Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Χθόνια Οδύσσεια (διήγημα του Δημήτρη Σαραντάκου) – 6

Posted by sarant στο 4 Φεβρουαρίου, 2020


Για λίγες συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη δημοσιεύω σε συνέχειες το διήγημα «Χθόνια Οδύσσεια» του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου,  το πρώτο διήγημα από το βιβλίο του «Ο βενετσιάνικος καθρέφτης», που το είχε έτοιμο όταν αδόκητα έφυγε από τη ζωή πριν από οχτώ χρόνια και που το εκδώσαμε λίγο πριν κλείσει χρόνος από τον θάνατό του.

Η νουβέλα αυτή έχει την ιδιαιτερότητα ότι ο αφηγητής -ο πατέρας μου- μεταφέρει την αφήγηση ενός άλλου, οπότε στο βιβλίο οι δυο αφηγήσεις, που αλληλοπλέκονται, τυπώθηκαν με διαφορετική γραμματοσειρά. Εδώ βάζω με πλάγια τα λόγια του πατέρα μου ή τους διαλόγους του με τον Ηλία, τον άλλον αφηγητή, και με ίσια γράμματα την καθαυτό αφήγηση του Ηλία.

Η σημερινή συνέχεια είναι η έκτη. Η προηγούμενη βρίσκεται εδώ. Bρισκόμαστε στο τρίτο κεφάλαιο. Ο αφηγητής, ο Ηλίας, μαζί με τον επίτροπο, τον Γρηγόρη, βρίσκονται πάντοτε κρυμμένοι μέσα στη σπηλιά και ο Ηλίας εξερευνώντας την κάτι βρίσκει…

Πραγματικά σε μισή ώρα έφτασα σε ένα είδος θολωτό μπαλκόνι, όπου τέλειωνε ο διάδρομος.

Θαμπώθηκα πάλι από το φως της μέρας, μια που πάνω μου ήταν ο ανοιχτός ουρανός και από το χρώμα του κατάλαβα ότι σουρούπωνε. Πλήθος νυχτερίδες διασχίζανε τον αέρα μπροστά μου, ενώ ψηλότερα, κοράκια κι άλλα πουλιά φτεροκοπούσαν πάνω από τα βράχια για να κουρνιάσουν, όπως κάνουν όλα τα πουλιά πριν πέσει το σκοτάδι. Παρατηρούσα αχόρταγα γύρω μου, γιατί τόσες μέρες στο σκοτάδι είχα χάσει την αίσθηση του χώρου και τη χαρά να βλέπεις μακριά. Ήταν σα να βρισκόμουν στο θεωρείο ενός πέτρινου θεάτρου. Κάτω μου απλωνόταν μια σχεδόν επίπεδη έκταση, σαν να ήταν η πλατεία αυτού του θεάτρου, που την έκλειναν ολόγυρα πανύψηλοι κάθετοι βράχοι. Επιτέλους, σκέφτηκα, να λοιπόν που βγήκα έξω από τη σπηλιά.

Τρεις ώρες αργότερα έδινα αναφορά στον Γρηγόρη. Χάρηκε πολύ, που βρήκα μιαν έξοδο και ανακουφισμένοι, φάγαμε και  πέσαμε να κοιμηθούμε, για να πάρουμε δυνάμεις. Την επαύριο μας περίμεναν πάλι  μεταφορές και πολλά πηγαινέλα.

Όπως είχαμε καθιερώσει προχώρησα κουβαλώντας όσα μπορούσα να σηκώσω και τα απόθεσα στο «θεωρείο». Ο Γρηγόρης μόνο μια φορά έκανε τη διαδρομή, κουβαλώντας όσα μπορούσε να σηκώσει. Εγώ χρειάστηκε να την κάνω άλλες δυο φορές. Συνολικά η μεταφορά μας έφαγε εννιά ώρες και έτσι περιοριστήκαμε να φάμε για βράδυ και να κοιμηθούμε, για πρώτη φορά κάτω από έναστρο ουρανό. Για λόγους ασφαλείας δεν ανάψαμε φανάρια, αλλά είχαμε πια συνηθίσει να βλέπουμε στα σκοτεινά και μας βοηθούσε η λαμπρή αστροφεγγιά.

«Όσες ώρες πηγαινοερχόσουν κουβαλώντας, εγώ επιθεώρησα το μέρος αυτό και αύριο θα σου δείξω τι βρήκα. Δεν είμαστε στην έξοδο της σπηλιάς αλλά σε κάποιο μεγάλο, κλειστό  βάραθρο. Αύριο θα το μελετήσουμε καλύτερα» μου είπε ο Γρηγόρης πριν κοιμηθούμε.

Πραγματικά την άλλη μέρα ξυπνήσαμε ευδιάθετοι και οι δύο και καταπιαστήκαμε να επιθεωρήσουμε καλύτερα το μέρος που βρεθήκαμε. Ήταν αληθινά σαν εξώστης, που αγνάντευε το βάραθρο, από ένα ύψος που το υπολογίσαμε σε είκοσι με τριάντα μέτρα. Να κατεβούμε τον κοφτό βράχο κάτωθέ μας ήταν αδύνατο. Δεν υπήρχε λοιπόν δυνατότητα να συνεχίσουμε την πορεία μας. Απογοητευμένοι ξαναγυρίσαμε στο διάδρομο που μας οδήγησε ώς εκεί και με τη βοήθεια των φαναριών μας τον εξερευνήσαμε προσεχτικότερα. Σε ένα σημείο του είδαμε ένα πλευρικό άνοιγμα, που μας φάνηκε πως από κει άρχιζε ένα κατηφορικό, αλλά πολύ στενό λαγούμι.

«Τι λες, το κατεβαίνουμε;» του λέω

«Και πώς θα ξανανεβούμε σε περίπτωση που δεν οδηγεί πουθενά;»

«Τότε να πάω εγώ κι αν βγω κάτω στον πάτο του βάραθρου και βρω κανένα άνοιγμα έρχεσαι και συ».

«Άντε, με την ευχή μου».

Ξεκίνησα το κατέβασμα στο στενό λαγούμι, που μου φάνηκε σαν πέτρινος σωλήνας. Ευτυχώς τα τοιχώματά του ήταν ομαλά και προς το τέλος γλιστρούσα με το βάρος μου, ώσπου κάποτε βγήκα ή καλύτερα έπεσα, από τον σωλήνα αυτόν στον πάτο του βάραθρου. Το πρώτο πράμα που αντίκρισα και μου έκανε εντύπωση ήταν πως όλη η έκταση ήταν σπαρμένη με ανθρώπινα κόκαλα και κρανία. Ανυπομονώντας ν’ ανακαλύψω μιαν έξοδο δεν ασχολήθηκα περισσότερο με αυτά. Περπάτησα στα ριζά των βράχων που κλείνανε ολόγυρα το βάραθρο, και στο τέλος βρήκα στην άλλη άκρη ένα σχίσιμο του βράχου, που έστω και μετά βίας, χώρεσα να περάσω. Ξαναμπήκα στα σκοτάδια και προχώρησα άλλοτε σερνάμενος, άλλοτε στα τέσσερα κι άλλοτε βαδίζοντας με το πλάι, γιατί αλλιώς δε χωρούσα, αρκετήν ώρα, ώσπου έφτασα σε κάποιον υπόγειο θάλαμο, γεμάτον κι αυτόν με σταλαχτίτες  και μια λιμνούλα στο κέντρο του.

Γύρισα πίσω με τον ίδιο κουραστικό τρόπο και φτάνοντας κάτω από το «θεωρείο» ενημέρωσα, φωνάζοντας δυνατά, τον Γρηγόρη, που με περίμενε καθισμένος στον εξώστη, με τα πόδια να κρέμονται στο κενό.  Συμφώνησε να κατεβεί, αλλά προηγουμένως τον είδα να τυλίγει στις κουβέρτες τα εφόδια και τα λοιπά πράγματά μας και δένοντάς τα μπόγους, άρχισε να μου τους πετά. Δυο τρεις ανοίξανε πέφτοντας και τα πράματα που ήταν τυλιγμένα σκόρπισαν. Όταν πια δεν είχε τίποτ’ άλλο να μου πετάξει, χάθηκε από τα μάτια μου και λίγην ώρα αργότερα βρισκόταν δίπλα μου, με τα ρούχα του σε κακό χάλι από το γλίστρημα μέσα στο σωλήνα, άλλά σώος.

Συμμαζέψαμε τα σκόρπια εφόδιά μας και με τις κουβέρτες τα κάναμε πάλι μπόγους και ετοιμαστήκαμε να φύγουμε. Τότε εκείνος πρόσεξε τα κόκαλα που γέμιζαν τον πάτο του βάραθρου.

«Τι έγινε εδώ κάτου;» απόρησε. «Σα να έχουν αδειάσει εδώ ολόκληρο οστεοφυλάκιο. Κοίτα γιομάτος με κόκαλα είναι ο τόπος. Ανθρώπινα κόκαλα. Και πρέπει να είναι πολύ παλιά. Βλέπεις πόσο εύκολα σπάνε; Μερικά είναι τελείως διαλυμένα» μου λέει και με το πόδι του πάτησε ένα που έσπασε σαν κλαράκι.

«Και είδες πόσο μικρά είναι; Λες κι είναι σκελετοί μικρών παιδιών».

Τότε απότομα, κατάλαβα:

«Ξέρεις πού βρισκόμαστε Γρηγόρη; Στον πάτο του Καιάδα!»

«Ποιος είν’ αυτός ο Καιάδας;» απόρησε. Φανερό πως δεν είχε ξανακούσει το όνομα.

«Εδώ πετούσαν οι αρχαίοι Σπαρτιάτες, μόλις γεννιόντουσαν, τα κακοφτιαγμένα και ανάπηρα παιδιά. Γκρέμιζαν όμως και μεγάλους. Εδώ γκρέμισαν τον Αριστομένη με πενήντα συντρόφους του, αυτός όμως δε σκοτώθηκε. Κατά το θρύλο αρπάχτηκε από τα φτερά ενός γυπαετού, εγώ όμως πιστεύω πως γλίτωσε πέφτοντας στα μαλακά, πάνω στα κορμιά των σκοτωμένων συντρόφων του. Η ουσία είναι πως τελικά βγήκε από τον Καιάδα ακολουθώντας μιαν αλεπού. Άρα θα μπορέσουμε να βγούμε κι εμείς».

«Δε σπούδασες άδικα αρχαιολόγος» μου λέει με κάποιο θαυμασμό και άρχισε με μεγαλύτερο ενδιαφέρον να ερευνά το μέρος. Είχε προχωρήσει κάμποσο παρατηρώντας ερευνητικά το έδαφος, όταν τον άκουσα να μου φωνάζει:

«Δεν γκρεμίζανε μόνο οι αρχαίοι Σπαρτιάτες ανθρώπους. Τους μιμήθηκαν οι χίτες.  Έλα να δεις. Αυτός εδώ ήταν αντάρτης, δικός μας, όπως κι αυτοί εκεί πέρα».

Πήγα κοντά του. Ήταν σκυμμένος πάνω   από ένα πτώμα, τουμπανιασμένο καταχτυπημένο από το πέσιμο από τόσο μεγάλο ύψος, και σχεδόν γυμνό. Πήγαμε μαζί λίγο πιο πέρα και είδαμε και άλλα πτώματα συντρόφων μας. Θα ήταν καμιά δεκαριά. Απαίσιο το θέαμα που παρουσιάζανε, καθώς τα περισσότερα βρίσκονταν σε κατάσταση αποσύνθεσης  και ήταν μισόγυμνα ή εντελώς γυμνά. Ένα μονάχα ήταν  με ρούχα και φαινόταν σχεδόν πρόσφατο. Θα τον είχαν γκρεμίσει πριν από λίγες μόνο μέρες. Φορούσε μια κουρελιασμένη στολή, σαν τις δικές μας, που τις είχαν κάποτε ράψει οι κοπέλες της Γορτυνίας, τότε στα καλά χρόνια της κυριαρχίας μας. Ο Γρηγόρης, σύμφωνα με τη συνήθεια του έψαξε τις τσέπες του σκοτωμένου. Βρήκε μόνο ένα μικροσκοπικό μπλοκάκι. Το ξεφύλλισε και μου λέει:

«Κι αυτός κρατούσε ημερολόγιο, αλλά φαίνεται πως όταν τον ψάξανε δεν το βρήκανε. Ήταν βιαστικοί να τον ξεκάνουν».

Το ξεφύλλισε με περιέργεια.

«Δε γράφει πουθενά το όνομά του. Από τον γραφικό του χαρακτήρα φαίνεται πως ήταν γραμματισμένος» λέει και το έβαλε στην τσέπη του, όπως είχε κάνει με το ημερολόγιο του Θόδωρου.

Αποφασίσαμε να φύγουμε αμέσως από το καταραμένο βάραθρο. Μπορεί να ξανάρχονταν τίποτα χίτες να γκρεμίσουν κανένα δικό μας και να μας βλέπανε. Η πορεία μας, εκείνη που είχα ακολουθήσει μόνος μου πιο μπροστά, ήταν τώρα ακόμα πιο δύσκολη, καθώς κουβαλούσαμε και τους μπόγους.  Με χίλια ζόρια φτάσαμε ώς εκεί που φάρδαινε ο διάδρομος και τελικά καταλήξαμε στο θάλαμο με τη λιμνούλα. Ο Γρηγόρης σωριάστηκε σε ένα βραχάκι ανασαίνοντας βαριά. Φαινόταν πτώμα από την κούραση.

«Δε βλέπω να τη βγάζω» μου λέει, χάνοντας τη γνωστή αισιοδοξία του. «Το τραύμα κακοφόρμισε και με πονάει. Ψήνομαι κι από τον πυρετό. Νά πιάσε να δεις».

Έπιασα το χέρι του και μετά το μέτωπό του. Καίγανε. Και δεν είχαμε στα φάρμακα που κουβαλούσαμε ούτε ασπιρίνες ούτε κινίνο. Μ’ έπιασε απελπισία.

«Κάνε κουράγιο Γρηγόρη» του λέω, «θα κάτσουμε εδώ ώσπου να ξεκουραστείς και μετά θα συνεχίσουμε. Από δω πέρασε ο Αριστομένης και γλίτωσε. Θα γλιτώσουμε κι εμείς».

«Ποιος είπες πως

ήταν αυτός ο Αριστομένης;» ενδιαφέρθηκε να μάθει, παρά το χάλι που είχε.

«Ήταν ο αρχηγός των Μεσσηνίων στον δεύτερο Μεσσηνιακό πόλεμο. Όχι μόνο αντιστάθηκε στην Είρα, όταν οι Σπαρτιάτες πολιορκούσανε το κάστρο της δέκα ολόκληρα χρόνια, αλλά τους έδιωξε από εκεί, τους νίκησε σε πολλές μάχες και επιχείρησε να χτυπήσει την ίδια τη Σπάρτη. Τον έπιασαν με προδοσία και, όπως σου είπα, τον γκρέμισαν στον Καιάδα με άλλους πενήντα, αλλά γλίτωσε και συνέχισε τον πόλεμο. Να σκεφτείς έκανε πόσο μεγάλη εντύπωση στο λαό, που η παράδοσή του έχει διατηρηθεί στη Μεσσηνία ώς τις μέρες μας. Η λαογραφία έχει καταγράψει πολλούς θρύλους για τον Αριστομένη και σ’ ένα βράχο στο Μαίναλο, λένε, πως έχουν χαραχτεί τα ίχνη από τα πέταλα του αλόγου του».

«Οι λαϊκοί αγωνιστές μένουν τελικά αθάνατοι» μου λέει με κάποιο στόμφο, ξαναβρίσκοντας το ύφος του πολιτικού επίτροπου.

(Συνεχίζεται)

 

92 Σχόλια προς “Χθόνια Οδύσσεια (διήγημα του Δημήτρη Σαραντάκου) – 6”

  1. Νέο Kid said

    Τελικά ο Καιάδας έχει αποδειχτεί ιστορικά/αρχαιολογικά ή ήταν μύθος?

  2. leonicos said

    Ευτυχώς που χτύπησα το κουδούνι

  3. leonicos said

    Και μχρι να το γράψβ κι αυτό, με πρόλαβε άλλος. Αλλά εγώ χτύπησα το κουδούνι στο χτεσινό αφου σημερινό δεν υπήρχε. Νο 101 της χθες

  4. leonicos said

    Υπάρχουν διάφορα βάραθρα στη Λακωνία. Το ποιο ακριβώς εθεωρείτο ο Καιάδας δεν είναι γνωστό. Όπως δεν αναφέρεται πουθενά να εφαρμοζόταν τέτοιου είδους ευθανασία, τουλάχιστον στους ιστορικούς χρόνους. Και τούτο διότιασφαλώς θα είχε εγκατασταθεί κάποιου είδους τελετουργία, κάποια επισημότητα, και θα είχε αφήσει κάποια μαρτυρία

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2-4 Εδώ λέει ότι έχουν βρεθεί οστά στον πυθμένα

    http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=9905

  6. Ωχ… όπως μπήκαν οι δυο τους στη σπηλιά και από κει στο βάραθρο θα είχε βγει ο Αριστομένης με την αλεπού. Δεν βλέπω φως 😦

  7. leonicos said

    Το άρθρο βεβαια φερνει ανατριχίλες

  8. leonicos said

    Το πιο ενδιαφέρον θα είναι να βρουν την ίδια αλεπού, του Αριστομένη….

    Ακόμα και το ίδιο βάραθρο να ήταν, γίνονται τόσες αλλαγές στους χώρους αυτούς, που και η είσοδο θα είχε κλείει αν υπήρχε, και πολλές θα είχαν ανοίξει που δεν υπήρχαν.

  9. leonicos said

    Πάντως, έχω αρχίσει να φοβάμαι.

    Το μόνο που με παρηγορεί είναι ότι τελικώς ο Δημήτρης Σαραντάκος βγήκε και τα έγραψε.

    Άρα βγηκε και δεν πέθανε εκεί.

  10. Αγγελος said

    Mα είπαμε, Λεώνικε (9), πρώτον το διήγημα είναι φανταστικό και δεύτερον και μέσα στο διήγημα ο αφηγητής (που πρέπει βέβαια να επέζησε, αφού διηγήθηκε στον συγγραφέα την οδύσσειά του) ΔΕΝ είναι ο Δημ. Σαραντάκος!

  11. θυμίζει έμενταλ ετούτο το βουνό
    σπηλιές παντού και διάδρομοι σωλήνες
    και δυο αντάρτες που γυρεύαν ουρανό
    ν’ αντιπαλεύουν πυρετούς και πείνες

  12. atheofobos said

    Και για όσους ενδιαφέρονται για την τύχη του Αριστομένη. Πέθανε στη Ρόδο, κοντά στο βασιλιά Δαμάγητο, ο οποίος ήταν γαμπρός του από την τρίτη κόρη του.

  13. nikiplos said

    ωραίο και αυτό το μικρό απόσπασμα… και κρύβει και τη δυσωδία που θα αναδείκνυε ο χώρος του βαράθρου (στην παραλήγουσα τονίζεται άραγε?) από τα καινούρια πτώματα…

  14. Νέο Kid said

    Λίγο παραμύθι φαίνεται η κατακρήμνιση του Αριστομένη…
    Δηλαδή, πολέμαγε τους Σπαρτιάτες δέκα και βάλε χρόνια, ήταν ο μπιν λαντεν της εποχής και αυτοί οι αφελείς δεν σιγουρεψαν ότι τα είχε τινάξει πριν τον σουτάρουνε…; no way!

  15. nikiplos said

    11@ μα ακριβώς είναι νεκροί ήδη οι δύο αυτοί αντάρτες συμβολικά. Είναι κάτω από τη γη και διαβαίνουν διάφορα διαμερίσματα συναντώντας συντρόφους τους, τωρινούς ή παλαιούς. Σαν τον Οδυσσέα που κατέβηκε στον Άδη ένα πράγμα… Δεν έχει σημασία η πραγματολογική ύπαρξη των σπηλαίων. Είτε είναι δύο, είτε ένας ίσον κανένας, αφού όλοι οι άλλοι σύντροφοί τους είναι ήδη νεκροί.

  16. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    11 Καλό!

  17. nikiplos said

    14@, όχι μόνο γλύτωσε, αλλά έμπαινε νύχτωρ στη Σπάρτη και εξόντωνε προσωπικούς του εχθρούς και αντιπάλους. Ήταν ένας Σούπερμαν της Αρχαιότητας… Γι’ αυτό και τελικά έκαναν μαζί του συμφωνία να ξεκουμπιστεί…

  18. Νέο Kid said

    17. Σιγά να μην ίδρυσε και τη Μαύρη Θύελλα ρε φίλε!… 😜

  19. nikiplos said

    18@ Ρε Κίντ, πολλά δεν πιστεύω από τούτα… απλά τα μεταφέρω… 🙂

  20. Κουνελόγατος said

    Αν θυμάμαι καλά, ο Σαράντος Καργάκος γράφει πως ο Καιάδας δεν υπήρξε ή κάτι τέτοιο. Ας μιλήσουν οι αρμόδιοι.

  21. Κουνελόγατος said

    Καλημέρα δεν είπα, δεν έγραψα τπ.

  22. sarant said

    20 Ο Καργάκος δεν είναι αξιόπιστος διότι κινείται από ιδεολογικά κίνητρα. Θεωρεί τον Καιάδα στίγμα και τον αρνείται. [Μπορεί να μην υπήρξε Καιάδας, αλλά δεν το αποδεικνύει η εναντίωση του Καργάκου].

  23. Κουνελόγατος said

    Είναι ξεκάθαρο αυτό. Περισσότερο στέκομαι στην έλλειψη στοιχείων. Ούτως ή άλλως, η αρχαία Σπάρτη είναι ένα μυστήριο, αφού δεν έχει βρεθεί κάτι σχετικό, όπως έγινε π.χ. στις άλλες πόλεις.

  24. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    @22. Νικοκύρη, ὅταν μιλάω σὲ φίλους καὶ γνωστοὺς γιὰ τὸ ἱστολόγιο τοῦ Σαραντάκου, κάποιοι* μοῦ λένε πὼς τὸν ὲἶχαν καθηγητὴ στὸ φροντιστήριο!

    Προφανῶς παίρνουν τὸ Σαράντ- ἀπὸ τὸ μικρὸ ὄνομα καὶ τὸ -ακος ἀπὸ τὴν κατάληξη τοῦ ἐπωνύμου τοῦ Σαράντου Καργάκου.

    Τὰ περίεργα παιχνίδια τοῦ μυαλοῦ. 🙂

    *Αὐτὸ οἱ παλιότεροι· οἱ πιὸ νέοι μὲ ρωτοῦν: «ὁ δημοσιογράφος;»

    Πάντως ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι συναντῶ ὄλο καὶ περισσότερους ποὺ γνωρίζουν τὸ ἱστολόγιο.

  25. Alexis said

    #1: Μάλλον υπήρχε αλλά δεν ήταν ακριβώς αυτό που νομίζουμε ή που έχουμε ακούσει από τον σχετικό μύθο.
    Το λινκ του #5 φαίνεται αξιόπιστο. Με βάση αυτό εγώ πιστεύω ότι ήταν ένα βάραθρο που το χρησιμοποιούσαν κατά καιρούς ως έναν ιδιότυπο τόπο εκτέλεσης αντιφρονούντων, πολιτικών αντιπάλων, αιχμαλώτων πολέμου κλπ.
    Δεν υπάρχει πάντως κανένα αρχαιολογικό στοιχείο που να δείχνει κατακρήμνιση βρεφών.

  26. Georgios Bartzoudis said

    Λιτή και εξαιρετική η αφήγηση.
    Κατά τα λοιπά, αμαρτίες …πατερούληδων παιδεύουσι συντρόφους! Ευτυχώς που νικηθήκαμε σύντροφοι: Ο Αριστομένης πολεμούσε για τη λευτεριά και μεις για τη σκλαβιά!

  27. Γιάννης Ιατρού said

    Χαιρετώ.

    24: Δημήτρη, να προσέξεις λίγο περισσότερο τις παρέες σου (η κατάσταση πάντως βελτιώνεται, όπως αφήνεις να διαφανεί 🙂 🙂 🙂 )

    Για τον Καιάδα: Κάτι σαν την Μαρμάγκα…, ξέρει αυτός! 🙂

    Κατά τα άλλα:
    Όντως θρίλερ το διήγημα, αλλά δείχνει πολύ παραστατικά και πόση δύναμη για να επιζήσει έχει μέσα του ο άνθρωπος και το τι τράβηξαν οι κατατρεγμένοι στον εμφύλιο αλλά και γενικά, σε κάθε εποχή. Η φύση, τα δάση, οι σπηλιές κλπ. ήταν πάντα καταφύγιο των κατατρεγμένων.

  28. Γιάννης Ιατρού said

    27 (συνέχεια): … Η φύση, τα δάση, οι σπηλιές κλπ. ήταν πάντα καταφύγιο..
    Ζωντανό παράδειγμα στις μέρες μας, η «σπηλιά του Γέρακα», όπου κρύβεται εδώ και πολλές μέρες γνωστός σχολιαστής 😉😂😜

  29. Γιάννης Ιατρού said

    Για τον Καιάδα και τον Αριστομένη δυό λόγια με παραπομπές:

    Η ασπίδα του Αριστομένη έφερε αετό, με τα φτερά του να φθάνουν ως την άντυγα (Παυσανίας [4, 16, 7]: «επίθημα δε εστίν αυτής αετός τα πτερά εκατέρωθεν εκτετακώς ες άκρον την ίτυν»).

    Ο αετός ως επίσημο των ασπίδων σχετίζεται ενδεχομένως με το θρύλο που παραδίδει ο Παυσανίας (4, 18, 5), για έναν αετό που έσωσε τον ήρωα από τον Καιάδα. Η ασπίδα αυτή αφιερώθηκε από τον Αριστομένη στο ιερό του Τροφωνίου και χρησιμοποιήθηκε από τον Επαμεινώνδα ως μέσον στρατηγικής προπαγάνδας πριν από τη μάχη των Λεύκτρων, στην έκβαση της οποίας, συνέβαλε δια της ασπίδας του ο Αριστομένης, με αποτέλεσμα και την απελευθέρωση της πατρίδας του.

    Σύμφωνα με τον Παυσανία (4, 16, 7 και 9, 39, 14) η ασπίδα αυτή επί των ημερών του βρισκόταν στο ιερό του Τροφωνίου. Για την ασπίδα αυτή και για συσχετισμό της μορφής της με τη μορφή ασπίδων από το Ιδαίον, βλ. Marinatos Sp., «The Shield of Aristomenes», στο Freeman-Sandier Lucy (εκδ.), Essays in Memory of Karl Lehmann, Νέα Υόρκη 1964, σ. 223-226. Η ασπίδα αυτή αποτέλεσε αντικείμενο θρύλου. Πολύαινος, Στρατηγημάτων Β, 31, 2: «έδοξε τοις Λάκωσιν άπαντας κατακρημνίσαι, τους μεν άλλους γυμνούς, τον δε Αριστομένην διά την δόξαν της αρετής εν τοις όπλοις. Οι μεν δη άλλοι κατενεχθέντες παραχρήμα ετελεύτησαν- του δε Αριστομένους η ασπίς εφελκομένη τον αέρα ελαφρώς αυτόν επί της γης κατήνεγκεν».

  30. Alexis said

    #28: Ποιος τον κατατρέχει; 🙂

  31. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    28 Με ξηρά τροφή για εβδομάδες και το FN που του ξέμεινε απ’ τους αλεξιπτωτιστές 🙂

  32. Γιάννης Ιατρού said

    Και μια παρατήρηση για τον σύνδεσμο στο #5:

    Ο Καιάδας, ο Στράβων τον αποκαλεί «δεσμωτήριον το παρά Λακεδαιμονίους σπήλαιο τι», που μας αναφέρει η αρχαιολόγος κα. Αγγελική Καζνέση, ταυτίζεται σήμερα με το σπηλαιοβάραθρο του χωριού Τρύπη (10 χλμ. βορειοδυτικά της Σπάρτης), βάσει των περιγραφών του αρχαίου περιηγητή Παυσανία (τον αποκαλεί «απότομο και βαθύ βάραθρο»), του Πλούταρχου κ.ά., καθώς και του σύγχρονου Γάλλου περιηγητή O. Rayet, ο οποίος το επισκέφτηκε το 1879.

  33. Γιάννης Ιατρού said

    30: χαχα, οι Ερινύες ρε συ. Δεν πρόλαβε αφενός να αναδιαρθρώσει ικανοποιητικά, εκτός των οικείων του, την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση στον Γέρακα και αποδύο να πείσει την πλειοψηφία των εδώ σχολιαστών για την άμεση ανάγκη επιμόρφωσής τους (στο γνωστό φροντιστήριο…) στον τομέα των επενδύσεων στον χρηματοοικονομικό τομέα (π.χ. forex κλπ.). 🙂 😉😂😜😎

    32 (συνέχεια) : Και μιά φωτό

  34. Παναγιώτης Κ. said

    Γιατί δεν το λέτε απευθείας ότι είναι αισθητή η απουσία του;

  35. Γιάννης Ιατρού said

    Για τον Καιάδα, σημερινή προσφορά του υπογείου 😎, η σχετική δημοσίευση του καθηγητή τoυ Πανεπ. Κρήτης και έφορου αρχαιοτήτων Πέτρου Θέμελη (1985) Καιάδας.

    Τα λέμε αργότερα, έχω να κάνω και αγροτικές εργασίες, προτού πιάσει από αύριο/μεθαύριο το κρύο (λένε…😜)

  36. # 33

    Κάπως απληροφόρητο σε βρίσκω…κάπου πήρε το μάτι μου μια (διαφήμιση εννοείται) όπου ο Ιωαννης(;) Λάτσης καλεί τους Ελληνες για να μην υποφέρουν οικονομικά, να προλάβουν να γραφτούν μέλη (με 250 ευρώ ελάχιστη συμμετοχή) και να κερδίζουν συνεχώς από τις αυξομειώσεις των κρυπτονομισμάτων χωρίς καθόλου εκπαίδευση ( εδώ έστριψε το μαχαίρι στην πληγή του Λάμπρου 🙂 ) αφού τις συναλλαγές τις κάνει σούπερ-ντούπερ κομπιούτερ αυτομάτως. Πριν επέμβουν οι τράπεζες και σταματήσει το νταβαντούρι (κάποιος Λάτσης δεν έχει την Γιούρομπανκ ; )
    Κατά τα ειωθότα, τρέξτε να προλάβετε, λίγες θέσεις έχουν μείνει για την Ελλάδα, η κυρία Κούλα έβαλε 250 ευρώ και σε μια βδομάδα κέρδισε 4369,66 ευρά, ο κυρΑλέξης έβαλε 750 και κέρδισε 1352,87, άλλος που χαζορωτάει «κι αν χάσω ;» και του απαντάνε «συμβαίνει σπάνια για μια μέρα αλλά στο τέλος θα κερδίσεις» και τέτοια ωραία σαν τα ματζούνια που αδυνατίζουν τις χοντρές κυρίες και μεγαλώνουν τα ματζαφλάρια των αδικημένων κυρίων

  37. sarant said

    24 Δημήτρη, κι άλλοι το έχουν κάνει αυτό το μπέρδεμα…

    35και πριν: Μπράβο στο υπόγειο!

  38. leonicos said

    Πάντως ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι συναντῶ ὄλο καὶ περισσότερους ποὺ γνωρίζουν τὸ ἱστολόγιο

    Εγώ μιλάω γι’ αυτό σαν κάτι το ποποίο πρέπει να ξερουν όλοι. Κάτι σαν την Καθημερινή, τον Ριζοσπάστη, την Εστία…. άντε και την Αυγή

  39. leonicos said

    Πάντως, ξεχνάω ότι πρόκειται για φανταστική διηγηση. Είναι απολύτως ζωντανή.

    Και δεν πάσχω από κλειστοφοβία. Αν μου εξασφαλίσεις ότι θα βγω, μπαίνω οπουδηποτε. Έχω περάσει ολοκληρο το… (δεν μου έρχεται) στη Σάμο ενώ η Φωτεινή σταμάτησε ατα 100 μέτρα

  40. leonicos said

    Ευπαλίνειο όρυγμα

  41. leonicos said

    11

    Το είπε και ο Σερ Σαρ πιο πάνω, εξαιρετικό. Χτενισέ το λίγο να βγάεις το έμενταλ, που το κάνει χιουμοριστικό, γιατί στην πραγματικότητα δεν είναι

  42. leonicos said

    35 Τελικώς ο Καιάδας υπήρξε.

    Αυτό είναι όντως η ΠΡΩΤΗ πληροφορία του 2020

  43. leonicos said

    Τα περί ελλήνων στην Κιλικία ήταν η τελευταία του 2019

    και ας αναρτήθηκε φέτος

  44. ΓΤ said

    (Άλλα ήθη: 05.10.2019, στο Μπράιτον-Τότεναμ (3-0), οπαδός των Γλάρων ξεστομίζει ρατσιστικά συνθήματα εναντίον οπαδών και παικτών, συλλαμβάνεται από την Αστυνομία του Σάσεξ, δικάζεται, καταδικάζεται σε μη εξαγοράσιμη φυλάκιση δύο μηνών, χωρίς αναστολή, και, από χτες, η Μπράιτον τον αποβάλλει διά βίου από το γήπεδό της και του απαγορεύει, επίσης, την είσοδο σε οποιαδήποτε εκδήλωση του κλαμπ…)

  45. BLOG_OTI_NANAI said

    35: Αυτό που ανέβασε ο Γιάννης είναι από το περιοδικό «Αρχαιολογία».

    Υπάρχει και η αρχική εκτενής μορφή της μελέτης από το περιοδικό «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΑΝΑΛΕΚΤΑ ΕΞ ΑΘΗΝΩΝ» (1982, ΤΕΥΧΟΣ 1), σε PDF ΕΔΩ: http://s000.tinyupload.com/index.php?file_id=70509199753476027454

    Όσο έψαξα πάντως, φαίνεται ότι πέρα από την μελέτη αυτή, η αρχαιολογική εταιρεία δεν ξανασχολήθηκε με το θέμα.

    Εδώ η τελευταία μιάμιση σελίδα των συμπερασμάτων:

  46. BLOG_OTI_NANAI said

    45: Να προσθέσω: είτε η αρχαιολογική εταιρεία δεν ξανασχολήθηκε με το θέμα, είτε ασχολήθηκε και δεν βρήκε κάτι άξιο δημοσίευσης.

    Υπάρχει μια αναγγελία έρευνας από το 2006:

  47. Χρήστος Δ. Τσατσαρώνης said

    Λόγω ενασχόλησης με τη δραστηριότητα (Σπηλαιολογία), έχω κατέβει στον Καιάδα (στην Τρύπη) – πολύ ωραία είναι!
    Είναι και στην πατρίδα μου άλλωστε…

    Χρήστος Δ. Τσατσαρώνης
    http://www.badsadstories.blogspot.gr
    http://www.badsadstreetphotos.blogspot.gr

  48. Γιάννης Ιατρού said

    Η αναφορά στο σχ. 32 στην επίσκεψη του βάραθρου το 1879 από τον Olvier Rayet προέρχεται από προσωπική του αφήγηση, την οποία αναφέρει σε σύγγραμμα για άλλο θέμα (La poésie alexandrine sous les trois premiers Ptolémées, (1882), βρίσκεται εύκολα στο archive.org 😉🤩), ο φίλος του, επίσης Γάλλος, Auguste Couat, εδώ (σελ. 344 ff):

  49. Γιάννης Ιατρού said

    48: και η συνέχεια:

  50. loukretia50 said

    Αποθέτες μάλλον ήταν άλλο βάραθρο – τόσα υπάρχουν!
    Και η σχετική αναφορά στον Πλούταρχο – βίος του Λυκούργου :

    «…Τὸ δὲ γεννηθὲν οὐκ ἦν κύριος ὁ γεννήσας τρέφειν, ἀλλ’ ἔφερε λαβὼν εἰς τόπον τινὰ λέσχην καλούμενον, ἐν ᾧ καθήμενοι τῶν φυλετῶν οἱ πρεσβύτατοι καταμαθόντες τὸ παιδάριον, εἰ μὲν εὐπαγὲς εἴη καὶ ῥωμαλέον, τρέφειν ἐκέλευον, κλῆρον αὐτῷ τῶν ἐνακισχιλίων προσνείμαντες· εἰ δ’ ἀγεννὲς καὶ ἄμορφον, ἀπέπεμπον εἰς τὰς λεγομένας Ἀποθέτας, παρὰ Ταΰγετον βαραθρώδη τόπον, ὡς οὔτε αὐτῷ ζῆν ἄμεινον ὂν οὔτε τῇ πόλει τὸ μὴ καλῶς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πρὸς εὐεξίαν καὶ ῥώμην πεφυκός. ὅθεν οὐδὲ ὕδατι τὰ βρέφη, ἀλλ’ οἴνῳ περιέλουον αἱ γυναῖκες, βάσανόν τινα ποιούμεναι τῆς κράσεως αὐτῶν. λέγεται γὰρ ἐξίστασθαι τὰ ἐπιληπτικὰ καὶ νοσώδη πρὸς τὸν ἄκρατον ἀποσφακελίζοντα, τὰ δ’ ὑγιεινὰ μᾶλλον στομοῦσθαι καὶ κρατύνεσθαι τὴν ἕξιν. ἦν δὲ περὶ τὰς τροφοὺς ἐπιμέλειά τις μετὰ τέχνης, ὥστ’ ἄνευ σπαργάνων ἐκτρεφούσας τὰ βρέφη τοῖς μέλεσι καὶ τοῖς εἴδεσιν ἐλευθέρια ποιεῖν, ἔτι δὲ εὔκολα ταῖς διαίταις καὶ ἄσικχα καὶ ἀθαμβῆ σκότου καὶ πρὸς ἐρημίαν ἄφοβα καὶ ἄπειρα δυσκολίας ἀγεννοῦς καὶ κλαυθμυρισμῶν. διὸ καὶ τῶν ἔξωθεν ἔνιοι τοῖς τέκνοις Λακωνικὰς ἐωνοῦντο τίτθας· …»

    Υπάρχει μεταφρασμένο στην Ανέμη, αλλά πιάνετε το νόημα νομίζω!

  51. loukretia50 said

    Όσο για την απόσταση των 10 περίπου χιλ. της Σπάρτης από τον Καιάδα, κάπου διάβαζα ότι δεν ήθελαν να φέρει η πόλη το βάρος του μιάσματος.

  52. Γιάννης Ιατρού said

    Λού, πέρασε η μπόρα (πονοκέφαλος;) 😉🤩 Χαιρόματσε!

    49: (συνέχεια) και μία ακόμα αναφορά (του 1985, στην επικυριαρχική, μερική μετάφραση του παλιού βέβαια) σχετική με την τοποθεσία του Καιάδα, για βοήθεια σε όσους δεν πρόσεχαν στο σχολείο στα Γαλλικά, για να καταλάβουν καλά το τι λέει ο ποιητής στο 49 🙂 🙂

  53. sarant said

    Πολύ ενδιαφέροντα όλα αυτά για τον Καιάδα!

    47 Και πώς ήταν, Χρήστο;

  54. Jane said

    Οι σπηλιές και γενικά τα υπόγεια μου προκαλούν ένα ψυχοπλάκωμα παρόλο που γενικά δεν φοβάμαι τα σκοτάδια και τα κλειστά μέρη. Ο Δημήτρης Σαραντάκος έχει αποδώσει φοβερά την πορεία των πολιορκημένων προς το φως και την ατμόσφαιρα μέσα στο σπήλαιο.

    Αγόρασα το βιβλίο πριν από δεκαπέντε μέρες και το διάβασα σε ένα Σαββατοκύριακο.
    Όσοι δεν το έχουν πάρει, το συνιστώ ανεπιφύλακτα.
    Δεν θα κάνω σπόιλερ αλλά η δεύτερη ιστορία είναι το κάτι άλλο για όσους αγαπούν το υπερφυσικό στοιχείο.
    Μου θύμισε εκείνη τη σειρά που έδειχνε παλιά , τη ζώνη του λυκόφωτος.

  55. Γιάννης Ιατρού said

    53: αλλά μας αποκρύπτεις αυτά που έχουν γράψει για τον Καιάδα οι φίλοι σου 🙂 🙂 🙂 🙂 όπως θά ΄λεγε κάποια ψυχή!

  56. Χρήστος Δ. Τσατσαρώνης said

    53 – όπως όλα τα σπήλαια, τελείως σκοτεινά, υγρά, θεωρητικά «ξένα και εχθρικά» για τον άνθρωπο, ιδανικά για τον σπηλαιολόγο, δεν απαιτείται καταρρίχηση με σχοινί και τεχνικά μέσα, αλλά και δε συστήνεται για τον μη έχοντα εμπειρία σε καμμία περίπτωση και επ’ ουδενί άνευ συνοδείας… σαφώς είχα κράνος, φακό κ.λ.π. και κατά παράβασιν μπήκα μόνος…
    υπάρχει σκαρίφημα παλαιάς χαρτογράφησης στο διαδίκτυο

    Χρήστος Δ. Τσατσαρώνης

  57. loukretia50 said

    Όχι εντελώς, αλλά δεν έχω αναπνευστικά – αυτό για τυχόν κακεντρεχείς συνειρμούς!

    52. Ο αμερικανός ιστορικός Κendrick Pritchett το 1985 (Studies in Ancient Greek Topography, Berkeley 1985, 58-60), διάβασα ότι δε γνώριζε τότε την ελληνική έρευνα του 1983.
    Υπάρχει ολόκληρο κι εδώ : https://books.google.gr/books?id=qjrnYZRHgX4C&pg=PA60&lpg=PA60&dq=%22kaiadas%22+ancient+sparta&source=bl&ots=kzVgID8YHK&sig=ACfU3U1lMcN3Ypns_DxUe2ggr1lJ-aXIwg&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwju1f_5lLjnAhU54KYKHdjUAG84ChDoATAGegQIChAB#v=onepage&q=%22kaiadas%22%20ancient%20sparta&f=false

    Μικρό βιντεάκι. https://youtu.be/Mpy_L2tKx-Q?t=40 Δε μπορούσε να προχωρήσει λίγο πιο μέσα?

  58. sarant said

    54 Λες να τη βάλω κι αυτήν τώρα που τελειώνει τούτη εδώ;

    55 Χαχαχά!

    56 Και έχει κόκαλα κάτω;

  59. mitsos said

    Μικρή πάλι η τζούρα από το θρύλερ.

    Έστω κι έτσι ευχαριστούμε τον Νικοκύρη,
    τους σχολιαστές ,
    και τα επιτελεία των υπογείων.

  60. mitsos said

    θρίλερ βεβαίως, με θρύλους και θρήνους …

  61. Jane said

    #58

    Μμ..δεν ξέρω.
    Εσείς θα αποφασίσετε, κύριε Σαραντάκο.
    Εγώ προτείνω να το αγοράσουν οι μπλογκοεπισκέπτες το βιβλίο.
    Είναι μικρό αλλά ζουμερό. 🙂

  62. Χρήστος Δ. Τσατσαρώνης said

    58 όχι κάτι μαζικά ή ευδιάκριτα ορατό (από εμένα τουλάχιστον – δεν παρέμεινα για μεγάλο διάστημα), έφθασα μέχρι το κατώτερο σημείο από όπου ξεκινά πλέον ένα στενό και κατ’ αρχάς, φαινομενικά κάθετο τμήμα για το οποίο δεν είχα σαφείς πληροφορίες και δεν εισήλθα για λόγους ασφαλείας καθ’ ότι και μόνος…

    Χρήστος Δ. Τσατσαρώνης

  63. Γιάννης Ιατρού said

    62: ..δεν παρέμεινα για μεγάλο διάστημα..
    καταλάβαμε… 🙂 🙂 🙂

  64. Γιάννης Ιατρού said

    57α: Α, μάλιστα, κατάλαβα, είναι βαριάς μορφής…. 🙄😜

  65. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  66. Κουτρούφι said

    #35, #45 κλπ. Ραδιοχρονολόγηση των οστών του βαράθρου έδειξε ότι χρονολογούνται την περίοδο 755 – 415 π.Χ.
    http://old.school.med.uoa.gr/uploads/media/DISCOVERY_CHANNEL.docx
    Απ’ όσο έψαξα, σχετική εργασία υπάρχει στα πρακτικά συνεδρίου που έγινε το 2005 με τίτλο «Καιάδας: Από τον μύθο στην ιστορία». Τα πρακτικά εκδόθηκαν το 2008.

  67. Μαρία said

    66
    755 – 415 ακριβώς; Μας δουλεύουν; 🙂

  68. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το βιβλίο διαβάζεται μονορούφι. Οι περιγραφές αυτής της κατακόμβης της αγωνίας, το έχω ξαναπεί ότι με συγκλόνισαν. Σα να έχω μπει σ΄εκείνα τα τάρταρα, σα να γδάρθηκα στα κατασκότεινα εκεί κάτω. Είναι πολύ δυνατή η γραφή και η περιγραφή.
    Άλλη μια φορά ευγνώμων για την ανατριχίλα μου που μου άφησαν στην ψυχή οι ανθρώποι και ο τόπος με τον τρόπο του Μίμη Σαραντάκου.

    11 Τζη, πετυχημένο πολύ!

    Καιάδας, η είσοδος του βαράθρου

  69. Prince said

    Nαι, αλλά με το παλιό ημερολόγιο… 🙂

  70. loukretia50 said

    Λένε στα έγκατα της γης είν’ η Αχερουσία
    Όποιος αντέχει όρθιος κερδίζει αθανασία

  71. Γιάννης Ιατρού said

    67: Ε, δεν το γράφει κι έτσι, κάποιους μέσους όρους έδωσε (με τη βοήθεια της ιστορίας 🙂 ). Η ραδιοχρονολόγηση δεν έχει τόοοσο μεγάλη ακρίβεια, γύρω στο ±1%, χωρίς να το πολυζορίσουν (με επιταχυντές κλπ.). Στα 2500 χρόνια περίπου ±30 χρόνια.

    68: Ναι, ναι, αγριεύεσαι που το διαβάζεις… Έφη (ρε που φύτρωσε η συκιά! Θα τη χαλάσει την είσοδο..)

    69: 👍

  72. Αγγελος said

    (67) Όχι, δεν μας δουλεύουν. Προφανώς εννοούν γύρω στο 585 π.Χ. με πιθανό σφάλμα ίσαμε 170 χρόνια. Το «πιθανό σφάλμα» δεν σημαίνει ότι είναι αδύνατο να είναι 171 χρόνια το λάθος, σημαίνει απλώς ότι με πιθανότητα 95% (ή κάποιο άλλο εξίσου αυθαίρετο όριο) δεν υπερβαίνει τα 170.

  73. leonicos said

    Σας διήγειρε ο Καιάδας. Να δούμε πότε θα διεγειρει κι εκείνους που πρέπει. Ασφαλώς δεν αρκεί η παλληκαριά και η αποφασιστικότητα που μόνο ζημιά συνήθως κάνουν, Θέλει πρόγραμμα, εξοπλισμό, γνώση (δηλαδή σπηλαιολόγους όχι ερασιτέχνες) και προφανώς λεφτά.

    Το ερώτημα είναι τι θα γίνει αν ανακαλυφθεί το ίδιο, κόκκαλα κοκκαλα κοκκαλα και σε άλλα σπήλαια. Θα μπερδευτούμε. Θα τα ψάξουμε όλα; Και ποιο θα είναι το αρχαιολογικό αποτύπωμα, που μπορεί να μην υπάρξει.

    Η αλήθεια είναι ότι οταν έχεις εκατοντάδες αρχαιολογικούς χώρους ανεξερεύνητους, εκτεθειμένους και απρόσιτους στο κοινό γιατί δεν έχεις φύλακες λόγω μηδαμινης επισκεψιμότητας, το να ψάξεις απλώςκόκαλα είναι απογοητευτικό και μη παραγωγικό.

    Εντουτοις, πέραν της ιστορίας υπάρχει και η βιολογία. Αυτο το βάραθρο είαι στην πραγματικότητα πηγή καταπληκτικού υλικού για τη διερεύνηση νοσων, οστικών παθήσεων, καταγμάτων που πορώθηκαν. π.χ. πώς ανέτασσαν ένα κάταγμα πριν την ακτινογραφία; και με τι ποσοστό επιτυχίας.

    Θυμάστε τον Βλάχο στις Κουκουβάουνες; Τον είχα γνωρίσει τον μπαρπα Θανάση. Ακ΄μα λέγεται ‘στάση Βλάχου’. Έκανε ανατάξεις στιγμιαίες και τέλειες μόνο με την αφή. Οι επίγονοι σπούδασαν έγιναν ορθοπαιδικοί (τέλειωσε η διαμάχη ε/αι) και πιθανότατα να έχουν εξισου επιτυχίες αλλά τώρα το ίδιο το κάουν και αλλού. Ενώ τότε ένα ήταν ο Βλάχος. Και είχε έναν κουμπαρά να του ρίχνουν ό,τι ήθελαν για να χτίσει τον Αη θανάση. Δεν έμαθα ποτέ αν τα κατάφερε. Η κόρη του ήραν γειτόνισσά μας, παντρεμένη με κάποιον Δέδε. Το έμαθαα τυχαία, όταν πεθανε από λευχαιμία, και ήρθε ο πατέρας της στο σπίτι. τόσο ταπεινοί άθρωποι

  74. Αγγελος said

    Συγνώμη, μάλλον ανοησία είπα προηγουμένως. Η ραδιοχρονολόγηση ενός αντικειμένου 2500 ετών δεν έχει τόσο μεγάλο πιθανό σφάλμα. Μάλλον πρόκειται για ευρύ φάσμα ηλικιών. Καλά θα κάνω να πάω για ύπνο…..

  75. Pedis said

    Άλλο λέει (και καθόλου δεν ακούγεται μπαρούφα):

    Διαπιστώθηκε, (ύστερα από ραδιοχρονολόγηση με C14) ότι ο σκελετικός πληθυσμός που βρέθηκε στο σπηλαιοβάραθρο, ανήκε σε άτομα που έζησαν μεταξύ 755-415 π.Χ., δηλαδή στην αρχαία Σπάρτη και κατά την περίοδο των τριών Μεσσηνιακών πολέμων. ( Δρ. Γιάννης Μανιάτης).

    Η θανάτωση με κατακρημνισμό ήταν αρκετά διαδεδομένη. Οι Ρωμαίοι λ.χ. είχαν γι αυτή τη δουλειά τoν γκρεμό της Ταρπείας (Tarpea) στο κέντρο της Ρώμης.

    Και λόγω θέσης πρέπει να θεωρούνταν επί μακρόν μοναδική τουριστική ατραξιόν της παλιάς ρεπουμπλικανικής Ρώμης, τουλάχιστον μέχρι την εποχή που παρουσιάζονταν καλύτερα οργανωμένα και πολύ πιο ενθουσιώδη λαικά θεάματα τα οποία σπονσοράρισε πρώτος ο Πομπήιος σε κατάλληλους για τις φολκλοριστικές εκδηλώσεις χώρους με γκεστ σταρ τους ελέφαντες …

  76. Alexis said

    #70: Από τη γη στον ουρανό είν’ ένα μονοπάτι
    κι απ’ τη ζωή στο θάνατο δυο δάχτυλα και κάτι.
    (…είπε ο Λεωνίδας και γκρεμοτσάκισε τον αγγελλιαφόρο του Ξέρξη στο βάραθρο)
    Βεβαίως τα αμερικανάκια που δεν γνώριζαν από ποίηση, και δη ελληνική, απέδωσαν το δίστιχο πολλούς αιώνες αργότερα, με το πεζότατο «This is Sparta!» 😂

    Μπρρρρ…., κι είναι και περασμένα μεσάνυχτα, η ώρα που βγαίνουν οι καλικάντζαροι! 😊

  77. Μαρία said

    75
    Είναι γνωστό οτι η μέθοδος χρονολόγησης με άνθρακα 14 δεν μπορεί να δώσει ακριβή χρονολογία 755 ή 415. Μια σωστή διατύπωση θα ήταν απο τα μέσα περίπου του 8ου μέχρι περίπου τα τέλη του 5ου π.Χ. αι.

  78. loukretia50 said

    76. Alexis
    Αχ! αμερικανιές! Πριν τον σουτάρει ο Λεωνίδας φώναξε:
    Γην και ύδωρ θέλεις bro?
    πάρε νάχεις – τούκα προ!
    ————————————–
    Και δε θυμάμαι να είσαι φαν του Τόλκιν να συμπεράνεις ότι από τον Αριστομένη εμπνεύστηκε τη φάση με τους αετούς !

    Πάντως η βρεφοκτονία, ειδικά στις περιπτώσεις μη αρτιμελών ή παραμορφωμένων, συχνά και ανεπιθύμητων παιδιών, ήταν παγκόσμια πρακτική.
    Γιατί το αποκλείουμε για τη Σπάρτη? Μας χαλάει την εικόνα? Ειδικά αν το έκαναν τελετουργικά, αντί να εξαφανίζουν διακριτικά τα άτυχα νεογέννητα, δεν έρχεται σ΄αντίθεση με αυτά που μάθαμε για τις αξίες τους.
    Εννοείται πως μέχρι να βρεθούν αποδείξεις, μένει η αμφιβολία.

  79. Γς said

    Ο μύθος της ρίψης βρεφών στον Καιάδα κι ο φίλος μου o καθηγητής Θεόδωρος Πίτσιος

  80. BLOG_OTI_NANAI said

    Ο λόγος του Λυσία «Υπέρ Αδυνάτων» που γράφτηκε για να διαβαστεί στη Βουλή των Πεντακοσίων από έναν ανάπηρο που κινδύνευε να χάσει το βοήθημα της πολιτείας, μας επιτρέπει να κατανοήσουμε ότι φυσικά υπήρχαν ανάπηροι στην τότε κοινωνία. Αυτοί θα ήταν σίγουρα και ανάπηροι πολέμου, αλλά ίσως και από αρρώστια ή ατύχημα σε μεγαλύτερες ηλικίες. Ανάπηρος ήταν και ο Αίσωπος και ο θεός Ήφαιστος άλλωστε αντιπροσωπεύει μια πραγματικότητα.

    Ο Πλούταρχος γράφει για τον Ανδροκλείδα τον Σπαρτιάτη που «πηρωθείς το σκέλος» εντούτοις επιθυμούσε να καταταχτεί «εις τους πολεμιστάς» λέγοντας πως το γεγονός ότι έχει αναπηρία στο πόδι θα τον αναγκάσει να μείνει και να πολεμήσει τους εχθρούς!

    Ο Πλάτωνας στους Νόμους λέει ότι ασφαλώς και γεννιόντουσαν ανάπηρα παιδιά:

    Από τη στιγμή όμως που οι οικογένειες μπορούσαν να αφήνουν «έκθετα» τα ανεπιθύμητα παιδιά, τα οποία συχνά τα σκότωναν τα άγρια ζώα, σίγουρα ένα παιδί που γεννιόταν με χαρακτηριστικά τέτοια που η εμπειρία είχε δείξει ότι είχε βαριά μορφή αναπηρίας σωματικής ή διανοητικής θα είχε και αυτό την ίδια τύχη. Απλά, οι Σπαρτιάτες δεν τα πετούσαν στον Καιάδα, αφού δεν βρέθηκαν οστά μικρών παιδιών. Θα είχαν κάποια άλλη πρακτική.

    Ο Στοβαίος δεν αφήνει αμφιβολία περί αυτού:

  81. BLOG_OTI_NANAI said

    80: Ξεχάσαμε και τον Οιδίποδα, χαρακτηριστικό παράδειγμα αναπηρίας και έκθεσης.

  82. BLOG_OTI_NANAI said

    Φαντάζομαι τέτοιες χρονολογίες θα έδειξε η ραδιοχρονολόγηση θέτοντας αρχικά ένα χρονολογικό τοιχίο και κατόπιν σε συνδυασμό με ιστορικά γεγονότα μπήκε ένα ακριβέστερο πλαίσιο.

  83. BLOG_OTI_NANAI said

    81: Προσθέτω τον θρύλο για τον τυφλό Όμηρο και την αυτοπεριγραφή του ποιητή του Ύμνου στον Απόλλωνα που λέει, «τυφλός ανήρ͵ οικεί δε Χίω».

    Άρα πιθανόν η αναπηρία της τύφλωσης, είτε εκ γενετής, είτε σε μεγαλύτερη ηλικία, είτε λόγω γήρατος, οδηγούσε κάποιον στην αρχαϊκή εποχή στη διέξοδο του τραγουδιστή, φαντάζομαι αν είχε και… ταλέντο.

  84. Χρήστος Δ. Τσατσαρώνης said

    73 – Δεν υπάρχουν επαγγελματίες σπηλαιολόγοι, είναι χόμπυ. Οστά ανθρώπων και ζώων -ακόμα και προϊστορικών- έχουν βρεθεί σε πάρα πολλά σπήλαια στην Ελλάδα, μετά αναλαμβάνουν οι υπηρεσίες π.χ. εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας.
    Και μη μιλάτε απαξιωτικά περί παλικαριάς που κάνει ζημιά αν δεν (όπως είναι προφανές) γνωρίζετε. Οι Έλληνες σπηλαιολόγοι, εδώ και πολλές δεκαετίες, σε συνεργασία με τις αρχές, έχουν κάνει πάμπολλες ανακαλύψεις σε σημεία που ελάχιστοι προσεγγίζουν με σεβασμό και αγάπη στον υπόγειο κόσμο και τα πάσης φύσεως ευρήματα.

    Χρήστος Δ. Τσατσαρώνης

  85. BLOG_OTI_NANAI said

    80: Η παράθεση του Στοβαίου πρέπει να είναι από τον Αριστοτέλη.

  86. ΓιώργοςΜ said

    Το εύρος 755-415 μπορεί να αφορά το εύρος στο οποίο μπορεί να βρίσκεται η ηλικία των δειγμάτων. Απ’ ότι φαίνεται στη Βίκη, το εύρος είναι αρκετά μεγάλο και έχει να κάνει με περισσότερες από μία συνθήκες. Το +/-60 χρόνια πχ είναι μια πολύ καλή προσέγγιση ενός δείγματος.
    Για τα τεχνικά της υπόθεσης: Η ραδιοχρονολόγηση με C-14 μετράει την ποσότητα του ραδιενεργού άνθρακα σε ένα δείγμα. Η μέτρηση αυτή μπορεί να είναι πολύ ακριβής. Όμως, η δημιουργία του ποσοστού ραδιενεργού/μη ραδιενεργού άνθρακα έχει ένα σφάλμα, οι περιβαλλοντικές συνθήκες (διακυμάνσεις στον άνθρακα της ατμόσφαιρας) ένα άλλο, καθαρότητα του δείγματος ένα τρίτο κλπ.
    Άρα, η μέτρηση σημαίνει (μάλλον) πως το δείγμα/τα δείγματα είναι «κάπου εκεί», δηλαδή 585πΧ +/-170 χρόνια.

  87. Alexis said

    #77, 86: Εγώ το καταλαβαίνω ότι το παλιότερο από τα δείγματα χρονολογήθηκε στο 755 και το νεότερο στο 415, με τα υπόλοιπα να είναι στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα. Η ακρίβεια της ραδιοχρονολόγησης φαίνεται να είναι της τάξης των 5 ετών, δεν λέει π.χ. από το 757 μέχρι το 416 αλλά το «στρογγυλεύει» στο πλησιέστερο πολλαπλάσιο του 5

  88. Pedis said

    # 77 – Καλώς. Ντάξει, ο άνθρωπος περιορίστηκε να δώσει τις ακριανές κεντρικές τιμές του δείγματος κι όχι κάτι άλλο, όπως υποτέθηκε από άλλους σχολιαστές, και, όντως, δεν είναι ο σωστός τρόπος παρουσίασης, δεδομένων των συστηματικών.

  89. Κουτρούφι said

    Ο τρόπος παρουσίασης των δεδομένων ραδιοχρονολόγησης με τη μέθοδο C-14 σε ένα εξειδικευμένο άρθρο είναι διαφορετικός και παρατίθενται και άλλα στοιχεία της επεξεργασίας των δεδομένων. Το κείμενο στην παραπομπή του #66 δεν είναι τεχνικό αλλά ενημερωτικό (κάτι σαν δελτίο τύπου) και τα όρια που δίνει είναι ενδεικτικά. Η επιλογή των τιμών αυτών, υποθέτω οτι έγινε επειδή αυτές μπορούν να θεωρηθούν ότι καλύπτουν μια συγκεκριμένη ιστορική περίοδο στην οποία εντάσσονται οι συγκεκριμένες ραδιοχρονολογήσεις, ενώ αποκλείονται άλλες (προγενέστερες ή μεταγενέστερες).
    Ο ενδιαφερόμενος για τις τεχνικές λεπτομέρειες της συγκεκριμένης ραδιοχρονολόγησης (αριθμός-επεξεργασία δειγμάτων, ανάλυση δεδομένων κλπ) θα πρέπει να ανατρέξει στην κυρίως εργασία η οποία βρίσκεται στα πρακτικά του συνεδρίου. Φοβάμαι όμως, δεν είναι εύκολο να βρεθούν στο διαδίκτυο. Θα πρέπει κανείς να σηκωθεί από τον καναπέ και να τα βρει σε κάποια βιβλιοθήκη.

  90. ΚΑΒ said

    Πλουτάρχου Λυκούργος 16,1

    Τὸ δὲ γεννηθὲν οὐκ ἦν κύριος ὁ γεννήσας τρέφειν, ἀλλ’ ἔφερε λαβὼν εἰς τόπον τινὰ λέ-
    σχην καλούμενον, ἐν ᾧ καθήμενοι τῶν φυλετῶν οἱ πρεσβύτατοι καταμαθόντες τὸ παιδάριον, εἰ μὲν εὐπαγὲς εἴη καὶ ῥωμαλέον, τρέφειν ἐκέλευον, κλῆρον αὐτῷ τῶν ἐνακισχιλίων προσνείμαντες· εἰ δ’ ἀγεννὲς καὶ ἄμορφον, ἀπέπεμπον εἰς τὰς
    λεγομένας Ἀποθέτας, παρὰ Ταΰγετον βαραθρώδη τόπον, ὡς οὔτε αὐτῷ ζῆν ἄμεινον ὂν οὔτε τῇ πόλει τὸ μὴ καλῶς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πρὸς εὐεξίαν καὶ ῥώμην πεφυκός.

    Το παιδί που γεννιόταν δεν το ανέτρεφε ο πατέρας του, αλλά το έφερνε στη Λέσχη όπου οι πρεσβύτεροι τον εξέταζαν και αν το εύρισκαν εύρωστο και γερό του επέτρεπαν να το αναθρέψει δίνοντάς του ένα από τους 9000 κλήρους. Αν όμως ήταν ασθενικό και κακοφτιαγμένο το έστελναν στις Αποθέτες που ήταν ένα βάραθρο στον Ταΰγετο, γιατί ούτε σ’ αυτό ούτε στην πόλη ήταν χρήσιμο να ζει αφού από την αρχή δεν είχε ευεξία και δύναμη.

    Η μετάφραση πρόχειρη.

  91. sarant said

    Καλημέρα και από εδώ!

  92. Γιάννης Ιατρού said

    Κρήτη: Στο εδώλιο οι διακινητές που έκρυβαν μετανάστες και πρόσφυγες σε σπηλιές

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: