Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τουρκολεξιλογικά

Posted by sarant στο 4 Νοέμβριος, 2019


Tο άρθρο που θα διαβάσετε σήμερα δημοσιεύτηκε χτες, πρώτη Κυριακή του μήνα, στην κυριακάτικη Αυγή στη μηνιαία στήλη μου «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία».

Για ένα τόσο εκτενές θέμα θα μπορούσε να γραφτεί άρθρο δεκαπλάσιας έκτασης, η εφημερίδα όμως έχει περιορισμούς χώρου. Στην εδώ αναδημοσίευση αντιστάθηκα στον πειρασμό να προσθέσω υλικό, επειδή μου φάνηκε πως θα κατάστρεφα την ισορροπία του κειμένου. Πρόσθεσα πάντως την εικόνα κι ένα λεξιλογικό λινκ -αλλά είμαι βέβαιος ότι στα σχόλιά σας θα αναφέρετε πολλά αξιόλογα προσθετέα.

Τουρκολεξιλογικά

Τον μήνα που μας πέρασε “η γείτων”, όπως συχνά αποκαλείται στον Τύπο η Τουρκία, βρέθηκε στο προσκήνιο της διεθνούς επικαιρότητας, οπότε δεν είναι περίεργο που θα της αφιερώσουμε το σημερινό μας άρθρο. Για τις κινήσεις όμως του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο πολύπλοκο παιχνίδι, άλλοτε σκάκι κι άλλοτε πόκερ, που παίζεται στη Συρία θα έχετε διαβάσει σε άλλες στήλες της Αυγής. Εμείς εδώ, ως γνωστόν, λεξιλογούμε.

Το εθνωνύμιο Τούρκοι είναι άγνωστης ετυμολογίας αν και φυσικά υπάρχουν πολλές εκδοχές για την προέλευσή του. Πιθανές αναφορές υπάρχουν σε ρωμαϊκές πηγές και πιο σίγουρες σε κινεζικές πηγές από τον 5ο αιώνα μ.Χ. Στα ελληνικά, ο αστρολόγος Πάλχος που έζησε μάλλον τον 5ο-6ο αιώνα είναι ο πρώτος που μνημονεύει τους Τούρκους στο έργο του, ενώ τον 6ο αι. υπάρχουν αρκετές αναφορές σε βυζαντινούς συγγραφείς και κυρίως στον ιστορικό Μένανδρο Προτέκτορα, που διηγείται αναλυτικά την πρώτη πρεσβεία Τούρκων (ήταν οι λεγόμενοι Γαλάζιοι Τούρκοι) προς τον Ιουστίνο Β’ και την επίσκεψη του Ζημάρχου στον χαγάνο των Τούρκων, που λεγόταν Σιζάβουλος. Χάρη στις επαφές αυτές εδραιώθηκε ο δρόμος του μεταξιού από την Κίνα στην Πόλη.

Στους επόμενους αιώνες οι Τούρκοι ήρθαν πιο κοντά στα μέρη μας και σιγά-σιγά άρχισαν να αποσπούν εδάφη από τη βυζαντινή αυτοκρατορία. Αν και το 1453 η πάλαι ποτέ βασιλεύουσα ελάχιστα εδάφη έλεγχε πλέον, αυτή η χρονολογία έχει μείνει ως ορόσημο παρόλο που άλλα γεγονότα (όπως η μάχη του Μαντζικέρτ το 1071 ή η άλωση του 1204) ίσως βάρυναν περισσότερο στην πλάστιγγα. Πάντως, η περίοδος που επικράτησε να λέγεται Τουρκοκρατία και που διάρκεσε, συμβολικά, τετρακόσια χρόνια (αμφιβάλλω αν υπήρξε κάποια περιοχή της σημερινής Ελλάδας που να έμεινε ακριβώς ή περίπου 400 χρόνια υπό τουρκικό έλεγχο) θεωρούμε ότι άφησε ανεξίτηλη σφραγίδα -και συνήθως όλα τα στραβά κι ανάποδα της σημερινής Ελλάδας τα χρεώνουμε σ’ αυτήν.

Πάντως, η τουρκοκρατία μπόλιασε τη γλώσσα μας με άφθονα τουρκικά δάνεια· υπολογίζονται σε αρκετές εκατοντάδες οι λέξεις της ελληνικής που είναι δάνειες από τα τουρκικά (σε πολλές περιπτώσεις, βέβαια, η απώτερη αρχή είναι τα αραβικά ή τα περσικά), μαζί και ορισμένα προθήματα και επιθήματα που παράγουν νέες ελληνικές λέξεις, όπως καρα- (καρατσεκάρω), -τζής (αεριτζής), -λίκι (δημοσιοϋπαλληλίκι).

Κάποιοι λόγιοι είχαν θέσει ως εθνικό καθήκον “να ξετουρκέψουμε τη γλώσσα μας” αλλά αυτά τα πράγματα δεν γίνονται με φιρμάνια ούτε με φετφάδες, παρά με τη φυσική εξέλιξη, η οποία άλλωστε λειτουργεί: διότι αν υπολογίσουμε τις μισοξεχασμένες ή τις ιδιωματικές λέξεις, καθώς και τις παρωχημένες, που αναφέρονται σε πράγματα της οθωμανικής περιόδου, θα δούμε πως η τουρκογενής φλέβα της ελληνικής φτάνει τις 5.000 λέξεις, από τις οποίες όμως, όπως είπαμε, μόνο μερικές εκατοντάδες είναι ζωντανές σε γενική χρήση. [Εδώ άρθρο του ιστολογίου με χίλιες και μία λέξεις τουρκικής προέλευσης, από τις πολύ κοινές έως τις όχι πολύ σπάνιες].

Ταυτόχρονα, το ίδιο το εθνωνύμιο Τούρκος έδωσε πολλές σύνθετες λέξεις όπως τουρκόγυφτος, τουρκομερίτης και τουρκόσπορος (έτσι έλεγε μειωτικά τους πρόσφυγες η ελληνική δεξιά, διαχρονικά αντιπροσφυγική), τουρκοπατημένος και τουρκόφιλος αλλά και τουρκοφάγος· και τουρκομπαρόκ, όπως επικράτησε να ονομάζεται κάθε τι κακόγουστο. Κι εδώ έχουν ξεχαστεί πολλές ακόμα λέξεις, όπως η παπαδιαμαντική βρισιά “τουρκανάκατος”.

Υπάρχει και μια λέξη που την οφείλουμε στη γείτονα χώρα και… δεν το ξέρουμε: το χρώμα τιρκουάζ και ο ημιπολύτιμος λίθος με το ίδιο γαλάζιο χρώμα. Εμείς πήραμε τη λέξη από τα γαλλικά, όπου ο λίθος ονομαζόταν pierre turquoise, τουρκικός λίθος, επειδή εισαγόταν από την Οθωμανική αυτοκρατορία. Για τον ίδιο λόγο στα αγγλικά η γαλοπούλα λέγεται turkey, παρότι είναι πουλί του Νέου Κόσμου, επειδή turkey hen είχε ονομαστεί η φραγκόκοτα, που ερχόταν από τη Βόρεια Αφρική, τότε υπό οθωμανικό έλεγχο.

Και η φρασεολογία μας έχει ίχνη της μακροχρόνιας αλληλεπίδρασης με τους Τούρκους. Έγινε Τούρκος λέμε όταν κάποιος θυμώσει πολύ, αγριέψει -υποτίθεται πως οι Τούρκοι ήταν βίαιοι και δεν έλεγχαν την οργή τους. Αλλά και το φαγητό ή το ποτό με πολύ αψιά γεύση το λέγανε Τούρκο, π.χ. το ξίδι αυτό είναι Τούρκος. Βάστα Τούρκο να γεμίσω, λέμε όταν κάποιος ή κάτι καθυστερεί ενώ η περίσταση απαιτεί γρηγοράδα. Σαράντα χρόνια τούρκικα, λέμε για να δηλώσουμε πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Μια ξεχασμένη, μανιάτικη φράση που τη βρίσκω γουστόζικη είναι η “Ετούρκεψε ο σουλτάνος;” που τη λέγανε σε όποιον έλεγε κάτι αυτονόητο -σαν τις αρκούδες στο δάσος. Ο τούρκικος καφές έγινε ελληνικός ιδίως μετά το 1974, ενώ οι τούρκικες τουαλέτες έχουν περιοριστεί πια, ακόμα και στον στρατό.

Σύμφωνα με τον θρύλο, όταν ξεσηκώνονταν οι υπόδουλοι Έλληνες (συνήθως με επικεφαλής τον μαρμαρωμένο βασιλιά) θα έδιωχναν τους Τούρκους “πέρα από την Κόκκινη Μηλιά”, την οποία ο Νικόλαος Πολίτης τοποθέτησε στο βυζαντινό Μονοδένδριον, στα περσικά σύνορα. Οι θρύλοι σπάνια επιβεβαιώνονται, το ίδιο και οι εθνικιστικές ονειρώξεις για επικείμενη διάλυση της Τουρκίας. Θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τους γείτονες.

 

171 Σχόλια to “Τουρκολεξιλογικά”

  1. Γς said

    Καλημέρα,
    καλή βδομάδα

    και

    Φέρτε μου Τούρκο να σφάξω!

  2. nikiplos said

    Καλημέρα. Να προσθέσω και το «Τουρκιά» που λέγεται απαξιωτικά για τους γείτονες. «Επίκαιρο» θα έλεγα το άρθρο καθώς ως φαίνεται στην ημεδαπή, το κόκκινο ποτάμι, έχει μεγάλη ακροαματικότητα καίτοι παρουσιάζει αρκετά μονόπλευρα κάποια γεγονότα.

  3. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ο καφές έγινε «ελληνικός» από τους φαιδρούς. Οι σοβαροί ξέρουν!
    https://www.politeianet.gr/books/9789602110805-petropoulos-g-ilias-nefeli-o-tourkikos-kafes-en-elladi-83330
    Ο τουρκικός πολιτισμός είναι πλουσιώτατος και ενδιαφέρων (μιλάμε για έναν ολόκληρο κόσμο, που κατοικεί σε έκταση πολύ μεγαλύτερη της Τουρκίας) και έχει πολλά να μας μάθει. Η επεκτατική εξωτερική πολιτική της Τουρκίας είναι το πρόβλημά μας, όχι ο τουρκικός λαός και ο πολιτισμός του..

  4. Θρασύμαχος said

  5. nikiplos said

    Όσον αφορά τις τουρκικές τουαλέτες, αναμφισβήτητα ήταν μια πολύ κακή εξέλιξη η εξαφάνισή τους, γιατί μαζί τους εξαφανίστηκαν και οι … δημόσιες τουαλέτες. Τις θεωρώ απείρως καθαρότερες από άποψη χρήσης, αρκετά άνετες όσον αφορά τη στάση (ενώ το βαθύ κάθισμα για τις γυναίκες στις καφετέρειες άνωθεν των ευρωπαϊκών, είναι μαρτύριο), με το μεγάλο πλεονέκτημα ότι καθαρίζονται σχετικά εύκολα σε σχέση με τις ευρωπαϊκές.

  6. sarant said

    Καλημέρα, καλή βδομάδα και ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα τουρκοσχόλια!

  7. μανιατολεσβιος said

    Κι εμενα η μανιατισσα γιαγια μου οταν ενα μαχαιρι δεν ηταν κοφτερο ελεγε «αυτο ουτε τουρκου μυτη δεν κοβει»

  8. Λευκιππος said

    Το «έγινα Τούρκος» μου έρχεται στο μυαλό όταν βλέπω εκείνο το βλέμμα του Erdogan

  9. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    3 β’ – Ενδιαφέρον σίγουρα, όλοι οι πολιτισμοί είναι ενδιαφέροντες, πλουσιώτατος δεν θα το έλεγα, αναλογικά με όλους τους άλλους πολιτισμούς (όπως και ο ελληνικός) που τους περιτριγυρίζουν, δεν έχουν αφήσει κάποιο ιδιαίτερο στίγμα στον κόσμο. Κυριολεκτικά μιλώντας, κανείς δεν ξέρει τίποτε για τον τουρκικό πολιτισμό.

  10. Γ-Κ said

    Ο θρύλος του «κόκκινου μήλου» είναι μεγάλο και ενδιαφέρον κεφάλαιο. Μάλλον ήρθε και αυτός από ανατολικά, από τους ίδιους τους Τούρκους.

    Στο Μουχτεσέμ Γιουζγίλ ως «κόκκινο μήλο» ανέφεραν (πια) τη Ρώμη, τον επόμενο «μεγάλο στόχο». Και όχι τη Βιέννη, ας πούμε, η οποία ήταν (ας ξαναπούμε) «εφικτός» στόχος.

  11. 10 Έτσι είναι, και στην πραγματικότητα (υπάρχει η άποψη ότι) πρόκειται για «χρυσό μήλο», το θόλο του Αγίου Πέτρου. Έτσι θυμάμαι από το σχετικό άρθρο του Χάσλουκ (τώρα και στα ελληνικά, https://www.ianos.gr/xristianismos-kai-islam-tin-epoxi-ton-soultanon-a-v-tomos-0136526.html )

  12. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Το τουρκομπαρόκ το πρωτοάκουσα από την Τανάγρη. Ίσως είναι δικό της, δεν ξέρω:

    Σ’ ένα τοπίο σαστισμένο
    που γέρνει στο τουρκομπαρόκ
    το στυλ μωρό μου είναι χαμένο
    τι κι αν εσύ δηλώνεις ροκ

    Το «έγινα Τούρκος» το έχουν και οι γείτονες, μαντέψτε με ποια εθνικότητα… 🙂

  13. LandS said

    Ο Κωνσταντίνος Ζ’ ο Πορφυρογέννητος στο De Administrando:

    38 Περὶ τῆς γενεαλογίας τοῦ ἔθνους τῶν Τούρκων, καὶ ὅθεν κατάγονται. Ὅτι τὸ τῶν Τούρκων ἔθνος πλησίον τῆς Χαζαρίας τὸ παλαιὸν τὴν κατοίκησιν ἔσχεν εἰς τὸν τόπον τὸν ἐπονομαζόμενον Λεβεδία ἀπὸ τῆς τοῦ πρώτου βοεβόδου αὐτῶν ἐπωνυμίας, ὅστις βοέβοδος τὸ μὲν τῆς κλήσεως ὄνομα Λεβεδίας προσηγορεύετο, τὸ δὲ τῆς ἀξίας, ὡς καὶ οἱ λοιποὶ μετ’ αὐτόν, βοέβοδος ἐκαλεῖτο. Ἐν τούτῳ οὖν τῷ τόπῳ, τῷ προρρηθέντι Λεβεδίᾳ, ποταμός ἐστιν ῥέων Χιδμάς, ὁ καὶ Χιγγιλοὺς ἐπονομαζόμενος. Οὐκ ἐλέγοντο δὲ τῷ τότε χρόνῳ Τοῦρκοι, ἀλλὰ Σάβαρτοι ἄσφαλοι ἔκ τινος αἰτίας ἐπωνομάζοντο.

    Αλλά εννοεί, από ότι λένε, τους Ούγγρους.

  14. giorgos said

  15. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Ενίοτε οι Τούρκοι ήταν προτιμώμενοι.

    Κάλλιο Τούρκου μαχαιριά παρά Βενετσάνου κρίση.
    Κάλλιο μακελειό στον Τούρκο παρά κριάς στον Βενετσάνο.

    (ελπίζω να μη μας διαβάζει η Νένα Βενετσάνου).

  16. atheofobos said

    5
    Σχετικά με τις τούρκικες τουαλέτες και το καθάρισμα τους, έχω γράψει ένα σπαρταριστό περιστατικό για το «αεροδρόμιο», τις τουαλέτες του «ΠΑΛΑΣΚΑ» που είχαν αυτό το όνομα λόγω του εκτεταμένου μήκους τους.
    Ο ΑΘΕΟΦΟΒΟΣ ΣΤΟ ΝΑΥΤΙΚΟ 2- ΝΑΥΤΗΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΗ ΕΦΕΔΡΩΝ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΤΟΥ «ΠΑΛΑΣΚΑ»
    http://atheofobos2.blogspot.com/2015/09/blog-post_9.html

    Επίσης, πρόσφατα νομίζω ότι είχα βάλει το λινκ για το ποστ που εξηγούσε γιατί οι τούρκικες τουαλέτες υπερτερούν των σημερινών. Όσοι δυσκοίλιοι φίλοι πείστηκαν από τα γραφόμενα μου και δοκίμασαν την απλή αυτή μέθοδο με ένα χαμηλό σκαμνάκι, με ευχαρίστησαν αργότερα για την αποτελεσματική διευκόλυνση εξόδου των καρπών της κοιλίας τους!
    ΜΗΠΩΣ ΧΕΖΟΥΜΕ ΛΑΘΟΣ;
    http://atheofobos2.blogspot.com/2015/06/blog-post.html

  17. Τουρκομπαρόκ κανονικά ονομάζεται αυτό το στιλ του 18ου αιώνα:
    https://www.alamy.com/stock-photo-huesrev-pasa-library-ottoman-baroque-style-the-golden-horn-at-eyuep-24427449.html
    http://web.mit.edu/4.611/www/L16.html

  18. Περιονουσκιας said

    9. Πράγματι, για έναν πολιτισμό τόσου χρονικού μήκους και γεωγραφικού πλάτους, είναι παράξενο το ποσό λίγα έχεις να πεις γι’αυτόν. Πιο πολλά ξέρουμε για τους Ινδούς και τους Κινέζους και τους Ιάπωνες που είναι μακρύτερα, πάρα για τους Τούρκους. Και όχι μόνο εμείς οι Έλληνες, αλλά και Ευρωπαίοι.

  19. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    7 Μπράβο, το έχω ακούσει παλιά

    15 Να προσθέσουμε και το «Κάνουν/είναι σαν τον Τούρκο με τον Φράγκο» = σαν τον σκύλο με τη γάτα

  20. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @9. Λάμπρο, ο πολιτισμός δεν είναι μόνο πνευματικός (να μην ξεχνάμε και τον υλικό) και ο πνευματικός δεν περιλαμβάνει μόνο ιδέες και λόγο (σ’ αυτά, μάλλον δεν διέπρεψαν οι τουρκικοί λαοί 🙂 ). Και βέβαια, να μην λησμονούμε ότι έχουμε να κάνουμε με μιά τεράστια αυτοκρατορία αιώνων, που απορρόφησε και μεταποίησε πολλά στοιχεία πολιτισμών των κατακτημένων λαών. (Κι απ’ ότι έχω ακούσει, υπάρχουν ουκ ολίγες έδρες τουρκικού πολιτισμού σε δυτικά πανεπιστήμια..)

  21. konos said

    15 (συνέχεια) Κρειττότερόν εστιν ιδέναι εν μέση τη πόλει φακιόλιον βασιλεύον Τούρκων ή καλύπτραν λατινικήν.. που είπε και ο Νοταράς!

  22. nikiplos said

    12@ Δεν πάει κάπου ο νους μου… μήπως με τους Πέρσες ή Άραβες?

  23. Πιθανότατα, η πρώτη περιοχή που εμφανίστηκαν οι Τούρκοι να είναι η Ματζουρία. Κατά την πρώτη χιλιετία π.χ. άρχισε η εξάπλωσή τους στην Άνω Ασία, για να μετατραπούν από ανθρώπους των δασών σε ανθρώπους της στέπας. Ένα από τα πρώτα ονόματα με τα οποία εμφανίζονται είναι Χιόνγκ-νου. Οι Χιόνγκ-νου, οι οποίοι αποτελούσαν τους βάρβαρους που πολιορκούσαν την Κίνα από το Βορρά, φαίνεται ότι περιλάμβαναν στους κόλπους τους και αρκετές άλλες φυλές. Στην προέλασή τους προς τα δυτικά συγκρούονται με με τους Γιουέ-τσε, τους οποίους διώχνουν από το Κανσού μεταξύ 177 και 165 π.χ. Οι Γιουέ-τσε, οι οποίοι πιθανόν να ταυτίζονται με τους Τοχάρους, εκδιώκονται και εξαναγκάζονται σε μετανάστευση. Έτσι έχουμε την πρώτη μεγάλη ιστορική μετανάστευση ενός λαού.

    Οι Γιουέ-τσε, οι οποίοι εκδιώχθηκαν από τους Χιόνγκ-νου φτάνουν στη Φεργκανά του σημερινού Ουζμπεκιστάν, στη συνέχεια στη Σογδιανή και καταλήγουν στη Βακτριανή, όπου καταστρέφουν το διάσημο ελληνικό βασίλειο που ίδρυσαν οι επίγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Αυτή ήταν και η πρώτη επώδυνη συνέπεια επί του ελληνικού κόσμου, του γεγονότος της ύπαρξης των τουρκικών ομάδων…..

  24. Παναγιώτης Κ. said

    Είπε μίαν φοράν (ο Κολοκοτρώνης) εις τον Κυβερνήτην (Καποδίστριας).
    ― Μου χάλασες την Ελλάδα.
    ― Γιατί; του απεκρίθη εκείνος.
    ― Γιατί έπρεπε να το κάμης 5 φράγκικο και 15 να το αφήσης τούρκικο, μετά είκοσι χρόνους να το κάμης 10 φράγκικο και να το αφήσης 10 τούρκικο, και πάλιν μετά είκοσι έτη να το κάμης 15 φράγκικο και να το αφήσης 5 τούρκικο, ώστε μετά είκοσι άλλους τόσους χρόνους να γίνη όλο φράγκικο.

    (Διήγησις συμβάντων της ελληνικής φυλής από τα 1770 έως τα 1836. 1846. Γιάννης Bλαχογιάννης, Iστορική Aνθολογία, 1927. 211).

  25. Obscure said

    «Τουρκάκια» λένε και κάποιες μικρές κόκκινες, πολύ καυτερές πιπεριές. Δεν ξέρω αν συνηθίζεται, τις έλεγε έτσι ο παππούς μου.

  26. Πάντως στις ιμπεριαλιστικές ονειρώξεις του Ερντογάν, ο όρος «Κόκκινη Μηλιά» [Kizil elma] έχει ιδιαίτερη συμβολική θέση: https://kars1918.files.wordpress.com/2009/03/kizilelma_projesi_basladi_en_buyuk_savas_gemileri_bile_1564233416_9329.jpg

  27. Παναγιώτης Κ. said

    «Αν είναι να τουρκέψεις, τότε να γίνεις αγάς».
    Φράση που την λέμε ελέγχοντας κάποιον που κάνει φτηνιάρικες παράνομες πράξεις.

  28. Παναγιώτης Κ. said

    @16. Btw, «παλάσκα» στην μαστορική (κουδαρίτικα) σημαίνει το…μουτζό.

  29. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τουρκοβούνια, Τουρκολίμανο.
    Τουρκοβιολιές σ΄εμάς τα γεράνια
    Τουρκαλαλάδες στη Χίο οι άγριες τουλίπες της

  30. nikiplos said

    28@ τι είναι τα κουδαρίτικα?

  31. giorgos said

    Οπου υπάρχει κοινή ιστορία καί συμβίωση , ό πολιτισμός είναι κοινός .
    http://katotokerdos.blogspot.com/2010/11/blog-post.html

  32. nikiplos said

    Να θυμηθούμε και τον Αντώνη Τουρκογιώργη, με την ευχή να είναι καλά. Μας χάρισε ωραίες στιγμές με τους Σώκρατες.

    Αλλά και για τους Πελοποννήσιους ο σημαντικός πολιτικός Θεόδωρος Τουρκοβασίλης.

  33. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Υπάρχουν βέβαια και επώνυμα, των οποίων η σημασία συζητείται (Τούρκοι που έγιναν χριστιανοί; Άγρια -«τούρκικη»- συμπεριφορά χριστιανού; κλπ κλπ)
    -Τουρκοβασίλης
    -Τουρκαντώνης
    -Τουρκογιώργος
    -Τουρκολιάς κλπ

  34. Georgios Bartzoudis said

    (α) «τουρκόσπορος (έτσι έλεγε μειωτικά τους πρόσφυγες η ελληνική δεξιά, διαχρονικά αντιπροσφυγική)»

    # Κάπως έτσι. Να πω λοιπόν που φίλος αριστερός (κομμουνιστής κατά …δημόσιες δηλώσεις του), έλεγε ότι οι παρ’ ημίν βουλγαρόφωνοι Μακεδόνες είναι Βούλγαροι επειδή μιλούν (και) βουλγαρικά. Δεν του έκοβε η γκλάβα ότι έτσι έβριζε (και) τη σύζυγό του, προσφυγικής προέλευσης, που μιλούσε (και) τουρκικά.
    Άιντε λοιπόν να συμπεράνω και γω ότι η ελληνική αριστερά είναι διαχρονικά … «αντιγηγενής»!
    # Για το ίδιο θέμα, παραθέτω απόσπασμα από μια ανάρτηση στο Φ/Β την 14.12.2015:
    «Διαβάζουμε σε μια εφημερίδα ότι μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή κάποιος ή κάποιοι γηγενείς καταφέρονταν εναντίον των προσφύγων, ή ακόμα τους έλεγαν «τουρκόσπορους» κλπ. Αυτό ενέχει μια αλήθεια. Είναι όμως όλη η αλήθεια; Μήπως είναι πολλοστημόριο της αλήθειας; Μήπως, προβάλλοντας αυτό το πολλοστημόριο αλήθειας, υπηρετούμε ένα μεγάλο ψέμα; Μήπως συνέβαινε ότι ακριβώς και σήμερα που δυστυχώς μια ασήμαντη μειοψηφία καταφέρεται εναντίον των προσφύγων (της Συρίας κλπ); Μπορούμε να σταθούμε στη ρατσιστική συμπεριφορά ελαχίστων ακοινώνητων και να αγνοήσουμε τη μαζική λαϊκή συμπαράσταση προς τους δυστυχείς πρόσφυγες;
    … Υπήρχαν όμως [μετά το 1922] και προκλήσεις από τη μεριά του κράτους: Όταν άρχισε η καταγραφή των «ανταλλαξίμων» εκτάσεων, οι κρατικοί υπάλληλοι (όλοι παλιελλαδίτες) ζητούσαν τίτλους κυριότητας για τα ιδιόκτητα χωράφια. Και είναι αλήθεια ότι επί τουρκοκρατίας εκδίδονταν κιτάπια για κάθε μεταβίβαση γης. Όμως, το 1913 όλα αυτά έγιναν παρανάλωμα του (βουλγαρικού) πυρός… Δείτε μια διαμαρτυρία στην εφημ. Πρόοδος της 30/7/1933: ‘’Οι κάτοικοι του Νέου Σουλίου διαμαρτύρονται διότι δεν αναγνωρίζονται μαρτυρικές καταθέσεις των γηραιοτέρων γηγενών για τα ιδιόκτητα χωράφια τους ενώ γίνονται δεκτές μαρτυρίες προσφύγων για γεγονότα προ 50 ετών. Επίσης, τα συνεργεία ερεύνης δεν αναγνωρίζουν ότι «το μακεδονικόν στρέμμα έχει έκτασιν 2800-3000 μέτρα …και ουχί δύο δεκαδικά στρέμματα δι’ εν τοιούτον μακεδονικόν’’….
    Στα πλαίσια μιας τέτοιας ‘’διαδικασίας’’…το μοναδικό οικόπεδο ενός ντόπιου σε πεδινό χωριό των Σερρών θεωρούνταν …δημόσιο κτήμα μέχρι προ ολίγων ετών!
    Και όμως, αυτοί οι άνθρωποι συμπαραστάθηκαν στους πρόσφυγες όσο μπορούσαν και έζησαν αρμονικά μαζί τους. Οι ελάχιστοι «προσφυγοφάγοι» της εποχής εκείνης χάθηκαν μέσα στη μηδαμινότητά τους. Χαρακτηριστική είναι η παρακάτω δήλωση του Φίλιππου Δραγούμη, όπως δημοσιεύεται στην ίδια ως άνω εφημερίδα της 4/6/1933: «Η Γεν. Διοίκησις Μακεδονίας και γενικότερον η Κυβέρνησις …έχει την δύναμιν να εξασφαλίσει την ησυχίαν και την ασφάλειαν των Ελλήνων πολιτών της Θεσσαλονίκης, είτε γηγενείς, είτε πρόσφυγες, είτε Εβραίοι λέγονται ούτοι…»

    (β) «αμφιβάλλω αν υπήρξε κάποια περιοχή της σημερινής Ελλάδας που να έμεινε ακριβώς ή περίπου 400 χρόνια υπό τουρκικό έλεγχο».
    # Κάπως έτσι και πάλι: Ένας από τους τόπους προέλευσης του Νοικοκύρη (η Μάνη) δεν είχε τουρκοκρατία ούτε 200 χρόνια, ενώ στη Μακεδονία οι Τούρκοι έμειναν 450 έως 530 χρόνια (από το 1383 ή 1430 μέχρι το 1912)

    (γ) «η τουρκογενής φλέβα της ελληνικής φτάνει τις 5.000 λέξεις, από τις οποίες όμως, όπως είπαμε, μόνο μερικές εκατοντάδες είναι ζωντανές σε γενική χρήση. [Εδώ άρθρο του ιστολογίου με χίλιες και μία λέξεις τουρκικής προέλευσης].
    # Ναι. Οι χίλιες και μία λέξεις είναι …730. Τόσες περίπου παραθέτει και ο Νατάλης Πέτροβιτς (Διάλεκτος Σερρών, Σερραϊκά Χρονικά τόμος 4ος, 1963)

  35. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @32. Ταυτόχρονα τα ανεβάσαμε! 🙂

  36. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    «Τούρκους» λέγαμε παιδιά και τα μεγάλα κοκκινωπά μυρμήγκια..

  37. Παναγιώτης Κ. said

    Υπάρχουν πάρα πολλά δημοτικά τραγούδια όπου παρουσιάζεται η αντίθεση «τούρκος-ρωμιός» ή «τούρκα-ρωμιά». Αναγνωρίζεται σε αυτά η υπεροχή του πρώτου μέρους όχι λόγω του όποιου πολιτισμού του αλλά επειδή είναι κατακτητής και επιβάλλει το δίκαιο του ισχυροτέρου.
    Ενδεικτικά:

  38. nikiplos said

    33@-35@ Πράγματι! 😉

    Για τον Τουρκοβασίλη της Αλωνίσταινας – πρόγονο του πολιτικού – σώζεται πως η αγριότητά του ήταν και η αιτία για το παρατσούκλι του, για το οποίο στη συνέχεια η οικογένειά του ήταν υπερήφανη, αλλάζοντας το Δημητρακόπουλος σε Τουρκοβασίλης.

  39. Παναγιώτης Κ. said

    @30. Η συνθηματική γλώσσα που χρησιμοποιούν οι οικοδόμοι ή μαστόροι (κουδαραίοι-κούδαρης) λέγεται «κουδαρίτικη». Δεν γνωρίζω την προέλευση της λέξης.

  40. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    Υπάρχουν και τα επώνυμα : Τουρκο-δημήτρης , Τουρκο-λιάς, -χρηστος, γιωργος , κ.λπ.

  41. Υπάρχει κ ο «Ο Τούρκος στον Κήπο» του Γιάννη Ξανθούλη.
    Υπάρχει και ο χόακας «τούρκογλου». Έχουμε, νομίζω, ασχοληθεί κ εδώ.
    κα΄λημέρα κα καλή εβδομάδα

  42. Αγγελος said

    Η μητέρα μου, μιλώντας για υπερβολικά μικρούς αριθμούς, έλεγε «τόση Τουρκιά να μείνει» — π.χ. για κάποιον κακοπληρωτή, «όσα νοίκια πλήρωσε, τόση Τουρκιά να μείνει!» Το λέω κι εγώ πότε-πότε, αλλά σπάνια, και – θα έλεγα – καλό είναι να ξεχαστεί.

  43. Ίσως η Ρόδος πλησιάζει περισσότερο από κάθε άλλο ελληνικό έδαφος τον ακριβή αριθμό των 400 χρόνων: 1523-1912, σχεδόν 390 χρόνια.

  44. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Και μιά άλλη έννοια του Τούρκου, καζαντζακική (από τον πρόλογο του καπετάν Μιχάλη): «..είχαμε ψυχανεμιστεί πως στον κόσμο τούτο δύο μεγάλες δυνάμεις παλεύουν: ο Χριστιανός κι ο Τούρκος, το Καλό και το Κακό, η Ελευτερία κι η Τυραννία»

  45. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τουρκάκια θυμόμουν κάποιο έδεσμα. Νόμιζα προς στιγμήν ψάρια, αλλά όχι, αυτά ήταν τα…προσφυγάκια :).
    Κρεατικός μεζές είναι:

    Τουρκάκια (Ψητό Συκώτι αρνίσιο στην μπόλια)

    Τούρκο αλλού λένε τους καντιφέδες.
    Σ΄εμάς τούρκος είναι το άγριο φυτό, αλλιώς δρακοντιά (που είναι φάρμακο και φαρμάκι)

  46. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ένας Τούρκος στο Παρίσι

  47. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα κι απ΄εδώ

    Νίκο, μόνο για την προέλευση του ονόματος (Τούρκ*) δεν μας είπες. Κάτι είχα διαβάσει για τους κινέζους, πως ήδη το 177 π.Χ. αποκαλούσαν tu-kin τους κατοίκους νότια από τα Αλτάια όρη.

    ΥΓ: Γι αυτόν τον Τούρκο δεν είπαμε όμως 🙂

    Περισσότερα περί αυτού εδώ (εκ του υπογείου 🙂 )

  48. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

  49. Αὐγουστῖνος said

    Καλημέρα καὶ καλὴ βδομάδα.
    @21 –> Φαίνεται πὼς ἡ Μαλβίνα καὶ ἡ διάλεκτος τῶν νέων τῆς ἐποχῆς της ἔχει βαθιὲς ρίζες. Ἀναφέρομαι στὸ «καλυτερότερος», ποὺ ἀντίστοιχό του φρονῶ πὼς εἶναι τὸ «κρειττότερον», ποὺ εἶναι ἀπὸ μόνο του συγκριτικὸς βαθμὸς τοῦ ἐπιθέτου «ἀγαθός».

  50. Αὐγουστῖνος said

    Τς τς! Πολλὰ «ποὺ» στὴ σειρά· χάλια!

  51. Περιονουσκιας said

    Αν «Τουρκιά» είναι αυτό που εκφράζουν οι Γκρίζοι Λύκοι, ο Ερντογάν, η άρνηση των γενοκτονιών κτλ., τότε, ναι, Λίγη Τουρκία να μείνει…

  52. Περιονουσκιας said

    Ευτυχώς, πάντως, που μόνο η δεξιά είναι ρατσιστική… Ουφ!

  53. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    47 Ο Νισανιάν δίνει το türük από τον 8ο αιώνα. Το του-κιν των κινέζικων πηγών που λες το ξέρω ως του-κιού αλλά τα κινέζικά μου είναι της πλάκας 🙂

  54. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Εγώ θυμήθηκα το Καραγκιόζ Τουρκερί Μπουφ, του Χατζηκυριάκου-Γκίκα, που εκδόθηκε από την ΓΝΩΣΗ, εκεί, γύρω στο 1992. Είχα πάει και στην παρουσίασή του στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων.

  55. gbaloglou said

    2 Θα ήθελα να ακούσω περισσότερα για αυτήν την μονομέρεια…

  56. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    50 Δεν πειράζει, ταιριαστό είναι.
    Αντιγράφω εδώ παλιότερο σχόλιό μου στο σλανγκρ.

    Η χρήση της φωνηεντικής αρμονίας, που παρατηρείται κυρίως στις ουραλοαλταϊκές γλώσσες, βασίζεται στην αρχή της ελάσσονος προσπάθειας. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι για την εκφορά μιάς λέξης, εφόσον αυτή περιέχει φωνήεντα της ίδιας ομάδας κινητοποιείται κάθε φορά η ίδια ομάδα μυών του προσώπου, ώστε να μην εμπλέκονται διαφορετικοί μύες για να προφέρουν φωνήεντα που δεν ανήκουν στην ίδια ομάδα. Αν οι μη τουρκομαθείς ξέρετε τουλάχιστον πώς προφέρονται τα διάφορα -ι-, -ü-, -ö- κλπ της τουρκικής, για να καταλάβετε τι εννοώ σταθείτε μπροστά σε έναν καθρέφτη και παρατηρείστε ποιοί μύες του προσώπου κινούνται όταν προφέρετε τις λέξεις:

    Avrupalılaştıramadıklarımızdan mısınız ? =Είστε από αυτούς που δεν μπορέσαμε να εξευρωπαΐσουμε ;

    Türkleştiremediklerimizden misiniz ? = Είστε από αυτούς που δεν μπορέσαμε να εκτουρκίσουμε ;

    (Ακραία παραδείγματα που χρησιμοποιούνται και ως καλαμπούρι μεταξύ των σπουδαστών της τουρκικής.
    Οι σιδηρόδρομοι οφείλονται στην συγκολλητικότητα, τον δεύτερο βασικό άξονα της τουρκικής και όχι μόνο γλώσσας).
    Τα παραπάνω έχουν ως ηχητικό αποτέλεσμα ένα διαρκή χορό από τις πιό σκοτεινές στις πιό φωτεινές περιοχές του λόγου, δλδ πολλά -ο- και -u- ή αντίστοιχα πολλά -e- και -i- μαζεμένα σε μία λέξη. Πχ okulumuzu = το σχολείο μας (αιτ. πτώση), ή ellerimizi = τα χέρια μας (πάλι αιτ. πτώση). Από τη φωνηεντική αρμονία ωστόσο πολλές φορές εξαιρούνται ξένες, μη τουρκικής αρχής λέξεις.

  57. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Υπάρχει και το περίφημο Rondo alla turca, του Μότσαρτ αλλά και η κωμική του όπερα «Απόδραση από το Σεράι», γυρισμένη εξ ολοκλήρου σε τουρκικά settings.

  58. ΣΠ said

    Μερικοί ακόμα μειωτικοί χαρακτηρισμοί για τους πρόσφυγες: τουρκογεννημένοι, γιαουρτοβαφτισμένοι, ογλούδες, πρόσφηγκες.

  59. ΚΩΣΤΑΣ said

    0 –> … και τουρκόσπορος (έτσι έλεγε μειωτικά τους πρόσφυγες η ελληνική δεξιά, διαχρονικά αντιπροσφυγική), …

    Πόθεν τεκμαίρεται τούτο. Επειδή έχω κάνει κάποια έρευνα για τους δυτικούς προσφυγικούς συνοικισμούς της Θεσσαλονίκης, πουθενά δεν προέκυψαν τέτοια στοιχεία.
    Και σε κάποιες λίγες περιπτώσεις που προέκυψαν αντιδράσεις, αναφέρονται κυρίως σε αγροτικές περιοχές. Και φυσικά αυτές οι αντιδράσεις προέρχονταν από γηγενείς αυτόχθονες, ανεξαρτήτως ιδεολογικής τοποθέτησης.

    Μια κάπως πιο ιδεολογικοποιημένη αντίδραση υπήρξε στα μέρη της Μακεδονίας από σλαβόφωνους – σλαβόφρονες κατοίκους, θεωρώντας ότι αλλοιώνεται η πληθυσμιακή τους σύνθεση. Και αν θέλετε, αυτή η νοοτροπία υποβόσκει μέχρι σήμερα στους ελάχιστους υπαρκτούς αυτής της ομοταξίας.

    Αν θέλετε να πάμε και στο σήμερα, οι ίδιοι κάτοικοι που πρωτοστατούσαν επί ΣΥΡΙΖΑ, οι ίδιοι αντιδρούν και σήμερα επί ΝΔ για την μετεγκατάσταση προσφύγων και μεταναστών.

    Το τί κάνουν κάποια ακραία κόμματα δεν μας αφορούν. Ιεροκρυφίως σιγοντάρονται από τις «προοδευτικές» δυνάμεις, γιατί κόβουν ψήφους από τη δεξιά και δίνουν προσχήματα να κακοχαρακτηρίζεται συλλήβδην και αθρόα ο υγιής πολιτικός κορμός αυτής της χώρας.

  60. 59 Ισχύει αν δούμε Δεξιά/Αριστερά στον Διχασμό (Βασιλικοί/Βενιζελικοί). Από την άλλη, και η Δεξιά βάσιμα διεκδικεί και τον βενιζελισμό.

  61. Θρασύμαχος said

  62. ΚΩΣΤΑΣ said

    60 –> Ισχύει αν δούμε Δεξιά/Αριστερά στον Διχασμό (Βασιλικοί/Βενιζελικοί)

    Αρχικά, ναι για τότε, πλην όμως οι πρόσφυγες γρήγορα μεταστράφηκαν προς το Λαϊκό κόμμα, γιατί πίστευαν ότι η αποχώρησή τους ήταν προσωρινή και θα επέστρεφαν ξανά στις αρχικές πατρίδες τους.

    Και φυσικά σήμερα με τη λέξη δεξιά περιλαμβάνεται όλος ο αστικός κόσμος, Λαϊκοί, Βενιζελικοί, Κεντρώοι κλπ.

  63. spyridos said

    Τουρκοπούλα λένε την καρδερίνα

  64. Θρασύμαχος said

  65. Θρασύμαχος said

    Εσμέ
    http://www.tainiothiki.gr/v2/filmography/view/1/762
    https://cine.gr/film.asp?id=702259
    http://theatrokaiparadosi.thea.auth.gr/Esme_watermark_reduced.pdf

  66. gbaloglou said

    Μέσα στο καλοκαίρι που πέρασε κυκλοφόρησε με τα «Νέα» το βιβλίο των Μαρίας Δημάση και Αχμέτ Νιζάρ «Το Κοινό Λεξιλόγιο της Ελληνικής και της Τουρκικής Γλώσσας», έκδοση του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Ασχολήθηκα αρκετά με το δεύτερο μέρος του, τα δάνεια δηλαδή της Ελληνικής στην Τουρκική. Στην συντριπτική τους θα έλεγα πλειοψηφία αυτά είναι διεθνείς επιστημονικοί όροι, συχνά γεννημένοι εκτός Ελλάδας. (Εντυπωσιακή εξαίρεση η «φλεγμονή», το ίδιο και η ‘ίρις», από κοντά και η «μελαγχολία» με το «μεσεντέριο», αλλά και η πρόσφατα συζητηθείσα, που ακριβώς δεν θυμάμαι, «λεχώνα») Ακολουθούν διάφοροι χριστιανικοί όροι, ονόματα τροφών, ψαριών κλπ που επίσης παραλείπω. Κάποιοι όροι ‘της δουλειάς’, όπως «εργάτης», «χωριάτης»,»απόχη», «αρμός», «φελλός», «κοντάρι», «χάραξ», «κανάτα», «κελάρι», «κοφίνι», «γύρισμα» = «βαθύ σκάψιμο», «νυστέρι», «ξυστήρι», «σημαδούρα», «δρεπάνι», «τρεχαντήρι», «σκαμνί», «κάτεργο», «κουπαστή», «σχάρα», «θεμέλιο», κλπ Εκπλήσσουν κάποιοι ‘νομικοί’ όροι, όπως η «υποθήκη» και η «αυτάρκεια». Υπέροχη η «κακοφωνία» = «συνωστισμός», και συγκινητικές η «ανεβασιά» και η «κατεβασιά», που αναφέρονται ειδικά στο πέρασμα των ψαριών από την Προποντίδα στον Εύξεινο Πόντο και αντίστροφα. Μνημονεύω κλείνοντας τον «κερατά» 🙂

  67. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας.

    «Τούρκαρε» ἢ «τουρκόσπορε» ἀποκαλοῦσαν τὰ παιδιά τους, ὅταν τὶς ἔφερναν στὸ ἀμήν, οἱ μανάδες στὰ Θερμιά.

    Ἕνας ἄλλος χαρακτηρισμὸς ἦταν «Τοῦρκος ἀμέρωτος». Πιστεύω πὼς τὸ «ἀμέρωτος» εἶχε διπλῆ σημασία: ἀμύρωτος, δηλ. αὐτὸς ποὺ δὲν ἐχρίσθη μὲ ἅγιο μύρο, ἐπειδὴ δὲ βαφτίστηκε. Ὡς ἐκ τούτου δὲν ἡμέρεψε.

    Πρόκειται γιὰ παρετυμολογικὴ σύγχυση, μιᾶς καὶ στὴ ντοπιολαλιὰ καὶ τὸ μυρωμένος καὶ τὸ ἡμερωμένος λέγονται «μερωμένος».

    Τέλος γιὰ τὴν ἐπιδείνωση τοῦ καιροῦ ἐκτὸς ἀπὸ τὸ «ἔγινε Τοῦρκος», λένε καὶ «ἔγινε Μεμέτης».

  68. EΦΗ - ΕΦΗ said

    Τούρκος και το πολύ ξινό …ξίδι !

  69. @3 «Ο τουρκικός πολιτισμός είναι πλουσιώτατος και ενδιαφέρων (μιλάμε για έναν ολόκληρο κόσμο, που κατοικεί σε έκταση πολύ μεγαλύτερη της Τουρκίας) και έχει πολλά να μας μάθει. Η επεκτατική εξωτερική πολιτική της Τουρκίας είναι το πρόβλημά μας, όχι ο τουρκικός λαός και ο πολιτισμός του..»

    Ο τουρκικός λαός και ο πολιτισμός του εκλέγουν την τουρκική κυβέρνηση και την επεκτατική εξωτερική της πολιτική. Δεν είδα διαδηλώσεις στην Τουρκία κατά της εισβολής στην Συρία. Στο Όσλο έγινε πορεία κατά της εισβολής και αμέσως οι Τούρκοι έκαναν αντιπορεία και πήγαν να τους καταπνίξουν. Οι Τούρκοι πιστεύουν ότι το κυπριακό λύθηκε το 74. Οι Τούρκοι θεωρούν ότι το μισό Αιγαίο είναι δικό τους και κάνουν βολτούλες πάνω από τα ελληνικά νησιά. Αυτή η χώρα είναι ένα τεράστιο νεκροταφείο-πατσγουρορκ προηγούμενων πολιτισμών και εθνών και ο μόνος τρόπος να μένει ενωμένη είναι ο σκοταδισμός του ισλαμ και ο εθνικισμός. Με αυτά τα δεδομένα προσωπικά δεκάρα δε δίνω για τον πολιτισμό τους.

  70. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    34 Το άρθρο δεν έχει 730 αλλά 1001 λέξεις σε δύο καταλόγους -ο δεύτερος έχει σπανιότερες λέξεις.

    43 Α μπράβο

    59 Στα πρώτα δέκα χρόνια μετά το 1922 τα έντυπα της δεξιάς έβριζαν τους πρόσφυγες. Ο Βλάχος είχε γράψει ότι «δεν τους θέλουμε ούτε για ψηφοφόρους».

    61 Εξαιρετική εκτέλεση αν και συντομευμένη

    66 Α, αυτό μου ξέφυγε

    69 Αντιδράσεις υπάρχουν παρά το αντιδημοκρατικό καθεστώς. Εσείς δεν τις ξέρετε.
    https://www.katiousa.gr/politika/diethni/anakoinosi-tou-kk-tourkias-kato-ta-cheria-apo-ti-syria-o-erntogan-kai-oi-ipa-diaprattoun-ena-egklima-edo-kai-8-chronia/

    Από την άλλη, δεν θυμάμαι πολλές ελληνικές αντιδράσεις όλα τα χρόνια που ο Μακάριος παραβίαζε τη συνθήκη της Ζυρίχης και καταπίεζε τους τουρκοκύπριους.

  71. Γιάννης Κουβάτσος said

    Αν ο τουρκικός πολιτισμός είναι σαν την κουζίνα του, τότε όντως είναι πλουσιότατος. Αλλά μόνο την κουζίνα του ξέρουμε. Ο υπόλοιπος μάλλον κινείται στη σφαίρα της φαντασίας. Όσο για το παραμύθι περί κακιάς εξουσίας και καλού λαού, έλεος πια! Οι Τούρκοι αθλητές έχουν τρελαθεί στη χαιρετούρα και οι διαδηλώσεις κατά του πολέμου είναι ανύπαρκτες. Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με αυτόν τον κακό γείτονα όπως πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τους σεισμούς. Δυστυχώς.

  72. Θρασύμαχος said

    #69
    «πιστεύουν ότι το κυπριακό λύθηκε το 74»: μα και κάποιοι κάποτε πίστευαν ότι είχε λυθεί το ’63.
    «κάνουν βολτούλες πάνω από τα ελληνικά νησιά»: βρείτε μου ένα κράτος στον κόσμο, πλην Ελλάδος, που να δέχεται ότι νοείται εθνικός εναέριος χώρος κατά τέσσερα ολόκληρα ναυτικά μίλια ευρύτερος των αντιστοίχων χωρικών υδάτων.

  73. Δεν αναφέρθηκε ο Τουρκάκης, ο εραστής της ωραιοτέρας πασών των Ελληνίδων, Μαρί(τσ)ας Πενταγιώτισσας, από τα ιερά χώματα της Φωκίδας…

    Επίσης turco και granoturco λένε ή Ιταλοί το καλαμπόκι

  74. Γιάννης Ιατρού said

    72: για το ότι περνούν (και) πάνω από τα νησιά (μας) και άλλα συναφή το παραβλέπεις και δίνεις έμφαση στην αναντιστοιχία του εναέριου χώρου και των αποκάτω του χωρικών υδάτων;

  75. nikiplos said

    69@ αλλά και ολίγον στο 71@:

    Σε εμάς εδώ ο Τουρκικός Πολιτισμός είναι άγνωστος, καθώς η δαιμονοποίησή του – και άρνησή του βέβαια- βόλευε τα «εθνικά ζητήματα».

    Επιπλέον θα έλεγε κανείς πως ίσως και να «ελληνοποιήσαμε» κάποια στοιχεία του, όπως η μουσική συνύπαρξη αιώνων, να κρύψαμε τη συνεισφορά του στη διατήρηση μνημείων, εγγράφων, ιστορικών στοιχείων κλπ.

    Παράλληλα εικάζω πως «τουρκέψαμε» δικά μας κουσούρια – του ραγιά – όπως το εουσφέτι, το μπαξίσι, την κλάψα στην εξουσία να μας λυπηθεί. Πράγματα δλδ που τα είχαν οι πρόγονοί του τόπου εδώ και πριν έρθουν οι Τούρκοι. Οι Ρωμαίοι είχαν το βήμα των Ελλήνων, που πήγαινε η κλάψα και η γκρίνια σύννεφο.

    Όπως θα έπρεπε κάποτε να σταματήσουμε να βάζουμε στο κρεβάτι του Προκρούστη – Ελλάδα – τον ελληνισμό, έτσι θα πρέπει να σταματήσουμε και για τους Τούρκους, που στην τουρκική γλώσσα τους, ανεξαρτήτως των δανείων, μπορούν να συνεννοηθούν και να καταλάβουν τι λένε από τους Ισλανδούς, Εσθονούς, Ούγγρους μέχρι Αζέρους, Τουρκμένους κ.α. λαούς τριγύρω.

    Όσον αφορά την σημερινή ακτινοβολία του Ελληνικού Πολιτισμού (του αρχαίου βέβαια), ας όψεται ο Διαφωτισμός και η τρισκατάρατη Δύση.

    Σαν υστερόγραφο και μόνο, και κυρίως για το 69@:
    Δεν ξέρω τι υπήρξε ο Οθωμανικός Τουρκικός Κατακτητής, ξέρω ότι μετά από 500 αιώνες διακυβέρνησης και διαφέντευσης της περιοχής, έβρισκε κανείς όχι μόνο άλλους διακριτούς λαούς ή θρησκείες αλλά και ονειροπαρμένους με μεγάλες ιδέες.

    Στις ΗΠΑ, που ο κατακτητής ήτο Άγγλος και Ευρωπαίος, τι βρίσκει κανείς σήμερα από τους αυτόχθονες Ινδιάνους, εκτός από μαυσωλεία και ίχνη απομονωμένων κοινοτήτων?

  76. sarant said

    Να αναφέρουμε και την ιταλική αναφωνηση Mamma li Turchi!

  77. Θρασύμαχος said

    #74: παρανόμως περνούν (αν περνούν) «πάνω από τα νησιά μας», ωστόσο δεν υπάρχει αμφιβολία πως οι συντριπτικά περισσότερες περιπτώσεις ελληνικών καταγγελιών περί παραβίασης αφορούν τη συστηματική πρακτική της Τουρκίας να υπερίπταται του τμήματος μεταξύ 6 και 10 μιλίων ώστε ν’ αμφισβητεί εμπράκτως την (εκτός διεθνούς δικαίου) ελληνική θέση.

  78. Christos said

    Με αφορμή τα 29, 32, 33, πάντα είχα μια απορία, που ίσως ο Δύτης να μπορεί να απαντήσει αξιόπιστα: αναφέρονται περιτπώσεις Τούρκων που έγιναν Ρωμιοί (και πόσο συχνό ήταν κάτι τέτοιο); Γιατί δυσκολεύομαι να βρω οποιοδήποτε κίνητρο που θα δελέαζε κάποιον Τούρκο να γίνει πολίτης/υπήκοοος Ζ΄ κατηγορίας…

  79. Christos said

    75: Ισλανδούς;

  80. sarant said

    75-79 Eννοεί Φινλανδούς αλλά είναι πλάνη ότι έχει κοινό λεξιλόγιο η τουρκική με τη φιλανδική ή την εσθονική ή την ουγγρική γλώσσα. Καμιά σχέση, νομίζω.

  81. Νέο Kid said

    «Στις ΗΠΑ, που ο κατακτητής ήτο Άγγλος και Ευρωπαίος, τι βρίσκει κανείς σήμερα από τους αυτόχθονες Ινδιάνους, εκτός από μαυσωλεία και ίχνη απομονωμένων κοινοτήτων? »

    Μα τι λες τώρα? Βρίσκεις Ωραιότατα καζίνα με εξαιρετικό νερό της φωτιάς! Και κουβέρτες που αξίζουν πολλά!

  82. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    80
    Έτσι. Τα κοινά τους χαρακτηριστικά είναι η συγκολλητικότητα και η φωνηεντική αρμονία.

  83. … Μια ξεχασμένη, μανιάτικη φράση που τη βρίσκω γουστόζικη είναι η “Ετούρκεψε ο σουλτάνος;” που τη λέγανε σε όποιον έλεγε κάτι αυτονόητο …

    Από φίλο αμερικάνο έχω ακούσει το αντίστοιχο
    «Is the Pope a catholic?»

  84. Αγγελος said

    Νικιπλέ, από πού κι ως οι Τούρκοι «στην τουρκική γλώσσα τους, ανεξαρτήτως των δανείων, μπορούν να συνεννοηθούν και να καταλάβουν τι λένε από τους Ισλανδούς, Εσθονούς, Ούγγρους»; Οι μεν Ισλανδοί μιλούν τευτονική γλώσσα, οι δε Eσθονοί και Ούγγροι μιλούν γλώσσες που εμφανίζουν μεν, όπως και τα τουρκικά, συγκολλητικό χαρακτηρα και φωνηεντική αρμονία, αλλά δεν έχουν καμία εξακριβώσιμη συγγένεια μαζί τους (και πολύ μακρινή μεταξύ τους).

  85. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @75.Νikiplos said:

    » …μετά από 500 αιώνες διακυβέρνησης

    500 χρόνια προφανῶς. 🙂

  86. William T. Riker said

    83 Εμένα μου έκανε πάντα εντύπωση το παρόμοιο «Does the Pope shit in the woods?» που είναι προφανώς σύμφυρση αυτού που γράφετε και του «Does the bear shit in the woods?»

    Ας θυμηθούμε και το Young Turks του Rod Stewart.

    Και όσοι είναι φανατικοί (και νοσταλγικοί) gamers ίσως θυμούνται τους Turks από το αριστουργηματικό Final Fantasy 7

  87. Young Turk, από τους Νεότουρκους, χρησιμοποιείται στα ΗΠΑνικά γενικότερα για την ριζοσπαστική νεολαία.

  88. Περιονουσκιας said

    Μήπως κάνετε αναφορά στην (πολυχιλιετή) τουρκική ‘γλώσσα του ήλιου’ από την οποία προέρχονται όλες οι γλώσσες του κόσμου;

  89. Pedis said

    Το «καπνίζει σαν Τούρκος» το λέγαμε/λέμε;

  90. Pedis said

    Από απλή στατιστική περιέργεια: απ´ όσους και όσες έχουν εκφραστεί η προτίθενταi να το κάνουν, είτε θετικά είτε αρνητικά, για τον τουρκικό πολιτισμό, πόσοι/ες

    1. καταλαβαίνουν-ψευτομιλάνε τούρκικα ή έστω έχουν έρθει σε κάποια επαφή με τουρκικά/αραβικά κείμενα;

    2. πόσες και ποιες σχετικές μελέτες για τον τουρκικό πολιτισμό έχουν διαβάσει (λ.χ. σε μετάφραση);

    3. Τι άλλη σχέση έχουν αναπτύξει με την Τουρκία, τους Τούρκους και την Τουρκική πραγματικότητα;

    (Αφήνω έξω τον Δύτη, προφανώς)

  91. Νέο Kid said

    89. Καπνίζεις σαν αράπης ,λέει ο κόσμος! Άκου, σαν τούρκος …

  92. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    20 – Δεν διαφωνώ με την άποψή σου ως προς το τι είναι πολιτισμός αλλά με το, «ο τουρκικός πολιτισμός είναι πλουσιώτατος» τι ακριβώς εννοείς μ’ αυτό;
    Όπως είπα, οι τούρκοι γενικώς και η μεγάλη περιοχή που ζούν, περιβάλονται από λαούς με πραγματικά πλουσιώτατο πολιτισμό που όλοι ανεξαιρέτως έχουν αφήσει (και αφήνουν ακόμη) το στίγμα τους στον κόσμο, οι Τούρκοι (και με την μεγάλη αυτοκρατορία)τι έχουν αφήσει;
    Όταν ακούς για κινεζικό, ινδικό, περσικό, αραβικό, ελληνικό, και ρωσικό πολιτισμό, σου έρχεται κάτι συγκεκριμένο και παγκόσμιο στο μυαλό, όταν ακούς για τουρκικό τι σου έρχεται ακριβώς, γιατί εμένα δεν μου έρχεται ΤΙΠΟΤΕ, είτε πνευματικό είτε υλικό και δεν είμαι ο μόνος, μάλλον ανήκω στην συντριπτική πλειονότητα.

    Υ.Γ – Να ξεκαθαρίσω πως η διαφωνία μου δεν έχει να κάνει με σοβινισμούς και ανώτερους και κατώτερους λαούς και πολιτισμούς.

  93. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @78.Δυσκολεύεσαι επειδή έχεις στο μυαλό σου την εικόνα της Τουρκοκρατίας. Τα δεδομένα αντιστρέφονται σε μέρη που απελευθερώνει η Ελλάδα κι εκεί, όπου η νέα εξουσία είναι το ελληνικό κράτος, είναι προφανή τα κίνητρα που θα ανάγκαζαν κάποιον Τούρκο που ξέμεινε για διάφορους λόγους, να γίνει Έλληνας..

  94. Στέλιος München said

    Περί Tούρκων και Ούγγρων: https://tvxs.gr/news/kosmos/ormpan-o-toyrkos

  95. 78 Να, εδώ έχει κάτι ο Δύτης:
    https://dytistonniptiron.wordpress.com/2016/03/26/loucatos/

  96. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @92. Λάμπρο, διακατέχομαι από έντονα πατριωτικά αισθήματα και θα μου έρχονταν βαρύ να αρχίσω να αναπτύσσω και να υπερασπίζομαι τον τουρκικό πολιτισμό 🙂 πολύ περισσότερο που δεν είμαι πιά και κανένας ειδικός μελετητής. Η μικρή μου κόρη έκανε τέτοιες σπουδές και έριχνα κάπου κάπου μιά ματιά στα βιβλία της και βέβαια, έχω διαβάσει κατά καιρούς σχετικά κείμενα. Έχω, λοιπόν, την εντύπωση ότι στην περίοδο της ακμής της Οθωμανικής ισχύος είχαν αναπτύξει έναν πλούσιο πολιτισμό, έστω και με μεταποιημένα/ χωνεμένα στοιχεία από τους πολιτισμούς των υποτελών τους (μουσική, ποίηση, διακόσμηση, αρχιτεκτονική, κουζίνα κλπ), αναφορές περί του οποίου εύκολα μπορεί να βρει κανείς στο διαδίκτυο..

  97. Γιάννης Ιατρού said

    Εκείνο που διαπιστώνω είναι πως σήμερα γίνεται εντατική (τουριστική φαινομενικά) διαφήμιση από την Τουρκία (στο διαδίκτυο έχουν «φριάξει») των ιστορικά/αρχαιολογικά/πολιτισμικά ιδιαίτερα αξιόλογων περιοχών διαφόρων αρχαιότατων πολιτισμών (π.χ. Χιττίτες, Φρυγοί, Λυδοί, Κάρες κλπ., συμπεριλαμβανομένων και των αποικιών των ΑΗΠ στα παράλια του Πόντου και της Ιωνίας) που πλέον εμπίπτουν στα σημερινά γεωγραφικά όρια της Τουρκίας.
    Και η διαφήμιση αυτή γίνεται συγκεκαλυμμένα, αποσιωπώντας εντέχνως πως οι σημερινοί Τούρκοι προήλθαν από νομαδικά φύλα από τη Μογγολία και τη ΝΑ Σιβηρία, τα οποία μετανάστευαν στην σημερινή περιοχή της Τουρκίας κατά κύματα καθ’ όλη τη διάρκεια του μεσαίωνα, κυρίως μεταξύ 6ου και 11ου αιώνα και πως (οι σημερινοί Τούρκοι) δεν έχουν καμία σχέση με τους πανάρχαιους αυτούς πολιτισμούς που διαφημίζουν.

    Ως γνωστόν, οι εντυπώσεις στους αναγνώστες μένουν, ιδίως σ΄αυτούς που έχουν άγνοια ή δεν πολυ-ενδιαφέρονται για την ιστορία..

    Παραδείγματα:
    αυτό

    ή αυτό

    ΥΓ: Να βγεί ο Λεώ να μας πει σχετικά, που όλο ολούθε περιφέρεται 🙂 🙂

  98. 95 συνέχεια

    κι άλλες περιπτώσεις εδώ https://maniatika.wordpress.com/2014/04/01/%CE%BF%CE%B9-%CE%BD%CE%B5%CE%BF%CF%86%CF%8E%CF%84%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%B9-%CE%BF%CE%B9-%CF%84%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%BA%CE%BF%CE%B9-%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%BD%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AD%CF%82-%CF%84/

  99. Μανούσος said

    Πάντως ο Ερντογάν έχει ποντιακή καταγωγή και του το πετούσανε στα μούτρα οι τουρκικές εφημερίδες, οπότε άρχισε να τους τραβολογά στα δικαστήρια. Ο ίδιος πάντως δεν έχει αρνηθεί ποτέ ότι η καταγωγή του είναι ποντιακή.
    https://www.mixanitouxronou.gr/giati-o-erntogan-apili-me-dioxis-osous-lene-oti-echi-elliniki-katagogi-tourkos-erevnitis-ipostirizi-oti-katagete-apo-ikogenia-christianon-pou-zousan-stin-potamia-tou-pontou-ke-exislamistikan/

    Ο Τουρκικός πολιτισμός της Τουρκίας δεν έχει να επιδείξει κάτι το ιδιαίτερο πλην μεμονωμένων περιπτώσεων κυρίως στην νεώτερη εποχή. Ακόμη και εντός του ισλαμικού κόσμου δεν έχουν διακριθεί σε κάτι πχ νομοθεσία, θεολογία, ποίηση (με έναν Ισμαήλ Εμρέ δεν σώζεται η παρτίδα), πεζογραφία, ζωγραφική (τυποποιημένες μανιέρες της περσικής ζωγραφικής και περιορισμένης κλίμακας), ούτε η αρχιτεκτονική προκόβει με έναν Σινάν (οι Σελτζούκοι Τούρκοι ολοκληρωτικά περσικής κουλτούρας όμως έχουν να επιδείξουν κορυφαία και πρωτότυπη αρχιτεκτονική). Η γλυπτική δεν υφίσταται σχεδόν (αντίθετα από τους Σελτζούκους και τους άλλους σύγχρονους των Oθωμανών λαούς). Ιστοριογραφία… πριν τον 18ο στοιχειώδης, ποιά τέχνη να αναφέρω; υαλουργία; κεραμική; (100 χρόνια κράτησε η ποιότητα των Ιζνικ η οποία υπολείπεται πολύ από την περσική κεραμική του Κασάν).
    Αν διέπρεψαν πραγματικά σε κάτι, ήταν η στρατιωτική οργάνωση και η στρατιωτική τεχνολογία (αντίθετα από την κοινή πεποίθηση), αλλά όχι στην οχυρωματική και στην φορολογική οργάνωση που στην Ευρώπη δεν υπήρχε ούτε στα όνειρα του Μεγάλου Φρειδερίκου. Οι θετικές επιστήμες πέθαναν με τους τελευταίους Βυζαντινούς λογίους της αυλής του Μωάμεθ του πορθητή και ό,τι εισήχθη από την Περσία μέχρι τον 16ο αι. Για τυπογραφία ούτε λόγος! Στην ιατρική τα πήγαν καλύτερα μέχρι τα τέλη του 18ου αι. χάρις στους Άραβες και Πέρσες, κυρίως, γιατρούς και τα συγγράμματά τους. Ναυτιλία μηδέν, τραπεζικό σύστημα μηδέν, εμπόριο μετά τον Σουλεϊμάν τέλος (όχι ότι πριν ήταν και το πιο ανταγωνιστικό…), οδικό σύστημα τζίφος, αποχέτευση όχι, στην ύδρευση παρέμειναν κάπως σταθεροί, αφού αποτελούσε μέρος της ισλαμικής παράδοσης για αγαθοεργία. Μεντρσέδες (ιεροδιδασκαλεία) ελάχιστα (τίποτε μπροστά στους Σελτζούκους και στους Μαμελούκους), Πανεπιστήμια; Μπροστά στο Αλ-Άζχαρ πρέπει να κρύβονται από ντροπή. Η Κωνσταντινούπολη είχε εκατό μεντρεσεδες και η Δαμασκός εκατόν πενήντα πέντε. Μουσική θεωρία; κλασσική οθωμανική μουσική με συνθέτες από Αρμενίους έως Ρουμάνους…
    Κατά το χρησμό για την θέση των Μεγαρέων, οὔτε τρίτοι οὔτε τέταρτοι οὔτε δυωδέκατοι οὔτ᾽ ἐν λόγῳ οὔτ᾽ ἐν ἀριθμῷ.

    Αν μπουζουριάζουμε στο ίδιο τουρκικό τσουβάλι όλους τους τουρκικούς λαούς τότε είναι σαν να λέμε ότι όλοι οι λατινόφωνοι λαοί είναι ο ίδιος πολιτισμός και μάλιστα διαχρονικά ή όλοι οι Σλάβοι ή όλοι οι γερμανικοί λαοί ή ακόμη καλύτερα, όλοι οι σημιτικοί λαοί… ή να μετρήσουμε και τους Ούγγρους παρέα με τους Τούρκους.

    Οι Ουϊγούροι του Κινεζικού Τουρκεστάν ουδεμία σχέση έχουν με τους Ογούζους που μας σβερκώθηκαν εδώ πέρα ή οι Κιργίζιοι και οι Ουζμπέκοι. Μόνο γλωσσική συγγένεια. Από όλους αυτούς και άλλους μόνο οι Ουϊγούροι έχουν να επιδείξουν υψηλό πολιτισμό από τον 9ο αι. μέχρι τον 15ο και αυτό επειδή προσηλυτίστηκαν στον Μανιχαϊσμό. Μετά τον εξισλαμισμό τους ξεφτίσανε υπό την μογγολική κυριαρχία.

    Όπως τα δέντρα κρίνονται από τους καρπούς τους, έτσι και οι πολιτισμοί.

  100. 97 Εκεί στο σκοτεινό υπόγειο έχεις τπτ για τον ένδοξο πολέμαρχο Αγά Μεμνούν, που τον τραγούδησε ο φημισμένος Τούρκος ποιητής Ομάρ?

  101. Μανούσος said

    http://paleochori-lesvos.blogspot.com/2014/03/blog-post_20.html

    ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ
    ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ ΦΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ
    Η τουρκοκρατία μέσα από τις παροιμίες των Ελλήνων

    Σε λίγες μέρες θα γιορτάσουμε την επέτειο του Μεγάλου Ξεσηκωμού του 1821 και της απελευθέρωσής μας από τον τουρκικό ζυγό. Ήταν η ευτυχής κατάληξη τεσσάρων αιώνων ταπεινωτικής σκλαβιάς, που έχει αφήσει πικρές εμπειρίες κι αρνητικά συναισθήματα για τους Τούρκους στη συλλογική ιστορική μνήμη των Ελλήνων.
    Ψάξαμε στις παροιμίες μας, για να δούμε τι μας λένε για τους εξ ανατολών γείτονές μας οι προπαππούδες μας. Γιατί οι λαϊκές παροιμίες μας αποτελούν απόηχο της μακρόχρονης τουρκοκρατίας κι είναι χρήσιμο να μην τις ξεχάσει ο Νεοέλληνας, όχι για να διαιωνίζει την έχθρα προς το λαό που καταδυνάστευσε τους Έλληνες, αλλά για να αντλεί διδάγματα και να μην ξαναπάθει τα ίδια. Από την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 μέχρι το Μεγάλο Ξεσηκωμό του 1821 και τη δημιουργία ανεξάρτητου Νεοελληνικού Κράτους το 1830 — για τους Λέσβιους από το 1462 μέχρι τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-1914 — οι υπόδουλοι στους Τούρκους Έλληνες υπέφεραν πολλά δεινά. Διαβάστε τις, σκεφτείτε και κρίνετε…

    1.- «Α βουληθείς να μ’ αρνηθείς και να με λησμονήσεις, εις την Τουρκιά στα σίδερα πολλά ν’ αγανακτήσεις»: Έμμετρη κατάρα.

    2.- «Αγάς με δέρνει εμένανε, κι εγώ δέρνω εσένα»: Καταπίεση και σκληρότητα των Τούρκων και των οργάνων τους. Η τυραννία παράγει τυραννίσκους, η βία γεννά βία.

    3.- «Αλλαή μπιλλαή, απ’ τον ύπνο στο φαΐ»: Νωθρότητα και τεμπελιά κατακτητών Τούρκων, που ζούσαν σε βάρος των υπόδουλων.

    4.- «Άλλος αγάς, άλλα λάδια»: Αρπακτικότητα Τούρκων, διαρκής εκμετάλλευση ραγιάδων και χρηματισμός από Οθωμανούς αξιωματούχους, που απαιτούσαν να τους δίνουν οι υπόδουλοι διαρκώς μπαξίσια.

    5.- «Ανάθεμά τον, είναι τουρκανάκατος»: Λεγόταν για όποιον ανακατευόταν από υπολογισμό με τους κατακτητές, είχε σχέσεις με Τούρκους κι ήταν αιμοβόρος σαν κι αυτούς. Και σήμερα είναι βρισιά.

    6.- «Αν ο Αλής γίνεται Γιάννης κι η όρνιθα χταπόδι…»: Χάσμα θρησκειών, αδύνατο να μονοιάσουν και να συνυπάρξουν κατακτητές κι υπόδουλοι.

    7.- «Ας με λένε Αλημπεΐνα, κι ας ψοφάω από την πείνα»: Λέγεται για τις ψωροπερήφανες.

    8.- «Ας σον Ορωμαίον π’ ’ίνεται Τούρκος κι άλλο αφορισμένος ’ίνεται» (ποντιακή παροιμία: «Αυτός που από Ρωμιός γίνεται Τούρκος γίνεται σκληρότερος»): Σκληρότητα Γενιτσάρων και εξωμοτών, εξισλαμισμένων και φανατισμένων Ελλήνων.

    9.- «Αυτό πάει, τούρκεψε»: Λέγεται για κάποιο πολύτιμο αντικείμενο που χάθηκε ή έσπασε. Η φράση φέρνει στο νου τις βίαιες αρπαγές των περιουσιών των υπόδουλων Ελλήνων από τους κατακτητές Τούρκους.

    10.- «Βαστάτε, Τούρκοι, τ’ άρματα»: Απειλή.

    11.- «Βαστάτε, Τούρκοι, το λαγό, να κατουρήσει ο σκύλος»: Παροιμία των Παξών, με νόημα παρόμοιο με την (28) και την (29). Στις κρίσιμες στιγμές πρέπει να ενεργούμε άμεσα και με ευθικρισία, χωρίς καθυστέρηση και κυρίως χωρίς την αυταπάτη πως οι εχθροί θα μας βοηθήσουν.

    12.- «Βγάλε τον Αλή και βάλ’ τον Καραλή»: Καμιά αλλαγή.

    13.- «Βεζίρης έγινες, αλλά άνθρωπος δεν έγινες»: Λέγεται για βάρβαρο και ανήθικο άνθρωπο, που τα αξιώματα δεν του αλλάζουν την άγρια φύση.

    14.- «Βούλγαρο αν κάμεις φίλο, βάστα και κομμάτι ξύλο, κι αν τον Τούρκο κάμεις φίλο, βάστα πάντοτε το ξύλο»: Βούλγαροι και Τούρκοι κι οι δυο κακοί γείτονες των Ελλήνων. Ας είμαστε σε επιφυλακή πάντα, με το «ξύλο» στο χέρι, για να μην πάθουμε όσα πικρά έχουμε βιώσει στο παρελθόν. Σχετική και η (46).

    15.- «Δώκαν θάρρος στον Αλή κι έκατσε και στο χαλί»: Αδιαντροπιά.

    16.- «Έγινε Τούρκος»: Θυμός, κοκκίνισμα από οργή, που θυμίζει τις ύβρεις και βιαιότητες των Τούρκων, αλλά και το κόκκινο φέσι τους.

    17.- «Εδώκαν πρόσωπον τον Αλήν, και εσκώθεν έχεσεν ’ς σο χαλίν» (ποντιακή: Έδωσαν αξία στον Αλή, και σηκώθηκε κι έχεσε στο χαλί): Λέγεται για αγροίκους και αναιδείς, που κάνουν κατάχρηση της ανοχής και της φιλοξενίας. Όμοια με τη (15).

    18.- «Είπεν ο αγάς: «Ε, Παρασκευά!»»: Λέγεται για άνθρωπο που φαντάζεται πως έχει υψηλές γνωριμίες.

    19.- «Ετούρκεψε ο σουλτάνος»: Λέγεται όταν κάποιος πει κάτι το αυτονόητο και γνωστό σε όλους.

    20.- «Θύμωσε ο αγάς κι έκοψε τα κάκαλά του»: Αψιθυμία που βλάπτει το ίδιο το άτομο που οργίζεται, αλλά και ακρισία.

    21.- «Κάθεται σαν αγάς»: Οκνηρία, ραχάτι, απραξία.

    22.- «Καίει σαν Τούρκος»: Είναι πολύ καυτό κι επικίνδυνο σαν βάναυσος κατακτητής.

    23.- «Κάλλι’ έχω Τούρκου μαχαιριά, παρά Βενετσάνου κρίση»: Πικρές οι μνήμες των Ελλήνων από την τουρκοκρατία, πικρότερες από τη Βενετοκρατία.

    24.- «Κάλλιο μακελειό (σφάγιο) στον Τούρκο, παρά κριάς (κρέας) στο Βενετσάνο»: Όμοια με την (23η).

    25.- «Καλός ο λόγος του κατή, αν κρατεί»: Αναξιοπιστία και διαφθορά Τούρκων δικαστών στις κρίσεις των υπόδουλων Ελλήνων, κακοδικία.

    26.- «Καπνίζει σαν Τούρκος»: Είναι θεριακλής, μανιώδης καπνιστής, επειδή οι Τούρκοι κάπνιζαν όλη μέρα ναργιλέ. Κάτω όμως από το κυριολεκτικό νόημα των παροιμιών όπως αυτή κρύβεται κι ένα αλληγορικό νόημα.

    27.- «Κατά τoν αγά και το πεσκέσι του»: Φιλοχρηματία και απληστία Τούρκων, που απαιτούσαν να τους δίνουν πεσκέσια ή εξαγοράζονταν με μπαξίσια. Όσο πιο υψηλά ιστάμενος ήταν ένας Τούρκος αξιωματούχος, τόσο μεγαλύτερο ήταν το ποσό εξαγοράς.

    28.- «Κάτσε, Τούρκο, να γεμίσω και στερνά να σε βαρέσω»: Στην κρίσιμη ώρα ο εχθρός δεν περιμένει, δεν πρέπει λοιπόν να είμαστε αργοί, ολιγόμυαλοι κι αναβλητικοί, όταν αντιμετωπίζουμε μεγάλους κινδύνους.

    29.- «Κάτσε, Τούρκο, να καργάρω»: Όμοια με την (28).

    30.- «Κι εγώ με τον αγά μιλώ»: Λέγεται γι’ αυτούς που καυχιούνται πως έχουν υψηλές γνωριμίες.

    31.- «Κι o αγάς μας έχει αγά»: Αυθαιρεσία και αδικία Τούρκων αγάδων, που ανάγκαζε τους υπόδουλους να προσφεύγουν με δώρα στον ανώτερό τους, για να γλιτώσουν την περιουσία, την τιμή και τη ζωή τους (Παράδειγμα η προσφυγή των Λέσβιων στο σουλτάνο, για να καταγγείλουν το θηριώδη Μπεκήρ Αγά. Ο σουλτάνος τον κάλεσε στην Πόλη και του πήρε το κεφάλι).

    32.- «Κουτός ο ραγιάς, κουτότερος ο αγάς»: Κουτοπονηριά εις διπλούν!

    33.- «Κόψε με, αγά μου, ν’ αγιάσω»: Ειρωνεία για τους δειλούς και δουλοπρεπείς.

    34.- «Μεριά μας δέρνει ο θάνατος, μεριά κι ο Γενιτσάρος»: Σκληρότητα Γενίτσαρων προς τους υπόδουλους. Το παιδομάζωμα, ο εξισλαμισμός κι ο φανατισμός δημιούργησαν άγρια θηρία που κατασπάραζαν ομοεθνείς τους. Σκεφτήκατε ποτέ πόσοι Τούρκοι του σημερινού τουρκικού κράτους είναι απόγονοι Γενιτσάρων, άρα Έλληνες στην καταγωγή;

    35.- «Με τον αραμπά πιάνει ο Τούρκος το λαγό» ή: «Με το γιαβάς-γιαβάς ο Τούρκος όλα τα καταφέρνει»: Η υπομονή είναι αρετή των Τούρκων.
    36.- «Μήτε στο διάβολο κερί μήτε στον Τούρκο κώλο»: Προφύλαξη κι αποφυγή στενών επαφών με Τούρκους, που έχουν κακή φήμη για τις σεξουαλικές διαστροφές τους, αλλά και για την αναξιοπιστία τους.

    37.- «Μοσέ, μισέ και μουσελίμη στο σπίτι σου μη βάζεις»: Μακριά από Εβραίους και Τούρκους.

    38.- «Ο θεός να σε φυλάει από Σαλονικιό Εβραίο, από Αθηναίο Ρωμιό κι από Εγριπιώτη Τούρκο»: Σύγκριση, προφύλαξη.

    39.- «Ο κατής γαμεί τη μάνα του κι εμέ ποιος θα με κρίνει;»: Διαφθορά και αυθαιρεσία Τούρκου δικαστή, που δεν έχει ιερό και όσιο.

    40.- «Όποιος έχει φίλο τον κατή, το μπέη δε φοβάται»: Διαβλητές και διεφθαρμένες οι τουρκικές αρχές στα χρόνια της τουρκοκρατίας, κυρίως οι δικαστές, που εξαγόραζαν με γρόσια την εύνοιά τους.

    41.- «Όπου πατήσει Τούρκος, χορτάρι δε φυτρώνει»: Αγριότητα Τούρκων.

    42.- «Όσο καλοπίνει ο Τούρκος, τόσο εσύ να πονηρεύεσαι»: Λόγω πικρών εμπειριών των Ελλήνων από την πολύχρονη συμβίωση με τους Τούρκους, οι παππούδες μας συνιστούν προφύλαξη κι επαγρύπνηση, ιδιαίτερα όταν φαίνονται ευχαριστημένοι από τα μπαξίσια και τα πεσκέσια, γιατί τους ανοίγει η όρεξη να αρπάξουν περισσότερα.

    43.- «Όταν θα γίνει η τρίχα του γουρουνιού μετάξι, τότε κι ο Τούρκος θα λάβει πολιτισμό και τάξη»: Αδύνατο ν’ αλλάξει ένας βάρβαρος λαός.

    44.- «Ο Τούρκος άμα σου δει καλό πράμα, το κρατεί και σου λέει: «Ε, τώρα τούρκεψε!»»: Αρπακτικότητα και αυθαιρεσία Τούρκων.

    45.- «Ο Τούρκος για ναμούζ (τιμή) φωνάζει και ναμούζ δεν έχει»: Υποκρισία και άτιμη συμπεριφορά Τούρκων.

    46.- «Ο Τούρκος δεν θέλει χαϊδέματα, είναι σαν το αντρικό μαραφέτι, που, όσο το χαϊδεύεις, τόσο δυναμώνει»: Μόνο με δυναμική και θαρραλέα στάση αντιμετωπίζονται οι αξιώσεις των Τούρκων, όχι με αφελείς πολιτικές και καλοπιάσματα που τους ανοίγουν περισσότερο την όρεξη.

    47.- «Ο Τούρκος είναι φίδι που, μόλις ζεσταθεί, σε δαγκάνει»: Ύπουλος και αχάριστος ο Τούρκος, σαν το φίδι.

    48.- «Ο Τούρκος έχει τη φιλία στο στόμα, όχι στην καρδιά»: Εχθρότητα και ανειλικρίνεια Τούρκων.

    49.- «Ο Τούρκος και γεφύρι να γενεί, πάνω του μην περάσεις»: Αναξιοπιστία Τούρκων, ύπουλος χαρακτήρας.

    50.- «Ο Τούρκος και το σκυλί ένα πράμα είναι»: Αγριότητα κι αιμοβόρος χαρακτήρας.

    51.- «Ο Τούρκος κάνει ελεημοσύνη για να κλέψει»: Έλλειψη ηθικών φραγμών κι αρπακτικότητα Τούρκων, που ζούσαν σαν παράσιτα σε βάρος των υπόδουλων στα χρόνια της τουρκοκρατίας.

    52.- «Ο Τούρκος κι η ουχιά δεν έχουνε μπιστιά»: Αναξιοπιστία, ύπουλος χαρακτήρας Τούρκων σαν την επικίνδυνη οχιά.

    53.- «Ο Τούρκος όλο «καλά» σου λέει και το δικό του δεν τ’ αφήνει»: Ψευτιά και αναξιοπιστία. Παράδειγμα οι διεκδικήσεις και καθημερινές παραβιάσεις.

    54.- «Ο Τούρκος σ’ ελεεί ή για να πάει στο δικό του παράδεισο ή για να σε κλέψει»: Υπολογιστική και υποκριτική συμπεριφορά Τούρκων.

    55.- «Ο Τούρκος σε πιάνει φίλο του ή για τη γυναίκα σου ή για τ’ όμορφο παιδί σου»: Φιληδονία, έλλειψη σεβασμού κι αδιαφορία για την τιμή του άλλου.

    56.- «Ο Τούρκος σου δίνει το βελόνι, για να κλέψει το γυνί» [το γυνί<υνί= σιδερένια μύτη του αλετριού] ή «Ο Τούρκος σου δίνει βελόνι, για να σου πάρει γυνί»: Υπολογιστική συμπεριφορά κι αρπακτικότητα Τούρκων, που προσφέρουν κάτι μικρό, για να αρπάξουν πολλαπλάσια. Το βλέπουμε και στην εξωτερική τους πολιτική σήμερα, με την υπόσχεση για άνοιγμα της Σχολής της Χάλκης κι άλλα πολλά.

    57.- «Ο Τούρκος τη φιλία την έχει στο γόνατο. μόλις σηκωθεί, πέφτει»: Ανειλικρίνεια, υπολογισμός και φιλοχρηματία Τούρκων, που κάνουν τους φίλους όσο κάθονται και τους ταΐζεις στο τραπέζι σου και δείχνουν το αληθινό εχθρικό τους πρόσωπο, όταν πάρουν αυτό που θέλουν.

    58.- «Ο Τούρκος φίλος, μούργος (μαύρος) σκύλος»: Μοχθηρία, ύπουλος χαρακτήρας κι επιθετικότητα Τούρκων, που τους παρομοιάζουν με μούργους, άγρια επιθετικά σκυλιά που, ενώ σου κάνουν το φίλο, ψάχνουν ευκαιρία να σε δαγκώσουν.

    59.- «Ούτε Τούρκοι στο βουνό, ούτε Τούρκοι στο χωριό»: Καμιά επικοινωνία με ανθρώπους που σε εχθρεύονται. Οι Τούρκοι, είτε τους συναντούσαν οι υπόδουλοι Έλληνες μέσα στο χωριό είτε στο βουνό, ήταν πρόξενοι συμφορών για τους ραγιάδες, γι’ αυτό προσπαθούσαν να τους αποφεύγουν.

    60.- «Πάλι τα κλαδιά χτυπούσι, πάλι Τούρκοι κατεβαίνουν»: Διαρκείς επιδρομές Τούρκων σε ελληνικά χωριά, λεηλασίες, βιασμοί, εκβιασμοί και τρομοκράτηση υπόδουλων Ελλήνων.

    61.- «Πασάς στα Γιάννενα»: Ικανοποίηση.

    62.- «Ρωμιών καβγάς, Τούρκων χαλβάς»: Η διχόνοια κι η ασυνεννοησία, τα μεγάλα ελαττώματα των Ελλήνων που μόνο τους εχθρούς ωφελούν. Οι εχθροί χαίρονται και κερδίζουν πολλά, όταν οι Έλληνες δεν είναι ενωμένοι. Όμοια και το (β).

    63.- «Ρώτησαν τους βουνίσιους "πώς τα περνάτε το χειμώνα;" κι αποκρίθηκαν "κατά τα χιόνια και κατά τους Τούρκους"!»: Σαν την κακοκαιρία ρίχνονταν οι κατακτητές Τούρκοι πάνω στους υπόδουλους Έλληνες, λεηλατούσαν κι έσφαζαν με αγριότητα.

    64.- «Σα τουν Τούρκου τουν ιβλέπω»: Εχθρότητα.

    65.- «Σάμπως να πέρασε Τουρκιά»: Μνήμες από την αγριότητα, τις λεηλασίες, τις σφαγές και τις καταστροφές που προκαλούσαν οι ορδές των Τούρκων, λέγεται σε περιπτώσεις ολοκληρωτικής καταστροφής.

    66.- «Σαν σε γαμήσ’ ου κατής, πού θα πας να κριθείς;»: Διαφθορά τουρκικών αρχών, αυθαιρεσία και αδικία σε βάρος των υπόδουλων.

    67.- «Σε Οβραίο να μην τρως, σε Τούρκο να μην κοιμάσαι»: Προφύλαξη από την προστυχιά και τη σεξουαλική διαστροφή.

    68.- «Σε Τούρκου σπίτι να τρως, αλλά να μην κοιμάσαι»: Όμοια με την (67).

    69.- «Στάσου, Τούρκο, να γεμίσω»: Αφελής απειλή και αδικαιολόγητη αργοπορία, ενώ οι περιστάσεις είναι κρίσιμες κι απαιτούν γρήγορη δράση.

    70.- «Σφάξε με, αγά μου, ν’ αγιάσω»: Χλευασμός προς τους δειλούς. Λέγεται γι’ αυτούς που δείχνουν παθητική στάση απέναντι στον εχθρό κι από δειλία δεν προβάλλουν καμιά αντίσταση.

    71.- «Τον Τούρκο ή δείρε τον ή μην τον φοβερίζεις»: Οι Τούρκοι δεν καταλαβαίνουν από φοβέρες, χρειάζονται έργα παλικαριάς κι όχι λόγια, για να περιορίσουν τις αυθαίρετες αξιώσεις τους. Είναι αφέλεια να νομίζουν οι πολιτικοί μας ότι θα λυθούν τα ελληνοτουρκικά ζητήματα με ρητορικές και πολιτικές ενδοτισμού.

    72.- «Τον Τούρκο κάνε σύντεκνο και το ραβδί σου βάστα»: Η σχέση με τους Τούρκους χρειάζεται διαρκή προφύλαξη, καμιά φορά και φοβέρα, γιατί είναι μπαμπέσηδες και αναξιόπιστοι.

    73.- «Τον Τούρκο όλη μέρα να τον έχεις αγκαλιά, λίγο να τον αφήσεις για να ξαποστάσεις, θα σε πει γκιαούρη»: Αυθαιρεσία, αγριότητα, υβριστική συμπεριφορά κι αχαριστία Τούρκων, που εφαρμόζουν το «δίκαιο του ισχυροτέρου». Είναι χαρακτηριστικό ότι στα χρόνια της τουρκοκρατίας, όταν ένας Τούρκος συναντούσε Έλληνα ραγιά στο δρόμο, τον ανάγκαζε να τον παίρνει στους ώμους και να τον μεταφέρει σηκωτό. Γι’ αυτό οι Χιώτες κι οι Πλωμαρίτες πήγαιναν δυο-δυο κι, όταν έβλεπαν κάποιον Τούρκο, ο ένας σήκωνε τον άλλο, για να μην αναγκαστούν να μεταφέρουν σηκωτό τον Τούρκο.

    74.- «Τον Τούρκο φίλευε και τη γυναίκα σου φύλαγε»: Φιληδονία και αδιαφορία για την τιμή του άλλου.

    75.- «Τον Τούρκο φίλευε, τον κώλο σου φύλαγε»: Καχυποψία, προστυχιά και σεξουαλικές διαστροφές Τούρκων.

    76.- «Του κάνει τεμενάδες»: Υποτέλεια, ραγιαδισμός, δουλοπρεπής συμπεριφορά, σαν κι αυτήν που απαιτούσαν από τους ραγιάδες οι Τούρκοι κατακτητές.

    77.- «Τούρκικες δουλειές παλιογκουφουλιές (ιστοί αράχνης)»: Δολερή συμπεριφορά και μηχανορραφίες Τούρκων σε βάρος των Ελλήνων.

    78.- «Τούρκο έκανες φίλο; Κράτα και κανένα ξύλο»: Ειρηνική συνύπαρξη, όμως με προσοχή, προφύλαξη και πυγμή.

    79.- «Τούρκον είδες; Άσπρα θέλει. Κι άλλον είδες; Κι άλλα θέλει»: Απληστία, φιλοχρηματία κι αρπακτικότητα Τούρκων [Τα άσπρα – akce ήταν ασημένια τουρκικά νομίσματα, που κόπηκαν το 1328 επί Ορχάν Α΄και αρχικά είχαν βάρος 1,20 gr περίπου].

    80.- «Τούρκον φίλον έπιασες, φύλαγε την τσέπη σου»: Φιλοχρηματία, απιστία και αρπακτικότητα Τούρκων.

    81.- «Τούρκος ήρθε, γρόσα θέλει, κι άλλος ήρθε, κι άλλα θέλει»: Όμοια με την (79).

    82.- «Τούρκος και καλός δεν γίνεται»: Κακία.

    83.- «Τούρκος και μουλάρι και… καλόγηρος εμπιστοσύνη δεν έχουν»: Προσοχή και προφύλαξη από σεξουαλική διαστροφή και τις ύπουλες «κλωτσιές» των Τούρκων.

    84.- «Τούρκος και σκυλί εμπιστοσύνη δεν έχουν»: Αναξιοπιστία και αγριότητα Τούρκων.

    85.- «Τούρκος, παπαγάλος και λαγός, και οι τρεις μπελάδες»: Αστεία παροιμία, που αφήνουμε σε σας να της δώσετε όποια ερμηνεία θέλετε!

    86.- «Τούρκο στο σπίτι φίλευε και την τιμή σου φύλαγε»: Φιληδονία Τούρκων κι αδιαφορία για την τιμή του άλλου [Ίδια παροιμία έχουν και οι Άραβες για τους Τούρκους].

    87.- «Φεσωθήκαμε»: Απογοήτευση.

    88.- «Ώσπου ν’ ανέβη και να κατέβη το σπαθί του Τούρκου, έχει ο Θεός!»: Ελπίδα και πίστη στη βοήθεια του θεού, έστω και την τελευταία στιγμή.

    89.- «Χέστηκε η Φατμέ στο Γενί τζαμί»: Απάθεια, αδιαφορία.

    Παλιοχωριανές εκφράσεις:

    90.- «βρε Τούρκο», «μωρή Τούρκα»: Βρισιά, σκληρός άνθρωπος.

    91.- «βρε τουρκανάκατε»: Βρισιά, όμοια με την (5). Λέγεται για άνθρωπο χωρίς ηθικές αρχές, που από υπολογισμό ανακατευόταν με Τούρκους κι επιδιδόταν σε ανήθικες πράξεις.

    92.- «Γάδαρους διμένους, αγάς αναπαμένους»: Προνοητικότητα (Λέσβου).

    93.- «Κάθεται σαν τον πασά»: Τεμπελιά, ραχατλίκι.

    94.- «Μέσα σι τούτου του ντουμάν’ δεν αναγνώνιτι φιρμάν’»: Μεγάλη φασαρία, αταξία.

    95.- «Σα τουν δείτι του ντιρβίσ’, γράψιτί του πά’ σκη βρύσ’» (Αν ξαναδείτε το δερβίση [=μουσουλμάνος περιπλανώμενος μοναχός], γράψετέ το πάνω στη βρύση): Εξαφάνιση, απίθανο εύρεσης χαμένου αντικειμένου ή επιστροφής προσώπου.

    96.- «Το ’μαθι τσι κ’φός η καδής» («Το έμαθε κι ο κουφός Τούρκος δικαστής»): Κοινολόγηση μυστικού, κοινοποίηση. Πολύ συχνή στο χωριό μας.

    97.- «Τούρκιψι γη αγάς»: Καμιά αλλαγή.

    98.- «Τούρτσ’ στ’ Ακράσ’»: Παροιμιώδης φράση, που λέγεται με θυμηδία στο Παλαιοχώρι, ως πείραγμα, για να δηλώσει ανυπόστατη φήμη, κι έχει σχέση με ένα αστείο περιστατικό του 1912. Την έχει διασώσει ο Γιάννης Μαυραγάνης στις σελ. 23-24 του βιβλίου του «Παλαιοχώρι Πλωμαρίου Λέσβου» και στο 27ο τεύχος του περιοδικού «Τα Παλιοχωριανά», 1987, σελ. 414:
    «Όταν ο ναύαρχος Κουντουριώτης ήλθε στη Λέσβο με το θωρηκτό «Αβέρωφ» κι άλλα ελληνικά πλοία στις 8 Νοεμβρίου 1912, για να ελευθερώσει τη Λέσβο από τους Τούρκους, ενώ οι άλλες τουρκικές αρχές παραδόθηκαν, ο στρατιωτικός διοικητής Γκανή αρνήθηκε και ταμπουρώθηκε στον Κλαπάδο. Μετά τη μάχη του Κλαπάδου, αναγκάστηκε να υπογράψει πρωτόκολλο παράδοσης στις 8 Δεκεμβρίου κι οι Έλληνες έπιασαν πολλούς Τούρκους αιχμαλώτους. Για ασφάλεια, όπως φαίνεται, τους μετέφεραν πρώτα στο γειτονικό χωριό Ακράσι και μετά στο Παλαιοχώρι, όπου διανυκτέρευσαν στην «Καφετέρια». Μάλιστα αναφέρεται ότι ένας απ’ αυτούς είχε κόψει θηλές από μαστούς Ελληνίδων και τις είχε κάνει κομπολόι!
    Πριν τους φέρουνε στο Παλαιοχώρι, κυκλοφόρησε η είδηση ότι έφτασαν Τούρκοι στο Ακράσι. Από σύγχυση όμως, συνέβη το παρακάτω εύθυμο περιστατικό: Η Μαριόγκα νόμισε ότι οι Τούρκοι πήγανε εκεί για να τιμωρήσουν τους Έλληνες που ξεσηκώθηκαν και σιγά-σιγά θα έφταναν και στο Παλαιοχώρι. Έμενε τότε με την κόρη της το Ρηνιώ, που ήταν παντρεμένη με τον Κανέλλο Λούπο, κι είχανε μερικά κουτσούβελα. Τις μέρες αυτές ο Κανέλλος δεν είχε γυρίσει από το ταξίδι του στα κάρβουνα. Τότε η Μαριόγκα, από φόβο που δεν είχανε κανέναν άντρα στο σπίτι, σκέφτηκε να ειδοποιήσει τον Κανέλλο να γυρίσει πίσω γρήγορα, γιατί οι Τούρκοι έφτασαν στ’ Ακράσι. Πήγε λοιπόν στη Βίγλα κι αγνάντευε το πέλαγος. Μόλις είδε ένα καράβι να περνά ανοιχτά από τη Μελίντα, έβαλε τις φωνές: "Ου παμπόρ (βαπόρι), ου παμπουριέρ’δις… Πείτι στουν Κανέλλα πους ήρταν Τούρτσ’ στ’ Ακράσ’ τσι να σ’κουθεί να έρκ’ αμάνι-μάνι". Την παραγγελία αυτή την επαναλάμβανε συνέχεια, νομίζοντας ότι οι "παμπουριέρ’δις" θ’ ακούσουν και θα μεταφέρουν την παραγγελία της στον Κανέλλο. Το έμαθαν τα πειραχτήρια της εποχής και το έκαναν παροιμιώδη φράση: "Ου παμπόρ), ου παμπουριέρ’δις. Τούρτσ’ στ’ Ακράσ’". Ακόμα και σήμερα ακούγεται καμιά φορά στο χωριό "Τούρτσ’ στ’ Ακράσ’"».

  102. Περιονουσκιας said

    Τουριστικά μέχρι και ο Άγιος Νικόλαος (Santa-claus, Sinterklaas) αναφέρεται ως γεννηθείς εν Τουρκία, άρα Τούρκος. Ράβδος εν γωνία…

  103. Γιάννης Ιατρού said

    100: χαχα, όλο και κάτι θα βρούμε, cum excerptis ex Eustathii commentariis et scholiis

  104. Γιάννης Ιατρού said

    101: Έλεος ρε Μανούσο, υπάρχουν κι αναγνώστες με κινητά …..
    Βάλε τον σύνδεσμο και λίγο απ΄την αρχή για δείγμα κι όποιος θέλει πάει και βλέπει και τ΄άλλα
    ‘Ηρεμα το λέω 🙂 🙂 🙂 🙂

  105. Γιάννης Κουβάτσος said

    Από περιέργεια, επειδή πράγματι δεν έχω ακούσει κάτι ιδιαίτερο περί τουρκικού πολιτισμού, έψαξα λίγο στο γκουγκλ και το μόνο που βρήκα είναι η κουζίνα, ο καφές, τα χαμάμ, τα ανάκτορα των σουλτάνων, ο Χικμέτ, ο Νεσίν, ο Παμούκ και η Σερτάμπ Ερενέρ. Ε, δεν τον λες και σπουδαίο πολιτισμό.

  106. Πέπε said

    Ένας φίλος φιλοξενούσε στην Κρήτη έναν δικό του φίλο, Τούρκο. Τον περιέφερε από δω κι από κει για να του δείξει τον τόπο, και φυσικά κάποια στιγμή φτάσανε και σ’ ένα μαχαιράδικο (τα κρητικά μαχαίρια είναι κλασικό τουριστικό σουβενίρ, παρόλο που και σαν πραγματικά μαχαίρια είναι σε ευρύτατη χρήση). Ο μαγαζάτορας, βλέποντας έναν Έλληνα κι έναν ξένο που μιλάνε μεταξύ τους αγγλικά, δεν μπαίνει στη διαδικασία να αναρωτηθεί για λεπτομέρειες. Απλώς δείχνει στον ξένο την πραμάτεια του.

    Ο Τούρκος διαλέγει ένα μαχαίρι. Και του λέει ο μαγαζάτορας:

    -Δις, βέρι γκουντ. [Χαρακτηριστική κίνηση ξεκοιλιάσματος] του δε Τουρκς!

  107. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    96 – Εγώ που δεν διακατέχομαι από ΚΑΝΕΝΑ πατριωτικό αίσθημα, δεν σου ζήτησα να υπερασπιστείς τον τουρκικό πολιτισμό, οι πολιτισμοί και ειδικά οι πλουσιώτατοι, δεν χρειάζονται ΚΑΜΙΑ υπεράσπιση γιατί είναι παγκόσμιοι, σου ζήτησα να μου πείς τι σου έρχεται στο μυαλό όταν ακούς – πλουσιώτατος τουρκικός πολιτισμός, απλά αυτό τίποτε άλλο.

  108. Λυπάμαι, είμαι πηγμένος στο τέλος μιας πολύ μακριάς μέρας για να σας γράψω για τον τουρκικό πολιτισμό. Γιουνούς και όχι Ισμαήλ είναι ο Εμρέ, πάντως.
    Ίσως περισσότερα αργά το βράδυ.

  109. Περιονουσκιας said

    Φαντάζομαι ότι, αν δεν είχε γίνει η επανάσταση, και η μυκηναϊκή Πύλη των Λεόντων, η Ακρόπολη κτλ. θα ανήκαν στην τουρκική ιστορία.

  110. Περιονουσκιας said

    Και ο τουρκικός πολιτισμός θα ήταν ακόμα πιο πλούσιος!

  111. Γιάννης Ιατρού said

    109: Κάνε λίγο υπομονή … 😯🤢😡

  112. Δ. Δελ. said

    Η κολινδρινή γιαγιά της γυναίκας μου έλεγε στα εγγόνια της, όταν σε κάτι έκαναν υπερβολές:
    «Την κόβει ο αγάς, αλλά δεν την κόβει στον πάτο»! !
    …Ποιαν άραγε;

  113. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    89 Εγώ έχω ακούσει μόνο ‘καπνίζει σαν αράπης’ Το fumer comme un turc είναι γαλλικό. Και ίσως εννοούν το ίδιο πράγμα, τους μουσουλμάνους της Βορειας Αφρικής.

    101 Ωραία συλλογή έκαναν οι πατριώτες

    106 🙂

  114. 101 Να με σ’μπαθήσουν (=συγχωρέσουν) οι γείτονες Παλιοχωριανοί, αλλά ειδικά με το τελευταίο που έχει και «ιστορία» για αιτιολόγηση: Απ’ τον Κλαπάδο που είναι πάν’ απ’ τον Κάμπο της Καλλονής, τι δουλειά έχουν να πάνε τους Τούρκους στο Παλιοχώρι; Ναι, τ’ Ακράσι είναι κοντά στο Παλιοχώρι, κάπου στα βουνά του Πλωμαριού, αλλά γιατί να διασχίσουν όλο το νησί και να τους πάνε στα Πλωμαρίτικα όταν υπάρχει κοντά το λιμάνι του Μόλυβου (να μη βάλω της Πέτρας) ή αν το έκαναν γιατί να μην τους πάνε στη Μυτιλήνη που ήταν κι η πρωτεύουσα;
    Μάλλον άλλος ένας Νατσουλισμός είναι.

    Για τις άλλες από τις παροιμίες, κάποιες που ξέρω την αντιτουρκική έννοια που δίνει η ανάρτηση δεν την έχω αλλά τις περισσότερες δεν τις έχω ακούσει.

  115. spyridos said

    Γράφτε, Λογιώτατοι!
    Κι’ ἂς μὴ εὐτυχήσῃ
    λαὸς τουρκόσπορος
    νὰ σᾶς νοήσῃ·

    Παλιότερα ήταν όλοι τουρκόσποροι αλλά όταν ήρθαν οι πρόσφυγες οι παλιοί τουρκόσποροι αυτοανυψώθηκαν δια του υποβιβασμού του «άλλου».
    Όπως κάμποσοι νεοέλληνες αυτοανυψώνονται πιστεύοντας ότι οι Τούρκοι είναι βάρβαροι.

    http://tiny.cc/y4gpfz

  116. Alexis said

    #83: Από φίλο αμερικάνο έχω ακούσει το αντίστοιχο
    «Is the Pope a catholic?»

    Αντίστοιχο ελληνικό το
    θες καλόγερε γυναίκα;
    🙂

  117. Pedis said

    # 113 α – ΟΚ, καλώς.

  118. Γς said

    76:

    >Να αναφέρουμε και την ιταλική αναφωνηση Mamma li Turchi!

    https://sarantakos.wordpress.com/2017/02/07/730turkish/#comment-413351

    Γς said
    8 Φεβρουαρίου, 2017 στις 08:53
    237:

    >άλλο οι Ιταλοί και άλλο οι παλιότουρκοι ρε αδερφέ!

    Και μου θύμησες μια φίλη μας την Αννα-Ρόζα που σε μια δύσκολη στιγμή φώναξε:

    -Mamma li Turchi!

  119. Μαρία said

    43
    Σέρρες 1383-1912. 5 και αιώνες.

  120. ΣΠ said

    113, 117
    Πάντως στο σχόλιο 101 η παροιμία 26 είναι «Καπνίζει σαν Τούρκος».

  121. ΚΩΣΤΑΣ said

    70γ –> Στα πρώτα δέκα χρόνια μετά το 1922 τα έντυπα της δεξιάς έβριζαν τους πρόσφυγες. Ο Βλάχος είχε γράψει ότι «δεν τους θέλουμε ούτε για ψηφοφόρους».

    Διαχρονικά, το επίσημο ελληνικό κράτος σε όλες τις πολιτικές του εκφάνσεις και οι γηγενείς κάτοικοι, παρά τις κάποιες αρχικές αντιδράσεις και παραφωνίες, βοήθησαν στην ομαλή ένταξη και την οικονομική αποκατάσταση των ομογενών προσφύγων της Μικρασιατικής καταστροφής – 1922.

    Για τη Μικρασιατικής καταστροφή και για τα πρώτα χρόνια της προσφυγιάς, σε σχέση με τη στάση του ΚΚΕ, καλά θα ήταν (αν το θέλει) να μας πει την γνώμη του ο κ. Βλάσης Αγτζίδης, έχει ασχοληθεί με το θέμα και σχολιάζει κι εδώ.

  122. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο κ.Αγτζίδης θα μπορούσε να μας πει και για τον τουρκικό πολιτισμό αρκετά πράγματα. Εξαιρετικό το βιβλίο του «Εμείς και το ισλάμ», το οποίο σταματάει στην εμφάνιση των Τούρκων. Περιμένουμε τη συνέχεια, περίοδος της τουρκοκρατίας κλπ.

  123. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    – Τα δυό (ή τρία) αυγά Τουρκίας, τα είπαμε; 🙂

    #5.
    Πάντως, αυτή τη «δύο σε ένα» τύπου λεκάνη την πρωτοσυνάντησα σε ξενοδοχείο της Κων/πολης, προ 25ετίας (περίπου). Δεν κατάφερα να τη συνηθίσω… 🙂
    https://abpcdn.pstatic.gr/P/bpimg40/343iM/1Ims1h_SX280Y280/45295016/lekanh-binte-me-kazanaki-plusio.webp

    #45.
    Να και μια ανθισμένη δρακοντιά (τούρκος ή και φιδόχορτο). Εντυπωσιακή, αλλά βρομάει σαν ψοφίμι!

    Άλλα κρητικά:
    – τούρκος, γίνεται ο πολύ πυρωμένος ξυλόφουρνος ή ξυλόσομπα.
    – τουρκάκι, το μικρό συμπαγές σίδερο σιδερώματος, που ζεσταινόταν πολύ (μέσα σε αναμμένα κάρβουνα, παλιά).

  124. Μαρία said

    123
    Έξι τα ξέρω τα αυγά.

  125. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @107. Ο πλουσιώτατος πολιτισμός δεν είναι απαραιτήτως παγκόσμιος, ούτε καν αυτός που κερδίζει μιά ζηλευτή θέση στην παγκόσμια Ιστορία. Είναι πλούσιος επειδή καλύπτει, με ιδιαίτερο τρόπο, όλες τις πτυχές του βίου μιάς ευημερούσας κοινωνίας: Από τα χαμάμ, την ανατολίτικη μουσική και την κουζίνα μέχρι τα χαρέμια, τα τζαμιά και τις διακοσμητικές τέχνες..

  126. Χαρούλα said

    #123,124
    Νομίζω γνωστότερα είνσι τα …δυό αυγά
    Κσι ως ταινία
    https://moviez.space/video/58002
    Και ως έκφραση
    https://www.slang.gr/lemma/19933-st-arxidia-mou-kai-dyo-auga-tourkias-apo-alaniari-kokkora

  127. Γς said

    Χτύπα τα πόδια τσίφτισσα
    τσιγγάνα Τουρκογύφτισσα

  128. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @105. Και βέβαια δεν είναι σπουδαίος, Γιάννη (δεν είναι ούτε Αιγυπτιακός, ούτε Ελληνικός, ούτε Ρωμαϊκός, ούτε Κινεζικός- αν αυτό εννοείς) αλλά περιέκλεισε έναν ιδιαίτερο τρόπο ζωής που κάλυπτε τις ανάγκες της Οθωμανικής κοινωνίας, κατά το μέτρο της ψυχοσύνθεσής της και της εξασφάλιζε κάποια ευημερία. Φυσικά και δεν τον ζηλεύουμε (πλην των χαρεμιών 🙂 ) αλλά δικαιούται κι αυτός το μερίδιό του στην Ιστορία…

  129. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα, ωραία συζήτηση έγινε και σήμερα!

  130. Πέπε said

    @71:
    > > Αν ο τουρκικός πολιτισμός είναι σαν την κουζίνα του, τότε όντως είναι πλουσιότατος. Αλλά μόνο την κουζίνα του ξέρουμε. Ο υπόλοιπος μάλλον κινείται στη σφαίρα της φαντασίας.

    + @99:
    > > Ο Τουρκικός πολιτισμός της Τουρκίας δεν έχει να επιδείξει κάτι το ιδιαίτερο πλην μεμονωμένων περιπτώσεων κυρίως στην νεώτερη εποχή.

    Ένας τομέας για τον οποίο μπορώ να μιλήσω λίγο είναι η τουρκική «κλασική» μουσική.

    Είναι γεγονός ότι δεν είναι «φυλετικά καθαρή» τούρκικη, καθώς καλλιεργήθηκε κατά τους οθωμανικούς αιώνες, όπου οι Τούρκοι δε ζούσαν απομονωμένοι από άλλα μιλέτια. Έτσι, στους συνθέτες και τους μουσικούς περιλαμβάνονται και Έλληνες, και Αρμένηδες, και εκπρόσωποι άλλων μιλετιών. Αλλά οπωσδήποτε και Τούρκοι. Σήμερα η κρατούσα ονομασία είναι «οθωμανική μουσική».

    Στα δημιουργικά της χρόνια ήταν κυρίως αυλική μουσική, και κατ’ επέκταση αρχοντική. Επομένως το κοινό της ήταν κυρίως τουρκικό, αλλά και πάλι όχι αποκλειστικά.

    Είναι μια μουσική εξόχως λεπτουργημένη, τόσο στη θεωρία της και στον τρόπο εφαρμογής αυτής της θεωρίας όσο και στη μορφολογία της. Έχει κάποιες ριζικές διαφορές από την ευρωπαϊκή «κλασική» μουσική, όχι μόνο γιατί είναι αυστηρά μονοφωνική (αγνοεί την αρμονία), τροπική (πολλές δεκάδες μουσικοί τρόποι, σε αντιδιαστολή με τους δύο ευρωπαϊκούς, το μινόρε και το ματζόρε) και ασυγκέραστη (πλήθος μικροδιαστηματικών υποδιαιρέσεων της οκτάβας, σε αντιδιαστολή με τα 12 αμετακίνητα ημιτόνια της ευρωπαϊκής από τον Μπαχ και εντεύθεν), αλλά επίσης γιατί δίνει πολύ χώρο στον αυτοσχεδιασμό, τα δε έργα της έχουν αρκετά ρευστή μορφή καθώς για αρκετούς αιώνες δεν είχε μουσική γραφή. Αλλά και σήμερα που έχει, η παρτιτούρα είναι απλώς ενδεικτική: η ελεύθερη επιλογή του μουσικού ως προς διάφορες εκτελεστικές λεπτομέρειες έχει περίπου ανάλογη σημασία όπως, στην ευρωπαϊκή, η ερμηνεία ενός κατά το δυνατόν απόλυτα δεδομένου κειμένου.

    Από την άλλη, έχει και κάποιες αναλογίες προς την ευρωπαϊκή. Θα τις εντόπιζα σ’ ένα βαθμό στη μορφολογία, καθώς υπάρχουν κι εκεί λ.χ. σουΐτες από διάφορα ημιαυτόνομα έργα με κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά το καθένα, δεδομένα εκ των προτέρων. Αλλά κυρίως στη λειτουργία της, η οποία είναι απολύτως ακροαματική (σ’ ένα μουσικό γεγονός υπάρχουν μουσικοί, που αυτοί και μόνο αναλαμβάνουν ολόκληρο τον ρόλο του πομπού και μόνο αυτόν, και αντίστοιχα ακροατές-δέκτες χωρίς καμία άλλη συμμετοχή), και στοχεύει στην αισθητική τέρψη (δεν είναι λ.χ. μουσική για χορό, για θρησκευτικές τελετές ή για κάποιον άλλο σκοπό), και μάλιστα σε λεπτές απολαύσεις που προαπαιτούν ειδική καλλιέργεια. Όπως ένα σημαντικό μέρος της ευρωπαϊκής κλασικής μουσικής, έτσι κι η οθωμανική είναι απροσπέλαστη στον απροετοίμαστο ακροατή. Το να την ακούει κανείς είναι μια τέχνη που μαθαίνεται λίγο λίγο.

    Τώρα: είναι αυτό τουρκικός πολιτισμός;

    Οπωσδήποτε οι βάσεις της οθωμανικής μουσικής βρίσκονται εν πολλοίς στην αραβική και την περσική, οι οποίες με τη σειρά τους έχουν αντλήσει πολλά από την ελληνική. Παράλληλα, ανά τις γενεές η οθωμανική μουσική δέχτηκε επιρροές από την εκάστοτε σύγχρονή της βυζαντινή, από λαϊκές μουσικές διαφόρων λαών της αυτοκρατορίας, και τελευταία και από την ευρωπαϊκή κλασική μουσική. Εντάξει, προφανώς καμία παράδοση δεν είναι ποτέ αμιγής. Το θέμα είναι ότι το συγκεκριμένο μουσικό μόρφωμα είναι κάτι το καθαρά οθωμανικό, όσο κι αν συγγενεύει με πολλά άλλα.

    Αλλά και τουρκικό; Εδώ δεν ξέρω αν είναι δυνατόν να δοθεί μια ξεκάθαρη απάντηση -ίσως θα ήταν και λίγο αναχρονιστικό το ερώτημα, καθώς δεν προκειται για εθνική μουσική. Σίγουρα οι σύγχρονοι Τούρκοι θεωρούν εαυτούς κληρονόμους της, και εξίσου σίγουρο είναι ότι δεν μπορεί να χαρακτηριστεί μη τουρκική, άσχετη από τους Τούρκους.

  131. Γς said

    Να πολεμάω τις μέρες στα κάστρα
    και το σπαθί μου να πιάνει φωτιά,
    και να κρατάω τις νύχτες με τ’ άστρα
    μια Τουρκοπούλα αγκαλιά.

  132. Γιάννης Κουβάτσος said

    128: Με την έννοια ότι όλοι οι λαοί, οι φυλές, τα έθνη δημιουργούν πολιτισμό που ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους και αντικατοπτρίζει το πνευματικό τους επίπεδο, θα συμφωνήσω. Σύμφωνα με την πολιτικώς ορθή τρέχουσα άποψη, που την υποστηρίζουν και πολλοί σημαντικοί εθνολόγοι, συγκρίσεις μεταξύ των διάφορων πολιτισμών δεν νοείται να γίνονται,οπότε το μόνο κριτήριο είναι το θέμα γούστου. Όπως έλεγε και ένας ελευθερόστομος καθηγητής μου, το αν θεωρείς ανώτερα ή κατώτερα τα ξόρκια ενός αφρικανού μάγου από τον «Φαίδρο» του Πλάτωνα, είναι δικό σου θέμα, αντικειμενικά κριτήρια σύγκρισης δεν υπάρχουν. ☺

  133. Γς said

    Και μια Καμπούρογλου

    https://caktos.blogspot.com/2015/10/blog-post_29.html

  134. @132. Έχουμε, Γιάννη, δυό μαγαζάκια δίπλα δίπλα, στο Καπάνι, και πουλάμε τα ίδια πράγματα: Αν αρχίσω και διαλαλώ «πάρτε από εμένα, έχω το καλύτερο πράμα της αγοράς» είναι βέβαιο ότι θα πλακωθούμε και βέβαια, δεν θα βρούμε άκρη. Την διαφορά θα την κάνουν αυτοί που θα έρθουν να ψωνίσουν. Αν 99 έρθουν σε σένα (που πουλάς την Πολιτεία) και 1 σε μένα (που πουλάω ξόρκια! 🙂 ), είτε το ομολογήσω είτε όχι, θα ξέρω ποιός έχει το καλύτερο πράμα..

  135. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @131. Αυτή η Τουρκοπούλα (πρέπει να ήτανε αρχές δεκαετίας του ’70) κόντεψε να προκαλέσει διπλωματικό επεισόδιο! Διαμαρτυρήθηκε η εν Αθήναις τουρκική πρεσβεία, το τραγούδι ξαναηχογραφήθηκε και η τουρκοπούλα έγινε ομορφούλα! 🙂

  136. sarant said

    135 Το 1969 η πρώτη εκτέλεση. Λέει εδώ ο Φώντας αρκετά:

    https://www.lifo.gr/articles/music_articles/138199

  137. ΣΠ said

    126
    Υπάρχουν και άλλες παραλλαγές.
    https://www.slang.gr/definition/4181-st-arxidia-mou-ki-oxto-auga-tourkias-ki-eksi-toubla-orthia

  138. Γιάννης Κ. said

    Φίλοι, μοι προξενεί αλγεινήν εντύπωσιν ότι όλοι ως τώρα μιλάτε για έναν «τουρκικό» «λαό» και τον διαχρονικό «πολιτισμό» «του». Το ίδιο αλγεινή θα ήτο η εντύπωσίς μου αν μιλάγατε αντίστοιχα για έναν «ελληνικό», «γαλλικό» κοκ. Δηλαδή ακολουθείτε ένα όνομα (πχ «Τούρκοι») και μιλάτε για την κουζίνα του, τον πολιτισμό του, το δενξερωγωτί του κτλ δια μέσω αιώνων. Δεν είναι έτσι. Χρησιμοποιείτε έννοιες και ορολογίες των τελευταίων δυο αιώνων (σκάρτα) για να κάνετε άλματα προς τα πίσω.

    Αν μιλάμε για τον σημερινό τουρκικό χώρο, γιατί να χαρίσω σε έναν κάποιον τουρκικό λαό το σύνολο ουσιαστικά μιας ιστορικής γεωγραφίας 1000 ετών; Δεν έχετε πάει στην Τουρκία (ας μη μιλήσω για άλλες χώρες); Δεν είδατε ότι οι κεντρασιάτες είναι μειονότητα; Γιατί να χαρακτηρίσω αβασάνιστα «τουρκική» μια αρχιτεκτονική, μια κουζίνα κλπ (εκτός βέβαια κι αν μιλάμε για πράγματα του τελευταίου αιώνα -και πάλι όμως μετά από μελέτη); Οι παλιότεροι πληθυσμοί που συνέθεσαν αυτό που σήμερα αποκαλείτε τουρκικό λαό εξαϋλώθηκαν; Δεν συνεισέφεραν τίποτα σε αυτό που με τόση ευκολία ονομάζετε «τουρκικό»; Νομίζετε ίσως ότι, στο σύνολό τους, ενσωματώθηκαν βιαίως σε κάποιο ξένο μοντέλο κατόπιν υποτιθέμενης κατάκτησης; (Ποιοι έκαναν την κατάκτηση σε ποιους;)

    Οι κατηγορίες που χρησιμοποιείτε για να χαρακτηρίσετε πληθυσμούς, την ιστορία και τον πολιτισμό τους είναι ευρωπαϊκές-ακαδημαϊκές του 19ου αιώνα και δεν ανταποκρίνονται στις ιστορικές πραγματικότητες και την εξέλιξή τους στον χώρο και στον χρόνο.

    Και, απολύτως ειλικρινά, θα έλεγα ακριβώς τα ίδια αν μιλάγατε για «ελληνικό λαό», «γαλλική κουζίνα», «ουγγρικό πολιτισμό» και σχεδόν ό,τι άλλο είναι συνηθισμένο στη σχετική ορολογία -οι ορολογίες είναι δυστυχώς εθνοκρατικά προσδιορισμένες και αγνοούν, ή κατατάσσουν με το ζόρι σε έθνη, τις εντοπιότητες, τις μικροοικονομίες, τα διάφορα δίκτυα κλπ κλπ. Εν βλογκίω σύντροφοι, περίμενα από εσάς περισσότερα. Δεν θα επανέλθω γιατί θα γράψω αντιμπλογκικά σεντόνια (μπορεί άλλωστε να τα γράφω αλλού…). Έρρωσθε.

  139. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    97, Ιατρού. Καίρια η επισήμανση!

    130, Πέπε. Πολύ ενδιαφέροντα και περιεκτικά τα περί οθωμανικής μουσικής.

    Και μερικά μουσικά (ελληνο-τουρκικά… 🙂 ) ακόμη, λιγότερο γνωστά.
    «Τουρκοπούλα»(1929), Τούντα με Αντ. Νταλγκά https://youtu.be/rzVaU5N_tfM?t=8

    «Τουρκοπούλα»(1934), Μεν. Μιχαηλίδη με Ρόζα Εσκενάζυ https://youtu.be/jbHC_6HZXls?t=43

    «Αλά τούρκα χόρεψέ μου»(1956), Τσιτσάνη με Γ.Λύδια https://youtu.be/rnAz2SHKeZ0?t=12

    «Η μάνα η Τούρκα»(1975), Δ. Μηλιού με Μαν.Αγγελόπουλο https://youtu.be/7Hm1Xec71AE?t=24

  140. Σπάνια συμβαίνει να συμφωνώ τόσο με τον κ. Κατσέα 🙂

  141. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    125 – Δύσκολο πράγμα η συνεννόηση εδώ μέσα για μένα, δύο φορές σου έκανα την ίδια ερώτηση «τι σου έρχεται στο μυαλό όταν ακούς πλουσιώτατος τουρκικός πολιτισμός» και απάντηση δεν πήρα.☺

    Δεν αμφισβητώ πως έχουν πολιτισμό οι Τούρκοι, όλοι οι λαοί έχουν, μικρό ή μεγάλο, αλλά μιλάμε για την Τουρκία, μιά μεγάλη χώρα σε έκταση και πληθυσμό και την κατά πολύ μεγαλύτερη Οθωμανική αυτοκρατορία κι όχι για κάποια μικρή αφρικανική χώρα ή κάποια απομονωμένη φυλή σε κάποια ζούγκλα, και σε ρωτώ για τρίτη και τελευταία φορά ☺ ποιό είναι το στίγμα αυτού του ΠΛΟΥΣΙΩΤΑΤΟΥ πολιτισμού, όταν ακούς γι» αυτόν, ΤΙ ΣΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ; γιατί σε μένα δεν έρχεται απολύτως ΤΙΠΟΤΕ, και σαν κι εμένα, είναι οι περισσότεροι κι όχι μόνο Έλληνες.

    Υ.Γ – Επαναλαμβάνω, δεν έχει να κάνει με εθνικές ανωτερότητες κλπ ηλιθιότητες, δεν έχω ΟΥΤΕ ΙΧΝΟΣ εθνικής υπερηφάνιας, άλλωστε από τα 19 μου αυτοπροσδιορίζομαι, πολίτης της Γής.

  142. spyridos said

    138

    Αμήν και μπάστα

  143. spyridos said

    Γίνονται πραγματάκια

    https://en.wikipedia.org/wiki/Orhan_Pamuk

    https://en.wikipedia.org/wiki/Nuri_Bilge_Ceylan

    https://en.wikipedia.org/wiki/Semih_Kaplano%C4%9Flu

  144. Τώρα θυμήθηκα που είχε πει κάποτε ο Ρος Ντέιλι ότι η Τουρκία έχει πολύ καλύτερους μουσικούς από την Ελλάδα, και πέσανε να τόνε φάνε τον ανθέλληνα.

  145. Pedis said

    Η εντύπωσή μου είναι ότι εννιά στους δέκα σχολιαστές του σημερινού νηματος περί των φάσεων και των πλευρών του πολιτισμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έστω και χοντρικά,

    δηλ. τι πήρε, τι διατήρησε, τι μετασχημάτισε και τι έφτιαξε για να γίνει κατορθωτή η διαιώνιση μιας καθολικής κυριαρχίας σε τόσο μεγάλη έκταση και για χρονικό διάστημα πεντέξι αιώνων,

    έχουν μαύρα μεσάνυχτα.

    Δύτη: πόσοι μελετητές στη χώρα μας εκτιμάς ότι έχουν αποκτήσει την ικανότητα για άμεση πρόσβαση στην Toύρκο/Οθωμανική πολιτισμική παράδοση; Είναι περισσότεροι ή λιγότεροι από μισή χιλιάδα;

  146. spyridos said

    Οι Ελλαδιστανοί έχουν μεγαλύτερη σχέση με φωνασκούντες μάγους της Υποσαχάριας Αφρικής παρά με τον Πλάτωνα.

  147. Γς said

    136:

    Ο Φώντας μας λέει και για την Τούρκικη βερσιόν του τραγουδιού:

    «Το τραγούδι σύντομα πέρασε και στην από ‘κει μεριά του Αιγαίου. Το μαθαίνουν οι Τούρκοι, το μεταφράζουν στη γλώσσα τους ως «Aşkolsun sevgilim sana» (στίχοι Bülent Pozam) και το δίνουν να το πει ένα «αστέρι» της εποχής, η Semiramis Pekkan. Τo τραγούδι τοποθετείται μάλιστα από τους Τούρκους παραγωγούς ως lead track στο LP «Semiramis» [Odeon, 1972], προεξοφλώντας μιαν επιτυχία. Έγινε (μια κάποια επιτυχία), παρότι αμφιβάλλω αν ο Έλληνας συνθέτης του… S. Kuyumcu [Σταύρος Κουγιουμτζής], θα πήρε ποτέ τα «δικαιώματά» του (με τέτοιο επώνυμο, που του κοτσάρανε οι Τούρκοι).

    Δεν γνωρίζω αν έμαθαν ποτέ οι παραγωγοί στην γείτονα τι ακριβώς έλεγε το τραγούδι στα ελληνικά. Σε τι αναφερόταν κ.λπ. Το λέω, γιατί οι στίχοι τού «Aşkolsun sevgilim sana» δεν φαίνεται να έχουν κάποια σχέση με την Επανάσταση του ’21 (για ερωτικό τραγούδι πρόκειται). Πάντως, αν ήξεραν και παρ’ όλα αυτά αδιαφόρησαν, μένοντας μόνο στη μουσική… μπράβο τους.»

  148. Γς said

    Είναι κι αυτό το

    «Σήκω χόρεψε κουκλί μου
    να σε δω να σε χαρώ
    τσιφτετέλι Τούρκικο
    νιναναη γιαβρουμ νιναναη ναηνα»

    Στίχοι: Στέλιος Καζαντζίδης [!]
    Μουσική: Στέλιος Καζαντζίδης [!!]
    Πρώτη εκτέλεση: Στέλιος Καζαντζίδης [!!!]

    Φυσικά ο Καζαντζίδης δεν είχε γεννηθεί την εποχή που περιγράφει το όμορφο φιλμάκι που τελειώνει με αυτό το τούρκικο παραδοσιακό άσμα

  149. Γς said

    Φτού!

    Το φιλμάκι με υποτίτλους:

  150. Γιάννης Κουβάτσος said

    146: Μην είσαι τόσο σκληρός με τον εαυτό σου, δεν νομίζω ότι ισχύει αυτό.

  151. Γιάννης Κουβάτσος said

    145: Υποθέτω ότι εσύ είσαι ο ένας στους δέκα.

  152. Γιάννης Κουβάτσος said

    «ποιό είναι το στίγμα αυτού του ΠΛΟΥΣΙΩΤΑΤΟΥ πολιτισμού,»
    Ρώτα τους Αρμένιους, τους Πόντιους, τους Έλληνες της Πόλης, τους…, τους…, τους. ..

  153. ΓιώργοςΜ said

    Για τα ελληνοτουρκικά, βάζω εδώ ένα λίκνο για να βρίσκεται. Είναι πιστεύω μια ψύχραιμη και τεκμηριωμένη ματιά κάποιου που έχει ζήσει ενθεν και ένθεν των συνόρων κι έχει ασχοληθεί πολύ με τις σχέσεις των χωρών και των λαών.

  154. Pedis said

    # 151 – 145: Υποθέτω ότι εσύ είσαι ο ένας στους δέκα.

    Όχι ρε φιλάρα, δεν είμαι.

    Αλλά το ίδιο σε κάνω χάζι μαζί με όλους τους εντελώς πανάσχετους με το θέμα που τρίβουν ο ένας στην μάπα του άλλου την αποψάρα τους.

  155. Costas Papathanasiou said

    #0
    Ελπίζω, εν μέσω όλων των παραπάνω εξαιρετικών και εμπεριστατωμένων σχολίων να μην ξεχαστεί και η αμάρτυρη αρχαιοελληνική παροιμία «σφάξε με αγά Μέμνονα και μέμνασο ν’αγιάσω» που εξάγεται ασφαλώς από το σχόλιο 103 και αποδεικνύει την προαιώνια “αγαστή”(δυστυχώς) γειτνίαση των δύο λαών

  156. 145 Χμ, αν πρέπει να μυρίσω τα νύχια μου ειλικρινά τη μισή χιλιάδα μπορεί και να μην την πιάνουνε. Και τη χιλιάδα να πιάνουνε, πάλι πολύ λίγοι είναι σε σχέση με όσους θεωρούν αυθεντίες τα σχολικά βιβλία των πατεράδων τους ή τον Φράγκο Φραγκούλη.
    Φταίμε κι εμείς οι «ειδικοί» που δεν καταδεχόμαστε να ασχοληθούμε με τη «δημόσια ιστορία». Ένας Δύτης τι να σου κάνει 🙂

  157. Γς said

    Διαβάζω, μεταξύ των άλλων, στον Μ. Ιγναντίου

    Ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος θα παραστεί στο σεμινάριο το οποίο τελεί υπό την αιγίδα του και περιλαμβάνει ένα ποικίλο πρόγραμμα εισηγήσεων και εργαστηρίων για το αγγλικό πρόγραμμα, με γενικό θέμα “Engagement with STEAM & Social and Emotional Learning”, το οποίο εισηγήθηκαν οι διευθυντές των ημερησίων σχολείων της Μητροπολιτικής περιοχής Νέας Υόρκης. Οι επιμέρους παρουσιάσεις θα ακολουθήσουν την εναρκτήρια ομιλία του κ. Νίκου Κατσώρη, ιδρυτή και προέδρου του μη κερδοσκοπικού ιδρύματος “Make a Difference with Loukoumi”.

    Πηγή: Διεξήχθη το ετήσιο Επιμορφωτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικών της Αρχιεπισκοπικής Περιφέρειας https://hellasjournal.com/2019/11/diexichthi-to-etisio-epimorfotiko-seminario-ekpaideytikon-tis-archiepiskopikis-perifereias/

  158. Κιγκέρι said

    Καλημέρα με ακόμα ένα τουρκοελληνικό!

  159. spyridos said

    150

    Δεν είναι οι ελλαδιστανοί οι γνώστες και κληρονόμοι του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη.
    Μάλλον περισσότερο ταιριάζει ο τίτλος αυτός σε Γερμανούς και Αμερικάνους.
    Εκτός αν νομίζεις το δυνατό και ομοιόμορφο χτύπημα των ποδιών στη γη, στρατιωτάκι σε μαθητική παρέλαση, σε κάνει γνώστη του Πλάτωνα.
    «Να ηδουνιίζεται το έδαφος. Όπως οι αρχαίοι ημών πρόγονιιοι» που έλεγε και ο Χάρρυ Κλυν.
    Μάλλον αυτοί που ειρωνεύονται τους στρατόγκαυλους αρχαιοκάπηλους έχουν πάρει λίγη μυρωδιά από τιους ΑΗΠ.
    Η πλειοψηφία αδώνιδες με ινστιτούτα για τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό των «εκατομμυρίων ετών».

    Πολιτισμός είναι να θάβεις τους νεκρούς που έπεσαν για την πατρίδα τους. Οχι να οργανώνεις στρατόκαυλες παρελάσεις για να τους «τιμήσεις» ενώ τους έχεις αφήσει συνειδητά άταφους.
    Η ρημαγμένη από τον πόλεμο Γερμανία έκανε κάθε κόπο να θάψει και τον τελευταίο νεκρό της ακόμα και σε εχθρικό έδαφος.
    Η Ιταλία έθαψε έναν έναν τους νεκρούς της Αλβανίας και έκανε προσπάθειες (μαζί με την Αλβανία) να πείσει το ελλαδιστάν να θάψει τους νεκρούς του.
    Ολες οι κυβερνήσεις ως το 2000 δεν ενδιαφέρθηκαν.
    Ποιός έχασε τον Σοφοκλή για να τον βρουν οι ελλαδιστανοί.
    Επρεπε να βρεθούν κάτι πρώην αριστερά ρεμάλια στην κυβέρνηση για να πάνε να τιμήσουν και να θάψουν τους ήρωες 40+ χρόνια μετά τους Ιταλούς.

    Η Ελληνική κοινωνία δείχνει καθημερινά και σε κάθε πτυχή της ζωής, δυστυχώς, έλλειψη πολιτισμού και κουλτούρας.
    Θα πρότεινα αντί να χτυπάμε το στήθος μας σαν ηλίθιοι πίθηκοι για το μεγαλείο των ΑΗΠ να προσπαθήσουμε να περισώσουμε τον λίγο που μας έχει μείνει και να δημιουργήσουμε καινούργιο πολιτισμό.

    Οι Τούρκοι το κάνουν ήδη και μπράβο τους. Κι αν έσφαξαν και καμπόσους το 22 και το 74 είχαν τους λόγους τους.
    Οταν σηκώνεις το χέρι σου για να σκοτώσεις να κλέψεις και να βιάσεις δεν πρέπει να παραπονιέσαι όταν στο κόβουν.
    Κι οι θρήσκοι μιλούν για θεϊκή δικαιοσύνη και οι ΑΗΠ για Ερινύες.

  160. spyridos said

    Ενα δείγμα του νεοελληνικού πολιτισμού και κουλτούρας απέναντι στον μεγαλύτερο συνθέτη που έχει βγάλει η Ελλάδα.

    https://sarantakos.wordpress.com/2014/06/16/hatzidakis/

  161. Γς said

    159:

    >Επρεπε να βρεθούν κάτι πρώην αριστερά ρεμάλια στην κυβέρνηση για να πάνε να τιμήσουν και να θάψουν τους ήρωες 40+ χρόνια μετά τους Ιταλούς.

    ποια αριστερά ρεμάλια;

    >Οι Τούρκοι το κάνουν ήδη και μπράβο τους. Κι αν έσφαξαν και καμπόσους το 22 και το 74 είχαν τους λόγους τους.

  162. spyridos said

    Αρθρο 59 της συνθήκης της Λωζάννης
    «Η Ελλάς αναγνωρίζει την υποχρέωσιν αυτής όπως επανορθώση τας προξενηθείσας εν Ανατολία ζημίας εκ πράξεων του ελληνικού στρατού ή της ελληνικής διοικήσεως αντιθέτων προς τους νόμους του πολέμου. Εξ άλλου η Τουρκία, λαμβάνουσα υπʹ όψιν την οικονομικήν κατάστασιν της Ελλάδος, ως αύτη προκύπτει εκ της παρατάσεως του πολέμου και των συνεπειών αυτού, παραιτείται οριστικώς πάσης απαιτήσεως κατά της Ελληνικής Κυβερνήσεως περί επανορθώσεων».

    https://www.efsyn.gr/themata/fantasma-tis-istorias/164388_i-mayri-biblos-toy-gioynan-asker

  163. Pedis said

    # 156 – 145 Χμ, αν πρέπει να μυρίσω τα νύχια μου ειλικρινά τη μισή χιλιάδα μπορεί και να μην την πιάνουνε. Και τη χιλιάδα να πιάνουνε, πάλι πολύ λίγοι είναι σε σχέση με όσους θεωρούν αυθεντίες τα σχολικά βιβλία των πατεράδων τους ή τον Φράγκο Φραγκούλη.

    Αυτό φανταζόμουν κι εγώ. Ευχαριστώ και καλημέρα.

  164. Σηλισάβ said

    Μερικές φορές λυπάμαι για τους σχολιαστές. Ο τουρκικός πολιτισμός είναι πλουσιότατος, και στην ισλαμική θεολογία έχει προσφέρει και στο μυστικισμό. Δερβίσηδες και αλεβίτες πχ. Ο μισός νεοελληνικός πολιτισμός είναι οθωμανικός, ας το παραδεχτούμε, πίνοντας έναν «ελληνικό» καφέ στο μπαξέ μας. Ας μην βεβαιώσουμε τη δική μας άγνοια ως πραγματικότητα.

    «Τούρκος» πριν τις εθνικές επαναστάσεις του 18ου-19ου αι. σήμαινε τον μουσουλμάνο. Εξ ου και ο τουρκαλβανός, ο τουρκόγυφτος και ο τουρκοκρητικός, για να ξεχωρίζει από τον χριστιανό αντίστοιχο.

    Είναι πολλές οι αντιστοιχίες μεταξύ της σημερινής συμπεριφοράς της συντηρητικής δεξιάς απέναντι στους πρόσφυγες με εκείνης του 1922. Ο σχολιαστής που μίλησε για ΅ομαλή ενσωμάτωση στην ελληνική κοινωνία΅, ας διαβάσει εφημερίδες της εποχής, όπου ΅οι καλοί νέοι κλέβονται από τις έκφυλες προσφυγοπούλες΅. Ας πάει στην Νέα Αλικαρνασό στο Ηράκλειο και στο Καλαμπάκι Δράμας να δει πού τοποθέτησε το ελληνικό κράτος τους πρόσφυγες, και να μετρήσει τους νεκρούς κάθε οικογένειας από την ελονοσία στο βούρκο.
    Οι πρόσφυγες αποτέλεσαν το φθηνό εργατικό δυναμικό που οδήγησε στο οικονομικό θαύμα της δεκαετίας του 1930. Όπως οι Αλβανοί της δεκαετίας του 1990.
    Δεν είναι τυχαίο που στην Ελλάδα έχουμε τρεις ποδοσφαιρικές ομάδες: Ο Παναθηναικός (αστοί), ο Ολυμπιακός (προλετάριοι) και η ΑΕΚ (η πλέμπα).

    Όσο τα περί επεκτατικής πολιτικής της Τουρκίας, τα ίδια λένε οι Τούρκοι και για μας. Το Αιγαίο όσο και να το επιδιώκει η Ελλάδα, δεν είναι ελληνική λίμνη για το Διεθνές Δίκαιο, έχει 50% διεθνή χωρικά ύδατα – να κάτι που δεν το τυπώνουμε στους χάρτες μας. Ψαχτείτε και μην υιοθετείτε με ευκολία την προπαγάνδα.

  165. nestanaios said

    159.
    Συμφωνώ σε όλα. Ξέχασες κάτι. «Είμαστε ο κατ’ εξοχήν αφιλόξενος λαός σε αυτή την σφαίρα.».

  166. Σωτήρς said

    Έκανα ένα χρόνο τούρκικα, διάβασα το βιβλίο του G. Lewis, The Turkish Language Reform : A Catastrophic Success και πολύ μου άρεσε. Αυτά τα εχέγγυα έχω για την κουβέντα. Μόλις διαβάσω το «Ποιά Τουρκία, Ποιοί Τούρκοι (με CD-ROM)» του PhD Φράγκου Φραγκούλη θα αναβαθμιστώ επίπεδο.

    Κανείς δεν βάζει στο κάδρο της «ανυπαρξίας τούρκικου πολιτισμού» τις μουσικάρες τους. Ό,τι μας συμφέρει μου κάνει κάπως αυτό.

    Επίσης εάν οι εργάτες που βρίσκετε θέλουν ασφάλεια, ωράριο ή σύμβαση εργασίας, μπορείτε φθηνά και γρήγορα να το πασάρετε σε ένα Μηχανικό Τούρκο της Amazon.

  167. sarant said

    166 Ωραίο βιβλίο θα είναι αυτό

  168. Μαρία said

    156
    Όχι άσχετο απο Μαραντζ.
    Γιατί οι Έλληνες δυσκολευόμαστε στην Ιστορία; https://www.kathimerini.gr/1050026/opinion/epikairothta/politikh/giati-oi-ellhnes-dyskoleyomaste-sthn-istoria

  169. Περιονουσκιας said

    Ε, αν έχει προσφέρει στην ισλαμική θεολογία και στο μυστικισμό, αυτό τα αλλάζει όλα…

  170. gbaloglou said

    159 ΤΕΛΟΣ: Οι λόγοι τους ήταν πρωταρχικά ΕΝΑΣ, η διαρκής ανασφάλεια του κατακτητή έναντι των (πρώην) υπόδουλων που οδηγεί πάντοτε, και με μαθηματική ακρίβεια, σε αντίποινα πολλαπλάσια της αρχικής πράξης. (Είχαν τους λόγους τους, υποθέτω, και έναντι των Αρμενίων, σίγουρα σφάλλουν όσοι αναγνωρίζουν τα εις βάρος τους ‘αντίποινα’ ως γενοκτονία…)

  171. spyridos said

    «Θα τα παρατήσω όλα εδώ και θα πάω να διδάξω τον λαϊκό μας πολιτισμό στα Τουρκάκια! Γιατί όχι;»

    «Οι Τούρκοι μου έχουν κάνει νύξη να διδάξω στο Πανεπιστήμιο της Πόλης. Αν μου δώσουν έδρα, να σου πω κάτι, Αντώνη μου; Θα φύγω για εκεί μόνιμα! Θα πάω γιατί εδώ χρόνια τώρα έχω χτυπήσει τόσες πόρτες, μέχρι και φίλων Πρωθυπουργών, μα κανείς δεν με άκουσε! Κανείς δεν ενδιαφέρεται να φτιαχτεί μία Λαϊκή Μουσική Ακαδημία και να μπουν μέσα όλοι όσοι ασχολούνται με τον λαϊκό πολιτισμό, εκεί που θα υπάρχει μια γωνιά του Καζαντζίδη, μια γωνιά του Χαλκιά, μια γωνιά του Ξυλούρη και μια γωνιά του Μπιθικώτση! Να ξέρουν τα παιδιά την αναφορά στους ανθρώπους που όρισαν λαϊκό πολιτισμό στην Ελλάδα! »

    https://www.koutipandoras.gr/article/synenteyxi-thanasis-polykandriotis-koutipandoras

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: