Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η πορεία προς το μέτωπο (από το Άξιον Εστί του Οδυσσέα Ελύτη)

Posted by sarant στο 27 Οκτώβριος, 2019


Μέρες που είναι, στο σημερινό μας λογοτεχνικό άρθρο είπα να βάλω κάτι σχετικό με τον πόλεμο του 40. Και διάλεξα την ενότητα «Η πορεία προς το μέτωπο» από το Άξιον Εστί, του Οδυσσέα Ελύτη, ο οποίος είχε πολεμήσει ως ανθυπολοχαγός στην Αλβανία -κι έγραψε επίσης και το Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας.

Το κείμενο είναι πολύ γνωστό, αφού διδάσκεται και στο σχολείο -αν και στα χρόνια μου δεν διδασκόταν. Ωστόσο, ευκαιρία είναι να το επισκεφτούμε ξανά και να χαρούμε τη γλώσσα του. Το κείμενο που παραθέτω το πήρα από το ηλεκτρονικό βιβλίο του Ψηφιακού σχολείου, ωστόσο στο τέλος επισημαίνω ότι στο βιβλίο της Ε’ Δημοτικού το απόσπασμα που διδάσκεται έχει κάποιες αποκλίσεις από το κείμενο του ποιητή. Τέλος, εστιάζομαι σε μια λέξη του κειμένου.

Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ

Ξημερώνοντας τ’ Αγιαννιού, με την αύριο των Φώτων, λάβαμε τη διαταγή να κινήσουμε πάλι μπροστά, για τα μέρη όπου δεν έχει καθημερινές και σκόλες. Έπρεπε, λέει, να πιάσουμε τις γραμμές που κρατούσανε ως τότε οι Αρτινοί, από Χιμάρα ως Τεπελένι. Λόγω που εκείνοι πολεμούσανε απ’ την πρώτη μέρα, συνέχεια, κι είχαν μείνει σκεδόν οι μισοί και δεν αντέχανε άλλο.

Δώδεκα μέρες κιόλας είχαμε μεις πιο πίσω, στα χωριά. Κι απάνω που συνήθιζε τ’ αυτί μας πάλι στα γλυκά τριξίματα της γης, και δειλά συλλαβίζαμε το γάβγισμα του σκύλου ή τον αχό της μακρινής καμπάνας, να που ήταν ανάγκη, λέει, να γυρίσουμε στο μόνο αχολόι που ξέραμε: στο αργό και στο βαρύ των κανονιών, στο ξερό και στο γρήγορο των πολυβόλων.

Νύχτα πάνω στη νύχτα βαδίζαμε ασταμάτητα, ένας πίσω απ’ τον άλλο, ίδια τυφλοί. Με κόπο ξεκολλώντας το ποδάρι από τη λάσπη, όπου, φορές, εκαταβούλιαζε ίσαμε το γόνατο. Επειδή το πιο συχνά ψιχάλιζε στους δρόμους έξω, καθώς μες στην ψυχή μας. Και τις λίγες φορές όπου κάναμε στάση να ξεκουραστούμε, μήτε που αλλάζαμε κουβέντα, μονάχα σοβαροί και αμίλητοι, φέγγοντας μ’ ένα μικρό δαδί, μία μία εμοιραζόμασταν τη σταφίδα. Ή φορές πάλι, αν ήταν βολετο, λύναμε βιαστικά τα ρούχα και ξυνόμασταν με λύσσα ώρες πολλές, όσο να τρέξουν τα αίματα. Τι μας είχε ανέβει η ψείρα ως το λαιμό, κι ήταν αυτό πιο κι απ’ την κούραση ανυπόφερτο. Τέλος, κάποτε ακουγότανε στα σκοτεινά η σφυρίχτρα, σημάδι ότι κινούσαμε, και πάλι σαν τα ζα τραβούσαμε μπροστά να κερδίσουμε δρόμο, πριχού ξημερώσει και μας βάλουνε στόχο τ’ αερόπλανα. Επειδή ο Θεός δεν κάτεχε από στόχους ή τέτοια, κι όπως το ’χε συνήθειο του, στην ίδια πάντοτε ώρα ξημέρωνε το φως.

Τότες, χωμένοι μες στις ρεματιές, γέρναμε το κεφάλι από το μέρος το βαρύ, όπου δε βγαίνουνε όνειρα. Και τα πουλιά μάς θύμωναν, που δε δίναμε τάχα σημασία στα λόγια τους — ίσως και που ασκημίζαμε χωρίς αιτία την πλάση. Άλλης λογής εμείς χωριάτες, μ’ άλλω λογιώ ξινάρια και σιδερικά στα χέρια μας, που ξορκισμένα να ’ναι.

Δώδεκα μέρες κιόλας, είχαμε μεις πιο πίσω στα χωριά κοιτάξει σε κατρέφτη, ώρες πολλές, το γύρο του προσώπου μας. Κι απάνω που συνήθιζε ξανά το μάτι μας τα γνώριμα παλιά σημάδια, και δειλά συλλαβίζαμε το χείλο το γυμνό ή το χορτάτο από τον ύπνο μάγουλο, να που τη δεύτερη τη νύχτα σάμπως πάλι αλλάζαμε, την τρίτη ακόμη πιο πολύ, την ύστερη, την τέταρτη, πια φανερό, δεν ήμασταν οι ίδιοι. Μόνε σαν να πηγαίναμε μπουλούκι ανάκατο, θαρρούσες, απ’ όλες τις γενιές και τις χρονιές, άλλοι των τωρινών καιρών κι άλλοι πολλά παλιών, που ’χαν λευκάνει απ’ τα περίσσια γένια. Καπεταναίοι αγέλαστοι με το κεφαλοπάνι, και παπάδες θεριά, λοχίες του ’97 ή του ’12, μπαλτζήδες βλοσυροί πάνου απ’ τον ώμο σειώντας το πελέκι, απελάτες και σκουταροφόροι, με το αίμα επάνω τους ακόμη Βουργάρων και Τούρκων. Όλοι μαζί, δίχως μιλιά, χρόνους αμέτρητους αγκομαχώντας πλάι πλάι, διαβαίναμε τις ράχες, τα φαράγγια, δίχως να λογαριάζουμε άλλο τίποτε. Γιατί, καθώς όταν βαρούν απανωτές αναποδιές τους ίδιους τους ανθρώπους πάντα, συνηθάν εκείνοι στο Κακό, τέλος του αλλάζουν όνομα, το λεν Γραμμένο ή Μοίρα — έτσι κι εμείς επροχωρούσαμε ίσια πάνου σ’ αυτό που λέγαμε Κατάρα, όπως θα λέγαμε Αντάρα ή Σύγνεφο. Με κόπο ξεκολλώντας το ποδάρι από τη λάσπη, όπου, φορές, εκαταβούλιαζε ίσαμε το γόνατο. Επειδή, το πιο συχνά, ψιχάλιζε στους δρόμους έξω, καθώς μες στην ψυχή μας.

Κι ότι ήμασταν σιμά πολύ στα μέρη όπου δεν έχει καθημερινές και σκόλες, μήτε αρρώστους και γερούς, μήτε φτωχούς και πλούσιους, το καταλαβαίναμε. Γιατί κι ο βρόντος πέρα, κάτι σαν καταιγίδα πίσω απ’ τα βουνά, δυνάμωνε ολοένα, τόσο που καθαρά στο τέλος να διαβάζουμε το αργό και το βαρύ των κανονιών, το ξερό και το γρήγορο των πολυβόλων. Ύστερα και γιατί, ολοένα πιο συχνά, τύχαινε τώρα ν’ απαντούμε, απ’ τ’ άλλο μέρος να ’ρχονται, οι αργές οι συνοδείες με τους λαβωμένους. Όπου απιθώνανε χάμου τα φορεία οι νοσοκόμοι, με τον κόκκινο σταυρό στο περιβραχιόνιο, φτύνοντας μέσα στις παλάμες, και το μάτι τους άγριο για τσιγάρο. Κι οπού κατόπι σαν ακούγανε για πού τραβούσαμε, κουνούσαν το κεφάλι, αρχινώντας ιστορίες για σημεία και τέρατα. Όμως εμείς το μόνο που προσέχαμε ήταν εκείνες οι φωνές μέσα στα σκοτεινά, που ανέβαιναν, καυτές ακόμη από την πίσσα του βυθού ή το θειάφι. «Όι, όι, μάνα μου», «όι, όι, μάνα μου», και κάποτε, πιο σπάνια, ένα πνιχτό μουσούνισμα, ίδιο ροχαλητό, που ’λεγαν, όσοι ξέρανε, είναι αυτός ο ρόγχος του θανάτου.

Ήταν φορές που εσέρνανε μαζί τους κι αιχμαλώτους, μόλις πιασμένους λίγες ώρες πριν, στα ξαφνικά γιουρούσια που κάναν τα περίπολα. Βρωμούσανε κρασί τα χνότα τους, κι οι τσέπες τους γιομάτες κονσέρβα ή σοκολάτες. Όμως εμείς δεν είχαμε, ότι κομμένα τα γιοφύρια πίσω μας, και τα λίγα μουλάρια μας, κι εκείνα ανήμπορα μέσα στο χιόνι και στη γλιστράδα της λασπουριάς.

Τέλος, κάποια φορά, φανήκανε μακριά οι καπνοί που ανέβαιναν μεριές μεριές, κι οι πρώτες στον ορίζοντα κόκκινες, λαμπερές φωτοβολίδες.

Από τη συλλογή Το Άξιον εστί (1959)

[πηγή: Οδυσσέας Ελύτης, Ποίηση, Ίκαρος, Αθήνα 2002, σ. 136-139]

 

Φίλος του ιστολογίου, που έχει παιδί στην 5η Δημοτικού, παραπονέθηκε τις προάλλες ότι στο βιβλίο της Ε’ Δημοτικού, όπου υπάρχει ένα μικρό απόσπασμα του κειμένου, έχουν γίνει κάποιες επεμβάσεις στο κείμενο του Ελύτη.

To «τ’ Αγιαννιού» στην αρχή έχει γίνει «του Αγιαννιού», το «μία μία εμοιραζόμασταν» έγινε «μια μια μοιραζόμασταν», και, αυτό που θύμωσε τον φίλο μου, στο τέλος τέλος «τα αερόπλανα» του Ελύτη εξομαλύνθηκαν σε «αεροπλάνα», ενώ υπάρχουν και κάποιες δευτερεύουσες αλλαγές στη στίξη.

Δεν ειναι βέβαια σημαντικές ή εκτεταμένες οι επεμβάσεις στο κείμενο, αλλά, και αυτές που υπάρχουν, αφενός δεν δηλώνονται και αφετέρου τις κρίνω περιττές -δεν είναι ανάγκη να «σιδερωθεί γλωσσικά» ο Ελύτης, καλό είναι τα παιδιά να εξοικειωθούν με την ιδέα πως υπάρχουν κείμενα που η γλώσσα τους δεν είναι όπως στα δελτία ειδήσεων.

Ασφαλώς θα υπάρχουν και άλλα παραδείγματα γλωσσικής εξομάλυνσης λογοτεχνικών κειμένων σε σχολικά βιβλία. Όποιος ξέρει ας αναφέρει στα σχόλια.

Τέλος, ας δούμε το εξής σημείο. Στην πορεία προς το μέτωπο, περνούν από μονοπάτια που τα έχουν σε παλιότερα χρόνια περάσει:

Καπεταναίοι αγέλαστοι με το κεφαλοπάνι, και παπάδες θεριά, λοχίες του ’97 ή του ’12, μπαλτζήδες βλοσυροί πάνου απ’ τον ώμο σειώντας το πελέκι, απελάτες και σκουταροφόροι, με το αίμα επάνω τους ακόμη Βουργάρων και Τούρκων.

Ποιοι είναι οι μπαλτζήδες; Αν αναλύσουμε τη λέξη στα τουρκικά, αφού μπαλ είναι το μέλι, θα πρέπει μπαλτζής να είναι ο μελισσοκόμος -και νομίζω πως υπάρχει αυτή η λέξη έτσι, έστω και σπάνια (και βέβαια σώζεται ως επώνυμο).

Από την άλλη, ο ειρηνικός μελισσοκόμος δεν έχει καμιά δουλειά να μνημονεύεται ανάμεσα σε πολεμιστές και να κρατάει πελέκι, δηλαδή μπαλτά. Άρα, μπαλτατζήδες.

Δεν θα είναι αβλεψία του Ελύτη, η επιμέλεια της έκδοσης έχει γίνει με πολλή φροντίδα από τον Γ.Χάρη σε συνεργασία με τον ποιητή. Θα είναι τύπος θελημένος. Απορία μου μένει αν χρησιμοποιείται και ευρύτερα ο τύπος «μπαλτζής» για τον μπαλτατζή, ως είδος απλολογία, ή αν πρόκειται για έμπνευση του Ελύτη.

98 Σχόλια to “Η πορεία προς το μέτωπο (από το Άξιον Εστί του Οδυσσέα Ελύτη)”

  1. Costas X said

    Καλημέρα !

    Αυτό που ξεχωρίζει τα πεζά του Ελύτη, είναι για μένα ο ρυθμός.
    «Άλλης λογής εμείς χωριάτες, μ’ άλλω λογιώ ξινάρια και σιδερικά στα χέρια μας, που ξορκισμένα να ’ναι.»

    «…που ξορκισμένα να ’ναι» Να ευχόμαστε όλοι να μην ξαναγνωρίσει πόλεμο η Ελλάδα. Το έγραψα και χθες το βράδυ στο φέισμπουκ, όχι γιατί πιστεύω στις ευχές, αλλά για κόντρα σε κάποιους «μαχητές του πληκτρολογίου», που εύχονται να πολεμήσουν !

  2. Καλημέρα,
    Αλίμονο και να μην επηρεάζε η αλλαγή της ώρας το πότε θ’ ανέβαινε το άρθρο. Αλλά πάντως, τώρα γράφει τη σωστή. 8.40!

    Περαστικά στους άρρωστους, καλά να περνάνε όσοι το γιορτάζουν 🙂

  3. dryhammer said

    1. Καλημέρα!
    >…για κόντρα σε κάποιους «μαχητές του πληκτρολογίου», που εύχονται να πολεμήσουν !

    Η ιστορία διδάσκει (άλλο που κανείς δεν διδάσκεται) πως, όλοι αυτοί οι «μαχητές του πληκτρολογίου», μαζί με κείνους που έχουν μόνιμα αναρτημένη τη σημαία του στρατού (αυτή με το σκέτο σταυρό στη μέση, την άλλη που έχει και τις ρίγες τη λέγαμε του ναυτικού στα παιδικάτα μου) και που άδεια ώρα βγάζουν κι έναν πατριωτικό δεκάρικο, άμα και κάνει καμιά στραβή από καρσί ο σουλτάνος, θα φύγουν πρώτοι πρώτοι δυτικότερα των Πατρών. Κάτι ανθέλληνες, απάτριδες, αντίχριστοι, γαμόσταυροι κλπ θα βγάλουν, ως συνήθως, το φίδι από την τρύπα, κι αυτοί θα περιμένουν ο τόπος και οι συνθήκες να ωριμάσουν ώστε να δεχτούν τις υπηρεσίες τους και να τους ανταμείψουν / αποζημιώσουν με οφίκια και χρήμα για την προσφορά τους.

  4. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Το να διασκευάζονται τα αυθεντικά κείμενα για τη σχολική έκδοση, ή να τους επιφέρονται γλωσσικές μικροτροποποιήσεις, κατ’ αρχήν δεν είναι αθέμιτο. Μπορεί να είναι κάτι που, παιδαγωγικά, εξυπηρετεί. Το ζήτημα είναι αν στη συγκεκριμένη περίπτωση χρειάζεται.

    Γενικά με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο η σκέψη ότι καλό είναι τα παιδιά να εξοικειωθούν με την ιδέα πως υπάρχουν κείμενα που η γλώσσα τους δεν είναι όπως στα δελτία ειδήσεων. Θα την έθετα μάλιστα και πολύ πιο ουδέτερα: να εξοικειωθούν με την ιδέα πως τα ελληνικά δεν ήταν πάντα και παντού αυτά ακριβώς που μιλάμε, ακούμε και διαβάζουμε σήμερα.

    Μερικές φορές, όταν στη Λογοτεχνία με ρωτάνε για διάφορες λέξεις, απαντάω «προχώρα χωρίς τη λέξη: ποτέ δε φτάνει ο άνθρωπος να ξέρει κάθε λέξη που ενδέχεται ποτέ να συναντήσει, αλλά καταλαβαίνει ωστόσο». Για παράδειγμα, αν έβλεπα σε μία όχι σχολική έκδοση το απόσπασμα με τους μπαλτζήδες, δε θα καταλάβαινα τη λέξη αλλά και τι έγινε; ήταν κάποιοι με τσεκούρια.

    Το ίδιο και με διαφορετικές μορφές γνωστών λέξεων; «Γιατί το λέει αερόπλανο;» «Τι σε νοιάζει, εσύ πες το αεροπλάνο.»

    Από την άλλη, είναι και θέμα ηλικίας. Για να μάθεις αυτό τον -ας τον πούμε- σχετικισμό στη γλώσσα, πρέπει πρώτα να έχεις εμπεδώσει μερικά βασικά. Πρέπει να έχεις καλλιεργήσει κάποια πεποίθηση στο δικό σου «σωστό» ώστε να δεχτείς και το διαφορετικό ως απλώς μια εναλλακτική επιλογή κάποιας εποχής/περιοχής/ύφους. Εδώ μεγάλοι άνθρωποι και όχι αμόρφωτοι εξακολουθούν να ρωτάνε «εσύ που είσαι φιλόλογος, τελικά πώς είναι το σωστό, έτσι ή έτσι;», λες κι ο φιλόλογος είναι ο μάγος της φυλής, τη στιγμή που η απάντηση είναι πολύ πιο σύνθετη.

    Τούτων δοθέντων, πιστεύω ότι το «τ’ Αγιαννιού > του Αγιαννιού» είναι τόσο περιττό και ανόητο ώστε μάλλον από τυπογραφική αβλεψία προέκυψε, το «εμοιραζόμασταν > μοιραζόμασταν» είναι κι αυτό περιττό αλλά όχι τόσο καραμπινάτα, αλλά το «αερόπλανα > αεροπλάνα» δε βλάφτει.

    Ο Ελύτης είναι Ελύτης, οκέι. Ο Ελύτης ξέρει καλύτερα ελληνικά από τον πρώτο τυχόντα επιμελητή σχολικών εκδόσεων, αναμφισβήτητα. Αλλά μη βλέπουμε τον επιμελητή σαν κάποιον που φιλοδοξεί να διορθώσει τον Ελύτη. Μπορεί απλώς να προσπαθεί να διώξει από τη μέση μικρά εμποδιάκια που θα μας απομάκρυναν από το να απολαύσουμε αβίαστα τον λόγο του Ελύτη.

    Γενικά χωράει κι εδώ μπόλικος σχετικισμός. Οι επεμβάσεις απαιτούν πολλή περίσκεψη. Δεν είναι όμως εκ προοιμίου καταδικατέες.

  5. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  6. sarant said

    Καλημέρα με την αλλαγή της ώρας, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4 Ωραίο σχόλιο, μου άρεσε και αυτό με τον φιλόλογο-μάγο της φυλής

  7. nikiplos said

    Γιατί, καθώς όταν βαρούν απανωτές αναποδιές τους ίδιους τους ανθρώπους πάντα, συνηθάν εκείνοι στο Κακό, τέλος του αλλάζουν όνομα, το λεν Γραμμένο ή Μοίρα

    Τόσο μα τόσο αληθινό…

    3@ η μοίρα των ραγιάδων είναι αυτή… Γι’ αυτό λέω πάντοτε, πριν σηκώσουμε το οποιοδήποτε λάβαρο, ας βγάλουμε και τον Τούρκο που κρύβουμε μέσα μας, γιατί έχει πολλά να μας διδάξει…

  8. Το κείμενο γνωστό κι απ’ τον δίσκο του Θεοδωράκη που διαβάζει ο Κατράκης (ή ο Τσακίρογλου σε πιο σύγχρονες εκτελέσεις)/
    Απορία: Άντε να πω πως τ’ αερόπλανα δεν τάχει ακούσει ο μαθητής της Ε’ δημοτικού. Το μία μία, γιατί; Λέτε να μην τους τόχει πει ποτέ η μαμά τους (π.χ. για καραμέλες);

  9. Γιάννης Κουβάτσος said

    Στα ανθολόγια του δημοτικού οι ιδιωματικές λέξεις διατηρούνται στα κείμενα και εξηγούνται με αστερίσκο. Φυσικά, δεν γνωρίζω στο πρωτότυπό τους όλα τα κείμενα, για να κρίνω αν σε κάποια σημεία έχει γίνει εξομάλυνση.

  10. # 3

    Αγαπητέ αν είχες ζήσει την επιστράτευση του 74 (από αυτήν έπεσε η χούντα ) θα είχες επισημάνει ορισμένα πράγματα για τον ελληνικό λαό

    Α. είναι μακράν ο πιο φιλοπόλεμος από τους λαούς του καραμανλικού «Ανήκομεν εις την Δύσιν»

    Β. βασικό κίνητρο γι αυτό είναι το πλιατσικολόγημα. Εχω δει καθηγητές επαρχιακού σχολείου να παρατάνε τα μαθήματα και να παίρνουν τα αγροτικά τους να προλάβουν να μαζέψουν το στάρι από ντεραπαρισμένη νταλίκα με νεκρό οδηγό εν καιρώ ειρήνης… Αυτοί που περιγράφεις δεν είναι ούτε το 5%

    Γ. είναι αστείο να μιλάς για τοπικούς πολέμους την στιγμή που τα ανταλλακτικά που έχουν όλοι με το ζόρι φτάνουν για τρίτη μέρα. Δεν είναι βλάκες οι Αμερικάνοι, χωρίς το πράσινο φως τους δεν γίνεται τίποτε Για παγκόσμιο πόλεμο, ΓΠΠ που λέει κι ο Λάμπρος, του τάχω γράψει εδώ και τόοοσα χρόνια που έβλεπε να ερχότανε οσονούπω, να μην επαναλαμβάνομαι.

  11. Παναγιώτης Κ. said

    @4,6. Όντως ωραίο σχόλιο!

  12. Νέο Kid said

    «καθηγητές επαρχιακού σχολείου να παρατάνε τα μαθήματα και να παίρνουν τα αγροτικά τους να προλάβουν να μαζέψουν το στάρι από ντεραπαρισμένη νταλίκα με νεκρό οδηγό εν καιρώ ειρήνης…»

    !!! Παοκτζήδες φουρνάρηδες θα ήταν…

  13. Costas X said

    3. ->1. Πολύ σωστά τα λέτε, άλλωστε τα έχει καταγράψει και η ιστορία.

    4. Κι εσείς επίσης σωστά τα λέτε. Αλλάζοντας ακόμη κι ένα γράμμα ή έναν τονισμό σε ένα τέτοιο κείμενο, αλλάζουμε τον ρυθμό και το ύφος του συγγραφέα. Αν ο μουσικός αλλάξει έστω και μια νότα σε μια μελωδία, τελείωσε, έγινε φάλτσο ή διασκευή. Ακόμα και το «αερΌπλανα» μου άρεσε, έτσι το έλεγαν οι παπούδες μου !

  14. Γιάννης Κουβάτσος said

    Νικοκύρη, μας έπιασε η μαρμάγκα λόγω λινκ. ☺

  15. dryhammer said

    10.
    Την έζησα εξ επαγωγής (ήμουνα 10 χρονώ, κι όλοι οι γύρω επίστρατοι να διηγούνται το χάλι…)
    Α. Ανατραφήκαμε (τουλάχιστο στα σχολεία) με ηρωικές/πολεμικές ιστορίες και την πεποίθηση πως όλοι οι άλλοι (γύρω κι όχι μόνο) είναι εχθροί.
    Β. Ο κουτοπόνηρος φτωχομπινές είναι λαός και ηγέτης μαζί γι αυτό και …
    Γ. Δε μίλησα για πόλεμο αναγκαστικά. Αρκεί άλλο ένα ’74 για ν’ αδειάσει πάλι το νησί κλπ κλπ (ίσα για τη σύσφιξη του δακτυλίου)

    Αλλά αρκετά μ΄αυτά. Έξω έχει λιακάδα με δροσιά και κλαίω μόνο που ξέμεινα με το παπί αντί για τη μηχανή.

  16. ΚΑΒ said

    Γράφει ο Λιγνάδης στον σχολιασμό του ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ: «Μπαλτζής (τουρκ. λ.) σημαίνει μελισσοκόμος. Εννοεί μπαλτατζήδες (τουρκ. λ.)· σκαπανείς ωπλισμένοι με πέλεκυ· πιθανώτατα συγκοπή για λόγους ακουστικούς.»

  17. ΓΤ said

    #0 Δύσκολο είναι να απαντήσει ο Χάρης αν είναι «τύπος θελημένος»;

  18. Γιάννης Κουβάτσος said

    4: Θα διαφωνήσω, Πέπε. Τα λογοτεχνικά κείμενα είναι έργα τέχνης, δεν επιτρέπονται παρεμβάσεις στα δομικά τους υλικά, που είναι οι λέξεις. Ο δημιουργός, ο μερακλής της γλώσσας και ταγμένος στην ποίηση Ελύτης, για να γράψει αερόπλανα, είχε τους λόγους του. Δεν θυμάμαι ποιος ξένος ποιητής προβληματίστηκε ενάμισι μερόνυχτο για το αν θα βάλει ένα κόμμα σε έναν στίχο. Μου φαίνεται, λοιπόν, τόσο άπρεπο να παρεμβαίνουμε στις λέξεις του λογοτέχνη, όσο άπρεπο είναι να πειράζουμε τις νότες του μουσικού ή τις πινελιές του ζωγράφου. Θα μπορούσαμε, π.χ., να εξομαλύνουμε επί το λογικότερον κάποιον πίνακα του Πικασό, ώστε να γίνει πιο εύληπτος;

  19. sarant said

    16 Ίδια παρατήρηση λοιπόν κάνει.

    17 Τον ρώτησα.

  20. Γιάννης Κουβάτσος said

    Στο λινκ που αναρτώ περιέχεται ολόκληρο το ανθολόγιο της Ε’ και της ΣΤ’ δημοτικού. Το πρώτο κείμενο είναι ο «Αστρολάβος» του Κόντογλου, στην κάθε άλλο παρά δημοσιογραφική γλώσσα του. Βλέπουμε ότι οι ιδιωματικές λέξεις (επιταυτού, να τα τηράξει, ξόμπλια, βαθρακοί κ.α.) διατηρούνται και εξηγούνται δίπλα με αστερίσκο. Συνεπώς, ήταν εντελώς αχρείαστες οι εξομαλυντικές παρεμβάσεις στη γλώσσα του Ελύτη. Όταν αφήνεις το επιταυτού, τα αερόπλανα σε πείραξαν;

    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://ebooks.edu.gr/new/books-pdf.php%3Fcourse%3DDSDIM-E111&ved=2ahUKEwjl4Z6q_rvlAhUOwAIHHcl0Dc4QFjADegQIBRAJ&usg=AOvVaw3MuzOd8hMQKFdEq3AQQkQ_&cshid=1572163967421

  21. # 12

    Χωρίς πλάκα, μηχανικοί, ηλεκτρολόγοι και μηχανολόγοι, βάζελοι και γάβροι

  22. sxoliko said

    το ωραίο είναι πως στη διπλανή σελίδα, ακριβώς στο ίδιο περίπου ύψος, επαναλαμβάνει την αρχή του κειμένου ως εξής: Ξημερώνοντας τ’ Αγιαννιού…

    4: !!!
    «Το να διασκευάζονται τα αυθεντικά κείμενα για τη σχολική έκδοση, ή να τους επιφέρονται γλωσσικές μικροτροποποιήσεις, κατ’ αρχήν δεν είναι αθέμιτο. Μπορεί να είναι κάτι που, παιδαγωγικά, εξυπηρετεί»
    «να εξοικειωθούν με την ιδέα πως τα ελληνικά δεν ήταν πάντα και παντού αυτά ακριβώς που μιλάμε, ακούμε και διαβάζουμε σήμερα.»
    «Για να μάθεις αυτό τον -ας τον πούμε- σχετικισμό στη γλώσσα, πρέπει πρώτα να έχεις εμπεδώσει μερικά βασικά. Πρέπει να έχεις καλλιεργήσει κάποια πεποίθηση στο δικό σου «σωστό» ώστε να δεχτείς και το διαφορετικό ως απλώς μια εναλλακτική επιλογή κάποιας εποχής/περιοχής/ύφους.»

  23. ΓΤ said

    Δεν πειράζεις το παραμικρό. Σε μια άλλη τέτοια «διόρθωση» είχε προβεί η «Καθημερινή» της 09.01.2011, παραθέτοντας Μιχάλη Γενίτσαρη, την «Επιδρομή στον Πειραιά», βγάζοντας στον αέρα «[…] Μέρα και νύχτα ρίχνανε μπόμπες τα αΕΡοπλάνα […]», ενώ ο Γενίτσαρης είχε γράψει «Μέρα και νύχτα ρίχνανε μπόμπες τα αΡΕοπλάνα […]». Σχολικά βιβλία… Πενταγωνικός αστερίσκος στον τίτλο, εξαγωνικοί στο κειμενικό σώμα…

  24. ΓΤ said

    @19β Διαβάζοντας «θα είναι τύπος θελημένος», εισπράττω ποσοστό αβεβαιότητας, οπότε, γνωρίζοντας εκ των υστέρων ότι ο Χάρης απάντησε, θα περίμενα να έχεις εκφράζει βεβαιότητα, παρεκτός και ο Χάρης δεν είναι απολύτως βέβαιος 🙂

  25. ΓΤ said

    #25 έχεις εκφράΣει

  26. Alexis said

    Ωραίο…
    Ο ρυθμός και οι επαναλήψεις το κάνουν να μοιάζει με ποίημα.

    Συμπτωματικά, αυτόν τον καιρό διάβαζα τη «Ζωή εν τάφω» του Μυριβήλη όπου περιγράφεται με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες όλη η φρίκη του πολέμου…

  27. ΚΑΒ said

    3. Και συνέβηκε τότες ένας απ’ αυτούς να’ χει μαζί του κάτι παλιές εφημερίδες.
    Και διαβάζαμε όλοι απορημένοι, μ’ όλο που το’ χαμε κιόλας ακουστά, πώς επανηγύριζαν
    στην πρωτεύουσα και πώς ο κόσμος εσήκωνε, λέει, ψηλά στα χέρια τους
    φαντάρους που γυρίζανε με άδειες από τα γραφεία της Πρέβεζας και της Άρτας.
    Και σημαίνανε όλη μέρα οι καμπάνες, και το βράδυ στα θέατρα λέγανε τραγούδια και παριστάνανε
    στη σκηνή τη ζωή μας για να χειροκροτά ο κοσμάκης.
    Βαρειά σιωπή έπεσε ανάμεσά μας, επειδή κι η ψυχή μας είχε μήνες τώρα μέσα στις ερημιές αγριέψει,
    και, χωρίς να το λέμε, πολύ λογαριάζαμε τα χρόνια μας.
    Μάλιστα μια στιγμή δάκρυσε ο λοχίας ο Ζώης κι έκανε πέρα τα χαρτιά με τις είδησες του κόσμου,
    ανοίγοντας τα πέντε δάχτυλα καταπάνω τους.
    Και οι άλλοι εμείς δε λέγαμε τίποτε, μονάχα με τα μάτια του δείχναμε κάτι σαν ευγνωμοσύνη.

    Από το ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ

  28. Γιάννης Κουβάτσος said

    25: Ο Χάρης είναι ψείρας στη δουλειά του, δεν μπορεί να μην ξέρει. Στον τόμο με τα άπαντα, που επιμελήθηκε, στο «προσωπικό» γλωσσάρι π.χ. του Ελύτη στον «Μικρό Ναυτίλο», διόρθωσε την μπουγκενβίλια σε μπουκαμβίλια, με το αιτιολογικό ότι έτσι την έλεγε ο ποιητής και επειδή το γλωσσάρι αυτό αποτελείται από λέξεις κατά κανόνα λαϊκές

  29. Λεύκιππος said

    Σήμερα γιορτάζει ο Νέστορας. Μετά τον Αη Δημήτρη είναι Β’ Εθνική και δεν μετράει τόσο.

  30. sarant said

    25 Παρεξήγηση -τώρα τον ρώτησα, πριν από μια ώρα.

  31. voulagx said

    Το χωριό Μπαλτζί Λαρίσης μετονομάστηκε σε Κυψελοχώριον το 1940.
    http://www.lithoksou.net/p/metonomasies-ton-oikismon-tis-thessalias

  32. Κιγκέρι said

    Υπάρχει και χωριό Μπάλτζα (Μελισσοχώρι) στο νομό Θεσσαλονίκης, όπου ήταν η έδρα του ελληνικού στρατηγείου στην πολύνεκρη μάχη Κιλκίς-Λαχανά το 1913. Δεν ξέρω, αλλά όλη η φράση με τους καπεταναίους από το 97 και το 12 «με το αίμα επάνω τους ακόμη Βουργάρων και Τούρκων», πιο πολύ εκεί με πάει, παρά σε μπαλτατζήδες που έγιναν, ποιητική αδεία μπαλτζήδες.

    https://www.antibaro.gr/article/23755

  33. 30 Δηλ. ο «σοφός Νέστορας του ιστολογίου» γιορτάζει δυο φορές αλλά τόσο κοντά η μια στην άλλη που δεν έχει γούστο 🙂

    Όπου νάναι τα σχόλια θ’ αρεώσουν και κάνω ό,τι μπορώ…

  34. Georgios Bartzoudis said

    Νομίζω και γω ότι είναι περίπου ιεροσυλία το να επεμβαίνεις σε γραπτό καταξιωμένου λογοτέχνη.
    Σχετικά με το «αερόπλανο», θα πω ότι έτσι (και όχι αεροπλάνο) το έλεγαν και οι παλιοί, στα Μακεδονικά (για την ακρίβεια, έλεγαν «αηρόπλανου»). Έτσι ακούγεται και σε ένα παλιό λαϊκό άσμα:
    – Αυτή: …Στην Αμερική θα πάω για να παντρευτώ
    – Αυτός: …Αερόπλανο θα πάρω νάρθω να σε βρω
    Κοντολογίς, το «αερόπλανο» δεν είναι …Ελυτισμός!

  35. nikiplos said

    10@
    Σε κάθε πόλεμο, το (προσωπικό) κίνητρο του φαντάρου είναι η προσωπική επιβίωση πρωτίστως και το πλιατσικολόγημα δευτερευόντως. Είτε ο πόλεμος είναι για (κούφια) ιδανικά, είτε για το βασιλιά, είτε για οτιδήποτε άλλο φούμαρο σερβίρεται.

    Ακόμη και ο ιδεολογικός (στα λόγια) πόλεμος, προϋποθέτει ότι οι νικητές θα καταλάβουν την εξουσία και θα αναλάβουν οφίτσια – είναι ίμερος να διατάζεις φοβισμένους ανθρώπους και να έχεις εξουσία, να γίνεσαι κυρίαρχο αρσενικό, όπως και να το κάνουμε.

    νΣτους περισσότερους πολέμους οι φαντάροι ρίχνοντα στη μάχη ως κρέας για τα πολυβόλα κλπ.

    Ο Χίμλερ όμως έκανε μια σπουδαία ανακάλυψη: Οι στρατοί και οι ηγεμόνες τους υπερασπίζοντας το ποίμνιό τους. Επομένως καταστρέφοντας αυτό πρώτα, αίρεις το δέλεαρ να πολεμήσουν. Ποιός πολεμάει όταν πληροφορηθεί πως η οικογένειά του ολόκληρη κάηκε ζωντανή? Έτσι έκτοτε τα όπλα μαζικής καταστροφής σε αυτό στοχεύουν: στον άμαχο πληθυσμό. Μετά τον Β’ΠΠ χάρη στην τρομερή και ευφυέστατη ανακάλυψη του χερ Χίμλερ, όλοι οι πόλεμοι χωρίς εξαίρεση είχαν περισσότερα θύματα άμαχους παρά στρατιώτες. Βομβαρδίζεις διαλύεις πόλεις, πολίτες σπίτια, εργοστάσια, υποδομές και παραλύεις τον εχθρό. Ο στρατηγός Βαρτάνης δεν έχει κανένα κίνητρο να αντισταθεί… Μεγάλος νους…

  36. Costas X said

    35. «Σχετικά με το «αερόπλανο», θα πω ότι έτσι (και όχι αεροπλάνο) το έλεγαν και οι παλιοί, στα Μακεδονικά…»

    Έτσι το έλεγαν και στα Επτάνησα. Και στο κάτω-κάτω, γιατί να είναι λάθος; Μήπως δεν λέμε «αερΌπλοιο» το Ζέπελιν;

  37. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    – αεροπλάνα – αερόπλανα: Βρε παιδιά, μήπως στο σχολικό βιβλίο “έβαλε το χεράκι του” ο διορθωτής του word; Το αποκλείετε;
    (Για μένα αερόπλανα, και μόνο…)

    – Περί μπαλτατζήδων:
    ’’Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία οι λεγόμενοι μπαλτατζήδες αποτελούσαν ιδιαίτερη ομάδα υπηρετών των σουλτανικών ανακτόρων οι οποίοι ήταν επιφορτισμένοι με τη φύλαξη του χαρεμιού, φέροντας στη ζώνη τους μπαλτά.
    Επίσης μπαλτατζήδες λέγονταν και ειδικοί πυροσβέστες (στρατιώτες) πελεκυφόροι που ακολουθούσαν τις πρώτες πυροσβεστικές αντλίες με αποκλειστικό έργο τη κατεδάφιση ξύλινων οικιών προς αποτροπή επέκτασης και περιορισμό πυρκαγιών.’’
    (Από τη ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ)

    – Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ηρακλειώτη ιστοριοδίφη και μεταφραστή των Κωδίκων του Ιεροδικείου Ηρακλείου (έργο τεράστιας σημασίας και αξίας) Νίκο Σταυρινίδη, μπαλτατζήδες λέγονταν και οι απλοί ξυλοκόποι του Σεραγιού. (Δύσκολο να ήταν επιφορτισμένοι και με τη φύλαξη του χαρεμιού 🙂 )
    Το παρακάτω είναι απόσπασμα από το βιβλίο του «Ρέμπια Γκιουλνούς, η Ρεθυμνιά Χριστιανή Σουλτάνα», δημοσιευμένο σε συνέχειες στην εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ του Ηρακλείου.

  38. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    – Ακόμη κάτι για τους μπαλτατζήδες.
    Στην περιοχή του Πόντου τουλάχιστον, φαίνεται ότι αποτελούσαν συγκεκριμένη στρατιωτική μονάδα.

    Περισσότερα εδώ (από όπου και το παραπάνω απόσπασμα) http://epm.omegatechnology.gr/magazines/magazinevolumesubjectpages.aspx?bookid=2007&id=9499&Page=44&CurrentPage=44

  39. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Όταν έχεις να κάνεις με ατόφιο χρυσάφι που μετατράπηκε σε Αστραφτερό Κόσμημα στα χέρια θεϊκού Πρωτομάστορα, αναρωτιέσαι καμιά φορά για το πώς να μοιράσεις την ευγνωμοσύνη σου.
    «Η πορεία προς το μέτωπο» αλλά και όλο το Άξιον Εστί θα μας συνάρπαζαν το ίδιο αν δεν μας το δίδασκαν οι φωνές του Κατράκη και του Μπιθικώτση και η μουσική του Μίκη;

  40. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    24 ΓΤ >>αΡεοπλάνα
    και ταρου ταρου ταρου ταρου ταμ ταμ ταμ τραμ
    χάσαμε τ΄αΡεοπλάνο το βαπόρι και το τραμ

  41. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    Υπόθεση Φριτς Μπάουερ: Μυστική Ατζέντα
    Der Staat gegen Fritz Bauer
    του Λαρς Κράουμε

    Ένα έξοχο βιογραφικό δράμα στην ΕΡΤ2 26.10.2019

    ΚΡΙΤΙΚΗ 19 DEC 2016

    4 στα 10

    Μια ακόμη αληθινή ιστορία για τα ανοιχτά τραύματα της μεταπολεμικής Γερμανίας, μια ακόμη συγκλονιστική ιστορία που αξίζει να μάθεις ακόμη κι αν αυτό δεν θα γίνει με μια εξίσου συγκλονιστική ταινίαΓερμανία, 1957. Ο εισαγγελέας Φριτς Μπάουερ έχει σημαντικά στοιχεία ότι ο συνταγματάρχης των SS και ‘αρχιτέκτονας του Ολοκαυτώματος’ Αδόλφος Άιχμαν, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τις μαζικές απελάσεις των Εβραίων, φέρεται να κρύβεται στο Μπουένος Άιρες. Ο Μπάουερ, ο οποίος είναι ο ίδιος Εβραίος, έχει προσπαθήσει να οδηγήσει στο δικαστήριο τα εγκλήματα του Τρίτου Ράιχ, μετά την επιστροφή του από την εξορία στη Δανία. Μέχρι στιγμής δεν τα έχει καταφέρει, λόγω της έντονης αποφασιστικότητας της Γερμανίας να καταστείλει το σκοτεινό παρελθόν της. Εξαιτίας της δυσπιστίας του στο γερμανικό σύστημα δικαιοσύνης, ο Φριτς Μπάουερ έρχεται σε επαφή με τη Μοσάντ, το Ινστιτούτο Πληροφοριών και Ειδικών Αποστολών του Ισραήλ, διαπράττοντας προδοσία. Ο Μπάουερ δεν ζητά εκδίκηση για το Ολοκαύτωμα, αλλά τον απασχολεί βαθιά το μέλλον της Γερμανίας.

    Οι γερμανικές ταινίες που αναφέρονται σε άγνωστες ιστορίες της μεταπολεμικής Γερμανίας και αφορούν κυρίως τον τρόπο με τον οποίο ένας ολόκληρος λαός αποφάσισε να αποσιωπήσει για πολλά χρόνια όλα όσα συνέβησαν, είναι – σε κάθε περίπτωση – συναρπαστικές, αν και τις περισσότερες φορές παραμένουν «μετρημένες» κινηματογραφικά, συμβατικές τόσο ώστε να μην τολμούν την υπέρβαση που θα τις έκανε κάτι περισσότερο από ένα ακαδημαϊκό μάθημα ιστορίας.

    Αυτό συνέβη στο θεματικά συγγενές «Ο Λαβύρινθος της Σιωπής», το ίδιο συμβαίνει και με την «Υπόθεση Φριτς Μπάουερ», την αληθινή ιστορία του εισαγγελέα που ανέλαβε προσωπικά την καταδίωξη εγκληματιών Ναζί, όπως ο Αντολφ Αϊχμαν, ο οποίος αφού υπήρξε υπεύθυνος για τον αφανισμό εκατοντάδων Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, κατέφυγε στην Αργεντινή και παρέμεινε ελεύθερος αφού κανείς δεν μπορούσε (ή δεν ήθελε) να τον εντοπίσει.

    Χωρίς συμμάχους, αλλά αντίθετα με αναπάντεχους – και κατά βάση άγνωστους – εχθρούς που θα ήθελαν να μην αποκαλυφθεί καμία αλήθεια για το Ολοκαύτωμα και απειλές για τη ζωή του αλλά και τις φημολογούμενες σεξουαλικές του προτιμήσεις, ο Μπάουερ μοιάζει με έναν καουμπόι μέσα στην Αγρια Δύση μιας τόσο πληγωμένης χώρας που αρνείται να κοιτάξει κατάματα την αλήθεια και προτιμά να καταδιώξει ακόμη μια φορά όποιον προσπαθεί να την αποκαλύψει.

    Η διαδρομή του μοιάζει με μια αποστολή που πρέπει να ολοκληρωθεί με οποιοδήποτε τίμημα, σαν αυτό να είναι το τελευταίο πράγμα που χρωστάει στην ανθρωπότητα πριν παραδώσει τους ογκώδεις φακέλους του που θα ξαναγράψουν την ιστορία από την αρχή και σωστά. Και η σχέση του με έναν νεαρό εισαγγελέα που θα τον πιστέψει, θα τον βοηθήσει, θα εκπληρώσει το δικό του χρέος απέναντι στη συνείδηση, τη χώρα και τη Ιστορία θα είναι καθοριστική.

    Αν το φιλμ του Λαρς Κραουμε μοιάζει μικρότερο από το θέμα του, αυτό σίγουρα δεν οφείλεται στον Μπούργκχαρτ Κλάουσνερ (θυμηθείτε τον από τη «Λευκή Κορδέλα» του Μϊκαελ Χάνεκε) που κάνει κάτι απείρως σπουδαιότερο από το να υποδύεται τον Φριτς Μπάουερ: ενσωματώνει μέσα στην κίνησή του, την αποφασιστικότητα, τον αδιόρατο τρόμο του, την ειρωνεία και την απόλυτη πίστη του στο καλό, όλα όσα τον κάνουν έναν πραγματικό αντι-ήρωα που του αξίζει όχι μόνο μία ταινία αλλά και μια θέση στην Ιστορία.

    Γύρω του, όλα μοιάζουν αδύναμα, λίγα και όχι ακριβώς συγκλονιστικά. Από την επίμονη επεξηγηματική διάθεση ώστε τίποτα να μην μείνει αδιευκρίνιστο, μέχρι τον ατμοσφαιρικό μεν αλλά λίγο Ρόναλντ Ζέρφελντ (του «Phoenix»), το νουάρ άρωμα που σβήνει άδοξα σε κάτι λιγότερο από το λαβυρινθώδες κυνηγητό της αλήθειας και τον διάχυτο διδακτισμό, το «Υπόθεση Φριτς Μπάουερ» σε κρατάει σε αγωνία ακόμη και για κάτι που γνωρίζεις ήδη, αλλά δεν σου προσφέρει παρά τη συγκίνηση μιας διαπίστωσης.

    Μέσα του διακρίνεις – αλλά μάταια περιμένεις να βγει στην επιφάνεια εκείνη η ταινία που θα μιλούσε για τα προσωπικά φαντάσματα, την ατομικότητα που ορίζει την Ιστορία, την ενοχή που γίνεται όπλο απέναντι στην αδικία και την πορεία των πραγμάτων που συνήθως χρειάζεται τους τολμηρούς για να λοξοδρομήσει και να μπει στη σωστή τροχιά…

    http://flix.gr/cinema/der-staat-gegen-fritz-bauer-review.html

    ΥΓ Εκτος απο τον Γαμο της Μαριας Μπραουν του Φασμπινερ, σπανια εβλεπες γερμανικη τεχνη πο να ασχολειται με τα εγκληματα πολεμου των Γεμανων του Β ΠΠ.

  42. Costas Papathanasiou said

    ΟΙ ΕΛΥΤΕΙΟΙ ΜΠΑΛΤΖΗΔΕΣ
    Ξεκινώντας κάπως αξιωματικά θα υποστηρίξω ότι στον αληθινό(διότι υπήρχουν και απομιμήσεις)ποιητικό λόγο, ό,τι φαινομενικά σόλοικο, χρησιμοποιείται ηθελημένα ως ερέθισμα για περαιτέρω προβληματισμό του δέκτη του. Οπότε εδώ:
    Οι «μπαλτζήδες…σειώντας το πελέκι» φαίνονται να προέρχονται από αιολική συγκοπή φωνήεντος
    του «μπαλτ(α)τζήδες» [όπως π.χ μπατζής=(ηπειρώτικα)αυτός που συγκεντρώνει το αρμεγμένο γάλα από το μπατζαργειό(σλαβ. bačija=τόπος αρμέγματος, bač-βουκόλος),δηλαδή, το τυροκομείο της στρούγκας, απ’όπου και η απλολογία «μπα(τζα)τζής»].
    Κατ’αυτόν τον τρόπο, σε συνδυασμό με την εναρκτήρια παράγραφο της φέρουσας τους «μπαλτζήδες» περιόδου[είχαμε(…)κοιτάξει σε κατρέφτη,(…) γνώριμα παλιά σημάδια(…)την ύστερη,(…),πια(…)δεν ήμασταν οι ίδιοι], ο ποιητής μοιάζει να(ή είναι βέβαιο πως) κάνει ένα πικρόχολο σχόλιο για την αντιφατική ανθρώπινη φύση:
    Είμαστε κατ’επίφαση όντα του καλού(μελισσοκόμοι, μπαλτζήδες/μπαλήδες). Κατά βάση εξακολουθούμε να είμαστε πολεμοχαρή και αιμοβόρα «ζα» (ιδίως εμείς οι του Άρεως άρρενες), δηλαδή «μπαλτατζήδες» που υποκρύπτουν το κυριαρχικό τους Άλφα(άλφα στερητικό και όχι προσθετικό όπως στο α-δελφός), ημιάγρια όντα που με την πρώτη ευκαιρία ξανασφάζονται για να κατακτήσουν(βλ.Συρία).
    Εάν δε (ποιητού επιτρέποντος), θεωρήσουμε ως συμπαραδηλούμενες και τις ομόηχες τουρκογενεις έννοιες μπαλτζίκι(balçık =λάσπη, βούρκος– σημειωτέον το δις επαναλαμβανόμενο «τη λάσπη, όπου, φορές, εκαταβούλιαζε») και μπαλντίζα/μπάλτζα(baldız=κουνιάδα), είναι σα να συμπεραίνεται επιπροσθέτως ότι σ’αυτό το κύλισμά μας στο βούρκο, «σόι πάει το βασίλειο».
    Μπαλτζήδες λοιπόν = (κατά Ελύτη) Μπαλήδες+Μπαλτατζήδες(και μακάρι να επικρατήσει τελικά μόνο το πρώτο σκέλος του συμφυρμού)..,

  43. Γιάννης Κουβάτσος said

    43: Πολύ ωραία ανάλυση και εξήγηση. Οι ειρηνικοί μπαλτζήδες που μεταλλάσσονται σε άγριους μπαλτατζήδες ή γιατί η ανθρώπινη φύση είναι πολύπλοκη ή, να προσθέσω, επειδή στον πόλεμο ο μπαλτζής αναγκάζεται να γίνει μπαλτατζής, προκειμένου να επιβιώσει και να υπερασπίσει πατρίδα και δικούς. Όπως και να ‘χει, η εξήγηση του Κώστα αποδεικνύει για άλλη μια φορά γιατί η ποίηση ουσιαστικά δεν μεταφράζεται. Άντε να μεταφέρεις σε ξένη γλώσσα τον μπαλτζή και τον μπαλτατζή και την εξ αυτών ποιητική επίνοια του δημιουργού.

  44. Jorge said

    Πάντως σαν όπλο ο Μπαλτάς και το τσεκούρι , είναι για εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, στα τελειώματα .sic! Η απόλυτη εκσπερμάτωση για όλους τους στρατοκαβλους.

  45. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Θα πάρω τ’ αερόπλανο ,ωραία Αιγιώτισσα

  46. nikiplos said

    45@ ο πέλεκυς ήταν όπλο που κυρίως χρησιμοποιούταν για να σπάζει τις ασπίδες (κατά βάση ξύλινες με μεταλλική προστασία) και τις πανοπλίες και τα κράνη τους.

  47. Πέπε said

    @43:

    Ωραία ανάλυση, συμφωνώ κι εγώ. Όχι πως πως μου περνά έστω κι απ’ την άκρη του μυαλού μου το ενδεχόμενο να ισχύει, αλλά δεχόμενος αξιωματικά ότι αυτήν που όντως ισχύει ούτε θα τη μάθουμε ποτέ ούτε και χρειάζεται, βρίσκω αυτήν του Κώστα Π. να είναι στη σωστή κατεύθυνση.

    Ιδιαίτερα προσυπογράφω το απόσπασμα «στον αληθινό(διότι υπήρχουν και απομιμήσεις)ποιητικό λόγο, ό,τι φαινομενικά σόλοικο, χρησιμοποιείται ηθελημένα ως ερέθισμα για περαιτέρω προβληματισμό του δέκτη του».

    Και εδώ μοιάζει να έχουμε όντως κάτι το σόλοικο. Η τροπή «μπαλτατζής > μπαλτζής» ούτε με απλολογία ερμηνεύεται ικανοποιητικά, ούτε με αιολική συγκοπή. Άρα, δε μένει παρά η ποιητική ερμηνεία (όποια κι αν είναι).

  48. Γιάννης Κουβάτσος said

    48: «Άρα, δε μένει παρά η ποιητική ερμηνεία (όποια κι αν είναι).»
    Ακριβώς. Διαβάζοντας αναλύσεις ποιητικών έργων από έγκυρους κριτικούς και μελετητές (π.χ. την ανάλυση του «Ημερολογίου ενός αθέατου Απριλίου» από τον Αργυρίου), καταπλήσσεσαι από την πολυπλοκότητά τους, από τους συσχετισμούς που επιχειρούνται, από τη σημασία των πραγματολογικών στοιχείων και την επιλογή αυτής της λέξης και όχι άλλης. Καταπλήσσεσαι αλλά και απογοητεύεσαι και αποθαρρύνεσαι. Δεν θα πήγαινε ποτέ το μυαλό σου σε όλα αυτά, σου έλειπαν σημαντικά στοιχεία, νιώθεις σαν ψάρακας μπατσάκος μπροστά στους αστέρες του εγκληματολογικού. Οπότε ή παρατάς το διάβασμα κορυφαίων ποιητικών έργων ή τα διαβάζεις με καμιά ντάνα βοηθήματα από δίπλα ή τα διαβάζεις χωρίς καμιά βοήθεια και αποκομίζεις και απολαμβάνεις ό,τι σου επιτρέπουν η νοημοσύνη και η ευαισθησία σου.

  49. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ

    Εκεί κοντά στον όχτο τους εθάψαμε…
    Στερνή τιμή τους μια βολή, και κάτι
    που μια άγνωστη μανούλα τους ψιθύρισε
    και διάβηκε με δακρυσμένο μάτι.

    Kαι πόσο λυπημένοι, Θε μου, φύγαμε…
    Τη λεβεντιά τους άρπαξεν η μάχη
    στη γη παρατημένα τα τουφέκια τους
    κ΄ οι σύντροφοι στ΄ αντίσκηνα μονάχοι.

    Θα τους θυμάται το χωριό τους. Πένθιμη
    η ριπή του πολυβόλου θα τους κλαίει
    στο «προσκλητήριο των νεκρών» κι ο σύντροφος
    το «έπεσαν ενδόξως» θα μας λέει.

    Χαρά στους πεθαμένους που θα ζήσουνε
    -Κάνει όμορφο το θάνατον η σφαίρα-
    κι αν κάπου εκεί στον όχτο τους αφήσαμε
    κι εμείς θε να πεθάνουμε μια μέρα.
    Δ. Καρράς αξ/κός

    Εφημερίδα ΑΧΡΙΣ*
    της 1380 Movάδος
    15 Μαρτίου 1941 Αριθ Φ. 5

    *ΟΧΡΙΣ στα τρία πρώτα φύλλα(συνολικά εκδόθηκαν 7-το τελευταίο 6.4.41). Βγήκε μέσα στην Κατοχή.
    http://62.103.28.111/paranomos/rec.asp?id=94154&nofoto=0

  50. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    43>>μπατζής=(ηπειρώτικα)αυτός που συγκεντρώνει το αρμεγμένο γάλα από το μπατζαργειό(σλαβ. bačija=τόπος αρμέγματος,

    Από κει άραγε και η καρδιτσιώτικη τυρόπιτα, η μπατζίνα ;

  51. Μαρία said

    μπαλτζήδες· μπαλτζής σημαίνει μελισσοκόμος·εννοεί σκαπανείς οπλισμένους με πελέκι. 🙂

    Απο το παλιότερο βιβλίο κειμένων νεοελλ. λογοτεχνίας της τρίτης γυμνασίου.

  52. Γιάννης Ιατρού said

    34β: Όλες οι καλές προθέσεις μετράνε 🙂

  53. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    43 κε:
    Θα ήμουν περισσότερο ευεπίδεκτος στην τολμηρή, αλλά και γοητευτική, ερμηνεία-ανάλυση του κ. Costas Papathanasiou, αν το επίμαχο κομμάτι του κειμένου ανήκε στο κυρίως ποίημα.
    Είμαι, όμως, κάπως διστακτικός στο να τη δεχτώ, γιατί η ποιητική πρόζα των ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΩΝ στο «Άξιον Εστί» είναι πιο ’’ρεαλιστική’’ (ας πούμε) και σαφώς διαφορετικού ύφους από το υπόλοιπο, ’’καθαρά’’ ποιητικό, έργο.

    Λεπτομέρεια (άσχετη;): Ο Ελύτης γεννήθηκε στη συνοικία «Εφτά Μπαλτάδες» του Ηρακλείου, την οποία μνημονεύει στην αρχή του «Άξιον Εστί»:
    ’’Πρώτα σύρθηκαν με δύναμη
    και ψηλά πάνω από τα μπεντένια ξεκαρφώθηκαν πέφτοντας
    οι «Εφτά Μπαλτάδες»…’’

  54. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    52 >>σκαπανείς 🙂
    Ο Ιταλός γιατρός Alfonso Nuzzo Mauro στην υπηρεσία του Ιμπραήμ στο βιβλίο του «La Catastrofe di Mesolongi», Napoli 1830, σχετικά αφηγείται: «Ένας Λόχος γενναίων Τούρκων μπαλτατζήδων (σκαπανέων) γέμισε αυτά τα περάσματα με άμμο κάτω από τα αδιάκοπα πυρά τον φρουρίου (Βασιλαδιού)».
    https://www.impantokratoros.gr/31BD30BF.el.aspx

    54 >>συνοικία «Εφτά Μπαλτάδες» του Ηρακλείου
    κι ό,τι διαβαζα πως τ΄άφηκαν στη ρημαγή και μετά το γκρέμισαν το κονάκι του Σαμή Μπέη
    https://www.cretalive.gr/history/na-thn-thymomaste-loipon-ki-aythn-thn-hmera

  55. Αγγελος said

    (50) Προφανώς εννοείς «μέσα στον πόλεμο (του 40-41)», όχι «μέσα στην Κατοχή» (που δεν είχε αρχίσει ακόμα)!

  56. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ωχ,κοτσάνα!μέσα στον ελληνοϊταλικό βέβαια! Αντίθετα το 7ο και τελευταίο τεύχος εκδόθηκε με την επίθεση των Γερμανών.

  57. Κιγκέρι said

    Από την ιστοσελίδα του ΓΕΣ

    Σκαπανείς του Ελληνικού Μηχανικού το 1882.

    http://www.army.gr/sites/default/files/styles/emblem_style/public/20180808_dmx_istoria3.jpg?itok=BqiJ9e44

  58. spyridos said

    58

    Ο σκαπανέας σε αντιπολεμική έκδοση

    https://sarantakos.wordpress.com/2015/12/06/koumantareas-2/

  59. Πέπε said

    58:
    Κάποιος στραβοτετραγώνισε την εικόνα. Δεν μπορώ να φανταστώ ότι σκαπάνευαν όλη μέρα και διατηρούσαν αυτή τη …σιλουέτα!

  60. Το κείμενο του Ελύτη, μολονότι έχει μορφή πεζού, είναι στην πραγματικότητα, ποίημα και σαν τέτοιο πρέπει να το δούμε. Αυτό σημαίνει ότι κάθε γράμμα ή σημείο στίξης έχει την σημασία του και για αυτό είναι απαραβίαστο.
    Υπάρχει μια μεγάλη εννοιολογική διαφορά ανάμεσα στο μία μία και στο μια μια: στην πρώτη δίνεται έμφαση στην σπανιότητα του διανεμόμενου υλικού, εδώ την σταφίδα, που την κάνει πολύτιμη για την επιβίωση των στρατιωτών, ενώ η δεύτερη παραπέμπει περισσο

  61. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    55. ΕΦΗ, έτσι είναι, δυστυχώς!
    Το Ηράκλειο είχε διαχρονικά (εδώ και κάποιες δεκαετίες…) την ατυχία να έχει μια Αρχαιολογική Υπηρεσία που -πλην εξαιρέσεων- «διυλίζει τον κώνωπα και καταπίνει την κάμηλον». Βοηθούσης, βέβαια, και της αλλοπρόσαλλης σχετικής νομοθεσίας…
    Ξέρω τουλάχιστον 3 τέτοια αξιόλογα κτήρια στο Ηράκλειο, που μέσα σε δύο, τρία -το πολύ- χρόνια θα έχουν την τύχη του αρχοντικού του Σαμή Μπέη. Αν δεν μεσολαβήσει κανένας σεισμός εντωμεταξύ…

  62. Κιγκέρι said

    59:

    Τώρα δα το διάβαζα!

  63. Ενα τραγούδι για τον Λάμπρο !!

  64. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Άγγελε 56, ευχαριστώ δεν είπα! (η …κεραμίδα γαρ 🙂 )
    ………………
    Η διαστρωμάτωση του προσωπικού των μεταλλείων κατά άρχουσα σειρά ήταν η εξής:
    (…)
    Οι μπαλτατζήδες (αξινοφόροι), των οποίων ασχολία ήταν σε καιρό ειρήνης να κόβουν ξύλα για τους κλίβανους και να στερεώνουν τα μεταλλεία, ενώ σε καιρό πολέμου συνόδευαν το στρατό κόβοντας ξύλα για τις ανάγκες του, καταστρέφοντας δάση ή ανοίγοντας περάσματα.
    http://www.pontos-news.gr/pontic-article/146484/ta-metalleia-toy-pontoy

  65. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    36 Xαρακτηριστικά, στον πρώτο πόλεμο ο μεγάλος ογκος των απωλειών ήταν στρατιωτικοί. Στον δευτερο πολεμο ήταν μισοί-μισοί. Τώρα είναι 98% άμαχοι.

    43-44-48 Ωραία σχόλια

    50 Πολύ ωραίο εύρημα.

    52 Οικονομική εξήγηση

  66. 43 – 49 κ.α. Ναι, ο ποιητής διαλέγει τις λέξεις αλλά πολλές φορές καταπλήσσεται από τα νοήματα των λέξεών του που ανακαλύπτουν οι μελετητές – αναλυτές τους. Κι όχι μόνο ο ποιητής.

  67. ΣΠ said

    67
    Αυτό μου θύμησε ένα ανέκδοτο με τον Κωστή Παλαμά, που μας είπε ο φιλόλογός μας στο γυμνάσιο. Ελπίζω να το μεταφέρω σωστά.
    Παρακολουθούσε ο Παλαμάς μια διάλεξη στην οποία ένας καθηγητής πανεπιστημίου ανέλυε την ποίηση του Παλαμά. Σε κάποιο σημείο προσπάθησε να παρέμβει λέγοντας ότι δεν εννοεί αυτό που ανέφερε ο καθηγητής. Και ο καθηγητής του απάντησε: «Αφήστε την ανάλυση σε εμάς. Εσείς όταν το γράφατε είχατε έμπνευση».

  68. Γιάννης Κουβάτσος said

    57: Αυτό είναι αλήθεια. Αλλά, όταν το ποίημα, στο σύνολό του ή εν μέρει, είναι «σκοτεινό», είναι μοιραίο να συμβαίνει αυτό. Και δεν είναι αναγκαστικά κακό, αντιθέτως. Οι πολλαπλές ερμηνείες είναι μέρος της γοητείας του ποιήματος. Μπορείς να διαβάσεις ένα ποίημα εκατό ή διακόσιες φορές και να μη σου λέει τίποτα. Κι εκεί που περπατάς κάποιο δειλινό στο ακροθαλάσσι, μόνος και κοιτάς τον ήλιο να γέρνει, να αστράψει στο μυαλό σου το νόημά του. Το δικό σου νόημά του. Λόγια του Λιαντίνη αυτά, εξαιρετικού αναλυτή λογοτεχνικών έργων.

  69. “Λένε κάποια τραγούδια και ιστορικά βιβλία

    πως ο στρατός μας θαυματούργησε στην Αλβανία.

    Αλλ’ ο πατέρας μου κανένα θαύμα δε θυμόταν

    κι όταν τον ρώταγα τον πόλεμο τον καταριόταν.

    – Ποιοι ήταν πατέρα οι νικηταί και ποιοι οι ηττημένοι;

    – Στον πόλεμο, παιδί μου, υπάρχουν μόνο σκοτωμένοι…

    Τα κρυοπαγήματα και τα κουρέλια του θυμόταν.

    – Και τα ανδραγαθήματα; Ρωτούσα. Αποκρινόταν:

    – Μπορεί οι νεκροί που τάφηκαν μέσα στο χιόνι

    που πολεμήσαν μοναχοί και που πεθάναν μόνοι…

    – Κ’ η Παναγία που σας προστάτευε πού ήτανε πατέρα

    δεν ήταν δίπλα σας όταν φωνάζατε αέρα;

    – Ίσως την έβλεπαν οι στρατηγοί την Παναγία

    όταν μας ψάχνανε στους χάρτες μέσα στα γραφεία…”.

    Θωμάς Γκόρπας «Το αλβανικό».

  70. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το 69 στο 67.

  71. Πέπε said

    @61:
    > > Το κείμενο του Ελύτη, μολονότι έχει μορφή πεζού, είναι στην πραγματικότητα, ποίημα και σαν τέτοιο πρέπει να το δούμε. Αυτό σημαίνει ότι κάθε γράμμα ή σημείο στίξης έχει την σημασία του και για αυτό είναι απαραβίαστο.

    Το ότι κάθε γράμμα ή σημείο στίξης του συγγραφέα είναι απαραβίαστο, ως γενική αρχή στη ζωή, είναι προφανώς μια αρχή στην οποία όλοι συμφωνούμε, αλλιώς αλίμονο! Κατά περίπτωση όμως, υποστηρίζω ότι μπορούν να υπάρξουν ειδικές οπτικές για το θέμα.

    Το σχολείο δεν ταυτίζεται με την πραγματική ζωή. Στο σχολείο προετοιμάζεσαι, στη ζωή ζεις. Στο σχολείο λύνεις ασκήσεις φυσικής με τον όρο «υπό Κ.Σ.» (κανονικές συνθήκες: αν θυμάμαι καλά, μία ορισμένη ατμοσφαιρική πίεση, μηδενική τριβή κλπ.), οι οποίες όμως δεν απαντούν στη ζωή.

    Εδώ λοιπόν τι έχουμε; Έχουμε έναν τύπο, «αερόπλανα», που διδασκόμαστε ότι δεν είναι ο σωστός. Και ξαφνικά μάς τον πετάει ο Ελύτης. Από κάποια ηλικία και πέρα, το αποτέλεσμα θα είναι (καλώς εχόντων των πραγμάτων) να διδαχτούμε ότι αυτό που γενικά είναι λάθος, κάπου μπορεί να είναι σωστό, ή ακόμη ότι κάπου μπορεί να μην υπάρχει σωστό και λάθος αλλά μόνο η επιλογή του καθενός, ή ακόμη, όχι η επιλογή του καθενός αλλά μόνο των ποιητών, εφόσον έχουν κερδίσει επάξια αυτό τον τίτλο.

    Αλλά για να γίνει κατανοητό όλο αυτό, πρέπει να έχουμε ήδη κατακτήσει κάποιο επίπεδο. Νωρίτερα υπάρχουν δύο πιθανοί κίνδυνοι. Είτε να θεωρήσουμε ότι ο Ελύτης γράφει λάθος (και, κατά πιθανή προέκταση, ότι η ποιητική άδεια είναι να αμολάς ανεξέλεγκτα ό,τι βατραχιά κατεβάσει η κούτρα σου και να «είσαι ο εαυτός σου»), είτε να κλονιστεί η πεποίθησή μας στο σωστό και στην ύπαρξη σωστών γενικώς.

    Προσωπικά θεωρώ ότι το να εδραιώσεις την πεποίθησή στου στην ύπαρξη σωστών είναι απαραίτητο στάδιο πριν φτάσεις να τα αμφισβητήσεις.

    Άρα, το κάθε πράμα στον καιρό του.

    (Και τα αερόπλανα είναι απλώς ένα παράδειγμα, που στην τελική μπορεί να ‘ναι και του κορέκτορα όπως ήδη αναφέρθηκε. Ούτε και επιμένω ιδιαίτερα ότι το συγκεκριμένο *θα έπρεπε* να διορθωθεί. Γενικώς όμως, για ορισμένες σχολικές χρήσεις θεωρώ ότι μπορούν να γίνονται επεμβάσεις-εξομαλύνσεις.)

  72. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Πριν το Αξον Εστί ο Ελύτης είχε γράψει (έμεινε ημιτελές) την «Αλβανιάδα» .
    Σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στο περιοδικό «Πανσπουδαστική» το 1962,είχε πει
    «… Το ποίημα αυτό δεν δημοσιεύθηκε ποτέ. Μεταδόθηκε όμως τον Οκτώβριο του 1956 από τον Ραδιοφωνικό Σταθμό Αθηνών… »
    Το άκουσα προ ολίγου αλλά δεν ξέρω να το βρω από το αρχείο της ερτ
    Το έργο παρουσιάστηκε σε μουσική Μάνου Χατζιδάκι, ραδιοφωνική σκηνοθεσία – επιμέλεια Νίκου Γκάτσου και θεατρική απόδοση Θάνου Κωτσόπουλου και Μήτσου Λυγίζου.
    http://www.avgi.gr/article/10838/7684557/to-agnosto-poiema-tou-o-elyte-echetiko-ntokoumento-apo-to-archeio-tes-ert#

  73. Γιάννης Κουβάτσος said

    72: Τότε δεν θα πρέπει να διδάσκονται λογοτεχνικά κείμενα με αποκλίνον από το τρέχον λεξιλόγιο, Πέπε, τουλάχιστον στο δημοτικό. Το «πείραγμα» των λογοτεχνικών κειμένων, ως συμβιβαστική λύση, είναι απαράδεκτο. Νομίζω, όμως, ότι μπορούν να διδαχτούν και αυτά τα κείμενα και ο ενημερωμένος (χμ!) εκπαιδευτικός να προσφέρει τις απαραίτητες εξηγήσεις. Στο εν λόγω κείμενο, μπορεί να πει στα παιδιά (μέσα από συζήτηση, ακόμα καλύτερα) ότι ο αφηγητής είναι ένας λαϊκός άνθρωπος από χωριό, γι’ αυτό χρησιμοποιεί λέξεις και εκφράσεις που μας ξενίζουν. Πάνω εκεί μπορεί να πεταχτεί ο πιτσιρικάς και να πει ότι κι ο παππούς του ταξιά και τρακτέρια λέει. Δεν μιλάω θεωρητικά, μου έχουν προκύψει στην τάξη κάτι τέτοιες ενδιαφέρουσες περιπτώσεις. Ακόμα θυμάμαι πόσο με είχαν εκπλήξει οι ερμηνείες των παιδιών σε συζήτηση για το «Παιδί με το γρατσουνισμένο γόνατο».

  74. sarant said

    70 Δεν το ήξερα

    73 Ενδιαφέρον

    * Ο Γ. Χάρης μου λέει ότι δεν θυμάται να είχε συζητήσει τη λέξη με τον Ελύτη. Πάντως, και στην α’ έκδοση είναι «μπαλτζήδες».

  75. Κιγκέρι said

    Μήπως φορούσαν κάτι προστατευτικό στο κεφάλι που έμοιαζε με την κάσκα των μελισσοκόμων;

  76. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το ύψωμα 731 το υπερασπίζει το 2ο Τάγμα του 5ου Συντάγματος Τρικάλων, με διοικητή τον Δημήτριο Κασλά.
    Σύμφωνα με τα Αρχεία Στρατού, έπεσαν 100.000 βλήματα μέσα σε δύο ώρες. Σε μισή ώρα δεν είχε μείνει δέντρο όρθιο στην κορυφή, σε μιάμιση ώρα τα πάντα ανασκάφτηκαν και σε δύο ώρες το ύψωμα είχε ρημαχτεί ολοσχερώς.
    …μόνο με τους θρυλικούς βομβαρδισμούς του Βερντέν, στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, μπορεί να παραβληθεί. Τ’ ακούει και ζαρώνει περίτρομη η ψυχή του ανθρώπου.
    …Ο στρατός του Μουσολίνι είχε υποστεί πανωλεθρία, με 12.000 νεκρούς και 3.000 τραυματίες. Οι απώλειες της ελληνικής πλευράς ανήλθαν σε 1.200 νεκρούς και 4.000 τραυματίες. Το ύψωμα 731 οι στρατιώτες της εποχής το ονόμασαν «Γολγοθά»…
    Ο ταγματάρχης Δημήτρης Κασλάς, ο οποίος είχε πολεμήσει και στη Μικρά Ασία, επέστρεψε από το μέτωπο, λίγο αργότερα ανέλαβε τη διοίκηση του 52ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ στο Λιανοκλάδι, ενώ μετά την απελευθέρωση γνώρισε την εξορία και πέθανε τον Φεβρουάριο του 1966, με τον βαθμό του απλού στρατιώτη μιας και οι μεταπολεμικές κυβερνήσεις δεν του αναγνώρισαν ούτε καν την εποποιΐα του 731, επειδή είχε πολεμήσει στο πλευρό των κομμουνιστών του ΕΛΑΣ.
    https://www.newsbeast.gr/greece/arthro/2952657/i-pio-foniki-machi-tou-alvanikou-metopou-sto-ipsoma-731

  77. Spiridione said

    73. Δεν πρέπει να υπάρχει ονλάιν το ραδ. αρχείο.
    Στο περιοδικό Πανσπουδαστική το 1962, όπου έδωσε και συνέντευξη, δημοσιεύτηκε το πρώτο μέρος. Είναι νομίζω η μοναδική του δημοσίευση. Το υπόλοιπο δεν δημοσιεύθηκε ποτέ.
    Εδώ ένα απόσπασμα της συνέντευξης, (το 1962 είναι, όχι το 1965).
    http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=2011-10-22&s=diaxronika

    Και εδώ ένα άλλο μέρος της συνέντευξης, αλλά και το δημοσιευμένο μέρος της Αλβανιάδας
    http://enpoermionis.blogspot.com/2014/10/40.html

  78. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    77. Υψωμα 731

    ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ

    Σκηνοθεσία: Άρης Μπινάρης

    Από 4 Νοεμβρίου έως 3 Δεκεμβρίου 2019

    για 10 μόνο παραστάσεις

    Μετά τη μεγάλη απήχηση που γνώρισε στην Αθήνα, σε ελληνικά και ξένα φεστιβάλ*, και τις διθυραμβικές κριτικές, το «Ύψωμα 731» κλείνει την επιτυχημένη πορεία του, δίνοντας 10 τελευταίες παραστάσεις στο θέατρο Πορεία.

    Εκμεταλλευτείτε την προσφορά προπώλησης για όλες τις παραστάσεις.

    731 μέτρα πάνω από τον Άδη…

    Μια μουσικοθεατρική παράσταση για την αξία της ελευθερίας.

    Το 1941, στο Ύψωμα 731, ο ολιγάριθμος ελληνικός στρατός κατορθώνει μια συντριπτική νίκη επί του πολυάριθμου ιταλικού στρατού του Μουσολίνι, στην προσπάθεια του τελευταίου να καταλάβει την Ελλάδα. Στη μάχη που δόθηκε, τα γεγονότα και οι αριθμοί αγγίζουν τη σφαίρα του παράδοξου όσον αφορά τον μικρό αριθμό των Ελλήνων οπλιτών αλλά και τους τρόπους με τους οποίους αντιμετώπισαν μία ιταλική επίθεση μυθικών διαστάσεων.

    Στην παράσταση, με όχημα την αφήγηση των γεγονότων, η μάχη ανάγεται στο υπαρξιακό και ψυχικό πεδίο των ανθρώπων, εκεί όπου νικάει ο παράδοξος τρόπος σκέψης, αυτός που αντιβαίνει στην κοινή αντίληψη και έρχεται σε σύγκρουση με τις εκάστοτε κρατούσες αντιλήψεις ή την κοινή λογική· εκεί όπου η νίκη του παράδοξου τρόπου σκέψης περιέχει ως κεντρική έννοια την αξία της ελευθερίας, απέναντι σε μια δύναμη, που αρχικά φαντάζει άτρωτη, και που προσπαθεί βίαια να εγκαθιδρύσει στο υπαρξιακό και ψυχικό πεδίο των ανθρώπων ένα πρότυπο κανονικότητας και ομογενοποίησης που τελικά μας απομονώνει από την ίδια τη ζωή.

    Πληροφορίες που αντλούνται από εφημερίδες και μαρτυρίες της εποχής, καθώς και συνεντεύξεις και απομνημονεύματα ανθρώπων που συμμετείχαν στη μάχη, μεταστοιχειώνονται σε μουσική, κίνηση και λόγο.

    Θέατρο Πορεία 1η σεζόν από 18 Φεβρουαρίου έως 28 Μαίου 2019

    Θέατρο Πορεία 2η σεζόν από 4 Νοεμβρίου έως 3 Δεκεμβρίου 2019

    * Διεθνές Φεστιβάλ Mittelfest, Cividale del Friuli, Ιταλία, 14 Ιουλίου 2019.

    Διεθνές Φεστιβάλ Άνδρου, 3 Αυγούστου 2019.

    […]
    https://poreiatheatre.com/plays/ypswma-731/

  79. sarant said

    78 Μπράβο. Είναι κάπως περίεργο που δεν έχει προσεχτεί αυτό το ημιτελές έργο.

  80. ΚΩΣΤΑΣ said

    Δικές μου επιθυμίες ή ιδιοτροπίες. Θέλω ατόφια κι απαράλλακτα τα ποιήματα ή τα πεζά και ό,τι καταλάβω. Δεν δίνω και πολλή σημασία στους κριτικούς και στους αναλυτές. Μόνο σε ό,τι προσλάβω εγώ αισθητικά και συναισθηματικά. Αυτός είναι και ο λόγος που υπεραγαπώ για παράδειγμα Βάρναλη και Κοτζιούλα, παρά Ελύτη και Σεφέρη, αν και θα έπρεπε, για ειδικούς λόγους… 😂 προς τους δύο τελευταίους να είμαι πιο ευμενής.

    Για τους μπαλτζήδες, μετά τη διευκρίνιση του 75* , μην το ψάχνετε, πρόκειται για απλολογία ή παρόραμα και μας είναι αδιάφορο, αφού από τη συνέχεια της πρότασης καταλαβαίνουμε περί τίνος πρόκειται.

    Για κάποιες μετατροπές σε σχολικά βιβλία. Παρότι κι εδώ είμαι υπέρ του ακριβούς πρωτοτύπου, βρίσκω κάπως συγγνωστές κάποιες αλλαγές, που δεν έχουν σχέση βέβαια τόσο με το ίδιο το κείμενο, αλλά περισσότερο με την εν γένει εκπαιδευτική διαδικασία. Δεν επιθυμώ επ’ αυτού να επεκταθώ περισσότερο.

  81. mitsos said

    Καλησπέρα
    @43 Πολύ καλή μεν η εξήγηση αλλά …

    να κάνω κι εγώ μια υπόθεση εργασίας

    … νομίζω πως παλαιότερα πολλοί μπαλτζήδες ήταν και μπαλτατζήδες και θα το εξηγήσω

    τα παλαιότερα χρόνια η προστασία του δάσους ήταν πολύ περισσότερο συνδεδεμένη με την οικονομία του δάσους. Η σχεδιασμένη υλοτομία και γενικότερα η παρέμβαση του ανθρώπου στο δάσος ήταν διαμεσολαβούμενη μέσω μελισσοκόμων και ρητινοπαραγωγών ( μπαλτζήδες και ρετσινάδες )
    Ακόμη και ειδικές συμφωνίες τόσο με υλοτόμους που εμπορεύονταν ξύλο όσο και με βοσκούς.
    Μια από τις αιτίες των περισσότερων δασικών πυρακαγιών ( εκτός από την μεγαλύτερη επισκεψιμότητά τους τουρίστες που δεν έχουν οικονομικούς ή άλλους δεσμούς με το δάσος ) ήταν και η απότομη πτώση της υγειούς επιχειρηματικής δραστηριότητας μέσα στο δάσος.
    Οι μπαλτζήδες συνήθως ήταν (ανταποδοτικά) και μπαλτατζήδες (υλοτόμοι) όπως και ρετσινάδες και όχι λίγες φορές και βοσκοί.
    Σήμερα η σχέση ανθρώπου δάσους δεν είναι σχέση ζωής αλλά σχέση εκμετάλλευσης . Πριν 80 όμως χρόνια η ταύτιση μπαλτζήδων και μπαλτατζήδων δεν θα φαινόταν μάλλον παράδοξη
    «Ypothesis figo»

  82. Μια παλιά φίλη said

    Έμεινα άναυδη από τη δημόσια παραδοχή του κ. Σαραντάκου (75) ότι αγνοούσε το πασίγνωστο ποίημα «Το αλβανικό» του Θωμά Γκόρπα (απο τη συλλογή «Τα ποιήματα» εκδόσεις «Κέδρος») που μας θύμισε ο σχολιαστής Χτήνος στο 70. Ως φανατικιά χατζιδακικιά, τολμώ να θυμίσω (σε περίπτωση που το αγνοείτε) ότι την καλύτερη ανάλυση για το τί πραγματικά υπήρξε η 28η Οκτωβρίου την έχει κάνει ο αλησμόνητος Μάνος Χατζιδάκις από την εκπομπή που είχε στο ραδιόφωνο του «Σκάϊ». Η απομαγνητοφώνηση είναι επί λέξει

    Μ. ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ: «Γιατί είπε το «Όχι» ο Μεταξάς αφού θαύμαζε τον άξονα και κυβερνούσε με τον τρόπο του χιτλερικού εθνικοσοσιαλισμού; Αυτά είναι λίγο πολύ γνωστά, οι πιέσεις, οι Άγγλοι, τα ανάκτορα κλπ. Μπορεί κανείς να ερωτηθεί: Και αν λέγαμε ναι; Πάλι στα ίδια θα ήμασταν. Ένα δυο χρόνια υπό συμμαχικήν επιστασία – μήπως δεν ήμασταν πέντε και δέκα χρόνια κάτω από αυτούς; – και ύστερα μέσ’ στη συμμαχία και τέλος στην ευρωπαϊκή κοινότητα.. Άσε και εκείνη την μεταπολεμική ψευδαίσθηση που μας την καλλιεργούσαν και οι πρώτες μεταπολεμικές κυβερνήσεις μας ότι ήμασταν και οι πρωταγωνιστές του πολέμου, οι περιούσιοι των συμμάχων. Πιστεύαμε στο τέλος σαν τον Καραγκιόζη πως εμείς σκοτώσαμε τον κατηραμένον όφι. Μεθύσαμε από δόξα που μόνοι μας χαρίσαμε στους εαυτούς μας. Για άλλη μια φορά νίκησαν οι Χίτες, οι κουτσαβάκηδες, οι ταγματασφαλίτες, οι βασανιστές και οι μέλλοντες Μιχαλόπουλοι και Κουρήδες. Αυτή είναι η 28η Οκτωβρίου».

  83. mitsos said

    Καλώς τονε …
    και έλεγα που χάθηκε αυτό το παιδί ;
    στο Ιλοινόη;

  84. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    36 τέλος – Δε νομίζω πως είναι ανακάλυψη του Χίμλερ αλλά όπως και όλες οι αλλαγές στην ανθρώπινη κοινωνία, είναι αποτέλεσμα της τεχνολογικής εξέλιξης άρα και της προσαρμογής του τρόπου πολέμου. Για παράδειγμα π.χ, δεν ξέρω τι μάθατε οι περισσότεροι εδώ στον στρατό για τον πόλεμο αλλά εγώ εκτός από τα βασικά του πεζικού, (πύρ και κίνηση 🙂 ) έμαθα να καταστρέφω κυρίως υποδομές του εχθρού, χωρίς να έρθω ποτέ αντιμέτωπος με τον στρατό του στην πρώτη γραμμή. Θυμάμαι ακόμη τον τρελαμένο λοχαγό Γκιόκα (με τρείς στερήσεις βαθμού) που μας μάθαινε πώς να δηλητηριάζουμε υδραγωγεία, με στόχο, ΟΧΙ την εξόντωση του πληθυσμού αλλά την γενική ασθένειά του. Μας έλεγε πως είναι πολυτιμότεροι οι τραυματίες από τους νεκρούς, απασχολούν περισσότερο ανθρώπινο δυναμικό ενώ ταυτόχρονα γονατίζουν την οικονομία, κάτι που δεν κάνουν οι νεκροί. Αυτά κι άλλα «όμορφα» το 1983, τώρα η πολεμική εξέλιξη έχει φτάσει σε άλλα επίπεδα φονικότητας και δεν μιλώ για τα πυρηνικά όπλα.
    Με αυτά τα δεδομένα, δεν τον λές και μεγάλο νού τον Χίμλερ. 🙂

    Υ.Γ – Ένα άλλο που έχει αλλάξει, είναι οι κατακτητικοί πόλεμοι, πλέον δεν έχουν κανέναν νόημα γι΄αυτό και δεν συμβαίνουν ενώ παράλληλα κοστίζουν ΠΑΝΑΚΡΙΒΑ, όπως και η κατοχή μιάς χώρας, το Αφγανιστάν και το Ιράκ το αποδεικνύουν.

    64 – Eυχαριστώ Gee, τελικά δεν μπόρεσα να σου πώ πως δεν θα έρθω στην συναυλία γιατί θα πάμε με την Παπέν σ΄αυτή του Μπράϊαν Άνταμς που της αρέσει πολύ, (καλός αλλά κάπως γλυκανάλατος για μένα) στις 18 Νοεμβρίου.
    Προσωπικά για τον μόνο καλλιτέχνη που θα πήγαινα σε συναυλία του, είναι ο Steven Wilson, ειδικά με την φανταστική Ninet Tayeb.

    Ανταποδίδω.

  85. sarant said

    84 Ε, ναι

  86. Πέπε said

    74:
    Γιάννη, δεν ξέρω σε ποια ηλικία θα έθετα το όριο. Πάντως λογοτεχνία χωρίς ίχνος αποκλίνοντος λεξιλογίου, μόνο πολύ πρόσφατη πιστεύω να υπάρχει.

    Έχω κάνει Ερωτόκριτο σε Γυμνάσιο στην Κάρπαθο και στην Κρήτη, και σε ΕΠΑΛ στην Αθήνα. Τα Καρπαθόπουλα δεν ξέρουν βέβαια κρητικά αυτομάτως λόγω γειτνίασης, είναι διαφορετικά τα ιδιώματα, είναι όμως εξοικειωμένα με την ιδέα ότι δε μιλάνε όλοι σαν αυτούς, άρα υπάρχουν κι άλλοι (οι Κρητικοί εν προκειμένω) που δε μιλάνε όλοι σαν εκείνους. Έτσι, ψυχολογικά είχαν κάποια βοήθεια. Και ξέρουν και κάποια στοιχεία του ιδιώματος που τα έχουν κι οι ίδιοι (ενώ οι ίδιοι οι Κρητικοί τα έχουν αποβάλει!), όπως τα ρήματα με -σι στο γ’ πληθυντικό, π.χ. αυτάνα μ’ εκινήσασι. Οπότε, εξηγούσαμε μερικές λέξεις και προχωρούσαμε στην ουσία.

    Και για τα Κρητικόπουλα, ψυχολογική είναι πιο πολύ η βοήθεια. Κανείς τους δε μιλάει τα κρητικά του Κορνάρου, ούτε καν από τη γιαγιά του δεν τ’ ακούει, αλλά και μόνο η ιδέα ότι αυτά είναι κρητικά τους ξεφοβίζει. Καθώς και το ότι ο Ερωτόκριτος φοριέται όσο δε φαντάζεσαι στην Κρήτη, οπότε ακόμη και όποιος δεν έχει ακούσει ούτε ένα στίχο, ούτε ξέρει την υπόθεση κλπ., και πάλι κάπως αισθάνεται οικεία.

    Στην Αθήνα, και μάλιστα σε ΕΠΑΛ (διαφορετικά αποσπάσματα βέβαια), το μάθημα ήταν βατερλό. Έπρεπε να εξηγούμε κάθε λέξη, τη σύνταξη κάθε φράσης, και δεν έμενε ούτε καιρός ούτε το παραμικρό κέφι (από το εξαρχής λιγοστό) για να δούμε τι στο διάβολο λέει τελικά αυτό το κείμενο.

    Φυσικά, δεν εισηγούμαι να αλλάξουμε τον Ερωτόκριτο. Παραθέτω όμως ένα παράδειγμα όπου έζησα πολύ έντονα την εμπειρία του ότι όταν χρειάζεται να εξηγείς πολλά το κείμενο χαντακώνεται. Αυτό δεν πρέπει να γίνεται.

    ___________

    83

    Άντε πάλι…

    Αφού προυκλήθην, θα αποκαλύψω ότι ο κ. Σαραντάκος ασφαλώς και ήξερε το ποίημα -ας το αμφισβητήσουν αν τολμούν οι χριστιανούληδες σχολιασταί κκ. Τεό και Μπλογκ, και θα διασυρθούν στο πανελλήνιο-, προτίμησε όμως να τηρήσει σιγήν παλαιάς Αρσακειάδος για να μη δυσαρεστήσει τον φιλαράκο του κ. Παντελεήμονα Μπουκάλα.

  87. konstantinos said

    και το πιο γνωστό αερόπλανο

  88. Εύχομαι οι Γιάννηδες να γίνουν (υ)Γειάνηδες !

    # 85 τέλος

    Λάμπρο, σωστά μοιράζεσαι τις επιλογές, μου θύμισες κάποιον φίλο όταν πρώτη φορά η τιβι θα έδειχνε και τα 52 ματς του θερινού μουντιάλ είχε συμφωνήσει με την γυναίκα του μια μέρα σινεμά και την άλλη τιβί…
    Δίκαιο μεν, αλλά χάνω εγώ 26 ματς ή όχι, μονολογούσε !!

  89. Τι εορτάζομεν την 28ην Οκτωβρίου ; μια ήττα σε αγώνα όπου ανοίξαμε το σκορ…

    Στ’ αλβανικά τα υψώματα μια μέρα
    περιπλανιότανε αδέσποτη μια σφαίρα
    τρύπησε μια καρδιά πέρα για πέρα
    και ο φαντάρος φώναζε Αέρα !

  90. Costas Papathanasiou said

    51
    Από κει και η μπατζίνα. Η μαμά Λενιώ την κάνει γλυκάρμυρη με κολοκυθόψιχα και πρόβειο. Η καλύτερή της είναι αυτή που την προσφέρει διστακτικά λέγοντας: «Δεν μου πέτυχε». (Εξ αιτίας της, κοντεύω να πιστέψω ότι όλες οι γυναίκες είναι φύσει ποιήτριες, ενώ ψευτοποιητές μπορεί να είναι μόνον άντρες »)
    48,54,67,68,81,82
    Υγιής κοινωφελής προβληματισμός. Νομίζω όμως ότι δεν δίνεται η δέουσα προσοχή στην περιγραφή «βλοσυροί πάνου απ’ τον ώμο σειώντας το πελέκι» η οποία κατά τρόπο σαφέστατο, καθόλου σκοτεινό ή παρερμηνεύσιμο, αφορά αποκλειστικά και μόνο σε ανθρώπους αγριωπούς, πολεμοχαρείς, με διάθεση φονική.
    Από μόνοι τους οι «μπαλτζήδες» δεν είναι «λέξη συγκεκομμένη, απλολογία ή “παρόραμα!”(:συνονόματος 81)».
    Γίνονται «φαινομενικά σόλοικοι» όταν ο ποιητής τούς βάζει, αντί να κρατούν βαζάκι μέλι, να ανεμίζουν απειλητικά το διαχρονικό αδελφοκτόνο εργαλείο/όπλο(:πελέκι= πλατιά, κοφτερή, μεταλλική ή πέτρινη λεπίδα, προσαρμοσμένη σε ξύλινη ράβδο/λαβή), αποκαλύπτοντας τα πρωτόγονα ένστικτά τους που ξυπνάνε,«Γιατί, καθώς όταν βαρούν απανωτές αναποδιές τους ίδιους τους ανθρώπους πάντα, συνηθάν εκείνοι στο Κακό», έτσι όπως γίνονται όλοι ρινόκεροι στο έργο του Ιονέσκο και έτσι όπως τα αγόρια φτάνουν σε φόνο στον «Άρχοντα των Μυγών» του Γκόλντινγκ.
    Συνεπώς το ότι ο πόλεμος μεταμορφώνει τους ανθρώπους(<άνδρας+ωψ) σε θηρία ικανά για αιματοκύλισμα στο βούρκο, θα πρέπει να θεωρηθεί ως δεδομένη σκληρή αλήθεια και όχι ως υπερρεαλιστικό ποιητικό εύρημα ή αποκύημα φαντασίας επίδοξων αναλυτών.
    Πέραν τούτου, στο να δεις ότι πίσω από έναν μπαλτζή κρύβεται ένας χασάπης-μπαλτατζής σε στρέφει ο ποιητής και με τη χρήση λέξεων ασυνήθιστων, παραμορφωτικών, φθαρμένων, κολοβωμένων [π.χ. αερόπλανων, κατρέφτης, Βουργάρων, Τι(αντί: γιατί/διότι)] και ξεναγώντας σε σε ανοίκεια τοπία θανάτου («στα μέρη όπου δεν έχει καθημερινές και σκόλες, μήτε αρρώστους και γερούς, μήτε φτωχούς και πλούσιους»).
    Το τι άλλο θα δει κανείς σ’αυτή την περιήγηση(π.χ. η περιβαλλοντολγική διασταση «ασκημίζαμε χωρίς αιτία την πλάση» που σωστά επισημαίνεται στο 82), είναι συνάρτηση οπτικής γωνίας και ματιών του καθενός, εάν και εφόσον είναι διατεθειμένος να τα κουράσει(:τα δικά μου έτσι που τα ρίχνω εσχάτως στην οθόνη Η/Υ, θα τα χαλάσω οπωσδήποτε).

  91. sarant said

    91 Από εκεί και ο μπάτζος, είδος τυρί δευτερης ποιότητας.

    Αλλά η μπαΖίνα στον Κοτζιούλα είναι χυλός από καλαμποκάλευρο.

  92. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    77. ΕΦΗ
    Δημ. Κασλάς: ’’…με τον βαθμό του απλού στρατιώτη μιας και οι μεταπολεμικές κυβερνήσεις δεν του αναγνώρισαν ούτε καν την εποποιΐα του 731, επειδή είχε πολεμήσει στο πλευρό των κομμουνιστών του ΕΛΑΣ’’.

    Ίνα αναφωνήσωμεν δια μίαν εισέτι φορά το μετά κινήσεως της κεφαλής κοινότυπον: «ΕΛΛΑΣ το μεγαλείον σου!» (Μέρα πού’ναι σήμερα…)

    Πάντως, απ΄ό,τι διαβάζω: Με την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης το 1985 προήχθη, μετά θάνατον, σε ταξίαρχο. (Κάτι είναι κι αυτό…)
    Υπάρχει κι ένα ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ για τη ζωή του με μαρτυρίες, φωτογραφίες κλπ εδώ: https://youtu.be/Q582sM3KiGw

    ΥΓ. Ρίξε μια ματιά στο σχ. 39… 🙂

    Καλημέρα σε όλους!

  93. ΚΩΣΤΑΣ said

    Καλημέρα!

    91 Συμπατριώτη και συνονόματε, κι εγώ βλέποντας το «βλοσυροί πάνου απ’ τον ώμο σειώντας το πελέκι» το ίδιο συναίσθημα ένιωσα, όπως το περιγράφεις παρακάτω, χωρίς να δώσω μεγάλη σημασία στο μπατζήδες. Στον πόλεμο όλοι άγριοι γίνονται, τους οδηγοί η ανάγκη της επιβίωσης. Πιθανό, βλέποντας την ανάλυσή σου και τον προβληματισμό του Νικοκύρη, αν είναι θελημένος τύπος, μπορεί να έχετε δίκιο, δεν επιμένω στην απλολογία ή παρόραμα. εκείνο που επιμένω είναι ότι με τα ακόλουθα της πρότασης, εγώ εισέπραξα το ίδιο συναίσθημα, όπως το αναλύεις παρακάτω.

    *Την μπατζίνα μήπως την ξέρεις και ως ζυματούρα; Ως βάση έχει το καλαμποκάλευρο και ξύσματα από ώριμο κολοκύθι.

  94. Γιάννης Ιατρού said

    ..«βλοσυροί πάνου απ’ τον ώμο σειώντας το πελέκι»..

    κι αυτοί, κάτι τσεκούρια κουβαλούν …. Η παράδοση βλέπεις 🙂

  95. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    93. ΜΙΚ >> Υ.Γ
    Το είχα δει νωρίτερα κι ασφαλώς έπρεπε να βάλω ως παραπομπή στο 39 σου το 65 μου αλλά ως τ΄απόγεμα μου ΄φυγε- κακώς 😦 .
    Μου φάνηκε ενδιαφέρον αυτό το «αξινοφόροι» ως επεξήγηση για τους μπαλτατζήδες καθώς και
    «Η διαστρωμάτωση του προσωπικού των μεταλλείων». Ιδίως οι ομοκατάληκτοι ματεντζήδες, τσαγουλτζήδες, γαλτζήδες.
    ……….

    Μπάτζος, μπάτζιος κλπ, διάφορα τυριά σε περιοχές Θεσσαλίας,Ηπείρου,Μακεδονίας
    https://sarantakos.wordpress.com/2013/10/18/50albanian/

  96. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

  97. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Υπερήφανος γι αυτά τα Ελληνόπουλα!
    http://www.thestival.gr/society/item/486838-simaioforos-apo-ti-nigiria-timi-mou-poy-eimai-ellinida-den-symfono-me-ti-diakomodisi-tis-parelasis

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: