Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο Κονδυλάκης και οι μαλλιαροί (Μια επιστολή του 1905)

Posted by sarant στο 16 Ιανουαρίου, 2020


Ανεπίκαιρο θεμα για σήμερα, αλλά δεν είμαστε υποχρεωμενοι να ακολουθούμε διαρκώς κατά πόδας την επικαιρότητα -αλλιώς, θα γράφαμε μονάχα ατάκες στο Τουίτερ.

Φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από τον θάνατο του Ιωάννη Κονδυλάκη, μόλις στα 59 του χρόνια. Μένει στην ιστορία των γραμμάτων μας με τον Πατούχα, τη συλλογή διηγημάτων «Όταν ήμουν δάσκαλος» και το στερνό του έργο «Πρώτη αγάπη» αλλά και με τους Αθλίους των Αθηνών. Όμως ο Κονδυλάκης ήταν και δημοσιογράφος, μάστορας του χρονογραφήματος, με το ψευδώνυμο Διαβάτης, και πρώτος πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ.

Από πολλούς θεωρείται ο πατέρας του όρου «μαλλιαροί» για τους δημοτικιστές. Λέγεται ότι τους χαρακτήρισε έτσι επειδή οι αδελφοί Πασαγιάννη, που έγραφαν στο πρωτοποριακό περιοδικό Τέχνη του Κ. Χατζόπουλου, το 1898, έτρεφαν πλούσια κόμη. Ο Τ. Μωραϊτίνης, σε μεταγενέστερες αναμνήσεις του, διεκδικεί για τον εαυτό του την πατρότητα, πιστώνοντας στον Κονδυλάκη τη διάδοση και καθιέρωση του όρου -ίσως βάλω κάποτε το κειμενάκι αυτό. Από την άλλη, ο Ευάγγ. Πετρούνιας θεωρεί ότι πρόκειται για δάνειο από το ιταλικό κίνημα της scapigliatura (της μαλλούρας, ας πούμε).

Αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μου σήμερα -άλλωστε νομίζω πως έχουμε συζητήσει ξανά στο ιστολόγιο για τη γέννηση του όρου.

Ο Κονδυλάκης λοιπόν κατά πάσα πιθανότητα ήταν αυτός που έπλασε ή που διέδωσε έναν καταρχήν (αν και όχι πάντοτε) μειωτικό όρο για τους δημοτικιστές (και γενικά για τους νεωτεριστές στην τέχνη και τα γράμματα), ενώ στα χρονογραφήματά του έγραφε σε απλή καθαρεύουσα. Θα περίμενε κανείς να είναι αντίπαλος της δημοτικής -όχι όμως.

Ο Κονδυλάκης είναι περίπτωση Ροΐδη, κατά κάποιο τρόπο. Παρόλο που και στα λογοτεχνικά του έργα χρησιμοποίησε γλώσσα από απλή καθαρεύουσα έως μικτή, με εξαίρεση βέβαια τους διαλόγους, ο ίδιος υποστήριζε τη δημοτική και θεωρούσε τεχνητή γλώσσα την καθαρεύουσα. Όταν παράτησε την Αθήνα, τσακισμένος από το δημοσιογραφικό μαγκανοπήγαδο (και τις νυχτερινές χαρτοπαιξίες) και γύρισε στην Κρήτη, πρόλαβε να δώσει ένα αριστούργημα, την Πρώτη αγάπη, σε υποδειγματική κρουστή δημοτική με πολλά διαλεκτικά στοιχεία. Δυστυχώς, λίγο μετά πέθανε.

Θα δημοσιεύσω σήμερα μια επιστολή του, υπέρ της δημοτικής, αλλά γραμμένη σε καθαρεύουσα. Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Αθήναι του Γ. Πωπ, στις 14 Φεβρουαρίου 1905 -πριν από 115 χρόνια. Ο Πωπ είχε ξεκινήσει εκείνον τον καιρό συνεντεύξεις με λογίους για το γλωσσικό ζήτημα, και ως τότε είχε φιλοξενήσει τις γνώμες διάφορων αντιπάλων της δημοτικής. Στο φύλλο της 10ης  Φεβρουαρίου είχε συνέντευξη του Καλαποθάκη, διευθυντή του Εμπρός, και στο τέλος ανάγγελλε ότι στο επόμενο φύλλο θα ακολουθούσε συνέντευξη του Κονδυλάκη. Όμως ο Κονδυλάκης αρνήθηκε να δώσει συνέντευξη και έστειλε επιστολή που δημοσιεύτηκε στο φ. της 14.2.1905.

Προηγήθηκε σύντομη εισαγωγή, στην οποία ο Γ. Πωπ ειρωνεύεται φιλικά τον Κονδυλάκη ότι μοιάζει με εκείνους τους γιατρούς που γράφουν συνταγές για άλλους αλλά δεν τις παίρνουν ποτέ οι ίδιοι. Βλέπετε σε εικόνα αριστερά τι έγραψε.

Ο Κονδυλάκης στην επιστολή του επίσης χρησιμοποιεί αριστοτεχνικά την ειρωνεία -εγκωμιάζει την καθαρεύουσα παρουσιάζοντας τα μειονεκτήματά της για πλεονεκτήματα, κυριολεκτικά σφάζει με το μπαμπάκι.

Ακολουθεί η επιστολή του Κονδυλάκη. Κρατάω την ορθογραφία πλην μονοτονικού. Στο τέλος λέω δυο λόγια.

Φίλτατε,

Ό,τι έχω να είπω διά το ζήτημα της γλώσσης δεν μου φαίνεται να είνε απαραίτητον να το είπω ανακρινόμενος. Προτιμώ να το γράψω εις μίαν επιστολήν δια να είμεθα συντομώτεροι και σαφέστεροι.

Λοιπόν θέλετε την γνώμην μου; Η ωραία μας καθαρεύουσα είνε θαύμα θαυμάτων, το οποίον δυνάμεθα να επιδεικνύωμεν με υπερηφάνειαν, αφʼ ου μάλιστα δεν έχομεν τίποτε άλλο να επιδείξωμεν οι νεώτεροι Έλληνες. Είνε νεκρός, όστις αν δεν ζη, φαίνεται τουλάχιστον ότι ζη, αφʼ ου πιστεύομεν ότι ζη. Τον κρατεί εις αυτήν την ζωήν η πίστις μας, και η πίστις, ως γνωστόν, θαυματουργεί. Είνε ζωντανός νεκρός. Είδε ποτέ ο κόσμος τοιούτον τέρας από τον καιρόν του τριημέρου Λαζάρου; Λέγουν ότι και οι Άραβες και δεν ενθυμούμαι τίνες άλλοι λαοί της Ασίας, επίσης πολιτισμένοι, έχουν κατορθώσει ανάλογον γλωσσικόν θαύμα. Αμφιβάλλω όμως αν ο γλωσσικός βρυκόλαξ εκείνων έχει τας θαυμασίας αρετάς του ημετέρου. Να είνε η αρχαία και συγχρόνως η νέα γλώσσα, και πάλιν ούτε το εν ούτε το άλλο να είνε. Να μη είνε μάλιστα καθόλου γλώσσα, και όμως να έχη όλας τας αξιώσεις γλώσσης και την υπερηφάνειαν ευγενούς γλώσσης.

Διότι επί τέλους τι είνε αυτή η γλώσσα; Αν είνε η αρχαία, διατί δεν γράφομεν και δεν ομιλούμεν ως έγραφε και δεν ωμίλει ο Φίλιππος Ιωάννου; Αν είνε νέα, τότε διατί δεν έχει αυτοτέλειαν και αυθυπαρξίαν; Πού είνε το λεξικόν, πού η γραμματική και το συντακτικόν της; Πού υπάρχει τέλος πάντων; Ή υπάρχει παντού και δεν υπάρχει πουθενά, όπως το άμορφον χάος;

Αλλά τα θαύματα δεν υπάγονται εις κανόνας, δεν έχουν αναλογίας προς τα κατά φύσιν υπάρχοντα και γινόμενα. Φυσικόν και λογικόν είνε δια να μάθη κανείς μίαν γλώσσαν να διδαχθή αυτήν την γλώσσαν· αλλά δια να μάθη την θαυμαστήν μας καθαρεύουσαν πρέπει να διδαχθή, όχι αυτήν, αλλά μίαν άλλην γλώσσαν. Και το επίσης θαυμαστόν είνε ότι δεν μανθάνετε την γλώσσαν που διδάσκεσθε, αλλʼ εκείνην που δεν διδάσκεσθε.

Είνε λοιπόν ή δεν είνε φαινόμενον μοναδικόν και απαράμιλλον η γλωσσική μας κατάστασις; Και όταν αυτό είνε το μόνον μοναδικόν πράγμα το οποίον έχομεν, δεν είνε αληθώς για δέσιμον, δεν είνε προδόται και άξιοι αγχόνης εκείνοι που συμβουλεύουν νʼ αφήσωμεν αυτό το μεγαλούργημα και να πέσωμεν εις τα χαμηλά και χυδαία;

* * *

Αλλά μας λέγουν ότι η καθαρεύουσα έχει ψευδή την βάσιν και πηγαίνει εναντίον των φυσικών νόμων. Και τί με τούτο; Τί νεοελληνική γλώσσα θα είνε αφού θα σέβεται νόμους και θα υποτάσσεται εις νόμους; Του Έλληνος ο τράχηλος ζυγόν δεν υποφέρει και η γλώσσα του δεν δύναται να είνε διαφορετική. Ο φόβος του αμφιβόλου φαντάσματος, το οποίον ονομάζεται φύσις, θα μας δεσμεύση να μη κάμωμεν τα κέφια μας; Ένας λόγος επί πλέον δια να πεισμώσωμεν και να πάμε εναντίον και αυτής της κοινής λογικής, η οποία εννοεί την γλώσσαν όργανον συνεννοήσεως.

Αλλά γλώσσα τεχνητή και ψεύτικη, χωρίς οργανικήν συνάφειαν προς την ζωήν, δεν δύναται να εξυπηρετήση την πνευματικήν πρόοδον και την καλλιτεχνικήν δημιουργίαν. Είνε ψυχρά και άγονος, όπως είνε όλα τα πτώματα και όλα τα ψεύδη. Ας λέγουν ό,τι θέλουν. Διʼ ημάς είνε αρκετόν ότι η γλώσσα αυτή είνε ευγενής, αφού λαλεί διαφορετικά από ημάς και λέγει την χυδαίαν μύτην ρίνα και το χυδαίον πόδι πους. Με αυτά και με αυτά φαινόμεθα ότι συγγενεύομεν προς τους αρχαίους. Αν δεν είχαμεν και αυτήν, ποιος θα μας ελογάριαζε; Ποιος θα εσκοτίζετο εις τας Ευρώπας διʼ ανθρώπους χυδαίους, γράφοντας το ους των αυτί; Το βέβαιον είνε ότι αυτά τα ευγενή ράκη μας πλησιάζουν προς τον αρχαίον κόσμον όσο προσεγγίζουν τον κ. Δόγκαν προς τον Έφηβον τον Αντικυθήρων τα σινδόνια με τα οποία περιτυλίσσεται. Αλλά κάνομεν το κατά δύναμιν, δια να ενθαρρύνωμεν τας συμπαθείας των φιλελλήνων και νʼ αποθαρρύνωμεν την κακοβουλίαν των μισελλήνων. Δεν έχομεν καμμίαν όρεξιν να παρουσιασθή νέος Φαλμεράγερ και να κηρύξη εις τον κόσμον: “Αυτοί εκεί κάτω δεν είνε αρχαίοι Έλληνες· σας γελούν· είναι αποκρηάτικοι Μακεδόνες. Γράφουν “φυσέκι” ενώ είνε πασίγνωστον ότι οι αρχαίοι Έλληνες έλεγον τας πυριτιδοβολάς “φυσίγγια”.

* * *

Μας φλυαρούν και περί διγλωσσίας, ως περί μεγάλου τάχα ελαττώματος. Αλλʼ εδώ δα είνε που δεν ξέρουν τι λέγουν. Τί άλλο είνε η λεγομένη διγλωσσία παρά πλούτος της γλώσσης; Και τριγλωσσίαν και τετραγλωσσίαν αν είχαμεν, κέρδος μας θα ήτο. Αλλά προσθέτει περιττάς δυσκολίας είς την γλώσσαν; Τόσω το καλλίτερον. Όσον δυσκολωτέρα και ανωμαλωτέρα είνε μια γλώσσα, τόσον ευγενεστέρα. Οι Κινέζοι, οι οποίοι έχουν τας αυτάς περίπου με ημάς ιδέας περί ευγενείας της γλώσσης, καταγίνονται καθʼ όλην αυτών την ζωήν δια να μάθουν την γλώσσαν των.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αι δυσκολίαι και αι ανωμαλίαι της γραφομένης γλώσσης μας την καθιστώσιν ανεπιτηδειότατον όργανον προπαγάνδας. Ούτω δʼ εξηγείται και πώς δεν κατωρθώθη να εξελληνισθούν κατά την γλώσσαν λαοί Έλληνες το φρόνημα, και άλλοι επί των οποίων εξησκήσαμεν μακράν πνευματικήν επίδρασιν και οίτινες άλλο δεν επόθουν παρά να γίνουν και κατά την γλώσσαν Έλληνες. Αλλά μεταδιδομένη εις αλλοφώνους η ωραία και αθάνατος γλώσσα μας δεν θα εβεβηλούτο; Είνε τόσον ευαίσθητα τα κειμήλιά μας, ώστε με την παραμικράν επαφήν βεβηλούνται. Λοιπόν εάν οι αλλόφωνοι εκείνοι δεν εστάθησαν ικανοί, παρʼ όλην την καλήν των θέλησιν να προσοικειωθούν την ευγενή μας καθαρεύουσαν, τόσον το χειρότερον διʼ αυτούς, τόσω το καλλίτερον διʼ ημάς. Εσώθη η γλώσσα μας από την βεβήλωσιν. Θα συνεβούλευα μάλιστα να την τυλίξωμεν και να την κλείσωμεν εις την κασέλλα δια να μη μας την ματιάσουν.

* * *

Βλεπετε ότι η καθαρεύουσα δεν έχει θαυμαστήν ενθουσιωδέστερον και απολογητήν πλέον καλόβουλον από εμέ. Και όμως έως χθες, ίσως και μέχρι αυτής της στιγμής, εφρόνουν ότι η γραπτή μας γλώσσα πρέπει να επανέλθη εις την αλήθειαν και την ζωήν και ότι εφʼ όσον δεν προσαρμοσθή εις τον ζωντανόν κορμόν της νέας γλώσσης δεν θα είνε γλώσσα, αλλά μούμια. Εφρόνουν ότι όσοι εργάζονται προς τον σκοπόν τούτον, και όταν ακόμη ως ο Πάλλης και ο Ψυχάρης, εξ υπερμέτρου και σχολαστικού ζήλου, δια περιττών και πολλάκις απειροκάλων υπερβολών βλάπτουν τον αγώνα της αληθείας, είνε άξιοι τιμής. Επίστευα ότι εκχυδαϊσμός και νοσηρά παραφθορά είνε όχι η φυσιολογικώς προελθούσα εκ της αρχαίας δημοτικής γλώσσα, αλλʼ η τεχνητή καθαρεύουσα, η σχηματισθείσα δια πραγματικών βιασμών και στρεβλώσεων της αρχαίας.

Αλλʼ όπως έγραφα πέρυσι, όταν τα “Παναθήναια” εζήτησαν την γνώμην μου, ήμουν της ιδέας ότι αφού το Έθνος κατά δυστυχίαν ετράπη προς την σφαλεράν αυτήν διεύθυνσιν και έχασε τόσον την αντίληψιν και το αίσθημα του πραγματικού και αληθινού, ώστε να περιφρονή την γλώσσαν την οποίαν λαλεί και να νομίζη χυδαίας λέξεις τας οποίας έχει καθημερινώς εις το στόμα, δεν είνε δυνατόν να γυρίση δια μιας εις τον αληθινόν δρόμον. Πρέπει πρώτον να εισέλθη εις την εθνικήν συνείδησιν η ανάγκη της μεταβολής δια να έλθη αφʼ εαυτής.

* * *

Τοιαύτας πεποιθήσεις είχα, αλλά σήμερον δεν τολμώ πλέον να τας έχω. Το μεν διότι με μετέπεισαν τα τόσα πολιτικά και ρητορικά επιχειρήματα τα οποία ανέγνωσα αυτάς τας ημέρας εναντίον της αληθείας, το δε διότι μʼ επτόηταν αι απειλαί του κ. Παπαλεξανδρή, όστις φοβερίζει να σφάξη, ως λαγιαρνιά, τους Μαλλιαρούς “δια σκωριώντος σιδήρου” (ίσως με κανένα μέσον αόριστον), επανέρχομαι εις τον θαυμασμόν και την λατρείαν της ωραίας και πλουσίας μας Καθαρευούσης, που να μας ζήση, και τάσσομαι εις τον αγώνα εναντίον των προδοτών και βεβηλωτών.

Ως οπλίτης δε και εταίρος του ευγενούς τούτου αγώνος, έχω να δώσω μιαν συμβουλήν προς τους συναγωνιστάς. Να μη επιμείνουν εις το επιχείρημα των ρουβλίων και των λιρών. Το χρήμα είνε κακός πειρασμός και είνε ενδεχόμενον να πυκνώση τας τάξεις των δια νέων προσηλύτων αντί να τας αραιώση. Φοβούμαι και δια τον εαυτόν μου ακόμη. Το χρήμα, επαναλαμβάνω, είνε κακός πειρασμός. Και όταν εις το καφενείον ακούω ένα φλογερόν πατριώτην και υπέρμαχον της ωραίας μας γλώσσης νʼ αναφωνή: “Μα πού το βρίσκουν το χρήμα;” μου φαίνεται ότι ζητεί να μάθη δια να μπαλωθή και αυτός.

Ότι οι δημοτικισταί έχουν αδήλους πόρους είνε αναμφίβολον, όπως είνε βέβαιον ότι έχουν και άδηλον διαπνοήν όσοι εξ αυτών κάνουν λουτρόν. Δεν ήτο δυνατόν παρά να επιχειρήσουν οι εχθροί του Ελληνισμού να καταστρέψουν τόσον μοναδικόν αγαθόν οποία είνε η Καθαρεύουσά μας, το καύχημα και η δόξα μας.

Αλλʼ έχω και αποδείξεις ηλίου φαεινοτέρας. Προχθές είδα ένα Μαλλιαρόν να τρώγη. Χθες δε είδα ένα άλλον κατηφή και στενοχωρημένον. Τον ηρώτησα τί είχε κʼ επροφασίσθη πονόδοντον, αλλʼ εγώ εσχημάτησα πεποίθησιν ότι ήτο λυπημένος δια τον φόνον του Σεργίου και την ασθένειαν του Πομπιεδονόστσεφ.

Έρρωσθε!

Ι. Κονδυλάκης

Καναδυό πραγματολογικά.

Ο Φίλιππος Ιωάννου, που έγραφε σε γλώσσα που δεν μιλούσε, ήταν καθηγητής πανεπιστημίου που πρέπει να έγραφε σε αρχαΐζουσα ή και σε αρχαία. Ο Δόγκαν που τυλιγόταν με σεντόνια είναι ο Ρέιμοντ Ντάνκαν (Duncan), ο αδελφός της διασημότερης Ισιδώρας Ντάνκαν δεν ξέρω ποιος ήταν. Με το επώνυμο αυτό υπήρχε βουλευτής Ηλείας, ο Δημοσθένης Δόγκας. Ο Σέργιος είναι ο αρχιδούκας Σέργιος Αλεξάντροβιτς της Ρωσίας, θείος του Τσάρου, που λίγες μέρες νωρίτερα είχε βρει τον θάνατο από βόμβα επαναστατών. Ο Κονσταντίν Πομπιεδονόστσεφ με το ανοικονόμητο όνομα ήταν η φαιά εξοχότης του τσαρικού καθεστώτος.

 

 

 

 

82 Σχόλια to “Ο Κονδυλάκης και οι μαλλιαροί (Μια επιστολή του 1905)”

  1. Avonidas said

    Καλημέρα.

    “Αυτοί εκεί κάτω δεν είνε αρχαίοι Έλληνες· σας γελούν· είναι αποκρηάτικοι Μακεδόνες.

    ΧΑΧΑΧΑΧΑ, 115 χρόνια μπροστά σφάζει το νυστέρι του Κονδυλάκη! 😂

  2. Καλημέρα

    πλάκα είχε

  3. Georgios Bartzoudis said

    «Από πολλούς θεωρείται ο πατέρας του όρου «μαλλιαροί» για τους δημοτικιστές»

    # Στο πάλαι ποτε εξατάξιο Γυμνάσιο (τάξεις Γ’ έως Η’) μαθαίναμε ότι «μαλλιαρή» ήταν η γλώσσα στην οποία οι συγγραφείς ανακάτευαν στοιχεία της καθαρεύουσας και της δημοτικής. Είχαμε δηλαδή, καθαρευουσιάνους, δημοτικιστές και μαλλιαρούς.

  4. Ανοικονόμητο όνομα διότι πρέπει να ήταν Λιθουανός: https://www.vle.lt/Straipsnis/Konstantin-Pobedonoscev-5698

  5. Νέο Kid said

    Κρίμα…
    Εγώ περίμενα άρθρο για τις πομπές της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών …

  6. Costas X said

    Καλημέρα.

    Είναι όντως περίεργο το ότι ο Κονδυλάκης, αν και υπέρμαχος της δημοτικής, έγραφε στην καθαρεύουσα. Μου έδινε όμως ανέκαθεν την εντύπωση ότι το έκανε για πλάκα. Διαβάζοντας τον «Επικήδειο» ήταν ίσως η μοναδική φορά στη ζωή μου που δάκρυσα από τα γέλια, και σε μεγάλο βαθμό μάλλον ευθυνόταν η περιγραφή γελοίων καταστάσεων στην καθαρεύουσα.

  7. ndmushroom said

    Καλημέρα κι από εμένα και από την παραξενεμένη σύζυγό μου, που με ρωτούσε κάθε λίγο τι είχα πάθει και γελούσα μόνος μου τόση ώρα. Εξαιρετική και (δυστυχώς) ακόμα επίκαιρη η επιστολή!

  8. spiral architect 🇰🇵 said

    @5: Τι έγινε με την ΕΕΦ;

  9. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3 Περίεργο

    4 Εκρωσισμένο επώνυμο, ε;

    5 Εγινε κάτι καινούργιο με την ΕΕΦ;

  10. Aghapi D said

    Είχα διαβάσει παλιά ετούτο και μου είχε αρέσει πολύ με τον βιωματικό του τρόπο για τον Κονδυλάκη
    http://www.kairatos.com.gr/kondilakis.htm

  11. Aghapi D said

    6 Η καθαρεύουσα το κάνει ίσως αστειότερο αλλά αν «δει» κανείς τα περιστατικά δέν κρατά το γέλιο του

  12. Νέο Kid said

    8.9. Μα δεν διαβάζετε το Χτήνος στο ιστολόγιο του Σαραντάκου; Τσκ,τσκ,τσσκ…
    https://sarantakos.wordpress.com/2020/01/15/abortions-2/#comment-626262

  13. nikiplos said

    Από το (κουραστικό και σχοινοτενές) κείμενο που διάβασα, σχημάτισα την εντύπωση πως ο ΙΚ, θα ήταν κι αυτός άλλος ένας που φοβόταν πως οι μαλλιαροί θα έρθουν και θα τους κλέψουν τον πολιτιζμόν… Γι’ αυτό και τους θεωρεί ότι τους πρέπει η Αγχόνη…

  14. Avonidas said

    #12. Μα δεν διαβάζετε το Χτήνος στο ιστολόγιο του Σαραντάκου;

    Μα, αυτά είναι last year! 🙂

  15. Μαρία said

    Δόγκαν. Ξεγελάει το ν. Ο Δόγκαν είναι, δηλαδή ο Ντάνκαν, αδερφός της Ισιδώρας και σύζυγος της αδερφής του Σικελιανού Πηνελόπης.

  16. Μαρία said

    15

  17. Μαρία said

    15
    https://en.wikipedia.org/wiki/Raymond_Duncan_(dancer)

  18. Alexis said

    Ωραίο κείμενο, με αριστοτεχνικά δουλεμένη ειρωνία.
    Επειδή όμως σήμερα το γλωσσικό έχει λυθεί (;) νομίζω ότι η πιο ενδιαφέρουσα φράση του κειμένου, με σημερινούς όρους, είναι το «Αυτοί εκεί κάτω δεν είνε αρχαίοι Έλληνες· σας γελούν· είναι αποκρηάτικοι Μακεδόνες».
    Το επισήμανε και ο Αβονίδας στο #1

  19. sarant said

    12-14 Αυτά είναι περσινά, ακριβώς.

    15-17 Και να δεις που το σκέφτηκα….

  20. Avonidas said

    #18. Αξίζει όμως περισσότερη συζήτηση. Ήταν συνηθισμένη μεταμφίεση τις Απόκριες;

    Σε πιο πρόσφατες εποχές πάντως, οι διάφοροι μακεδονομάχοι μασκαράδες καμιά φορά μπερδεύονταν και φορούσαν ρωμαϊκή στολή λεγεωνάριου – δίνοντας άθελά τους την πρέπουσα εικόνα του γραικύλου.

  21. loukretia50 said

    Καλή η ιδέα και στρωτή η γλώσσα, παρατραβάει όμως και κουράζει.
    Προτιμώ άλλα κείμενά του, όπως το σπαρταριστό Επικήδειο.
    Όσο για τα αρχαιοπρεπή σεντονιάσματα που περιγράφει πολύ πετυχημένα , μου θύμισαν αυτόν τον αρχοντικό τύπο https://m.eirinika.gr/sites/default/files/ctools/6_107.jpg που έκανε θραύση!

  22. 6, 11
    Προ αμνημονεύτων χρόνων, στην Β’ Γυμνασίου, στο μάθημα των Νέων Ελληνικών, ο καθηγητής μας ζήτησε από ένα συμμαθητή να διαβάσει μεγαλοφώνως τον Επικήδειο. Αποτέλεσμα; Μας έπιασε όλους νευρικό γέλιο, μηδέ του καθηγητού εξαιρουμένου. Εσείετο όλη η τάξη. Τελικά, δεν κατέστη δυνατόν η ανάγνωση να φθάσει μέχρι το τέλος…

  23. Αγγελος said

    Νικιπλέ, τι λες; «Κουραστικό και σχοινοτενές»; «Φοβόταν πως οι μαλλιαροί… θα τους κλέψουν τον πολιτιζμόν;» Μα σαρκαστικό είναι το κείμενο! Ιδίως στο σημείο που λέει (ιδιαίτερα επίκαιρο την εποχή που γράφτηκε) ότι ναι μεν με την καθαρεύουσα δεν εξελληνίζονται γλωσσικά οι ξενόφωνοι (συχνή ένσταση των δημοτικιστών), αλλά καλύτερα έτσι, παρά να μας χαλάσουν την ωραία μας γλώσσα!

  24. sarant said

    23 Το σημείο αυτό ήθελα να το επισημάνω κι εγώ και το ξέχασα.

    20 Δεν ξέρω αν συνηθιζόταν, αλλά πράγματι δεν μπορεί να είναι τυχαία η αναφορά σε Μακεδόνες

  25. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Αχ βρε Κιντ… 🙂

  26. Αγγελος said

    Το επώνυμο Победонοсцев δεν μου φαίνεται λιθουανικό. Πобеда είναι ρωσικά η νίκη και победоносный θα πει νικηφόρος. Άλλωστε, τα λιθουανικά αντρικά επώνυμα συνήθως τελειώνουν σε -s, και το άρθρο όπου μας παραπέμπει ο Δύτης τον λέει λιθουανικά Konstantinas Pobedonòscevas, δηλαδή απλώς κολλάει τη λιθουανική κατάληξη στο πλήρες ρωσικό όνομα, μαζί με τη σλαβική κατάληξη -ев. Τέλος, οι Λιθουανοί είναι Καθολικοί, και ο Победонοсцев ήταν φανατικά Ορθόδοξος, υπήρξε δε και Αρχιεπίτροπος της Ιεράς Συνόδου.

  27. Αγγελος said

    (5-12-14) Περσινά μπορεί να είναι, αλλά εγώ τώρα τα διάβασα κι έφριξα. Trahison des clercs… Για το δίδυμο Δανέζη-Θεοδοσίου είχα κάποιες επιφυλάξεις (τον Φίλντιση δεν τον ήξερα), αλλά όχι κι ως εκει!

  28. Avonidas said

    #27. Για το δίδυμο Δανέζη-Θεοδοσίου είχα κάποιες επιφυλάξεις

    Εγώ πάλι καμία. Ξέρω ότι είναι για τα πανηγύρια – κυριολεκτικά και μεταφορικά.

  29. Άγγελε, φυσικά έχεις δίκιο – με παρέσυρε ότι βρίσκω το επώνυμο μόνο σε λιθουανικά σάιτ (ή έτσι μου φάνηκε ψάχνοντας κάπως βιαστικά).

  30. Πουλ-πουλ said

    “δια σκωριώντος σιδήρου” (ίσως με κανένα μέσον αόριστον),

    Τι λεπτή ειρωνεία…
    Στο σπινθηροβόλο γράψιμο της επιστολής, βρήκα και την απάντηση της εφημερίδας χαριτωμένη.

  31. ΓΤ said

    (Να μην μπορεί Πρόεδρος Δημοκρατίας να πατήσει το πόδι του στο Άγιο Όρος… Σπάστε τα αποστήματα της ρασονίας τώρα!)

  32. leonicos said

    Να κανω μια ερώτηση;

    Ο ΛΑΜΠΡΟ του χθεσινου 159 ‘βλέποντας και τις απόψεις κατά των εκτρώσεων τόσων μορφωμένων ανθρώπων ακόμη και επιστημόνων, είναι για να παίρνω τα βουνά’

    κατέβηκε από τα βουνά;

  33. spiridione said

    Κάτι πρέπει να υπάρχει στη μαρμάγκα

  34. Αθώος, αθώος, εγώ δεν ξέρω τίποτα 🙂

  35. 29 Λήγω το ζήτημα εδώ παραδεχόμενος την πληρη ανικανότητά μου αυτή τη φορά να ψάξω με κάπως ορθολογικό τρόπο. Ιδού (μεταξύ πολλών άλλων) η αγγλική βίκι: https://en.wikipedia.org/wiki/Konstantin_Pobedonostsev

  36. Επ’ευκαιρία, ωραία απόδοση η φαιά εξοχότης για την éminence grise. Είναι δόκιμη ή την επινόησες εσύ, Νίκο;

  37. Μαρία said

    36
    Δοκιμότατη. 🙂
    Η Πάολα δεν ήταν ποτέ μία από τις άλλες. Για την ακρίβεια, ήταν πάντα ένα σημαίνον πρόσωπο του ελληνικού αντεργκράουντ. Η éminence grise, η φαιά εξοχότης του https://www.lifo.gr/mag/columns/5346

  38. nikiplos said

    23@ Άγγελε σε ευχαριστώ… μεταξύ τυρού και αχλαδιού που το διάβασα την πάτησα την μπανανόφλουδα…

  39. spiridione said

    Το ξαναβάζω:
    Ο Φίλιππος Ιωάννου είχε εκδώσει Φιλολογικά Πάρεργα που μετάφραζε διάφορα κείμενα, λατινικά και άλλα, στα αρχαία. Και δημοτικά τραγούδια, που άλλοι μετάφραζαν για πλάκα.
    Παράδειγμα, Μάνα με τους εννιά σου γιους

    Υιών συ μήτηρ τρις τριών κεκλημένη
    μιας τε παιδός φιλτάτης, ως αξία
    πολλών πέφηνας δακρύων εν μητράσιν!
    Ουχ ηλίου σην όμμα παμφαές ποτε
    κόρην εσείδεν, αλλ’ υφ’ εσπέρου καλώ
    άστρων τ’ έλουες κάκόμιζές νιν φάει,
    πλέκουσα χρυσούς εν δόμοισι βοστρύχους.

  40. spiridione said

    https://books.google.gr/books?id=BDoLAAAAQAAJ&pg=PA505&dq=%22%CE%A5%CE%B9%CF%8E%CE%BD+%CF%83%CF%85+%CE%BC%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%81%22&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwj1lr_hmYjnAhVMCewKHQXFBYkQ6AEIKzAA#v=onepage&q=%22%CE%A5%CE%B9%CF%8E%CE%BD%20%CF%83%CF%85%20%CE%BC%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%81%22&f=false

  41. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    36-37 Νομίζω ότι το είχαν πει και για τον Ρισελιέ, για τον οποίον πρωτοειπώθηκε ο γαλλικός όρος αν δεν κάνω λάθος

    39-40 Μπράβο Σπύρο, και συγγνώμη εκ μέρους της μαρμάγκας

  42. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Κι εμείς ρε παιδιά που έχουμε μείνει στα φράγκικα του λυκείου, τι ακριβώς σημαίνει το éminence grise που αποδίδεται ως φαιά εξοχότης?

  43. Triant said

    5-12-14-27-28: Διαβάζοντας το άρθρο, υποψιάστηκα οτι η συγγράφισσα του βιβλίου «PAD ΜΕΘΟΔΟΣ – Ο Συμπαντικός ηθοποιός. Απειρες ζωές, Απειροι χαρακτήρες, Απειρα frames», που τόσο εκθείαζαν πρόεδρος και αντιπρόεδρος, είναι μκουκλάρα. Και βεβαίως το google δεν με διέψευσε 🙂

  44. Πέπε said

    Λίγο ανόητο μού φαίνεται το κείμενο. Ομολογώ ότι βαρέθηκα νωρίς να το διαβάσω προσεχτικά, πήρα μια πρώτη τζούρα και το υπόλοιπο διαγωνίως, αλλά από αυτή την επιδερμική ανάγνωση έχω να παρατηρήσω:

    α) Ότι είναι τίγκα στις κραυγαλέες υπερβολές. Εντάξει, ειρωνεία βέβαια, αλλά όταν φτάνεις να στηλιτεύεις ελαττώματα που δεν υπάρχουν η ειρωνεία χάνει λίγο το νόημά της. Ίσως αυτό να είναι κατανοητό για την εποχή, όπου τα γλωσσικά πάθη ήταν έντονα.

    β) Ότι κατά γενική ομολογία των σχολιαστών, τα λέει ωραία. Αλλά τα λέει στην καθαρεύουσα! Άρα, ακόμη κι αν ισχύουν μέχρι κεραίας όσα της καταμαρτυρεί, δεν παύει να είναι μια γλώσσα κατάλληλη και για καλά κείμενα! Μια αποτελεσματική σάτιρα της καθαρεύουσας θα έπρεπε να είναι γραμμένη είτε σε καθαρεύουσα σωστή μεν τυπικά αλλά κακή, ξύλινη, ακαλαίσθητη, είτε το αντίθετο, σε ωραία δημοτική.

    Παρεμπιπτόντως, και σχετικά με το #6, η καθαρεύουσα, άλλοτε βαριά κι άλλοτε ανειμένη, έχει δώσει καταπληκτικά ειρωνικά κείμενα. Ροΐδης για παράδειγμα. (Δεν ξέρω αν παίζει ρόλο ότι κι αυτός ήταν δημοτικιστής, ή είναι απλώς θέμα καλού χειρισμού της γλώσσας.)

  45. leonicos said

    135 ΣΠ και 136 Μαρία από χθες.

    Πολύ σωστή ερώτηση. Πώς ένας γιατρός που είναι μάρτυρας του Ιεχωβά χειρουργεί στην περίπτωση που χρειάζεται μετάγγιση ο άρρωστός του;

    Και σας ευχαριστώ που θέσατε το ερώτημα.

    Η μετάγγιση αίματος αφορά τον μεταγγιζόμενο, και είναι στην πλήρη δικαιοδοσία του. Γι’ αυτό ακριβώς καλείται και να το υπογράψει, ασχέτως θρησκεύματος.

    Εάν κάποιος άρρωστος είναι μάρτυρας του Ιεχωβά αναμένεται να το αρνηθεί, ασχέτως αν θεωρείται απαραίτητη ή όχι. Ο γιατρός είναι ελεύθερος να αποφασίσει αν θα δεχθεί τους όρους που του θέτει ο άρρωστος. Διαφορετικά ο άρρωστος πρέπει να βρει άλλον γιατρό που θα δεχθεί να τον χειρουργήσει με τους όρους του.

    Εάν ο γιατρός είναι μάρτυρας του Ιεχωβά δεν έχει ούτε δικαίωμα ούτε λόγο να αρνηθεί να χειρουργήσει κάποιον που δέχεται μετάγγιση. Πιθανόν να υποδείξει κάποιον άλλον, αλλά αυτό είναι ακραίο και ανοητο.

    Ούτε είναι δυνατόν, σε περίπτωση π.χ. εφημερίας ή εάν είναι ο μονος διαθέσιμος χειρουργός, να πει στον άρρωστο »εσύ θα πεθάνεις επειδή εγώ είμαι ΜτΙ.
    Θα ήταν αντικοινωνικό, απάνθρωπο και ηλίθιο.

    Επομένως, είτε ήμουν είτε δεν ήμουν ΜτΙ, διότι έγινα ενώ ήμουν εν ενεργεία και σε πλήρη δράση, και συνεχίζω παρά το 75 μου, δεν είχε καμιά σηασία για μένα αν ο ασθενής μου δεχόταν μετάγγιση. Άλλωστε η μετάγγιση δεν γίνεται για πλάκα. Πάντα υπάρχει σοβαρός λογος γα να γίνει. Το να μη τη δεχτείς σημαίνει ότι αποδέχεσαι τους κινδύνους που απορρέουν από την άρνησή σου. Εννοώ τον ασθενή.

    Επίσης: Όταν βρίσκεσαι μπροστά σε άρρωστο δεν έχει ποτέ σημασία η θρησκευτική του θέση. Είναι κατ’ αρχήν αρρωστος. Οφείλεις να κάνει ςτο καλύτερο. Αν οι όροι που σου θέτει είναι αποδεκτοί, ακόμα καλύτερα. Αλλιώς βρίσκεις άλλη λύση, αν υπάρχει.

  46. leonicos said

    scapigliatura (της μαλλούρας,

    καρηκομώοντες

  47. Avonidas said

    #43. Καλογραμμένο βιογραφικό, δηλαδή; 😉

  48. leonicos said

    Победонοсцев Πόσα ξέρετε! Ρισπέκτ

  49. Αγγελος said

    (41-42) Eminence κυριολεκτικά μεν σημαίνει προεξοχή, είναι όμως και τίτλος των καρδιναλίων. Eminence grise αποκαλούνταν όχι ο ίδιος ο Ρισελιέ, που ήταν καρδινάλιος και συνεπώς φορούσε πορφυρή στολή, παρά ο στενός του συνεργάτης François Leclerc du Tremblay, γνωστός και ως Père Joseph, που ήταν καπουκίνος και φορούσε ως εκ τούτου στολή γκρι-μπεζ, αλλά που πιστευόταν, δικαίως ή αδίκως, ότι επηρέαζε τόσο τον Ρισελιέ όσο αν ήταν καρδινάλιος και πάνω. Η φράση λέγεται γενικά για ανθρώπους που από τα παρασκήνια επηρεάζουν σημαντικά ένα δημόσιο πρόσωπο.

  50. Georgios Bartzoudis said

    20, Avonidas said: «…Σε πιο πρόσφατες εποχές…, οι διάφοροι μακεδονομάχοι … καμιά φορά μπερδεύονταν και φορούσαν ρωμαϊκή στολή λεγεωνάριου…»

    # Τί να κάνουν οι φουκαράδες. Καλλίτερα …λεγεωνάριοι μακεδονομάχοι παρά βρομεροί μακεδονοκλάστες!

  51. leonicos said

    40 Σπυριδιόνε ο άφταστος

  52. Avonidas said

    #49. «Εξοχότης» δεν το μεταφράζουμε αυτό;

  53. mitsos said

    Ωραίος ο Κονδυλάκης.
    Δεν το ήξερα και το απόλαυσα αν και πολλές φορές ψριαζόταν να ξαναδιαβάσω την πρόταση για να καταλάβω …
    Ευχαριστούμε Νίκο

  54. ΣΠ said

    45
    Λεώνικε, σ’ ευχαριστώ για την απάντηση.

  55. 49 Ευχαριστώ, Άγγελε.

  56. Ευγένιος said

    Μόλις άφησα μνημειώδες σχόλιο που αλλάζει τα δεδομένα, αλλά μού το έφαγε η μαρμάγκα γιατί είχε πολλή βιβλιογραφία

  57. Ευγένιος said

    Εξαιρετικά ενδιαφέρον το σημερινό άρθρο του κ. Σαραντάκου, θα μείνει στην Ιστορία του Ιστολογίου. Θα προσθέσω επιτροχάδην μερικές πληροφορίες για τον Κονδυλάκη (κατά την γνώμη μου είναι ο μακράν κορυφαίος συγγραφεύς χρονογραφημάτων στο Ρωμέικο, διότι ήταν γεννημένος σατιρικός όπως ο Λουκιανός), που σίγουρα αγνοεί κι ο ίδιος ο κ. Σαραντάκος, πόσο μάλλον οι αδαείς αναγνώστες του…

    1) Ο Κονδυλάκης δεν παντρεύτηκε ποτέ, όμως σύμφωνα με την μαρτυρία του Σπύρου Μελά, ήταν πατέρας ενός γιου από εξώγαμη σχέση. [«Αφιέρωμα στον Κονδυλάκη», περιοδικό «Ελληνική Δημιουργία», τεύχος 128, 1η Ιουνίου 1953, σελίδες 649-650]

    2) Στα 25 χρόνια της παραμονής του στην Αθήνα, ο Κονδυλάκης κατοικούσε ως ενοικιαστής σε σπίτι στην περιοχή της Δεξαμενής, επί της οδού Βουκουρεστίου 51, στους πρόποδες του Λυκαβηττού, έτρωγε στο εστιατόριο «Αβέρωφ» στην περιοχή του Συντάγματος, και σύχναζε στο καφενείο του «Ζαχαράτου», όπου έστηνε επί ώρες αυτί για να ακούσει τις συνομιλίες των ανθρώπων και να «κλέβει» φράσεις. Κατά τις μαρτυρίες λογοτεχνών της εποχής του, ήταν δεινός χαρτοπαίκτης, που σύντομα εξελίχτηκε σε παθιασμένο παίκτη του πόκερ. Ο Κονδυλάκης ήταν και δεινός πότης, που κατέληξε αλκοολικός. Στα καθημερινά ξενύχτια του για χαρτοπαιξία και ποτό οφείλεται η φθορά της υγείας του, γι’ αυτό και φαίνεται τόσο γερασμένος στην φωτογραφία που συνοδεύει το παρόν άρθρο.

    3) Ο Κονδυλάκης ήταν ένας πεμπτοφαλαγγίτης της Δημοτικής και των Μαλλιαρών μέσα στην έδρα των καθαρευουσιάνων (δηλαδή στο «Εμπρός» του Καλαποθάκη και στις άλλες εφημερίδες στις οποίες έγραφε). Όπως αποκάλυψε η Κρητικιά φιλόλογος Αταλάντη Μιχελογιαννάκη – Καραβελάκη
    στο μνημειώδες αφιέρωμά της στον Κονδυλάκη (στην εφημερίδα «ΠΑΤΡΙΣ» Ηρακλείου Κρήτης, σε 4 συνέχειες: 25-26-27-28/2/2004), λίγο πρίν πεθάνει, ο Κονδυλάκης έστειλε επιστολή στον Αρίστο Καμπάνη (μετέπειτα δοσίλογο και οπαδό των Ναζί), όπου του γράφει μιά φράση που θα μπορούσε άνετα να ήταν το «μόττο» του παρόντος Ιστολογίου…

    ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΝΔΥΛΑΚΗΣ: «Η καθαρεύουσα δεν είναι γλώσσα, είναι τραγέλαφος»!..

    4) Αν και την χρησιμοποιούσε συχνά στα χρονογραφήματά του, ο Κονδυλάκης ΟΥΔΕΠΟΤΕ ισχυρίστηκε ότι είναι ο εφευρέτης της λέξεως «Μαλλιαροί» για τους Δημοτικιστές. Η εν λόγω φήμη προήλθε από τον Γρηγόριο Ξενόπουλο, ένα χρόνο μετά την κοίμηση του Κονδυλάκη (1921) στην περίφημη διάλεξή του «Η λέξη Μαλλιαρός» που έδωσε στην «Φοιτητική Συντροφιά». Σύμφωνα με τον Ξενόπουλο, την προσωνυμία «μαλλιαροί» την οφείλουν οι δημοτικιστές στους αδελφούς Κωστή και Σπήλιο
    Πασαγιάννη που κατήγοντο από τη Μάνη και την Ζάκυνθο. Μακρυμάλληδες και οι δύο, σαν ποιητές της εποχής, περνώντας από κεντρική περιοχή των Αθηνών, προκάλεσαν τη σατιρική διάθεση του Κονδυλάκη, ο οποίος ξεστόμισε τη φράση… «Περνά η μαλλιαρή φιλολογία» (σ.σ.: και όχι Γλώσσα!..), που πέρασε αμέσως στις εφημερίδες της εποχής…

    Σύμφωνα με τον βιογράφοτου, Θεοδόση Πυλαρινό, ο ποιητής Σπήλιος Πασαγιάννης (1874 – 1909) ήρθε στην Αθήνα το 1900, άρα μπορούμε με βεβαιότητα να συμπεράνουμε ότι ο χαρακτηρισμός «Μαλλιαροί» για τους Δημοτικιστές είναι μιά λέξη του 20ού Αιώνος (μεταξύ 1900 και 1903). Ως γνωστόν, έγινε το κεντρικό σύνθημα των «Ορεστειακών» (Νοέμβρ. 1903) με τις λέξεις… «Κάτω οι Μαλλιαροί»

    5) Τελειώνω αναρτώντας ένα ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΙΚΟ χρονογράφημα του Κονδυλάκη (που θα χαροποιήσει ιδιαίτερα τον κ. Σαραντάκο για πολλούς λόγους…) στο «Εμπρός» του Καλαποθάκη (φύλλο 1ης Μαρτίου 1911, 1η σελίδα, ο Κονδ. υπογράφει με το πασίγνωστο ψευδώνυμό του «Διαβάτης»)


    Το εξαιρετικό αυτό χρονογράφημα (θάπρεπε κάποια στιγμή να το δημοσιεύσει το παρόν Ιστολόγιο δακτυλογραφημένο για να γκουγκλίζεται…) δείχνει την λατρεία του Κονδυλάκη προς τους Μαλλιαρούς Δημοτικιστές και τον πεμπτοφαλαγγίτικο ρόλο που έπαιζε επί χρόνια στις καθαρευουσιάνικες εφημερίδες: Ενώ το ίδιο φύλλο του «Εμπρός» κατακεραυνώνει τους μαλλιαρούς, ο Κονδυλάκης τους αποθεώνει!.. Κάτι ανάλογο γίνεται και σήμερα στην «Καθημερινή» με τον φιλαράκο του κ. Σαραντάκου, Παντελή Μπουκάλα, που σιτίζεται πλουσιοπάροχα σε δεξιά εφημερίδα και περνάει συνεχώς στα γραπτά του τις θέσεις των μπολσεβίκων, όπως π.χ. έγινε προχθές με τις αφίσσες του Μετρό για τις αμβλώσεις

    ΥΓ: Το 1987 δημοσιεύτηκε από τον Θεοχάρη Δετοράκη μια σειρά 4 άρθρων του Ιωάννη Κονδυλάκη, στα οποία ο εκ Κρήτης πρώτος πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ υποστήριζε την άποψη πως η προέλευση της θρυλικής κρητικής βράκας ανάγεται στους Σαρακηνούς. ΕΡΩΤΗΣΙΣ: Τί έχουν να πούν οι Κρήτες του Ιστολογίου; Η ένδοξη κρητική βάρκα είναι απομεινάρι των Σαρακηνών. όπως η φουστανέλλα των τσολιάδων απομεινάρι των Αλβανών;

  58. sarant said

    49 Κοτσάνα έγραψα… 🙂

  59. Pedis said

    Πιο διασκεδαστικό κι από το Μακεδόνες-καρναβάλια ειναι το

    εβεβηλούτο …

    να χύνει η χήρα Μικρομήτσαινα, στρατηγέ μου.

    Ωραία επιλογή η σημερινή, Νικοκύρη. Μιλ μερσί που θα λέγανε και οι καθαρευουσιάνοι, πλην κοσμοπολίτες.

  60. loukretia50 said

    Δεν είμαι καθαρευουσιάνα, αλλά η περιπέτεια του Spyridione στη μαρμάγκα μου ενέπνευσε αυτό :

    Ως είδεν νέον εύμορφον η χαμερπής μαρμάγκα,
    -Άρατε πύλας! έκρωξεν,
    Πώς δ΄ου? ρωτάει τον μάγκα,
    Την ΙΡ σου πάραυτα, ειμή σε φυλακίζω
    και αν τυχόν ερωτηθώ, σαφώς δε σε γνωρίζω
    Ελθέ λοιπόν, ειπέ σκοπόν
    εις κραταιάν μαρμάγκα
    Και προσελθών, σκίμποδα ευρών,
    ένια στάξον φράγκα

    Εγερθείς ο τάλας νέος αποκρίνεται ευθέως:
    -Βούλομαι, ω φαιά μου γκρι, εξόχως σκαιοτάτη,
    τρανή ερέβους Άνασσα, μπουζούς εξοχοτάτη,
    κομίζειν συνταρακτικάς ειδήσεις εις παπύρους
    Εξ απορρήτων αι πηγαί, αναμφιβόλου κύρους.

    (Μέσων μετέρχετ΄ ευτελών – προσέτι ρίπτει οβολόν),

    Μα η χθονία η λωλή, καγχάζει και τον απειλεί :
    (ρισπέκτ, μα τον Τουτάτη!)
    – Εντός ωρών δεκατριών , τα κατακάθια φατριών
    δια της μεθόδου των τριών
    θα απαγγείλουν σωρηδόν εις φεστιβάλ των αοιδών
    στίχους, παρλάτας των σοφών
    – πασών των σχολιαστριών-
    Θα εκτεθούν αναφανδόν , θύματα ομοθυμαδόν
    (ρεντίκολα -με το μπαρδόν!)

    – Σώσον με Νικοδέσποτα, συ όλα τα γνωρίζεις
    Ομού με κάφρους, ποταπούς, μη με περιορίζεις…
    ……………..

    Ως εδώ ήταν η έμπνευση, επανέρχομαι στην κανονικότητα και χαιρετώ για σήμερα!

  61. sarant said

    60 Α γεια σου!

  62. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @60. Γειά σου, Λοῦ, μὲ τὰ ὡραῖα σου!

  63. Πέπε said

    #40:

    Απίστευτο τι έκατσε κι έγραψε.

    Δεν είναι καλό όμως. Είναι γεμάτο πεζολογίες. Κοιτάει να βολέψει τις λέξεις μιας κατά το δυνατόν ολόπιστης μετάφρασης με το μέτρο, και του διαφεύγει το υπόλοιπο. Για παράδειγμα, κάπου σχολιάζουν τα πουλάκια ποιος το ξανάδε «…να περπατούν οι ζωντανοί με τους αποθαμένους», και η Αρετή (εδώ Μαρίνα) ρωτάει τον αδερφό της γιατί το λένε, επαναλαμβάνοντας ακριβώς τον στίχο. Στην αρχαία μετάφραση όμως αυτή η φράση δεν πιάνει ολόκληρο στίχο, με αποτέλεσμα να χωράνε και μερικές ακόμη λέξεις, διαφορετικές κάθε φορά, με διαφορετική μετρική αξία, οπότε το υπόλοιπο (η φράση των πουλιών) δεν μπορεί πλέον να επαναληφθεί ακριβώς – η δεύτερη φορά απλώς παραφράζει την πρώτη, και την αποδυναμώνει.

    Έχει όλο τέτοια σφάλματα.

    Όσο για το επόμενο, που ανάμεσα σε ομηρίζουσες λέξεις σου πετάει «Τούρκους» και …«πυρβόλον όπλον», αυτό είναι τραγέλαφος.

    Τι παρακίνησε άραγε έναν άνθρωπο να κάνει τέτοιο, επίπονο σίγουρα, εγχείρημα; Έναν άνθρωπο μάλιστα που -από αυτό το δείγμα- δε φαίνεται να είχε ποιητική φλέβα;

  64. 45. Συγνώμη Νικοκύρη αν ξεφεύγω από το θέμα, αλλά εκτιμώντας Λεώνικε ιδιαίτερα τις γνώσεις και το χιούμορ σας, επιτρέψτε μου να σας ρωτήσω: δεν είστε Εβραίος στο θρήσκευμα;

  65. Ευγένιος said

    Τα ύστερα του κόσμου: Ο παγκοσμίως άγνωστος επαγγελματίας φιλόλογος, κύριος Πέπες, τολμά στο 63 να κρίνει τις αρχαιοελληνικές γνώσεις του Φίλιππου Ιωάννου – Πάντου, που – κατά γενική ομολογία υπήρξε ο κορυφαίος Έλλην αρχαιελληνιστής του 19ου αιώνος, δάσκαλος του Όθωνος και της Αμαλίας, των παιδιών του (αρβανίτη!..) Ανδρέα Μιαούλη κλπ – κλπ.

    Καιρός να μάθεις, κύριε Πέπε μου, ότι η οικογένεια των Ιωάννου – Πάντου υπήρξε οικογένεια Μεγάλων Ευεργετών (μεγαλούργησαν εκμεταλλευόμενοι το βαμβάκι της Αιγύπτου, όπως ο Μπενάκης) και χάρις στον μικρανεψιό του, Αλέξανδρο Πάντο (1888 – 1930: ήταν γεροντοπαλλήκαρο και άφησε όλη την περιουσία του στο κληροδότημα, εξ ού και ο τάφος του έξω από την Σχολή) φιάχτηκε η Πάντειος, για να την λυμαίνονται σήμερα οι κάθε λογής μπολσεβίκοι…

  66. Πέπε said

    65
    > > Καιρός να μάθεις, κύριε Πέπε μου…

    Το ξέρω. Το διάβασα πριν 10-15 λεπτά.

    Δεν είπα λέξη για τις «αρχαιοελληνικές γνώσεις» του (οποιία έκφρασις!) ωστόσο.

  67. sarant said

    62 Γεια σου Μήτσο, που περισπάς τη Λου!

  68. dryhammer said

    67 = f(62). Να την αφήσετε να στιχουργεί απερίσπαστη!

  69. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    … όστις φοβερίζει να σφάξη, ως λαγιαρνιά, τους Μαλλιαρούς “δια σκωριώντος σιδήρου”
    χειρότερα κι από κονσερβοκούτια δηλαδή!

  70. Pedis said

    Και ερωτάται η αναχρονιστικοτάτη μερίς του ελληνικού λαού, η και εμφορούμενη από πατριαρχικά τινά κομπλέξια: δεν θα εβεβηλούτο η τιμή και η υπόληψις της εν Ελλάδι μνημονιακής πολιτικής συμμαχίας αν ημπορούσε να ανευρεθεί ετέραν και βελτιστωτέραν υποψηφιότης για το ανώτατον αξίωμα της χώρας;

  71. Αιμ said

    Λου, είμαι σίγουρος πως με δυο – τρεις μήνες στη Σαγκάη θα ‘γραφες και στα κινέζικα στίχους 🙂

    Εμένα πολύ μου άρεσε το σημερινό στο «Θα συνεβούλευα μάλιστα να την τυλίξωμεν και να την κλείσωμεν εις την κασέλλα δια να μη μας την ματιάσουν.» μάλιστα πολύ γέλασα

  72. … Ο Δόγκαν
    που τυλιγόταν με σεντόνια είναι
    ο Ρέιμοντ Ντάνκαν (Duncan),
    ο αδελφός της διασημότερης
    Ισιδώρας Ντάνκαν …

    Μια ανάσα από τον Δόγκανο

  73. Triant said

    Καλημέρα.

    @70
    Φαντάζομαι πως δεν αποφασίζει μόνος του ο πρόεδρος. Ή ξέρουμε τι ψήφισε η Σακελλαροπούλου;

  74. Pedis said

    # 73 – Ή ξέρουμε τι ψήφισε η Σακελλαροπούλου;

    ξέρουμε και κάτι παραπάνω: ποιος ψηφίζει την Σακελλαροπούλου.

  75. BLOG_OTI_NANAI said

    Κατά μαλλιαρών, από κείμενο του Παναγιώτη Οικονόμου, έκδοση 1923:

  76. BLOG_OTI_NANAI said

    «Κύκλοι του Υπουργείου Παιδείας εμφανίζουν θορυβημένη την ηγεσία του από τις αποκαλύψεις σχετικά με πονηρά υπονοούμενα σε σχολικά βιβλία του 1954«:

  77. Σ said

    Το κείμενο του Π. Οικονόμου (στο 75) είναι εμβληματικό. Είναι μνημειώδες. Ενώ υπάρχουν ευφάνταστες παρομοιώσεις, υπάρχει γνώση αρχαίας γραμματείας, δεν υπάρχει ίχνος λογικού ειρμού, ίχνος επιχειρήματος με την έννοια της λογικής συνεπαγωγής. Ο μαλλιαρισμός θα αφανιστεί διότι… είναι φυτόν.
    Νομίζω ότι δεν είμαστε λίγοι που μεγαλώσαμε σε ένα τέτοιο διανοητικό περιβάλλον. Σχολικό και οικογενειακό.

  78. sarant said

    75 Και είναι 1923, όταν είχε γίνει (και είχε σταματήσει) η μεταρρύθμιση. Λίγους μήνες πριν εμφανιστεί ο μαλλιαροκομμουνισμός, με τα Μαρασλειακά.

  79. Πέπε said

    #75:

    Αφού, κατά τον Οικονόμου, η μαλλιαρή δεν είναι δημοτική (δεν είναι ούτε δημοτική ούτε καθαρεύουσα, λέει, αλλά διαστροφή και γελοιογραφία αμφοτέρων), τι εννοεί ο ίδιος ως δημοτική και τι ως μαλλιαρή;

  80. Ευγένιος said

    Παντελώς αστοιχείωτε, κύριε Πέπε (79): Το ερώτημά σας το έχει απαντήσει προ πολλού ο Ψυχάρης στο τρίτομο έργο του «Ρόδα Και Μήλα» (1902 έως 1906). Εκεί έχει δηλώσει πως δεν είναι μαλλιαρός αλλά δημοτικιστής. Κι ότι η διαφορά του μαλλιαρού από τον δημοτικιστή είναι η εξής (σ.σ.: που απορώ πώς την αγνοείτε, όντας 25 χρόνια επαγγελματίας φιλόλογος):

    Δημοτικιστής είναι αυτός που ΣΥΛΛΕΓΕΙ τις λέξεις που έχει στο στόμα του ο Λαός και τις χρησιμοποιεί. Μαλλιαρός είναι αυτός που ΕΦΕΥΡΙΣΚΕΙ δημοτικοφανείς λέξεις που ποτέ δεν ξεστόμισε ο Λαός.

    ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Ο Κονδυλάκης υπήρξε δημοτικιστής, ο Καζαντζάκης μαλλιαρός

  81. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Μερικές σκόρπιες παρατηρήσεις-απόψεις, έστω και καθυστερημένες, για το σημερινό (χθεσινό) του Κονδυλάκη.

    – Ο Ι.Κ. φαίνεται ότι συνδύαζε την άρτια γνώση της ελληνικής –και όχι μόνο- γλώσσας με τη διεισδυτική ματιά στα γεγονότα/εξελίξεις και μια «λεκτική» ευφυΐα, έτσι που να μπορεί να θεωρείται πρωτίστως λογο-τέχνης. Τα χαρακτηριστικά αυτά θεωρώ ότι είναι εμφανή και στην επιστολή του άρθρου.

    – Υπάρχει, ακόμη και σήμερα, τεράστιο ερευνητικό και εκδοτικό πεδίο σχετικά με το έργο του. Εκτιμάται ότι ο Ι.Κ. έγραψε περί τα 6.000 χρονογραφήματα, διάσπαρτα σε εφημερίδες και περιοδικά, και με διάφορα ψευδώνυμα. Από αυτά, ζήτημα είναι αν έχει εκδοθεί το 1/10, ενώ πολλά παραμένουν αθησαύριστα. [Θεοχ. Δετοράκης, Ιωάννης Κονδυλάκης ο Κρητικός, Βιαννίτικα Νέα, φ.232, 1997]. Το ίδιο ισχυρίζεται και η κ. Αταλάντη Μιχελογιαννάκη Καραβελάκη –μια χαρά είναι στην υγεία της η γυναίκα… 🙂 – σε νεότερη εισήγησή της, του 2011.

    – Χωρίς να είμαι σίγουρος (δεν είμαι και ο καταλληλότερος ερευνητής…), νομίζω ότι το τελευταίο χρονογράφημα του Κονδυλάκη είναι αυτό που δημοσιεύθηκε στη ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ (Ηρακλείου), στο φ. της 1-10-1919, με τίτλο «Η επάνοδος». Γράφει τις εντυπώσεις του από το ταξίδι της επιστροφής από τη Βιάννο (τελευταία επίσκεψη στα πατρογονικά του) προς το Ηράκλειο. Ο τρόπος που τελειώνει είναι ενδεικτικός του ύφους του.

    ΣΗΜ. Αγιές Παρασκιές – Ηράκλειο: 20 χλμ.

  82. sarant said

    81 Μπορεί να είναι αυτό το τελευταίο. Τώρα κοίταζα μια επιστολή του, άνοιξη του 1919, στον Βαλκανικό Ταχυδρόμο, όπου πάλι υπερασπίζεται τη δημοτική απαντώντας μάλιστα στον Νικόλαο Πολίτη.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: