Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το κρυφό Μανδράκι (διήγημα του Παπαδιαμάντη)

Posted by sarant στο 25 Δεκεμβρίου, 2019


Χριστούγεννα σήμερα και το ιστολόγιο συνηθίζει τις χρονιάρες αυτές μέρες να δημοσιεύει διηγήματα του Παπαδιαμάντη ή έστω παπαδιαμαντικού ύφους και κλίματος -κάτι που το έμαθα από τα παιδικά μου χρόνια όταν ο παππούς έπαιρνε έναν από τους τόμους της έκδοσης του Βαλέτα και μάς διάβαζε κάτι.

Σήμερα θα τηρήσουμε μεν την παράδοση αλλά θα βάλουμε κάποιο από τα λιγότερο γνωστά χριστουγεννιάτικα διηγήματα του Παπαδιαμάντη -που θα μπορούσατε να πείτε πως είναι από τα ελάσσονα παπαδιαμαντικά. Πρόκειται για το Κρυφό Μανδράκι, που δημοσιεύτηκε ανήμερα Χριστούγεννα, 25 Δεκεμβρίου του 1906 στην αθηναϊκή εφημερίδα Αλήθεια -στην ίδια όπου αργότερα επρόκειτο να δημοσιευτεί το πασχαλινό διήγημα «Η νοσταλγία του Γιάννη», ένα κελεπούρι που είχα την τύχη και την τιμή ν’ ανακαλύψω και να προσθέσω τελευταίο πετράδι στο παπαδιαμαντικό στέμμα, και που αν ποτέ βρεθεί ολόκληρο σώμα της ίσως μάς επιφυλάσσει και άλλα ευρήματα.

Παίρνω το κείμενο από τον παπαδιαμαντικό ιστότοπο papadiamantis.org, δηλαδή από τον τέταρτο τόμο της κριτικής έκδοσης του Ν.Δ.Τριανταφυλλόπουλου.

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΜΑΝΔΡΑΚΙ

Χριστούγεννα ποὺ ἔμελλαν νὰ κάμουν τὴν χρονιὰν ἐκείνην οἱ χριστιανοί, οἱ ἄνθρωποι τοῦ χωριοῦ! Ἂν ἐπερίμεναν ἀπὸ τὸν μπαρμπα-Στάθην τὸν Γροῦτσον μὲ τὴν βάρκαν του, τὴν πολλάκις καλαφατισμένην* καὶ πισσωμένην, νὰ τοὺς φέρῃ ἀρνιὰ νὰ φᾶνε! Οἱ καιροὶ ἦσαν τόσον ἀκατάστατοι, μὲ ὅλα τὰ χιόνια ποὺ εἶχε ρίξει γύρω στὰ βουνὰ ― ἕως τὴν παραθαλασσίαν, στὴν ἄμμο τοῦ γιαλοῦ εἶχαν καταβῆ τὰ χιόνια. Καὶ μέσα στὸ χωρίον εἶχε πιάσει τὸ χιόνι. Καὶ ὅλαι αἱ στέγαι τῶν οἰκιῶν, ἀπὸ πλάκες ἢ ἀπὸ κεραμίδια, εἶχον καλυφθῆ ἀπὸ παχὺ λευκὸν στρῶμα. Καὶ εἰς ὅλους τοὺς δρόμους καὶ τὰ σοκάκια τοῦ χωριοῦ εἶχε σωρευθῆ γόνα τὸ χιόνι πρὸς μεγάλην χαρὰν τοῦ Μιχαλιοῦ τῆς Μερεγκλίνας καὶ ὅλων τῶν ξυπολύτων παιδιῶν τῆς γειτονιᾶς, ὁποὺ δὲν ἄφησαν γριὰν ἢ νέαν, ἢ κορίτσι ἢ παιδὶ ποὺ νὰ φορῇ παπούτσια νὰ περάσῃ, χωρὶς νὰ τῆς σπάσουν τὴν στάμναν, ἢ νὰ τὴν στραβώσουν στὸ ἕνα μάτι, ἢ τὴν κουφάνουν ἀπὸ τὸ ἕνα αὐτὶ μὲ τοὺς τεραστίους καὶ πολὺ σφιχτοὺς βώλους χιόνος, ὁποὺ ἐξεσφενδόνιζον ἐναντίον των. Ἐκολλοῦσαν μεγάλες μπάλες ἀπὸ χιόνι, τὰς ἐξώγκωναν ἐπ᾿ ἄπειρον, καὶ τὰς ἐσώρευον μπροστὰ στὴν αὐλὴν τῆς Μερεγκλίνας· ὁ Μιχαλιός, ὅστις εἶχε παιδιόθεν μέγα δαιμόνιον πλαστικῆς, ἐσχεδίαζεν ἕνα πελώριον κολοσσὸν εἰς σχῆμα ἀνθρώπου ― Τούρκου ἢ λευκοῦ Ἀράπη, μὲ τὸ σαρίκι καὶ μὲ τὴν τσιμπούκα του. Ἀκολούθως ἐπῆρεν ἀπὸ τὸ κατώγι τὴν «στάφνη», ναυπηγικὴν μπογιὰν ἀπὸ κοκκινόχωμα τοῦ πατρός του τοῦ μαστρο-Γιώργου τοῦ Μερεγκλῆ, κ᾿ ἐζωγράφιζε κόκκινον τὸν λευκὸν Ἀράπην ― κόκκινα μάτια, κόκκινα φρύδια, κόκκινα γένεια καὶ μαλλιά, κόκκινην καπόταν καὶ βράκαν, ὅλα κατακόκκινα. Ἦτο φοβερὸν τὴν θέαν τὸ τέρας ἐκεῖνο τῆς ἐκ χιόνος ἀνδριαντοποιΐας.

Μὲ αὐτὸν τὸν καιρὸν ἐβγῆκε τὴν νύκτα, βαθιὰ πρὸ τῆς χαραυγῆς, ἀπὸ τὸ σπιτάκι του, σιμὰ στὸν αἰγιαλόν, ὁ μπαρμπα-Στάθης ὁ Γροῦτσος, φορῶν τοὺς ναυτικοὺς μαμτζάδες*, ἤτοι τὰ ὑψηλὰ ἄνω τοῦ γόνατος ὑποδήματά του, κατέβη μὲ βαρὺ βῆμα, τρῖζον ἐπὶ τῆς χιόνος εἰς τὴν ἀποβάθραν, ἔσυρε τὴν μπαρούμα τῆς βάρκας του, ἐπήδησε μέσα, κ᾿ ἐξύπνησε τὸν δεκαπεντούτην υἱόν του, τὸν Στεφανήν, ὅστις ἐκοιμᾶτο πολὺ ζεστὰ ὑποκάτω στὴν πλώρην τῆς βάρκας.

― Σήκω, παιδί μ᾿, παιδί μ᾿! Στεφανή, σήκω, Στεφανή!

Τὸν ἔσεισε βιαίως, κ᾿ ἐτράβηξε τὴν τσέργα* νὰ τὸν ξεσκεπάσῃ.

― Σῦκο! εἶπε μέσα στὸν ὕπνον του ὁ Στεφανής. Καὶ ποῦ βρέθηκε τὸ σῦκο;

―Ἐκεῖ ποὺ θὰ πᾶμε, Στεφανή, εἶπεν ὁ γερο-Γροῦτσος, θὰ βρῇς πολλὰ σῦκα νὰ φᾷς, Στεφανή! Ἀκόμα καὶ κοκκόσες* θὰ βρῇς, γιὰ νὰ κάμῃς σουτζούκια.

Ὁ γερο-Γροῦτσος ἐμιμεῖτο ἐδῶ τὴν διάλεκτον τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου τοῦ Πηλίου, πρὸς τὴν ἀκτὴν τοῦ ὁποίου ἐσκόπευε νὰ ταξιδεύσῃ· κοκκόσες ὠνόμαζαν ἐκεῖ τὰ καρύδια.

*
* *

Ὁ Στεφανὴς ἐσηκώθη, ἐκρύωσεν, ἐζεστάθη. Ἔπιασε τὸ κουπί. Ὁ γέρων εἶχε σηκώσει ἤδη τὸ σίδερο, τὴν ἄγκυραν τῆς βάρκας, κ᾿ ἔκαμε τὸ πανί, ἔπιασε τὴν σκόταν κ᾿ ἐκάθισεν εἰς τὴν πρύμνην νὰ κυβερνήσῃ. Ὁ ἄνεμος, ἄστατος, ἐφαίνετο νὰ εἶναι μᾶλλον γραῖος, ἢ νὰ κλίνῃ πρὸς τὸν λεβάντην, αὐτὸ τὸ πρωί. Ἄμποτε νὰ τὸν ἐπήγαινε σορόκον. Τὸν γερο-Γροῦτσον δὲν τὸν ἔμελεν ἂν θὰ ἔρριχνε βροχὴν ἢ νερόχιονον ― διὰ νὰ ψηλώσῃ πάλιν τραμουντάνα, νὰ πέσῃ ἄλλο χιόνι αὔριον τὸ πρωί. Ἤρκει νὰ μποροῦσε ν᾿ ἀρμενίσῃ πρύμα.

Ἔκαμψαν τὸ Καλαμάκι, παρέπλευσαν τὶς Κουκουναριές, ἔφθασαν εἰς τὴν Ἁγίαν Ἑλένην, τὴν δυτικωτέραν ἀκτήν. Ἑπτὰ ἢ ὀκτὼ μιλίων διάστημα. Εἶχαν νὰ πλεύσουν ἀκόμη ἄλλο τόσον, διὰ νὰ φθάσουν εἰς τὸν ἀντικρινὸν μικρὸν ὅρμον, τὸν Πλατανιᾶν, παρὰ τὴν ἄκραν τῆς Σηπιάδος. Ἀλλ᾿ ἐκεῖ τὸν ηὗραν μαΐστρον κατάμπροστα.

Ὁ γερο-Στάθης, εἶχε περιπλεύσει μὲ αὐτὴν τὴν βάρκαν, τὴν πολλάκις καλαφατισμένην καὶ πισσωμένην, καὶ μὲ ἄλλας πρὸ αὐτῆς, ἑκατοντάκις αὐτὴν τὴν νῆσόν του, εἶχεν ἐπισκεφθῆ τρισεκατοντάκις ὅλας τὰς γειτονικὰς ἀκτὰς καὶ τοὺς ὅρμους. Καὶ δὲν ἵδρωνεν εὔκολα τὸ μάτι του. Ἐμαϊνάρισε τὸ πανί, κ᾿ ἐδοκίμασε νὰ πλεύσῃ μὲ τέσσαρα κουπιά, δύο χειριζόμενος αὐτός, καὶ δύο ὁ υἱός του, ἐναντίον τοῦ ἀνέμου. Ἀλλ᾿ ὁ μαΐστρος ἐφαίνετο ὅτι τὸν ἐσυνερίζετο κ᾿ ἐθύμωνε περισσότερον. Ὅσον ἐδοκίμαζε νὰ προχωρήσῃ αὐτός, τόσον τὸν ἐξέπεφτεν* ὁ ἄνεμος, φουρτούνα, κιαμέτ*.

Ἐδοκίμασε νὰ λοξοδρομήσῃ ὀλίγον πρὸς λίβα, διὰ νὰ προσπαθήσῃ νὰ ὑπερφαλαγγίσῃ τὸν ἄνεμον, μὲ ἡμιαναπεπταμένον τὸ πανί. Ἀλλ᾿ ὁ ἄνεμος τώρα ἐγίνετο σχεδὸν πονέντης, ἐτρέπετο πρὸς δυσμάς, κ᾿ ἐτίναζε τὰ κύματα εἰς τὴν πλώρην καὶ εἰς τὴν πλευρὰν τῆς βάρκας, κ᾿ ἐμαγκάνιζεν* ὅλην τὴν σκάφην, κ᾿ ἔπνιγε τὸν μπαρμπα-Στάθην καὶ τὸν υἱόν του, φουρτούνα, ξίδι!

Ἐμαϊνάρισε πάλιν, κ᾿ ἐδοκίμασε μὲ τὰ κουπιά, νὰ «τοῦ πάρῃ τὸ χνῶτο» τοῦ ἀνέμου, ἐκ τοῦ ἀντιθέτου μέρους, πρὸς ἀνατολάς. Ἀλλ᾿ ἡ σκάφη ἐκλυδωνίζετο μέχρις ἀγωνίας κ᾿ ἐκινδύνευε νὰ συντριβῇ καθ᾿ ἑαυτὴν πρὶν προφθάσῃ νὰ βουλιάξῃ. Θάλασσα, κιαμέτ!

*
* *

Ὁ γερο-Γροῦτσος ἀνέκρουσε πρύμνην. Ἦτο παραμονὴ Χριστουγέννων, καὶ εἶχε λογαριάσει νὰ ἐπιστρέψῃ, πρὶν ξημερώσῃ ἡ ἑορτή, εἰς τὴν νῆσόν του, διὰ νὰ φέρῃ εἰς τὸν Γιάννην τὸν Μπόζαν, τὸν χασάπην, τὰ ὀλίγα ἀρνιά, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἐμπιστευθῆ ἐκεῖνος εἰς ἕνα κολλήγαν του, εἰς τὰ πέρα χωρία, ὅπως χρησιμεύσουν διὰ τὴν ἑορτήν. Καὶ τώρα ἐβασίλευεν ὁ ἥλιος τῆς παραμονῆς, ἥλιος λοξὰ βαδίζων βραχὺν δρόμον εἰς μίαν ἄκρην τ᾿ οὐρανοῦ, καὶ αὐτὸς ἄπρακτος καὶ ντροπαλὸς ἐπόδιζεν εἰς μίαν ἔρημον ἀκτὴν τῆς νήσου του. Ὤ, ἐκεῖ ἦτο πεπρωμένον νὰ κάμῃ Χριστούγεννα, τὴν χρονιὰν ἐκείνην!

*
* *

Ἐνύχτωσε, κι ὁ γερο-Ντανάκιας μαζὶ μὲ τὴν κόρην του τὴν Βασώ, κορασίδα ἕνδεκα χρόνων, εἶχε κλεισθῆ εἰς τὴν καλύβην του πλησίον εἰς τὴν ἔρημον ἀκτὴν τῆς Τουρκόβιγλας, βορειότερον ὀλίγον ἀπὸ τὴν Ἁγίαν Ἑλένην. Ἡ κόρη εἶχεν ἀνάψει τὸν λύχνον, κ᾿ ἐπῆρε νὰ πλέξῃ τὴν κάλτσα της. Ὁ πατήρ της τῆς εἶπε:

― Δὲ δουλεύουν ἀπόψε· ξημερώνει Χριστούγεννα.

Ἡ μικρὴ ἀφῆκε τὴν κάλτσα της καὶ εἶπε:

― Κ᾿ εἶν᾿ ἀλήθεια, πατέρα, πὼς ἔρχονται τώρα οἱ καλλικαντζάροι;

―Ἀκοῦς ἐκεῖ! ὄρεξη νά ᾽χῃς· μιλιούνια.

― Εἶναι τόσοι πολλοί; εἶπε μὲ φρίκην ἡ κόρη. Καὶ τί κάνουν;

― Φωλιάζουν στὶς καπνοδόχους… φτύνουν ἀπάνω στὶς σοῦβλες μὲ τὸ γουρουνίσιο κρέας… Δέρνουν τὰ μικρὰ κορίτσια, ὅσα δὲν κάνουν φρόνιμα.

―Ἀλήθεια;

―Ἔρχονται καὶ χτυποῦν τὶς πόρτες, τὴν νύχτα…

Μόλις εἶπε τὴν λέξιν αὐτὴν ὁ Ντανάκιας, κ᾿ ἡ πόρτα τῆς καλύβης ἐκρούσθη βιαίως· ντούκ! ντούκ!

Τῆς μικρῆς Βασῶς τὸ αἷμα ἐπάγωσεν. Ὁ πατήρ της ὁ ἴδιος τὰ ἐχρειάσθη.

―Ἀνοῖξτε! εἶπεν ἀνδρικὴ χονδρὴ φωνή. Εἴμαστε καλοὶ ἄνθρωποι.

Ὁ Ντανάκιας ἐδίστασεν. Εἶτα ἔλαβε θάρρος, ἀφοῦ ἐπίστευεν ὅτι δὲν ἦσαν καλλικάντζαροι.

― Ποιοὶ εἶστε;

― Εἶμ᾿ ἐγώ, ὁ μπαρμπα-Στάθης ὁ Γροῦτσος, ὁ καϊκτσής, κι ὁ Στεφανὴς ὁ γυιός μου.

Ὁ Ντανάκιας ἤνοιξε τὴν θύραν, εἰσῆλθεν ὁ γερο-Γροῦτσος καὶ ὁ υἱός του.

― Καλῶς σᾶς ηὕραμε!

― Καὶ ποῦ βρεθήκατε δῶ, στὸ Μανδράκι; ἠρώτησεν ὁ χωρικός.

Μανδράκι ἐκαλεῖτο γραφικῶς ὁ μικρὸς θαλάσσιος ὁρμίσκος, μία ἀγκάλη ὡραία τῆς ἀκτῆς, μὲ χαμηλὴν ὄχθην γύρω-γύρω, ὁμοιάζουσα πράγματι μὲ μάνδραν αἰγοβοσκοῦ μὲ τὸν γυρτὸν φράκτην της. Ἡ καλύβα τοῦ Ντανάκια ἀπεῖχε δέκα βήματα ἀπὸ τὸ Μανδράκι.

― Ποῦ σ᾿ αὐτὸν τὸν κόσμο; ἐπανέλαβεν ὁ ἐρημίτης.

Ὁ Ντανάκιας ἐκατοίκει ἐκεῖ ἐντὸς μεγάλου κτήματος τὸ ὁποῖον ἐξάνοιγε* κ᾿ ἐκαλλιέργει ὁ ἴδιος, ὡς κολλήγας καὶ συνιδιοκτήτης μὲ ἕνα ἄνθρωπον τῆς πόλεως. Σπανίως ἔβλεπεν ἐκεῖ ἐπισκέπτας, καὶ μάλιστα τὴν νύκτα.

Ὁ μπαρμπα-Στάθης ὁ Γροῦτσος διηγήθη τὴν μικρὰν Ὀδύσσειάν του.

― Καὶ τώρα θὰ κάμουμε μαζὶ Χριστούγεννα ἐδῶ στὴν ἐρημιά;

― Κατὰ πῶς φαίνεται, ἐστέναξεν ὁ γερο-Ντανάκιας! Κ᾿ ἔτσι δὲν ἔχετε ἀρνιὰ κάτω στὸ χωριό;

― Ποῦ νὰ τὰ βροῦμε;

― Καὶ γιατί δὲ σφάζουν φραγκόκοττες, πατέρα; ἠρώτησεν ἡ μικρὴ Βασώ.

Ὅλοι ἐγέλασαν.

Ὁ Στεφανής, πρὶν εἰσέλθωσιν εἰς τὴν καλύβην, εἶχεν ἀκούσει γρυλλισμὸν ἐκεῖ πλησίον, καὶ εἶχε διακρίνει ἀμυδρῶς εἰς τὸ σκότος μίαν γουρούναν δεμένην εἰς ἕνα παλούκι, μὲ τὰ χοιρίδιά της.

― Πατέρα, εἶπεν ἀνήσυχος, κρυφὰ εἰς τὸ οὖς τοῦ μπαρμπα-Στάθη, ἔρχεσαι νὰ κλέψουμε τὴ γουρούνα μὲ τὰ γουρουνόπουλα, νὰ τὴν πᾶμε στὸ χωριό;… καὶ νὰ ποῦμε τοῦ Μπόζα, νά, αὐτὰ ηὕραμε, αὐτὰ σοῦ φέρνουμε!

― Σιώπα!

Ὣς τόσον, κατὰ τὸ «δίδου σοφῷ ἀφορμήν», ὁ μπαρμπα-Στάθης ἐσοφίσθη, καὶ εἶπεν εἰς τὸν Ντανάκιαν:

― Νὰ μὴ σοῦ βρίσκονται τίποτε ἀρνάκια, Γιάννη;

― Εἶχα δυὸ-τρία.

― Μοῦ τὰ δίνεις;… νὰ πάω ἀσπροπρόσωπος στὸ χωριό;… γιὰ νὰ σοῦ σηκώσω καὶ σένα τὸ βάρος, γλήγορα.

― Θὰ φύγουμε ἀπ᾿ τὴ ζεστασιά, πατέρα;… Φουρτούνα, κιαμέτ!

―Ὅπου εἶναι τώρα, θὰ μπονατσάρῃ.

― Καὶ θὰ τὰ πληρώσῃς, καπετὰν Στάθη; Ἔχεις λεπτά;

Ὁ Στάθης ἐξεκομβώθη, κ᾿ ἐξήγαγε μίαν σακκούλαν ἀπὸ τὸν κόλπον του, κρεμαμένην ἀπὸ τὸν τράχηλον. Ἔβγαλε πέντε ἢ ἓξ ἀργυρᾶ τάλληρα.

― Νά, πάρε, Γιάννη.

Ὁ Ντανάκιας ἔτρεξε, κ᾿ ἔφερε τ᾿ ἀρνιά, ὅσα εἶχε.

Ὁ Στάθης ὁ Γροῦτσος τὰ ἐμβαρκάρισε, καὶ ἀπέπλευσε μὲ τὸν υἱόν του. Ὁ ἄνεμος εἶχε κοπάσει. Ἔβαλαν πλώρην διὰ τὸ μεσημβρινὸν χωρίον, ὅπου ἔφθασαν εἰς τὰς δύο μετὰ τὰ μεσάνυκτα ― τὴν ὥραν ὅπου ἡ χαρμόσυνος κλαγγὴ τῶν κωδώνων ἐκάλει τοὺς πιστοὺς εἰς τὴν νυκτερινὴν Ἀκολουθίαν τῶν Χριστουγέννων.

(1906)

* Στο γλωσσάρι του 4ου τόμου το κιαμέτ εξηγείται «μεγάλη τρικυμία» (από τκ. kiyamet). Στον Μωραιτίδη βρίσκουμε «θάλασσα κιαμέτι», που είναι η μορφή με την οποία εμφανίζεται συνήθως η λέξη στα ελληνικά, με σημασία «πολύς θόρυβος» (και, ειδικότερα, η συντέλεια του κόσμου, η ανάσταση των νεκρών στη μουσουλμανική θρησκεία) και, κατά συνεκδοχή, με τη σημασία «πολύ, άφθονο» πχ είχε κιαμέτι κόσμο.

* «κοκόσες» λένε τα καρύδια όχι μόνο στο Πήλιο αλλά και στην Ήπειρο.

* Το διήγημα του Παπαδιαμάντη έχει εκδοθεί αυτοτελώς ως παιδικό, ενώ έχει επίσης δώσει την έμπνευση για το ομώνυμο τραγούδι του Βασίλη Φλώρου που το ακούμε από την Ανατολή Μαργιόλα:

 

61 Σχόλια to “Το κρυφό Μανδράκι (διήγημα του Παπαδιαμάντη)”

  1. Γς said

    Χρόνια Πολλά

    Παπαδιαμαντικά

  2. nikiplos said

    Καλημέρα σας και χρόνια πολλά σε όλους! Καλά Χριστούγεννα!

  3. Χρόνια πολλά, χρόνια καλά, χρόνια εὐτυχισμένα,
    τὰ πού ΄ρχονται καλύτερα ἀπὸ τὰ περασμένα.

    Κοτσάκι ναξιώτικο ποὺ ἔλεγε σὰν εὐχὴ ἡ μάνα μου. Νομίζω ὅτι ταιριάζει ἐδῶ, στὴν παπαδιαμαντικὴ χριστουγεννιάτικη ἀτμόσφαιρα.

    Ἄ, ναί: Κι ὁ νικοκύρης τοῦ σπιτιοῦ χίλια χρόνια νὰ ζήσει.
    Ὅπως καὶ ὅλες καὶ ὅλοι οἱ παρόντες καὶ οἱ ὡσεὶ παρόντες ἀπόντες τοῦ ἱστολογίου.

    ΥΓ. Γειά σου, Γς, καὶ ὅλα νὰ σοῦ `ρχονται ὅπως τὰ θέλεις γιὰ πολλὰ χρόνια ἀκόμα.

  4. ΚΑΒ said

    Χρόνια πολλά σε όλους με υγεία, αγάπη και αλληλεγγύη.

  5. https://www.imgurupload.com/image/Rj9GF

  6. nikiplos said

    Ωραίο διήγημα… Και σώφρων ο γερο Στάθης δεν πήγε κόντρα στον καιρό… αφού δεν μπόρεσε να τον υπερκεράσει, βγήκε πάλι στο νησί του… Επιστράτευσε όλη την εμπειρική ναυτική του τέχνη και αφού δεν του βγήκε η σωφροσύνη του επικράτησε, όσο κι αν ο σκοπός ήταν σπουδαίος και ζωτικός. Σήμερα φαντάζει τετριμένο, όμως την εποχή εκείνη θα ήταν αναμφισβήτητα ιδιαίτερα διδακτικό…

  7. sarant said

    Καλημέρα από εδώ, χρόνια πολλά σε όλους, με υγεία και αγάπη!

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    6 Νίκιπλος, δες τα μέιλ σου.

  8. ΚΑΒ said

    δίδου σοφῷ ἀφορμήν, καὶ σοφώτερος ἔσται Παροιμίαι Σολομῶντος 9,9

  9. ΚΑΒ said

    το τυρί είναι τριμμένο, αλλά το επιχείρημα είναι τετριμμένο.

  10. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλά Χριστούγεννα χωρίς ένα διήγημα (ή και περισσότερα) του Παπαδιαμάντη μας, δεν γίνονται. Καλές γιορτές και χρόνια πολλά σε όλες και σε όλους! 🍻

  11. ΚΩΣΤΑΣ said

    Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία

    Χρόνια πολλά στον Νικοκύρη και σε όλες/ους εδώ μέσα. Υγεία, αγάπη και ειρήνη σε όλους μας εδώ μέσα και στον κόσμο όλο.

    Και μόνο που διαβάσαμε Παπαδιαμάντη σήμερα, μας άνοιξε την καρδιά!

  12. Χρόνια πολλά!

  13. Καλημέρα, χρόνια πολλά και καλά σε όλους!

  14. ΚΑΒ said

    ― Νὰ μὴ σοῦ βρίσκονται τίποτε ἀρνάκια, Γιάννη;

    ― Εἶχα δυὸ-τρία.

    Γιατί είχα; Ήδη τα είχε ξεγράψει;

  15. sarant said

    14 Ενδιαφέρουσα παρατήρηση. Νομίζω πως με τον παρατατικό δηλώνει τη διάθεση να τα προσφέρει.

  16. Εγώ νομίζω είναι ιδιωματισμός. Των Σποράδων και της περιοχής; Σα να θυμάμαι να το λέει η θεία μου (στην Κύμη).

  17. Γς said

    11:

    >και επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία

    Ευδοκία; Τι ‘ναι αυτό;

  18. ΚΩΣΤΑΣ said

    ― Κ᾿ εἶν᾿ ἀλήθεια, πατέρα, πὼς ἔρχονται τώρα οἱ καλλικαντζάροι;

    ― Εἶναι τόσοι πολλοί; εἶπε μὲ φρίκην ἡ κόρη. Καὶ τί κάνουν;

    ― Φωλιάζουν στὶς καπνοδόχους… φτύνουν ἀπάνω στὶς σοῦβλες μὲ τὸ γουρουνίσιο κρέας… Δέρνουν τὰ μικρὰ κορίτσια, ὅσα δὲν
    κάνουν φρόνιμα… μπαίνουν και ανακατεύουν τα υπόγεια αρχεία των κακόψυχων… ξεστραβώνουν από την τύφλα τους τους αγράμματους χριστιανομπολσεβίκους… συντρίπτουν με τα επιχειρήματά τους τις απόψεις κορυφαίων σχολιαστών, όπως του λογίου κ. Μπλογκ Ότι Νάναι, του εκλεκτού φιλολόγου κ. Πέπε, του σοφού δημοδιδασκάλου κ. Κουβάτσου… 😂

  19. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα καὶ χρόνια σας πολλά.

    …κι ὁ Νικοκύρης τοῦ μπλογκιοῦ χρόνια πολλὰ νὰ ζήσει.

    Πολὺ τὸν χάρηκα τὸν σημερινὸ Παπαδιαμάντη. Λιτός, χωρὶς συναρπαστικὴ πλοκή, ἀλλὰ τόσο ἀληθινός.

    Καὶ γιὰ μιὰν ἀκόμα φορὰ διαπίστωσα τὴ μεγάλη θαλασσινή του ἐμπειρία. Ὅποιος ἔχει ταξιδέψει μὲ μικρὰ σκάφη στὸ Αἰγαῖο, τὸ διαπιστώνει σὲ κάθε σχετικὴ περιγραφή του.

    Καλές γιορτές.

  20. manolis said

    Ιδιαίτερο διήγημα, χωρίς κορύφωση, όχι μόνο στο τέλος, αλλά σε όλο το διήγημα. Ιδιαίτερα ο ώριμος παπαδιαμάντης δεν γοητεύται από την κλασική δομή του διηγήματος με ανατρεπτικό τέλος. Χρόνια πολλά, καλά Χριστούγεννα.

  21. sarant said

    18 τέλος: 🙂

    Μας λείπει το ξωτικό, βλέπω, και το αναπληρώνουμε

  22. Costas X said

    Καλημέρα και χρόνια πολλά στους εορτάζοντες !

    Υπέροχο διήγημα για το πρωί των Χριστουγέννων !
    Ατμόσφαιρα, διάλογοι, ιδιωματισμοί, αντιπροσωπευτικό του Παπαδιαμάντη.
    (Ή μήπως βελτίωσε τόσο πολύ το ύφος ο Τ.Βουρνάς και μας κάνετε πλάκα;) 🙂

    «Μαντράκι» λέγεται και το ενετικό λιμανάκι του φρουρίου της Κέρκυρας, και η εκκλησία της Παναγίας από πάνω «Μαντρακίνα».

    Να τα πούμε, έστω καθυστερημένα ;

  23. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @21 (τέλος). Τώρα εἶναι ἡ ἐποχή τους.

    Παραδοσιακὰ τὸ μπανιάρισμα γίνεται τῶν Φώτων. 🙂

  24. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα, Χρόνια Πολλά, με υγεία και αγάπη!
    Με το ιστολόγιο, έγινε και σε μένα θεσμός ο Παπαδιαμάντης τα Χριστούγεννα!

  25. Georgios Bartzoudis said

    Χρόνια Πολλά τοις πάσι! Καθότι,

    ΕΡΧΕΤΑΙ ΠΑΛΙ,
    Αυτός που ουδείς εώρακεν πώποτε.
    Ο πανταχού Παρών και τα πάντα Πληρών.
    Ο Ων, ο Ην και o Ερχόμενος.
    ΕΡΧΕΤΑΙ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ
    Γι’ αυτούς που Τον ξέρουν και γι΄αυτούς που δεν Τον ξέρουν.
    Για ομόδοξους, ετερόδοξους, αλλόθρησκους και άθεους.
    Γι’ αυτούς που Τον πιστεύουν και γι’ αυτούς που Τον βρίζουν.
    Για φίλους και εχθρούς.
    Για άνδρες και γυναίκες.
    Για υγιείς και αρρώστους.
    Για νέους, γέρους και παιδιά.
    Για πλούσιους και φτωχούς.
    Για μαύρους και άσπρους.
    Είναι Άϋλος και Ανέγκιχτος. Είναι Προσιτός σε όλους.
    Δεν Τον ενδιαφέρει αν και πως Τον ονομάζουμε.
    Είναι η ΑΓΑΠΗ
    Αγάπη προς όλους τους συνανθρώπους
    Αγάπη προς όλα τα δημιουργήματα.
    Αγάπη πάνω από κάθε τάξη και διάταξη.
    (αυτά τα ολίγα, με …παπαδιαμαντική διάθεση!

    Και ένα «γλωσσικό», μια που εδώ γλωσσολογούμε και λεξιλογούμε!

    «δὲν ἄφησαν γριὰν ἢ νέαν, ἢ κορίτσι ἢ παιδὶ»

    # Προφανώς και εν Σκιάθω (ούση εν τω υπογαστρίω της Μακεδονίας), η λέξη παιδιά εσήμαινε 1) τα τέκνα γενικώς 2) τα άρρενα τέκνα (τα καλούμενα αγόρια, χαμουτζιστί)

  26. Χρ’ομια πολλά

    Εξόχως έξοχο το διήγημα, ομοίως και το άσμα

    Οσαν αφορά το «είχα αρνιά» είναι σύντμηση του «θα είχα αρνιά αν τα ζήταγες» συνηθισμένη έκφραση σε παζάρια για να πετύχουν καλύτερη τιμή. Αν έλεγε «έχω αρνιά» θα έδειχνε την πρόθεσή του να τα πουλήσει

  27. Γιάννης Ιατρού said

    Κι απ΄εδώ οι ευχές μου για την σημερινή μέρα, όπως ο καθένας την αντιλαμβάνεται και την ζει, παραδοσιακά, ανατρεπτικά, αδιάφορα κλπ.
    Μην βαρυστομαχιάσετε, προσοχή 🙂

    Να χαιρόμαστε τις ΧΡΙΣΤΙΝΕΣ 😎😏 και τους ΧΡΗ(Ι)ΣΤΟΥΣ, ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΛΛΑ!

    18/21: Πλήρως κι επαξίως, χωρίς τ΄άλλα, τα γνωστά…
    Κώστα, νά ΄σαι καλά (κοίτα, κι ο Σαούλ έγινε με τον καιρό Παύλος, μόλις ο(ε)ίδε την αληθεια 🙂 🙂 , προφταίνεις!)

  28. Αγγελος said

    Καλές γιορτές και χρόνια πολλά σε όλους κι από μένα.

  29. ΓΤ said

    «Πέλκας μόνος στο σπίτι» 🙂 https://www.facebook.com/PAOKFOOTBALL/videos/457986871768403/

  30. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  31. Χαρούλα said

    Και του χρόνου! Και εις έτη πολλά!

    Χριστουγενιάτικα Διηγήματα από τον Φτωχό Άγιο,
    για την Φόνισσα, την Γυφτοπούλα, τον Αμερικάνο και τον Ξεπεσμένο Δερβίση.
    Διήγημα της Αγάπης, Ήταν Πνοής Ίνδαλμα, Αφάνταστο Όνειρο, στα Ρόδινα Ακρογιάλια. Θαλασσινά Ειδύλλια, ´Ερως-Ήρως.
    Μετανάστις, Ναυαγίων Ναυάγια, …οι Έμποροι των Εθνών

  32. Γιάννης Ιατρού said

    Βάλτε λεζάντα, μέρα πού ΄ναι!

  33. Ανδρέας Τ said

    @32. Καραραμένη προσφυγιά. Χρόνια πολλά σε όλους κι ιδιαίτερα στον Νικοκύρη.

  34. ΚΩΣΤΑΣ said

    Παράλειψή μου ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ σε Χρήστους/Χριστινες 🥂 🌷

    27γ

    Γιάννη, κι ακαρτέρει κι ακαρτέρει μπολσεβικική λαλιά, τό ‘να χτύπαε τ΄ άλλο χέρι από την απελπισια! 🤣

  35. # 29

    Καλό !!

  36. ΣΠ said

    Χρόνια Πολλά. Να περάσετε όλοι όμορφα τις γιορτινές μέρες.

    Στην Σερβία οι ευχές την μέρα των Χριστουγέννων είναι Hristos se rodi / Vaistinu se rodi, δηλαδή Χριστός εγεννήθη / Αληθώς εγεννήθη (κατά το Χριστός ανέστη / Αληθώς ανέστη το Πάσχα). Μόνο που γι’ αυτούς τα Χριστούγεννα είναι στις 7 Ιανουαρίου.

  37. Χρονια πολλα κ καλα.
    Με υγεια πρωτα απ ολα.
    Παντα υπεροχος ο Παπαδιαμαντης.

  38. Spiridione said

    Καλημέρα και χρόνια πολλά σε όλους.
    Μαντράκια υπάρχουν σε όλη τη Μεσόγειο
    https://it.wikipedia.org/wiki/Mandracchio

  39. sarant said

    36 Βρε τι μαθαίνει κανείς!

  40. Μαρία said

    38
    Ο Ιταλός έμπλεξε τις βάρκες με τα πρόβατα και τα ‘κανε θάλασσα.
    Και του χρόνου με υγεία.

  41. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Χρόνια πολλά σε όλους (και στο ξωτικό!)

  42. … ἡ χαρμόσυνος
    κλαγγὴ τῶν κωδώνων …

    Oh, what fun,
    Jingle bells

    Χρόνια Πολλά!

  43. sarant said

    41 Όλο και κάποια ενσάρκωση θα έχει μείνει αμπανάριστη, οπότε μάλλον θα τον δούμε

  44. Χρόνια πολλά και καλά στον Νικοκύρη και σε όλους και όλες τους σχολιαστές και σχολιάστριες! Να είστε γεροί, ετοιμόλογοι και … ετυμόλογοι να μαθαίνουμε όλοι και όλες!

  45. Λευκιππος said

    Χρόνια πολλά και κυρίως καλά με υγεία στον νικοκυρη κι όλους τους σχολιαστες

  46. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Χρόνια Πολλά κι ανήμερα! 🙂
    (Καλή χώνεψη το γιορτινό λουκούλιο)

    «Ήσυχο» Παπαδιαμαντικό διήγημα, παρόλο που περιγράφει τρικυμία και κακοκαιριά.
    Μου κάνει εντύπωση που πέρασε στα παιδικά διηγήματα ενώ το παιδί της ιστορίας προτείνει να κλέψουν τη γουρουνίτσα δίχως αντίδραση από τον πατέρα.

    9 >>το τυρί είναι τριμμένο, αλλά το επιχείρημα είναι τετριμμένο.
    Δεν έχει μυστικό κρυμμένο; 🙂

  47. Jane said

    Χρόνια πολλά! 😊
    Υγεία , χαρά και καλή δύναμη σε όσους και όσες εργάζονται σήμερα.

  48. Λευκιππος said

    …και τις σχολιαστριες

  49. Alexis said

    Χρόνια πολλά σε Νικοκύρη, συσχολιαστές και σε όλο τον κόσμο!

    κ. Μπαρτζούδη και χαμουτζιστί «παιδιά» λέγονται τα αρσενικά τέκνα. Οι κόρες λέγονται «τσούπες» και «κοπέλες».

  50. Θρασύμαχος said

    https://www.lifo.gr/articles/anagnoseis_articles/174089/i-sapfo-notara-diavazei-7-diigimata-toy-papadiamanti

  51. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Χρόνια πολλά γενικώς!
    Ιδιαίτερες ευχές στους εορτάζοντες/ουσες (Χρήστους, Χρυσούλες και –αρκετούς- Μανώληδες!)

    Χρειαζότανε το σημερινό!
    – Ωραίος ο «λευκός Αράπης» 😉 που έγινε κατακόκκινο τέρας!
    – «Χιόνι, χιόνια…» αλλά «βώλους χιόνος», «εκ χιόνος». «Στα, στην, στον…» αλλά και «εἰς τὴν καλύβην του πλησίον εἰς τὴν ἔρημον ἀκτὴν».
    Χαρακτηριστικό του Ππδ στα τελευταία διηγήματά του.

    38, συμπληρωματικά:
    Και ο Άγιος Νικόλαος στην Κρήτη ονομαζόταν παλιότερα «Μαντράκι». Οι βενετσιάνοι χρησιμοποιούσαν το εκεί μικρό κλειστό λιμάνι -Mandracchio- για εμπορικούς σκοπούς (όχι τη λίμνη, την οποία ένωσαν με τη θάλασσα αργότερα οι Τούρκοι). Για πολεμικούς είχαν τη Σπιναλόγκα.

    40.
    Μήπως λείπει καμιά φατσούλα; 🙂
    Λογική δεν είναι η μεταφορά ‘μάντρα προβάτων – μάντρα πλεούμενων’; Είναι πιθανή κάποια άλλη ετυμολογία;

  52. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα και να ευχηθώ κι εγώ στους εορτάζοντες, Χριστίνες και Χρίστους/Χρήστους.

  53. ΚΩΣΤΑΣ said

    –> ― Καὶ γιατί δὲ σφάζουν φραγκόκοττες, πατέρα; ἠρώτησεν ἡ μικρὴ Βασώ.
    Ὅλοι ἐγέλασαν.

    Εγώ δεν κατάλαβα γιατί γέλασαν. Οι ημέρες των Χριστουγέννων παραπέμπουν σε γουρούνι, γαλοπούλα, κότα. Το αρνί παραπέμπει στο Πάσχα.

    κουίζ: τί απάντησε το αρνί στο γουρούνι όταν εκείνο του ευχήθηκε καλό Πάσχα;

  54. Theo said

    Χρόνια πολλά κι ευλογημένα σε Νικοκύρη, εορτάζοντες, εορτάζουσες, σχολιαστές και σχολιάστριες.

  55. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    53 Καλά Χριστούγεννα;

  56. 53 Για να απαντήσω πρέπει να γνωρίζω αν το γουρούνι ήταν δολοφόνος και πόσο μισθό / σύνταξη έπαιρνε το αρνί.

  57. ΚΩΣΤΑΣ said

    55 Κάπως έτσι. Επί λέξει του είπε: άει γ… θες να σου ευχηθώ κι εγώ καλά Χριστούγεννα;

  58. Γς said

    57:

    >θες να σου ευχηθώ κι εγώ καλά Χριστούγεννα;

    – Βαγγελία τη φωνάζει

    – Βαγγελία, Βαγγελία

    – Δεν την λένε Βαγγελία

    – Ε, πως τη λένε;

    – Μαίρη

    – Merry Christmas, Merry Christmas

    Μετά το 0:50 του βιδέου

  59. Γς said

    53:

    η κοτούλα κοο, η κατσικούλα μεε, η γαλοπούλα γλου, το προβατάκι μπε κλπ το πουλάκι τσίου

    [γουρουνάκι δεν έχει]

  60. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

  61. sarant said

    60 Το πιο καλό. Χρόνια πολλά και από εδώ!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: