Όταν δίνουμε τον τίτλο ενός έργου (βιβλίου, ποιήματος, ζωγραφικού πίνακα, ταινίας κ.λπ.), φροντίζουμε να ξεχωρίζει από το υπόλοιπο κείμενο με πλάγια γραφή (italics) ή με εισαγωγικά. Υπάρχουν εξαιρέσεις, π.χ. δεν χρειάζεται να βάλουμε σε εισαγωγικά την Αγία Γραφή.

Τι κάνουμε ωστόσο με το άρθρο αν ο τίτλος περιέχει άρθρο; Και κλίνουμε τον τίτλο αν το απαιτεί η διατύπωση;

Απάντηση:

Σε μια παράθεση ο τίτλος δίνεται ακριβώς όπως έχει, μαζί με το άρθρο αν είναι έναρθρος, π.χ.

  • Τα περιφημότερα μυθιστορήματα του Ουγκό είναι: Η Παναγία των Παρισίων και Οι άθλιοι.

Τα άρθρα είναι κι αυτά σε πλάγια γραφή και δεν βάζουμε κεφαλαία εκεί που δεν είναι απαραίτητο (όχι Οι Άθλιοι).

Αν δεν έχουμε παράθεση (δηλαδή απλή λίστα), πρέπει να σκεφτούμε την ανάγκη της διατύπωσης για άρθρο. Παραδείγματα από το διαδίκτυο:

  • Το «Η ζωή είναι ωραία» … του Μπελίνι … και το «Μίλα της» του Αλμοδοβάρ.
  • Εκδίδει την εβδομαδιαία εφημερίδα «Καμπάνα», στην οποία αρχίζει να δημοσιεύει το Η Ζωή εν Τάφω.

Άρα και:

  • Η «Νυχτερινή Περίπολος» του Ρέμπραντ βρίσκεται στο Κρατικό Μουσείο του Άμστερνταμ.

Αλλά:

  • Ο πίνακας «Η Νυχτερινή Περίπολος» του Ρέμπραντ βρίσκεται…

Αν αλλάξουμε την πτώση, το άρθρο δεν θα είναι ένα με τον τίτλο, π.χ.

  • Χαρακτηριστική του νέου κλίματος μπορεί να θεωρηθεί η κίνηση του (εθνικόφρονος πλέον) Μυριβήλη να αφαιρέσει από την επανέκδοση της «Ζωής εν Τάφω» (1956) τη φράση περί «μακεντόν ορτοντόξ».

Αν η αλλαγή της πτώσης μετατρέπει τον τίτλο σε τέρας, αλλάζουμε τη διατύπωση έτσι ώστε να έχουμε ατόφιο τον τίτλο, π.χ.

  • …οι ατάκες του «Κλέαρχου, της Μαρίνας και του κοντού».

Αυτό δεν είναι τίτλος, είναι οι ήρωες της ταινίας!
Θα πρέπει να πούμε:

  • …οι ατάκες στην ταινία «Ο Κλέαρχος, η Μαρίνα και ο κοντός».