγωγή οξαλικού οξέως είναι μεγάλη και είναι ενοχλητικό στον ύπνο.
    Αλλά διώχνει και όλα τα μικρά έντομα, κουνούπια και μυγάκια.

    Επίσης στη βιολογική μελισσοκομία χρησιμοποιούμε οξαλικό οξύ για την καταπολέμηση της βαρρόας
    Στην Αίγυπτο οι μελισσοκόμοι βάζουν φρέσκες τσουκνίδες πάνω στα τελάρα της κυψέλης.

    Κάποιοι (παππούδες) μελισσοκόμοι στην Ολλανδία χρησιμοποιούν φύλλα καρυδιάς για την καταπολέμηση του κηρόσκορου. Οι νεότεροι χρησιμοποιούν χημικά γιατί δεν ξέρουν.

  122. Γιάννης Ιατρού said

    120: Η συκιά βαρύνεται και «θρησκευτικά»… Έχει κι αυτή τις ιδιότητές της, της την πέφτει άγρια και ο Μάρκος (11:12,20) στο ευαγγέλιο…
    Καὶ τῇ ἐπαύριον ἐξελθόντων αὐτῶν ἀπὸ Βηθανίας ἐπείνασε·
    καὶ ἰδὼν συκῆν ἀπὸ μακρόθεν ἔχουσαν φύλλα, ἦλθεν εἰ ἄρα τι εὑρήσει ἐν αὐτῇ· καὶ ἐλθὼν ἐπ᾿ αὐτὴν οὐδὲν εὗρεν εἰ μὴ φύλλα· οὐ γὰρ ἦν καιρὸς σύκων.
    καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῇ· μηκέτι ἐκ σοῦ εἰς τὸν αἰῶνα μηδεὶς καρπὸν φάγοι. καὶ ἤκουον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ.
    ….
    Καὶ παραπορευόμενοι πρωΐ εἶδον τὴν συκῆν ἐξηραμμένην ἐκ ῥιζῶν.
    καὶ ἀναμνησθεὶς ὁ Πέτρος λέγει αὐτῷ· ῥαββί, ἴδε ἡ συκῆ ἣν κατηράσω ἐξήρανται
    .

    τι να περιμένεις; Προκοπή; Άσε το ότι σε αυτή κρεμάστηκε κι ο Ιούδας… 🙂

  123. spyridos said

    52

    Αν δεν έχει στις Κάτω Χώρες καρυδιές που θα έχει στην έρημο Σαχάρα (βλ. Πελοπόννησο)?
    Φέτος με τις βροχές είδα για πρώτη φορά εδώ και χρόνια σε πεδινές περιοχές της Πελοποννήσου να έχουν δέσει καρύδια.
    Μόνο τζούφια είχαν τα τελευταία χρόνια.

    Στην Ολλανδία υπήρχε η συνήθεια όταν έμπαιναν τα θεμέλια για να χτιστεί μια αγροικία να φυτεύουν μερικές καρυδιές παραδίπλα.
    Ενα καλό στοίχειωμα δηλαδή αλλά και πρακτικά πολύ εύκολη λύση για να διαθέτει ο αγρότης τα καρύδια της χρονιάς.
    Ετσι διευκολύνεται και η χρονολόγηση κατασκευής μιας αγροικίας αλλά και ανάποδα η χρονολόγηση μιας καρυδιάς.
    Δίπλα από το σπίτι μου έχει τρεις καρυδιές που φυτεύτηκαν όταν μπήκαν τα θεμέλια μιας αγροικίας(διατηρητέο) που υπάρχει ακόμα 100 μέτρα παραπέρα.
    Η αγροικία χτίστηκε το 1900 γράφει στο υποθηκοφυλάκειο, το μέγεθος της καρυδιάς ταιριάζει (περίπου 25 μέτρα ύψος) άρα η καρυδιά είναι 120 χρόνων και πολύ δυνατή.
    Δεν δείχνει σημάδια κόπωσης. Οι τρεις καρυδιές πρέπει να έδωσαν πολύ πάνω από 500 κιλά φέτος.
    Εγώ μάζεψα 60+ κιλά και γείτονες παρόμοια. Ηρθαν και από άλλες γειτονιές και μαζέψαν.
    Τούρκοι και Κινέζοι τρελαίνονται περισσότερο από όλους για καρύδια είναι η διαπίστωσή μας.

    Και ναι βάζω μπότες για να μαζέψω το σκαρπινάκι δεν βολεύει.
    Η φωτογραφία από το ιντερνέτι

  124. Γιάννης Ιατρού said

    123: Ωραίος!

  125. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    122>>Άσε το ότι σε αυτή κρεμάστηκε κι ο Ιούδας…
    ευλογημένη τότε… Κατ΄άλλους ντοντονίστηκε στην κουτσουπιά (δέντρο του Ιούδα)

    124 Ω! Θερία είναι! Μου θύμισες που ταξίδεψα στην Καλιφόρνια προ 35ετίας κι έμεινα στο τσαρδάκι του καλού μου (μια από τις μονώροφες κατοικίες του συγκροτήματος με δεκάδες δέντρα και πρασινάδες). Στο παράθυρο του γραφείου έκανε φυσική εξωτερική κουρτίνα μια καρυδιά. Ιούλιος μήνας και γινόταν πανηγύρι στα κλωνάρια με τα σκιουράκια. Τα χάζευα που κόβανε τα καρύδια και κατέβαιναν στο περβάζι μπρος μου και τα ροκάνιζαν. Πεντάμορφα. Και ήταν κάτι ωραία λεπτόφλουδα βουτυράτα καρυδάκια. Αργότερα εντόπισα την ποικιλία κι εδώ, τα λεγόμενα …αμερικάνικα 🙂 . Ο αδελφός μου έχει φυτέψει μια σε ορεινό χτήμα και κάνει πια αρκετά κι αν προλάβουμε (την τρυγούν οι περασάρηδες κυνηγοί-είναι η εποχή βλέπεις) έχω κι εγώ το μερδικό μου.

    107 Λου έσκισες!
    109. Μαζεμένες ωραίες πληροφορίες για τις καρυδοδοξασίες κλπ

  126. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα, πολύ ωραία σχόλια!

    123 Μωρέ μπράβο καρυδιές!

  127. 122 Μάστα. Τώρα μαθαίνω και ποιός μου έριξε πετρέλαιο στη συκιά. Κάτσε να πάω πάνω και θα τα πούμε ένα χεράκι με τον κύριο.

  128. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    113 (και114,115 >>Παίρναμε τα καρυδότσοφλα, βάζαμε μέσα αλευρόκολλα ή πίσσα και καλιγώναμε τους γάτους
    Α! Είσαστε όμως λίγο βαρβαρότεροι των αγοριών μας. Αυτά δεν βάναμε κόλλα! Βγάνανε από τις καρυδόκουπες την ψύχα κι αφήνανε τα ξερά ακανόνιστα διαχωριστικά κι εκεί μέσα γράπωναν/μπερδεύονταν κάπως τα νύχια τους και τις ξαμόλαγαν παπουτσωμένες στο καλντερίμι. Γινόταν χαλασμός αλλά για λίγο, όσο να εκφενδονιστούν απ΄την τρεχάλα τα καρυδοπασούμια τους 🙂 .

    117Πέπε >>Ως γνωστόν, στην Κρήτη υπάρχουν επίσης Ροδάκινο και Σέλινο. Για άλλα εδώδιμα δεν έχω υπόψη μου.
    και
    Απίδια και Μέσα Απίδι στη Σητεία , Μάραθος και Ελιά στο Ηράκλειο (δέντρο αλλά και καρπός 🙂
    Αλλά και …Χόντρος! 🙂
    Α και τα νησάκια Παξιμάδια 🙂
    Έχουμε κι εμείς ένα μετόχι Καρύδι προς τα μέρη μου. Η Παναγία η Καρυδιανή, τσι δυο του Φλεβάρη έλεγε η γιαγιά μου.

  129. Γιάννης Ιατρού said

    127: Ναι, είδα τι έγραψες…

  130. sarant said

    129 Όλα βγαίνουν στο φως, λέμε!

  131. Αλέκος said

    Και στο Ελατοχώρι Πιερίας (παλιότερα Σκουτέρνα) τα καρύδια τα έλεγαν κουκόshις (με παχύ σίγμα). Επίσης τη σχετική φράση την έλεγαν «Τα θκα μας είνι καρύδια κι ρουπουτούν (ρόπτρον;). Τα θκα σας σύκα κι ζλίγουντι.

  132. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Την καρυδόπιτα, τη λένε και μελαχρινή.
    Αυτό το παραδοσιακό γλυκό (όπως όλα τα τύπου κέικ) το έχουν παραπειράξει. Το πασπαλίζουν άχνη, το περιλούζουν σοκολάτα, το καπελώνουν με κρέμα ή φρούτα (γλυκό κουταλιού) και το συνοδεύουν με παγωτό.
    Εμένα αν έχει πολλή ζάχαρη η συνταγή, με το πότισμα του σιροπιού με γκώνει τελείως. Εν ολίγοις δεν τρελαίνομαι.

    Γιάννη Ι. Είπαμε, η καλύτερη καρυδόπιτα , στο καφενείο του Κοσμά Κυνουρίας 🙂

  133. Κοντά στο δικό μας καρύδι και το pecan (του οποίου η προφορά (πεκάν/πήκαν) προδίδει αν μένεις στον Νότο ή στον Βορρά των ΗΠΑ). Κλασικό αμερικάνικο γλυκό το πεκάν πάι, ιδίως στις καλοκαιρινές γιορτές (Memorial Day, 4th of July) αλλά και σε Thanksgiving, Χριστούγεννα (μαζί με pumpkin pie).

  134. Prince said

    Τις καλύτερές μου ευχές για το Γς, τον άνθρωπο που μ’έχει κάνει να γελάσω ξαφνικά και δυνατά τόσες φορές τα τελευταία χρόνια εδώ, το συνταξιούχο σκανταλιάρη έφηβο.
    Γς, αν χρειαστείς αίμα, μια λέξη σου φτάνει.
    Και γρήγορα όρθιος και επιστροφή στο σπίτι, έχεις πολύ δρόμο μπροστά σου, δεν τρισχήρεψες ακόμη δα!

  135. Μμμ, ωραίο φαίνεται αυτό.

  136. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    129 Ο θυμός προκαλεί ανορθογραφία!

  137. Λοζετσινός said

    118 Ευχαριστώ
    121 Ωραία,κάτι θυμάμαι για βαρύ ύπνο και άσχημα όνειρα να λένε.
    Για τα έπιπλα από καρυδιά (κάρινα τα λέμε εμείς) δεν αναφέρθηκε τίποτα. Τραπέζια από ρίζα καρυδιάς με στριφτά νερά πολύ όμορφα
    Γς γρήγορα σιδερένιος!

  138. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κρατήθηκαν στη μαρμάγκα κάτι αστεία περί καρυδιού. Ασήμαντα.Είναι και διπλά. Σφουγγάρισε τα Νικοκύρη όταν τα δεις, μη γεμίσει το ωραίο νήμα.

  139. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    137 >>τα έπιπλα από καρυδιά (κάρινα τα λέμε εμείς)

    Καρές λέμε κι εμείς τις καρυδιές (η καρά), αλλά τα έπιπλα καρυδένια.
    («Μα ΄σενα αφέντη πρέπει σου καρέκλα καρυδένια» -στα κάλαντα, όπως και στην Ικαρία βλ. το σχ.113)

  140. H συκιά δεν καταλαβαίνει από πετρέλαιο ούτε από κάψιμο, επανέρχεται. Πολύ σκληρό δέντρο.

    Και κάτω από τις μυγδαλιές δεν φυτρώνει τίποτε , όπως και κάτω από τα πεύκα, λίγο κι αραιωμένο πευκόχωμα όμως είναι εξαιρετικό λίπασμα

  141. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    140 Τζη
    Τίποτε κάτω από τις αμυγδαλιές; Σα να θυμάμαι να καθαρίζουμε αγριόχορτα από κάτω πριν τις ραβδίσουμε το Σεπτέμβρη για να βρίσκουμε ευκολότερα τα αμύγδαλα.Εχουν και αραιό/διάτρυτο,πώς να πω, ίσκιο.Μάλλον επειδή δεν αγαπούν το πολύ νερό δεν φυτεύουνε περιβόλι ή μποστάνι μαζί τους. Νομίζω ότι αυτός είναι κι ο λόγος που είναι συνήθως στο γύρο από τους κήπους.

  142. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    140 Τζη. Η συκιά ναι, είναι «σκυλί», αλλά βέβαια αν είναι νεαρό δεντρουλάκι πριν απλώσει τις ριζάρες της, μπορεί να την ξεράνουν. Με άσβηστο ασβέστη θυμάμαι τη γιαγιά μου να πολεμάει ξεκάνει κάτι αγριοσυκιές στα ριζά της ξερολιθιάς να μην την ρίξουν κάτω.
    Τα πεύκα είναι διολόδεντα.Δεν τα συμπαθώ για αυλές και δεντροστοιχίες . Στα όρη στ’ άγρια βουνά 🙂 .

  143. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    142 διαολόδεντρα

  144. Παναγιώτης Κ. said

    Το καρύδι στην περιοχή της Κόνιτσας το λέμε και κάχτα.
    Την κουστένικη που γράφει ο Κοτζιούλας την λέμε κόστραβη.
    Νομίζω ότι το έχω ξαναγράψει.Μου έκανε εντύπωση όταν τον χαρακτήρα κάποιου (κακός χαρακτήρας) τον είπαν κόστραβο.
    Τις καρυδιές τις λένε και καρυές.

    Γς περαστικά και γρήγορα κοντά μας.

  145. Παναγιώτης Κ. said

    @9,110. Καρύδι λέγεται και μια θεσπέσια παραλία στη Βουρβουρού. (Δεύτερο πόδι).
    Btw όσοι και όσες δεν έχετε επισκεφτεί το δεύτερο πόδι στη Χαλκιδική να λογαριάζετε αυτή σας την παράλειψη ως…ακρωτηριασμό. 🙂
    Σταχυολογώ: Βουρβουρού, Καβουρότρυπες, Αρμενιστής, Αρκούδα ή Γοβιός και πολλές-πολλές ακόμη ακτές. Προσέξτε! Είναι εις διπλούν το…θαύμα.Οι ακτές που βλέπουν τον Άθω και οι ακτές που βλέπουν την Κασσάνδρα.
    (Όχι δεν έχω ξενοδοχειακή μονάδα στο δεύτερο πόδι. 🙂 )

  146. Παναγιώτης Κ. said

    Πριν από χρόνια, εμφανίζεται κάποιος και προσφέρει 300 ευρώ για κάθε καρυδιά που θα του επιτρεπόταν να την κόψει.
    Δεν έμαθα λεπτομέρειες και αν υπήρξε ανταπόκριση.
    Το περιστατικό έγινε αφορμή για να μάθω ότι αυτό που ονομάζουμε κάρινο έπιπλο είναι το επενδυμένο με καπλαμά που προέρχεται από τον κορμό καρυδιάς.

  147. #131

    Καλημέρα

    Μπορεί νάχεις δίκιο. Θυμόμουνα που πριν κόψω τις δυο μυγδαλιές της θειάς μου στον κήπο που δεν κάρπιζαν ζαρζαβατικά και ντομάτες, γι αυτό τόγραψα.

  148. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    γιορτή σήμερα, Νίκο νά ‘σαι καλά να θυμάσαι τον πατέρα σου που γιόρταζε,

    και Χρόνια Πολλά στους Δημήτρηδες, Μήτσους, Δημητρούλες, Δήμητρες (Μιμή 🙂 ) κλπ., έχουμε αρκετούς, οι περισσότεροι σχολιάζουν αραιά.

    Ειδική μνεία στους Mitsos, Δημήτρη Μαρτίνο 🎈🥰🎵🍷👍🎉

  149. # 142

    Βόλτα στο πευκόδασος Γαλαξιδίου όταν φυσάει ισοδυναμει ηχητικώς με όπερα στην Σκάλα του Μιλάνου !!

    ( χώρια που μετά την βροχή μαζεύω το ξεπλυμένο χώμα από το δασάκι στην άσφαλτο- σούπερ λίπασμα )

  150. και βέβαια (τα φυτά προηγούνται !! )

    ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ στους εορτάζοντες/ουσες του ιστολογίου

    (τα κεφαλαία-μεγάλα γράμματα λόγω Μαρτίνου, οι γνωρίζοντες αυτόν…κατανοούν ! )

  151. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Καλημέρα στους πρωινούς.
    Γιάννη (..και Νίκο..), στην καθ’ ημάς Ανατολή, οι κοιμηθέντες είναι πάντα εδώ, κοντά μας. Απλώς αναπαύονται..
    Η Θεσσαλονίκη έχει έναν παραπάνω λόγο να θυμάται και να εύχεται «Χρόνια πολλά» στους Δημήτρηδες (Mitsos, Μαρτίνος, Δήμητρες και λοιποί). Μας το θυμίζουν οι καμπάνες του Αγίου από νωρίς..
    Καλή δύναμη μέχρι την πλήρη αποκατάσταση, Γς…

  152. dryhammer said

    Καλημερα!

    Χρόνια πολλά οι εορτάζοντες /ουσες!

  153. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

    Χρόνια πολλά σε όσες και όσους γιορτάζουν!

  154. Triant said

    Καλημέρα.

    Γς μη μασάς!

    Χρόνια πολλά στους εορτάζοντες, άντε και στις εορτάζουσες 🙂

  155. dryhammer said

    Τώρα που όλοι βλέπουν το νέο άρθρο, να στείλω τις αρμόζουσες ευχές στο Γς για περαστικά, και με τη βέλτιστη περίθαλψη

  156. dryhammer said

    I mean «Merry Chambers»

  157. ΣΠ said

    «τα δικά μας σύκα και τα δικά σας καρύδια;»

    Αυτό μήπως θα έπρεπε να είναι αντίστροφα;

  158. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα κι ἀπὸ ᾿μένα.

    Εὐχαριστῶ γιὰ τὶς εὐχές σας.

    Μὲ τὴ σειρά μου εὔχομαι Χρόνια Πολλὰ στὶς συνεορτάζουσες καὶ στοὺς συνεορτάζοντες.

  159. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Δημήτρη, Μήτσο και λοιποί/ές εορτάζοντες/ουσες χρόνια πολλά!

  160. Jorge said

    Κάποια δεντρά, εκπέμπουν οσμές σε κάποιο στάδιο της ετησίας τους , αλλά στην ανθοφορία, άλλα στην καρποδεση, άλλα στην σπαργή.η καρύδια έχει την δικιά της μυρωδιά, η συκιά άλλη. Άλλη η πικροδάφνη , άλλη η ορνέ, η μπανανία και πάει λέγοντας, ακόμα και κάτω από γαζέα να τουφάρεις , θα την έχεις ακουσει , όταν ξυπνήσεις. Βαριά σκιά έχουν όλα τα δέντρα αλλά, κάποια είναι πιο μυρωδικά.

  161. Jorge said

    Άσε το αιγοκλημα, το νυχτολούλουδο ακόμα και το γιασεμί.

  162. Costas Papathanasiou said

    Ετυμολογική ανασκόπηση καρύου
    ▪κάρυον < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή * ḱerh₂ – (κεφάλι) < * ḱer (κέρατο) + *-h₂ , απ’όπου(εστιάζοντας μόνο σε έννοιες «κεφαλής», όχι και “κέρατος”), έχουμε: κάρα, κράνον, κρανίο κρανιά, κράνος. Κραναός, καρηβαρής,κραιπάλη,αποκάρωμα(<καρόω),καρωτίδα και καρότο [<καρωτόν, αλλά τα κάρο και καρούλι (< πιθ. carrulus, υποκορ. του) λατ. carrus από Γαλατικό *karros, Πρωτο-Κελτικό *karros (“άμαξα”), από Π-Ι-Ε *kr̥s-o-, μηδενικής βαθμίδας του *ḱers- (“τρέχω”) και όχι από υποκορ. του αρχ. κάρυον= "κοχλίας"], επίσης, καρκίνος,κόρυς, κορυφή, κόρυμβος,καρούμπαλο,Καρυάτιδες, Καρυωτάκης, κρησφύγετο,καρίς/γαρίδα, συγγενή και τα κάραβος, καραβίς, καράβι(που φαίνεται τελικά να είναι και ετυμολογικώς ο μεγάλος εξάδελφος του «καρυδότσουφλου») όπου στοιχείο ναυτοσύνης και ο «καρυδόκομπος με φανάρι»: Η εννοιολογική αυτή διαδοχή εννοιών δείχνει ότι οι Ινδοευρωπαίοι φοβόντουσαν πρώτα το «κουτούλημα/κεράτωμα», μετά πήγαν στην έννοια του προστατευτικού περιβλήματος(:κράνος) και έπειτα στην έννοια του «κεφαλιού» και της περιεχόμενης σε αυτό πνευματικής και μη θρεπτικής ουσίας.(:κάλλιο αργά παρα ποτέ,δηλαδή).
    ▪ Κάποτε, ως γνωστόν, οι αρχαίοι ημών είχαν κάρυα Ευβοϊκά(=κάστανα), Ηρακλειωτικά(=φουντούκια) Ποντικά(=πικραμύγδαλα) και Περσικά(=καρύδια).
    Σήμερα, το αξιοσημείωτο (αλλά όχι περίεργο) είναι ότι το «κάρυο» (με την έννοια του πυρήνα του κυττάρου), εμφανίζεται ετυμολογικώς τόσο στους ελάχιστους(π.χ.μονοκύτταρους προκαρυωτικούς) όσο και στους μέγιστους,πολυκύτταρους,ζωντανούς οργανισμούς (Ευκαρυώτες/ Eukaryotes) που ανήκουν στην Επικράτεια(domain)ή Υπερβασίλειο (superkingdom) των Ευκαρύων ή Ευκαρυωτών (Eukarya,Eukaryota βλ. https://en.wikipedia.org/wiki/Eukaryote), οπότε, τούτου δοθέντος, η έκφραση «κάθε καρυδιάς καρύδι», αποκτά υπερβατική βιολογική σημασία.
    ▪Το σερβοκροάτικο οράχ(орaх) προέρχεται από Πρωτο-Σλαβικό *orěxъ εκ της Π-Ι-Ε *areyis-. απ’όπου, εκτός άλλων, και το Αλβανικό arrë (“καρύδι”), με παράγωγο το arrëz[=άτλας(1ος σπονδ. λαιμού), μήλο του Αδάμ, καρυδάκι],και τα Σλοβακ: orech , Βορειομακ. орев, Ρωσ. оре́х [οι Ρώσοι διακρίνουν, μεταξύ άλλων, κάρυα ελληνικά= грецкий орех (Juglans regia L.) και κινέζικα= китайский орех(Arachis hypogaea)].
    Στο Russian https://en.wiktionary.org/wiki/орех#Kildin_Sami σημειώνονται για το λήμμα орех , εκτός της «καρύδι» και οι σημασίες καρυδόξυλο, λιθάνθρακας/ανθρακίτης, κοκαΐνη[για το τελευταίο βλ. και το (αραβογενές) βουλγ. zift]. Επίσης στο Vasmer's dictionary βρίσκουμε συσχέτιση με το ελληνικό «ἄρυα ̇ τὰ ̔Ηρακλειωτικὰ κάρυα» που όμως φαίνεται να είναι απλολογία απ’το «κάρυα-κ’άρυα»: Με τη ρίζα *areyis- ίσως σχετίζεται το αρχ.ελλ. άρακος(αρακάς), ενώ και η κοινή ονομασία «Αριά» του είδους Δρυς η Ίληξ , φαίνεται να έχει αλβανοσλαβική πρέλευση.Τα βελανίδια της πάντως την υπαγάγουν στην τάξη/σειρά των Φηγωδών, ανήκουν δε (όπως και τα κάστανα και τα λεπτοκάρυα/φουντούκια) στα αυθεντικά «βοτανολογικά κάρυα»(δηλαδή τα κελυφώδη με έναν ή σπανίως δύο σκληρούς σπόρους) στα οποία δεν υπάγονται τα…καρύδια(διότι περιέχουν δύο κοτυληδόνες), παρότι ανήκουν στην οικογένεια των καρυοειδών ή Juglandaceae η οποία εμπεριέχει βαλανίδι και μάλιστα Διός [jūglans, glandis, Jovis glans = Gr. Διὸς βάλανος].
    Μερικές(λίγες) φορές, όντως, η Γλώσσα δεν μπορεί να παρακολουθήσει την Επιστήμη (και αντιστρόφως).
    ▪Αυτά (και εξυπακούονται χρόνια πολλά και καλά στους εορτάζοντες ό,τι και όπου).

  163. sarant said

    162 Ωραιο σχόλιο -και μάθαμε και τα ελληνικά καρύδια!

  164. spyridos said

    160

    Το Οξαλικό οξύ δεν είναι απλά μια άσχημη μυρωδιά.
    Μπορεί να είναι πολύ ανυπόφορο και επικίνδυνο για ανθρώπους με αναπνευστικά προβλήματα ακόμα και σε χαμηλή περιεκτικότητα.

    Σε υψηλή περιεκτικότητα είναι επικίνδυνο για όλους

    Hazardous Substance Fact Sheet

    Oxalic Acid is on the Right to Know Hazardous Substance List because it is cited by OSHA, ACGIH, DOT, NIOSH and NFPA.
    This chemical is on the Special Health Hazard Substance List.

    Oxalic Acid can affect you when inhaled and by passing through the skin.
    Oxalic Acid is CORROSIVE and contact can severely irritate and burn the skin and eyes with possible eye damage.
    Inhaling Oxalic Acid can irritate the nose, throat and lungs causing coughing, wheezing and/or shortness of breath.
    Exposure to Oxalic Acid can cause headache, dizziness, nausea and vomiting, convulsions, coma and even death.
    Prolonged or repeated contact can cause a skin rash, pain, redness, blisters, and slow healing ulcers.
    Oxalic Acid may damage the kidneys.
    Exposure may affect the nervous system.

  165. Γιάννης Ιατρού said

    164: Βασικά τα φυτά έχουν δημιουργήσει κάποιες ουσίες, σαν κι αυτό το οξαλικό οξύ, σαν έναν αμυντικό μηχανισμό προκειμένου να μην τα καταναλώσουμε εμείς οι άνθρωποι ή τα ζώα. Εξελικτικά αυτό συνέβη γιατί φυτά που περιείχαν ουσίες δύσπεπτες για εμάς κατάφεραν να επιβιώσουν μιας και δεν αποτελούσαν εύκολη επιλογή για τα ζώα ή τον άνθρωπο.
    Οξαλικό οξύ έχουν πολλά λαχανικά (κυρίως στα σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως είναι το σπανάκι, τα αντίδια, ο μαϊντανός κλπ.) που τρώμε, αλλά διασπάται/εξουδετερώνεται όταν τα βράζουμε ή/και τα πλένουμε/μουλιάζουμε στο νερό αρκετή ώρα. Επομένως προσοχή στα ωμά (απ΄αυτή την άποψη) 🙂

    ΥΓ: Άσε την προπαγάνδα για το οξαλικό οξύ, δεν θα έρθουμε εκεί πού ΄σαι να μαζέψουμε καρύδια, στους γείτονές σου πες τα 🙂 🙂

  166. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    164 (160):
    Δεν έχω μυρίσει, βέβαια, καθαρό οξαλικό οξύ. Αλλά η μυρωδιά των φύλλων της καρυδιάς μού αρέσει πολύ! Όταν βρεθώ καλοκαίρι βόλτα σε εξοχή και περνώ από καρυδιές πάντα κόβω, τρίβω και μυρίζω 2-3 φύλλα.
    Προφανώς, στα φύλλα υπάρχουν κάποιες ενώσεις του οξαλικού οξέος που έχουν αυτήν την –ευχάριστη για μένα- μυρωδιά ή ίσως άλλες ουσίες που υπερισχύουν…
    Και -όπως ξαναείπα- έχω κοιμηθεί πολλά καλοκαιρινά μεσημέρια κάτω από «καρές» και τον «παχύ ασκιανό» τους.

    165, ΥΓ: 🙂 😀

    162.
    >> Κάποτε, ως γνωστόν, οι αρχαίοι ημών είχαν κάρυα Ευβοϊκά(=κάστανα), Ηρακλειωτικά(=φουντούκια) Ποντικά(=πικραμύγδαλα) και Περσικά(=καρύδια).

    Μικρή διαφοροποίηση σχετικά με τα «φουντούκια» και τα «πικραμύγδαλα»:

    – Ο Μπαμπινιώτης (2011, σ. 1558) λέει:
    φουντούκι: αντιδάν. < τουρκ. findik < αραβ. funduq/bunduq < ελνστ. ποντικόν (κάρυον) < αρχ. Πόντος (ενν. Εύξεινος)

    – Στο LSJ, πάλι, αναφέρονται ως «κάρυα Ηρακλεωτικά», τα λεπτοκάρυα ή «λεφτόκαρα», Τουρκ. «φουντούκια» καλούμενα προσέτι και Ποντικά ή λεπτά. Και «κάρυα πικρά», πικρά αμύγδαλα, «πικραμύγδαλα».

    (Για τις υπόλοιπες αντιστοιχίσεις υπάρχει, γενικά, συμφωνία)

  167. Χαρούλα said

    ΜΙΚ_ΙΕ με τα φύλλα μου θύμισες οτι…
    Εδώ στην Θράκη την Κυριακή της Πεντηκοστής σε φύλλα καρυδιάς γονατίζουν οι πιστοί στους ναούς. Δεν ξέρω τον λόγο. Theo;;;

  168. Γιάννης Ιατρού said

    167: Χαρούλα,
    δες τον δεύτερο σύνδεσμο στο #109 της Λου

    Τα πράσινα φύλλα της καρυδιάς, σύμφωνα με το μύθο, δίνουν ειρήνη στους νεκρούς. Κλαδιά του δέντρου φέρονται στην εκκλησία για να γονατίζουν σ’ αυτά οι πιστοί κατά τη διάρκεια της λειτουργίας. Αυτό γίνεται με την πεποίθηση ότι έτσι μπορούν να ακούσουν και να δουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα
    ….

  169. Χαρούλα said

    #168 Πωπω! Ταχύτατη εξυπηρέτηση! Ευχαριστώ, ευχαριστώ!

  170. Theo said

    @167:
    Κι εγώ δεν τον ξέρω.
    Ψάχνοντας, βρήκα δυο εξηγήσεις:
    Μια, του μακαρίτη φίλου μου Νίκου Πεντζίκη, τον μάστορα του εσωτερικού μονολόγου, που του άρεσε να πιάνεται από μια λέξη της φράσης του και να πηδά σε ἀλλο νόημα, χρησιμοποιώντας παραμυθητικά/θεραπευτικά τον λόγο:

    «Aπό το Πάσχα έως την εορτή του Aγίου Πνεύματος ημέρες Πενήντα. Tην Πεντηκοστή οι ευρισκόμενοι απ’ εδώθε μεριά, επιβιούντες εν τοις φαινομένοις, εύχονται υπέρ των μεταστάντων από την άλλη μεριά του χάσματος, του φοβερού λάκκου. Mετέχουν στην κοινή προσευχή της Eκκλησίας, γονατίζοντας πάνω σε πράσινα φύλλα καρυδιάς.

    Tα υποδιαιρούμενα σε ευάριθμα φυλλίδια μεγάλα φύλλα της καρυδιάς, που εκτός του ότι ο θρεπτικός της και νοστιμώτατος καρπός, παρομοιάζει με τον εγκέφαλο, κέντρο της ατομικής ενός εκάστου σκέψης, περιέχει και ποικίλες ωφέλιμες και ιαματικές ουσίες.

    Eπίσης δεν πρέπει να θεωρηθεί άσχετο, το ότι τον έσω ξυλώδη φλοιό του καρυδοεγκεφάλου, τον παρομοιάζουμε με το μικρότερο των πλεούμενων, με τα οποία ο άνθρωπος, αντιμετωπίζει τις τύχες του ταξιδίου, επί του ετέρου των φυσικών στοιχείων, του μορφοποιού του φωτός ύδατος, αποκτώντας την επιβαλλομένη πείρα, πριν κενούμενος παντός ορατού, πληρωθεί ως ο άνεμος.

    Eκτός τούτου, η καρυδιά, που πάνω στα ελάσματα των σχημάτων που η χλωροφύλλη της φωτοσυνθέσεως επιβάλλει, γονατίζουμε ευχόμενοι για τους προσφιλείς κεκοιμημένους, έχει ως δέντρο ξύλο, εκτιμώμενο όχι μόνο στην επιπλοποιΐα, αλλά και στην κατασκευή σεντουκιών των μεταστάντων σωμάτων.

    Eπίσης λέγονται σεντούκια, τα μπαούλα όπου φυλάγεται η προίκα του γάμου. Eξ’ άλλου η φυσιολογία του δέντρου, που δίκαια σχετίσθηκε προς τον ύπατο θεό των ανθρωπίνων μύθων φθάνει στην καρποφορία δι’ ενός γάμου ασυνήθους εις την καθ’ ημέραν τάξη των φυτών.

    Γονατίζοντας πάνω στα φύλλα της καρυδιάς την Πεντηκοστή, είναι δυνατόν λοιπόν να ισχυριστούμε, ότι επιτελούμε έναν γάμο παράξενο, με τις ψυχές των προσφιλών, που ξημερώνοντας το Σάββατο του Pουσαλιού, ξανά κλείνονται στον κάτω κόσμο, μετά που επί τόσες ημέρες η χαρά της Aναστάσεως του Xριστού, τις αφήκε ελεύθερες να’ ρθουν κοντά μας».

    Και μιαν άλλη, με περισσότερη λογική συνοχή:
    Η Πεντηκοστή είναι μια γιορτή αφιερωμένη στους νεκρούς. Σύμφωνα με τους αρχαίους Έλληνες οι ψυχές των νεκρών κάποιες μέρες ανεβαίνουν στον επάνω κόσμο. Η δοξασία αυτή συνεχίστηκε και στους Νεοέλληνες. Έτσι σύμφωνα με αυτή τη δοξασία οι ψυχές των νεκρών ανεβαίνουν στον επάνω κόσμο κάθε ανάσταση για πενήντα μέρες. Πεντηκοστή δηλαδή είναι η τελευταία ημέρα του ταξιδιού των νεκρών, η μέρα που γυρίζουν πίσω.

    Την ώρα του γονατίσματος στην λειτουργία της εκκλησίας οι ψυχές των νεκρών γυρίζουν στον κάτω κόσμο, οι ζωντανοί κλείνουν τα μάτια τους ώστε να μη δουν τις ψυχές που λυπημένες γυρνούν στον Άδη. Μάλιστα γονατίζουν πάνω σε φύλλα καρυδιάς γιατί συμβολίζουν την πικρία που κατέχει τις ψυχές των νεκρών την ημέρα αυτή, μιας που τα φύλλα είναι πικρά.

  171. Theo said

    Χρόνια πολλά και δημιουργικά στις Δήμητρες και τους Δημήτρηδες του ιστολογίου!

    Περσατικά στον Γς!

  172. Theo said

    Περαστικά, Γς!

  173. Χαρούλα said

    #170 Theo, το ευχαριστώ μου, και καλημέρα.

  174. Costas Papathanasiou said

    166 ΜΙΚ-ΙΟΣ
    Απολύτως ορθή διευκρίνιση: Όταν καταπιάνεται κανείς με πολλές έννοιες, υπό την πίεση χρόνου για οφειλόμενες επισκέψεις σε εορτάζοντες, όλο και κάποια θα του ξεφύγει (πέραν καναδυό άλλων,απ’ό,τι βλέπω εκ των υστέρων-αλλ’ ευτυχώς άνευ σημασίας – παροραμάτων).
    Το λεφτόκαρο(που στα μέρη μου το λέμε και “λεφτοκάρι”), όντως, φαίνεται πως οι Τούρκοι το’μαθαν πρώτα από τους δαιμόνιους Ποντίους, και, αφού το καλόφαγαν, μας το επέστρεψαν ως φουντούκι(:τά’χει αυτά το εμπόριο).
    Οπότε: κάρυα ποντικά=φουντούκια και πικραμύγδαλα.
    Ευχαριστώ!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: