Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Πώς ερώμιεψε το χωριό (διήγημα του Ιωάννη Κονδυλάκη)

Posted by sarant στο 26 Ιανουαρίου, 2020


Κυριακή σήμερα, και για το σχεδόν καθιερωμένο λογοτεχνικό μας ανάγνωσμα διάλεξα ένα διήγημα του Ιωάννη Κονδυλάκη, που τον μνημονέψαμε πρόσφατα δημοσιεύοντας μιαν επιστολή του σχετική με τη γλώσσα. Το σημερινό διήγημα δεν είναι άγνωστο στο Διαδίκτυο, αφού το είχα ανεβάσει και στον παλιό μου ιστότοπο, αλλά έχει την πρωτοτυπία ότι μπορείτε όχι μόνο να το διαβασετε παρά και να το ακούσετε -και μάλιστα από κάποια μάλλον απρόσμενη φωνή.

Μπορείτε επίσης να το διαβάσετε και στα αγγλικά, διότι -με αφορμή μια συζήτηση που είχαμε κάνει εδώ πριν από δέκα χρόνια- ο φίλος Νίκος Νικολάου το μετέφρασε στ’ αγγλικά και το δημοσίευσε στον ιστότοπό του. O Νικολάου επισημαίνει ότι το χωριό, που ήταν σχεδόν τουρκοχώρι και στο τέλος ρώμιεψε, είναι το Μόδι, το χωριό όπου υπηρέτησε ως δάσκαλος ο Κονδυλάκης -και έγραψε το Όταν ήμουν δάσκαλος.

Αλλά ας δούμε πρώτα το διήγημα:

Πώς ερώμιεψε το χωριό

Πολλάκις είχεν ακούσει από τον πατέρα του την ιστορίαν διά την οποίαν εξεπούλησεν από το Μόδι και μετώκησεν εις το ορεινόν χωρίον Ακαράνου. Η αφορμή ήταν ένας Τούρκος με συμπάθιο και ένας χοίρος με συχώρεσι, ως έλεγε δια να εκφράσει το μίσος του κατά του Τούρκου εκείνου ιδιαιτέρως και κατά των Τούρκων εν γένει. Το Μόδι ήτο τότε ακόμη τουρκοχώρι. Είχεν ολίγους Χριστιανούς, αλλά ήσαν ταπεινοί κατωμερίτες, τριτάριδες, δηλαδή καλλιεργηταί των τουρκικών κτημάτων με απολαυήν ενός ποσοστού από το εισόδημα. Σχεδόν δούλοι. Ο μόνος όστις είχε κάποιαν ανθρωπίνην αξιοπρέπειαν και υπερηφάνειαν, διότι είχε και αρκετήν περιουσίαν ώστε να μη δουλεύει τους αγάδες, ήτο ο πατέρας του ο Μιχάλης Αλεφούζος. Αλλά ακριβώς διότι είχεν ανεξαρτησίαν φρονήματος και η σπονδυλική του στήλη δεν ελύγιζεν εύκολα, δεν τον εχώνευεν ο Κερίμ αγάς, ο πλουσιότερος και ισχυρότερος Τούρκος εις το Μόδι, άνθρωπος φανατικός και τυραννικός, ο οποίος ήθελε τους Χριστιανούς να συναισθάνονται ότι ζουν μόνον κατ’ ανοχήν των Τούρκων. Δια τούτο όταν διέβαινεν ο Αλεφούζος και τον εχαιρέτα μ’ ένα απλούν «καλή ’σπέρα, Κερίμ αγά», έσειε την κεφαλήν και τον παρηκολούθει με απειλητικόν βλέμμα απομακρυνόμενον. Μίαν ημέραν δε είπε προς άλλον Τούρκον παριστάμενον:

– Αυτός, μωρέ, βαλλαή, ο Αλεφούζος, είναι ασής[1]˙ εσήκωσε κεφαλή, δεν είναι ραγιάς αυτός.

Όταν η αιγυπτιακή κυριαρχία έφερε κάποιαν ανακούφισιν εις την κατάστασιν των Χριστιανών της Κρήτης, ο Αλεφούζος, ενθαρρυνθείς, έκαμε μέγα τόλμημα. Ηγόρασεν ένα χοίρον και τον έτρεφε δια τα Χριστούγεννα. Χοίρο στο Μόδι! Χοίρο στο χωριό του Κερίμ αγά, δίπλα μάλιστα στο κονάκι του! Φτου! Ανασινί σικτιγήμ ο γκιαούρης!

Τα πρώτα γρυλλίσματα του γουρουνιού διέχυσαν φρίκην εις το τουρκοχώρι και πολλών Τούρκων οι τρίχες ανωρθώθησαν. Έγινε συμβούλιον των αγάδων εις του Κερίμ αγά και απεφασίσθη να εκδιωχθεί από το χωριό ο αντάρτης Αλεφούζος ή να δολοφονηθεί. Αλλά προ πάσης άλλης ενεργείας να φονευθεί ο χοίρος. Δεν ήτο κατάστασις αυτή. Την περασμένην ημέραν, ενώ ο Κερίμ αγάς εκάπνιζε το τσιμπούκι του εις την αυλήν του, είδε κι επρόβαλε το ρυπαρόν του μούτσουνο από την ημίκλειστον αυλόπορταν. Φτου! Ντινινί σικεΐμ!

– Κιαμιάν ημέρα, βαλλαή, θα μας έρθει και ’ς το τζαμί να μάσε πει καλημέρα! είπεν άλλος αγάς. Αυτός τρυπώνει όπου βρει ανοικτά, μου! μου!

– Πρέπει να το σκοτώνει, ωρέ αγάδες, εγώ το ντομούζι, είπεν ο Τουρκαλβανός μπουλούμπασης, είδος ενωμοτάρχου, ο οποίος αντεπροσώπευεν εις το χωριό πάσαν εξουσίαν. Επεδοκίμασε δε καθ’ όλα τας ληφθείσας αποφάσεις.

Κατά την επιούσαν διερχόμενος προ της οικίας του Αλεφούζου έσυρε την πιστόλαν κι εφόνευσεν το γουρουνόπουλον.

– Γιατί δεν το δένετε, ωρέ, μέσα αυτό το ζουλάπι, φτου, αλλά μπελλιά σινί βερσίν, παρά το αφήνετε και τρυπώνει μέσ’ τα πόδια μας; είπε προς την γυναίκα του Αλεφούζου, ήτις ακούσασα την πιστολιάν ενεφανίσθη εις την θύραν ανήσυχος.

Ο Αλεφούζος ήτο πεισματάρης και μετά μίαν εβδομάδα έφερεν άλλον χοίρον, μεγαλύτερον, από τον Πλατανιάν.

– Μωρέ, για το Θεό, το σκοτωμό σου γυρεύεις, Μιχάλη; του είπεν εις των ομοχωρίων Χριστιανων. Μην τωνε μπαίνεις στα ρουθούνια, γιατί θα σε σκοτώσουνε!

– Δε με σκοτώνουνε, απήντησεν ο Αλεφούζος αταράχως˙ η γιανιτσαριά επέρασε.

Αλλά ο γιανιτσαρισμός δεν είχε περάσει όσον υπέθετεν. Ο μπουλούμπασης εφόνευσε και τον άλλον χοίρον, προφασισθείς τώρα ότι του ανέτρεψε τον ναργιλέ του. Ενόησε δε ο Αλεφούζος ότι, εάν εξηκολούθει προς πείσμα ν’ αγοράζει χοίρους, θα εβοήθει τον Τουρκαλβανόν να εξασκείται εις την σκοποβολήν.

Ο δε Καρίμ αγάς, ο οποίος έπνεε μένεα, εξεθύμανεν επί τέλους μίαν ημέραν, όταν συνήντησε καθ’ οδόν τον Αλεφούζον:

– Ειντά ’ναι, μωρέ, τα εντεψισλίκια που κάνεις! Χοίρους, μωρέ γκιαούρη, θα μάσε φέρνεις στο χωριό;

– Δεν ειν’ εντεψισλίκι, Κερίμ αγά, απήντησε με τόνον ευλαβή, αλλ’ευσταθή ο Αλεφούζος. Η πίστις μας λέει να τρώμε χοιρινό, με συμπάθειο…

– Η πίστις σας! Να… την πίστη σας!

Και συγχρόνως ύψωσε το τσιμπούκι και το κατέφερε κατά του Αλεφούζου. Αλλ’ ούτος, αποφυγών το κτύπημα, εκράτησε τον βραχίονα του αγά.

– Σ’ εμένα, μωρέ, σήκωσες χέρα, σκυλόπιστε! ανεκράυγασεν ο Κερίμ αγάς και ήρχισε να τον κτυπά λυσσωδώς. Άλλοι Τούρκοι προσέτρεξαν και ο Αλεφούζος μετ’ ολίγον ωδηγήθη εις το σπίτι του αναίσθητος και αιματοβαμμένος. Μετά ένα δε μήνα, εξελθών μίαν νύκτα δια να ταγίσει τα βόδια του, επυροβολήθη παρ’ αγνώστου και πληγωθείς εις τον ώμον διέτρεξε μέγαν κίνδυνον και επί πολύ έμεινε κατάκοιτος. Βεβαιωθείς δε ότι οι Τούρκοι είχαν απόφασιν να τον ξεκάμουν, ηναγκάσθη να ξεπουλήσει και να καταφύγει εις το ορεινόν χωρίον Ακαράνου.

Ο υιός του Σταμάτης, είχεν ακούσει πολλάκις παρά του πατρός του αυτήν την ιστορίαν και από της παιδικής του ηλικίας εμάζευε μίσος εις την ψυχήν του εναντίον των Τούρκων και ιδίως των Μοδιανών και ονειροπόλει εκδίκησην. Ο Κερίμης είχεν αποθάνει, είχε αποθάνει και ο γέρος Αλεφούζος˙ ας κάμουν καλά αυτοί οι δύο εις τον άλλον κόσμον, όπου βεβαίως απεκόμισαν και το μίσος των. Αλλ’ όπως ο Αλεφούζος είχε αφήσει υιόν, είχεν αφησει υιόν και ο Κερίμης τον Αρίφ αγάν. Αυτοί οι δύο θα έλυαν τους οικογενειακούς λογαριασμούς. Ο Αρίφης ήτο όλως διάφορος του πατρός του. Αγαθός άνθρωπος, αγαπών το κρασί και τας διασκεδάσεις, τα είχε καλά με Χριστιανούς και Τούρκους, και εμοίραζεν τον καιρόν του μεταξύ του Μοδιού, όπου είχε σύζυγον και τέκνα, και των Χανιών, όπου είχε ερωμένας και συμπότας. Το μόνον έργον του ήτο να διασκεδάζει και να δανείζεται ή να πουλεί, όταν το εισόδημα δεν επήρκει εις τα ανάγκας του.

Ο Σταμάτης είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του την φιλεργίαν και την ιδιαιτέραν κατά των Μοδιανών Τούρκων μνησικακίαν. Ήτο της αυτής περίπου ηλικίας με τον Αρίφην, νέος τριανταπέντε ετών, ηράκλειος την κατασκευήν, με γενειάδα ξανθήν και τραχείαν, με μάτια γεμάτα ζωηρότητα και πονηρίαν.

Μίαν ημέραν έμαθαν οι Μοδιανοί έξαφνα ότι ο Σταμάτης Αλεφούζος εξηγόρασε τα πατρικά του κτήματα και μετ’ ολίγας ημέρας εγκατεστάθη εις το πατρικόν του σπίτι δίπλα εις το κονάκι του Αρίφη. Μία δε από τα πρώτας του φροντίδας ήτο να φέρει εξ Ακαράνου μίαν γουρούναν με 6-7 γουρουνόπουλα, τόσον θορυβώδη και αεικίνητα, ώστε ενόμιζες ότι εγέμισε χοίρους το χωριό. Και πράγματι εγέμισε, διότι και όσοι εκ των Χριστιανών Μοδανιών δεν είχαν ηγόρασαν, και όσοι τους είχαν δεμένους τους άφηναν ελεύθερους να περιφέρωνται εις το χωριό και εις τους πέριξ αγρούς, να επισκέπτωνται ενίοτε το τουρκικόν καφενείον, να εισέρχωνται εις τας τουρκικάς αυλάς, προς μεγάλην αγανάκτησιν και φρίκην των χανουμισσών, και ν’ αναστατώνουν τους λαχανοκήπους των αγάδων.

Τώρα πλέον μπουλούμπασης δεν υπήρχε και η εποχή του γιανιτσαρισμού είχεν απομακρυνθεί τόσον, ώστε εκινδύνευε να λησμονηθεί. Το Μόδι από τουρκοχώρι, μετεβάλλετο εις χριστιανοχώρι, διότι κατά την τελευταίαν επανάστασιν πολλοί των Τούρκων εφονεύθησαν ή εκόλλησαν εις τα Χανιά˙ τους  Τούρκους δε διεδέχοντο Χριστιανοί εκ των ορεινών χωρίων, μιμηθέντες το παράδειγμα του Σταμάτη και αγοράζοντες τα πωλούμενα τουρκικά κτήματα. Όσον δε έβλεπε τον χριστιανικόν πληθυσμόν του χωρίου αυξάνοντα και τον τουρκικόν ελαττούμενον, ο Σταμάτης εθριάμβευε. Και μίαν ημέραν είπε προς τον Αρίφην με μειδίαμα πειρακτικόν:

– Αϊ, Aρίφ αγά, να ’ζιε ο ραμετλής[2] ο μπαμπάς σου να ’δει το χωριό ετσά που γίνηκε!

Ο Αρίφης εσκυθρώπασε.

– Πώς εγίνηκε; είπε με φωνήν πνιγμένην.

– Να, ρωμέικο, λω δα! Γιάδε, γιάδε!

Και με θριαμβευτικήν χειρονομίαν του έδειξε κοπάδι γουρουνόπουλα, τα οποία ήρχοντο ακολουθούντα την βραδυπορούσαν μητέρα των. Ο Αρίφης όμως παρετήρησε τα γουρουνόπουλα χωρίς να πτύσει ή να βλασφημήσει, ως ο πατέρας του.

– Αν έζιε ο μπαμπάς σου, προσέθηκεν ο Σταμάτης, θα ’σκαζε.

Αλλ’ όσον έβλεπεν ότι ο Αρίφης, αντί να θυμώνει, εφαίνεται μάλλον λυπούμενος από τα πειράγματά του, του Σταμάτη το πείσμα εμετριάζετο. Και εγκατέλειψε μίαν εκδίκησιν την οποίαν εσχεδίαζε προ πολλού˙ να στείλει την ημέραν του Μπαϊραμιού ως δώρον προς τον υιόν τού Κερίμ αγά το καλύτερόν του χοιρίδιον.

Αλλ’ ουδέποτε ίσως η ψυχή του Σταμάτη εχάρη όσον κατά την παραμονήν των Χριστουγέννων, ότε το Μόδι αντελάλησεν από κραυγάς χοίρων σφαζόμενων. Δια να εντείνει την αγαλλίασίν του αυτός επανέλεγε γελών κι από τ’ αυτιά, κατά το λεγόμενον:

– Σήμερο μόνον το κατάλαβα πώς το Μόδι ερώμιεψε.

Πάντοτε δε είχε την ιδέαν ότι, μεθ’ όλην την απάθειαν την οποίαν εδείκνυεν ο Αρίφης, ενδομύχως έσκαζε. Δεν ήτο και μικρό να του σφάξει δύο χοίρους μπρος την πόρτα τους! Αλλά μετά τινάς ημέρας ο Αρίφης, επιστρέφων από τα Χανιά, εσταμάτησεν έφιππος προ της θύρας του Σταμάτη.

– Καλησπέρα, γείτονα, είπε προς τον εμφανισθέντα Σταμάτην. Φέρε κρασί να με κεράσεις… Είμαι στα κέφια μου απόψε.

Ο Σταμάτης εκινήθη δια να φέρει κρασί, αλλ’ο Αρίφης τον εσταμάτησε.

– Κι ένα καλό μεζέ.

Έπειτα έσκυψεν εκ του εφιππίου και είπε χαμηλοφώνως:

– Ένα κομμάτι.. λουκάνικο!

[1] Ασής = αντάρτης

[2] Ραμετλής = μακαρίτης

Υπάρχουν και διάφορες τούρκικες βρισιές, που δεν τις έχω μεταφράσει.

Σας είπα πιο πάνω ότι το διήγημα μπορείτε να το διαβάσετε όχι μόνο στα ελληνικά, αλλά και στα αγγλικά διότι το έχει μεταφράσει ο Νίκος Νικολάου. Βρίσκω πολύ καλή την μετάφρασή του και μου άρεσε ένα τολμηρό μεταφραστικό του τέχνασμα: τις τουρκικές λέξεις που παρεμβάλλονται στους διαλόγους των Τουρκοκρητικών επέλεξε να τις αποδώσει στα γαλλικά, ένα κόλπο που το βρίσκω να λειτουργεί, καθώς οπως μας είναι αμυδρά οικείες οι τουρκικές λέξεις έτσι περίπου είναι αμυδρα οικείες οι γαλλικές λέξεις σε κάποιον Άγγλο αναγνώστη. (Κι έτσι μπορούμε να καταλάβουμε τι σημαίνουν οι τουρκικές βρισιές).

Όμως, σας υποσχέθηκα ότι μπορείτε το διήγημα να το ακούσετε επίσης -από τη φωνή του Μάνου Χατζιδάκι, σε μια ηχογράφηση που έγινε τον καιρό που ήταν διευθυντής του Τρίτου Προγράμματος και που μεταδόθηκε τότε.

Ακούστε το, δεν είναι ούτε 12 λεπτά. Πάντως, με εντυπωσιάζει που ο Χατζιδάκις διάλεξε να διαβάσει αυτό το διήγημα.

 

160 Σχόλια to “Πώς ερώμιεψε το χωριό (διήγημα του Ιωάννη Κονδυλάκη)”

  1. Γιάννης Κουβάτσος said

    Άφησαν τους χοίρους να περιφέρονται στο χωριό και να μπαινοβγαίνουν στα τουρκικά καφενεία και σπίτια; Ε, ρε, Δημητράς που τους χρειαζόταν! 😉

  2. Νέο Kid said

    Συμπαθητικό.
    Δεν διευκρινίζεται όμως αν ήταν ημέρα γουρούνια ή άγρια γουρούνια …

  3. Πράγματι απροσδόκητη η ταυτότητα του αναγνώστη!
    Μπορώ από τώρα να φανταστώ τα σχόλια του Μπλογκ και του Gpoint 😉

  4. Νέο Kid said

    Πάντως , όταν ένας πατριώτης έφερε με κίνδυνο της ζωής του στο Κατάρ κάτι κρασάτα λουκάνικα… μια χαρά τα τίμησε ο μουχάντες Ερσίν ! Έχουν προφανώς «χαλάσει» οι μοδερνοι Τούρκοι .

  5. Καλημέρα

    Τίποτε από τον Χατζηδάκι δεν πρέπει να εντυπωσιάζει, πολύπλευρος ήταν.

    Μόδι, ήξερα την βραχονησίδα κοντά στον Πόρο και το πέρναγα για αρβανίτικη λέξη

    Τούρκικα δεν ξέρω, αλλά μήπως το μπουλούμπασης έχει σχέση με το μπουλού(κι) και το μπάσης με αρχηγό ;

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    5 Τοπωνύμιο Μόδι υπάρχει σε πολλά μέρη, κάμποσες βραχονησίδες αλλά και στη Φθιώτιδα κτλ.
    Ναι, ο μπουλούκμπασης είναι που εδώ απλοποιείται για ευφωνία.

    Θα λείψω για κάμποσες ώρες!

  7. 5 Έπεσα έξω, νόμιζα θα έπαιρνες φόρα με τον Αλαφούζο

  8. leonicos said

    Ωραιότατα όλα

  9. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κι ο αγάς στο «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» σαβούρωνε χοιρινά λουκάνικα με τη ρακή, λέγοντας σε όλους και στον εαυτό του πως ήταν από κρέας καμήλας. Κάπως πρέπει να ντριπλάρουν οι άνθρωποι τις παράλογες απαγορεύσεις των θρησκειών. 😇

  10. spiral architect 🇰🇵 said

    Πολύ καλό!

  11. Γιάννης Κουβάτσος said

    7:Εκείνος ο Αλεφούζος δεν έσκυβε το κεφάλι στους αγάδες. Καμία σχέση, το λοιπόν, με σημερινές καταστάσεις. 😉

  12. Παναγιώτης Κ. said

    Η αφήγηση του Κονδυλάκη αναδεικνύει τα συναισθήματα των υπόδουλων έναντι του κατακτητή.
    Και στον Χρήστο Χρηστοβασίλη ανιχνεύουμε παρόμοια συναισθήματα.
    Εντυπωσιακές είναι και οι περιγραφές του Μιχαήλ Μητσάκη ο οποίος επισκέφτηκε τα Γιάννενα το 1887 ως δημοσιογράφος της Ακρόπολης, για το πόσο είχαν πάρει το επάνω χέρι οι Έλληνες. Θυμάμαι να αναφέρει ότι στους τουρκομαχαλάδες οι ομιλίες ήταν στα Ελληνικά στα δε δικαστήρια οι δίκες επίσης διεξάγονταν στα Ελληνικά.
    Βάζει δε έναν Τούρκο αξιωματικό να λέει με…παράπονο: Τι επιτέλους θέλετε οι Έλληνες!

  13. Νέο Kid said

    7. Δύτη, προσπάθησα να σκεφτώ κάτι πνευματώδες και συνάμα κοντά στην πραγματικότητα κατά το δυνατόν για τον Αλαφούζο … αλλά τζίφος!

  14. Αιμ said

    Ο Μ.Χ. προς το τέλος προσθέτει : «Δια να εντείνει την αγαλλίασίν του αυτός.… εθυσίασεν δύο και ενώ τους εξεκοίλιαζεν… επανέλεγε κλπ » . Ήτο πολύ μοβόρικο και ελογοκρίθη ;
    🙂

  15. Αιμ said

    Ο Μ.Χ. Προσθέτει προς το τέλος : » Δια να εντείνει την αγαλλίασίν του αυτός…έσφαξεν δύο και ενώ τους εξεκοίλαζεν … επανέλεγε κλπ». Ήτο πολύ μοβόρικο και ελογοκρίθη ;
    🙂

  16. leonicos said

    Το τι χοιρινό κρυφοτρώγανε οι εβραιοι της γεννιάς μου δεν λέγεται. Και λουκάνικα…. ή ουγγαρέζικα από άλογο ή τούρκικα από καμήλα… δήθεν

  17. leonicos said

    ερώμιεψε το χωριό

    να μπει στη λίστα για τον στόχο των 5.000.000

    Και για να χαρεί ο κακόψυχος ο Ιατρού, που λέει πως τούρκεψα.

    τουρκεύω – ρωμιεύω, τουρκεύω ρωμιεύω και ξανατουρκεύω και ξαναρωμιεύω

  18. leonicos said

    όταν είδαν πόσο ηλίθιο είναι να ξεχωρίζεις από τον διπλανό σου… τους έφαγε η ανταλλαγή.

    Όλοι κλαίγανε και οι τουρκοκρητικί ακόμα ιλάνε ελληνικά αι ακόμα κλαίνε, οπως και κάποιοι από την Ήπειρο (περίπου). Γι’ αυτόυς στην Συρία, αν υπάρχουν πια… γράφνε και μαντινάδες νοσταλγίας.

    Κακο πράγμα ο ξεριζωμός. Ακομα κα τον διαφορετικό, ξέρεις πώς θα τον χειριστείς. Το όμοιό σου όχι.

    Από τους χειρότερους ανθρώπους που έχω γνωρίσει από άποψη καθημερινής συμπεριφοράς, συμπεριφοράς προς τη σύζυγο, ψευτομαγκιά, ωχαδερφισμό και τέτοια, ο ένας είναι Μάρτυρας και ο άλλος ρουμανοεβραίος και κάπως συγγενής μου. Ο πρώτος έχει και μερικές τρυφερές νότες, και ίσως τον αδικώ. Είναι απλώς ΠΟΛΥ ΒΑΡΥΣ ΚΑΙ ΑΣΗΚΩΤΟΣ ΑΝΤΡΑΣ. ¨ο άλλος ήταν απλώς καλιοκαθήκι

  19. leonicos said

    Γνώρισα κάποιον που είναι ‘άραβας από το Ισραήλ’ από τους καταπληκτικότερους οδοντιάτρους, κάνει χειρουργική για να γ΄νει γναθοχειρουργός. Εκπληκτικός άνθρωπος.

    Κάποτε, ειδικευόμενος ακόμα, είχαμε νοσηλεύσει έναν ανηψιό του Ζουρεικάτ, (Ιορδανός υπουργος τότε) σπούδαζε ιατρική εδώ και είχε ένα ατύχημα. Και μ’ έβαλαν οι δικοί μας να του κάνω αλλαγές στο τραύμα, για να δούνε πώς θα συμπεριφερθούμε. Του το είπα εβραϊκά, ήξερε πολύ καλά, και σκάσαμε στα γελια. Και όταν με ρώτησαν γιατί γελούσαμε, τους απάντησα σας κοροϊδεύαμε γιατί είσαστε πολύ @@@@ (το είπα τότε)

    Συνεργάζομαι με λιβνέζο χειρουργό και προ καιρού με χειρούργησε παλαιστίνιος. Εξαιρετικός λααροσκόπος.

  20. Costas X said

    Καλημέρα !

    Απολαυστικό κι αυτό το διήγημα, όπως τα περισσότερα του Κονδυλάκη.

    Επιμένω στην άποψή μου ότι ο Κονδυλάκης, αν και υπέρμαχος της δημοτικής, έγραφε στην καθαρεύουσα για πλάκα. Για παράδειγμα, γράφει «…επρόβαλε το ρυπαρόν του μούτσουνο» και όχι «…το ρυπαρόν του ρύγχος».
    https://sarantakos.wordpress.com/2020/01/16/kondylakis/#comment-626393

    Μου αρέσει επίσης η συχνή χρήση των τοπικών ιδιωματισμών, όπως στον Παπαδιαμάντη.

    «…ένας Τούρκος με συμπάθιο και ένας χοίρος με συχώρεσι»
    Έχω ακούσει χωρικό στην Κέρκυρα να λέει «έχω έναν γάιδαρο, με το συμπάθειο» 🙂

  21. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μια εκτεταμένη και διαφωτιστική ανάλυση του έργου του Κονδυλάκη:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://ikee.lib.auth.gr/record/79281/files/gri-2007-777.pdf&ved=2ahUKEwiK9tvN-aDnAhVLbVAKHTDmAEk4ChAWMAV6BAgBEAE&usg=AOvVaw2I6RoOxfjUucCnvR5f6dGI

  22. Γιάννης Ιατρού said

    Πολύ καλή η σημερινή επιλογή Νίκο.

    Λεώ, 17:….Και για να χαρεί ο κακόψυχος ο Ιατρού, που λέει πως τούρκεψα…
    Που μου ξέφυγε 😂😎 κάτι τέτοιο ρε Λεώ, ε; Μου φαίνεται πως «έχεις γίνει Τούρκος» για άλλους λόγους 😂

  23. dryhammer said

    17, 22

  24. Costas X said

    21. Ευχαριστούμε, το κατέβασα ήδη.

  25. # 7

    Με τον Αλαφούζο δεν ασχολούμαι γιατί είναι ηλίου φαεινότερον πως εκτελεί διατεταγμένη (από πολιτικούς) υπηρεσία και αυτή η στροφή δλδ να διαφοροποιείται από ΟΣΦΠ και να κάνει ξαφνικά ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ μεταγραφές κι όχι καλαμπούρια δυο αναγνώσεις (φαίνεται να) έχει : ή ετοιμάζουν καινούργια συμμαχία-παγίδα στον Σαββίδη ή ( και πιθανότερο ) θεωρούν τον Βαγγέλα «καμένο χαρτί» λόγω συμπεριφοράς ή προβλέποντας τις δικαστικές περιπέτειες που ξεκινάνε οσονούπω (από βδομάδα) και αλλάζουν το άλογο του πονταρίσματος.
    Το Πασόκ είχε χάσει το λαϊκό έρεισμα κάποτε για ένα κωλόσπιτο, η Νουδούλα δεν θάθελε να το χάσει για μερικά κωλονοίκια που της πλήρωσε ο κουμπάρος.
    Μέχρι κι ο Δώνης που θα θυμόσαστε τις ειρωνικές δηλώσεις του μετά το 2-2 της Τούμπας, χθες δήλωσε πως ο ΠΑΟΚ είναι η πιο ολοκληρωμένη ομάδα της Ελλάδας ! Σημεία των καιρών

  26. Γιάννης Ιατρού said

    23: χαχα 😂👍👌

  27. Ανδρέας Τ said

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CF%8C%CE%B4%CE%B9%CE%BF. Το μόδιον η μόδι ήταν μονάδα όγκου των σιτηρών και των καρπών της ελιάς.

  28. Konstantinos said

    Ο παπους μου ελεγε ιστορια που κερασανε χοιρινο ενα τουρκο στο καφενειο κι αυτος τρελλαθηκε απο τη γευση κι αναστεναζε «αχ, τον καλύτερο μεζε δεν τρωμε…» (ανατολικη θρακη πριν το 22)
    Νομιζω οτι οι τουρκοι και τοτε και τωρα τα πανε καλα με το αλκοολ αλλα οχι με τους χοιρους

  29. Γιάννης Ιατρού said

    Για το μόδι, μόδιον, χιλιο-μόδι και παρεμφερή, εδώ στο συνημμένο αρκετές λεπτομέρειες (με επιφύλαξη για τ΄άλλα που γράφει στον ιστότοπό του ο ερευνητής 😎)

  30. BLOG_OTI_NANAI said

    Καλημέρα!

    Η Νέα Εστία το δημοσίευσε στο αφιέρωμα του 1962 στον Κονδυλάκη, και το συμπεριέλαβε σε ένα κουίζ το 1985 (που δεν υπήρχε ίντερνετ για να το βρουν οι αναγνώστες):

  31. BLOG_OTI_NANAI said

    Το «ερώμιεψε» δεν το βρίσκω κάπου, παρά μόνο στο έργο αυτό. Πιθανόν είναι ψευδολαϊκή λέξη που την έφτιαξε ο Κονδυλάκης. Ένα «ρώμιεψε» βλέπω στον καπετάν Μιχάλη του Καζαντζάκη.

  32. loukretia50 said

    Ώστε χοιρινό πάλι… χμμμ!
    Never on Sunday!

  33. Γς said

    Αλεφ, Αλαφ, Αλαχ [ούζος]

    Κρήτη, Σαντορίνη, Κάλυμνος

    Ο Κρητικός Αλεφούζος του Κονδυλάκη
    Ο Αλαφούζος του Σκάι από τη Σαντορίνη
    Αλαχούζος ο Καλύμνιος δήμαρχος στο Τάρπον Σπρινγκς της Φλόριντα

  34. Πρέπει να είναι από το Αλοΐζος – Αλεβίζος

  35. 33/34 Θυμήθηκα έναν δυστυχή που άλλαξε με ειδική διαδικασία το βαφτιστικό του (η μοναδική περίπτωση που έχω υπόψη μου) και το έκανε Αλέξανδρος. Τον είχαν βαφτίσει Αλαφούζο, ήμαρτον.

  36. Περιονουσκιας said

    Ευχαριστούμε πολύ για το ωραίο διήγημα και την ανάγνωσή του με τη ζέστη φωνή του Χατζηδάκι.

  37. ΑΡΗΣ said

    Το απόλαυσα εξ ίσου και διαβάζοντάς το και ακούγοντάς το.

    5,6, Υπάρχει και το Χιλιομόδι Κορινθίας, τόπο καταγωγής της Ειρήνης Παπά.

  38. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.

    Θαυμάσια ἡ σημερινὴ ἐπιλογή.

    Τὸ ἀπολαύσαμε, μετὰ τῆς συζύγου, μὲ τὴν ὑπέροχη ἀνάγνωση τοῦ Μάνου.

    Εὐχαριστοῦμε, Νικοκύρη.

  39. Georgios Bartzoudis said

    Μόδι έχουμε και κοντά στη Ρεντίνα, στα σύνορα των νομών Θεσσαλονίκης- Χαλκιδικής. Τα ανατολικά του νομού Χαλκιδικής, τα νοτιοανατολικά του νομού Θεσσαλονίκης, η περιοχή Λαγκαδά-Σωχού και η περιοχή Νιγρίτας σχημάτιζαν ενιαίο κοινωνικοοικονομικό χώρο στη διάρκεια της τουρκοκρατίας. Οι χριστιανοί κάτοικοι εξολοκλήρου ελληνόφωνοι, ζούσαν ειρηνικά σε χωριά, είτε μικτά (μαζί με τους Τούρκους) είτε και σε αμιγώς δικές τους κοινότητες. Αυτοπροσδιορίζονταν ως Μακεδόνες. Οι όροι «Ρωμιός» κλπ, δεν συνηθίζονταν από τους παλιούς, αν εξαιρέσουμε κάποιους «καλαμαράδες». Σχεδόν το ίδιο ισχύει και για τον όρο «Έλληνας» κλπ. Η έκφραση «ερώμιεψε το χωριό» θα θεωρούνταν ξενική, έως και άγνωστη. Όταν τον Οκτώβριο του 1912 ελευθερώθηκε η περιοχή, οι κάτοικοι πανηγύριζαν φωνάζοντας «έγινε το ελληνικό»!. Το 1905-6, όπως αναφέρει ο τότε υποπρόξενος Σερρών Σαχτούρης, οι Τούρκοι έφεραν στην περιοχή Τουρκοκρητικούς, οι οποίοι σαν «ελληνόφωνοι» θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως σπιούνοι, καταδίδοντας τους ντόπιους Μακεδονομάχους. Απέτυχαν όμως παταγωδώς. Με το που άνοιγαν το στόμα τους οι Τουρκοκρητικοί, οι ντόπιοι αντιλαμβάνονταν ότι πρόκειται για ξένους-σπιούνους και δεν τους πλησίαζαν!

  40. ChrisKappa said

    39 μήπως γνωρίζεις που έχασε ο Βενιζέλος τις εκλογές το 1920? Τι θα μπορούσε να κάνει και δεν έκανε προκειμένου να νικήσει? Άσχετη ερώτηση απλά απ’ο,τι κατάλαβα είσαι ειδικός της περιόδου.

  41. Aghapi D said

    Στο μεγάλο παζάρι τής Πόλης (μια είναι η Πόλη για τους εθνικόφρονες 😉 ) ήθελα να αγοράσω ένα σάζι.
    Όλα κόστιζαν γύρω στα 180 ευρώ – τα φτηνότερα.
    Και με κέρασε καφέ ο πωλητής για να απαλύνει τα παζάρια που κάναμε, είχαμε ήδη φιλική, ας πούμε σχέση. Ήξερε, όπως πολλοί έμποροι, ελληνικές λέξεις αλλά περισσότερες από τον μέσο όρο.
    Με την κουβέντα ανακαλύπτω πως κατάγεται από την Κρήτη, ο παππούς του είχε «ανταλλαγεί» με τη μεγάλη ανταλλαγή.
    Και ο δικός μου από την Κρήτη ήταν. Σε λίγα λεπτά διαπιστώσαμε πως κατάγονταν από το ίδιο χωριό.
    Ο παππούς του παιδάκι διέσχιζε το ποτάμι που έκοβε στα δύο στο χτήμα τού προπάππου μου για να πάει στο σχολείο (μόνον αγόρια πήγαιναν, βέβαια,) και να παίξει με τον παππού και τους θείους μου. Χωρίς να τού δώσω καμιά περιγραφή, μού έδωσε λεπτομέρειες για τον τόπο, θυμόταν και τα ονόματα τών παιδιών – παππού και θείων – από τις περιγραφές τού δικού του παππού ο οποίος ποτέ δέν ξεπέρασε το ότι μετά από αρκετές γενιές ξεσπιτώθηκε και ξεριζώθηκε.
    Αρνήθηκε να πάει να δει το σπίτι του όταν πια θα μπορούσε, γέρος, να το κάνει.

    Το σάζι το αγόρασα τελικά χωρίς άλλα παζάρια με τριάντα ευρώ.

    Και ένα κέρασμα, αντίδωρο στο αγαπημένο μου διήγημα τού Κονδυλάκη

    https://www.google.com/search?q=papadiamantis+stories+in+english&rlz=1C1GCEA_enGR831GR831&oq=papadiamantis+stories+in+english+&aqs=chrome..69i57j33.10215j0j4&sourceid=chrome&ie=UTF-8

  42. BLOG_OTI_NANAI said

    Τοπωνύμια -μόδι:

  43. BLOG_OTI_NANAI said

    Με αλλαγή ονόματος υπάρχει ένα ανέκδοτο:

    -Καλημέρα σας, θα ήθελα να αλλάξω το όνομα μου
    -Μάλιστα, πώς λέγεστε;
    – Γιώργος Μαλάκας
    – Μμμμ, καταλαβαίνω το λόγο… Και πώς θέλετε να το κάνετε;
    – Κώστας.

  44. Γιάννης Ιατρού said

    41: :Αυτό είναι τύχη(?)/σύμπτωση, μπα, μάλλον γραφτό θά ΄ταν να τον συναντήσεις! Πολύ όμορφο! Έχεις κρατήσει επαφή μαζί του;

  45. Aghapi D said

    44 Ξαναπέρασα σε δυό μέρες, πριν φύγω, ανταλλάξαμε αριθμούς κινητών αλλά δέν ξαναμιλήσαμε ποτέ 😦

  46. Γιάννης Ιατρού said

    42 (τέλος): Γράφει «έκτασις»! χιλιών μοδίων 😎
    Όμως το μόδι δεν ήταν μονάδα μήκους, τουλάχιστον δεν το έχω βρει πουθενά έτσι. Μόνο βάρους, έστω όγκου. Ο όρος «μόδι» που χρησιμοποιείται συχνά, π.χ. στο Χιλιομόδι Κορινθίας (αρχαία Τενέα, όπου πρόσφατα ανακαλύφθηκαν εκεί πολύ ενδιαφέροντα αρχαία), μπερδεύεται καμιά φορά με τον όρο «μίλι» (π.χ. <a href="https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CE%BE%CE%B1%CE%BC%CE%AF%CE%BB%CE%B9%CE%B1_%CE%9A%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B8%CE%AF%CE%B1%CF%82"Εξαμίλια στην Κορινθία, έξι μίλια από το ο Εξαμίλιον ή Ιουστινιάνειο τείχος στον Ισθμό).

  47. Γιάννης Ιατρού said

    45: Ευχαριστώ, κρίμα🤔

  48. Γιάννης Ιατρού said

    46: (τέλος) ο σωστός σύνδεσμος Εξαμίλια 🙂

  49. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  50. Γιάννης Ιατρού said

    6: (τέλος) Καλά να περάσεις 🙂

  51. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @41. Κι ἐμένα, ὅπως καὶ τὸν Γιάννη τὸν καλόψυχο, μὲ ἄγγιξε ἡ ἱστορία σου, Ἀγάπη Νταϊφᾶ*.

    Μπορεῖ νὰ γίνει πυρήνας κάποιου διηγήματος.

    * Ξέρω πὼς σοῦ ἀρέσει ἡ περισπωμένη στὸ ἐπίθετο. 🙂

  52. Alexis said

    Πολύ ωραίο!

    #39: Είχα δίκιο λοιπόν που έλεγα ότι σε ολόκληρη την περιοχή του Λαγκαδά δεν είχα ακούσει ποτέ κάποιον «ντόπιο» σλαβόφωνο.
    Μιλούσαν μόνο «καθιαυτού μακεδονικά» όπως σ’ αρέσει κι εσένα να τα αποκαλείς…
    Βεβαίως υπήρχαν χωριά με βουλγάρικα ονόματα, όπως Μπαλάφτσα, Ζάροβα, Μπέροβα κ.ά., αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία…

  53. dryhammer said

    41. Ο ξενοδόχος στον Τσεσμέ, κι αφού έκανα check out (αριστεύω σιγά-σιγά), μου λέει ελληνικά πριν τον αποχαιρετισμό «εγώ κρητικός» κι από την ηλικία ήταν β΄γενιάς. Του απαντώ: «Παππού Τσεσμέ, γιαγιά Βουρλά, εγώ Sakiz Adasi». Κουνάει το κεφάλι, λέει «All one family» κάνοντας κάτι σαν κύκλο με τα χέρια και χωρίσαμε.

  54. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Από τα ωραία και πολυδιαβασμένα διηγήματα του Ι.Κ. Απολαυστικός και ο Χατζιδάκις!

    ’’… και μετώκησεν εις το ορεινόν χωρίον Ακαράνου.’’
    Τ’ Ακαράνου (Τα Καράνου, στα Καράνου, ο Καράνος σήμερα).
    Απέχει από το Μόδι καμιά 20αριά χιλιόμετρα.
    Πολύ κοντά στον δρόμο Χανίων-Ομαλού. (Λέγεται ότι) τμήμα της γνωστής «στράτας των Μουσούρων» περνά μέσα από το χωριό.
    Για χάρτη, εδώ: https://imgur.com/iJ3XUQ5

    – Η «περίπου» σημασία της έκφρασης ’’λω δά’’ βγαίνει κάπως από τα συμφραζόμενα: πάντως, επιτέλους, βέβαια κ.τ.ό.
    Υπήρχε (υπάρχει;) και μια ανάλογη: ’’λώ πως’’ (ή λώμπης): νομίζω πως, σάμπως

    – Άπειρες οι ιστορίες/συμβάντα με Τούρκους 2ης ή και 3ης γενιάς, με καταγωγή από την Κρήτη, κυρίως στα παράλια της Μ.Ασίας. Και ξεναγό πετύχαμε που έκανε την ξενάγηση με προφορά βαριά (παλιά) κρητική… 🙂

    21. Ευχαριστούμε!

  55. Aghapi D said

    53 Σωστά μίλησε 🙂

  56. Aghapi D said

    54 Ωραία ξενάγηση !!!

  57. Aghapi D said

    51 Ένα ένα τα βλέπω 🙂 Λες να την κάνω διήγημα;
    Ευχαριστώ για την περισπωμένη

  58. Μαρία said

    52
    Στην Όσσα να πας, τα μιλάν ακόμα. https://www.topoikaitropoi.gr/locations/ossa-lagkada-thessalonikis/

  59. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα και να με συμπαθάτε για την απουσία, είχα πάει μια βόλτα στην Υβόννη, που έλεγε κι ο Μποστ.

    12 Αυτό με τα Γιάννενα δεν το ξέρω, ενδιαφέρον ακούγεται.

    14 Τι να σου πω, ίσως είχε υπόψη του άλλη έκδοση του διηγήματος

    30 Εμ, τώρα με το Ιντερνέτι είναι πολύ δύσκολο να βάλεις κουίζ

    34 Δηλαδη Αλεβίζος και Αλαφούζος από το ίδιο φράγκικο όνομα. Γιατί όχι, θα μου πεις.

    39 Μπα; Έχει και ελληνόφωνους στα μέρη σας; Δεν μιλούν την μακεδονικήν;

  60. Πέπε said

    @39:

    > > Αυτοπροσδιορίζονταν ως Μακεδόνες. Οι όροι «Ρωμιός» κλπ, δεν συνηθίζονταν από τους παλιούς, αν εξαιρέσουμε κάποιους «καλαμαράδες».

    Εντάξει, αλλά δεν είχαν κάποια λέξη και για τους μη Μακεδόνες Έλληνες;

    Το «ελληνικό» που αναφέρετε παρακάτω νομίζω ότι ήταν παλιά γενικότερος τρόπος δήλωσης του κράτους που κατέχει κάποια περιοχή: λέγανε αντίστοιχα και «το τουρκικό», οι δε Δωδεκανήσιοι (που είχαν μέχρι σχετικά πρόσφατα ιταλοκρατία) και «το ιταλικό». Ίσως μάλιστα όλα αυτά λέγονταν ειδικά για τις περιπτώσεις αλλαγής συνοριακού καθεστώτος, γιατί δεν έχω ακούσει να αναφέρουν λ.χ. το ρωσικό ή κανένα άλλο που να ήταν σταθερό. (Ενώ νομίζω ότι έχω ακούστι το βουλγαρικό.)

  61. 54 τέλος Έτσι είναι. Μιας και έχω πάει σε κάμποσα μέρη στην Τουρκία, μούχει τύχει πέρα δώθε. Αλλά το πιο σοκαριστικό ήταν στο τζαμί της Αδριανούπολης. Τόγραψα παλιά, δεν το ξαναγράφω 🙂

    41 «μια είναι η Πόλη για τους εθνικόφρονες» Εγώ νομίζω μια είναι Πόλη γενικά. Για τους εθνικόφρονες ίσως μόνο Κωνσταντινούπολη, αλλά το όνομα δεν το χρησιμοποιούν μόνο αυτοί. Για τους Τούρκους Ιστάνμπουλ (και για τους εθνικόφρονές τους το ίδιο όνομα χρησιμοποιείται και για την οθωμανική πρωτεύουσα).

  62. Πέπε said

    61
    Υποθέτω ότι και οι μη εθνικόφρονες Τούρκοι Ιστάνμπουλ θα τη λένε την οθωμανική πρωτεύουσα. Ακόμη κι αν χρησιμοποιούν το ίδιο όνομα και για τη βυζαντινή πρωτεύουσα, πάλι δε θα μου φαινόταν εθνικοφροσύνη αυτό: προκειται για μια πόλη που έχει όνομα στην τούρκικη γλώσσα, οπότε όταν μιλάς τούρκικα αυτό θα χρησιμοποιήσεις. Και σήμερα οι Έλληνες Κωνσταντινούπολη τη λέμε, ή συχνά και Πόλη, όχι γιατί θέλουμε να την ξαναπάρουμε κλπ. αλλά απλώς γιατί και στη δική μας γλώσσα έχει όνομα – δύο μάλιστα, βαφτιστικό και χαϊδευτικό! 🙂

    Στα αγγλικά δεν έχει όνομα, οπότε το σωστό είναι να λένε Constantinople για τη βυζαντινή περίοδο και Istanbul για την οθωμανική και την τουρκική. Αν όχι, τότε εγείρονται υποψίες στράτευσης. (Αν μάλιστα γράφει Έλληνας ή Τούρκος στα αγγλικά, όπως και να την πει θα εγείρει καποιανού τις υποψίες! You bloody mongol retard, there’s no such city as Istanbul / You GAYreeks from Hell-Ass steal everybody’s history κλπ., θα τα ‘χετε δει…)

  63. 62 Μάλλον έχεις δίκιο γενικά 🙂 Αλλά για την οθωμανική περίοδο οι Άγγλοι, Γάλλοι κλπ χρησιμοποιούσαν το Constantinople, νομίζω

  64. Κουτρούφι said

    Και στην ελεύθερη Ελλάδα της εποχής εκείνης (δεύτερο μισό του 19ου αιώνα) δεν πρέπει να ήταν ασυνήθιστο να κυκλοφορούν ελεύθερα στα σοκάκια των χωριών οικόσιτα γουρούνια. Άγγλος περιηγητή (J.Τ. Bent) περί το 1880 στη Σίφνο καταγράφει με απoστροφή το θέαμα ελεύθερων γουρουνιών στα σοκάκια του νησιού. Διηγείται μάλιστα ότι ένα βράδυ, ένα γουρούνι που ανήκε στην οικογένεια που τους φιλοξενούσε εισέβαλε στην κρεβατοκάμαρα που κοιμόταν οι σπιτονοικοκύρηδες και είδαν και έπαθαν να το απομακρύνουν. Σημειώνει ότι οι ντόπιοι αποκαλούσαν τα γουρούνια «φραντσέζους». Γιατί, λέει, ένας Γάλλος που είχε βρεθεί στη Σίφνο κάποτε, ακούγοντας ένα γουρούνι, είπε ότι βρήκε επιτέλους κάποιον να καταλαβαίνει τη γλώσσα του.

    H μουσική επένδυση στο ηχητικό απόσπασμα με τον Μ. Χατζηδάκι έχει κρητική μουσική με ασκομαντούρα. Ο Πέπε θα ξέρει ποια ήταν η θέση της ασκομαντούρας στα μέσα της δεκαετίας του 70, σε εποχή που η γενική εικόνα ήταν ότι η κρητική μουσική αντιπροσωπεύεται από τη λύρα και ενώ ο Χανιώτης Κώστας Παπαδάκης – Ναύτης τσακωνότανε με τον Σ. Καρά για το αν το βιολί ήταν παραδοσιακό ή νεωτερισμός για την Κρήτη.

    Ο μακαρίτης ο παππούς μου έλεγε ένα σατιρικό δίστιχο:

    Όλοι μας από μιάμιση και συ μωρέ πονέντε
    που κάνεις τον μπουλούμπαση μια και σαρανταπέντε

    Εδώ, το «μπουλούμπασης» μάλλον σημαίνει κάτι σαν τον επιβλέποντα μιας ομάδας εργατών, ενός συνεργείου. Άλλη, πρόσθετη, δηλαδή, έννοια εκτός από αυτήν του αστυνομικού.

  65. dryhammer said

  66. sarant said

    64 Στην Αρεόπολη δεκ 1970 είχα δει γουρούνι στο δρόμο.

  67. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @64.Πατριώτη, στὰ Θερμιά, σύμφωνα με διηγήσεις τοῦ πατέρα μου (1916-1980), τὰ γουρούνια κυκλοφοροῦσαν στοὺς δρόμους τοῦ χωριοῦ μας – τῆς Δρυοπίδας ἤ Σύλλακα – μέχρι τὸν μεσοπόλεμο.

  68. Georgios Bartzoudis said

    40, ChrisKappa said: «39 μήπως γνωρίζεις που έχασε ο Βενιζέλος τις εκλογές το 1920? Τι θα μπορούσε να κάνει και δεν έκανε προκειμένου να νικήσει? Άσχετη ερώτηση απλά απ’ο,τι κατάλαβα είσαι ειδικός της περιόδου.
    # Ούτε ειδικός είμαι, ούτε μπορώ να μαντέψω που το πας. Ο Βενιζέλος πάντως ήταν ο κύριος πρωταγωνιστής στην απελευθέρωση της Μακεδονίας. Έχεις αντίρρηση;;;

    52, Alexis said: «#39: Είχα δίκιο λοιπόν που έλεγα ότι σε ολόκληρη την περιοχή του Λαγκαδά δεν είχα ακούσει ποτέ κάποιον «ντόπιο» σλαβόφωνο. Μιλούσαν μόνο «καθιαυτού μακεδονικά» όπως σ’ αρέσει κι εσένα να τα αποκαλείς…
    Βεβαίως υπήρχαν χωριά με βουλγάρικα ονόματα, όπως Μπαλάφτσα, Ζάροβα, Μπέροβα κ.ά., αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία…»
    # Προφανώς δεν θέλεις να ξέρεις (ή βαριέσαι να ψάξεις) ότι σε αρκετά χωριά, ειδικά στην (υπο)περιοχή που αναφέρεις, οι περισσότεροι μιλούσαν ΚΑΙ βουλγαρικά, όπως στη Βιτάστα, στη Μπέροβα, τη Λιγκοβάνη κλπ. Αλλού, όπως στη Ζάροβα μιλούσαν ΚΑΙ ελληνικά. Τσιασίτ(ι) το πράμα!
    Τώρα, αν δεν σου αρέσουν τα Μακεδονικά (καθιαυτού ή μή), περί ορέξεως κολοκυθόπιτα!

    59, sarant said: «39 Μπα; Έχει και ελληνόφωνους στα μέρη σας; Δεν μιλούν την μακεδονικήν»;
    # Πως πως! Μιλούν όλοι τη μακεδονική αλλά, λένε οι «γλωσσολόγοι» ότι για να αναγνωριστεί ως γλώσσα χρειάζεται πολιτική απόφαση. Προσωρινά πάντως, ας την πούμε «παράτυπη» γλώσσα. Πιστεύω ότι θα … το χάψουν οι κουτόφραγκοι!

    60, Πέπε said: «…δεν είχαν κάποια λέξη και για τους μη Μακεδόνες Έλληνες»;
    # Όχι, δεν είχαν: Μακεδόνες, Βούλγαροι, Τούρκοι, Οβραίοι, Αρμένοι, Αρναούτηδες, Γύφτοι. Αυτοί ήταν.
    Σε ότι αφορά την έκφραση «έγινε το ελληνικό»=απελευθερωθήκαμε και ενταχθήκαμε στο ελληνικό κράτος, δεν ξέρω αν χρησιμοποιήθηκε με την ίδια έννοια στα Δωδεκάνησα κλπ. Οπωσδήποτε πάντως, εγώ δεν «έχω ακούστι (sic) το βουλγαρικό»!

  69. Αγγελος said

    (46) Ίσως να εννοούσε «έκτασις παράγουσα χίλια μόδια».

  70. Κουτρούφι said

    #66, #67. Αυτά, μάλλον, δείχνουν ότι είναι δύσκολο να περιοριστούν τα γουρούνια.
    Οπότε, μπορεί τα αποσπάσματα του διηγήματος που αναφέρονται στα ελεύθερα γουρούνια να λένε ότι αυτό γινόταν επίτηδες, δεν χρειάζονταν, όμως, και μεγάλη προσπάθεια.

  71. Γιάννης Ιατρού said

    69: καλά το λές, υπάρχει αναφορά στον σύνδεσμο που έχω βάλει στο #29
    …Κατά μία εκδοχή, ένας μόδιος γης ήταν η έκταση που μπορούσε να σπαρθεί με ένα μόδιο σιταριού….

  72. Konstantinos said

    2007 εκδρομή στη Σμύρνη
    Έχουμε χαθεί σε μια μη τουριστική γειτονιά και έχουμε ανεβεί σε ένα παρκάκι που είχε θέα να χαζεύουμε το ηλιοβασιλεμα. Περνάει δίπλα μας μια κυρία 40-50 χρόνων με την κόρη της 20. Με το που ακούει ελληνικά αρχίζει να μας λέει όσες ελληνικές λέξεις ήξερε σαν σε παραλήρημα και να μας αγκαλιάζει. Μόνο που δεν έκλαιγε από τη συγκίνηση. Ήταν απόγονος Τουρκοκρητικών (μάλλον εγγονή αν κρίνω από την ηλικία). Ταυτόχρονα εξηγούσε και στην κόρη της στα τουρκικά, η οποία δεν φαινόταν καθόλου ενθουσιασμενη

  73. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

  74. Σκοτώθηκε ο Κόμπι Μπράιαν σε πτώση ελικοπτέρου !

  75. + 74

    Κόμπε Μπράιαντ

  76. Χάλασε και του Ποτένσε η (παράλογη σε λεφτά) μεταγραφή !!

  77. mitsos said

    Καλησπέρα

    Πολύ όμορφο και το κείμενο και το άκουσμα.

    Έδιωξαν με χοιρινά λοιπόν τους αλλόθρησκους ; Ή έδιωξαν τους καταπιεστές ; Έχουν σημασία τα ερωτήματα και αυτά και άλλα. Διότι κάποιοι αγνοώντας το ιστορικό πλάισιο μπορεί να αρχίσουν παραλληλισμούς και τις συγκρίσεις με όσους μαζεύτηκαν να ψήσουν χοιρινό έξω από τους χώρους υποδοχής προσφύγων .

    @14,59
    Υπάρχουν αρκετές διαφοροποιήσεις όταν το διάβαζα δεύτερη φορά ακούγοντας τον Μάνο Χατζιδάκη. Μια πρόταση παραλείφθηκε, μια πρόταση προστέθηκε και συο αλλαγές στην σειρά λέξεων. Είτε υπάρχουν εκδόσεις διαφορετικές , είτε αβλεψίες στις αντιγραφές .

    Με παραξένεψε όμως και στις δυο εκδοχές η συνύπαρξη διαφορετικών τύπων της ίδιας λέξης π.χ. χωρίον, χωριό.

  78. Γς said

    66:

    Τσίμοβα

  79. Αγγελος said

    «οὐδὲ καίουσι λύχνον καὶ τιθέασιν αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ᾿ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ.» (Ματθ. Ε’ 15)

  80. Dimitra Dimi said

    3.Πραγματι απροσδόκητη η ταυτότητα του αναγνώστη..
    Εμείς που συνηθίσαμε να ταυτίζουμε την ανάγνωση με την σιωπηλή ..ανάγνωση
    είναι απροσδόκητη η χρήση της γι αυτόν που διαβάζει φωναχτά. Έτσι ξαφνιάστηκα με την χρήση της λέξης γι αυτό που κάνει ο Χατζηδακης .
    Είμαι η μόνη?

  81. ChrisKappa said

    #68 Οχι. Απλά δεν μπορώ να καταλάβω τους λόγους που έχασε τις εκλογές και ψάχνω μπας και βρω κάποιον ειδικό να μου πει ξεκάθαρα τι συνέβη. Ναι υπήρχε ημιδικτατορικο καθεστώς, αλλά ειχαν δωθεί δωρεάν χωράφια σε αγρότες και είχαν εξασφαλιστεί δάνεια για την ελληνική οικονομία. Ναι γινόταν πόλεμος αλλά παντού γινόταν πόλεμος εκείνη την εποχή. Και στην τελική ήταν νικηφόροι.

  82. Γιάννης Ιατρού said

    79: μέ την έννοια του κάδου ή γενικά κάποιου δοχείου

  83. Black mamba…

  84. Alexis said

    #80: Μήπως αφηγητής είναι καλύτερο;

  85. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    46,69 Νομίζω μετρούσαν την έκταση με το πόσα μόδια (σιτηρά) χρειαζόταν να σπαρθεί.

    Μετρικά συστήματα. σελ 39 κ.ε.Βυζαντινή περίοδος, β’ενετοκρατία
    https://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/06/26-5.pdf

  86. sarant said

    84 Αφηγητής όμως είναι στο διήγημα το προσωπο που αφηγείται.

  87. Pedis said

    Καλό το χοιρινό, αλλά, όπως λέει κι ο ραββίνος στο σχετικό ανέκδοτο, το … άλλο είναι καλύτερο.

  88. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το διήγημα αυτό σκεφτόμουν τότε που γινόταν η συζήτηση με την άθλια ιδέα του μπάρμπεκιου.
    Να κλαις και να γελάς και τότε με τον αγά και τώρα.

    Ένας Τουρκοκρητικός στην Κρήτη
    http://sioualtec.blogspot.com/2015/10/blog-post_30.html

  89. loukretia50 said

    Ο μόδιστρος και το μόδι υποθέτω καμία σχέση, ε?

  90. Πέπε said

    64:

    > > H μουσική επένδυση στο ηχητικό απόσπασμα με τον Μ. Χατζηδάκι έχει κρητική μουσική με ασκομαντούρα. Ο Πέπε θα ξέρει ποια ήταν η θέση της ασκομαντούρας στα μέσα της δεκαετίας του 70, σε εποχή που η γενική εικόνα ήταν ότι η κρητική μουσική αντιπροσωπεύεται από τη λύρα και ενώ ο Χανιώτης Κώστας Παπαδάκης – Ναύτης τσακωνότανε με τον Σ. Καρά για το αν το βιολί ήταν παραδοσιακό ή νεωτερισμός για την Κρήτη.

    Α, θα σου πω ακριβώς. Όσο ακριβώς ξέρω δηλαδή! 🙂

    Λοιπόν, εκείνη την εποχή πρέπει να ζούσαν πολλοί ασκομαντουράρηδες, σχεδόν σε κάθε χωριό, εκτός από τις περιοχές Χανίων που ποτέ δεν είχαν. Ήταν όμως μόνο εραστιτέχνες, που θα έπαιζαν για την οικογένεια ή την παρέα τους, και το όργανο δεν είχε κανένα πρεστίζ. (Π.χ. έχω δει σε συνεντεύξεις: «Ποιοι άλλοι έπαιζαν όργανα στο χωριό;» -«Αυτοί που σου είπα, δεν είχε άλλους.» -«Ασκομαντούρα κανείς;» -«Α, ασκομαντούρα; Ναι, έπαιζαν μερικοί, αλλά αυτοί ήταν βοσκοί.» Ή: «Τι άλλα όργανα είχατε;» -«Αυτά, δεν είχε άλλα.» -«Ασκομαντούρες;» -«Ε, ασκομαντούρες είχε.»)

    Υπήρχε ένας μοναδικός που ήταν σχετικά επαγγελματίας, ο Θανάσης Σταυρακάκης, αλλά ζούσε στην Αθήνα (όπου και ζει ακόμη). Επαγγελματίας με την έννοια ότι είχε κάνει μερικές ηχογραφήσεις με τους αδελφούς Ξυλούρηδες, με τους οποίους ήταν κολλητός, και έπαιζε μερικές φορές στο κρητικό λαϊβάδικο που είχε στην Αθήνα, όπου κύριο όνομα ήταν ο Νίκος Ξυλούρης.

    Στην κρητική παροικία της Αθήνας, ο Σταυρακάκης σχετιζόταν και με τους αδελφούς Γρύλους. Όλοι αυτοί συγχωριανοί, Ανωγειανοί. Επηρεασμένος λοιπόν ο Μάνος Γρύλος από τον Θανάση, έμαθε κι αυτός ασκομαντούρα. Έκανε ένα δίσκο μαζί με τον αδερφό του τον Γιώργο, που μάλιστα είχε και τίτλο «Ασκομπαντούρα» (λέγεται κι έτσι, με -μπ-). Όμως στον δίσκο δεν έπαιξε ασκομαντούρα αλλά σκέτη μαντούρα!

    Το κομμάτι που ακούγεται στην αρχή της εκπομπής με τον Χατζιδάκι, είναι ένα από αυτά. Δεν είναι ασκομαντούρα, είναι μαντούρα, και παίζει ο Μ. Γρύλος. Δεν είναι ιδιαίτερα ενδεικτικό της σχετικής παράδοσης, γιατί ο Γρύλος έμαθε εκτός πλαισίου, στην Αθήνα. Όπως ουσιαστικά κι ο Σταυρακάκης άλλωστε. Κι οι δύο ήξεραν το όργανο μόνο τεχνικά, δεν είχαν μεγαλώσει με το ρεπερτόριο και την αισθητική του, λύρες άκουγαν, με λύρες γλένταγαν. Αλλά όπως και να ‘χει, είναι αξιοσημείωτη επιλογή, καθώς ο δίσκος πρέπει να ήταν σχετικά πρόσφατος (το ’76 βγήκε) και εντελώς τοπικού ενδιαφέροντος. Βασικά είναι πρώτη φορά που ακούω ότι κάποιος -πέρα από τσαμπουνοφιλολογούντες και κρητικοφιλολογούντες- τον ξέρει.

  91. Πέπε said

    #90 (64):

    Μπα! Λάθος έκανα.

    Θα ‘παιρνα όρκο ότι είναι αυτό που έγραψα, αλλά τελικά είναι εκείνο: https://www.domnasamiou.gr/?i=portal.el.songs&id=461

    Άλλος μαντουράρης. Δίσκος της Σαμίου, άρα πολύ πιο λογικό να τον ξέρουν στο Τρίτο.

  92. loukretia50 said

    Κι εμένα με ξενίζει το «αναγνώστης».
    Αν κυριολεκτούμε, εφόσον δεν είναι αφηγητής, ο Χατζηδάκις εδώ διαβάζει.
    Κι η επιλογή του με παραξένεψε λίγο, θα είχε ίσως κάποιο λόγο να διαλέξει ειδικά αυτό.
    Η λέξη «ερώμιεψε» κατανοητή μεν, στην εποχή του Κονδυλάκη πιθανόν να είχε ιδιαίτερη σημασία, αλλά δε μ΄αρέσει.
    Μου θυμίζει μια άλλη εξίσου άκομψη «ξεχριστιάνεψε».
    Και γενικά αυτές οι λέξεις προκαλούν δυσάρεστους συνειρμούς και θυμίζουν τραγικά γεγονότα που σημάδεψαν ταραγμένες εποχές και διακρίσεις.

    Ένα όμορφο πολυταξιδεμένο τραγούδι, το ακούμε σ΄αυτό το βίντεο
    από την συναυλία στο «La Cite de la musique de Paris» /2016 από το μουσικό σύνολο του πολύ αξιόλογου Jordi Savall, Hespèrion XXI με τίτλο «LE VOYAGE D’IBN BATTUTA»
    ΑΠΟ ΞΕΝΟ ΤΟΠΟ https://youtu.be/uKGYJty6QoQ ÜSKÜDARA

  93. Πέπε said

    @80:

    > > Εμείς που συνηθίσαμε να ταυτίζουμε την ανάγνωση με την σιωπηλή ..ανάγνωση

    Έχω ακούσει, δεν το ‘χω ψάξει, ότι ο εγγράμματος πολιτισμός είχε ήδη διανύσει αιώνες όταν οι άνθρωποι συνειδητοποίησαν ότι μπορούν να διαβάζουν και σιωπηλά. Ότι δηλαδή επί αιώνες όποτε ήθελαν να διαβάσουν το έκαναν φωναχτά. (Βέβαια αναρωτιέμαι πώς γινόταν όταν πολλοί μαζί διάβαζαν ένα δημόσια εκτεθειμένο κείμενο!)

    Συμφωνώ ότι «αναγνώστης» για τη συγκεκριμένη περίπτωση (του Χατζιδάκι) είναι ασυνήθιστο, αλλά αυτή είναι η λέξη, αφού αυτό κάνει!

  94. antonislaw said

    29,69,71

    «(46) Ίσως να εννοούσε «έκτασις παράγουσα χίλια μόδια».
    Κατά μία εκδοχή, ένας μόδιος γης ήταν η έκταση που μπορούσε να σπαρθεί με ένα μόδιο σιταριού….»
    » Κατ άλλη εκδοχή το μόδι σαν μέτρο επιφανείας, με την υποδιαίρεσή του έχει ως εξής: ένα μόδι ίσο με 8 μουτζούρια ή 3200 τ. οργιές ή 5856 τ.μ.»

    Ηδη απο το μεσαιωνα το μόδι είχε την σημασία και μονάδας επιφανείας όπως μας διαφωτίζει ο σοφος Κριαράς-ο οποίος ήταν και Χανιώτης. Και βεβαια η παραπομπή (29) ειναι απολύτως ανακριβής για την εκταση του μοδιου. Ο ένας μόδιος ισουται με διακόσιες τετραγωνικες οργιές, δηλαδή με περ. 669 τετρ. μέτρα (1 τετρ. οργια=3,34 τετρ.μετρα, 1 οργιά=1,8288 μετρα). Και αν τα υπολογιζω σωστα, χιλιομόδι ειναι 669 χιλ. τετρ. μετρα, ή 669 στρέμματα.
    »
    » μόδιος ο. 1) Μέτρο χωρητικότητας δημητριακών, ξηρών καρπών και γενικά στεγνών προϊόντων ισοδύναμο με σαράντα λίτρες δημητριακών: ειδέ τι του καρπίμου γένους και ξηρού τυγχάνει, οίον σίτου, …, μοδίῳ (ενν. χρώμεθα) (Metrol. 13517). 2) Μονάδα μέτρησης επιφάνειας ίση με σαράντα λίτρες ή διακόσιες τετραγωνικές οργιές: (Metrol. 5217, 5018). μτγν. ουσ. μόδιος. Η λ. και σήμ. ως τοπων.»

    http://www.greek-language.gr/greekLang/medieval_greek/kriaras/search.html?start=20&lq=%CE%BC%CF%8C%CE%B4%CE%B9&loptall=true&dq=

  95. loukretia50 said

    Πέπε, το «αφηγητής» δε θα ξένιζε κανέναν.
    Ένα ηχητικό αρχείο έχουμε.

    Αλήθεια θυμάστε μια εποχή που κολλάγαμε παντού
    «αφηγητής, Γρηγόρης Βαλτινός» ?

  96. sarant said

    93 Οι αρχαίοι, έχω διαβάσει, διάβαζαν φωναχτά και σε αυτό βασίζεται κι ένας μύθος, με τον Ακόντιο που πέταξε το μήλο στην καλή του, την Κυδίππη, έχοντας γράψει επάνω του: Ορκίζομαι να παντρευτώ τον Ακόντιο.

  97. loukretia50 said

    Πάλι καλά που δεν προτίμησε ακόντιο!
    Στο μηλιτό ήταν ανώδυνο!

  98. Μαρία said

    96
    Απροπό η εκπομπή για το βιβλίο του γαλλικού καναλιού 5 προκήρυξε διαγωνισμό μεγαλόφωνης ανάγνωσης για μαθητές γυμνασίου και λυκείου. Είδα τις προάλλες κάποια στιγμιότυπα απ’ την προπόνηση μαθητριών.
    https://www.lumni.fr/dossier/la-grande-librairie-concours-de-lecture-a-voix-haute#1

  99. antonislaw said

    90
    που μάλιστα είχε και τίτλο «Ασκομπαντούρα» (λέγεται κι έτσι, με -μπ-).

    Στο Ρέθυμνο μονο με μπ, ασκομπαντούρα, την ξερω τη λεξη. Επίσης ξέρω τη λεξη «τα λυρομπάντουρα» με ελαφρως ειρωνική έννοια ή και μεταφορικά. Παντως σε γλεντι ασκομπαντούρα δεν ειχα δει ποτε μου ως παιδι.

  100. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα

    74, 75 (Κόμπι Μπράιαν κλπ.)
    Κι ο «δικός μας» το πήρε βαριά κι έκλεισε λογ/σμούς, παντού, ήσαν πολύ φίλοι…

    94: antonislaw
    Προφανώς, με κεντρική ιδέα την αντιστοιχία σε επιφάνεια που απέδιδε κάποια ποσότητα σιτηρών ή άλλων προϊόντων, το μόδι (σαν μέτρο επιφάνειας) είχε διαφορετικούς ορισμούς, ανάλογα με τον τόπο και τη χρονολογία (κάτι σαν το «τάρμινο» σαν μέτρο χρόνου στις χαρτορίχτρες 😉).

    Το δημοσίευμα στο #29 αναφέρει τις 200 οργιές του Κριαρά, αλλά σαν μονάδες μήκους: ..Ήταν επίσης μέτρο μήκους ίσο προς 200 οργιές.. (είτε, το πιο πιθανό, από λάθος είτε έχοντας άλλη πηγή).
    Ο Κριαράς αντλεί πληροφορίες από τον E. Schilbach, 1) Byzantinische Metrologie, 1970 και κυρίως από 2) Byzantinische metrologische Quellen, 1982 (π.χ. εδώ), ο οποίος με τη σειρά του στηρίζεται σε υπολογισμούς του Ν. Γ. Σβορώνου (βλ. υποσημ. 5), κλπ. κλπ.

  101. BLOG_OTI_NANAI said

    46, 69: Μήπως επειδή λέει για «Χρυσόβουλο», αναφέρεται στην παλαιότερη σημασία; Διότι βλέπω και μια τέτοια ερμηνεία:

  102. Γιάννης Ιατρού said

    101: από που είναι αυτό Βlog;

  103. Aghapi D said

    93, 96
    Στις βιβλιοθήκες, έχω διαβάσει, τού αρχαίου κόσμου, ακουγόταν ένας συνεχής ψίθυρος: όλοι διάβαζαν ψιθυριστά προφανώς.
    Και πολλές βιβλιοθήκες είχαν, εκτός από αίθουσες διαλέξεων, και υπαίθριους χώρους, αίθρια, πάλι για διαλέξεις αλλά και για τους αναγνώστες που περπατούσαν διαβάζοντας… ψιθυριστά πάλι.

  104. Γιάννης Κουβάτσος said

    1η Φεβρουαρίου είναι η παγκόσμια ημέρα της μεγαλόφωνης ανάγνωσης.
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.bookpress.gr/stiles/eponimos/megalofoni-anagnosi-tsiflidou-sissy&ved=2ahUKEwid-YzBhqPnAhVMKFAKHRMQC58QFjADegQIBhAB&usg=AOvVaw2BOvH4flsN2vqMnjps4gO_&cshid=1580103115950

  105. BLOG_OTI_NANAI said

    102: Είναι από την ηλεκτρονική μορφή του «ΠΑΠΥΡΟΣ – ΜΕΓΑ ΛΕΞΙΚΟ της Ελληνικής Γλώσσας».

  106. KONSTANTINOS said

  107. KONSTANTINOS said

    Ἀπ᾿ τῆς Ἀλάνιας1 ὁ Κεμὰλ κράταγε τὸ λιμάνι,
    μὰ ὅλο τὸ σόϊ του ἤτανε Κρητικοὶ Μουσουλμάνοι, 2
    ποὺ φύγαν στὴν Ἀνατολὴ μετὰ τὸ Εἰκοσιένα
    καὶ μίλαγε τὰ κρητικὰ καλύτερ᾿ ἀπὸ μένα.

    Εἰς τὸ Στρασβοῦργο πήγαμε μαζὶ τὸν μήνα Ἰούλιο,
    δυὸ βήματα ἀπ᾿ τὸ Εὐρωπαϊκὸ τὸ Κοινοβούλιο.
    Σὲ μίαν ἀλάνα, σὲ σωστὸ ντενεκὲ μαχαλᾶ,
    γιὰ νὰ γουστάρουμε ὄργανα καὶ νάκλια3 ἀπ᾿ τὰ καλά.

    Εἶχαν πολλοὺς λυράρηδες οἱ Τουρκοκρητικοί,
    ποὺ παῖζαν γιὰ ὅσους ἔρχονταν στὶς φάμπρικες ἐκεῖ,
    ἀπ᾿ ὅλη τὴν Ἀνατολὴ κι ἀπὸ τὴν Ἰωνία
    κι ἀπ᾿ τοῦ Βελγίου τὶς στοὲς κι ἀπὸ τὴ Γερμανία.

    Κοψίδια σούβλας, παστουρμᾶ καὶ φίνο μεζεκλίκι
    καὶ βέρα γλώσσα κρητική, ποὺ λέει γιὰ σεβνταλίκι.
    Τριγύρω στὶς παρέες τους ἐνῶ τσιμπολογοῦσα,
    λέγαν τὸν Ἐρωτόκριτο, λέγαν τὴν Ἀρετοῦσα.

    Μὰ ὅπως τὰ σκάτωσαν μετὰ ἡ Ἑλλάδα κι ἡ Τουρκία,
    πέθανε ὁ φίλος μου ὁ Κεμάλ, 4 κάπου στὴ Ἑσπερία,
    χωρὶς ποτὲ ν᾿ ἀξιωθεῖ νὰ δεῖ τὸν Ψηλορείτη,
    τὸν τόπο τῶν πατέρων του, τὴν ὄμορφη τὴν Κρήτη!

  108. BLOG_OTI_NANAI said

    101: Είναι και ο συγγραφέας αξιόλογος, και από βυζαντινολογικό περιοδικό έγκυρο για να τέτοιο λάθος.

  109. Alexis said

    #81: Πιστεύω ότι η κόπωση λόγω των συνεχών πολεμικών συγκρούσεων ήταν η κύρια αιτία. Η «Ηνωμένη Αντιπολίτευσις» κατέβηκε με σύνθημα την αποστράτευση, άσχετα αν στη συνέχεια οδήγησε τη χώρα στην τραγωδία της Μικρασιατικής καταστροφής.
    Εντυπωσιακό πάντως είναι το γεγονός ότι ο Βενιζέλος πήρε μεγαλύτερο αριθμό ψήφων (50,3% έναντι 49,3% ) αλλά, λόγω του πλειοψηφικού συστήματος εξέλεξε μόλις 110 βουλευτές έναντι 260 των αντιπάλων του (!!!)
    Στο διαδίκτυο υπάρχει αρκετό υλικό για τις εκλογές, π.χ. στην Βίκι ή εδώ

  110. Alexis said

    #68: Στον Λαγκαδά, από δεκαετία ’70 και μετά που έχω μνήμες, δεν είχα ακούσει κάποιον να μιλάει βουλγαρικά. Στα χωριά δεν μπορώ να ξέρω τι συνέβαινε, αλλά προφανώς μιλάς για παλιότερες εποχές, και όχι αυτές τις οποίες μπορώ να θυμηθώ εγώ.
    Η μάνα μου γεννήθηκε στη Ζάροβα (σήμερα Νικόπολη) το 1933, αλλά το 1940 η οικογένεια εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Λαγκαδά και δεν έχει μνήμες από το χωριό. Η οικογένειά της ήταν Πόντιοι από την περιοχή της Σεβάστειας, που ήρθαν στη Μακεδονία γύρω στο 1923-24.

  111. Dimitra Dimi said

    84,86.Αναγνωστης – αφηγητής.Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η έκφραση: Διαβάζει ο ΜΧ.Καπου στο ράδιο το άκουγα αυτό.

  112. Γιάννης Κουβάτσος said

    Έξι εκατομμύρια λέξεις και ούτε μία για να αποκαλούμε αυτόν που διαβάζει μεγαλόφωνα; 😉

  113. sarant said

    111 Ετσι το λένε συνήθως

    100 Έκλεισε λογαριασμούς, ε;

  114. Georgios Bartzoudis said

    81, ChrisKappa said: «…Απλά δεν μπορώ να καταλάβω τους λόγους που έχασε τις εκλογές και ψάχνω μπας και βρω κάποιον ειδικό να μου πει ξεκάθαρα τι συνέβη. Ναι υπήρχε ημιδικτατορικο καθεστώς, αλλά ειχαν δωθεί δωρεάν χωράφια σε αγρότες και είχαν εξασφαλιστεί δάνεια για την ελληνική οικονομία. Ναι γινόταν πόλεμος αλλά παντού γινόταν πόλεμος εκείνη την εποχή. Και στην τελική ήταν νικηφόροι».

    # Μάλλον σε παρεξήγησα. Ζητώ συγγνώμη!
    Σε κάθε περίπτωση, ειδικός δεν είμαι αλλά θα πω τον κυριότερο λόγο, που τον αναφέρουν όλοι σχεδόν οι ιστορικοί συγγραφείς: Ο λαός είχε κουραστεί από τους συνεχείς πολέμους στους οποίους είχε εμπλακεί η Ελλάδα από το 1912. Υπήρχαν στρατιώτες που υπηρετούσαν επί 10 συνεχή χρόνια, Η τότε πολιτικά αντίθετη παράταξη, η «Ηνωμένη Αντιπολίτευση» είχε ρίξει προεκλογικά το σύνθημα «Οίκαδε»: Να γυρίσουν οι στρατιώτες στα σπίτια τους (άλλο αν μετά υιοθέτησαν τη συνέχιση και επέκταση της Μικρασιατικής Εκστρατείας). Και ο ταλαιπωρημένος λαός ψήφισε το «Οίκαδε», για να …ταλαιπωρηθεί ακόμα περισσότερο. Αυτά τα ολίγα για να διορθώσω κάπως το λάθος μου, που σε παρεξήγησα!

  115. Γιάννης Ιατρού said

    101, 108: Ευχαριστώ πολύ B_o_N. Μάλλον απ΄εδώ το έχει κι ο ερευνητής (λέει) στον σύνδεσμο #29.
    Δίνει ο Πάπυρος πηγή δηλαδή; (Στη ΒΖ τεύχ, 16 (1907), issue 1 & 2, στon De Gruyter, δεν βλέπω τον Βέη).

    100: Ναι, ναι, κι όλους, tl, fb, insta κλπ. Πιστεύω πως θα τους ξανανοίξει, όταν καταλαγιάσει κάπως η κατάσταση.

  116. spiridione said

    109. Είναι μύθος αυτό που αναφέρεται για τα ποσοστά του 1920.
    https://eclass.uoa.gr/modules/document/file.php/PSPA154/%CE%9D%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%BA%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82%20%CE%97%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82%2C%20%CE%9F%CE%B9%20%CE%B5%CE%BA%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AD%CF%82%201910%20-%201920_%CE%95%CE%BB%CE%B5%CF%85%CE%B8%CE%AD%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%82%20%CE%92%CE%B5%CE%BD%CE%B9%CE%B6%CE%AD%CE%BB%CE%BF%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CF%8C%20%CF%84%CE%BF%20%CE%B8%CF%81%CE%AF%CE%B1%CE%BC%CE%B2%CE%BF%20%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD%20%CE%AE%CF%84%CF%84%CE%B1.pdf

    Και εδώ, ένα υπό έκδοση βιβλίο που μάλλον ακόμα δεν έχει εκδοθεί
    https://www.kathimerini.gr/735389/opinion/epikairothta/arxeio-monimes-sthles/nikolaos-a8anasioy-petsalhs-diomhdhs-1943-2013

  117. sarant said

    109-116 Και το λέει και το άρθρο μας

  118. ChrisKappa said

    Είναι αλήθεια ότι κυριαρχούσε αντιπολεμικό κινημα? Έχω ακούσει ότι δεν ήταν αυτός ο κύριος λόγος που έχασαν οι φιλελεύθεροι.

  119. spiridione said

    117. Ναι, σωστά. Κάπου λέει ο Νικολακόπουλος ότι έψαξε και δεν βρήκε τα επίσημα αποτελέσματα των εκλογών του 1920, αυτά που επικαλείται ο Παπαναστασίου στο βιβλίο που είχε βγάλει. Ψηφιοποιήθηκε προ μηνών το αρχείο εκλογικών αποτελεσμάτων, αλλά αρχίζει από το 1926.
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/08/27/cyberpontix/#comment-588218

  120. Georgios Bartzoudis said

    118, Εγώ νομίζω πως ήταν ο κύριος λόγος.

  121. Δεν χρειάζεται να υπάρχει αντιπολεμικό κίνημα με τη σημερινή έννοια, άμα η μία παράταξη υπόσχεται τερματισμό του πολέμου κι εσύ πολεμάς δέκα χρόνια.

  122. Alexis said

    #116: Αν είναι μύθος τότε το σχετικό άρθρο της Βικιπαίδειας θέλει διόρθωση. Το ανέκδοτο βιβλίο που αναφέρει ο δεύτερος λίκνος σου φαίνεται όντως πολύ καλή δουλειά βασισμένη σε σοβαρή έρευνα. Σύμφωνα με αυτό λοιπόν η διαφορά Φιλελευθέρων-Αντιβενιζελικών στις εκλογές του 1920 υπολογίζεται σε 3%. Και πάλι η διαφορά σε έδρες είναι χαώδης (249-118 κατά Νικολακόπολυλο) και οφείλεται αποκλειστικά στην στρέβλωση του εκλογικού συστήματος.

  123. Alexis said

    #122: Δεν το ‘γραψα καλά, «η διαφορά Αντιβενιζελικών-Φιλευλευθέρων» έπρεπε να γράψω.
    Έτσι όπως το ‘γραψα, σε συνδυασμό με την επόμενη πρόταση, φαίνεται σα να πήραν οι Φιλευλεύθεροι τις 249 έδρες…

  124. BLOG_OTI_NANAI said

    115: Sorry, άργησα να δω το σχόλιο σου. Όχι το λεξικό δεν αναφέρει πηγή.
    Η χρονολογία 1907 που έβαλα με το όνομα είναι από την υπογραφή του άρθρου, άρα το έγραψε το 1907 και δημοσιεύτηκε την επόμενη χρονιά, 1908.
    Είναι αυτό:
    https://www.degruyter.com/view/j/byzs.1908.17.issue-1/byzs.1908.17.1.92/byzs.1908.17.1.92.xml?format=INT

  125. Γιάννης Ιατρού said

    124: Ευχαριστώ, σ΄έβαλα σε δουλειά, ε; Αυτό του Βέη το είχα βρει στη ΒΖ, αλλά επειδή δεν κάνει μνεία για το μόδι (μόνο για το Χιλιομόδι, ως όνομα χωριών στις Κλεωνές και στην Κυνουρία που αναφέρθηκαν λανθασμένα στο χρυσόβουλο κλπ.) δεν το είχα συνδέσει με τις πληροφορίες του Πάπυρου (#101), ειδικά με την αναφορά της χρήσης ως μέτρου μήκους (κι όχι εμβαδού κλπ.).

  126. BLOG_OTI_NANAI said

    Σιγά τον κοπο.
    Πάντως να πω την πικρή αλήθεια, από το τοπωνύμιο «Χιλιομόδι» πάντα στο μυαλό μου ερχόταν η έννοια του μήκους, όπως λέμε χιλιόμετρο. Δεν φανταζομουν ότι η πρώτη σημασία αφορούσε βάρος…
    Μερικές φορές ξεφυλλιζω λεξικά και με πιάνει μελαγχολία από την άγνοια πολλών λέξεων.

  127. ChrisKappa said

    #121 Που είναι τα 10 χρόνια πολέμων? Δύο χρόνια κράτησαν οι Βαλκανικοί και ο λαός ήταν πολύ χαρούμενος που η Ελλάς μεγάλωσε. Το έδειξαν και οι εκλογές του 15 που οι φιλελεύθεροι νίκησαν άνετα. Δεν υπήρχε αντιπολεμικό κίνημα. Πως να υπάρχει άλλωστε? Από τον 1 χρόνο που κράτησε ο ΑΠΠ για την Ελλάδα? Από ένα μικρό εκστρατευτικό σώμα που είχε σταλεί στην Ουκρανία το 1919? Ή από την κατάληψη της Αν Θράκης και της Σμύρνης το 1920? Πήραμε εδάφη και η Ελλάς μεγάλωσε ακόμα περισσότερο. Δεν ξέρω πώς κάποιος θα το χαρακτήριζε κακό αυτό. Μόνο κάποιος ανθελληνας θα πίστευε κάτι τέτοιο. Και απ’οσο ξέρω δεν υπήρχαν τέτοιοι τα χρόνια εκείνα.
    Κάτι άλλο έφταιξε για την ήττα του Βενιζέλου λοιπόν. Τι όμως?
    Λογικά ο αποκλεισμός της Αθήνας από την Αντάντ το 1917 και το εκλογικό σύστημα. Το πρώτο έγινε 3 χρόνια πριν τις εκλογές οπότε δε νομίζω ότι ήταν η κύρια αιτία. Το δεύτερο ίσως έφταιξε πολύ περισσότερο και αναρωτιέμαι γιατί ο Βενιζέλος δεν έκανε κάτι γι’αυτό. Επίσης η αγάπη του κόσμου στο προσώπου του Κωνσταντίνου ήταν καθοριστική. Το ότι ο λαός δεν ήξερε ότι ο αγαπημένος του βασιλιάς τα έπαιρνε από την Πρωσία για να κρατήσει την Ελλάδα ουδέτερη παρόλο που το συμφέρον της χώρας ήταν με την Αντάντ είναι άλλο θέμα.

  128. Γιάννης Ιατρού said

    126: Ναι, γιαυτό είπα κι εγώ για το «εξαμίλιον» στο #46.

  129. Georgios Bartzoudis said

    127, ChrisKappa said….
    Πολλά… πηδήματα κάνεις! Λες ότι «για την Ελλάδα» ο Α’ΠΠ κράτησε 1 χρόνο μόνο(!). Στο Μακεδονικό Μέτωπο (1916-18) οι Έλληνες φαντάροι τί έκαναν;;; Κρεμμύδια σκάλιζαν;; Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Δεν ξέρω αν έχεις πάει …φαντάρος, αλλά η μεγαλύτερη σκασίλα για τους στρατιώτες είναι όταν …δεν έχουν να κάνουν τίποτα! Και κρατούνται, είναι κυριολεκτικά έγκλειστοι, σε ένα στρατόπεδο. Λοιπόν: Οι φαντάροι πολεμιστές του 1912-13 είχαν στρατευθεί κατά το πλείστον το 1910-11. Και αν μετρήσεις μέχρι τις 20.11.1920 (τότε, απ’ όσο θυμάμαι έγιναν οι επίμαχες εκλογές) είνα 10 και πλέον χρόνια. Όσοι ήταν παντρεμένοι (τότε παντρεύονταν στα 18-20 και όχι στα …40) μάθαιναν ότι οι οικογένειές τους διαλύονταν. Και όσοι δεν ήταν παντρεμένοι μάθαιναν ότι οι αγαπημένες τους πανρεύονταν Άλλες! Τώρα, αν είσαι φαντάρος (έστω …κρατούμενος) επί 10 χρόνια, τί θα ψηφίσεις εσύ (μετά πατρός, μητρός και των άλλων συγγενών απάντων) όταν ένα από τα δύομεγαλύτερα κόμματα σε τάζει άμεση επιστροφή «οίκαδε»;;; Τέλος τα περί εκλογικού συστήματος δεν είναι τίποτα άλλο παρά …πέταμα της μπάλλας στην εξεδρα. Και για να το πω διαφορετικά, είναι σαν μια απάντηση στο ερώτημα «τί θα ήταν ο παππούς μου αν δεν είχε στα σκέλια του αυτά που είχε…» κλπ.!!!

  130. Και το ’18 να στρατευόταν κανείς, όπως αυτός εδώ που πολέμησε και στην Οδησσό (το ’19) και στη Μικρασία, τέσσερα χρόνια στο μέτωπο (ακόμα και δύο μια και οι εκλογές έγιναν το ’20) είναι πολλά.

  131. ChrisKappa said

    Οι ψήφοι των στρατιωτών στη Θράκη και στη Μικρά Ασία το 1920, άλλα έδειξαν. Παρόλο που ακυρώθηκαν οι ψήφοι τους, μετέπειτα έρευνες έχουν δείξει ότι ο Βενιζέλος είχε πάρει την πλειοψηφία στο στράτευμα. Διαβάστε μαρτυρίες φαντάρων εκείνης της εποχής. Όλη η Ελλάς είχε κάψα για εκστρατεία έναντι του αιώνιου εχθρού. Επίσης το οικαδε δεν ειπώθηκε ποτέ. Είναι μύθος. Αλλιώς κανείς δε θα πολεμούσε ούτε στους Βαλκανικούς και σήμερα θα είχαμε σύνορα Αμβρακικό-Παγασητικό.
    Οι λόγοι που έχασε ο Βενιζέλος δεν είναι το εκλογικό σύστημα προφανώς. Κάτι άλλο έφταιξε. Και αυτό ψάχνω να βρω.

  132. 130 Ξέχασα να βάλω το λινκ στο «αυτός εδώ»: https://tvxs.gr/news/taksidia-sto-xrono/xristos-karagiannis-enas-aythentikos-stratiotis-kai-syggrafeas
    Και δεν ψηφίζουν μόνο οι στρατιώτες, αλλά και οι οικογένειές τους.

  133. ChrisKappa said

    Τι πολλά? Δύο χρόνια ήταν τότε η θητεία έτσι και αλλιώς. Έχω την εντύπωση ότι οι Παλαιοελλαδιτες δεν ήθελαν τα νέα αυτά εδάφη και η Μεγάλη Ελλάδα δεν τους έλεγε τπτ, γιατί κοιτούσαν μόνο το συμφέρον τους και την πάρτη τους. Ξέχασαν όμως ότι οι Σύμμαχοι τους απελευθέρωσαν από τον τουρκικό ζυγό με τη ναυμαχία στο Ναυαρίνο. Κρίμα. Είμαστε παλιοφαρα τελικά.
    Όσο για το συγγραφέα που παραθέτεις δεν είναι τόσο άξιος λόγου. Από ωραίες περιγραφές άλλο τπτ. Και που να διαβάσεις άλλες ιστορίες στρατιωτών που πολέμησαν μετά από πορεία στους 45 βαθμούς για 3 μέρες στην Αλμυρά έρημο με πυρετό χωρίς νερό. Και παρόλαυτά φώναζαν αέρα. Και έρχεται ο κάθε πουθενας μεταφορέας και λέει ότι «όλα αυτά δε μου κάνουν καμία εντύπωση». Πως να του κάνουν άλλωστε? Δεν ηθελε να μεγαλώσει η πατρίδα του, αλλα να γυρίσει στο χωριό του. Και ως γνωστόν η Ελλάδα είναι ακόμα και σήμερα ένα μεγάλο χωριό. Ενδιαφέρον προκαλούν τα δάκρυα που έριξε για τα γαϊδούρια, ενώ όταν ειδε το ελληνικό ιππικό να σφάζεται με το τουρκικο δεν τον είδα να κάνει λυπάται ιδιαίτερα.
    Γι’αυτό ο Βενιζέλος είπε για τις εκλογές του 1920 «έβαλα πολύ ψηλά τον πήχη για τους Ελληνες».

  134. Α δεν είχα καταλάβει ότι ήσουν της ηρωικής σχολής.

  135. spiridione said

    134. Όπου βλέπεις αγγλικό ερωτηματικό να κουμπώνεσαι.

  136. loukretia50 said

    135. Γιατί γενικεύετε? Διαμαρτύρομαι!

  137. spiridione said

    136. Εντάξει, υπάρχουν και εξαιρέσεις 🙂

  138. ΣΠ said

    136
    Λουκρητία, το δικό σου ερωτηματικό είναι γαλλικό. 🙂

  139. antonislaw said

    133. «Έχω την εντύπωση ότι οι Παλαιοελλαδιτες δεν ήθελαν τα νέα αυτά εδάφη»
    Η γιαγια μου στην Κρήτη τους αποκαλούσε «Παλιολλαδίτες» χωρις ομως εμφανή τουλάχιστον ειρωνία.
    Μου ειχε πει επισης οτι κατα την αναζήτηση επιστράτων στην Κρήτη από την κυβέρνηση Γούναρη για την ενίσχυση του μικρασιατικού μετώπου και την καταληψη της… Αγκυρας πολλοί κρητικοί βενιζελικοί, και ο προπάππους μου, κρυβονταν μην τους βρουν οι «Παλιολλαδίτες». Μου ελεγε οτι δεν εμπιστευονταν τους αντιβενιζελικους και οτι πιστευαν οτι θα τους οδηγουσαν σε βεβαιο θανατο.

  140. sarant said

    133 Δεν πιστεύω ότι υπήρχε καμιά δυνατότητα να κρατηθούν εδάφη στη Μικρά Ασία.

  141. Και μερικοί Νεοελλαδίτες δεν ήταν πολύ ευχαριστημένοι: https://dytistonniptiron.wordpress.com/2010/06/03/giagades/

  142. Γιάννης Ιατρού said

    138: 😂👍

  143. ChrisKappa said

    #141 Για να μη χάσουν τα προνόμια τους οι τοπικοί άρχοντες. Η πλειοψηφία του πληθυσμού ήταν υπέρ της Ένωσης με την Ελλάδα.

    #140 Ο Βενιζέλος μαζί με τον Παρασκευόπουλο είχαν σχεδιο για να πατάξουν το κίνημα του Κεμάλ από το 1919 και να τον υποχρεώσουν να αποδεχθεί τη ΣτΣ. Ήθελε τη λαϊκή εντολή (δλδ εκλογες) για να καλέσει επιστράτευση και να ξεκινήσει επιχειρήσεις άμεσα με τη στήριξη των Συμμάχων. Δεν την πήρε. Οι βασιλικοί έκαναν το ίδιο, αλλά με χρονοκαθυστερηση, χωρίς ικανούς στρατηγούς και χωρίς εξωτερική βοήθεια.

  144. Λου, πρέπει να μιλήσω κι εγώ? Ή καθαρίζεις εσύ? 🙂

  145. loukretia50 said

    138 και λοιπές … ιστοσυμμαχικές δυνάμεις!
    Έχω πάντα πρόχειρο ένα “Pourquoi?” και βολεύει! – εκτός άλλων σοβαρών λόγων!
    Χαίρομαι που καμιά φορά οι σύμμαχοι είναι πρόθυμοι να στηρίξουν μια Παλιολλαδίτισσα – έτσι τόλεγε κι η δική μου γιαγιά με καμάρι – άλλο αν η μάνα της ήταν Σαρακατσάνα!

  146. Αγγελος said

    Μήπως οι Νεοελλαδίτες (που δεν είχαν όλοι ελληνική συνείδηση) ήταν κυρίως αυτοί που τους κακοφαινόταν η υποχρεωτική στρατολογία; Είχε δοθεί, υποθέτω, δικαίωμα ψήφου σε όλους τους ενήλικες άντρες των Νέων Χωρών, συνεπώς και στους Μουσουλμάνους και στους ρευστής εθνικής συνείδησης σλαβόφωνους…Αγγ

  147. ChrisKappa said

    Ένα από τα λάθη του Βενιζέλου ήταν ότι ήθελε να δημιουργησει μια Ελλάδα ισοπολιτειας και έδωσε ψήφο σε όλους. Αν και νομίζω ότι δεν έπαιξε μεγάλο ρόλο στο εκλογικό αποτέλεσμα.

  148. Georgios Bartzoudis said

    131, ChrisKappa said: «…το οικαδε δεν ειπώθηκε ποτέ… Όλη η Ελλάς είχε κάψα για εκστρατεία».
    # Το οίκαδε το έκανε σύνθημα κάποια (αντιπολιτευόμενη τότε) εφημερίδα, νομίζω η Καθημερινή. Όσο για την «κάψα», πήγαινε πρώτα φαντάρος για 10 χρόνια και μετά τα ξαναλέμε!

    140 sarant said: «Δεν πιστεύω ότι υπήρχε καμιά δυνατότητα να κρατηθούν εδάφη στη Μικρά Ασία».
    # Αυτό είπε και ο …μισητός Μεταξάς, όταν οι νικητές των εκλογών του 1920 του πρότειναν να αναλάβει αρχιστράτηγος στη Μικρασιατική εκστρατεία ή έστω αρχηγός του Επιτελείου. Είπε περίπου τα εξής: Ούτε αρχιστράτηγος αναλαμβάνω, ούτε αρχηγός του Επιτελείου. Συνιστώ εξεύρεση πολιτικής λύσης, με άμεση αποχώρηση απ’ όλη τη Μικρασία, της Σμύρνης-Ιωνίας συμπεριλαμβανομένης. Χρειαζόμαστε 700 χιλ στρατό για να κρατήσουμε μόνο την Ιωνία, ενώ εκ των πραγμάτων δεν μπορούμε να έχουμε ούτε 350 χιλιάδες. (αυτά από το ημερολόγιό του, και όχι μόνο).

  149. ChrisKappa said

    Ο Μεταξάς έλεγε ότι η Πρωσία θα νικήσει τον ΑΠΠ και ότι η Αυστροουγγαρία θα έκανε βόλτα στη Σερβία. Δεν είναι αξιόπιστος.
    Το θέμα είναι ότι μετά τις εκλογές χάθηκε πολύτιμος χρόνος και όλη η εξωτερική βοήθεια που είχε εξασφαλίσει ο Βενιζέλος. Επίσης δε χρειάζεται να κατακτήσεις όλη τη Μικρά Ασία. Μέχρι την Άγκυρα πρέπει να πας. Εκεί τελειώνει το σιδηροδρομικό δίκτυο. Τέλος, οι Σύμμαχοί όταν είδαν ότι με τους βασιλικούς δεν υπήρχε σχέδιο στη Μικρά Ασία άρχισαν να κάνουν συμφωνίες με τον Κεμάλ. Σχετικά με το βασιλιά, οι στρατιώτες στο μέτωπο τον αποκαλούσαν «Ντουβαρ Πασά».

    Υ/Γ: Κάνεις δεν υπηρέτησε 10 χρόνια.
    Η υποχρεωτική θητεία ήταν 2+
    Επίσης αν θεωρείτε ότι κουράστηκαν τα παλικάρια με αγγαρείες μάλλον δεν έχετε ιδέα από τον ΑΠΠ που στρατιώτες ήταν στα χαρακώματα επί 4 συνεχή έτη στις πεδιάδες της Γαλλίας.

  150. BLOG_OTI_NANAI said

    Προσωπικά βλέπω στις πηγές όλων των εποχών ότι η κούραση, ο πόνος, ο φόβος, η νοσταλγία για το σπίτι και τα αγαπημένα πρόσωπα, ήταν πάντα δεδομένα σε κάθε στρατό, σε όλη την ανθρώπινη ιστορία.

    Ένα ημερολόγιο που ομολογεί κούραση, πόνο, φόβο, νοσταλγία, απλώς δείχνει φυσιολογικούς ανθρώπους. Με οδηγό το λεγόμενο «τριμερές της ψυχής» που αποδέχτηκαν οι αρχαίοι και οι χριστιανοί σοφοί, αυτά τα στοιχεία αποτελούν κομμάτι της ψυχής κάθε ανθρώπου.

    Το αίσθημα του καθήκοντος, ότι δηλ. «θα κάνω αυτό που πρέπει με κάθε κόστος», είναι ο Λόγος που με τη βοήθεια του Θυμού επικρατεί.

    Απλώς, υπάρχουν κάποιοι που το αίσθημα του καθήκοντος το έχουν περιορίσει στο σαλόνι τους ή στην κατάληψη της γειτονιάς τους, ενώ άλλοι περιλαμβάνουν σε αυτό και το αυτονόητο καθήκον προς τον τόπο που γεννήθηκαν, ζουν και αγαπούν.

    Για να προλάβω την απάντηση ότι «η Μικρασία δεν ήταν τόπος τους», να θυμίσω οι περιοχές αυτές ήταν μόνιμος τόπος ελληνισμού πολλούς αιώνες αλλά οι Τούρκοι επιδίωκαν σφαγείο και αυτό αποδείχτηκε περίτρανα με τις γενοκτονίες Αρμενίων και Ποντίων. Αυτό το σχέδιο είχε ξεκινήσει πριν φτάσει εκεί ο ελληνικός στρατός, για τον οποίο μπορεί να υπήρχαν δεύτερες σκέψεις ιμπεριαλιστικού τύπου, αλλά πάντως πήγε εκεί για να προστατέψει τον πληθυσμό.

    Πάντως, πιστεύω ότι τα εκεί εδάφη δεν θα μπορούσαν να διατηρηθούν με στρατιωτική παρουσία. Μόνο ειρηνικά θα μπορούσαν να επιβιώσουν εκεί οι Έλληνες. Από τη στιγμή που οι Τούρκοι δεν το ήθελαν αυτό, δεν νομίζω ότι υπήρχε ελπίδα μόνιμης παρουσίας στρατού εκεί για πάντα. Αργά ή γρήγορα θα γινόταν το μοιραίο.

  151. spiridione said

    149 Αν δεν σου κάνει ο Μεταξάς, ο στρατηγός Φος σου κάνει, ο νικητής του ΑΠΠ; Σε υπόμνημά του κατόπιν ερωτήματος του Λόιντ Τζορτζ έλεγε ότι χρειάζονται τουλάχιστον 27 μεραρχίες στη Μικρασία.
    https://books.google.gr/books?id=E4OuoSFztt8C&pg=PA355&lpg=PA355&dq=%CE%95%CF%80%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%AE+Foch+%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82+Lloyd+George+1920&source=bl&ots=cBOjvHsZnL&sig=ACfU3U3rQw_yEAtpqfyyg97z8MBf2uSOSg&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwjZqMGHkKvnAhVDxhoKHQIhBUsQ6AEwDXoECAkQAQ#v=onepage&q=%20Foch's%20report&f=false

  152. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Σχετικὰ μὲ τὰ προανεφερόμενα γιὰ τὴν Μικρασιατικὴ Καταστροφή.

    Πρόλαβα κάποιους παπποῦδες στὰ Θερμιά, γεννημένους γύρω στὸ 1890, ποὺ ὑπηρέτησαν ἀπὸ τοὺς Βαλκανικοὺς Πολέμους μέχρι τὴ Μικρασιατικὴ Καταστροφή. Κάποιοι ἰσχυρίζονταν ὅτι ὑπηρέτησαν μιὰ δεκαετία, ἀλλὰ δὲν εἶναι πιὰ ἐδῶ γιὰ νὰ τὸ ἐπιβεβαιώσουν. 🙂

    Πάντως, τότε ποὺ τά ᾿λεγαν, κάποιοι ἀπὸ τοὺς παρόντες ἦταν σὲ κοντινές τους ἡλικίες καὶ δὲν τοὺς διέψευδαν.

    Γιὰ τὸ ἂν μποροῦσε νὰ κρατηθεῖ ἡ Μικρά Ἀσία δὲν ξέρω ἂν μποροῦμε νὰ κανουμε ἀσφαλεῖς ἐκτιμήσεις.

    Αὐτὸ ποὺ εἶναι σίγουρο εἶναι ὅτι ἡ ἀντιβενιζελικὴ παράταξη ποὺ ἐπικράτησε στὶς ἐκλογές τοῦ 1920 ἔκανε ἀκριβῶς τὰ ἀντίθετα ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ὑποσχέθηκε προεκλογικά.

    Ἀντὶ νὰ σταματήσει τὸν πόλεμο μὲ κάποιον συμβιβασμό, ἔστω καὶ χάνοντας κάποια ἀπὸ τὰ κεκτημένα, ἔκανε μιὰν ἐπιθετικὴ ἐκστατεία στὰ βάθη τῆς Μικρασίας, χωρὶς τὴ στοιχειώδη ὀργάνωση καὶ ὑποδομή.

    Καί, τὸ κυριότερο, χωρὶς τὴν ὑποστήριξη τῶν συμμάχων, γιὰ τοὺς ὀποίους ὁ Κωνσταντῖνος ἦταν κόκκινο πανί.

  153. spiridione said

    Μερικά αποσπάσματα από το παραπάνω βιβλίο του πρώην Βρετανού πρέσβη, Μάικλ Λιουέλιν Σμιθ, που είναι πολύ ενδιαφέρον και αξίζει να διαβαστεί. Έχει μεταφραστεί και στα ελληνικά
    https://www.miet.gr/book-list/book-To-orama-ths-Iwnias-H-Ellada-sth-Mikra-Asia-1919-1922

    «Σε αυτό το πρώτο πυρετώδες και έξαλλο δεκαπενθήμερο του Μαΐου (σ.σ.:1919), ο Λόυντ Τζωρτζ είχε συλλάβει την ιδέα μίας Ελλάδας μεγαλύτερης από όσο είχαν ποτέ μπορέσει να διανοηθούν ακόμα και οι επικριτές του: θα περιλάμβανε την Κύπρο και την Κωνσταντινούπολη, θα είχε τον έλεγχο των Δαρδανελλίων, θα περιέζωνε το Αιγαίο, διαγράφοντας ένα μεγάλο τόξο από τον πορθμό της Κέρκυρας ως τη Σμύρνη. Αν το κοινό αυτό όραμα του Λόυντ Τζωρτζ και του Βενιζέλου είχε κάτι το μεγαλειώδες, η απομόνωση των δύο πολιτικών είχε κάτι το τρομακτικό. Οι ενδοιασμοί του Κλεμανσώ, η αναξιοπιστία των Αμερικανών, η δυσφορία των Ιταλών και η επιφυλακτικότητα των στρατιωτικών συμβούλων θα έπρεπε να τους είχε προϊδεάσει ότι τώρα άρχιζαν τα προβλήματα».

    «Λίγο πριν από τη συνδιάσκεψη του Σαν Ρέμο, όπου θα αποφασίζονταν οι τελικοί όροι της συνθήκης με την Τουρκία, ο Τσώρτσιλ, ο Ουίλσον και ο Κώρζον έκαναν όλοι απόπειρες να υποδείξουν τους κινδύνους που επιβεβαίωνε το υπόμνημα Φος. Στις 19 Μαρτίου, ο Τσώρτσιλ και ο Ουίλσον ανέλαβαν να αντιμετωπίσουν τον Βενιζέλο στο Λονδίνο. Ο Τσώρτσιλ του είπε ότι η Αγγλία δεν μπορούσε να τον βοηθήσει με στρατεύματα, είτε στη Θράκη είτε στη Μικρά Ασία, αλλά θα ήταν πρόθυμη να δώσει όση βοήθεια μπορούσε σε όπλα και πολεμοφόδια. Ο Ουίλσον ήταν ακόμα πιο ειλικρινής: «Του είπαμε καθαρά ότι ούτε σε άνδρες ούτε σε χρήματα… θα βοηθούσαμε τους Έλληνες, εφόσον είχαμε ήδη αναλάβει περισσότερα απ’ όσα μπορούσε να κάνει ο μικρός μας στρατός. Του είπα ότι θα κατέστρεφε τη μικρή του χώρα… Είπε ότι δεν συμφωνούσε με τίποτα απ’ όσα είχα πει». Ο Ουίλσον είπε στον Βενιζέλο ότι θα γινόταν πόλεμος μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, που θα κρατούσε ίσως και δέκα με δεκαπέντε χρόνια και θα σακάτευε την Ελλάδα… Ο Βενιζέλος άκουγε ατάραχος αυτές τις προειδοποιήσεις. Ενώ δήλωνε την πεποίθησή του ότι η Ελλάδα θα έπαιρνε τη Σμύρνη και τη Θράκη, έκανε την παράξενη προφητεία ότι «χάρη στην αναπαραγωγική ικανότητα των Ελλήνων, ο πληθυσμός της Σμύρνης κατά τους υπολογισμούς του, πριν από το τέλος του αιώνα, θα ξεπερνούσε τον συνολικό πληθυσμό της Τουρκικής αυτοκρατορίας».

  154. ChrisKappa said

    Απο ποτέ ήταν σκοπός η κατάληψη όλης της Μικράς Ασίας και χρειάζονταν 27 Μεραρχίες?
    Χρειάστηκε να καταλάβει την Πρωσία ο Φος για να συνθηκολογήσουν οι Γερμανοί? Ξαναλέω, ο σκοπός ήταν να αποδεχθεί ο Κεμάλ τη ΣτΣ. Μόνο οι βενιζελικοί μπορούσαν να το κάνουν αυτό, γιατί είχαν και σχέδιο και εξωτερική βοήθεια.

    Η ειρήνη θα ήταν δεδομένη για πάντα μετά τη συνθηκολόγηση. Απλά θα υπήρχε ένα ψυχροπολεμικό κλίμα όπως υπάρχει και τώρα άλλωστε. Η Τουρκία δεν ήταν Γερμανία ώστε μετά τη συνθηκολόγηση να επανακάμψει άμεσα και να επιδιώξει επέκταση. Δεν είχε βασικές δομές ενός κράτους όπως πχ βιομηχανία και σταθερή εσωτερική πολιτική. Λογικά θα περνούσε στη σφαίρα επιρροής της ΕΣΣΔ ή θα τραβούσε το δρόμο ενός τυπικού Μεσανατολιτικου κράτους.

  155. ChrisKappa said

    #153 Όλοι ήθελαν μια ισχυρή Τουρκία για να κάνουν business. Η Ελλάς ήταν μόνο ένα πιόνι ώστε να μην πέσει η Σμύρνη στους Ιταλούς. Μετά όταν είδαν ότι ο Κεμάλ είναι το μέλλον της Τουρκίας ξεκίνησαν όλοι τους μυστικές συνεννοήσεις μαζί του για να εξασφαλίσουν business στη «νέα» Τουρκία.

    Ο ΕΣ άλλαξε τα σχέδια σε όλους όμως. Μετά τη νίκη στο Εκσι-Αφιον ακόμα και οι Σοβιετικοί(!) ξεκίνησαν επαφές με τους νικητές (δλδ εμάς). Όταν μετά από κάνα δυο μέρες διαπιστώθηκε ότι η νίκη δεν ήταν καθόλου νίκη, αλλά τακτική υποχώρηση από τον Κεμάλ, συνέχισαν κανονικά να τον υποστηρίζουν. Αυτά για να μην υπάρχουν αυταπάτες. Τα όπλα θα έλυναν το μικρασιατικό. Το 1920 οι Έλληνες ήταν πιόνι. Αν νικούσε ο Βενιζέλος, το 1921 θα γινόμασταν παίκτες χωρίς αντίπαλο. Ο Κεμάλ θα είχε παραγκωνιστεί από όλους και θα δεχόταν τεράστιες πιέσεις από το εσωτερικό και το εξωτερικό για συνθηκολόγηση.

  156. spiridione said

    154. Το ερώτημα που υπέβαλε ο Λόιντ Τζορτζ προς τον Φος ήταν όχι πόσες δυνάμεις χρειάζονται για την κατάληψη της Μικράς Ασίας, αλλά πόσες δυνάμεις χρειάζονται για να υλοποιηθεί η Συνθήκη απέναντι σε μια απρόθυμη Τουρκία. Διάβασε το βιβλίο παραπάνω. Υπάρχει και στα γαλλικά το πρωτότυπο
    http://www.venizelosarchives.gr/rec.asp?id=8601

  157. ChrisKappa said

    Ο Φος προφανώς υπερέβαλε γιατί είχε τις εντολές να το κάνει ώστε να αποθαρρύνει το Βενιζέλο και τους Άγγλους. Η Γαλλία είχε μεγαλα συμφέροντα στην Τουρκία. Πως είναι δυνατόν να χρειάζονται 27 Μεραρχίες ενώ ο Κεμάλ εκείνη την περίοδο είχε 10? Μονο όταν τον εξόπλισαν οι σοβιετικοί και οι Γάλλοι μπόρεσε να εξοπλίσει άτομα και να δημιουργήσει άλλες τόσες.

    Ο Βενιζέλος καλά έκανε και δεν άκουγε τις σειρήνες. Ήξερε τι ήθελε. Είχε ήδη εξασφαλίσει δάνεια και υλική βοήθεια για εκστρατεία αμέσως μετά τις εκλογές. Δε λέω ότι θα πετύχαινε 100% αλλά αν οι Γερμανοί πήγαιναν με σκεπτικό ηττημένου στο ΒΠΠ δε θα κατακτούσαν τη Γαλλια σε 15 μέρες.
    Μετά τις πρώτες νίκες (που θα ήταν καταιγιστικες τύπου προέλαση στην Αν Θράκη), ακόμα και οι πιο δύσπιστοι θα ήταν με το μέρος μας.

  158. spiridione said

    157. Τον Φος ο Λόιντ Τζορτζ δεν τον ρώτησε προσωπικά, αλλά ως πρόεδρο του ‘Comité Militaire Allié de Versailles’ που είχαν συστήσει οι Σύμμαχοι ως συμβουλευτικό όργανο.
    Και το βρετανικό επιτελείο την ίδια γνώμη είχε.

  159. Georgios Bartzoudis said

    149, ChrisKappa said: «Ο Μεταξάς …Δεν είναι αξιόπιστος….Επίσης δε χρειάζεται να κατακτήσεις όλη τη Μικρά Ασία. Μέχρι την Άγκυρα πρέπει να πας… Κάνεις (sic) δεν υπηρέτησε 10 χρόνια. Η υποχρεωτική θητεία ήταν 2+…»
    # Φίλτατε ChrisKappa, βλέπω ότι δεν υπάρχει λόγος περαιτέρω συζήτησης μαζί σου. Καλό ταξίδι μέχρι …την Άγκυρα!

  160. ChrisKappa said

    #159 Η άποψη μου για το Μεταξά δεν αλλάζει.

    #158 Το ότι ακόμα και οι σοβιετικοί προσέγγισαν την ελληνική πλευρά μετά τη νίκη στο Εσκι-Αφιον λέει πολλά. Όταν βέβαια (λόγω ανεπάρκειας των βασιλικών) διαπιστώθηκε ότι η νίκη ήταν μόνο φαινομενική τότε όλοι γύρισαν και πάλι στον Κεμάλ. Οπότε η άποψη μου ότι οι βενιζελικοί, με κυκλωτικες επιχειρήσεις στο Εσκι-Αφιον και στο Σαγγάριο, θα είχαν ανατρέψει το status quo και πλέον θα είχαν τη διεθνή κοινότητα με το μέρος τους είναι απολύτως βάσιμη. Μετά την κατάληψη της Άγκυρας το καλοκαίρι του 1921 ο Κεμάλ δε θα είχε ούτε σιδηροδρομικό δίκτυο, ούτε σοβαρό στρατό για να δημιουργήσει νέα γραμμή άμυνας. Κατά πάσα πιθανότητα θα συνθηκολογουσε, διότι οι σοβιετικοί και οι Σύμμαχοι θα είχαν ήδη σταματήσει να του παρέχουν υλική βοήθεια, ενώ θα είχε να καταστείλει και τις διαφορές εσωτερικές εξεγέρσεις που θα δημιουργούνταν από τη διάλυση της κυβέρνησης της Άγκυρας. Να θυμίσω ότι ήδη είχαν αρχίσει οι λιποταξίες μετά την παρολίγον κύκλωση στο Αφιον. Για να μην περιγράψω την κατάσταση του στρατού του Κεμαλ. Αν πιστεύετε ότι εμείς είχαμε προβλήματα αυτοί κυριολεκτικά δεν είχαν ούτε καν στρατιωτικά ρούχα. Θεωρώ λοιπόν ότι μετά θα αναγκαζόταν να συνθηκολογήσει, αλλιώς θα ανατρεποταν από τον Καραμπεκιρ ή κάποιον άλλον.

    Υ/Γ: Δε λέω ότι η Ελλάδα μπορούσε να αμυνθεί στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα απέναντι στους Γερμανούς το 1941. Λέω πράγματα που θα ήταν εφικτά αν είχε εκλεγεί ο Βενιζέλος το 1920. Δεν ξέρω γιατί είστε τόσο αρνητικοί.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: