Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι μποέμ και η ζωή τους

Posted by sarant στο 31 Ιανουαρίου, 2020


Πολλές φορές στο ιστολόγιο παρουσιάζω βιβλία που έτυχε να διαβάσω και να τα βρήκα ενδιαφέροντα -συνήθως πρόκειται για καινούργια βιβλία, με την έννοια ότι έχουν εκδοθεί σχετικά πρόσφατα.

Θα κάνω μιαν εξαίρεση σήμερα και θα παρουσιάσω ένα βιβλίο παλιό. Πόσο παλιό; Οι γνώμες διίστανται -ή, όπως το πάρει κανείς. Το βιβλίο που έχω στα χέρια μου εκδόθηκε το 1993, όμως αποτελεί επανέκδοση αφού η ίδια μετάφραση (διότι περί μετάφρασης πρόκειται) είχε αρχικά κυκλοφορήσει το 1935.

Ωστόσο, έχει κυκλοφορήσει και παλιότερη μετάφραση του ίδιου βιβλίου, γύρω στα 1893 -ενώ το πρωτότυπο είναι του 1851.

Πρόκειται για το βιβλίο του Ερρίκου Μυρζέ (Henri Murger) «Σκηνές μποέμικης ζωής» (Scènes de la vie bohème), που κυκλοφόρησε το 1993 από τον εκδοτικό οίκο της Εστίας. Αν το είχα μάθει τότε θα είχα σπεύσει να το αγοράσω, αλλά στην προϊντερνετική εποχή τα νέα δεν κυκλοφορούσαν εύκολα κι έτσι μού ξέφυγε -ζούσα και τότε στο εξωτερικό. Τα Χριστούγεννα, το εντόπισα στο βιβλιοπωλείο Πολιτεία, στον πάγκο με τις προσφορές κι έτσι το πήρα -6 ευρώ, κελεπούρι.

Όπως φαίνεται και από το εξώφυλλο του Κυριτσόπουλου, το βιβλίο είχε τυπωθεί στη δεκαετία του 1990, όπως είπαμε όμως πρόκειται για ξανατύπωμα μιας μετάφρασης που είχε γίνει το 1935 από τον δημοσιογράφο Κ.Θ.Παπαλεξάνδρου, και είχε διανεμηθεί (σε δύο τόμους) από την εφημερίδα «Ηχώ της Ελλάδος». Η παλιά έκδοση διέφερε ελάχιστα στον τίτλο: Σκηνές της μποέμικης ζωής.

Όμως, ενώ καμιά από τις δύο εκδόσεις δεν είχα διαβάσει, το βιβλίο ήταν το αγαπημένο μου. Το είχα ακούσει πολλές φορές όταν ήμουν παιδί. Βλέπετε, το βιβλίο του Murger, σε αριστοτεχνική μετάφραση του Εμμ. Ροΐδη, το αγαπούσε πολύ ο παππούς μου και συνήθιζε να μου διαβάζει  εκτενή αποσπάσματα, επεξηγώντας πού και πού -σπάνια όμως- κάποια δύσκολη λέξη της ροϊδικής περίτεχνης καθαρεύουσας. Κάποια στιγμή το διάβασα κι εγώ, σε εκείνη την παλιά έκδοση του 1893. Όμως, ο φίλος Δημήτρης Ραπτάκης με πληροφόρησε ότι και η μετάφραση του Ροΐδη ξανακυκλοφόρησε περί το 1995, από τον Καστανιώτη, αν και είναι πια εξαντλημένη.

Το βιβλίο παρουσιάζει λοιπόν σκηνές από τη ζωή των μποέμ στο Παρίσι του 1850 και ουσιαστικά πρόκειται για το βιβλίο που ευθύνεται, άμεσα και έμμεσα, για την πλατιά διάδοση της λέξης σε πολλές γλώσσες. Οπότε, ας λεξιλογήσουμε επιτροχάδην -αν και θ’ άξιζε χωριστό άρθρο.

Στα γαλλικά, Bohème είναι ο Βοημός, ο καταγόμενος από τη Βοημία, περιοχή της σημερινής Τσεχίας. Ωστόσο, από το πρώτο μισό του 15ου αιώνα ο όρος χρησιμοποιήθηκε επίσης για τους Τσιγγάνους, τους Ρομά, οι οποίοι κακώς θεωρήθηκαν ότι κατάγονται από εκεί, πιθανώς επειδή εμφανίστηκαν στην Δυτική Ευρώπη ερχόμενοι από τη Βοημία. Στους επόμενους αιώνες, η σημασία του όρου διευρύνεται και φτάνει να σημαίνει κάθε άτομο που ζει ζωή έξω από κανόνες.

Γύρω στο 1830, εμφανίζεται μια ειδικότερη σημασία: bohème είναι πια ο φτωχός νέος καλλιτέχνης ή διανοούμενος, που ζει χωρίς σταθερούς πόρους και έξω από τα πλαίσια της κοινωνίας. Τότε εμφανίζεται και ο Μυρζέ με το βιβλίο του, που συμβάλλει όπως είπαμε (και θα δούμε πώς) στη διεθνοποίηση του όρου. Στα ελληνικά η λέξη γίνεται διάσημη με τη μετάφραση του Ροΐδη. Ο δημοσιογράφος Μήτσος Χατζόπουλος, αδελφός του Κώστα, υιοθετεί το ψευδώνυμο «μποέμ», ενώ πολλά είναι τα ρεμπέτικα που υμνούν τη ζωή του μποέμη ή της μποέμισσας -πιο γνωστό αυτό του Σέμση, που το τραγουδούν ο Στράτος και ο Στελλάκης. Θα τολμήσω να πω ότι στη λογοτεχνία τυπικός μποέμ δεν ήταν μόνο ή τόσο ο Τεύκρος Ανθίας, όσο ο Γιώργος Κοτζιούλας, που ειδικά προπολεμικά έζησε ζωή φτωχού διανοούμενου -και έγραψε και ποίημα με τίτλο Μποέμ που μάλιστα μελοποιήθηκε μετά τον θάνατό του και βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

Ο Μυρζέ ήταν μποέμ και έγραψε τις περιπέτειες τις δικές του και των φίλων του. Έτσι, ο ποιητής Ροδόλφος, ο ένας από τους τέσσερις της παρέας των μποέμ, είναι βασισμένος πάνω στο πρόσωπο του Μυρζέ. Οι άλλοι τρεις, ο μουσικός Σωνάρ, o ζωγράφος Μάρκελος και ο φιλόσοφος Γουστάβος Κολίν, αντιστοιχούν επίσης σε πραγματικά πρόσωπα, που όλοι έπαιξαν κάποιο μικρό ρόλο στα γράμματα και τις τέχνες του 19ου αιώνα στη Γαλλία.

Οι μποέμ του βιβλίου δεν έχουν σταθερούς πόρους. Βιοπορίζονται από ιδιαίτερα μαθήματα, από συνεργασιες με έντυπα, από ευκαιριακές συναυλίες. Ζουν στο Καρτιέ Λατέν, όπου νοικιάζουν άθλια δωμάτια και χρωστάνε μονίμως πολλά νοίκια, σκαρφίζονται τα πιο απίθανα κόλπα για να αποφύγουν τους δανειστές τους, αναγκάζονται να ενεχυριάσουν το πανωφόρι τους μέσα στο καταχείμωνο ή να κάψουν στο τζάκι την τελευταία τους καρέκλα. Όταν όμως έρθει το μάννα εξ ουρανού, όταν πουλήσουν έναν πίνακα ή όταν πάρουν προκαταβολή για ένα βιβλίο, τότε δεν τσιγκουνεύονται να χαρίσουν ακριβά δώρα στις κοπέλες τους και να δειπνήσουν με τα καλύτερα κρασιά. Και όταν τελειώσουν τα χρήματα, έχει ο Θεός.

Το βιβλίο του Μυρζέ δεν γράφτηκε αποξαρχής ενιαίο. Ο Μυρζέ (1822-1861) άρχισε να γράφει διηγήματα με σκηνές από τη ζωή των μποέμ, στα οποία πρωταγωνιστούσαν οι τέσσερις ήρωες, οι ερωμένες τους και διάφορα άλλα πρόσωπα -αλλά σε κάθε διήγημα μπορεί να εμφανίζονταν ένας μόνο ή δύο από αυτούς. Οι βινιέτες αυτές είχαν κάποια επιτυχία στο κοινό, αλλά κυρίως στον στενό κύκλο των μποέμ. Όταν όμως διασκευάστηκαν για το θέατρο, το 1849, το έργο γνώρισε πολύ μεγάλη επιτυχία, και τότε ο Μυρζέ έγραψε ένα εκτενές πρώτο κεφάλαιο στο οποίο αφηγείται πώς γνωρίστηκαν οι τέσσερις ήρωες, προσθεσε και ένα κεφάλαιο στο τέλος, και το βιβλίο εκδόθηκε το 1851 και είχε μεγάλη επιτυχία. Την ίδια χρονιά εξέδωσε ένα ακόμα συναφές βιβλίο, το Scènes de la vie de jeunesse, Σκηνές του νεανικού βίου, που επίσης το μετάφρασε ο Ροΐδης (αλλά όχι ο Παπαλεξάνδρου).

Το βιβλίο είχε επίσης μεγάλη επιτυχία και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες ενώ το θεατρικό έργο ανέβηκε ξανά, το 1875, ενω ο Μυρζέ είχε πεθάνει. Και η ακόμα μεγαλύτερη δημοτικότητα ήρθε έμμεσα, όταν το θεατρικό έργο και το βιβλίο αποτέλεσαν τη βάση για το λιμπρέτο της όπερας Μποέμ του Τζάκομο Πουτσίνι το 1896 αλλά και της ομώνυμης του Λεονκάβαλο το 1897. Η Μποέμ του Πουτσίνι είναι μια από τις 10 δημοφιλέστερες όπερες του παγκόσμιου ρεπερτορίου, οπότε ο Μυρζέ έχει κερδίσει έμμεσα την αθανασία -αν και το έργο του συνέχισε να διασκευάζεται, αφού έδωσε αφορμή για αρκετές κινηματογραφικές ταινίες, από την εποχή του βωβού κινηματογράφου ίσαμε τον Άκι Καουρισμάκι το 1990.

Πρόκειται λοιπόν για ένα βιβλίο με ως επί το πλείστον αστεία και σχετικά σύντομα επεισόδια που αν δεν το έχετε διαβάσει θα σας χαρίσει αναγνωστική απόλαυση. Μόνο προς το τέλος σοβαρεύει ο τόνος, όταν πεθαίνει η Μιμή (θα έχετε δει την όπερα, μη με κατηγορήσετε για σποϊλερά) και βέβαια στο τέλος ο Ροδόλφος και ο Μάρκελος ξαναβρίσκονται ύστερα από πολλά χρόνια αλλά δεν καταδέχονται πια να πάνε να φάνε στο μαγεριό της νιότης τους διότι έχουν πια διαφθαρεί και τους αρέσουν μόνο τα καλά πράγματα.

Ο Μυρζέ γράφει πράγματα που τα έχει ζήσει ή ακούσει, με πολύ μπρίο, με άφθονα λογοπαίγνια (τα οποία ο Παπαλεξάνδρου όταν δεν μπορεί να τα αποδώσει τα παραλείπει απλώς) και με μπολικο χιούμορ, συχνά πικρό. Κάποια Κυριακή θα βάλω το κεφάλαιο με τον αντιπρόσωπο των ζαχαροβιομηχάνων από τη Νάντη, αλλά σήμερα θα παραθέσω ένα μικρό απόσπασμα:

το ίδιο βράδυ, ο Μάρκελος πήρε μια ομαδική πρόσκληση για όλους τους φίλους. Αυτό το γράμμα ήταν το εξής:

«Ο κύριος και η κ. Ροδόλφου, άνθρωποι των γραμμάτων, σας παρακαλούν να τους κάνετε την τιμή να’ρθετε να δειπνήσετε στο σπίτι τους αύριο βράδυ, στις πέντε ακριβώς.
Σημ. Θα υπάρχουν και πιάτα».

Κύριοι, είπε ο Μάρκελος, ανακοινώνοντας το γράμμα στους συντρόφους του, η είδηση επιβεβαιούται· ο Ροδόλφος έχει πραγματικά ερωμένη· εις επίμετρον μάς καλεί να δειπνήσουμε και -πρόσθεσε ο Μάρκελος- το υστερόγραφο υπόσχεται πιατικά. Δε σας κρύβω ότι η τελευταία αυτή παράγραφος μού φαίνεται λυρική υπερβολή· εντούτοις πρέπει να δούμε.

Tην επαύριο, στην ωρισμένη ώρα, ο Μάρκελος, ο Κολλίν κι ο Σωνάρ, πεινασμένοι όπως την τελευταία μέρα της Σαρακοστής, πήγαν στο σπίτι του Ροδόλφου, που τον βρήκαν να παίζει μ’ ένα κόκκινο γάτο, ενώ μια νέα έστρωνε τραπέζι.

Βλέπετε ότι η μετάφραση του Παπαλεξάνδρου έγινε σε δημοτική που ακούγεται πολύ σύγχρονη, αν εξαιρέσουμε κάποια ορθογραφικά. Σε πολλά σημεία -όπως και εδώ- παίζει και με την καθαρεύουσα για επισημότητα ή για χιούμορ. Είπα πιο πριν ότι εντόπισα να παραλείπει καναδυό δυσκολομετάφραστα λογοπαίγνια, αλλά αυτό δεν το θεωρώ σοβαρό ψεγάδι για μια μετάφραση του 1935, που προορίζεται να βγει σε βιβλίο τσέπης όπου δεν χωράνε υποσημειώσεις.

Με δυο λόγια, η μετάφραση μού άρεσε πολύ και βρίσκω πως δεν έχει βγάλει ρυτίδες -αν και εντόπισα δυο τρία λαθάκια, που θα έπρεπε να τα πιάσει ο επιμελητής της έκδοσης του 1993.

Να τα πω τώρα.

Στη σελ. 50, 2ο κεφάλαιο, μιλάνε για έναν βουλευτή που «είναι του Κέντρου της Αριστεράς». Εντελώς άστοχη απόδοση. Στο πρωτότυπο λέει mon député est centre gauche, που σημαίνει απλώς «είναι κεντροαριστερός» ή «της Κεντροαριστεράς». Δεν ξέρω αν υπήρχε ο όρος στην Ελλάδα το 1935, μάλλον δεν υπήρχε, ενώ στη Γαλλία υπάρχει από τον 19ο αιώνα, όμως ο επιμελητής έπρεπε να το πιάσει και να το διορθώσει.

Στη σελ. 164, 13ο κεφάλαιο, ο Σωνάρ αναφωνεί: – Κρίμα που δεν είναι χτυπημένη η σαμπάνια.

Συγγνώμη, αλλά μαργαριτάρι. Το πρωτότυπο είναι: C’est bien malheureux que le champagne ne soit pas frappé, αλλά ενώ frapper θα πει «χτυπάω» η σαμπάνια είναι frappé όταν έχει παγώσει, ή πιο σωστά όταν έχει κρυώσει μέσα στον κουβά με το νερό και τα παγάκια. (Και ο εθνικός μας φραπές, παρόλο που τον χτυπάμε, ονομάστηκε έτσι, επειδή αρχικά ο κ. Βακόνδιος τον έφτιαξε με παγωμένο νερό -αλλά εδώ χρειάζεται άλλο άρθρο).

Τέλος, στη σελ. 268, στο κεφ. 19, ο Μάρκελος έχει πουλήσει έναν πίνακα και όλη η παρέα το έχει στρώσει στο σπίτι του όπου το έχουν ρίξει στο φαγοπότι με τα καλύτερα εδέσματα και τα πιο εκλεκτά κρασιά. Την πέμπτη ή έκτη μέρα, ο Κολλίν συντάσσει το μενού της ημέρας και πηγαίνει στο συρτάρι όπου κρατάνε τα χρήματα και μόλις το ανοίγει «έγινε πελιδνός σαν το φάντασμα του Βάγκου».

Αλλά ποιος είναι ο… Βάγκος; Το όνομα μάλλον σε ρεμπέτη παραπέμπει. Στο πρωτότυπο βλέπουμε ότι πρόκειται για τον Banquo, από τον σεξπιρικό Μάκβεθ. Όμως, αυτός Μπάνκο λέγεται πλέον. Δεν ξέρω αν το 1935 λεγόταν Βάγκος, αλλά έτσι κι αλλιώς ο επιμελητής έπρεπε να το εκσυγχρονίσει.

Όπως καταλάβατε, θα γκρινιάξω για τον επιμελητή ή μάλλον για τους επιμελητές, που είναι ο Ήρκος και ο Στάντης Αποστολίδης. Οι ίδιοι έχουν κάνει και τον πρόλογο, που είναι απαράδεκτος.

Ο πρόλογος αυτός δεν αποφεύγει τα λάθη στις χρονολογίες π.χ. για τις πρώτες δημοσιεύσεις σε περιοδικά (μας λέει 1847 αντί του σωστού 1845). Το χειρότερο, ενώ πιάνει 5 σελίδες, δεν λέει τίποτα για την επιρροή που είχε το έργο στις επόμενες δεκαετίες, δεν λέει τίποτα για την όπερα του Πουτσίνι ή για τις κινηματογραφικές διασκευές, δεν λέει τίποτα ούτε καν για τη μετάφραση του Εμμ. Ροΐδη.

Κι όμως, ενώ παραλείπουν τόσα βασικά στοιχεία, οι επιμελητές αφιερώνουν μισή από τις πέντε σελίδες του προλόγου για να μας πουν ότι οι μποέμ της εποχής εκείνης δεν μοιάζουν καθόλου «με τους σημερινούς ‘επαναστατημένους’ ή ‘χίππιδες’ ή ‘πανκς’ ή οποιουσδήποτε ανάλογους», που είναι φανατικοί και βίαιοι. Όταν ξεχνάνε τις πιο βασικές πληροφορίες για το βιβλίο και παράλληλα χρησιμοποιούν τον πρόλογο για να βγάλουν το άχτι τους, δικαιούμαι θαρρώ να χαρακτηρίσω τον πρόλογο παράδειγμα προς αποφυγήν.

Αλλά δεν είναι ανάγκη να χολοσκάσετε με τις ιδεοληψίες των αδελφών Αποστολίδη. Πάρτε το βιβλίο, η Πολιτεία πρέπει να το έχει ακόμα σε προσφορά, και θα περάσετε κάμποσες ώρες αναγνωστικής απόλαυσης παρέα με τους Μποέμ.

 

114 Σχόλια to “Οι μποέμ και η ζωή τους”

  1. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Θα το σκέφτηκαν κι άλλοι. Πρόλαβα άραγε;

  2. Νέο Kid said

    Άλλο γάβρος Μαρινάκης, άλλο Γαβριήλ…

  3. Παναγιώτης Κ. said

    Δεν βρίσκω λάθος τον όρο Κέντρο της Αριστεράς.
    Οι διάφοροι πολιτικοί χώροι είναι περιοχές (διαστήματα) που τις εννοούμε πάνω σε μια ευθεία οπότε η Αριστερά καταλαμβάνει μια τέτοια περιοχή. Επομένως, έχει και κέντρο και δεξιό άκρο και αριστερό κ.ο.κ

  4. Να θυμίσω και το βιβλίο του Νταν Φρανκ «Οι μποέμ».

  5. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα !

    Θυμάμαι και το γυναικείο συγκρότημα «Οι μποέμισσες», χρόνια στο «Ταβερνάκι του Σαμψών» στην Παλλήνη…

  6. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3 Μα, κι έτσι αν το δεχτούμε, το κέντρο της αριστεράς δεν συμπίπτει με την κεντροαριστερά, η οποία είναι στη δεξιά πτέρυγα της αριστεράς!

  7. Η αριστερά του κέντρου είναι καλύτερη απόδοση από το κέντρο της αριστεράς

  8. Triant said

    Καλημέρα.
    Πάνο (5) με πρόλαβες. Κάθε φορά που ακούω αυτό το τραγούδι (ή, ακόμα χειρότερα, βλέπω αυτό το βίντεο), κάτι με πιάνει. Και δεν έχω ζωγραφίσει ποτέ μου ούτε στην άμμο 🙂

  9. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  10. # 8

    Ελα ρε φίλε, στα όνειρά σου, εκεί που βλέπεις όλους εκτός από τον εαυτό σου, δεν είναι σαν να τους ζωγραφίζεις ; Αλλού είναι το πρόβλημα, πως όσο μακρύς κι αν είναι ο δρόμος, το τέλος του είναι κοντά. Πάντοτε.

  11. nikiplos said

    Καλημέρα… Δύσκολο το σημερινό θέμα. Τόσο που αφορά την έκδοση ενός βιβλίου, που περιγράφει αντισυμβατικούς ανθρώπους της Τέχνης, όσο και ως τρόπου ζωής, τους επαναστάτες, τους έξω από τα πλαίσια, ή έξω και από το κουτί, που θα έλεγε κι ο πρωθυπουργός μας.

    Επί του προλόγου του Ήρκου, με τι στοιχεία γνωρίζει πως οι άνθρωποι εκείνοι δεν ήταν βίαιοι? Τραβούσαν σπαθιά ή μαχαίρια και μονομαχούσαν για ψύλλου πήδημα πάντως. Στην Φλωρεντία κάθε πρωί το κάρο μάζευε δεκάδες πτώματα και τα απομάκρυναν με μια μικρή ευχή, που θα έλεγε κι η αοιδός Άντζελα Δημητρίου.

    Άσε που είναι καθαρός μανιχαϊσμός η ισοπέδωση της συμπεριφοράς ενός ανθρώπου σε ταμπέλες, βίαιη, απολίτιστη, μπρουτάλ κλπ. Είναι σίγουρα βίαιος ένας που ίσως σε μια στιγμή έκρηξης του, μιλήσει με αυθάδεια σε καλοβαλμένους χαμογελαστούς βολεμμένους που η ζωή τους έχει φερθεί ωραία, από μίσος ζήλεια, φθόνο, χαιρεκακία και λοιπά ποταπά συναισθήματα. Μήπως όμως όλοι εμείς οι καλοβαλμένοι ήμασταν πιο βίαιοι απέναντι στη γριά άστεγη που ζητούσε βοήθεια, μπαινοβγαίνοντας στο δημόσιο νοσοκομείο, χωρίς κανείς να της δίνει σημασία (αφού ήταν ανασφάλιστη) και που τελικά εχθές πέθανε?

  12. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    με πρόλαβε ο Πάνος (5) κι ο Θόδωρος (8), ευτυχώς που έκανα ρεφρες, οπότε σβήνω το γιουτούμπι 🙂

    …ένα αγαπημένο γαλλικό τραγούδι που αναφέρει τους Μποέμ (και την Μονμάρτρη) με τον αξέχαστο Αζναβούρ

  13. loukretia50 said

    Τα φλογάτα μαλλιά ταιριάζουν απόλυτα σ΄ένα εκρηκτικό ταμπεραμέντο…

    Bonjour!

  14. Afistemenaziso said

    Στα γαλλικά, Bohème είναι ο Βοημός, ο καταγόμενος από τη Βοημία,

    Μπορείτε να μας ετυμολογήσετε λίγο την λέξη bohem; Έχει καμία σχέση με την Εύβοια; ή την Βοιωτία;

  15. loukretia50 said

    Αν παραλείπονται τόσο βασικές πληροφορίες στον πρόλογο, ναι, είναι απαράδεκτο.
    Ωστόσο είναι καλή η πρόταση για το βιβλίο και ακόμη καλύτερο το θέμα του άρθρου!

    Δεν ήταν πραγματικά ανέμελη , πόσο μάλλον ιδανική η μποέμικη ζωή, όμως προκαλούσε το φθόνο των συντηρητικών και βολεμένων.
    Ήταν ασυγχώρητη αυτή η ελευθερία των νεαρών καλλιτεχνών και διανοούμενων, πώς τολμούσαν να ζουν έξω απ΄τους κανόνες!
    Και τόσο απίστευτα ενοχλητική η περιφρόνηση κι η αδιαφορία τους για ένα τρόπο ζωής που η κοινωνία θεωρούσε ως το μόνο αποδεκτό.
    Δε μπορούσαν να τους ελέγξουν, απλά τους κατηγορούσαν – πόσο βολικό!.
    Μπορεί η εποχή μας να είναι διαφορετική, όμως κάποια πράγματα αντιστέκονται στο χρόνο.

  16. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το να περιφρονείς τις κοινωνικές συμβάσεις και το υφιστάμενο πολιτικοοικονομικό καθεστώς, είναι δύσκολη υπόθεση, επειδή επιβάλλεται να είσαι συνεπής στις αρχές σου. Δεν γίνεται π.χ. να απαιτείς οτιδήποτε από όσα προσφέρει αυτό που περιφρονείς. Αλλιώς δεν είσαι μποέμ και επαναστάτης αλλά κακομαθημένος ποζεράς και θυμίζεις έφηβο που σνομπάρει τους γονείς του, αλλά τσεπώνει το χαρτζιλίκι και όλες τις τζάμπα ανέσεις που του προσφέρουν.

  17. Γιάννης Ιατρού said

    14: τι Εύβοια και Βοιωτία, από το Μπαγαπόντης (Μπ* η αρχαιοελληνική προφορά του β =>βή βή => μπε μπε) βγαίνει, αβίαστα😋

    Ανθέλληνες και οι γνωστοί κύκλοι παραγλωσσολόγων 🤔😉 υποστηρίζουν την εκδοχή:
    …from Latin Boiohaemum (seeTacitus), from Boii (Βόιοι) (ινδο-ευρωπαϊκό *bhoi-), mentioned since 400 BC, the Celtic people who settled in what is now Bohemia (and were driven from it by the Germanic Marcomans early 1c.; singular Boius, fem. Boia, perhaps literally «warriors») + Proto-Germanic *haimaz «home».

  18. LandS said

    Ωστόσο, έχει κυκλοφορήσει και παλιότερη μετάφραση του ίδιου βιβλίου, γύρω στα 1893 -ενώ το πρωτότυπο είναι του 1851.

    Αυτά στην αρχή του άρθρου.

    Ο πρόλογος αυτός δεν αποφεύγει τα λάθη στις χρονολογίες π.χ. για την έκδοση του γαλλικού πρωτοτύπου (μας λέει 1851 αντι του σωστου 1849)

    Στο τέλος

  19. Corto said

    Χαίρετε! Γοητευτικό το θέμα του σημερινού άρθρου!

    Παράλληλα (και ίσως λίγο προγενέστερα) με τις ηχογραφήσεις ρεμπέτικων τραγουδιών, όπου γίνεται αναφορά σε μποέμικη ζωή, μποέμηδες, μποέμισσες ή σκέτα μποέμ*, η λέξη μποέμ και διάφορα παράγωγά της εμφανίζονται ήδη στην οπερέτα «Μποέμικη αγάπη», των Νίκου Χατζηαποστόλου-Ορφέα Καραβία, η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε το 1926 από τον θίασο της Ολυμπίας Καντιώτη-Ριτσιάρδη. Κάποια τραγούδια της οπερέτας ηχογραφήθηκαν την δεκαετία του ’20.

    Click to access media.pdf

    Εξάλλου και οι Απάχηδες των Αθηνών ανήκουν περίπου στην ίδια θεματολογία.

    ———————————————
    *»είμαι μια μποέμ μαγκιόρα/ που τα λέγω όλα φόρα/ και μεθώ και οριγιάζω/ και λεφτά δε λογαριάζω», τραγουδούσε η Ρόζα στην σύνθεση του Περιστέρη το 1933.

  20. loukretia50 said

    Ένα πολύ καλαίσθητο μπλογκ για την ποίηση και την τέχνη, έχει ένα ενδιαφέρον κεφάλαιο,
    BOHEMES ET SALTIMBANQUES EN POESIE ET PEINTURE
    όπου θα συναντήσουμε τον Ρεμπώ, τον Μπωντλαίρ, τον Φ.Βιγιόν και φυσικά τον Ε.Μυρζέ και τη χαρακτηριστική του φράση :
    «La bohème fait l’amour, la guerre et même de la diplomatie» !
    http://vivelalecture.over-blog.com/2018/01/bohemes-et-saltimbanques-en-poesie-et-peinture.html

  21. Ινδιάνος Μπάρτελμπουθ said

    Ένα αγαπημένο μου βιβλίο για μποέμηδες είναι του Σόμερσετ Μομ το «The Moon and Sixpence», στα ελληνικά «Γκωγκέν» αλλά και το «Αγαπημένο παιχνίδι»/ «The favourite game» του κάποτε μποέμη Λέοναρντ Κόεν.

  22. Costas X said

    Είχα διαβάσει κάποτε ότι και η λέξη «Απάχηδες» ήρθε από τη Γαλλία, μέσω της οπερέτας «Απάχηδες των Αθηνών».
    Οι Γάλλοι χαρακτήριζαν λέει «Απάτσι» (apache) τον υπόκοσμο του Παρισιού, το πήρε ο Χατζηαποστόλου και το εξελλήνισε .
    Το «Απάχης» το πρωτάκουσα ως στολή για το Καρναβάλι.

  23. Corto said

    Να προσθέσω και μία μικροδιόρθωση (επουσιώδη βέβαια, αλλά ας την βάλω για το τυπικό). Στις ετικέτες κάτω από το άρθρο αναφέρεται ο Στάμος Σέμσης. Έπρεπε να αναφέρεται ο Δημήτρης Σέμσης, ο Σαλονικιός.

  24. 22 Ναι – υπάρχει και ταινία με τους παρισινούς Απάχηδες, η «Χρυσή κάσκα» με τη Σιμόν Σινιορέ. Πολύ χαστούκι πέφτει στο τρέιλερ!

  25. Μαρία said

    24
    Στο 2:12 ακούγεται και το le temps de cerises.

  26. loukretia50 said

    Και για τη γλωσσική πλευρά του θέματος, από τον πρόλογο στο πρωτότυπο – ολόκληρο το βιβλίο υπάρχει εδώ :
    http://www.gutenberg.org/files/18446/18446-h/18446-h.htm#PREFACE

    «..La Bohème parle entre elle un langage particulier, emprunté aux causeries de l’atelier, au jargon des coulisses et aux discussions des bureaux de rédaction. Tous les éclectismes de style se donnent rendez-vous dans cet idiome inouï, où les tournures apocalyptiques coudoient le coq-à-l’âne, où la rusticité du dicton populaire s’allie à des périodes extravagantes sorties du même moule où Cyrano coulait ses tirades matamores; où le paradoxe, cet enfant gâté de la littérature moderne, traite la raison comme on traite Cassandre dans les pantomimes; où l’ironie a la violence des acides les plus promps, et l’adresse de ces tireurs qui font mouche les yeux bandés; argot intelligent quoique inintelligible pour tous ceux qui n’en ont pas la clef, et dont l’audace dépasse celle des langues les plus libres. Ce vocabulaire de bohème est l’enfer de la rhétorique et le paradis du néologisme…»
    mai 1850. – H M.

    Και βέβαια … les bourgeois-bohème ou «bo-bo».

  27. ΓΤ said

    (χαμόγελα καθαρμάτων https://www.protothema.gr/greece/article/970567/perigrafi-sok-gia-ti-dolofonia-topaloudi-o-enas-tis-kratage-ta-heria-kai-o-allos-tin-htupage-me-to-sidero/)

  28. Χαίρετε,
    Καλός ο καιρός και μετά το σχολείο συνάντηση με τη Μαρία (όχι την σχολιάστρια 🙂 ) για βόλτα στο κέντρο. Και καθόμαστε για καφέ στο Σύνταγμα, οπότε ευκαιρία να διαβάσω το σημερινό. Μ’ άρεσε η ιδέα κι αμ έπος αμ έργο το ψάχνω στο ιντερνέτι. Πρώτη απόπειρα στο Πάμπλι πούταν δίπλα. 6,22€ μεν (ντεμέκ απο 17), εξαντλημένο δε, λέει (άρα δεν είναι να ψάχνω για διαθεσιμότητα). Πάμε Πολιτεία. Μια απ’ τα ίδια. Πρωτοπορία; 5€ (από 7,5) αλλά διαθεσιμότητα δεν γράφει. Τηλέφωνο, δεν υπάρχει άμεσα. Ε, το παράγγειλα κι εγώ για όποτε ξανακατέβω…

  29. Γιάννης Κουβάτσος said

    27: Σε λίγα χρόνια θα είναι έξω, γιατί να μη χαμογελούν; «Αναμορφωμένοι» και ψάχνοντας για το επόμενο θύμα τους.

  30. 26 Σωστά. Έτσι ακριβώς!
    (Με τα 5 χρόνια γαλλικά στο γυμνάσιο τη δεκαετία του 70, σιγά που θα καταλάβω γρι. Και η αυτόματη μετάφραση δεν βοηθάει και πολύ
    Το La Bohème μιλάει μια συγκεκριμένη γλώσσα μεταξύ του εαυτού του, δανείζεται από συνομιλίες εργαστηρίου, ομιλία πίσω παραστάσεων και συζητήσεις από συντακτικά γραφεία. Όλοι οι εκλεκτικισμοί του ύφους συναντώνται σε αυτό το απίστευτο ιδίωμα, όπου οι αποκαλυπτικές στροφές κάμπτουν τον κόκορα στον κώλο, όπου η ρωσικότητα του λαϊκού λόγου συνδυάζεται με εξωφρενικές περιόδους από το ίδιο καλούπι όπου ο Cyrano βυθίστηκε tirades matamores; όπου το παράδοξο, αυτό το κακομαθημένο παιδί της σύγχρονης λογοτεχνίας, αντιμετωπίζει το λόγο, καθώς κάποιος αντιμετωπίζει τον Κασσάνδρους στις παντομίμες. όπου η ειρωνεία έχει τη βία των πιο ελπιδοφόρων οξέων και την ικανότητα αυτών των ελεύθερων σκοπευτών που χτύπησαν τα μάτια. έξυπνο αργκό, αν και ακατανόητο για όλους εκείνους που δεν έχουν το κλειδί και των οποίων η τόλμη υπερβαίνει εκείνη των πιο ελεύθερων γλωσσών. Αυτό το μποέμικο λεξιλόγιο είναι η κόλαση της ρητορικής και ο παράδεισος του νεολογισμού).

  31. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας.

    Μοῦ ἄρεσε τὸ σημερινὸ καὶ μὲ παρακίνησε ν᾿ ἀγοράσω τὸ βιβλίο.

    Νικοκύρη, ἐκτὸς ἀπὸ φτωχὴ καὶ στερημένη, ἦταν τόσο ἐλευθεριάζουσα στὸν ἐρωτικὸ τομέα ἡ ζωὴ τοῦ Κοτζιούλα γιὰ νὰ δικαιολογεῖ τὸν χαρακτηρισμὸ τοῦ μποέμ;

    Τὸ ἐρώτημα δὲν εἶναι ρητορικό, ἀλλὰ ἀπὸ ἄγνοια τῶν λεπτομερειῶν τῆς ζωῆς του.

    Κατὰ τὴ γνώμη μου μποέμ ὑπῆρξε ὁ Λαπαθιώτης στὸ τέλος τῆς ζωῆς του, ὅταν ἡ ἐλευθεριάζουσα καὶ ἀντισυμβατικὴ ἐρωτικὴ ζωή του συνδυάστηκε μὲ τὴ φτώχεια.

  32. loukretia50 said

    30. !!!
    Aπολαυστικό βγήκε!
    Ε, με τόσους ειδικούς εδώ, δεν περίμενες βέβαια να το μεταφράσω!
    Αλλά η τελευταία – σημαντική – φράση είναι σωστή!
    Ορίστε και μια εικόνα εποχής

    για αποζημίωση!

  33. akiskaratzogiannis said

    Τι σύμπτωση! Τις προάλλες βρήκα σ’ ένα παλαιοβιλιοπωλείο τη μτφρ του Ροΐδη, αλλά δεν την πήρα, γιατί ήθελα περισσότερο κάτι άλλα και δε μ’ έφταναν τα λεφτά, και τόχω διαβάσει κιόλας στην έκδοση αυτή της Εστίας (το μετανιώνω λίγο βέβαια, είν’ η αλήθεια). Ξεκαρδιστική βρήκα εκείνη τη σκηνή που ο μαγαζάτορας θέλει να διώξει τους μποέμ απ’ το μαγαζί του, όπου πηγαίνουν χωρίς να παραγγέλνουν τίποτα και συμπεριφέρονται σα νάναι δικό τους. Τη λογομαχία αυτήν ο Παπαλεξάνδρου την έχει μεταφράσει στην καθαρεύουσα, κ’ έτσι έχει ακόμα περισσότερη πλάκα, γιατί είναι σα να μιλάνε σε δικαστήριο. Κάτι που, ας πούμε, στη μτφρ Ροΐδη σίγουρα δε γίνεται. Εσείς ποια απ’ τις δύο προτιμάτε; Για να «υπερασπιστώ», επίσης, τους αδερφούς Αποστολίδηδες (μια και συνεργάζομαι με τον κ. Ήρκο), αυτή ήταν η πρώτη τους επιμέλεια. (Δεν ξέρω αν το ξέρετε, αλλά ο Παπαλεξάνδρου ήταν θείος τού Ρένου. Ο αγαπημένος του, μάλιστα.) Όταν είχα δείξει κ’ εγώ στον κ. Ήρκο κάποια πράγματα απ’ το βιβλίο πριν καιρό, ψεγάδια ας πούμε (δε θυμάμαι τι ακριβώς), είχε γίνει έξω φρενών με τον εαυτό του!

  34. leonicos said

    ορθογραφικά

    ποια ορθογραφικά; το ωρισμενος με ω το γράφαμε μέχρι το 1980

    ι έχει την υποτακτική με ει. Τι άλλο να κάει ο φτωχος;

  35. leonicos said

    Και ο εθνικός μας φραπές, παρόλο που τον χτυπάμε, ονομάστηκε έτσι, επειδή αρχικά ο κ. Βακόνδιος τον έφτιαξε με παγωμένο νερό -αλλά εδώ χρειάζεται άλλο άρθρο

    Πού να το φανταστούμε;

  36. Μαρία said

    34
    Απ’ το «πολυθρόνα για δύο». Πολύ γέλιο.

  37. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα και για τις διορθώσεις!

    19 Καλώς τον, ευχαριστούμε -και για τη διόρθωση.

    26 Καλά κάνεις και το βάζεις διότι η μετάφραση του Παπαλεξάνδρου παραλείπει εντελώς τον πρόλογο του Μυρζέ!

    28 Θα ζητάω ποσοστά στο εξής από τους εκδότες 🙂

    30 Έχει μερικά πολύ ωραία αυτή η μετάφραση 🙂

    31 Συνεχώς ερωτευμένος ήταν, οπότε ναι

    33 Δεκτό το ελαφρυντικό. Ως προς τη σύγκριση, δεν έχω μπροστά μου τον Ροΐδη κι είναι πολλά χρόνια που το είχα κοιτάξει. Ενδιαφέρον το επιχείρημά σου για το πλάτος του ύφους του Παπαλεξάνδρου.

  38. Μαρία said

    30
    Μυστήριο πώς ο γάιδαρος έγινε κώλος. Ακόμα κι αν υποθέσουμε οτι το μεταφραστήρι διάβασε anus, θα έπρεπε να μεταφράσει πρωκτός.

  39. aerosol said

    Νομίζω πως στην ονομασία των μποέμ έπαιξε ρόλο πως τις φτωχογειτονιές με χαμηλό νοίκι (όπου και συνήθως κατοικούσαν) τις προτιμούσαν και οι τσιγγάνοι.

    #16
    Εδώ θα διαφωνήσω… μερικώς. Το να περιφρονείς τις κοινωνικές συμβάσεις και το υφιστάμενο πολιτικοοικονομικό καθεστώς δεν σε απελευθερώνει από τα δεσμά τους. Εξακολουθείς να υπόκεισαι στους μηχανισμούς που έχουν πλήρη κυριαρχία πάνω στη ζωή σου, ακόμα κι αν δεν τους θεωρείς καλούς. Δεν έχεις την δυνατότητα να ζήσεις πραγματικά εκτός συστήματος, ούτε την δυνατότητα να προσπαθήσεις για μια διαφορετική αυτάρκεια «κάπου αλλού» -διότι δεν υπάρχει αυτό το κάπου αλλού. Οπότε πάντα σου ασκείται η εξουσία που σου επιβάλλουν, και συγκεκριμένες ποινές που προκύπτουν από την διαφορετική σου στάση.
    Συνεπώς το να παίρνεις κι εσύ πράγματα από αυτό το σύστημα για να επιβιώσεις δεν το βρίσκω καθόλου υποκριτικό, στην ουσία είναι αναπόδραστο. Το πόσα, πότε και με πιο τρόπο, δέχομαι πως καθορίζει την ειλικρίνεια ή συνέπεια του κάθε επίδοξου «επαναστάτη». Αλλά μπαίνουμε σε λεπτότερες αποχρώσεις, για τις οποίες δεν θα συμφωνήσουμε ποτέ όλοι.
    Αντιστρόφως, μπορεί να θεωρηθεί πολύ υποκριτικό για τα ευπειθή μέλη της κοινωνίας, που έχουν με το μέρος τους όλους τους μηχανισμούς που θεωρούν σωστούς, που έχουν και το πεπόνι και το μαχαίρι, να νουθετούν τους όποιους «επαναστάτες» για το πώς θα όφειλαν να κάνουν την επανάστασή τους!

    Παρελκόμενο σεντόνι, τώρα που βρήκα παπά, χωρίς να μου φταίει ο Γιάννης Κουβάτσος σε τίποτα: 😀

    Χοντρικά αποδίδω σε αυτό το σφάλμα και μια ανοησία που πετυχαίνουμε συχνά τα τελευταία χρόνια: κάποιοι δεξιοί να νουθετούν για το πώς είναι οι «αληθινοί αριστεροί», σε σύγκριση με τους αριστερούς «του καναπέ». Διότι θεωρούν πως οι αριστεροί δεν θα έπρεπε να έχουν καναπέ, πως είναι ειλικρινείς μόνο όταν δέχονται ότι η μοίρα τους είναι του στυλ εξορία/ανεργία/ανέχεια/στέρηση/φυλακή/ηλεκτρόδια στα γεννητικά όργανα. Δηλαδή πως η φυσική τάξη των πραγμάτων είναι να βασανίζονται. Πως αυτό είναι το λογικό και φυσικό τίμημα. Πως αν πάρουν οποιοδήποτε κομμάτι υλικής άνεσης (τουλάχιστον πριν την Δευτέρα Παρουσία που θα αγκαλιάσει σύσσωμη η κοινωνία τον… Κομμουνισμό, ή ό,τι άλλο βάλει ο νους) είναι υποκριτές, διότι το παίρνουν από τον καπιταλιστικό κόσμο που κριτικάρουν. Με λίγα λόγια, αγαπάμε πολύ τον αντίπαλο όταν τον έχουμε λιανίσει.

    Όχι παραδόξως, οι ίδιοι άνθρωποι δεν θα άντεχαν τον τύπο του «παλιού αληθινού αριστερού» που θα τους έβγαζε με τα σώβρακα από το κρεβάτι για να τους εκτελέσει με συνοπτικές διαδικασίες. Εκεί, το ψάξιμο για την… αυθεντικότητα παίρνει ένα απότομο τέλος. Όχι από την πολλή ειλικρίνεια να μας (μπιπ!) κι όλας!

    Επίσης όχι παραδόξως, οι αριστεροί ποτέ δεν εξήγησαν σε δεξιό το πώς οφείλει να είναι για να είναι «αληθινός δεξιός» και όχι ντεμέκ. Ποτέ δεν τους προτιμούσαν μπασκίνες, βασανιστές, ακραίους ή χουντικούς, ας πούμε. Δεν έχουν οι αριστεροί τέτοιες νοσταλγικές αισθητικές αναζητήσεις! Βασικά… τους προτιμούν ήπιους, λογικούς, συζητήσιμους, να κάθονται μαζί για κρασί και να διαφωνούν με τις ώρες. Μάλλον διότι την παλιά εποχή, που ήταν όλοι ανυπόκριτοι και ατόφιοι, η χώρα μας ήταν σκέτος εφιάλτης. Αυτό το θυμούνται καλύτερα όσοι ήταν στην πιο λάθος πλευρά του εφιάλτη, ενώ κάποιοι άλλοι θεωρούν πως τους παίρνει να νοσταλγούν.

  40. leonicos said

    11 Νίκιπλε

    γριά άστεγη που ζητούσε βοήθεια, μπαινοβγαίνοντας στο δημόσιο νοσοκομείο, χωρίς κανείς να της δίνει σημασία (αφού ήταν ανασφάλιστη) και που τελικά εχθές πέθανε

    Δενξέρω σε τι ακριβώς αναφέρεσαι. Αλλά τα νοσοκομεία μας ‘κατοικούνται’ πλέον από αστέγους, που τρώνε από την καλσύνη των μαγειρισσών, ως γνωστόν πολλά φαγητά δεν τρώγονται από τα ‘καλομαθημένα΄παιδια’ όπως εμείς. Και αν κάποιος αρρωστήσει, τον προσέχου κανονικά, διότι το θέμα της ασφάλεια προκυπτει μετά. Δεν του δίνουν εξιτήριο στο χέρι. Φυσικά καποτε πεθαίνουν όπως όλοι οι θνητοί, και τότε αρχίζε το πρόβλημα διότι συνήθως δεν έχουν κανέα χαρτί πάνω τους και κανένας δεν ξέρει πώς λέγονται.

    Δεν αμφισβητώ αυτό που λες. Μπορεί να έχεις δίκο σ’ ένα συγκεκριμένο περιστατικό, αλλά δεν είναι ο κανόνας.

  41. leonicos said

    16 Γιάννη

    Το να περιφρονείς τις κοινωνικές συμβάσεις και το υφιστάμενο πολιτικοοικονομικό καθεστώς, είναι δύσκολη υπόθεση, επειδή επιβάλλεται να είσαι συνεπής στις αρχές σου. Δεν γίνεται π.χ. να απαιτείς οτιδήποτε από όσα προσφέρει αυτό που περιφρονείς. Αλλιώς δεν είσαι μποέμ και επαναστάτης αλλά κακομαθημένος ποζεράς και θυμίζεις έφηβο που σνομπάρει τους γονείς του, αλλά τσεπώνει το χαρτζιλίκι και όλες τις τζάμπα ανέσεις που του προσφέρουν

    Έχεις δίκιο όπως το λες. Αλλά εξαρτάται ‘τι’ είναι αυτό που δέχεσαι από το ‘καθεστώς’. Άλλο να κλέβεις σαμπάνια και άλλο να δέχεσαι ιατρική περίθαλψη, που πρέπει να είναι δικαίωμα κάθε ζωντανού όντος ασχέτως μορφής και DNA. Μερικοί από εμάς εδώ είναι μποέμ κατά κάποιο τρόπο. Αυτή τη στιγμη γράφω με καλοριφέρ και αιρ-κοντίσιον (αν θέλω) και χρησιμοποιώ ηλεκτρισμό. Αλλά ασχολούμαι με κάτι που είναι έξω από τα κοινά ενδιαφέροντα. ξενυχταω καίνε τα μάτια μου αλλά δεν θα βγάλω λεφτά. Το γράφω και θα το εκδώσω για τον ΕΝΑ που θα το διαβάσει. Συνεπώς είμαι μποέμ κατά κάποιον τρόπο, και δεν χρειάζεται να το αναλύσω, ανξάρτητα αν δέχομαι παροχές από το σύστημα. Αλλά δεν το κάνω ωφελημιστικά. Το κάνω για το κέφι μου.

    Και φυσικά δεν ισχυρίστηκα ότι περιφρονώ τις κοινωνικές συμβάσεις. Όπως ξέρετε φοράω γραβάτα ακόμα…… και υπακούω τη γυνίκα μου

  42. leonicos said

    26 Λουκρητία…. τέλειο

  43. Μαρία said

    40
    O bohème με τον bohémien ήταν αρχικά ταυτόσημα προκειμένου για τον Βοημό και στη συνέχεια έγιναν συνώνυμα. Το χαρακτηριστικό τους ήταν η ζωή του νομάδα, του πλάνητα (vagabond) και καμιά φορά μπαγαπόντη 🙂

  44. leonicos said

    16

    Επειδή ‘βλέπω και γράφω’ τώρα είδα και τον Αεροσόλ στο 40

  45. leonicos said

    Πάντως σας δόθηκε η ευκαιρία να βάλετε υπέροχα τραγούδια και μουσική

    Αυτό λέγεται ‘παρελκόμενο’ ή »παράλληλο ώφελος»; Συνεκδοχικά, που είχα γράψει κάποε και με κράξατε

  46. Γιάννης Κουβάτσος said

    Εξαρτάται από τον βαθμό εξάρτησης από τις κοινωνικές συμβάσεις. Κανείς δεν μπορεί να ζήσει σαν Ροβινσών Ρούσος, εννοείται αυτό. Αλλά και εύκολα μπορεί να καταντήσει γραφικός και καρικατούρα, ακόμα και πολύ εκνευριστικός, αν θέλει να απέχει από τις υποχρεώσεις και να συμμετέχει στα δικαιώματα. Μεγάλη συζήτηση, που δεν μπορεί να γίνει, όταν γράφεις σε σμαρτφόνι και είσαι εκτός σπιτιού. ☺

  47. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κρούσος όχι Ρούσος, βέβαια.

  48. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @39,30. Μᾶλλον ἡ αὐτόματη μετάφραση ἔγινε διὰ τῆς τεθλασμένης (μέσῳ ἀγγλικῶν), ὅπου ass εἶναι ὁ γάιδαρος, ἀλλὰ καὶ ὁ κῶλος.

  49. Afistemenaziso said

    @ 17 Ευχαριστώ για την απάντηση. Το link της wiki αναφέρει για τους Βόιους ( τα βόδια δηλ.)

    «Δεν υπάρχει κοινώς αποδεκτή ετυμολογία του ονόματος Βόιοι. Θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως αυτοί που κάνουν θητεία σε κάποιο στρατιωτικό σώμα των Κελτών ή τους «πολεμιστές» (από το ινδο-ευρωπαϊκό *bhoi-) ή «ιδιοκτήτες βοοειδών» (από το ινδο-ευρωπαϊκό *gʷowjeh³s[1] ή αντίστοιχα το λατινικό bovis). Λέξεις που αποδεδειγμένα προέρχονται από τους Βόιους είναι ο Boiorix (βασιλιάς της Boii) και το Boiodurum (φρούριο των Βοΐων, το σημερινό Πάσσαου της Γερμανίας).

    Από τους Βόιους θεωρείται ότι προέρχεται και το όνομα της σημερινής Βοημίας, από το Boio-haemum = σπίτι των Βοΐων, όπως και το όνομα της Βαυαρίας, που σημαίνει τον τόπο όπου κατοικούν οι Βόιοι.

    Επομένως Εύβοια, Βοιωτία και Βόσπορος μάλλον σχετίζονται ετυμολογικά με την Βοεμία, την Βαυαρία και τους Βόιους.»

    Bohem και το αγγλικό bum προσωπικά πιστεύω ότι σχετίζονται.

    Εκείνο που δεν έχω καταφέρει να βρω είναι η λέξη Bochum από που προέρχεται και τι σημαίνει.( Αν κάποιος γερμανομαθής το ξέρει, please help)

    Και για να σας ανταποδώσω τη χάρη που ασχοληθήκατε με το αίτημα μου να και ένα νέο που πιστεύω ότι θα βοηθήσει στις αναζητήσεις σας:

    https://www.lifo.gr/now/world/268472/mia-60xroni-vretanida-einai-i-proti-kofi-poy-diesxise-ton-atlantiko-kopilatontas

    Κουφό, ε!!

  50. loukretia50 said

    Άλλη μια σχετική έκφραση
    Glorifiez le vagabonage et ce qu’ on appelle le «bohémianisme» – (Charles Baudelaire)

    Μια αναφορά σε παλιό λεξικό:
    «Bohème, s.m. : Paresseux qui use ses manches, son temps et son esprit sur les tables des cafés littéraires et des parlottes artistiques, en croyant à l’éternité de la jeunesse, de la beauté et du crédit, et qui se réveille un matin à l’hôpital comme phtisique, ou en prison comme escroc» (Alfred Delvau, Dictionnaire de la langue verte, 1866).

    Και «La Bohème galante» G.de Nerval

    39. Μαρία,
    Το λέει μεταφορικά, πώς καταλήγει η συζήτηση! – συχνά κι εδώ!
    passer/sauter du coq-à-l’âne : jump from one thing to the other, abrupt change of subject, maundering, non sequitur

    Έγινε και έκθεση έργων του Σαγκάλ https://image1.lamontagne.fr/photoSRC/VVNUJ1paUTgIBhVOCRAHHQ4zRSkXaldfVR5dW1sXVA49/hotel-du-doyenne-marc-chagall-exposition-du-coq-a-l-ane_3838647.jpeg με αυτό τον τίτλο

    Αλήθεια, ποια είναι η αντίστοιχη έκφραση στα ελληνικά?

    48. …κι αν ο Κρούσος ήταν ρούσος?

  51. Μαρία said

    51
    Οτι το λέει μεταφορικά το ξέρω. Μόνο που το μεταφραστήρι δεν καταλαβαίνει απο τέτοια και πρέπει να συνέβη αυτό που λέει παραπάνω ο Δημήτρης.

  52. Αιμ.Παν. said

    @ 49 Ass είναι ο γάιδαρος και arse είναι ο κώλος… τελείως διαφορετικά. Στα αγγλικά ΗΠΑ γίνεται το μπέρδεμα για να μην μαθαίνουν «κακά λόγια» τα μωρά και λένε/γράφουν asshole που δεν σημαίνει απολύτως τίποτε…

  53. sarant said

    39-49 Αυτό ακριβώς έγινε, πήγαν μέσω αγγλικών.

  54. loukretia50 said

    52. Mα το μεταφραστήρι προσπάθησα να ειρωνευτώ, που έκανε το άλμα!

  55. aerosol said

    #39
    Ο γαϊδαράκος έκανε κάποιες τρυφερές αταξίες και έγινε πώλος. Ε… μετά χρειάστηκε ένα μόνο γράμμα να αλλάξει!

  56. ΣΠ said

    Ma Boheme – Arthur Rimbaud

    Je m’en allais, les poings dans mes poches crevées ;
    Mon paletot aussi devenait idéal ;
    J’allais sous le ciel, Muse ! et j’étais ton féal ;
    Oh ! là là ! que d’amours splendides j’ai rêvées !

    Mon unique culotte avait un large trou.
    – Petit-Poucet rêveur, j’égrenais dans ma course
    Des rimes. Mon auberge était à la Grande Ourse.
    – Mes étoiles au ciel avaient un doux frou-frou

    Et je les écoutais, assis au bord des routes,
    Ces bons soirs de septembre où je sentais des gouttes
    De rosée à mon front, comme un vin de vigueur ;

    Où, rimant au milieu des ombres fantastiques,
    Comme des lyres, je tirais les élastiques
    De mes souliers blessés, un pied près de mon coeur !

  57. Πέπε said

    > > οι επιμελητές αφιερώνουν μισή από τις πέντε σελίδες του προλόγου για να μας πουν ότι οι μποέμ της εποχής εκείνης δεν μοιάζουν καθόλου «με τους σημερινούς ‘επαναστατημένους’ ή ‘χίππιδες’ ή ‘πανκς’ ή οποιουσδήποτε ανάλογους», που είναι φανατικοί και βίαιοι…

    Στ’ αλήθεια έτσι το γράφει; Καλά, πρώτον, οι πάνκ δεν είναι σημερινοί, είναι του ’80, όσο για τους χίπηδες, του ’60. Αμεσότητα αντιδράσεων! 🙂

    Δεύτερον, εδώ λέει ξεκάθαρα ότι μποέμ είναι «ο φτωχός νέος καλλιτέχνης ή διανοούμενος, που ζει χωρίς σταθερούς πόρους και έξω από τα πλαίσια της κοινωνίας», και ότι «[ο]ι μποέμ του βιβλίου δεν έχουν σταθερούς πόρους. Βιοπορίζονται από ιδιαίτερα μαθήματα, από συνεργασιες με έντυπα, από ευκαιριακές συναυλίες. Ζουν στο Καρτιέ Λατέν, όπου νοικιάζουν άθλια δωμάτια και χρωστάνε μονίμως πολλά νοίκια, σκαρφίζονται τα πιο απίθανα κόλπα για να αποφύγουν τους δανειστές τους, αναγκάζονται να ενεχυριάσουν το πανωφόρι τους μέσα στο καταχείμωνο ή να κάψουν στο τζάκι την τελευταία τους καρέκλα. Όταν όμως έρθει το μάννα εξ ουρανού, όταν πουλήσουν έναν πίνακα ή όταν πάρουν προκαταβολή για ένα βιβλίο, τότε δεν τσιγκουνεύονται να χαρίσουν ακριβά δώρα στις κοπέλες τους και να δειπνήσουν με τα καλύτερα κρασιά. Και όταν τελειώσουν τα χρήματα, έχει ο Θεός».

    Ισχυρίστηκε κανείς ποτέ ότι ο πανκ ή ο χίπης είναι αυτό το πράγμα;

    Ας το συζητήσουμε καλύτερα στη βάση που θέτει ο Γ. Κουβάτσος (#16):

    > > Το να περιφρονείς τις κοινωνικές συμβάσεις και το υφιστάμενο πολιτικοοικονομικό καθεστώς, είναι δύσκολη υπόθεση, επειδή επιβάλλεται να είσαι συνεπής στις αρχές σου. Δεν γίνεται π.χ. να απαιτείς οτιδήποτε από όσα προσφέρει αυτό που περιφρονείς. Αλλιώς δεν είσαι μποέμ και επαναστάτης αλλά κακομαθημένος ποζεράς και θυμίζεις έφηβο που σνομπάρει τους γονείς του, αλλά τσεπώνει το χαρτζιλίκι και όλες τις τζάμπα ανέσεις που του προσφέρουν.

    Ναι. Έχω δύο φίλους (άσχετους μεταξύ τους) που, ενώ δε θα τους λέγαμε μποέμηδες με τη σημερινή έννοια της λέξης, πάντως τη βγάζουν έτσι όπως περιγράφει το απόσπασμα που παραθέτω από πάνω. Και σίγουρα δεν τη βγάζουν εύκολα. Κι οι δυο τους, όποτε χρειαστούν λ.χ. 100 ευρώ, ψάχνουν κάποιον τρόπο να βγάλουν ακριβώς 100 ευρώ και μόλις τα μαζέψουν σταματάνε. Ο ένας μάλιστα είναι η χαρακτηριστική περίπτωση που, αν κατά λάθος βρεθεί με 120 ευρώ ενώ χρειαζόταν 100, με τα 20 θα κεράσει ένα φίλο την ίδια μέρα. Ο ένας μένει σε μια χαμοκέλα τόσο άθλια που ο ιδιοκτήτης ντράπηκε να ζητήσει νοίκι, και την παραχωρεί -σε διάφορους που μπαινοβγαίνουν εναλλάξ- έναντι εργασιών συντήρησης, οπότε ο ένας βάφει, ο άλλος μονώνει, ο άλλος βάζει ένα φωτοβολταϊκό γιατί ούτε ρεύμα δεν είχε, κλπ.. Ο ένας από τους δύο ακολουθεί αυτό το μοντέλο από τότε που τα βρόντηξε από μία κανονική μισθωτή δουλειά που είχε, γιατί δεν του άρεσε αυτό το σύστημα. Έχει θέσει κάποιους πάρα πολύ αυστηρούς κανόνες στον εαυτό του, τους οποίους δεν είναι εύκολο να εφαρμόζει πάντοτε, και όποτε τους παραβιάζει τραυματίζεται η αυτοεκτίμησή του. Για τον άλλο δεν ξέρω αν κι εκείνος έχει τέτοιο παρελθόν. Κανείς τους δεν είναι αυτό που θα λέγαμε διανοούμενος, πάντως και οι δύο είναι μουσικοί. Και οι δύο, προφανώς, κάργα αντικαταναλωτές, προτιμούν με κάθε κόστος να φτιάξουν / επισκευάσουν / στερηθούν κάτι παρά να τους «χαριστεί αντί χρημάτων», και, πράγματι, αφήνουν κι οι δυο τους το μικρότερο «οικονομικό αποτύπωμα» (κατά το ενεργειακό αποτύπωμα) που έχω δει ποτέ.

    Δεν είναι ανέμελοι γλεντζέδες, είναι άτομα με βαθιά και ενεργή πολιτικοποίηση, με κοινωνική συνείδηση και έργο.

    Θα μπορούσε κανείς να βρει χίλιους λόγους να γκρινιάξει γι’ αυτό που κάνουν, το μόνο όμως που δεν μπορεί να τους προσάψει ούτε ο πιο κακοπροαίρετος είναι ότι έχουν διαλέξει τον εύκολο δρόμο.

  58. sarant said

    58 Ωραία ιστορία με τους δυο μουσικούς

  59. Πέπε said

    Εντωμεταξύ, τι παράλειψις κι αυτή να μη λεξιλογήσουμε για τους Τσιγγάνους και τις τόσες ονομασίες τους, που τους αποδίδουν διάφορες λάθος καταγωγές: Μποέμ δήθεν από τη Βοημία, Γύφτοι δήθεν από την Αίγυπτο…

    Προφανώς θα έχουμε ήδη κάνει τη συζήτηση αλλού.

  60. Πέπε said

    59
    Τώρα που το σκέφτομαι ξέρω και μια τρίτη, η οποία μάλιστα είναι μεγάλης ηλικίας και έχει διατελέσει *και* χίπισσα, τον καιρό των κανονικών χίπηδων. Επίσης μουσικός. Αυτή κι αν βασανίζεται! Αυτή το ‘χει πάρει στραβά. Όσο είναι είτε μόνη της στον χώρο της είτε με ανθρώπους και σε χώρους που έχει προσωπικώς επιλέξει, ζει πραγματικά έξω από το σύστημα. Όπου όμως αυτό δεν είναι εφικτό, τυραννιέται από μια εμμονή να εφαρμόζει τους κανόνες της εκεί που δεν πιάνουν. Κι από μιαν άλλη εμμονή, να θλίβεται κατάκαρδα που δεν τους εφαρμόζουν κι οι άλλοι. Να ‘χουμε και λίγο ρεαλισμό όμως!

    Όπως καταλαβαίνετε, το μοντέλο αυτό περιλαμβάνει κι άλλες λεπτομέρειες όπως:
    -διατροφικές ιδιαιτερότητες (τουλάχιστον χορτοφάγοι αν όχι βέγκαν, και από χορταρικά μόνο βιολογικά και χωραφίσια, και κατά προτίμηση καλλιεργημένα από τους ίδιους)
    -πολλά ταξίδια, όχι σταθερή έδρα, και συνήθως του τύπου Αθήνα-Βερολίνο με οτοστόπ κι όσες μέρες μου πάρει

    Είναι άνθρωποι ακραιφνείς, ακέραιοι στις πεποιθήσεις τους, αλλά … Πολλά αλλά.

  61. πρώην κομπιουτεράς said

    Επιτραπείτω μοι να θέσω 4 καταιγιστικά ερωτήματα στον κ. Σαραντάκο…

    1) Από πότε, κύριε Νίκο, αλλάζουμε την ορθογραφία των γαλλικών ονομάτων, στο όνομα της ισοπέδωσης; Ο HenrY Murger γράφεται με ελληνικό ύψιλον (ιγκρέκ) και όχι με γιώτα. Επίσης, ο γαλλικός τίτλος της συλλογής διηγημάτων για την Μποέμικη ζωή δεν είναι αυτός που αναφέρετε («Scènes de la vie bohème») αλλά αυτός: «Scènes de la vie de bohème». Δηλαδή «φάγατε» ένα de και επί 11 ώρες ουδείς αναγνώστης σας τόλμησε να το επισημάνει!.. Γιατί άραγε; Αγραμματοσύνη, ή φόβος του σχολιαστή να μήν αποβληθεί επειδή σάς άσκησε κριτική;

    2) Γιατί, κ. Σαραντάκο, δεν αναφέρετε ότι στον πρόλογό του ο Murger γράφει ότι ο πρώτος Μποέμ της Παγκόσμιας Ιστορίας ήταν ο Θείος Όμηρος; Το έχουν λογοκρίνει κι αυτό οι γιοί του Ρένου ή εσείς το αποσιωπήσατε, για να μήν αντιληφθούν οι αναγνώστες σας πόσο ελληνομαθής ήταν ο μακαριστός Henry Murger; Όλη η «μποέμικη» συλλογή διηγημάτων του είναι γεμάτη αναφορές στην Θεία Ελληνική Γλώσσα. Παραθέτω το γαλλικό πρωτότυπο του Προλόγου, όπου ο Murger αναφέρει ότι ο πρώτος Μποέμ της Ανθρωπότητος ήταν ο Όμηρος:

    3) Η σοβαρότερη παράλειψη του άρθρου αφορά τον Παπαδιαμάντη. Ως γνωστόν, ο κύρ Αλέξανδρος στην περίφημη μετάφραση της «Ιστορίας της Ελληνικής Επαναστάσεως» του Γεωργίου Φίνλεϋ μιλάει για το «Βοημικό» αίμα του Καραϊσκάκη, για να μή σοκαριστούν οι αναγνώστες μαθαίνοντας πως ο Καραϊσκάκης ήταν Γύφτος και στις φλέβες του έτρεχε γύφτικο αίμα όπως <a href="«>σαφώς αναφέρει ο Φίνλεϋ στις σελίδες 148 + 149 του 2ου τομου της Ιστορίας του

    ΙΔΟΥ τώρα πώς μεταφράζει αυτό το απόσπασμα ο «ρατσιστής» Παπαδιαμάντης για να αποκρύψει από τους χαχόλους Ρωμιούς αναγνώστες την γύφτικη καταγωγή του «Γιού της Καλογρηάς» (σελίδες 482 + 483 της έκδοσης της Βουλής των Ελλήνων):

    4) Αναφερθήκατε, κύριε Νίκο, στην μετάφραση της «Μποέμικης Ζωής» από τον Εμμανουήλ Ροΐδη. Μάς αποκρύψατε, όμως, τα όσα ρατσιστικά εναντίον των Γύφτων λέει ο Ροΐδης στον πρόλογο αυτής της μεταφράσεως. Άραγε, τα αγνοούσατε, ή μιμηθήκατε τον Παπαδιαμάντη αποκρύπτοντας από τους αναγνώστες την ρατσιστικότατη αυτή αναφορά του Ροΐδή εναντίον των Ρομά, αφού τους αποκαλεί συλλήβδην ως… «έχοντες επάγγελμα να πράττωσι το κακόν»;

    Αναρτώ την σχετική αναφορά από τον πρόλογο του Ροΐδη (5ος τόμος των «Απάντων» του, σελ. 11, σε επιμέλεια Άλκη Αγγέλου)

  62. Να θυμηθούμε και τον Μποχεμιάν, τον εθνικό συνθέτη της Νομανσλάνδης.

  63. sarant said

    63 A γεια σου.

    Και το μπάνιο ετοιμάζεται

  64. Πουλ-πουλ said

    61. Πέπε
    «και συνήθως του τύπου Αθήνα-Βερολίνο με οτοστόπ κι όσες μέρες μου πάρει.»

    Αλάτι σε ανοικτές πληγές ρίχνεις τώρα.

  65. Πέπε said

    Το επιτραπ*τω είναι από τις λέξεις που πρέπει να ξέρεις λίγο γραμματική για να τις γράψεις σωστά, ιδίως όταν ζητείς να σου επιτραπεί μια παρατήρηση (καταιγιστική ή όχι) σχετικά με τις ορθογραφικές αλλοιώσεις των αλλωνώνε.

  66. sarant said

    66 Δεν ντραπήτω;

  67. nikiplos said

    58@ σε όλα μου τα χρόνια μέχρι σήμερα μόνο έναν μποέμ γνώρισα, δλδ κάποιον που ο αντισυμβατικός τρόπος ζωής του έχει συνέπειες στον ίδιον και όχι σε κάποιους άλλους γύρω του (γονείς, αδέλφια, συγγενείς, φίλους κλπ). Ζωγράφος που τα κουτσοκαταφέρνει με την τέχνη του, αντιγράφοντας κυρίως διάσημα έργα τέχνης.

    Από μουσικούς θα έλεγα κάποτε πως πολλοί που κάποτε πριν την κρίση ήταν καλοβαλμένοι, σήμερα βιοπορίζονται οριακά… Αρκετοί είναι στα όρια του άστεγου, όπως ο Γιάννης ο κουρέας ή ο δεινός κιθαρίστας Αχιλλέας Π.

    Και φυσικά οι αντισυμβατικοί, πεθαίνουν μόνοι κι έρημοι συνήθως ξεχασμένοι από την κοινωνία, όταν περάσει η μπογιά τους… Σαν τον Edmund Naughton που γνώρισα στο Παρίσι, που τον είχε διώξει ο Μακάρθι και ζούσε διδάσκοντας Αγγλικά…

  68. Γιάννης Κουβάτσος said

    58: Όντως συνεπείς μποέμ και τους βγάζω το καπέλο για τη συνέπεια λόγων και πράξεων. Μου θυμίζουν τον Παπαδιαμάντη, που του έδινε ο εργοδότης 150 δραχμές κι εκείνος πήρε μόνο τις 100, γιατί τόσα του χρειάζονταν για τις λιγοστές ανάγκες του.
    40:»Επίσης όχι παραδόξως, οι αριστεροί ποτέ δεν εξήγησαν σε δεξιό το πώς οφείλει να είναι για να είναι «αληθινός δεξιός» και όχι ντεμέκ.»
    Διαφωνώ. Οι δεξιοί, εκτός από την ελεύθερη οικονομία, ομνύουν στην πατρίδα, τη θρησκεία, την οικογένεια, την αξιοκρατία και την αριστεία (☺). Όταν, λοιπόν, αμελούν τις υποχρεώσεις τους προς την πατρίδα, είναι βουτηγμένοι στην αμαρτία, κερατώνουν τον/τη σύζυγό τους, μετέρχονται πλάγια μέσα και ρουσφέτια για να ανέλθουν ιεραρχικώς, τότε είναι ασυνεπείς δεξιοί και αυτή η υποκρισία τους έχει σατιριστεί ανελέητα.

  69. Πέπε said

    68

    > > Αρκετοί είναι στα όρια του άστεγου, όπως ο Γιάννης ο κουρέας ή ο δεινός κιθαρίστας Αχιλλέας Π.

    Όχι ρε φίλε!! Σοβαρά; Τι κρίμα!

    Ο Γιάννης ο κουρέας (που με κούρευε έφηβο) προ ολίγων ετών έκανε ντιτζέι σ’ ένα μπαράκι στο Παγκράτι, το οποίο απ’ όσο ξέρω δουλεύει ακόμη. Όσο για τον άλλον, αν συμπληρώνω σωστά το όνομα, είναι από τους όντως σημαντικούς μουσικούς της γενιάς του. Δεν τον ξέρω προσωπικά (αυτόν που φαντάζομαι), αλλά με λυπεί πάρα πολύ το νέο.

    (Θα μου πεις, και τι έγινε που έγραψες «τι κρίμα»;)

  70. Georgios Bartzoudis said

    Είς τινα πόλιν, την οποίαν οι στρατιώται αποκαλούσαν Ακανία, υπήρχε πριν 5-6 δεκαετίες μία εξαίρετη ταβερνούλα με το όνομα «Οι Μποέμ», όπου οι μερακλήδες εύρισκαν εξαίρετα ορεκτικά και ποτά. Στην ίδια πόλη ονόμαζαν (και ονομάζουν μέχρι σήμερα) Μποέμηδες, τους κυμπάρηδες, θα έλεγα τους… αρχοντόμαγκες!

  71. mitsos said

    Καήσπέρα

    Η πρώτη σκιαγράφηση του μποέμ ήταν ο Ανιψιός του Ραμό δηλαδή η λογοτεχνική- φιλοσοφική απόδοση του άλτερ έγκο του Διονυσίου Διδερό.

    Νομίζω δεν αρκεί η επιλογή αντισυμβατικής ζωής που να χλευάζει κοινωνικούς λανόνες και περιορισμούς για να χαρακτηριστεί κάποιος Μποέμ. Απαιτείται και μια ζωή με σπάταλες απολαύσεις και κρεπάλες που ξεπρνούν κατά πολύ τα όρια των οικονομικών δυνατοτήτων του μποέμ… έστω και παρασιτικά ή κυριως παρασιτικά.
    Αν δεν κάνω λάθος .

  72. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    …και το έργο του συνέχισε να διασκευάζεται, αφού έδωσε αφορμή για αρκετές κινηματογραφικές ταινίες, από την εποχή του βωβού κινηματογράφου ίσαμε τον Άκι Καουρισμάκι το 1990.

    – Πιθανότατα η πρώτη κινηματογραφική (βουβή) μεταφορά ήταν αυτή του 1926: https://www.imdb.com/title/tt0016669/ σε σκηνοθεσία του γνωστού Κινγκ Βίντορ.

    – Το 1937, άλλη παραλλαγή με τίτλο ‘Zauber der Boheme’ και με διαφορετικά ονόματα των ηρώων. https://www.imdb.com/title/tt0029815/?ref_=ttpl_pl_tt
    Πρωταγωνιστεί ο τενόρος Ζαν Κεπούρα (Γεια σου Ρούκουνα, Κεπούρα… 🙂 )

    – Ας μας συντροφέψει λίγο –η ώρα το καλεί– και μια επίσης γνωστή «Μποέμισσα». Τσιτσάνης – Περπινιάδης – Παγιουμτζής. https://youtu.be/u-rMTBxr5iA

  73. loukretia50 said

    Η μποέμικη ζωή είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένη με τη νιότη. Όταν χάνεται, η ζωή γίνεται πολύ θλιβερή.

    Στο τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου έχει ένα σχετικό ποίημα
    Δεν κάνω σπόιλερ, πρόλαβε ο Νικοκύρης.
    Ο φίλος του Ροδόλφου, βολεμένος πια, είχε μια τελευταία συνάντηση με την παλιά του αγάπη. Η μποέμικη ζωή του είναι πια παρελθόν κι αποχαιρετά μαζί με τη γυναίκα και τις μέρες της νιότης.

    La jeunesse n’a qu’un temps!
    ……………
    …Mais en embrassant l’infidèle,
    Mon cœur n’a plus senti d’émoi,
    Et Musette, qui n’est plus elle,
    disait que je n’étais plus moi.

    Adieu, va-t’en, chère adorée,
    Bien morte avec l’amour dernier;
    Notre jeunesse est enterrée
    Au fond du vieux calendrier.
    Ce n’est plus qu’en fouillant la cendre
    Des beaux jours qu’il a contenus,
    Qu’un souvenir pourra nous rendre
    La clef des paradis perdus.»
    —————-

    Κι η Εσμεράλδα ήταν τσιγγάνα και μποέμισσα , αλλά όλοι θυμόμαστε αυτή
    Carmen: «L’amour est un oiseau rebelle»https://youtu.be/K2snTkaD64U Elina Garanca
    (εντάξει, δεν είναι η Κάλλας, αλλά το στυλ της είναι πολύ πιο πειστικό!)

  74. Παναγιώτης Κ. said

    @40. !!!

  75. ΣΠ said

    73
    Η πρώτη είναι το 1916: https://www.imdb.com/title/tt0006456/

  76. Πέπε said

    @72

    > > Νομίζω δεν αρκεί η επιλογή αντισυμβατικής ζωής που να χλευάζει κοινωνικούς λανόνες και περιορισμούς για να χαρακτηριστεί κάποιος Μποέμ. Απαιτείται και μια ζωή με σπάταλες απολαύσεις και κρεπάλες που ξεπρνούν κατά πολύ τα όρια των οικονομικών δυνατοτήτων του μποέμ… έστω και παρασιτικά ή κυριως παρασιτικά.
    Αν δεν κάνω λάθος .

    Αυτοί τους οποίους, σύμφωνα με το άρθρο, περιγράφει το βιβλίο δε θα χαρακτηρίζονταν σήμερα μποέμ[ηδες]. Αλλά ο όρος δε φαίνεται να έχει σταθερό περιεχόμενο. Ένας που ζει αντισυμβατικά όπως εκείνοι και επιπλέον είναι γλεντζές, έστω κι αν δε δαπανά μεγάλα ποσά, θα χαρακτηριζόταν άνετα μποέμης την εποχή που γράφτηκαν τα σχετικά ρεμπέτικα τραγούδια. Νομίζω ότι σήμερα η έννοια του μποέμ περιλαμβάνει και το στοιχείο της αμεριμνησίας, έως και ανευθυνότητας (π.χ. χρέη, ερωτική αστάθεια, να σπέρνεις εξώγαμα αν είσαι άντρας…). Θα έλεγα ότι το σταθερό στοιχείο στις διάφορες εξελίξεις της έννοιας είναι το «ας χαρούμε σήμερα, αύριο μπορεί να πεθάνουμε» – έτσι, σαν κάτι ουδέτερο, που κατά περίπτωση ή κατά περιόδους μπορεί να κλίνει προς την πιο θετική ή την πιο αρνητική εκδοχή του.

    Πάντως τους τύπους που περιέγραψα στο #58 δεν είχα σκεφτεί μέχρι σήμερα να τους χαρακτηρίσω μποέμ.

  77. loukretia50 said

    «Plus grands que leur malheur»
    «Ce mot de Bohême vous dit tout. La Bohême n’a rien et vit de ce qu’elle a.
    L’Espérance est sa religion, la Foi en soi-même est son code, la Charité passe pour être son budget. Tous ces jeunes gens sont plus grands que leur malheur, au-dessous de la fortune, mais au-dessus du destin.
    Toujours à cheval sur un si, spirituels comme des feuilletons, gais comme des gens qui doivent, oh ! ils doivent autant qu’ils boivent ! enfin, et c’est là où j’en veux venir, ils sont tous amoureux, mais amoureux ?… figurez-vous Lovelace, Henri IV, le Régent, Werther, Saint-Preux, René, le maréchal de Richelieu réunis dans un seul homme, et vous aurez une idée de leur amour ! Et quels amoureux ?
    Eclectiques par excellence en amour, ils vous servent une passion comme une femme peut la vouloir ; leur cœur ressemble à une carte de restaurant, ils ont mis en pratique, sans le savoir et sans l’avoir lu peut-être, le livre de l’Amour par Stendahl ; ils ont la section de l’amour-goût, celle de l’amour-passion, l’amour-caprice, l’amour cristallisé, et surtout l’amour passager.
    Tout leur est bon, ils ont créé ce burlesque axiome :
    Toutes les femmes sont égales devant l’homme» (Honoré de Balzac, Un Prince de la bohème, 1844).

    Και ο προηγούμενος σύνδεσμος -που τον ψόφησα – Carmen: «L’amour est un oiseau rebelle» https://youtu.be/K2snTkaD64U Elina Garanca
    αν θέλει κανένας σμαρτφονάκιας να τον δει !

  78. loukretia50 said

    εμ, με τόση φλυαρία, επόμενο ήταν να με τσακώσει η μαρμάγκα!
    Αναρωτιέμαι ποιά κακιά λέξη έγραφα…

  79. mitsos said

    @77 Πεπε
    Ναι σε όλα.

  80. loukretia50 said

    Μερικές φωτό για καληνύχτα! – αν συμφωνεί η μαρμάγκα!

  81. Pedis said

    Άσχετη απορία:

    Νικοκύρη, για την καραντίνα έχεις γράψει κάτι;

    Αν ναι, ξεσκόνισέ το, αν όχι, βρες χρόνο διότι αξίζει τον κόπο, θαρρώ.

    Το τεράστιων διαστάσεων πείραμα που επιχειρείται στην Κίνα μού φαίνεται ότι θα έλξει το ενδιαφέρον πολλών ειδών έρευνας για αρκετά χρόνια.

  82. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    76. Αα, μπράβο! (Όχι, θα καθυστερούσανε… 🙂 )

    77, Πέπε said: “Αλλά ο όρος (μποέμ) δε φαίνεται να έχει σταθερό περιεχόμενο.”

    Πράγματι, από την εμφάνισή του μέχρι σήμερα, φαίνεται να είναι ισχυρή συνάρτηση του χρόνου (ίσως και του τόπου…)

  83. Γιάννης Κουβάτσος said

    Για να συνεννοηθούμε, αντιπροσωπευτικούς τύπους μποέμ, ανάλογους με του άρθρου και του βιβλίου, θα χαρακτηρίζαμε τον Ζορμπά του Καζαντζάκη και τον Λούη του Μουρσελά (από τα «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά»). Ίσως και τον Βασίλη τον Αρβανίτη του Μυριβήλη. Έτσι δεν είναι;

  84. Πέπε said

    Στο βιβλίο είναι επιπλέον και «διανοούμενοι ή καλλιτέχνες» όμως.

    Παρά ταύτα εγώ, σαν σημερινός ομιλητής, θα έλεγα ναι, ο Ζορμπάς ήταν μποέμης.

  85. Γς said

    74:

    >Carmen: «L’amour est un oiseau rebelle»https://youtu.be/K2snTkaD64U Elina Garanca
    (εντάξει, δεν είναι η Κάλλας, αλλά το στυλ της είναι πολύ πιο πειστικό!)

    Οντως

    Αλλα ας την βάλουμε κι αυτήν.
    [είναι και το enfant de bohème, εκτός απ το oiseau rebelle]

    L’amour est enfant de bohème,
    Il n’a jamais, jamais connu de loi,

    http://www.youtube.com/watch?v=u9SlnynUMkE

    κι η la bohème του Charles Aznavour

    http://www.youtube.com/watch?v=hWLc0J52b2I

  86. Γς said

    κι η la bohème της Anna Vissi

    http://www.youtube.com/watch?v=Gzjt_msdIVA

  87. Aghapi D said

    «Διανοούμενοι και καλλιτέχνες», που σκορπάνε το χρήμα όποτε το έχουν και ζουν με το τίποτα όταν δέν έχουν… αλλά ποιο είναι το όριο όπου ξεχωρίζει ένας μποέμ από έναν περιπλανώμενο μελετητή ή/και διανοούμενο;

  88. Γιάννης Ιατρού said

    50 (τέλος) Ερώτηση του Afistemenaziso (ex Niko Niko) για την προέλευση του ονόματος της πόλης Μπόχουμ (Bochum) στη Γερμανία:

    Στην ιστοσελίδα της πόλης δίνεται η απάντηση που στηρίζεται στις εξηγήσεις διαφόρων ιστορικών, π.χ. του Φραντς Ντάρπε (Franz Darpe, 1984, «Geschichte der Stadt Bochum nebst Urkundenbuch» => «Η ιστορία της πόλης Μπόχουμ και συλλογή Μεσαιωνικών και παλαιών εγγράφων»).

    Εν συντομία αναφέρει πως παλιότερα η ονομασία ήταν «Bukhem» ή «Bokheim». Το πρώτο συνθετικό (Buk) σημαίνει «Οξιά» στην τοπική διάλεκτο, το δεύτερο «-hem ή -heim» σημαίνει το σπίτι (μέρος/περιοχή). Η κατάληξη «-um» στα γερμανικά είναι μία γλωσσική εξέλιξη/παραμόρφωση της λέξης «-heim». Επομένως σε πολύ ελεύθερη μετάφραση το όνομα της πόλης σημαίνει «σπίτι (περιοχή 😉 κάτω από οξιά (-ιές)»

    Παρατηρώντας το έμβλημα της πόλης στην σημαία της βλέπουμε πως είναι ένα βιβλίο με εξώφυλλο. Προέρχεται από παλιά σφραγίδα της πόλης, του 14ου αι. (1381), όπου υπάρχει και η επιγραφή «SIGILLUM: CIVIVUM: IN: BOVCHA:». Σημειωτέον πως στα παλιά χρόνια τα εξώφυλλα από βιβλία κλπ. γίνονταν από ξύλο οξιάς…

  89. Καλημέρα και με το συμπάθειο

    Η Κάρμεν αν δεν ήταν μαύρη ερμηνεύτηκε από μαύρη θεϊκά . Ακούστε το

  90. νεσσίμ said

    Το εξώφυλλο της λιτής έκδοσης του 1935 και η πρώτη σελίδα

    https://ibb.co/7rJdLtk

    https://ibb.co/H228yyy

  91. ΓΤ said

    Μου έκανε εντύπωση στο εξώφυλλο ότι στις κεφαλαιογράμματες λέξεις «σκηνές» και «ζωής», σε αντίθεση με την «μποέμικης», χρησιμοποιείται το, προφανώς πεζό, τελικό σίγμα. Μάλλον είναι μποέμικο να κλείνεις πεζογράμματα κάτι κεφαλαιογράμματο.

  92. Afistemenaziso said

    @ 89 Ευχαριστώ. Buch στα γερμανικά καi book στα αγγλικά το βιβλίο. Μάλιστα άρα οι Δρυίδες την βάφτισαν και αυτήν.

  93. νεσσίμ said

    92. δεν είμαι ειδικός αλλά γιατί μου φαίνονται ίδια τα κεφαλαία Σ;

  94. loukretia50 said

    Καλό μήνα!
    Μάλλον έχει δίκιο η μαρμάγκα, μπέρδεψα για δεύτερη φορά την εικόνα που ποστάρισα στο σχόλιο 78 με το κείμενο του Μπαλζάκ, ήταν ο γνωστός πίνακας The Painter’s Studio- https://www.mtholyoke.edu/courses/rschwart/hist255/bohem/widestudio.gif Gustave Courbet – φιλος του συγγραφέα

  95. ΓΤ said

    #94 Δεν μπορείς να έχεις τελικό σίγμα (πεζό) σε κεφαλαιογράμματη λέξη. Δείτε πάλι το τελευταίο γράμμα της δεύτερης λέξης και το τελευταίο γράμμα της τρίτης λέξης ή της πρώτης λέξης. Παρεκτός και, είπαμε, μποεμιά γραφής 🙂

  96. Πέπε said

    92-94-96

    Μα τι συζητάτε; Ολοφάνερα έχει γράψει ΣΚΗΝΕς και ΖΩΗς με τελικό σίγμα. (Εμένα δε μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση, σε μια ούτως ή άλλως παιχνιδιάρικη «γραμματοσειρά» -τυπικά κυριτσοπουλαίικη- με μεγέθη που αυξομειώνονται, άξονες που μια γέρνουν και μια σηκώνονται κλπ., αλλά πάντως εννοείται ότι δεν είθισται έτσι.)

  97. loukretia50 said

    Προσπαθώ χωρίς επιτυχία να θυμηθώ ήρωες βιβλίων, χαρακτηριστικούς τύπους μποέμ. Άλλος κανείς?

    «Bohemia remains difficult to define. Participants, including writers, artists, students and youth, all contributed to the feelings and ideas of bohemia in different ways; the one attribute they shared was their rejection of the bourgeoisie.»

    The image above, Octave Tassaert’s The Studio, was painted in 1845, almost synonomously with the birth of bohemian Paris https://www.mtholyoke.edu/courses/rschwart/hist255-s01/boheme/welcome.html

  98. νεσσίμ said

    94. Σας ευχαριστώ, κατάλαβα ότι εννοείτε το εξώφυλλο της Εστίας
    (ενώ εγώ της «Ηχούς της Ελλάδος»)

  99. loukretia50 said

    μάλλον νυστάζω! http://ekladata.com/RHXgIoAuAKOjyi-FLLAtSQrB2ro@528×678.jpg αυτή ήταν η φωτό!

    Χρόνια αργότερα, ένας μαύρος γάτος κι ένας λαγός οδήγησαν αυτό το κύμα των μποέμ καλλιτεχνών, ανάμεσά τους οι μεγάλοι ιμπρεσσιονιστές, στη Μονμάρτρη

    » C’est un chat, noir évidemment, et un lapin, agile, qui ont poussé la bohème à déménager après la guerre de 1870 sur les pentes de Montmartre.

    En 1881, les Hydropates investissent le cabaret Le Chat noir pour en faire leur quartier général.»

  100. Χαρούλα said

    #96, συγγνώμη αλλά τις ίδιες φωτό βλέπουμε; Αν βλέπουμε τα λίνκ του #91, θα συμφωνήσω με τον Νεσσίμ. Διαφορετικά πες σε ποιά ανάρτηση εντόπισες την μποέμοκη ιδιαιτερότητα.

  101. Χαρούλα said

    Ok
    Απαντήθηκε ήδη. Την καλημέρα μου.

  102. Πέπε said

    98

    Ο Χένρι Τσινάσκι. Έτσι ονομάζει ο Μπουκόφσκι τον εαυτό του ως ήρωα των αυτοβιογραφικών ιστοριών του, όταν το θυμηθεί (κατά τα άλλα δεν κάνει καμία προσπάθεια να νομίσουμε ότι είναι άλλος, οπότε μερικές φορές βάζει και το όνομα κανονικά, Τσ. Μπ.)

  103. Πέπε said

    100

    Α, έτσι πείτε!

    Όχι, δεν κοιτάτε(με) τα ίδια. Ο ΓΤ αναφέρεται στο εξώφυλλο της ανάρτησης εδώ που είμαστε, χωρίς κανένα λινκ. Αυτό που έβαλε ο Sarant στην αρχή της παρούσας σελίδας.

  104. sarant said

    Καλημέρα από εδώ! Ωραία σχόλια έγιναν το βράδυ!

    79 Το απελευθέρωσα, πάντως

    82 Καλή ιδέα για άρθρο η καραντίνα

    103 Και τώρα κατάλαβα πόθεν το ψευδώνυμο που είχε κάποιος παλιά στο Ιντυμήντια

  105. Pedis said

    # 105 – 82 Καλή ιδέα για άρθρο η καραντίνα

    Ωραία!

    Το cordon sanitaire το λέμε υγειονομική ζώνη ή λέω μπούρδα;

  106. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η απομυθοποίηση του χωρίς καβάντζα μποέμ καλλιτέχνη:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.thematofylakes.gr/to-protypo-tou-mpoem-kallitexni/&ved=2ahUKEwi9vLafgrDnAhUCfFAKHWwhCrEQFjAEegQICBAB&usg=AOvVaw0Nd9idxGPFziyWVfA1SMh8&cshid=1580548779611

  107. Γιάννης Κουβάτσος said

    98: Ο Χακ Φιν. Κλασική μποεμόφατσα. Και ο Χανς Σνιρ, ο «Κλόουν» του Χάινριχ Μπελ.

  108. Αιμ said

    88 . ««Διανοούμενοι και καλλιτέχνες», που σκορπάνε το χρήμα όποτε το έχουν και ζουν με το τίποτα όταν δέν έχουν… αλλά ποιο είναι το όριο όπου ξεχωρίζει ένας μποέμ από έναν περιπλανώμενο μελετητή ή/και διανοούμενο;»

    Ε να ο Παυσανίας μάλλον δεν ήταν μποέμ 🙂

  109. BLOG_OTI_NANAI said

    Κοινότητα Μποεμίτσης:

  110. BLOG_OTI_NANAI said

    Παράγωγα που έχουν χρησιμοποιηθεί:

    αλητομποέμικο [τραγούδι]
    αρχιμποέμ
    μποεμαρία [πνευματική]
    μποεμία [φιλολογική]
    μποεμισμός [Νεοελληνικός]
    αναρχομποέμικος
    αναρχομποεμισμός
    μποεμισμοί
    το μποεμικότερον [ατελιέ]
    ψευτομποέμ
    ψευτομποεμισμός

  111. sarant said

    110 Μποέμιτσα, λέει, είναι η Αξιούπολη.

  112. BLOG_OTI_NANAI said

    112: Οπότε σλαβικό το όνομα και μετονομάστηκε:

    http://pandektis.ekt.gr/dspace/handle/10442/170171

  113. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: