Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Όταν ο Σεφέρης είδε τον Αλέξη Ζορμπά στο σινεμά

Posted by sarant στο 25 Φεβρουαρίου, 2020


Κυκλοφόρησε πέρυσι ο τελευταίος τόμος των Ημερολογίων του Γιώργου Σεφέρη (Μέρες Θ’) που πιάνει τα ημερολόγια της περιόδου από 1 Φεβρουαρίου 1964 έως 11 Μαΐου 1971 -είναι η τελευταία εγγραφή, αν και ο ποιητής πέθανε τέσσερις μήνες αργότερα.

Μπορεί να γράψω και άλλο άρθρο για το σημαντικό αυτό βιβλίο, αλλά προς το παρόν θέλω να εστιαστώ σε μία μόνο εγγραφή, που με έχει προβληματίσει. Είναι σχετικά γνωστή, με την έννοια ότι αναδημοσιεύτηκε σε διάφορους ιστότοπους πέρυσι, οπότε ίσως να την ξέρετε, αλλά θαρρώ πως αξίζει να τη συζητήσουμε.

Eίναι η εγγραφή της 21.3.1965, η εξής:

Χτές είδαμε το Ζορμπά, το φίλμ του Κακογιάννη-Καζαντζάκη. Με δηλητηρίασε όλη τη νύχτα και σήμερα πρωί. Όχι από συναίσθημα εθνικής προσβολής, που ύστερα από βροντερές τυμπανοκρουσίες και παρασημοφορίες για την πρεμιέρα του στο Παρίσι, ανακαλύπτουν τώρα οι Έλληνες χωρίς να’ χουν το θάρρος ν’ αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Αλλά για την ανυπόφορη αναισθησία αυτού του ανθρώπου, του Καζ., που νομίζει πως είναι ευαίσθητος, που νομίζει πως είναι ερευνητής της αλήθειας για να μην πω φιλόσοφος. Δε με πειράζει ο σκοτωμός της χήρας – ούτε το πλιάτσικο στο σπίτι της ετοιμοθάνατης Ορτάνς. Όλα μπορεί να τα πει κανείς. Αν ένα χωριό στην Κρήτη ήταν κάποτε βάρβαρο, ήταν βάρβαρο· ποιος δεν ήταν βάρβαρος κάποτε –όλα μπορεί να τα πει κανείς– αλλά σ’ ένα έργο που διεκδικεί την ανθρωπιά το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα είναι πώς εξαγοράζει κανείς αυτά που γράφει κι αν δεν τα λέει στο βρόντο. Ψεύτικη γλώσσα, ψεύτικες πόζες, απομιμήσεις αισθημάτων μου φαίνεται είναι ο Καζαντζάκης. Και δεν βρέθηκε άνθρωπος να τον κρίνει, τόσα χρόνια που αλωνίζει ανάμεσό μας. Έχω την εντύπωση πως είμαστε συνηθισμένοι στην ψευτιά χρόνια και αιώνες. Μας αρέσει. Δεν έχουμε δύναμη ν’ αντιδράσουμε.

Πρόκειται για την πασίγνωστη ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη με τον Άντονι Κουίν στον ρόλο του Ζορμπά. Η ταινία όπως βρίσκω στη Βικιπαίδεια) έκανε πρεμιέρα στην Ελλάδα στις 14 Δεκεμβρίου 1964, δηλαδή όταν την είδε ο Σεφέρης είχε ήδη τρεις μηνες που προβαλλόταν στις αίθουσες.

Ο Σεφέρης δεν συμπαθούσε τον Καζαντζάκη. Σαν συγγραφείς και σαν άνθρωποι είναι τα δυο άκρα αντίθετα. Στην ιστοσελίδα της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων του Καζαντζάκη βρίσκουμε το εξής:

Ο νεοελληνιστής καθηγητής στο King’s College (Λονδίνο) Ροντερίκ Μπιτόν έχει ασχοληθεί κυρίως με το έργο του Νίκου Καζαντζάκη και του Γιώργου Σεφέρη. «Δύο αντίθετοι πόλοι», σχολιάζει: «Ο Σεφέρης δεν τον χώνευε καθόλου. Πιστεύω, ζήλευε θανάσιμα τον Καζαντζάκη επειδή ο τελευταίος είχε την πολυτέλεια να ζει μόνο από το γράψιμο. Ίσως γι’αυτό τα περισσότερα απ’όσα έχει γράψει ο Καζαντζάκης δεν διαβάζονται. Ο Σεφέρης ήταν διπλωμάτης, ο οποίος όμως στις κρίσιμες στιγμές τον βρίσκουμε πάνω στη δουλειά και να φτάνει σε υψηλές θέσεις μεταπολεμικά. Θυμάμαι πάντως κάτι αστείο. Ο μεταφραστής του Καζαντζάκη, ο Πήτερ Μπιν, συνάντησε τον Σεφέρη σε ένα ταξίδι του τελευταίου στην Αμερική, επί χούντας. Όταν ο Μπιν του είπε ότι έχει μεταφράσει Καζαντζάκη, ο Σεφέρης έγινε έξαλλος: «Μα τι είναι πια αυτός ο Καζαντζάκης; Ένας τιποτένιος είναι.» (εφημερίδα Καθημερινή, 9 Ιανουαρίου 2011)

Το ταξίδι του Σεφέρη στην Αμερική έγινε το 1968 και επομένως καταγράφεται στις Μέρες Θ’, αλλά δεν υπάρχει καμιά αναφορά στη συνάντηση με τον Πίτερ Μπιν. Υπάρχουν όμως στο βιβλίο δυο ακόμα αναφορές στον Καζαντζάκη, και οι δυο μεταγενέστερες από αυτήν που παράθεσα πιο πάνω, και καθόλου κολακευτικές.

Στη μια εγγραφή (17.8.1966) ο Σεφέρης παραθερίζει στην Κρήτη και σημειώνει: Ο Δήμ[αρχος] έλεγε ότι ο Καζαντζάκης έκαμε το γάμο του στο νεκροταφείο: χαρακτηριστική επίδειξη.

Η επιμελήτρια σημειώνει, ορθά, ότι εδώ ο Σεφέρης αδικεί τον Καζαντζάκη, ο οποίος έκανε τον γάμο του στο νεκροταφείο για να ξεφύγει από τις υποψίες του πατέρα του, ο οποίος ήταν αντίθετος με τον γάμο και ήθελε να τον ματαιώσει.

Στη δεύτερη εγγραφή (31.7.1968) ο Σεφέρης διαβάζει στα Άπαντα του Παλαμά μια συνέντευξή του στην οποία ο Παλαμάς αναφέρει ότι για να πάρεις Νόμπελ πρέπει να έχεις μέσον. Σωστά ο Σεφέρης επισημαίνει πως οι διάφοροι κόλακες που περιτριγύριζαν τον Παλαμά τον είχαν κάνει να πιστέψει πως άδικα δεν πήρε το Νόμπελ (κάτι που συζητιόταν πολύ στην Ελλάδα σε όλη τη δεκαετία του 1920 ενώ διεθνώς ο Παλαμάς δεν ήταν και τόσο γνωστός) και συνεχίζει: Αλήθεια, με την πείρα που έχω, αναρωτιέμαι σε τι θα του χρησίμευαν οι επιρροές και τα μέσα και οι δημοσιογραφικοί διατυμπανισμοί (ο Καζαντζάκης είχε περιπέσει σε χειρότερες κακομοιριές).

Βρίσκω άδικη την μπηχτή για τον Καζαντζάκη, ιδίως από κάποιον που έχει ήδη τιμηθεί με Νόμπελ, όταν είναι γνωστό πως η επίσημη Ελλάδα είχε πολύ προσπαθήσει (και ειχε καταφέρει) να μη δοθεί το Νόμπελ στον Καζαντζάκη. Αλλά ας είναι.

Στους προηγούμενους τόμους των Ημερολογίων του Σεφέρη που έχουν ευρετήριο δεν υπάρχει άλλη ουσιαστική αναφορά στον Καζαντζάκη. Δεν σχολιάζεται, ας πούμε, ο θάνατός του -αλλα αυτό δεν σημαίνει κάτι ιδιαίτερο διότι ο Σεφέρης δεν έγραφε ημερολόγιο κάθε μέρα αλλά πολύ αραιά.

Από την άλλη, στα 400 γράμματα του Καζαντζάκη προς τον Πρεβελάκη δεν υπάρχει καμιά μνεία στον Σεφέρη. Μόνο σε μια υποσημείωση βρίσκω ότι στην «προσωπική ανθολογία» που είχε καταρτίσει ο Καζαντζάκης, με 100 ποιήματα που του άρεσαν, είχε και Σεφέρη.

Και αφού τα είπα όλα αυτά, να σχολιάσω και το κυρίως θέμα της ανάρτησης, τις παρατηρήσεις του Σεφέρη με αφορμή την ταινία «Αλέξης Ζορμπάς» του Κακογιάννη, πάνω στο μυθιστόρημα του Καζαντζάκη.

Όταν μου ζήτησαν σε μια διαδικτυακή συζήτηση πέρυσι να σχολιάσω την τοποθέτηση του Σεφέρη, απάντησα μονολεκτικά: «περιεργότατη». Και σήμερα που την ξανασκέφτομαι, περιεργότατη τη βρίσκω. Όχι επειδή επιτίθεται στον Καζαντζάκη, κάτι που δεν είναι σπάνιο ούτε απαγορεύεται, αλλά επειδή ο Σεφέρης επιτίθεται στον Καζαντζάκη αφού είδε την ταινία -και όχι, όπως θα περίμενε κανείς, έχοντας διαβάσει το βιβλίο.

Θέλω να πω, το βιβλίο του Καζαντζάκη, Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, είχε κυκλοφορήσει το 1946, σχεδόν είκοσι χρόνια νωρίτερα, είχε μεταφραστεί σε πάμπολλες γλώσσες, είχε αποδοκιμαστεί από τους εθνικόφρονες, είχε συζητηθεί ευρύτατα. Και αναρωτιέμαι: δεν το είχε διαβάσει ο Σεφέρης;

Από το όλο πνεύμα των σχολίων του συμπεραίνω πως ο Σεφέρης μάλλον δεν είχε διαβάσει το βιβλίο. Αλλά τότε; Χτυπάει τον Καζαντζάκη έχοντας δει απλώς την ταινία του Κακογιάννη; Κι αν η κινηματογραφική μεταφορά δεν αποδίδει το πνεύμα του συγγραφέα; (Παρεμπιπτόντως, στις εφημερίδες του 1965 βρίσκει κανείς άρθρα και επιστολές διαμαρτυρίας από Κρητικούς ή άλλους που παραπονιούνται ότι ο Κακογιάννης δεν μετέφερε σωστά το έργο του Καζαντζάκη κι έτσι προσβάλλει την Κρήτη κτλ.)

Θέλω να πω, αν ο Καζαντζακης χρησιμοποιεί «ψεύτικη γλώσσα, ψεύτικες πόζες, απομιμήσεις αισθημάτων», αυτό δεν το μαθαίνουμε βλέποντας την ταινία του Κακογιάννη αλλά διαβάζοντας το έργο του Καζαντζάκη. Υπάρχει βεβαια το ενδεχόμενο να είχε διαβάσει ο Σεφέρης τον Ζορμπά, να μην είχε βρει ευκαιρία να γράψει την άποψή του άλλη φορά, και, βλέποντας το φιλμ, να ξαναζωντάνεψε μέσα του η αντιπάθεια και να έγραψε όσα έγραψε.

Μπορεί. Ωστόσο, εγώ εξακολουθώ να βρίσκω περιεργότατα τα σχόλια του (μέγιστου) Σεφέρη για τον (μέγιστο) Καζαντζάκη.

156 Σχόλια προς “Όταν ο Σεφέρης είδε τον Αλέξη Ζορμπά στο σινεμά”

  1. Σίγουρα θα τον είχε ξεφυλλίσει το Ζορμπά κάποτε ο Σεφέρης. Εγώ είμαι σεφερικός όπως ίσως θυμάστε οπότε γενικά τείνω να συμφωνήσω, παρότι τα τελευταία χρόνια έχω αρχίσει κάπως να επανεκτιμώ τα βιβλία του Καζ. Για τη μεγαλοστομία, τις «ψεύτικες πόζες, ψεύτικη γλώσσα, απομιμήσεις συναισθημάτων» έχει φυσικά απόλυτο δίκιο.
    Μια άλλη αγάπη του ιστολογίου, ο Βάρναλης, επίσης δεν χώνευε τον Καζαντζάκη και περιγράφει με πολύ μπρίο πώς το έπαιζαν θεοί με τον Σικελιανό μέχρι σημείου να προσπαθήσουν να αναστήσουν νεκρό.

  2. rizes said

    Στο Φώτη Αγγουλέ

    https://vgiannelakis.wordpress.com/2013/09/05/%cf%83%cf%84%ce%bf-%cf%86%cf%8e%cf%84%ce%b7-%ce%b1%ce%b3%ce%b3%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%ad/

  3. rizes said

    Ως άνθρωποι καί οι δύο ήταν λέρες. Ως συγγραφείς, παγκόσμιοι.

  4. Νέο Kid said

    Τον Καζαντζάκη ή τον λατρεύεις ( όπως η Άντζελα Δημητρίου ) ή τον μισείς! Ο Zorba the Greek πάντως , θα ζει αιώνια! Ελλάς-Μεχικανία συμμαχία!

  5. nikiplos said

    Καλημέρα… Εικάζω πως μάλλον ο Σεφέρης είχε όντως διαβάσει τον Ζορμπά του Καζαντζάκη και με αφορμή την ταινία έβγαλε τα εσώψυχά του στα σχόλια του… Άλλωστε τα ημερολόγια του καθενός έχουν αξία γιατί βγάζουν αυτήν την εφήμερη ιδέα και άποψη, αυτήν την εφήμερη ψυχοσύνθεση. Δεν είναι ας πούμε μεταγενέστερα αποστάγματα που εμπεριέχουν εμπειρικότητα, στωικότητα, σκεπτικισμό, απόσταση κλπ. Γι’ αυτό άλλωστε και τα ημερολόγια έχουν ανεκτίμητη αξία, γιατί αντικατοπτρίζουν τις εκάστοτε καθεστηκυίες αλλά και προσωπικές ψευδαισθήσεις. Που δεν τις βλέπουμε μόνο στον Σεφέρη, αλλά και σε άλλους πνευματικούς ανθρώπους, όταν φεύγουν από την ενόραση της τέχνης τους και καταπιάνονται με την πεζή πραγματικότητα, τα έχουμε δει στον Σαββόπουλλο, στον Μίκη, στον Ρίτσο, στον Ελύτη. Άλλο η ενασχόληση με την τέχνη σου, που προϋποθέτει αποστασιοποίηση από τον κόσμο γύρω σου, κι άλλο το βάρος του σαρκίου σου, εκείνου της πεζής καθημερινότητας.

    Προσωπικα δεν τήρησα ποτέ ημερολόγιο. Έγραφα ενίοτε σκέψεις μου, δίκην δοκησίσοφου νεανία, με επίγνωση όμως ότι δεν είναι τίποτε σπουδαίο. Πρόσφατα ξεδιαλέγοντας για να πετάξω πράγματα, βρήκα ένα φύλλο χαρτί, από τα πρώιμα φοιτητικά μου χρόνια… Είχε γραφεί αμέσως μετά από γεγονότα στο ΕΜΠ, όπου αφού πέξαμε για καμιά ώρα ξύλο με αναρχικούς μας την έπεσαν και τα ΕΑΑΚ, ως πατρόνοι και προστάτες τους… Διαβάζοντας αυτά λοιπόν, καίτοι ήμουν γενναιόδωρος με τους αντιπάλλους σήμερα μου θυμίζουν Παπαδόπουλο και Λάδωνη…

    Εικάζω πως αυτή η ιδιαιτερότητα πλέον είναι ευκολότερη, αφού όλοι σήμερα, εκθέτουν τις απόψεις και κακές ενίοτε στιγμές τους δημόσια, μέσω Φατσοβιβλίου και κελαηδιστηρίου…

  6. nikiplos said

    Κι επειδή πρέπει συνοπτικά να πω τη γνώμη μου, συμφωνώ μέχρι κεραίας με το 3@. Ο Σεφέρης είναι Έλληνας με τον ελληνισμό του. Ο Καζαντζάκης είναι Χριστιανός Ορθόδοξος, κάτι σαν τον Γρηγόριο Παλαμά…
    (τι κρίμα που η ημεδαπή εκκλησία κατώτατη των περιστάσεων και δουλική προς τους ξένους, δεν πήρε στιβαρή θέση και κυρίως πιθήκισε το Βατικανό)…

  7. Μέγιστος σε λογοτεχνική αξία ο Σεφέρης, μέγιστος σε λογοτεχνική … ποσότητα ο Καζαντζάκης

    Ουκ εν τω πολλώ το ευ, αλλ΄εν τω ευ το πολύ, μας μάθανε στο σχολείο

    Κι εκείνος ο καπετάν Μιχάλης νάναι ολόφτυστος ο Χρήστος Μηλιόνης του Παπαδιαμάντη !! Ισως γι αυτό το καλύτερο-λένε- του Καζαντζάκη. Από την Αρτα μέχρι την Κρήτη ένας καθρέπτης δρόμος !

    Αυτό το εξεζητημένο, το προσποιητό στη γραφή του μου έκανε την ανάγνωση των βιβλίων του αγγαρεία

  8. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η αλήθεια είναι ότι τον Καζαντζάκη τον εκτιμούν πολύ διάσημοι ξένοι συγγραφείς. Ίσως επειδή τον διαβάζουν μετεφρασμένο. Είναι ίσως ο μόνος συγγραφέας παγκοσμίως που το έργο του «κερδίζει» στη μετάφραση. Ο λιτός στην έκφραση Σεφέρης είναι φυσικό να μη συμπαθούσε τον πομπώδη και ανοικονόμητο Καζαντζάκη.

  9. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια! Εγώ ως γνωστόν αγαπώ και τους δύο αν και όχι για τους ίδιους λόγους.

  10. atheofobos said

    Ο γάμος του Καζαντζάκη με την Γαλάτεια στην εκκλησία του νεκροταφείου δεν έγινε μόνο επειδή ήταν «ο μόνος χώρος που δεν θα μπορούσε να τον ανακαλύψει (ο πατέρας του ) για να εμποδίσει το γάμο με την αντάρτισσα» όπως έγραψε αργότερα ο ίδιος, αλλά όπως διαφαίνεται από τα γραπτά του επειδή τον φοβόταν, γεγονός που μου είχε προκαλέσει έντονη εντύπωση όταν το πρωτοδιάβασα, γιατί ερχόταν σε πλήρη αντίθεση,σε σχέση με τα κείμενα του και τους ήρωες του, που αγωνίζονται ενάντια σε κάθε καταπίεση.

    Στο ποστ μου Ο ΔΟΣΙΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΘΛΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΜΕΛΑ http://atheofobos2.blogspot.com/2014/12/blog-post_97.html γράφω πως ενήργησε για να μην πάρει το Νόμπελ ο Καζαντζάκης και να μην γίνει ακαδημαϊκός ο Σεφέρης.

  11. και κάτι ακόμα

    Θεωρώ πως υπάρχουν αρκετοί, για να μην πω πολλοί, που σε μια εικοσάδα καλύτερων ελλήνων συγγραφέων δεν θα περιελάμβαναν τον Καζαντζάκη, αντίθετα ελάχιστοι, για να μην πω κανένας, δεν θα έκανε το ίδιο με τον Σεφέρη

  12. Λεύκιππος said

    Εντάξει. Κανείς δεν είναι τέλειος.

  13. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  14. spyridos said

    10
    «μου είχε προκαλέσει έντονη εντύπωση όταν το πρωτοδιάβασα, γιατί ερχόταν σε πλήρη αντίθεση,σε σχέση με τα κείμενα του και τους ήρωες του»

    Ο Κ. ήταν περισσότερο Τίτυρος παρά Κ.Μιχάλης.
    Αρκετά φοβικός και δε το κρύβει. Οι ήρωές του είναι αυτό που θα ήθελε να είναι ο ίδιος αλλά ποτέ δεν θα τολμούσε.
    Ακόμα και σε μικρά καθημερινά πράγματα. Θυμάμαι στο ταξιδιωτικό του για την Κίνα ότι κάνει ολόκληρη μανούβρα για να μην δοκιμάσει παλιωμένο αυγό.
    Ήταν 12 χρόνων (θυμάμαι καλά?) αυγό και θα περίμενε να δοκιμάσει παλιότερο 40 χρόνων.

  15. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    @1

    δεν περιγράφει «με πολύ μπρίο» ο Βάρναλης τις προσπάθειες Καζ. και Cia για ανάσταση νεκρού αλλά (δυστυχώς) πρωτίστως ο ίδιος ο Καζ. στην «Αναφορά στΟΝ Γκρέκο».

    Ευτυχώς που απέτυχαν, γιατί, διαφορετικά, ποιος τους έπιανε!

  16. B. said

    Διάβασα το σύνολο των μυθιστορημάτων του Καζαντζάκη σε μια ηλικία 14-16, μετά που ήρθα σε επαφή με άλλη λογοτεχνία δεν μου ήρθε ποτέ καμμιά διάθεση να τον ξαναδιαβάσω. Όταν πήγα να ζήσω στην Κρήτη στα σαράντα μου, μου έκανε εντύπωση το είδος της λατρείας που διατηρούν ορισμένοι Κρητικοί (ίσως οι περισσότεροι) για το έργο του, σε βαθμό που οποιαδήποτε υποψία κριτικής να θεωρείται συλλήβδην ιεροσυλία. Είπα κάποτε σε μια φοιτήτρια που τον εκθείαζε ότι οι ίδιοι σήμερα θα δυσκολεύονταν να διαβάσουν μια φράση όπου κάποιος περιγράφεται ως «λιανός, χοντροκόκκαλος» που «αποταυρίστηκε» – μου απάντησε πεισμωμένη ότι μια χαρά, έτσι μιλάνε και οι ίδιοι (δε μιλάνε έτσι βέβαια). Τόλμησα σε μια παρέα να πω ότι έχω διαβάσει την Ασκητική και δεν μου άρεσε – υπέθεσαν όλοι ότι έχω κάποια μορφή πνευματική αναπηρίας, το λιγότερο. Με τον καιρό έμαθα να αποφεύγω το θέμα και τις σχετικές προστριβές, αγαπάμε τους φίλους μας με τις ιδιαιτερότητές τους, συμπεριλαμβανομένου κι ενός ορισμένου λογοτεχνικού τοπικισμού.

    Γούστα είναι αυτά, ο Νικοκύρης αγαπάει τον Καζ. και το Βάρναλη, εγώ δεν τους μπορώ καθόλου. (Αλήθεια, ο Λαπαθιώτης τι γνώμη θα είχε για τον Καζαντζάκη αν ζούσε μεταπολεμικά που ο τελευταίος άρχισε να δημοσιεύει μυθιστορήματα;)

    Σεφέρη πάλι θα ξαναδιάβαζα με ιδιαίτερη ευχαρίστηση (παρότι και η δική του ποίηση είναι κάπως πολυλογάδικη, δε λέω).

  17. Pedis said

    Δηλ. Ο Σεφέρης προσβλήθηκε που παρουσιάζεται ως βάρβαρος ο κρητικός πολιτισμός των ηθών και των κοινωνικών στερεοτύπων και συμβάσεων;

    Και πώς θα έπρεπε να παρουσιασθεί, ψεύτικος; φτιασιδωμένος;

    🙂

  18. Pedis said

    # 1 – Μια άλλη αγάπη του ιστολογίου, ο Βάρναλης, επίσης δεν χώνευε τον Καζαντζάκη και περιγράφει με πολύ μπρίο πώς το έπαιζαν θεοί με τον Σικελιανό μέχρι σημείου να προσπαθήσουν να αναστήσουν νεκρό.

    Καλά ο Σικελιανό, αλλά ήταν κι ο Καζαντζάκης τόσο κούκου, ε;

    Αυτό δεν θα επηρεάσει τα γούστα μου …

    και υπόσχομαι να προσπαθήσω με όλες τις δυνάμεις μου να πάω βιβλλίο του Καζαντζάκη πέρα από την εικοστή σελιδα, στην επόμενη ζωή.

  19. Πουλ-πουλ said

    Ο Καζαντζάκης εξάπτει τις φαντασιώσεις των εφήβων, ενώ ο Σεφέρης καθησυχάζει τις αμφιβολίες της ωριμότητας.

  20. μήτσκος said

    Αυτό που παρατηρώ είναι ότι ο Καζαντζάκης γίνεται εύκολα στόχος αρνητικών σχολίων, πολλές φορές εμφανώς μικροπρεπών ή πικρόχολων, από ανθρώπους μορφωμένους και διαβασμένους. Ας πούμε από διανοούμενους.

    Θαρρώ πως στον Καζαντζάκη δεν συγχωρείται η εμπορική του επιτυχία, και το γεγονός ότι είναι ευπρόσιτος σε πλατειές αναγνωστικές μάζες. Το γεγονός ότι μεταφράστηκε και διαβάστηκε τόσο πολύ γίνεται σημείο κριτικής (λες και είναι εύκολο πράγμα), ενώ πλέον θεωρείται μάλλον ένδειξη ανωτερότητας να δηλώνεις ότι τον βρίσκεις λίγο, ψεύτικο, ανάξιο, κτλ.

    Αντίθετα, κανείς διανοούμενος που ενδιαφέρεται για το ίματζ του δεν θα παραδεχτεί ότι δεν του αρέσει ο Σεφέρης. Αν δεν σου αρέσει ο Σεφέρης το πρόβλημα το έχεις εσύ που είσαι ανίκανος να τον εκτιμήσεις.

  21. atheofobos said

    Όταν ο Σικελιανός προσπάθησε να αναστήσει έναν νεκρό ράφτη
    https://www.ogdoo.gr/erevna/rakosyllektika/otan-o-sikielianos-prospathise-na-anastisei-enan-nekro-rafti
    Όπως το περιγράφει ο Καζαντζάκης στην Αναφορά στον Γκρέκο.

  22. καλημέρα
    Είχαμε συζητήσει και πριν έναν χρόνο περίπου για τον Καζαντζάκη.
    https://sarantakos.wordpress.com/2018/04/17/anthropofas/
    εντύπωση μου έκανε τότε -και τώρα φυσικά- πόσοι πολλοί τον αντιπαθούν.
    Αν δεν έκανε ο Νικοκύρης το σχόλιο 9 θα είχα την εντύπωση πως μόνο σε εμένα αρέσει.
    Πιθανόν να ισχύει το σχ19 μιας και τον ρούφηξα στην εφηβεία.
    Αλλά και πάλι τόσο μεγάλο ποσοστό να τον βρίσκει υπερεκτημιμένο, περίεργο μου φαίνεται.

    @16: Ισχύει αυτό που γράφεις αν και θα συμπληρώσω ότι η λατρεία που περιγράφεις αντανακλάται στο πρόσωπο του κρητικού Καζαντζάκη
    και όχι απαραίτητα στο έργο του.
    Ευχαριστώ

  23. Νέο Kid said

    20. To the point! dear Mitskos. To the point!

  24. ΑΡΗΣ said

    Τελικά, όταν γνωρίσεις από κοντά κάποιον που θαυμάζεις, (εν προκειμένω την Σ μέσω του ημερολογίου του), πέφτεις αναπόφευκτα (;) πάνω στην μικροψυχία του και σε άλλα κουσούρια.

  25. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Γράφει ο Γ.Σ. ’’Το θέμα είναι πώς εξαγοράζει κανείς αυτά που γράφει κι αν δεν τα λέει στο βρόντο’’.
    Μα, με αδιαφορία, πόλεμο, καταδίκες από τους επίσημους θεσμούς – Ακαδημία, Εκκλησία, Συντηρητική Δεξιά (και όχι μόνο…) κ.τ.ό.

    4, NeoKid
    Μπορεί(ς) να λατρεύεις ένα μέρος του έργου του, να απορρίπτεις ένα άλλο μέρος και να σε αφήνει αδιάφορο ένα τρίτο. 🙂

    11, Τζη
    Εξαρτάται όμως από ποια ομάδα/μερίδα (κοινωνική, οικονομική, λογοτεχνική κλπ) ζητάς τη γνώμη ώστε να προκύψουν οι ‘αρκετοί’ και οι ‘ελάχιστοι’.
    (Δες το σε συσχέτιση με την αρχή του σχολίου μου 🙂 )

    16, Β.
    Αν και δεν απέχει πολύ η εκτίμησή σας για τη στάση των κρητικών απέναντι στον Ν.Κ., ωστόσο λέγοντας ότι ’’(δεν μιλάνε έτσι βέβαια)’’, σαφώς απέχετε από την πραγματικότητα. Γιατί μπορώ να σας βεβαιώσω ότι, ακόμα και σήμερα, λέξεις όπως αυτές που αναφέρατε – αλλά και οι περισσότερες από όσες της κρητικής διαλέκτου χρησιμοποιεί ο Ν.Κ. στα κείμενά του – παραμένουν ζωντανές, ιδιαίτερα στην ύπαιθρο.

  26. Pedis said

    # 16, 25 – υπονοείτε ότι οι Κρητικοί έχουν εντρυφήσει στον Καζαντζάκη;

    Περισσότερο από τους Αθηναίους που γνωρίζουν κάθε κολόνα του Παρθενώνα;

    Απίστευτο.

    Και πότε προλαβαίνουν να στήνουν όλους αυτούς τους καβγάδες και να σκοτώνονται (τουλάχιστον στο ξύλο);!

  27. divolos said

    #20 «Αυτό που παρατηρώ είναι ότι ο Καζαντζάκης γίνεται εύκολα στόχος αρνητικών σχολίων, πολλές φορές εμφανώς μικροπρεπών ή πικρόχολων, από ανθρώπους μορφωμένους και διαβασμένους. Ας πούμε από διανοούμενους. »

    Υπάρχει και η αντίθετη μόδα νομίζω. Πολλοί που λατρεύουν ή έχουν σε μεγάλη εκτίμηση τον Καζατζάκη, χωρίς να έχουν διαβάσει ποτέ βιβλίο του. Άντε να έχουν δει τον Ζορμπά του Κακκογιάννη και να έχουν κάνει λάικ και σε κανένα γνωμικό του, από αυτά που κυκλοφορούν στο φατσοβιβλίο.

    Μιας και ταίριαξε, ψάχνω καιρό τώρα να βρώ το βιβλίο της Λιλής Ζωγράφου «Νικος Καζατζάκης. Ένας τραγικός», αλλά είναι εξαντλημένο. Έχει κανείς καμιά ίδεα πού να το βρω, έστω μεταχειρισμένο;

  28. @ 27:
    https://www.palaiobibliopolio.gr/%CE%9D%CE%AF%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CE%9A%CE%B1%CE%B6%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B6%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82-%CE%95%CE%BD%CE%B1%CF%82-%CE%A4%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82-p-28153.html

    Αλλά εγώ χρησιμοποιώ πιο πολύ το http://www.metabook.gr.
    Δηλώνω ότι το θέλω κ μόλι υπάρχει διαθέσιμο με ενημερώνουν,

  29. mitsos said

    Καλημέρα

    Δυστυχώς πολλοί μέγιστοι της πνευματικής μας ζωής ήταν μικρόψυχοι. Και δεν είναι ελληνικό φαινόμενο μόνο ούτε πρέπει να αποδίδεται αποκλειστικά σε πολιτικά πάθη και πολιτικές μεθοδεύσεις
    Και ο Σεφέρης δεν ήταν κάποιος που θα μάσαγε τα λόγια του. Νομίζω πως και οι τρεις περιπτώσεις αποδοκιμασίας του Καζαντζάκη από τον Σεφέρη ακόμα και αν δεν είναι αληθινοί είναι αληθοφανείς διότι ο Σεφέρης και σε άλλες περιπτώσεις δρούσε με τρόπο εντελώς απορριπτικό. Ας μην ξεχνάμε πως και ο Καββαδίας είχε εκφράσει παράπονα αντίστοιχα για τον τρόπο που τον αντιμετώπισε ο Σεφέρης . Και ο Καββαδίας δεν κέρδιζε τον επιούσιον ως συγγραφέας.

    Δεν είμαι ειδικός και μπορεί να κάνω λάθος στα παραπάνω αν και μπορώ να τα στηρίξω κάπως αν χρειάζεται. Ωστόσο όλα αυτά δεν σημαίνει με κανένα τρόπο ότι μειώνεται η εκτίμηση της τεράστιας αξίας του έργου που άφησε ο Σεφέρης.

    Τώρα αν ο Καζαντζάκης ήταν υπερεκτιμημένος ως λογοτέχνης διότι ήταν με τον Πατερούλη … που συμβόλιζε κάποτε τις ελπίδες των κατατρεγμένων δεν μπορώ να είμαι σίγουρος . Ξέρω μόνο πως αρκετά από τα έργα του Καζαντζάκη μου άρεσαν και δεν εννοώ τον Ζορμπά ή το Χριστός Ξανασταυρώνεται …

  30. Alexis said

    Θα συμφωνήσω με το Νικοκύρη ότι είναι τουλάχιστον περίεργη η κριτική του Σεφέρη στον Καζαντζάκη με αφορμή την ταινία του Κακογιάννη. Ακόμα και η διατύπωση «το φίλμ του Κακογιάννη-Καζαντζάκη» είναι βαθιά προβληματική για μια ταινία που γυρίστηκε 7 χρόνια μετά το θάνατο του Καζ., και δείχνει εμπάθεια.

  31. # 25 γ

    Σαφώς και εξαρτάται από το μορφωτικό επίπεδο των ανθρώπων καθώς και από την βιβλιοφαγία τους Υπάρχουν άνθρωποι που διαβάζουν δυο βιβλία την ημέρα κι άλλοι δυο βιβλία τον χρόνο. Για μένα περισσότερο μετράει η γνώμη των δεύτερων

    # 20

    Δεν ξέρω αν μεταφράστηκε ή έγραφε ο ίδιος σε άλλη γλώσσα. Το γράφω γιατί έχοντας διαβάσει τον καλό στρατιώτη Σβέικ σε δυο μεταφράσεις στην μια μου φάνηκε αριστούργημα και στην άλλη ένα κοινότατο βιβλίο και δεν ξέρω κατά πόσον είναι ταυτόσημες οι ελληνικές εκδόσεις με τις μεταφράσεις. Π.χ. αν γράψει κάποιος την κότα όρνιθα τον περνάς για αρχαιομανή ή κρητικό ανάλογα το κείμενο. Δεν ξέρω κατά πόσο μπορεί να δει αυτή την διάκριση ο μέσος μεταφραστής.
    Αν κρίνω πάντως από τους πολιτικούς μας άλλα λένε όταν δίνουν συνεντεύξεις στα αγγλικά σε ξένα κανάλια (εξαιρείται ο Τσίπρας φυσικά) και άλλα- μπον πουρ λ’ οριάν- στα ελληνικά !

    Στο προσωπικό μου γούστο μου αρέσει το γράψιμο να αποτυπώνει την σκέψη και όχι να αλλάζουν οι λέξεις για να γίνειπιο πιασσάρικο το γράψιμο, κάτι που εγώ βρίσκω στα κείμενα του Καζαντζάκη

    Τώρα όσον αφορά τον τοπικισμό των κρητικών…να μη λέμε μόνο για τους σιδηροδρομικούς, είναι κοινό τοπικό φαινόμενο και στο Γαλαξίδι θεωρούσαν δικό τους τον μπαρμπαΣπύρο Βασιλείου κι ας μη ζούσε εκεί, αντίθετα έναν ζωγράφο και πολύ αξιόλογο άτομο που ζούσε χρόνια εκεί, τον Στάθη Πετρόπουλο, ποτέ δεν τον θεώρησαν δικό τους

  32. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δεν μπορώ να πιστέψω ότι ο νομπελίστας Σεφέρης φθονούσε τον Καζαντζάκη. Ήταν ποιητής, έγραφε σε μια γλώσσα με μικρό ακροατήριο, άρα δεν περίμενε να γίνει ευπώλητο το έργο του παγκοσμίως. Η ποίηση δεν πουλάει και δεν γίνεται ταινία. Θεωρώ ότι ανήκε στην κατηγορία των ανθρώπων που τους απωθεί το έργο του Καζαντζάκη, τόσο απλά. Ο μόνος είναι;

  33. divolos said

    #28 alexisphoto: Ευχαριστώ πολύ! Το είχε το πρώτο! Μπήκε η παραγγελία!!!

    #31 gpointofview: «Το γράφω γιατί έχοντας διαβάσει τον καλό στρατιώτη Σβέικ σε δυο μεταφράσεις στην μια μου φάνηκε αριστούργημα και στην άλλη ένα κοινότατο βιβλίο» Θυμάσε ποιά ήταν η καλή; Γιατί εγώ την πάτησα χειρότερα. Παρήγγειλα στα βιαστικά μια έκδοση που ήταν σε προσφορά και δεν ήταν τελικά το βιβλίο αλλά μιά διασκευή για το θέατρο! Το έγραφε βέβαια στην περιγραφή του βιβλίου, αλλά δεν το πρόσεξα…

  34. nikiplos said

    Τα είχα πει και στην προηγούμενη συζήτηση… Ο Καζαντζάκης (IMHO) ΔΕΝ πρέπει να διαβάζεται από ανηλίκους. Αντίθετα μετά, μόλις κάποιος αρχίσει να έχει εμπειρίες από τη ζωή, κυρίως ερωτικές, κατάκτηση του άλλου φύλου, συναίσθηση της προσωπικής του γοητείας ή απογοητεύσεις τότε ναι, θα μπορούσε να εκκινήσει με Καζαντζάκη και να κάνει μια ενδοσκόπηση και ανατροφοδότηση του εαυτού του…
    16@, Να διαβάσει κανείς ασκητική και μάλιστα πριν τα 16 του, ε αυτό με ξεπερνάει διάολε…

    Δεν τα γράφω αυτά δίκην κάποιας προσωπικής εκτίμησης. Είναι καθαρά εμπειρικά. Διάβασα τον Καζαντζάκη όπως ο Β στα 16-17 μου και φυσικά δεν μου είπε τίποτε. Ήταν ιδιαίτερα βαρετά τα βιβλία του για μένα. Άντε λίγο ο Χριστός που ξανασταυρώνεται κάτι κλικ μου έκανε, κι αυτό επειδή έβλεπα φανατικά το σήριαλ. Το έκανα γιατί ήταν «μόδα» γιατί τον πρότεινε η εκπαιδευτική μάθηση, που όμως μάλλον δεν τον είχαν διαβάσει, ώστε να κάνουν κάτι τέτοιο.
    Όταν όμως τον ξαναδιάβασα μετά τα 30, τότε συγκλονίστηκα μέχρι κεραίας. Τότε άρχισα να καταλαβαίνω επακριβώς τι ήθελε να πει ο Καζαντζάκης, γιατί στο μεταξύ είχε προστεθεί το δικό μου εμπειρικό της ζωής αμάγαλμα, που μου έδινε τη δυνατότητα να επεξεργαστώ τα νοήματα. Ας πούμε:

    1. Ο Καζαντζάκης αποδομεί τους χαρακτήρες. Διαβάζει κανείς τον Καπετάν Μιχάλη και θαυμάζει? Αλήθεια? Που? Την αβεβαιότητά του? Την ματαιοδοξία του? Ή μήπως τη διάχυτη απογοήτευση για το μάταιο του αγώνα που ο ίδιος δίνει κατά τα μέτρα που πάλι ο ίδιος κρίνει ως σωστά? Και γιατί να αρέσει ο Καζαντζάκης στους (λέμε τώρα) Εθνικόφρονες, που επιστράτευαν την αρχαιοπληξία ως θεομπαίχτες εκείνη την εποχή, ενώ ο Καπετάν Μιχάλης τους αντιμετωπίζει σαν κουφάρια? Νεκρούς?

    2. Ο Καζαντζάκης σε μαθαίνει μέσα από τα έργα του, να αποδομείς και τον εαυτό σου. Να βρίσκεις τα βαθύτερα κίνητρά σου. Εκεί που τον λες ηθικό, σωστό, που δεν πρόδωσε, που δεν ρουφιάνεψε, νάτος είναι σε μια γωνία και γελάει μαζί σου… Γελάει στα μούτρα σου… Σου θυμίζει τα ποταπά σου αισθήματα, όπως τη χαιρεκακία, σου θυμίζει τα ταπεινά σου κίνητρα, τις απαρχές τους. Σου θυμίζει πως όλα αυτά τα κακά που ξιφουλκείς θα μπορούσες κάλλιστα να είσαι εσύ. Σου θυμίζει πόσο αδίστακτος είσαι, πόσο ρουφιάνος γίνεσαι κάλλιστα και του λόγου σου. Σου θυμίζει πόσο θεομπαίχτης είσαι στο τέλος, τέλος, ανεξάρτητα αν πιστεύεις ή όχι. Σε διδάσκει στην Ασκητική του, ότι όσα πιστεύεις τα περισσότερα τα πιστεύεις θεολογικά, ως θέσφατα, γιατί αρνείσαι να αντιπαρατεθείς δημόσια μαζί τους. (κάτι σαν τον Σεφέρη όπως είπαν πιο πάνω)

    3. Δεν μπορώ να καταλάβω τι μπορεί να πει σε ένα παιδί 15 χρόνων ο Αλέξης Ζορμπάς. (Δεν πάω σε τίποτε βαρύτερα, όπως ο Καπετάν Μιχάλης, ή ο Χριστός Ξανασταυρώνεται, ή ακόμη χειρότερα ο τελευταίος Πειρασμός). Τι εμπειρίες έχει ένας ανήλικος στην ασφάλεια των γονιών του, στην δεδομένη κοινωνικοποίησή του από το σχολείο? Βρέθηκε άραγε ποτέ σε ανάγκη? Να μην έχει να φάει? Να ρίξει τον εγωισμό του και να πάει να ζητιανέψει δανεικά από εκείνους που αντιπαθεί? (συνεργάτη, αδελφό, συνέταιρο, γονείς, συμπεθέρια)? Συνάντησε ποτέ του, από πάνω του εκείνους που περιφρόνησε στην νεανική του έπαρση? Να τον περιμένουν στη γωνία να τον γαμίσουν ασάλιωτα? Έχασε αγαπημένα πρόσωπα δι’ ασήμαντον αφορμή?

    4. Τιθα καταλάβει ένας 17χρονος ή και 22χρόνος ακόμη που δεν έχει παιδιά, που δεν τα έχει μεγαλώσει, που δεν έχει ξενυχτήσει δίπλα τους, που δεν του έχουν σπάσει τα παπάρια καθώς μεγαλώνουν κι αυτός να τα συγχωρεί, από τις αδελφοφάδες?

    5. Κακά τα ψέμματα ο Καζαντζάκης δεν είναι απλός προς χρήση. Θα έλεγα μάλιστα πως καλό είναι να μην εκτίθενται οι έφηβοι σε αυτόν, όπως δεν θα έπρεπε να εκτίθενται σε όπερα ή σε αρχαία τραγωδία. Θα μισήσουν και θα έχουν βιωματική αντιπάθεια για αριστουργήματα, τα οποία θα πρέπει να κακακτήσουν μεγαλώνοντας… για άλλους λόγους και για τους ίδιους πρωτίστως…

  35. Γιάννης Κουβάτσος said

    33: Η πρώτη και καλύτερη μετάφραση είναι της Μαντώς Αναστασιάδη. Μετάφραση σε ελληνικά που πιάνουν το ύφος και το πνεύμα του βιβλίου. Ψαξ’ το σε παλαιοβιβλιοπωλεία.

  36. antonislaw said

    «Είπα κάποτε σε μια φοιτήτρια που τον εκθείαζε ότι οι ίδιοι σήμερα θα δυσκολεύονταν να διαβάσουν μια φράση όπου κάποιος περιγράφεται ως «λιανός, χοντροκόκκαλος» που «αποταυρίστηκε» – μου απάντησε πεισμωμένη ότι μια χαρά, έτσι μιλάνε και οι ίδιοι (δε μιλάνε έτσι βέβαια).»

    Αν και απάντησε και ο ΜΙΚ_ΙΟΣ στο 25 νομίζω ότι αποτελεί παρεξήγηση, καθώς ένας διαλεκτόφωνος που γνωρίζει καλά και τη νεοελληνική κοινή όταν μιλάει σε μη κρητικό δεν θα χρησιμοποιήσει λέξεις που ίσως θα του είναι άγνωστες, εκτός και αν το κάνει επίτηδες για λόγους επίδειξης ή αν δεν θέλει να καταλάβει ακριβώς τι λέει. Το «λιανός» και το «χοντροκόκαλος» είναι της κοινής νεοελληνικής και χρησιμοποιούνται και σήμερα, σε σήριαλ, (το «χοντροκόκαλος» το χρησιμοποιεί και ο Κώστας Δούκας στην ταινία του 1963 «Της κακομοίρας» εκεί που μιλάει με τη Μαρίκα Νέζερ και προξενεύεται με μια μικρούλα και λέει «μην κοιτάς που φαίνομαι μεγάλος, είναι επειδή είμαι χοντροκόκαλος»). Το αποταυρίζομαι μεταξύ μας το χρησιμοποιούμε, αλλά θα μιλήσω με ένα μη κρητικό θα του πω «ανακλαδίζομαι» ή εσχάτως «τεντώνομαι» για να συνεννοηθούμε…

  37. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    27 >>Λιλής Ζωγράφου«Νικος Καζατζάκης. Ένας τραγικός»

    από το 0:39 και μετα για τον Καζαντζάκη

  38. # 33

    Το μόνο που θυμάμαι πως ήταν έκδοση του 60 περίπου, δυστυχώς δεν το έχω το βιβλίο (δανεικό και αγνοείται0 και την πάτησα όταν πήγα να το αντικαταστήσω. Πάντως πιστεύω πως κάποιος από εδώ μέσα θα το έχει να σε πληροφορήσει.

  39. ΓιώργοςΜ said

    Έχω το μειονέκτημα (γενικά) και προτέρημα (για τη συζήτηση σήμερα), να μη γνωρίζω επαρκώς το έργο ούτε του ενός, ούτε του άλλου, για να κρίνω διεξοδικά. Έτσι έχω κάποιαν απόσταση.

    Βλέπω τρία θέματα στη συζήτηση:
    -Η λογοτεχνική αξία δύο δημιουργών
    -Η στάση ζωής αυτών των δημιουργών
    -Η τάση του ανθρώπου να κάνει ομάδες υποστηρίζοντας δύο ή περισσότερες διαφορετικές θέσεις, ακόμη κι αν αυτές είναι η χρήση χαρτοπετσέτας λευκής, έγχρωμης ή πολύχρωμης με σχέδια.

    Για το πρώτο, τη λογοτεχνική αξία, είναι δύσκολο να μπουν καλούπια. Κάθε έργο τέχνης είναι ένας διάλογος καλλιτέχνη και κοινού, ο οποίος πιθανότατα διαφέρει από αναγνώστη σε αναγνώστη. Εφόσον υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που αισθάνονται, ειλικρινά, πως τους αγγίζει ένα έργο τέχνης, ποίημα, διήγημα ή χορογραφία, το έργο αυτό έχει κάποια αξία. Αν δηλαδή διαβάσουν ένα κείμενο χωρίς να δουν το εξώφυλλο ή ακούσουν ένα μουσικό κομμάτι χωρίς να διαβάσουν τα ονόματα των συντελεστών και στο τέλος νιώσουν πως ο χρόνος τους ήταν κερδισμένος, το έργο αυτό είναι αξιόλογο γι’ αυτούς. Μικρή ή μεγάλη, η αξία είναι δύσκολο να μετρηθεί, αλλάζει άλλωστε με το κοινό και την εποχή του. Το εύρος και η ποιότητα του κοινού που αγγίζει, ο χρόνος για τον οποίο το έργο αυτό λειτουργεί, είναι κάποια κριτήρια, αλλά όχι απόλυτα.

    Για το δεύτερο, ας πάρουμε πιο καθημερινά παραδείγματα για να δούμε πως μπορεί να είναι τελείως ανεξάρτητο με το πρώτο. Όταν ένας επιπλοποιός φτιάχνει ωραίες καρέκλες, δε σημαίνει πως είναι ή δεν είναι μικρόψυχος, μεγαλόθυμος, τσιγκούνης, κιμπάρης, γκρινιάρης, ατρόμητος, δειλός. Απλώς φτιάχνει ωραίες καρέκλες. Μπορεί η γνώμη του για το έργο άλλων επιπλοποιών να έχει λίγο μεγαλύτερη βαρύτητα από τη γνώμη του μέσου πελάτη, αλλά δεν είναι θέσφατο.

    Για το τρίτο, ε, είναι προφανώς διαχρονική ανθρώπινη (ίσως όχι μόνο) ιδιότητα, να φτιάχνουμε ομάδες και να τις υποστηρίζουμε. Βουγιουκλάκη ή Καρέζη; Βροντάτσηδες ή Φουρτουνάτσηδες; Χανιά ή Ηράκλειο; Λεωφόρος ή Λιμάνι; Πρώτα το λάδι ή πρώτα το ξίδι στη σαλάτα;
    Κάπου έχει νόημα, όταν διαλέγουμε πχ δήμαρχο ή οποιοδήποτε κυβερνήτη, άλλες φορές, όπως εδώ, κατά την ταπεινή μου γνώμη, όχι…

  40. sarant said

    Ευχαριστω για τα νεότερα, ωραία συζήτηση.

    36 Το «αποταυρίζομαι» μου είναι οικείο χωρίς να είμαι Κρητικός, θαρρώ από τη μυτιληνιά γιαγιά μου.

  41. Περιονουσκιας said

    Κάτι που βρίσκω αστείο και ανακάλυψα βέβαια ΑΦΟΥ διάβασα το βιβλίο, ήταν το κοινό στοιχείο που έχουν οι Αδερφοφάδες με τους Όρνιθες του Αριστοφάνη: το φύλο τους ΔΕΝ είναι αυτό που περιμένεις εκ πρώτης όψεως! 😁

  42. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.

    Διάβασα Καζαντζάκη σὲ μικρὴ ἡλικία, λόγῳ μεγαλύτερου ἀδερφοῦ.

    Τὸ πρῶτο βιβλίο ποὺ διάβασα – κρυφά, ἐπειδὴ τὸ θεωροῦσαν ἀκατάλληλο γιὰ τὴν ἡλικία μου – ἦταν ὁ καπετάν Μιχάλης. Πρέπει νὰ ἤμουνα στὶς τελευταῖες τάξεις τοῦ δημοτικοῦ καὶ μὲ ἐπηρέασε πολύ.

    Διάβασα ἀρκετὰ βιβλία τοῦ Καζαντζάκη στὴν ἐφηβεία μου καὶ κανένα στὴν ἐνήλικη ζωή μου. Ἔτσι δὲν μπορῶ νὰ ἔχω μιὰ κατασταλαγμένη ἄποψη γιὰ τὸ ἔργο του.

    Τότε μ᾿ ἐντυπωσίαζε τὸ γράψιμό του καὶ ἰδιαίτερα ἡ γλώσσα του, σὲ βαθμὸ ποὺ προσπάθοῦσα ν᾿ ἀντιγράψω τὸ ὕφος του στὶς λογοτεχνίζουσες ἐκθέσεις μου, στὰ πρῶτα γυμνασιακά μου χρόνια. Στὴν τρίτη γυμνασίου ἦρθε ἡ Χούντα καὶ τέλος ἡ δημοτική. Φερμπότεν. Ὅλα «εἰς ἁπλῆν καθαρεύουσαν». Καὶ τότε μίσησα τὴν καθαρεύουσα, ἀλλά, εὐτυχῶς, ὄχι τὸν Παπαδιαμάντη.

    Κι αὐτὸν στὸ δημοτικὸ τὸν πρωτοδιάβασα. Φανερά, ὅμως, καὶ χωρὶς ἀπαγορεύσεις. Θυμᾶμαι «τῆς Κοκκώνας τὸ σπίτι» ἀπὸ τὰ γυμνασιακὰ «Νεοελληνικὰ Ἀναγνώσματα» τοῦ ἀδελφοῦ μου. Εἶχα πλάσει στὴ φαντασία μου σκηνικὸ μὲ πρόσωπα καὶ τοπία ἀπὸ τὸ χωριό μου.
    Καὶ ἤμουνα κι ἐγὼ μαζὶ μὲ τὰ παιδιά ποὺ πετροβολοῦσαν τὸν Παλούκα:

    «Νὰ κι ἄλλη ζυγιά!»

    Καὶ μετὰ ἡ Φραγκογιαννοῦ, μὲ τὴν ὑποβλητικὴ φωνὴ τῆς Κατίνας Παξινοῦ στὴ «Ραδιοφωνικὴ Βιβλιοθήκη», στὸ Δεύτερο. Περιμέναμε νὰ πάει ἕντεκα τὸ βράδυ καὶ τὴν ἀκούγαμε οἱκογενειακῶς μὲ θρησκευτικήν εὐλάβεια.

    Πάντως τὸν Παπαδιαμάντη τὸν ξαναδιαβάζω.

    Καὶ πάντα μὲ μεγάλην εὐχαρίστηση.

  43. nikiplos said

    37@ Βλέπεις τη συνέντευξη και από την πρώτη ατάκα αντιπαθείς τον δημοσιογράφο Ανδρέα Ρουμελιώτη…

  44. ΣΠ said

    Η ταινία του Κακογιάννη κέρδισε τρία Όσκαρ και ήταν υποψήφια για ακόμα τέσσερα, αλλά αυτό που θυμάται περισσότερο ο κόσμος είναι η μουσική του Θεοδωράκη.

  45. Περιονουσκιας said

    Όταν άρχισα να πρωτοδιαβάζω την Οδύσσεια του Καζαντζάκη, είχα τόσο αποσβολωθεί από τη γλώσσα, τις εικόνες και τη λάμψη των συναισθημάτων που προσπάθησα να αποστηθίσω όσο κείμενο μπορούσα. Τώρα λίγα μου έχουν μείνει, αλλά πάντα θυμάμαι την αρχή. Συγκλονιστικό.

  46. nikiplos said

    41@ εσύ το είπες, αλλά εγώ και στο προηγούμενο νήμα και σε αυτό έκανα το ίδιο λάθος: ΤΟΥΣ Αδελφοφάδες είναι το σωστό…

  47. # 34.5

    Εγώ τον Καζαντζάκη τον διάβασα -δλδ τον Καπετάν Μιχάλη ολόκληρο και όσο άντεξα; απο τελευταίο πειρασμό και τον Χριστό που ξανασταυρωνότανε με αυτά που έγραφε στο βιβλίο- στα 30 μου. Εχοντας διαβάσει τον Χρήστο Μηλιόνη του Παπαδιαμάντη γινότανε αναπόφευκτα σύγκριση σε βάρος του κι ότι το έγραψε σε περισσότερο μήκος το μείωσε αρκετά στα μάτια μου, άσε που το θεώρησα λογοκλοπή με αλλαγές ονομάτων και τοποθεσιών.
    Διαφωνώ κάθετα μαζί σου (χωρίς να σημαίνει πως έχω υποχρεωτικά δίκιο) και εκεί που κάνεις λάθος είναι στην όπερα, πήγα τα παιδιά μου στον Τροβατόρε όταν ήταν τηνέιτζερς ακόμα και ενθουσιάσθηκαν, μάλιστα η μικρή τάβαλε και με κάποιον που κτύπησε το κινητό του ! Επίσης πολλά νήπια έχουν ενθουσιασθεί όταν κτυπά το κινητό μου στο λα ντόνα ε μόμπιλε !!
    Τώρα αν τα πας σε καμιά όπερα του Μότσαρτ (για να πειράξω κάποιους εδω μέσα 🙂 ) μπορεί ναχεις και δίκιο !

    Αυτό που συμβαίνει με τα παιδιά ( και τα δικά μου και με μένα τον ίδιο, μικρό) είναι πως μέχρι τα 30-40 προηγείται η ανάγκη νέων εμπειριών της ικανοποίησης από την επανάληψη ενός γνωστού έργου αλλά αν έχουν μπολιαστεί μικρά (όπως εγώ απ’ την γιαγιά μου που μου τραγούδαγε τον Ριγκολέτο στα ελληνικά, κάποια στιγμή θα τα ξαναβρουν μπροστά τους

    Και μην ξεχνάς την μουσική που -λένε- καμιά γυναίκα δεν μπορεί να αντισταθεί στην γοητεία της (Ο Βέρντι υπήρξε φοβερός καρδιοκατακτητής αλλά δεν ξέρω αν χρησιμοποιούσε αυτή την μελωδία ψιθυριστά ! )

  48. divolos said

    #35, #38 Ευχαριστώ!

  49. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    36 Αντώνης >>«ανακλαδίζομαι»
    Στις μπάντες μου δεν είναι συνώνυμο με το αποταυρίζομαι. Ανασηκώνομαι είναι το ανακλαδίζομαι, σηκώνομαι από χάμαι.

  50. Γιάννης Κουβάτσος said

    Από Καζαντζάκη μόνο την «αΑναφορά στον Γκρέκο» και τα ταξιδιωτικά του κείμενα ξαναδιαβάζω αποσπασματικά. Τα υπόλοιπα σκονίζονται…

  51. antonislaw said

    Κοιτάζοντας την ετυμολογία του «Σεφέρης» και «Καζαντζάκης».

    Πάντως και τα δύο προέρχονται από την τουρκική μέσω της αραβικής. Για το καζαντζής είναι σαφές. Για το Σεφέρης-Σεφεριάδης όμως; Διαβάζω σε διαδικτυακά λεξικά ότι «σεφέρι»σημαίνει: 1. εκστρατευτικό στρατιωτικό σώμα («νά ‘ρθει ο Μόσκοβος να φέρει το σεφέρι», δημ. τραγούδι)
    2. συνεκδ. α) εκστρατεία, πόλεμος
    β) εκδρομή, ταξίδι.
    ΕΤΥΜΟΛ. τουρκ. sefer. αραβική سف (safar)
    (από εκεί και το σαφάρι που λέμε μάλλον)

    Τι να σημαίνει το Σεφεριάδης-Σεφέρης; Και το Σεφερλής συναφές;

  52. spiridione said

    Στις Μέρες Γ, 231-3 (1.9.1940) ο Σεφέρης καταχωρεί ένα εκτενές γράμμα που απευθύνει στον Καζαντζάκη, το οποίο ωστόσο ουδέποτε απέστειλε για δημοσίευση. Αφορμή του γράμματος αυτού υπήρξε ένα άρθρο του Καζαντζάκη στη Νέα Εστία με τίτλο «Μια κουβέντα μ’ ένα νέο». Θέμα του άρθρου είναι «το χρέος του πνευματικού ανθρώπου στο σύγχρονο χάος», ζήτημα που είχε προκαλέσει πολλές, όπως φαίνεται, συζητήσεις σε αυτή την κρίσιμη ιστορική στιγμή. Διάβασα, γράφει, «με προσοχή και με λαχτάρα το άρθρο σας (…) όπως διάβασα πριν ένα μήνα το άρθρο του κ. Σικελιανού (…). Είσαστε, και οι δυο, οι πιο αξιόλογες πνευματικές φυσιογνωμίες που έχει σήμερα ο τόπος μας. Και οι δυο έχετε μιλήσει για την ευθύνη, εξαίροντάς την με πολλή έμφαση σαν κάτι που λογαριάζει και βαραίνει. Μιλάτε υπεύθυνα. Ενδιαφέρουν λοιπόν τα λόγια σας πολύ διαφορετικά από εκείνα που γράφουνται, εδώ και κάμποσες εβδομάδες, για την κρίση και τα μελλούμενα του πνεύματος, από δημοσιογράφους, αισθητικούς ή λογοτέχνες (κάποτε και τα τρία μαζί) και που έχουν το χάρισμα να μου μεταδίδουν μια βαριά δύσπνοια (…) Το άρθρο του κ. Σικελιανού μ’ απέλπισε, το δικό σας (…).
    Στη συνέχεια ο Σεφέρης (κατά την σωκρατική τακτική του) αναφέρει μία προς μία τις βασικές θέσεις του άρθρου, τις συζητά και δείχνει πως τελικά δεν υπάρχει λογική συνέπεια σε όσα ο Καζαντζάκης υποστηρίζει. Ένα παράδειγμα: «Ο σύγχρονος άνθρωπος, λέτε, πρέπει να πάει, αν είναι ζωντανός, δεξιά ή αριστερά. Στη μέση οι πεθαμένοι. Έξοχα. Συλλογίζομαι ωστόσο τις προλογικές γραμμές, πριν χρόνια της Ασκητικής σας: «Η ασκητική τούτη ας θεωρηθεί η πρώτη λυρική απόπειρα, η πρώτη κραυγή του μετακομμουνιστικού Πιστεύω» (…) γι’ αυτό αναρωτιέμαι: το «πιστεύω» δεν ήτανε τάχα μια προσπάθεια να μη πάει κανείς, μήτε δεξιά, μήτε αριστερά να μη πάει ορθόδοξα;».
    Τέλος, στην απόληξη του αδημοσίευτου γράμματός του, ο Σεφέρης δείχνει με αρκετή σαφήνεια τη διαφωνία του προς τα όσα γράφει ο Καζαντζάκης. «Το χρέος του ανθρώπου του πνεύματος δεν το βρήκα στα γραφόμενά σας. Θα έλεγα, με κίνδυνο να καταφρονεθώ για τη μετριότητά μου, πως είναι ν’ αγωνιστεί, όπου μπορεί και όσο μπορεί, να σώσει την κιβωτό που του δώσανε οι άλλοι να φυλάξει. Κι αν είναι να πεθάνει, να πεθάνει σαν άνθρωπος πνευματικός. Αλλά ξανακοιτάζω μια μικρή σας φράση που δεν την είχα προσέξει με την πρώτη: «Δύσκολο σήμερα να μπορέσω να πω τη γνώμη που μου ζητάτε». Φαντάζομαι πως αυτή η φρασούλα σκεπάζει σελίδες αποσιωπητικά και ρωτιέμαι: Μια απόκριση που δε λέει όλη την αλήθεια είναι άραγε η αλήθεια; Και όταν δεν μπορεί να πει την αλήθεια, δεν είναι χρέος του πνευματικού ανθρώπου να σωπαίνει;»

    Είναι από ένα κείμενο του Γιατρομανωλάκη:
    https://books.google.gr/books?id=lwwLAQAAMAAJ&q=%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC+%CF%84%CE%B7+%CF%83%CF%89%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE+%CF%84%CE%B1%CE%BA%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE+%CF%84%CE%BF%CF%85&dq=%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC+%CF%84%CE%B7+%CF%83%CF%89%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE+%CF%84%CE%B1%CE%BA%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE+%CF%84%CE%BF%CF%85&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwjLxZK31uznAhWRyKYKHX9PDjwQ6AEIKzAA

  53. spiridione said

    Το άρθρο του Καζαντζάκη στη Νέα Εστία
    https://www.candiadoc.gr/2019/10/27/ena-paradoxo-ke-proklitiko-kimeno-tou-kazantzaki-paramones-tis-italikis-epithesis-o-polemos-os-mia-efkeria-gia-ena-neo-politismo-3/#.XlUeRGgzZPY

  54. antonislaw said

    Θα συμφωνήσω απολύτως με το χαρακτηρισμό «περιεργότατη» που δίνεται για τη στάση του Σεφέρη απέναντι στον Καζαντζάκη.
    Ο Σεφέρης ήταν χορτασμένος από δόξα, αναγνώριση, τίτλους, κοινή αποδοχή, τραγούδια στα χείλη του λαού, χρήματα, θέσεις, σπουδές, έρωτα, καλοζωία. Δεν είχε λόγο να ζηλεύει τον Καζαντζάκη ο οποίος ζούσε σαν αναχωρητής με ελάχιστα, ελάχιστο φαΐ, ελάχιστα χρήματα, ελάχιστη εν ζωή αναγνώριση και ολόκληρο επιτελείο εχθρών, θεσμικών και μη. Είχαν κοινή αφετηρία μόνο στις σπουδές, νομικοί και οι δύο. Και ίσως γόνοι μεσαίας τάξεως για την εποχή, αν και κοινωνικά ο Σεφεριάδης, ως παιδί καθηγητή πανεπιστημίου, ανήκε σε ανώτερη οπωσδήποτε.
    Περιεργότατη και ίσως και ακατανόητη.

  55. nikiplos said

    47@ Σαφώς αν δεις ότι μια μουσική που μέσα της χωράν πολλές αναγνώσεις, είναι αποδεκτή και μπορεί να την πέψει ένας ανήλικος (κατά κανόνα απαίδευτος), δεν είναι κακό να τον/την εκθέσεις.
    Θυμάμαι όμως δυό περιστατικά:
    α. Εμένα ως ανήλικο σε Βαλκάνιες τραγουδίστριες Όπερας, που ερμήνευαν στο φαιό νταμάρι σε κάποιο νταμαροθέατρο, Μότζαρτ (σύμειξη σε ντουέτο των αρίων Λίζας και Μαρίζας κλπ). Από τα γέλια μου, με πέταξαν έξω. Όχι ότι με πείραξε γιατί ήμουν τσόγλανος μικρός.
    β. Ένα ανήλικο παιδί, που το πήγαν με το ζόρι οι γονείς του στην Αντιγόνη του Σοφοκλή, και έτσι όπως χτυπιόταν η Δήμητρα Χατούπη και μάτωνε (κυριολεκτικά) δεμμένη στα σανίδια, στην κορύφωση του δράματος που αν έπεφτε καρφίτσα θα ακουγόταν σε ένα κατάμεστο θέατρο, το δύστυχο παιδί έβαλε τα κλάματα, και ήταν απαρηγόρητο γιατί είχε υποστεί σοκ…

    Συμφωνώ πως κάποιοι ίσως να είναι πιο ευεπίφοροι στο να αποδεκτούν πολύπλοκη πληροφορία, όμως αυτό δεν καθιστά γενικά και παιδαγωγικά αποδεκτό κάτι τέτοιο…

  56. sarant said

    52-53 A μπράβο!

  57. Capten Vilios said

    Εις μνήμην Ν. Καζαντζάκη

    Υψιπετής στην ταπεινότητά σου
    Να ερωτευτείς ήθελες για όλο τον κόσμο Έλληνα μικρέ Μεγάλε.
    Χόρευες πολυπόθητε για αντίκρισμα με τα μεγάλα ταξίδια
    και γύριζες γήινα αέρινα και μυστικάμες στις καρδιές

    Καπετάνιος και αντάρτης στο σώμα σου το γυάλινο
    φιλούσες Ιούδες μικρούς Χριστούς φτωχούληδες
    υποκριτές φιλούσες την κόλαση
    προσκύναγες γυμνούς χορούς ένα στέρνο περήφανο δυο χέρια σ’ έκσταση.

    Τους μύθους τους έγνεθες παρά τω θεώ και ανθρώπω
    και τις λέξεις έβαζες να τρώει η μια την άλλη
    σαν αδελφός τον αδελφό από παλιά
    δυο δρασκελιές απ’ τον παράδεισο για μια μπουκιά συμφέρον.

    Γκρέμιζες κι έβαζες την εικόνα σου στο κάδρο σαν του Σισύφου τη δουλειά.
    Σχέδια ικέτευες απ’ τον παλιό γραικό ζωγράφο και με τα γένια του να τρέχουν, τούτος σε σχεδία εντός σου χάραζε οράματα για του Βούδα την κοιλιά.
    Στη ζάλη τη Μαγδαληνή σου χάριζε τους πειρασμούς να έχεις να πορεύεσαι.

    Με τι ελπίδες να σε ξεπροβοδίσουμε που όλες τις καβάλησες;
    Ποιος φόβος ενορατικός ελλοχεύει στο ασκητικό μας τίποτα;
    Δεμένους αιώνια να μας φυγαδεύσει θέλουμε η ελευθερία σου
    Οδυσσέα της Κρήτης να μας εκκλησιάζει και να αφορίζει αιώνια.

  58. atheofobos said

    51
    Τι να σημαίνει το Σεφεριάδης-Σεφέρης;

    Όπως γράφω στο ποστ μου ΕΝΑΣ ΣΕΦΕΡΗΣ* ΣΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΕΦΕΡΗ ΣΤΗΝ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ
    http://atheofobos2.blogspot.com/2008/10/blog-post_15.html

    Ο ίδιος ο ποιητής επεξηγεί στο βιβλίο του «Τρεις μέρες στα μοναστήρια της Καππαδοκίας» τι σημαίνει το όνομα του:
    *Σεφέρης στα παλιά οθωμανικά δηλώνει εκείνον που απαλλάσσεται του θρησκευτικού τυπικού της νηστείας λόγω ταξιδιού. Σεφέρης σήμερα, στα τουρκικά, είναι ο ταξιδιώτης.(σελ 116)

  59. # 55

    Αν πρόσεξες δεν ανέφερα τις τραγωδίες… τώρα για το συμβάν στις άριες του .. Μότσαρτ… (βαλτός είσαι ; 🙂 🙂

  60. Περιονουσκιας said

    Το μαράζι (=αρρώστια) και το σεφέρι (=ταξίδι) δηλαδή μας γλιτώνουν από την νηστεία. Θα πρέπει να ενισχύσουμε την προσευχή, όμως, αντίστοιχα.

  61. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    58 >>Σεφέρης σήμερα, στα τουρκικά, είναι ο ταξιδιώτης.

    Και καζαντζής/Καζαντζάκης, ο λεβητοποιός
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CE%B6%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B6%CE%AE%CF%82

  62. Μπετατζής said

    Εμένα δεν μ΄ αρέσει ο Καζαντζάκης, επειδή δεν γράφει καλά και είναι πομπώδης. Όπως ακριβώς τα λέει ο Σεφέρης. Επίσης δεν μ΄ αρέσει καθόλου που είναι μισογύνης και φασίστας.

    Από τον πρόλογο του Ν.Κ. στον Καπετάν Μιχάλη : Πολλοί που διάβασαν τον Καπετάν Μιχάλη, θαρρούν πως τέτοια παιδιά – τέτοια αντράκια, όπως λέμε στην Κρήτη – ποτέ δεν υπήρξαν, ούτε άντρες τόσο χεροδύναμοι, τόσο ψυχοδύναμοι, που ν΄ αγαπούν με τόση λαχτάρα τη ζωή …

    (συνεχίζεται)

  63. Μπετατζής said

    Αναίτιο λιντσάρισμα γυναίκας από «αντράκια».

    Νίκος Καζαντζάκης, Καπετάν Μιχάλης, «Πάτησαν όλοι απάνω της, πηδούσαν στη ράχη της και στην κοιλιά της, και αυτή στριφογύριζε πάνω στα χόρτα, ανασηκώνονταν να φύγει, μα έπεφταν και οι 4 απάνω της, την έριχναν πάλι κάτω και την τσαλαπατούσαν»…. «Είχαν πια ιδρώσει, κουράστηκαν να φτύνουν, να δέρνουν, να κλοτσούν, σταμάτησαν πάλι και κοίταζαν την κοπέλα και δεν κάτεχαν τι άλλο μαρτύριο να σοφιστούν να της κάμουν, ν΄ αλαφρώσει η καρδιά τους». ………… «Έπρεπε να κρατούμε ένα σουγιά, είπε το Θρασάκι, ένα μαχαίρι, να την μαχαιρώσουμε, να δούμε το αίμα της, αυτό είναι !» «Να τη δαγκάσω εγώ ; Πρότεινε ο Νικόλας. Θα της βγάλω μια μπουκιά κρέας. Όλοι μαζί ! φώναξε το Θρασάκι ευχαριστημένο. »

    Το Θρασάκι είναι ο γιος του Καπετάν Μιχάλη, μεγαλωμένος με τις αρχές του. Το βιβλίο αυτό προτείνεται από καθηγητές και δασκάλους ως κατάλληλο εφηβικό/νεανικό ανάγνωσμα (συνεχίζεται)

  64. Mπετατζής said

    Γυναικοκτονία, από το ίδιο βιβλίο. (Το σφάλμα της γυναίκας ήταν ότι ήταν πολύ όμορφη και παρέσυρε τον ήρωα Καπετάν Μιχάλη από τον αληθινό σκοπό του, τον πόλεμο κατά των τούρκων) : «Αναστέναξε η κοιμισμένη, μετακουνήθηκε. ….. . Ο καπετάν Μιχάλης έσκυψε. Στο φως του καντηλιού έριξε άγρια αναλαμπή το μαχαίρι, έσκισε τον αέρα, κι ολομεμιάς καρφώθηκε ως τη λαβή στον άσπρο κόρφο».

    Όλα αυτά αναφέρονται βέβαια σε μια παλιότερη εποχή, γράφονται όμως το 1953. Ο Καπετάν Μιχάλης σαφώς και προβάλει ως πρότυπο από τον συγγραφέα με αποκορύφωμα τον «ηρωϊκό» του θάνατο, κατά τον οποίο παραλλάζει το γνωστό σύνθημα σε «Ελευθερία ΚΑΙ θάνατος», με επιρροές από το Ζήτω ο θάνατος των ισπανών φρανκιστών. .

    Και αν δεν με πιστεύετε εμένα που είμαι δηλωμένος αντικαζαντζακικός, διαβάστε την Αγγέλα Καστρινάκη για τις επιρροές του Ν.Κ. από τον φασίστα Ντ΄ Ανούτσιο https://historical-museum.gr/webapps/kazantzakis-pages/gr/sources/kastrinaki.php…

    Το μόνο ελαφρυντικό που θα μπορούσα να του δώσω, εάν κάποιος το τεκμηρίωνε, είναι η πιθανότητα να ήταν σοβαρά διαταραγμένος. Kαι πάλι όμως θα παρέμενε η λογοτεχνική του ασημαντότητα.

    Γνώμη μου.

  65. Μπετατζής said

    Λάθος σύνδεσμος για την Καστρινάκη. Εδώ ο σωστός

    https://www.historical-museum.gr/webapps/kazantzakis-pages/gr/sources/kastrinaki.php

  66. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μόνο που ο Καζαντζάκης δεν υπήρξε μόνο φιλοφασίστας, όπως λέει ο Μπετατζής, αλλά και φιλοσοβιετικός. Όσοι έχουν διαβάσει όλον τον Καζαντζάκη, το γνωρίζουν. Άλλωστε, αυτή του η πλευρά τού στοίχισε το Νόμπελ:
    «Γι’ αυτό αν με ρωτήσουν ποιό πράγμα στη Σοβιετική Ρουσία μου έκανε τη βαθύτερη εντύπωση και μου έδωκε τις μεγαλύτερες ελπίδες, αδίσταχτα θ’ απαντήσω: η ιερή μανία των αρχηγών να φωτίσουν τη μάζα. Το φως! Το φως! Να ποιό είναι το μεγαλύτερο όπλο της Σοβιετικής Ρουσίας.»
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://atexnos.gr/nikos-kazantzakis-i-ormitiki-anodos-tou-politismoy-stin-essd/&ved=2ahUKEwiC0qXdhu3nAhUqNOwKHftpATMQFjABegQIAhAB&usg=AOvVaw1h6a5Dbv_gPnrL2GuVG36C&cshid=1582646019475

  67. tryfev said

    Δεν μπορώ να είμαι απόλυτα αντικειμενικός στο συγκεκριμένο θέμα γιατί είμαι «σεφεροβαρεμένος». Στο σημείο αυτό παραφράζω το ελληνοβαρεμένος του φίλου «Νοικοκύρη», (όπως βλέπω ότι σε αποκαλούν εδώ, αγαπητέ Νίκο χωρίς να αποδέχομαι για τον εαυτό μου την αρνητική σημασία του δεύτερου συνθετικού, την οποία αποδίδει εκείνος, και δικαίως, σε όσους αποκαλεί με το σύνθετο αυτό επίθετο.

    ΄Ετσι, έχω διαβάσει και έχω στη βιβλιοθήκη μου ό,τι έχει γράψει ο Γ.Σ. και πολλά από όσα έχουν γραφεί γι’αυτόν.

    Από τον Καζαντζάκη έχω διαβάσει και τα πέντε «Ταξιδεύοντας» (τα οποία μου άρεσαν ιδιαίτερα), την Ασκητική, το Χριστό, τον Ζορμπά, τον Καπετάν Μιχάλη και τον Φτωχούλη του Θεού.

    Δεν αμφισβητώ την αξία του ως συγγραφέα, μολονότι τον θεωρώ κάπως υπερτιμημένο.

    Πιστεύω επίσης, ότι η κοινή προσπάθεια του ίδιου και του Σικελιανού να αναστήσουν τον σπιτονοικοκύρη τους, βγαίνει έξω από τα όρια της λογικής και της σοβαρότητας.

    Θα συμπληρώσω ότι Σπύρος Μελάς, εκτός από την εμπλοκή του στην μη απονομή του Νόμπελ στον Καζαντζάκη και την φιλογερμανική του στάση στην Κατοχή, σύμφωνα με όσα είδα στο αφιέρωμα στον Σικελιανό της σειράς «Εποχές και Συγγραφείς» του Τάσου Ψαρά, είχε διαδραματίσει άθλιο ρόλο και στην μη απονομή του ίδιου βραβείου στον ποιητή του «Αλαφρωΐσκιωτου», του «Πνευματικού Εμβατηρίου» και τόσων άλλων έξοχων ποιητικών έργων.

    Ως προς τη συγκεκριμένη εγγραφή της «21 Μάρτη 1965» στις σελίδες 94 και 95 του τόμου «Μέρες Θ΄» του Σεφέρη και τους άκρως υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς που διατυπώνει εκεί ο Γ.Σ, θεωρώ ότι όχι μόνο αδικούν το Καζαντζάκη αλλά αποπνέουν και εμπάθεια
    εις βάρος του.

    Είναι γεγονός ότι ο Σεφέρης δεν ήταν από τους πιο εύκολους ανθρώπους. Θα τον έλεγα στριφνό, δύστροπο και, σε επίρρωση των λεγομένων μου, θα παραθέσω ένα περιστατικό που αφηγείται ο αείμνηστος θεσσαλονικιός ποιητής Κλείτος Κύρου στο αφιέρωμα της «Λέξης» (τεύχος 53, Μάρτης-Απρίλης ’86, σελ. 269-271) για τα 15 χρόνια από το θάνατο του Γ.Σ.:

    Αφηγείται λοιπόν ο Κύρου ότι το 1965 κυκλοφόρησε σε μορφή βιβλίου τη μετάφρασή του, του ποιήματος «Τετάρτη των Τεφρών» (Ash Wednesday) του T.S.Eliot και έστειλε στον Σεφέρη ένα αντίτυπο. Λίγες μέρες μετά έλαβε «μια κομψή καλοτυπωμένη κάρτα» με το εξής χειρόγραφο κείμενο: Ευχαριστώ τον κ. Κλείτο Κύρου για την ευγενική προσφορά του της «Τετάρτης της Τέφρας. 9.3.65» (με τις λέξεις Τετάρτης και Τέφρας υπογραμμισμένες). Ο Κύρου, του απάντησε αγανακτισμένος, παραθέτοντας επιχειρήματα για την ορθότητα του πληθυντικού και με αρκετή επιθετικότητα του επισήμανε και εκείνος θεωρεί εσφαλμένη της από μέρους του (του Σεφέρη) απόδοση στα ελληνικά του τίτλου του θεατρικού έργου του T.S.E. «Murder in the Cathedral» ως «Φονικό στην εκκλησιά», δεδομένου ότι ο Eliot δεν αναφέρεται σε μια οποιαδήποτε εκκλησία αλλά σε καθεδρικό ναό. Στο γράμμα αυτό ο Γ.Σ. δεν απάντησε ποτέ, ενώ τον επόμενο χρόνο σε μια δεξίωση προς τιμήν του Σεφέρη στη Θεσσαλονίκη, συναντήθηκαν και, όταν κοινός φίλος τον σύστησε στον τιμώμενο ποιητή, επικράτησε κλίμα αμηχανίας και ψυχρότητας χωρίς πάντως να γίνει συζήτηση για τη διένεξή τους, παρόλο που, εν τω μεταξύ, ο Κύρου είχε ανακαλύψει ότι σε ένα κείμενό του για τον Eliot, ο ίδιος o Γ.Σ. μιλούσε για «Τετάρτη των Τεφρών» και όχι της «Τέφρας».

    Και πραγματικα, όταν διάβασα το κείμενο της «Λέξης», ανέτρεξα κι εγώ στην παραπομπή του Κύρου και διαπίστωσα «ιδίοις όμμασι» ότι στην «Εισαγωγή στον Θ.Σ.΄Ελιοτ» (γραμμένη το 1936), που προτάσσεται της μετάφρασης της «΄Ερημης Χώρας» («Waste Land») και άλλων ποιημάτων του μεγάλου αμερικανικής καταγωγής ΄Αγγλου ποιητή από τον Γιώργο Σεφέρη (΄Ικαρος 1979) και συγκεκριμένα στη σελ. 27 του βιβλίου, διαβάζουμε τη φράση «΄Ετσι στην Τετάρτη ΤΩΝ ΤΕΦΡΩΝ (τα κεφαλαία δικά μου), μολονότι δεν είναι έργο κατώτερης τέχνης, υπάρχουν αρκετά έκδηλα τα τα σημάδια των δυσκολιών που είχε ν’ αντιμετωπίσει».

    Αλλά μάλλον με κατέλαβε ο οίστρος μου και σας κούρασα. Κλείνω λοιπόν εδώ το κατεβατό μου,

  68. Μπετατζής said

    66. Δεν είχε καταλάβει την τύφλα του. Έβλεπε και την Σοβιετική Ένωση με την διαταραγμένη ματιά του που διψούσε για κάτι απόλυτο, θεϊκό, αντρικό ξέρω γω τι. Λίγο παρακάτω, θα την παραλληλίσει με την φασιστική Ιταλία του Μουσολίνι. Πρόδρομος και της θεωρίας των δύο άκρων, του οφείλουμε και αυτή την αναγνώριση.

  69. tryfev said

    Στο αμέσως παραπάνω (με αριθ. 67) σχόλιό μου, παρέλειψα να κλείσω μια παρένθεση με ουσιαστικό ρόλο. Ξαναγράφω λοιπόν την πρώτη παράγραφο:

    Δεν μπορώ να είμαι απόλυτα αντικειμενικός στο συγκεκριμένο θέμα γιατί είμαι «σεφεροβαρεμένος». Στο σημείο αυτό παραφράζω το ελληνοβαρεμένος του φίλου «Νοικοκύρη», (όπως βλέπω ότι σε αποκαλούν εδώ, αγαπητέ Νίκο) χωρίς να αποδέχομαι για τον εαυτό μου την αρνητική σημασία του δεύτερου συνθετικού, την οποία αποδίδει εκείνος, και δικαίως, σε όσους αποκαλεί με το σύνθετο αυτό επίθετο.

  70. Elsi said

    «Στους προηγούμενους τόμους των Ημερολογίων του Σεφέρη που έχουν ευρετήριο δεν υπάρχει άλλη ουσιαστική αναφορά στον Καζαντζάκη»: Όμως, όλοι οι τόμοι των Ημερολογίων έχουν πλέον ευρετήριο καθώς ο πολύτιμος (και) βιβλιογράφος Δημήτρης Δασκαλόπουλος συνέταξε ευρετήριο για τις Μέρες Α’ – Ε’ που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Κονδυλοφόρος», τχ 12, 2013. Εκεί ο «Καζαντζάκης, Νίκος» απαντά 9 φορές, σκόρπια, στις Μέρες Α’, Γ’, Δ, Ε’. Δεν γύρισα να δω αν είναι ουσιώδεις ή όχι. Πάντως οι Μέρες είναι όλες πια ευρετηριασμένες ως προς τα πρόσωπα, χάρις στο Δ. Δασκαλόπουλο.

  71. Dimitrios Asithianakis said

    Α σήμερα το θέμα είναι τρισδιάστατο για αυτό θα σχολιάσω μετά από καιρό. Η ταινία είναι ταινιάρα διαφωνεί κανείς με αυτό; Γιατί αυτό κράζει ο Σεφέρης την και καλά εικόνα της Κρήτης (Ελλάδας) που μεταφέρει η ταινία στο διεθνές κοινό (για αυτό αναφέρει την πρεμιέρα στο Παρίσι!). Όμως άδικα γιατί το σενάριο και η σκηνοθεσία είναι του Μιχάλη Κακογιάννη που πήρε την ευθύνη για την επιλογή του βιβλίου. Όσο για μικρότητες και λάθη στην ζωή τους έχουν και οι δύο τους πάρα πολλά έχει νόημα να στεκόμαστε σε αυτά; (εντάξει περισσότερα ο Καζαντζάκης). Σκεφτείτε μόνο πόσα έχει προσφέρει στην οικονομία της Ελλαδίτσας ο Καζαντζάκης για να μπορούμε να του συχωρέσουμε μερικά παραπάνω. Εγώ το έργο τους το αγαπάω πολύ και των δύο και πόσο συμφωνώ με το σχόλιο 19! Θυμίζω ότι η ταινία πήρε 3 όσκαρ. Όσκαρ Β´ Γυναικείου Ρόλου στη Λίλα Κέντροβα (αιώνια μαντάμ Ορτάνς).
    Όσκαρ καλλιτεχνικής διεύθυνσης και σκηνογραφίας (για ασπρόμαυρη ταινία) στον Βασίλη Φωτόπουλο και όσκαρ φωτογραφίας (για ασπρόμαυρη ταινία) στον Γουόλτερ Λασάλι, ενώ είχε τέσσερις ακόμη υποψηφιότητες.

  72. […] Κυκλοφόρησε πέρυσι ο τελευταίος τόμος των Ημερολογίων του Γιώργου Σεφέρη (Μέρες Θ’) που πιάνει τα ημερολόγια της περιόδου από 1 Φεβρουαρίου 1964 έως 11 Μαΐου 1971 -είναι η τελευταία εγγραφή, αν και ο ποιητής πέθανε τέσσερις μήνες αργότερα. Μπορεί να γράψω και άλλο άρθρο για το σημαντικό αυτό βιβλίο, αλλά προς το παρόν θέλω να… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2020/02/25/seferis-3/ […]

  73. leonicos said

    Δεν διάβασα κανένα σχόλιο. Μόνο το άρθρο.

    Σήμερα ήμουν με έναν κρυφό αναγνώστη μας. Έναν πολύ ωραίο άνθρωπο, με τον οποίο μας χωρίζουν τα πάντα, θρησκευτικές, πολιτικές και άλλες πεποιθήσεις αλλάτα βρισκουμε στην Ανθρωπιά και την Αγάπη για όλα

    Και η Ανθρωπιά και η Αγάπη για όλα είναι το πιο σημαντικό σημείο συνάντησης αναμεσα στους ανθρώπους, ωστε όλα τα άλλα να πηγαίνουν περίπατο.

  74. Γιάννης Κουβάτσος said

    68: Στην εποχή του, στα χρόνια του μεσοπολέμου, πολλοί διανοούμενοι ήταν είτε με το ένα άκρο είτε με το άλλο, κυρίως εξαιτίας των μεγάλων οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων, που αδυνατούσαν να τα διαχειριστούν οι αστικές δημοκρατίες. Είναι άδικο να χρεώνουμε τον Καζαντζάκη με κάτι που ήταν τόσο συνηθισμένο στην εποχή του. Δεν νομίζω πως επέμεινε στις φιλοφασιστικές και φιλοκομμουνιστικές αντιλήψεις του στα τελευταία χρόνια της ζωής του, όταν τα πράγματα είχαν αλλάξει και οι ολοκληρωτικές ιδεολογίες είχαν χάσει την όποια προπολεμική γοητεία τους.

  75. sarant said

    70 Εχετε δίκιο, σας ευχαριστώ πολύ! Δεν το έχω το περιοδικό αυτό, πρέπει να το αναζητήσω.

    67-69 Για τις μεταφραστικές επιδόσεις του Σεφέρη έχει γράψει βιβλίο (όχι επαινετικό) ο Ξ. Κοκόλης. Εκεί αναφέρει και τ του Έλιοτ. Αλλά το επεισόδιο το αγνοούσα, ευχαριστώ Τρύφωνα!

  76. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    O N.K. φαίνεται να είχε μεγάλο πρόβλημα με τον σκληρό πάτερα του. Και επηρεασμένος από τον Νίτσε από φοβισμένος άνθρωπος προσπαθεί οι ήρωες του να γίνουν… υπεράνθρωποι.

    Επισημαίνω την μυθιστορηματική περιγραφή βάρβαρων φόνων γυναικών στους οποιους ανεφερεται ο μπετατζής.

    ΥΓ
    […]

    «Όπως σε κάθε παιδί, έτσι και στον Καζαντζάκη, ο πατέρας παίζει σημαντικό ρόλο στην ψυχοσύνθεση και στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του. Να τι μας λέει ο ίδιος για τον πατέρα του, με εξομολογητική διάθεση, στη σελίδα 68 του έργο του “Συμπόσιον” :

    “ Σηκώθηκα κ’ έτρεμα νιώθοντας απάνου μου βαρύ τον ίσκιο του κυρού μου. Δε θυμούμαι ποτέ να μου ‘πε λόγο τρυφερό, ποτέ να με χαδέψει˙ μου παρέδινε τη φλόγα της γενεάς αγέλαστος, σκληρός και με πρόσταζε να τους ξεπεράσω όλους σε δύναμη, σε περηφάνια και σε πείσμα….”

    […]
    Όσα θυμάται ο Καζαντζάκης από τα παιδικά του χρόνια είναι ανεκτίμητες μαρτυρίες για τα έργα του και έχουν άμεση σχέση με την ψυχοσυναισθηματική του ανάπτυξη: «Ο πατέρας μου σπάνια μιλούσε, δε γελούσε, δε μάλωνε˙ κάποτε μονάχα έτριζε τα δόντια του ή έσφιγγε τη γροθιά του, κι αν τύχαινε να κρατάει κανένα πετραμύγδαλο, έστριβε τα δάκτυλά του και το’κανε σκόνη.» (Αναφορά στον Γκρέκο σελ. 32 ). Έτσι ξεκινά ο Καζαντζάκης στο κεφάλαιο « Ο κύρης » στο βιβλίο του «Αναφορά στον Γκρέκο» όπου στη συνέχεια στο κεφάλαιο « Η μάνα » γράφει: Η μάνα μου ήταν μια αγία γυναίκα. Πώς μπόρεσε πενήντα χρόνια, χωρίς να σπάσει η καρδιά της, να νιώθει πλάϊ της την αναπνοή και το χνότο του λιόντα; (Αναφορά στον Γκρέκο σελ. 350).

    […]

    Αλλά και στις τελευταίες σειρές του κεφαλαίου του “ Η Κρητική Ματιά “, στο έργο του “ Αναφορά στον Γκρέκο “ , σελίδα 487, γράφει: “ Δεν πειράζει πατέρα˙ τέλεψες το χρέος σου: γέννησες γιο ανώτερο σου˙ στάσου εδώ σημαδούρα˙ εγώ θα πάω πιο πέρα. “

    Τα τελευταία αυτά λόγια αποδεικνύουν την μάχη που διατηρούσε μέσα του ο συγγραφέας με τον πατέρα του αλλά που στο τέλος σαν φυσιολογική κατάληξη τον ξεπερνά και τον εγκαταλείπει.

    https://www.cretalive.gr/opinions/o-pateras-toy-kazantzakh

  77. leonicos said

    Ξέφυγα

    Νομίζω οτι πληρέστερος σχολιασμός για το φαινόμενο Καζαντάζακη. δεν υπάρχει

    όχι ότι δεν έγραψε ωραία πράγματα. Έγραψε

    Αλλά η πόζα, η δηθενιά, η κρητολαγνεία, η γλωσσοπλαστομ@@@@@@@κία πάνε σύννεφο

    Με αποκορύφωμα αυτό που έγραψε στον ταφο του

    Δεν ελπίζω τίποτα, δεν φοβάμαι τίποτα, είμαι ελεύθερος.

    Το έχω πει κι εγώ, ότι η ελπίδα, πολύ συχνά, είναι μια μορφή απελπισίας

    Αλλά από τι είναι ελεύθερος ο @@@@@@@@ (δεν γράφω ούτε τα αρχικά) εκε΄μέσα;

    Μου αρέσουν οι Τερτσίνες του, όχι βέβαια στον ίδιο βαθμό όλες

    Με γοητεύει η Οδύσσειά του

    και όμως με αηδιάζει.

    Ομολογώ ότι δεν θα έλεγα ο,τι είπε ο Σεφέρης για το συγκεκριμένο φιλμ, αλλά δεν θα το έλεγα επειδή δεν είχα το βλέμμα του. Όχι επειδή δεν θα συφωνούσα.

    Και σας χαρίζω αυτά που είχα να πω από χτες,
    γιατί είμαι αρκετά εκνευρισμένος με τον Καζαντζάκη
    και δεν μπορώ να κάνω πλάκα ούτε με τον Τζι.

    Και μια και είπα Τζι

    Αν διαβλασει κανεις την Νιτσα του Τζι άλλη μια φορά, θα καταλάβει γιατσιχαίνομαι τον Καζαντζακη.

  78. atheofobos said

    76
    Η σκληρότητα του πατέρα στα παιδιά του, ήταν απ΄ότι φαίνεται συνήθης στους Κρητικούς την εποχή του Καζαντζάκη και ίσως η αντίληψη αυτή διατηρήθηκε μέχρι την προηγούμενη προπολεμική γενιά. Μεταφέρω από το ποστ μου ΧΑΪΔΕΨΤΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΑΣ! http://atheofobos2.blogspot.com/2007/06/blog-post_08.html
    μια πραγματική ιστορία από την Κρήτη που έγινε την 10ετία του 50 στο χωριό της γυναίκας μου και μου την αφηγήθηκε μια άλλη συγχωριανή της από τους πλέον επιτυχημένους σήμερα επιστήμονες του νησιού.
    Όταν ήταν μικρή στο κεντρικό δρόμο του χωριού περνώντας ένα αυτοκίνητο την τραυμάτισε σοβαρά.
    Έτρεξαν όλοι αλαφιασμένοι, ειδοποίησαν τον ταλαίπωρο τον πατέρα της και με ένα αυτοκίνητο κρατώντας το παιδί του στην αγκαλιά την μετέφεραν στα Χανιά.
    Από όλη αυτή την μεταφορά αυτό που της έμεινε παρά τους πόνους και την θολούρα από το κτύπημα ήταν αυτή η καταπληκτική φράση που μου είπε:
    Ήμουνα σχεδόν ευτυχισμένη γιατί τότε μόνο κατάλαβα ότι ο πατέρας μου που με είχε στην αγκαλιά του με αγαπούσε και με αγαπούσε πολύ!

  79. atheofobos said

    Ξέχασα να προσθέσω το τέλος της ιστορίας:
    Είναι δε χαρακτηριστικό, της τότε εποχής και της αντιμετώπισης των κοριτσιών στην Κρήτη, ότι όταν την πήγαν στην κλινική μαζί με αυτήν πήγαν και ένα νεαρό σοβαρά τραυματισμένο και αυτόν από τροχαίο. ο οποίος την άλλη μέρα πέθανε.
    Περνώντας ο γιατρός από το κρεβάτι της τον άκουσε να λέει:
    Για δες τούτο έζησε ενώ χάθηκε το παλικάρι !

  80. Alexis said

    #62-64: «Μισογύνης και φασίστας».
    Μάλιστα.
    Μπορεί να έχεις όποια γνώμη θέλεις για τον Καζαντζάκη, αλλά τέτοιου είδους επιχειρήματα μόνο γέλια προκαλούν!
    Με ξεπερνάει το γεγονός ότι η αποτίμηση του έργου του Καζαντζάκη γίνεται με βάση πόσο καλά …συμπεριφέρονται οι ήρωές του!
    Και μάλιστα με βάση τους κανόνες πολιτικής ορθότητας του σήμερα!
    Τέτοια ταύτιση του συγγραφέα με τους ήρωες των έργων του ούτε από παιδάκια του Δημοτικού δεν γίνεται!

    Ο Καπετάν Μιχάλης σαφώς και προβάλει ως πρότυπο από τον συγγραφέα…

    Αν πραγματικά το πιστεύεις αυτό, μάλλον δεν έχεις καταλάβει τίποτα από το βιβλίο…
    Για να μην λέω πολλά διάβασε το εξαιρετικό σχόλιο 34 του Νίκιπλου και ιδιαίτερα τις 1 και 2 επισημάνσεις του.

    Όλα αυτά αναφέρονται βέβαια σε μια παλιότερη εποχή, γράφονται όμως το 1953

    Το αποκορύφωμα του σουρεαλισμού! Δηλαδή πώς ήθελες να παρουσιάσει ο Καζαντζάκης τους Κρητικούς του 1889; Με τα ήθη και τη συμπεριφορά του 1953;

    Συμπέρασμα: Αν εγώ γράψω σήμερα εν έτει 2020 ένα μυθιστόρημα τοποθετημένο στη δεκαετία του ’50 και ο πρωταγωνιστής ξυλοφορτώνει τη γυναίκα του, σημαίνει ότι είμαι ένας επαίσχυντος μισογύνης, φασίστας και φαλλοκρατικό γουρούνι και μου πρέπει η καταδίκη στο πυρ το εξώτερον!

    Και μη χειρότερα!

  81. Γιάννης Κουβάτσος said

    Για τον «μισογυνισμό» του Καζαντζάκη:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://argolikivivliothiki.gr/2013/04/12/nikos-kazantzakis/amp/&ved=2ahUKEwi_yeXOmu3nAhWdwsQBHf8UC8IQFjAAegQIAhAB&usg=AOvVaw3wZF51HLqCapT4QODrF1ec&ampcf=1

  82. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  83. Nestanaios said

    8.
    Με πρόλαβες.

  84. Pedis said

    # 80, 63 – στον Καπετάν Μιχάλη ο Κ. είναι νατουραλιστής ή ηθοπλάστης;

    Για να βρείτε άκρη αν στέκει ο μισογυνισμός ή όχι.

  85. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Καζαντζάκης και η πολιτική. Για όσους ενδιαφέρονται πραγματικά για το θέμα:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.politeianet.gr/books/9789600365634-sullogiko-kastaniotis-o-nikos-kazantzakis-kai-i-politiki-296984&ved=2ahUKEwihh63UpO3nAhVF5KYKHfg0B2sQFjAAegQIARAB&usg=AOvVaw0CNc1_V8D5sqD35Eq5ZDTo&cshid=1582653782246

  86. Konstantinos said

    Γιατί σας φαίνεται περίεργο;
    Μπορεί κάποιος να είναι καλός στη δουλειά του, ο καλύτερος στον κοσμο μάλιστα και πάλι στις κοινωνικές/προσωπικές του επαφές να είναι κατινα.
    Θυμάμαι το θεοδωρακη να περιγράφει συζήτηση με τον Καζαντζιδη:,»Στελιο θα έρθεις;.». «Αν θα είναι ο μανάβης δεν έρχομαι» και αναφερόταν στον Μπιθικωτση.

    Για το Σεφέρη περιγραφει μεγαλη κατινια και ο Καββαδίας. Είχε αρνηθεί να του σφίξει το χέρι.

    Λάτρεψα τον Καζαντζάκη ως φοιτητής. Θεωρώ οτι πήρα οτι ειχα να παρω και τωρα δεν με συγκινεί τοσο. Διαβάζω αραιά και που γιατι η ο τρόπος γραφης ειναι απολαυστικός, ρέει το κειμενο.

    Οσο να ζηλευει ο ΓΣ τον Καζαντζάκη που ζούσε απο το γράψιμο μου φαίνεται αδύνατο. Ο Καζαντζάκης ηταν φτωχός ως το τελος της ζωής του και έμενε σε ενα μικρό διαμέρισμα. Ο ΓΣ ηταν καρεκλοκενταυρος με μεγαλο μισθό, ο οποίος ποσο δούλευε πραγματικά από τι οκτάωρο του δεν ξερω.

    Η μονη κατηγορία που εχω ακούσει για τον ΝΚ και στέκει ειναι η λογοκλοπη, για ενα κομματι της ασκητικης. Τα φασίστας κλπ ειναι εκτός τόπου και χρόνου.

  87. mitsos said

    Άσχετο
    αλλά επειδή σαν σήμερα έφυγε ένας άλλος αγαπημένος μου ποιητής κι αυτός, του μεσοπολέμου γενιά κι αυτός. Γ.Σ. κι αυτός …

    Δὲ μπορῶ νὰ βρῶ πιά, τί θέλει νὰ πεῖ ποίηση. Μοῦ διαφεύγει. Τὸ ἤξερα, ἀλλὰ τώρα μοῦ διαφεύγει. Ἂν κάποιος μοῦ ρωτήσει αὐτὴ τὴ στιγμή, θὰ ντροπιαστῶ. Γιατὶ ἐξακολουθῶ νὰ εἶμαι ἐνδόμυχα βέβαιος πὼς ἡ ποίηση εἶναι μιὰ οὐσία, ἀπαράλλαχτα ὅπως καὶ ἡ ζωή. Καὶ κρύβω, κρύβομαι, κάτι κρύβω, ἀπὸ κάποιον κρύβομαι. Σὰ ν᾿ ἀρχίζω νὰ γίνομαι τρελός, καὶ νὰ ντρέπομαι.

    Ἀλλὰ ἡ ποίηση; Κάποιος θὰ σταθεῖ ἱκανὸς νὰ πεῖ στοὺς ἄλλους, ὄχι σ᾿ ἐμένα ποὺ ἂν καὶ τὸ ξέρω φεύγω, τί εἶναι ποίηση!
    Γιώργος Σαραντάρης

  88. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

  89. tryfev said

    86.

    Το θέμα των σχέσεων Γιώργου Σεφέρη και Νίκου Καββαδία και ειδικότερα των υποτιθέμενων παραπόνων του Μαραμπού για περιφρονητική συμπεριφορά του Σεφέρη προς αυτόν, με έχει απασχολήσει πολύ και θεωρώ ότι έχει προφανώς μεγαλοποιηθεί από τον Κώστα Γεωργουσόπουλο και άλλους.

    Υπάρχει video clip στο You Tube στο οποίο γίνεται λόγος για τα παράπονα αυτά https://www.youtube.com/watch?v=WpvTVCzevjA
    Δεν νομιμοποιούμαι να αμφισβητήσω όσα αφηγείται ο Κ. Γεωργουσόπουλος για τις εξομολογήσεις του Καββαδία προς τον ίδιον, με εξαίρεση τα σχετικά με το ταξίδι του Σεφέρη προς τη γενέτειρά του, τη Σκάλα Βουρλών στην Σμύρνη, για το οποίο η μαρτυρία του ίδιου του Μαραμπού, που, όπως θα δείτε παρακάτω, την παραθέτουν αυτολεξεί δύο βιογράφοι του, μας τα λέει κάπως διαφορετικά.

    Στη συνέχεια, θα αναφέρω κάποια στοιχεία που δείχνουν ότι η σχέση των δύο ποιητών είχε πολλές διακυμάνσεις και τα οποία αμβλύνουν αρκετά αυτήν την εικόνα.

    α. Ο Καββαδίας αφιερώνει «Στο Γιώργο Σεφέρη» το ποίημα «Εσμεράλδα» http://users.uoa.gr/…/…/nikos_kabbadias/1947_poysi_home.htm… της συλλογής του «Πούσι», η οποία κυκλοφόρησε το 1947.

    β. Στον τόμο Μέρες Στ΄ και συγκεκριμένα στην σελ. 156, εγγραφή της 17.10.1954, ο ποιητής αναφέρεται με ιδιαίτερη συμπάθεια στον ομότεχνό του Νίκο Καββαδία. Συγκεκριμένα λέει: «Μπαρκάραμε καθώς έπαιρνε να νυχτώσει στο ‘Κορινθία’ για Μπεϊρούτι. Ο Μαραμπού δεν ήταν πια εκεί καθώς έλπιζα. Βαρέθηκε τα επιβατικά, έπιασε δουλειά σ’ ένα φορτηγό, προς μεγάλη καταφρόνια του καμαρότου -στο ‘Ρωμυλία’ «.

    γ. Στον ίδιο τόμο, στην εγγραφή της 11.2.1956 (σελ. 193) ο Σεφέρης γράφει: «Απόγεμα ο Μαραμπού ξαφνικά. Έπιασε εδώ το καράβι του. Έρχεται από την Αυστραλία. Φοράει μια μαβιά φανέλα ως τον λαιμό. Δεν έχει ρούχα, παρά τα καλοκαιρινά του, λέει. Αυτός είναι ταξιδιώτης στ’ αλήθεια. Μιλάει για τα νησιά Κόκο, κάτοικοι λιγότερο από 100, όπου άραξαν για να νοσηλέψουν ένα θερμαστή που τον χτύπησε στο χέρι μια σταγόνα μαζούτ (μια μικρή σταγόνα, λέει, τινάζεται με τόση πίεση που μπορεί να σου κόψουν το χέρι). Είναι ένα αξεδιάλυτο μείγμα μύθου και αλήθειας αυτός ο άνθρωπος, καθώς μιλά ψευδίζοντας ή μ’ εκείνο το συρτό τόνο απαγγελίας.»

    δ. Το περιστατικό της Βηρυττού το αναφέρουν τόσο ο Τάσος Κόρφης στο βιβλίο του «Νίκος Καββαδίας. Συμβολή στη μελέτη της ζωής του και του έργου του» (σελ. 67-8), όσο και ο Μήτσος Κασόλας στο βιβλίο του «Νίκος Καββαδίας Γυναίκα – Θάλασσα – Ζωή» (σελ. 91-2) μεταφέροντας τη γνώμη του Καββαδία για τον Σεφέρη, με τα λόγια του ίδιου του Μαραμπού (στο κείμενο που ακολουθεί ενσωματώνω μερικές διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των δύο αφηγήσεων):

    «΄Ηταν φίλος μου ο Σεφέρης, μα δεν ξέρω αν ήμουν εγώ δικός του. Εγώ του έλεγα: «εγώ μπορώ να σε έχω φίλο, εσύ όχι». «Γιατί;» «Εγώ είμαι λαϊκός άνθρωπος, εσύ είσαι άλλο». Τον εξενεύριζα συχνά. Δεν είχε πολλά πάρε δώσε με τον κόσμο. Δεν είναι καλό αυτό για ένα ποιητή». Τρεις μέρες τον παρακαλούσα κάποτε να γνωρίσει έναν νέο που ήθελε να τον δει. Το ημερολόγιο 1945-1951 δε μ’ άρεσε. ΄Ομως ήταν άνθρωπος με βαθιά κουλτούρα.

    Τον βασάνιζα πολύ να μου πει τη γνώμη του παλιά για τον Καρυωτάκη. Δεν μου την έλεγε. Του είπα και γω μια μέρα: «Πάψε να τον φοβάσαι, ο Καρυωτάκης είναι μεγάλος ποιητής». Τον νευρίασα.

    Στην Βηρυττό που ξεμπάρκαρα κάποτε και ήταν εκεί πρεσβευτής μου ‘κανε το τραπέζι και μ’ άλλους πολλούς. Δεξιά μου ένα σωρό κουταλοπίρουνα, αριστερά μου άλλα τόσα. Τα τυλίγω σε μια πετσέτα, φωνάζω τον μπάτλερ. «Πάρ’ τα», του λέω, «δεν μου χρειάζονται». «Και πώς θα φάτε;» «Με τα χέρια μου». Κοιτάζει ο μπάτλερ τον Σεφέρη. Κι αυτός: «Άσ’ τον να πάει στον διάβολο, άσ’ τον να κάνει ό,τι θέλει ο τρελλοκεφαλονίτης…».

    Την άλλη μέρα θα πήγαινε στην εκκλησία για μια από τις εθνικές μας γιορτές (Κασόλας). Θα πήγαινε στην Πρεσβεία μετά για μια από τις εθνικές μας γιορτές (Κόρφης)

    «΄Ασε με να σε πάω εγώ», του λέω. Τον πήγα από ένα δρόμο που ήταν πήχτρα οι ελληνικές σημαίες από δω κι από κει. «Εδώ είναι Ελλάδα» μου λέει. «Δεν τον ήξερα αυτό το δρόμο». «Εδώ είναι τα ελληνικά μπορντέλα» του απαντάω. Θύμωσε. «Κύριε», μου λέει. «ή εσείς θα κατεβείτε από το αμάξι ή εγώ». Κατέβηκα εγώ.

    ε. Στα βιβλία του Κόρφη και του Κασόλα γίνεται αναφορά και στο ταξίδι του Σεφέρη προς τη γενέτειρά του, την Σκάλα Βουρλών, με το πλοίο στο οποίο ήταν ασυρματιστής ο Καββαδίας, για το οποίο ο Κ. Γεωργουσόπουλος αφηγείται στο video clip ότι στη διάρκειά του ο Σεφέρης απέφευγε τον Μαραμπού.

    Για το ταξίδι αυτό, ο ίδιος ο Καββαδίας, σύμφωνα και με τους δύο παραπάνω συγγραφείς, αφηγείται επί λέξει τα εξής: «΄Οταν έτυχε μια φορά να’ μαι μαζί του στη Μ. Ασία και στο μέρος που γεννήθηκε, είχε κλονισθεί πολύ. Ακούμπησε πάνω μου μ’ όλο του το βάρος του κι έδειξε με το μπαστούνι του το μέρος που γεννήθηκε. Εγώ κοίταζα προς τα εκεί. Αυτός δε γύρισε να κοιτάξει και φύγαμε». Φυσικά αυτό δεν αποκλείει κάποιες άλλες στιγμές στη διάρκεια του ίδιου ταξιδιού ο Σεφέρης να απέφευγε την συντροφιά του Μαραμπού, αλλά αν τον είχε ολοκληρωτικά περιφρονήσει, πιστεύω ότι ο Καββαδίας δεν θα μιλούσε με τόση συναισθηματική συμμετοχή γι’ αυτό το περιστατικό.

    στ. Στη σελ. 322 του τεύχους 53 (Μάρτης-Απρίλης ’86) του περιοδικού «Λέξη» δημοσιεύεται φωτοτυπία σύντομου ιδιόχειρου σημειώματος του Καββαδία προς τον Σεφέρη, με το εξής κείμενο:

    «Αγαπητέ φίλε, Λυπάμαι πολύ που δεν σε βρίσκω στην Βηρυττό. Κομίζω χαιρετίσματα από Κατσίμπαλη, Αντωνίου, Γκάτσο, Καραντώνη. Λυπάμαι τρομερά. Θα είχαμε να πούμε πολλά αν βέβαια είχες την υπομονή να με ακούσεις. Αν ξαναπεράσω από Beyrouth θάρθω να σε δω. Τα σέβη μου στην κυρία Σεφεριάδη. Με μεγάλη φιλία και θαυμασμό, Μαραμπού. Beyrouth 13/4/53».

    ζ. Στην βιογραφία του Σεφέρη από τον Ρόντρικ Μπήτον, με τίτλο «Περιμένοντας τον ΄Αγγελο», διαβάζουμε τα εξής:

    Σελ. 554. Τον Αύγουστο του 1962, δηλαδή αρκετά χρόνια μετά το επεισόδιο της Βηρυττού, ο Σεφέρης και η Μαρώ, συνοδευόμενοι από τον Γιώργο και την Λένα Σαββίδη, ταξιδεύουν ατμοπλοϊκά από την Μασσαλία στον Πειραιά. Αναφέρει λοιπόν ο Μπήτον: «Ασυρματιστής στο πλοίο για τον Πειραιά ήταν ο Νίκος Καββαδίας, ένας νεότερος ποιητής που ο Γιώργος γνωρίζει καλά, και ο οποίος τον βοήθησε να ανταλλάξει αδελφικούς χαιρετισμούς με τον παλιό ‘θαλασσινό φίλο’ του, τον πλοίαρχο (σημ. δική μου: και ποιητή) Αντωνίου».

    Σελ.562. Με αφορμή την βράβευση του Σεφέρη με Νόμπελ τον Οκτώβριο του 1963: «Ανάμεσα στους φίλους του Γιώργου, η πιο παράξενη είδηση πρέπει να είναι σίγουρα εκείνη που έφτασε από το πλοίο που τον έφερε πίσω στην Ελλάδα και όπου ο Νίκος Καββαδίας εξακολουθούσε να υπηρετεί ως αξιωματικός ασυρματιστής: «σημαιοστόλισε ολόκληρο το Απολλωνία και έστειλε τηλεγράφημα: »Θυσιάσαμε ως και τον τελευταίο κροκόδειλο που είχαμε στο πλοίο» «.

    Σελ. 594. «Το καλοκαίρι του 1971, οι ετοιμασίες για μια νέα επίσκεψη του Γιώργου στην Κύπρο, την οποία τόσον καιρό την ανέβαλλαν, έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί. ΄Εχουν βγάλει εισιτήρια να ταξιδέψουν με τη Μαρώ με το «Απολλωνία», το πλοίο όπου ο φίλος του Νίκος Καββαδίας εξακολουθούσε να είναι ασυρματιστής».

    Από όλα αυτά νομίζω πως συνάγεται αβίαστα το συμπέρασμα ότι μπορεί ο Σεφέρης να μην θεωρούσε τον Καββαδία στενό του φίλο, όμως σίγουρα δεν τον περιφρονούσε όπως αφήνεται να εννοηθεί από τα παραπάνω. Αλλά και ο Καββαδίας, ακόμη κι αν αισθανόταν κάποια πικρία για κάποια περιστατικά, εκτιμούσε τον Σεφέρη. ΄Οσο για το περιστατικό με τα μπορντέλα της Βηρυττού, ίσως η στάση του Σεφέρη να ήταν υπερβολική, αλλά και το φιάσκο που του έκανε, ως πρέσβη της Ελλαδας, ο Καββαδίας δεν ήταν και μικρό.

    Και ένα πρόσθετο στοιχείο που ανακάλυψα τυχαία, ψάχνοντας την Αλληλογραφία Σεφέρη-Edmund Keeley: Στην σελ. 267 του βιβλίου, δημοσιεύεται ολοσέλιδη φωτογραφία του Σεφέρη (Πειραιάς 1970) να κρατά από το χεράκι τον μικρανεψιό του Νίκου Καββαδία. Δεν αναφέρει όνομα κάτω από τη φωτογραφία, αλλά στον κατάλογο εικόνων διευκρινίζει ότι πρόκειται για τον Φίλιππο Χατζόπουλο, παιδάκι τότε. ΄Ενα ακόμη στοιχείο υπέρ της άποψης ότι ο Σεφέρης ακόμη και στα τελευταία χρόνια της ζωής του, διατηρούσε καλές σχέσεις με τον Μαραμπού. Δεν πας βόλτα το οιονεί εγγονάκι ενός ανθρώπου τον οποίο περιφρονείς.

    Ακόμη, στις 28/9/2018, είδα μια ανάρτηση στο προφίλ του κορυφαίου ποιητή μας, Νάνου Βαλαωρίτη δισεγγονού του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, που έφυγε από τη ζωή πρόσφατα σχεδόν αιωνόβιος, στην οποία παρατίθεται απόσπασμα από συνέντευξη του ποιητή προς τη Μαρία Λυδία Κυριακίδου. το οποίο αξίζει να διαβάσει κανείς.

    Ερώτηση : «Είδα νωρίτερα που κοινοποιήσατε ένα μικρό αφιέρωμα του περιοδικού μας για τον Νίκο Καββαδία. Ήθελα να σας ρωτήσω σχετικά με την πικρία του σε σχέση με τον Σεφέρη. Ισχύει αυτή η ιστορία; Σας ρωτώ γιατί δε θέλουμε να αναμεταδίδουμε ανακρίβειες και αυτό είναι κάτι που δε μπορούμε να διασταυρώσουμε εύκολα, πια..»

    Νάνος Βαλαωρίτης: «Αυτό δεν ήταν έτσι. Νομίζω δεν ήταν αληθινή ιστορία, γιατί ο Σεφέρης ήταν πολύ φιλικός με τον Καββαδία. Ο Καββαδίας ερχόταν στον Λουμίδη, μαζί με τους άλλους ποιητές κι ήμασταν όλοι φίλοι..εγώ έχω ταξιδέψει 2- 3 φορές με τον Καββαδία και μάλιστα μία φορά με τον Αντωνίου καπετάνιο..ο οποίος ήταν επίσης φίλος του Σεφέρη..λοιπόν αυτή η ιστορία δε με πείθει, νομίζω πως κάποιος ήταν εναντίον των ποιητών της γενιάς του ᾽30…»

    ΄Η απάντηση του Βαλαωρίτη επιβεβαιώνει την πεποίθηση μου για την ασυμβατότητα προς τα πράγματα ή έστω τη σοβαρή δόση υπερβολής που εμπεριέχεται στην άποψη ότι ο Σεφέρης περιφρονούσε τον Μαραμπού.

    Τέλος, στο έξοχο βιβλίο του Μιχάλη Γελασάκη «Νίκος Καββαδίας – Ο αρμενιστής ποιητής», διαβάζουμε ότι, σύμφωνα με την Θεανώ Σουνά, με την οποία, αν και πολύ νεότερή του, συνδέθηκε ερωτικά για κάποιο χρονικό διάστημα ο Καββαδίας προς το τέλος της ζωής του, οι δυο τους συζητούσαν πολύ συχνά για τον Σεφέρη και κάθε φορά ο Μαραμπού μίλαγε για εκείνον με θαυμασμό.

    Στο ίδιο βιβλίο αναφέρεται ότι σε γράμμα που θα στείλει ο Καββαδίας στην Κύπρια φίλη το Μάρλεν Πίττα, γραμμένο στις 21/7/1971, αναφέρει τα εξής: «Ο Σεφέρης αρρώστησε από δηλητηρίαση και θα αναβάλει το ταξίδι του στις 27 -προσπαθούμε να του βρούμε καμπίνα για τις 4/8 ή 12/8- την Παρασκευή θα ξέρω. ΄Οποτε έρθει θα σου τηλεφωνήσω αμέσως για να ανέβεις στο καράβι.

    Δυστυχώς το ταξίδι αυτό δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ γιατί δυο μήνες αργότερα, στις 20/9/1970, ο Σεφέρης έφυγε από τη ζωή.

    Σας κούρασα, φίλοι μου, αλλά αυτό το θέμα με έχει απασχολήσει πολύ.

  90. 89 Πολύ κατατοπιστικό και όντως διαλύει έναν διαδεδομένο μύθο.
    Μόνο, δεν νομίζω ότι ήταν ποτέ πρέσβης στη Βηρυτό ο Σεφ. Διαβάζω στη βίκι ότι «Τέλη Αυγούστου 1952 προάγεται Πληρεξούσιος Υπουργός Β’ με άμεση μετάθεση για τη Βηρυτό, στην οποία φθάνει στα τέλη του Δεκέμβρη της ίδιας χρονιάς» https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%B9%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%BF%CF%82_%CE%A3%CE%B5%CF%86%CE%AD%CF%81%CE%B7%CF%82#%CE%91%CF%80%CF%8C_%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%B1%CF%80%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%85%CE%B8%CE%AD%CF%81%CF%89%CF%83%CE%B7_%CE%AD%CF%89%CF%82_%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B8%CE%AD%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%AE_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CF%83%CF%84%CE%B7_%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%80%CF%81%CE%B5%CF%83%CE%B2%CE%B5%CE%AF%CE%B1_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%9B%CE%BF%CE%BD%CE%B4%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%85
    Τι ακριβώς σημαίνει πληρεξούσιος υπουργός, ο θεός κι η ψυχή του, εγώ δεν μπορώ να καταλάβω. https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%B9%CF%80%CE%BB%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CE%A3%CF%8E%CE%BC%CE%B1

  91. Λευκιππος said

    80. Έχεις απόλυτο δίκαιο.

  92. Αγγελος said

    Πρέσβυς, Πληρεξούσιος Υπουργός Α’ και Β’, Γραμματεύς Πρεσβείας κλπ. είναι βαθμοί του Διπλωματικού Σώματος. Δεν είναι αναγκαστικά «πρέσβυς» ο πρεσβευτής της χώρας σε μια δεδομένη χώρα, ούτε γραμματέας της πρεσβείας ο «γραμματεύς πρεσβείας».

  93. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Περίμενα μεγαλύτερο ‘χαμό’ στο νήμα για Ζορμπά-Καζαντζάκη, όταν μάλιστα μπλέκεται και ο Σεφέρης με την «περιεργότατη» -πράγματι- στάση του! Πάλι καλά! 🙂
    Επιτρέψτε μου μερικές απαντήσεις και κάποια συμπληρωματικά.

    26,
    >> υπονοείτε ότι οι Κρητικοί έχουν εντρυφήσει στον Καζαντζάκη;
    Όχι, βέβαια, Πέδη! Μπορώ μάλιστα να ισχυριστώ βάσιμα ότι το αντίθετο είναι το αληθές: Όσο λιγότερο έχει διαβάσει ένας κρητικός Καζαντζάκη, τόσο φανατικότερος υπέρ αυτού είναι! Απλοϊκή εξήγηση; Σ’ αυτόν τον τύπο κρητικού είναι υπερανεπτυγμένο το αίσθημα του τοπικισμού, που σκεπάζει και διώχνει κάθε μορφής κρίση/σκέψη/δράση που θα μπορούσε –έστω και δυνητικά- να το(ν) μειώσει!
    Κάτι λέει επ’ αυτού και ο Divolos στο #27. Ισχύει!

    31, Τζη
    >>…αν γράψει κάποιος την κότα όρνιθα τον περνάς για αρχαιομανή ή κρητικό ανάλογα το κείμενο. Δεν ξέρω κατά πόσο μπορεί να δει αυτή την διάκριση ο μέσος μεταφραστής.
    Νομίζω είναι καίρια αυτή η επισήμανση –και δεν αφορά μόνο τις μεταφράσεις…

    78+79, Atheofobos
    Πραγματικά, έτσι συνέβαινε «…την 10ετία του 50 στο χωριό…»!
    Ας φανταστούμε πόσο πιο σκληρά –έως απάνθρωπα- ήταν τα πράγματα, κατά το τέλος του 19ου-αρχές 20ου αιώνα, έχοντας και την τούρκικη κυριαρχία στο νησί.

    65, Μπετατζής
    Η κ. Καστρινάκη, όπου σταθεί κι όπου βρεθεί και με οποιαδήποτε αφορμή, θα βρει τρόπο να μιλήσει για τον μισογυνισμό του Καζαντζάκη (… το οποίον σκουλήκι… 🙂 ). Πλην όμως, υπάρχουν πολλές και σοβαρές ενστάσεις, κάθε φορά, στα λεγόμενά της ή τα γραπτά της. Προσωπική ταπεινή μου γνώμη είναι ότι τα βλέπει και τα εξετάζει μονόπλευρα, θέλοντας να τεκμηριώσει εκ των υστέρων την άποψή της αυτή…

    89, Tryfev. !!!

    – Και οι γνώμες δύο σημαντικών πνευματικών ανθρώπων:
    Ιακ. Καμπανέλης (εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, 2-4-1965) ‘ΣΙΩΠΗ-ΖΟΡΜΠΑΣ’ στη 2η στήλη. http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=64&pageid=40521&id=-1&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARiASXASZASUASYASE&CropPDF=0

    Ι.Μ.Παναγιωτόπουλος (εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, 28-3-1965) ‘ΕΝΑ ΠΟΛΥΠΛΕΥΡΟ ΘΕΜΑ’. Κυρίως στην σελ. 14, στη 2η στήλη. http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=64&pageid=40488&id=-1&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARiASXASZASUASYASE&CropPDF=0

  94. Πέπε said

    Δε χωνεύω τον Καζαντζάκη, για λόγους που αναφέρθηκαν κι από άλλους (ποζεράς στη γλώσσα του, τις ιδέες του, τους χαρακτήρες του…). Όμως στάθηκα σε μια παρατήρηση του Λεώνικου: «με γοητεύει κι όμως τον σιχαίνομαι» ή κάπως έτσι. Κι εμένα μ’ εκνευρίζει μεν, τον βρίσκω ιδιαίτερα υπερεκτιμημένο (καλά εδώ στην Κρήτη δεν το συζητάμε, γενικότερα εννοώ), αλλά όταν θα κάτσω να τον διαβάσω, που συμβαίνει από καιρού εις καιρόν, κάτι δε μ’ αφήνει να τον αφήσω.

    Άλλο σχόλιο που μου ‘κανε εντύπωση, συγχωρέστε με που δε θυμάμαι τίνος ήταν και δε θα το ξαναψάξω τώρα τέτοια ώρα: ότι κερδίζει στη μετάφραση, καθώς αναπόφευκτα κάποιοι από τους βερμπαλισμούς του απαλείφονται.

    Πάντως το «αποταυρίζομαι» ακούγεται συχνά στην Κρήτη, κι όχι μόνο από ηλικιωμένους με βαριά διαλεκτική ομιλία. Επίσης άκουσα άνθρωπο, και πάλι από τους όχι ιδιαίτερα ιδιωματικούς στον λόγο τους, να λέει με φυσικότητα τη λέξη «μαγληνό». Πριν από μερικά χρόνια σε κάτι φιλολογικά φόρουμ έβραζαν οι απορίες και οι αναζητήσσεις γι’ αυτή τη λέξη, που υπάρχει στο σχολικό απόσπασμα του Ζορμπά χωρίς να εξηγείται σε υποσημείωση. (Έχει κάτι να κάνει με ξύλινες επιφάνειες: ή γυαλιστερό ή το αντίθετο, τραχύ.)

  95. ΓΤ said

    Μεζές για Σάββατο, από τους… λόγιους της «Εστίας»: 25.02.2020, αρ. φύλλ. 41.588, σελ. 8 (οπισθόφυλλο, στλ. 3, «Γκέττο», αράδες 8-10): «[…] προσφάτως καλοπισθείσα πλατεία Ομονοίας». Απολαύστε υπεύθυνα στο https://www.gazzetta.gr/protoselida/politikes-efimerides/estia

  96. Φσσσστ, μπόινγκ τέλος ( λυπημένη φατσούλα )

    αντιγράφω :

    Ο Κώστας Βουτσάς, από τους κορυφαίους (αν όχι ο κορυφαίος) Έλληνας κωμικός της γενιάς του, «έφυγε» από την ζωή σε ηλικία 88 ετών.

  97. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    96 😦
    Πάει κι αυτός! Ο άνδρας που αγαπούσε τις γυναίκες.

    94 Πέπε «μαγληνό».
    Ναι το λέμε.Ολοζώντανο το μαγλινό (έτσι θα το ΄γραφα, άψαχτο-από τη γλίνα;)
    «Μαγλινό κατσουνωτό
    μπαίνει σε τρύπα γυναικώ»
    (το σκουλαρίκι)
    Το εντελώς λείο,το γλιστερό.

    95 ΓΤ >>οπισθόφυλλο, στλ. 3, «Γκέττο
    Εμπροσθόφυλλο θωρούμε-και τί τίτλος! Την ξεκοκκάλισες παναπεί 🙂 . Σωραίος(και ανθεκτικός)! 🙂

    Καλημέρα

  98. nikiplos said

    Το καταπληκτικό σχόλιο 89@ νομίζω ξεδιαλύνει αρκετά πράγματα. Δυό παράμετροι μόνο για να μην μας διαφεύγουν από τη συζήτηση…
    α. Ο Σεφέρης ήταν από πολλούς παραδεκτό δύστροπος χαρακτήρας. Αυτό επ’ ουδενί δεν ακυρώνει το έργο του. Όλοι οι «πνευματικοί» άνθρωποι όμως είναι. Έχω ξαναπει την ιστορία: Κάποτε ως φοιτητής εργαζόμουν σε συνεργείο που κουβάλαγε πιάνα (δυό Έλληνες και δυό Αλβανοί της εποχής εκείνης δλδ 160+120 = 280 κιλά για να σηκώσουμε 300 από σκάλες κλπ). Κουβαλούσαμε και ξεθεωθήκαμε κάποια πράγματα σε σπίτι γνωστού και αντισυμβατικού ροκά. Ήταν στο μπαλκόνι δύσθυμος και κάπνιζε. Του ζήτησα νερό: «στο περίπτερο έχει φίλε!» μου απάντησε με περισσή αγένεια. Αυτό εννοείται καθόλου δεν άλλαξε την αγάπη μου για την τέχνη του και τον ίδιο… Άλλωστε όλοι μας έχουμε κακές στιγμές
    β. Σήμερα ο τίτλος του πρέσβυ δεν λέει και πολλά, ίσως γιατί μόνο αν είσαι σε έναν συγκεκριμένο επαγγελματικό κλάδο θα έρθεις σε επαφή μαζί του. Εγώ στο Παρίσι, το μόνο που θυμάμαι από την πρεσβεία, είναι πως πάντοτε ήταν κλειστή. Όμως είναι τίτλος τιμής, ισόκυρος του κράτους, θα έλεγα ανώτερος του Υπουργού εκεί στο εξωτερικό, καίτοι οι Υπουργοί μας συνηθίζουν τις ποζεράδικες εμφανίσεις…

    Εκείνα τα χρόνια τα πράγματα ήταν κατά πολύ χειρότερα… Δλδ ο Πρέσβυς ήταν μεγάλο αξίωμα και πολύ υψηλός τίτλος. Δεν ήταν άλλωστε και πολλοί εκείνα τα χρόνια που θα τολμούσαν να μιλούν στον ενικό με το μικρό τους όνομα στον παντοδύναμο Αβέρωφ-Τοσίτσα, στον παντοδύναμο-Θεό Καραμανλή, σε μέλη της Βασιλικής οικογένειας, του Κοκκού συμπεριλαμβανομένου… Σε όλους ήταν προσηνής και λαϊκός ο Τέως, όμως σε λίγους έδινε λόγο και σημασία. Ο Σεφέρης ήταν ένας από αυτούς τους λίγους, που η καμαρίλα δεν τολμούσε να βάλει εμπόδια. Δεν ήταν μόνο τα αξιώματα, ήταν και οι καταπληκτικές του αναλυτικές ικανότητες.

    Έγω απευθείας διηγήσεις από τον πατέρα μου, για τους χωροφύλακες που έδερναν με βούρδουλα στην επαρχία, προκειμένου να απωθήσουν το πλήθος. Πόσο εύκολο ήταν γι’ αυτούς να ρίξουν σκαμπίλι σε έναν πολίτη τυχαίο. Οι Χωροφύλακες έτρεμαν τους ΚΥΠατζήδες, οι οποίοι έτρεμαν τους ΥΠΕΞίτες που έτρεμαν τους πρέσβεις. Κάπως έτσι πρέπει να δει κανείς σε εκείνη την εποχή την αλληλουχία, και πόσο ακραίο ήταν αυτό που έκανε ο Καββαδίας στον Σεφέρη, προφανώς εκμεταλλευόμενος τη φιλία του… (και βρήκε και άτομο να το κάνει… πόσο θα δυσφόρησε και θα στενοχωρήθηκε ο Σεφέρης εκείνη τη μέρα δεν λέγεται… που ήταν πάντοτε προσεκτικός)

    Ακόμη και στο περιστατικό με το τραπέζι (πάλι ακρότητες του Καββαδία), ο Σεφέρης φέρθηκε τρομερά πολιτισμένα. Δεν θυμάμαι σε ποιό εστιατόριο είχε πληρώσει και είχε φύγει από το τραπέζει επειδή ρουφούσε τη σούπα του ένας σημαίνων πελάτης δίπλα…

    Και επειδή είπα πολλά για τον Καζαντζάκη, ο Σεφέρης και μόνο τον Βασιλιά της Ασίνης να είχε γράψει, το Νόμπελ το άξιζε όσο κανείς άλλος. Δεν έχω στη γνώση μου, άλλον τόσο οικουμενικό ποιητή, τόσο δικό μας…

  99. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Καλημέρα! Να ‘μαστε καλά, να τον …θυμόμαστε στις ταινίες του (σε μερικές ήταν άφθαστος!)

    94, Πέπε (τέλος)
    Η κυρίως σημασία του ‘μαγληνός’ ή ‘μαγλινός’ θεωρώ πως είναι ξεκαθαρισμένη: ομαλός, λείος και όχι μόνο για ξύλινες επιφάνειες.

    Ο Ξανθινάκης (2009) λέει: «μαγλινός = λείος, ομαλός στην αφή. Ίσως από το *ομαλινός γλάρος, λήμη > γλήμη) και σίγηση του αρχικού άτονου ο.»
    Είναι μια πιθανή ετυμολογία, αλλά καθόλου βέβαιη.

    Ψάχνοντας σχετικά παλιότερα, και επειδή είχα δει ότι συνδυάζεται και με την έννοια του «λεπτός» (π.χ. μαγληνός καρπός είναι ο λεπτόφλουδος), οδηγήθηκα –αντίστροφα– στο βεν. magro=λεπτός, άπαχος, ισχνός (Λεξ. Boerio) και από ‘κει στα ιταλ. υποκοριστικά magrino, magrolino, που εύκολα μπορεί να δώσουν τον μαγλινό. Αλλά δεν το προχώρησα περισσότερο…

  100. Mπετατζής said

    80. Δεν συμφωνείς προφανώς, δεν απαντάς όμως με βάση τα κείμενα που παρέθεσα αλλά με αφορισμούς και υποθέσεις. Το πόσο θετικό πρότυπο θεωρεί ο συγγραφέας τον Καπετάν Μιχάλη φαίνεται από τον πρόλογο του έργου, που μιλάει για τα αντράκια (το παρέθεσα). Μετά από όλη την πνευματική διαδρομή που είχε διανύσει ο ΝΚ και την γνωριμία του με όλα τα ιδεολογικά και πνευματικά ρεύματα της εποχής, δεν είναι καθόλου αθώο να γράφει τέτοια πράγματα το 1953, αυτό το νόημα έχει η αναφορά στο έτος γραφής. Επιπλέον, δεν είναι αυτή η αληθινή εικόνα της Κρήτης (λυντσαρίσματα και φόνοι γυναικών), είναι η εικόνα που έχει στο κεφάλι του ο ΝΚ για την Κρήτη. Δες π.χ. τον Κονδυλάκη, πόσο πιο διαφορετικές και γλυκές είναι οι περιγραφές του.

    93. Το θέμα δεν είναι αν η κ. Καστρινάκη «μιλάει όπου σταθεί και όπου βρεθεί», (δικαίωμά της είναι). Το θέμα είναι αν τεκμηριώνει αυτά που λέει με βάση τα κείμενα (διαβάστε και εσείς αν θέλετε το άρθρο της που παρέθεσα, το οποίο αναφέρεται σε συγκεκριμένα κείμενα και όχι σε αόριστες ενστάσεις)

    Κουιζάκι για το τέλος, με αυτονόητη λύση : Ποιός το είπε ;; Ποιός άλλος μπορούσε να πει τέτοιες ασυναρτησίες ;;; (επιεικής χαρακτηρισμός) :

    Ο Μουσολίνι κι’ ο Χίτλερ είναι δυο μεγάλοι πρωταθλητές που συντελούν με τον τρόπο τον εδικό τους όπως κι ο Λένιν με τον Γκάντι [sic] με τον εδικό τους τρόπο–να λυθεί το τρομαχτικό παγκόσμιο δράμα που ζούμε. … Ο Χίτλερ είναι όργανο μιας ανώτερής του δύναμης. … Ό,τι καλό έχει … το οφείλει σε παθητικές εντός του δυνάμεις, σε θηλυκά στοιχεία που δέχονται την τεράστια υποβολή της κινδυνεύουσας ράτσας του. …Εγώ χρόνια τώρα έχω συνδέσει τη μοίρα μου με την αριστερή παράταξη. Μα μάχομαι να διατηρήσω ακέραιη την κρίση μου και να κοιτάξω τους αντιπάλους με σεβασμό. Κι’ όχι μονάχα με σεβασμό· παρά και με μια παράνομη αλλόκοτη αγάπη. Στην αρχή δεν ένιωθα γιατί· τώρα νιώθω. Γιατί μαντεύω τώρα … πως είμαστε κρυφοί συνεργάτες και μαχόμενοι για τον ίδιο σκοπό. Ποιο σκοπό; Να κουνηθεί λίγο η ψυχή του ανθρώπου, να μείνει όσο μπορεί πιο άγρυπνη, να τρέμει λίγο από το φόβο ή να χυμάει, άπληστη γύρα της, σπρωγμένη από την πείνα. …»

    Από εδώ, για να να μη λέτε ότι τα βγάζω από το κεφάλι μου :

    https://dspace.lib.uom.gr/bitstream/2159/22038/4/PapagiannopoulosAntoniosMsc2018.pdf Στην ίδια μελέτη τεκμηριώνεται ότι δεν είχε καταλάβει την τύφλα του από το τι πρεσβεύει στα αλήθεια η κομμουνιστική ιδεολογία.

    Ειδικά για την Κρήτη, είναι επείγον να καταγκρεμιστεί ο ΝΚ από το βάθρο που τον έχουν στήσει διεκπεραιωτές φιλόλογοι χρόνια τώρα.

    Τον καλύτερο χαρακτηρισμό για τον ΝΚ τον έχει δώσει έφηβη μαθήτρια γυμνασίου. Πολύ drama queen !! Τέλος από μένα.

    84. Σαφώς και δεν είναι νατουραλιστής ο ΝΚ, Oλα του τα έργα με το ηθικό στοιχείο ασχολούνται και ένα ηθικό πρότυπο πάντα αναζητεί.

  101. ΓΤ said

    #97γ
    Όχι, Εφούκι, απλώς διάβασα διαγώνια τις σελ. 1 και 8, που μας προσφέρονται στο λινκ που προαναφέρθηκε 🙂

  102. Pedis said

    # 100 – μάλλον, όχι (χαζο)φασίστας, μόνο, αλλά κι επαρχιώτης … κομπλεξικός.

    # 100 (τέλος) – έτσι έχω καταλάβει από αυτά που ακούω να περιγράφουν οι ανανώστες του κι από καμιά σελίδα που, κατά καιρούς, άντεξα να διαβάσω.

    Αλήθεια, ο Κ. διαβάζεται ευχάριστα και με ενδιαφέρον (φαντάζομαι, όχι με ταύτιση με τον Ζορμπά λ.χ.) από το γυναικείο αναγνωστικό κοινό. Τι λένε οι φιλόλογοι (και τα δύο φύλων) που σίγουρα θα τον είχαν πάρει χόουμγουορκ στη Σχολή;

  103. Pedis said

    -> 102 – «Αλήθεια, ο Κ. διαβάζεται ευχάριστα και με ενδιαφέρον (φαντάζομαι, όχι με ταύτιση με τον Ζορμπά λ.χ.) από το γυναικείο αναγνωστικό κοινό» ; (πρόκειται για ερώτηση κολλητά με την επόμενη.)

  104. nikiplos said

    Επιπλέον, δεν είναι αυτή η αληθινή εικόνα της Κρήτης (λυντσαρίσματα και φόνοι γυναικών), είναι η εικόνα που έχει στο κεφάλι του ο ΝΚ για την Κρήτη. Δες π.χ. τον Κονδυλάκη, πόσο πιο διαφορετικές και γλυκές είναι οι περιγραφές του.

    Σε άλλη χώρα μάλλον ζείτε αγαπητέ! 🙂 … Όταν στην νήσο αυτή είχαμε γυναικοκτονία μόλις το 2019 και με σύμπασα την τοπική κοινωνία να προσπαθεί να καλύψει πρόσωπα και πράγματα… Επίσης (τυχαίο?) από την νήσον αυτή ήτο οι συμμαθητές του Βαγγέλη Γιακουμάκη, που επειδή απείχε των στερεότυπων, τον σκότωσαν, αφού πρώτα για 3 χρόνια του έκαναν τη ζωή κόλαση…

    Δεν εκπλήσσομαι βέβαια για τις απόψεις σας. Κατά καιρούς εκφράζονται κάπως «μπετοναρισμένες». Ο ΝΚ άλλωστε κατά δήλωσή του σκοπό είχε να βγάλει τα άπλυτα του σοφού λα(γ)ού στη φόρα.
    καμία σχέση δηλαδή με χάϊδεμα αφτιών…

    Επίσης καλό είναι να μην συγκρίνουμε τα μούσμουλα με τα τρόλεϋ. Άλλο πράγμα πραγματεύεται ο Κονδυλάκης και τελείως άλλο ο Καζαντζάκης. Ο Κάπτεν Μάϊκλ, θα μπορούσε κάλλιστα να είναι Ιρλανδός. Ο Πατούχας όχι…

  105. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κάποτε πρέπει να μάθουμε να διαχωρίζουμε τις πεποιθήσεις ενός συγγραφέα από όσα περιγράφει στο έργο του. Τα έγραψαν και άλλοι φίλοι σχολιαστές, αλλά δε βαριέσαι…Να συμπεράνουμε ότι ο Παπαδιομάντης είναι υπέρ της θηλεοκτονίας, επειδή έγραψε τη «Φόνισσα» και μάλιστα χωρίς να δείχνει απέχθεια για τη Φραγκογιαννού;

  106. # 104

    Βρε παιδιά μην τσακώνεστε, η Κρήτη είναι αρκετά μεγάλη για ναναι ομοιογενής, άλλο τα κισσαμοχώρια κι άλλο η Κάντια ! (λάδι στη φωτιά) Κρήτη ατόφια μόνο τα Σφακιά είναι !! 🙂

  107. Νέο Kid said

    Αν δεν ήταν καλός ο καζαντζακης δεν θα σκοτώνονταν όλοι να τον μεταφράσουν ,ούτε θα γινόταν τόσες ταινίες! ( και καλές!) Πρέπει ναχεις κάτι να πεις , και να το έχεις πει και καλά ,για να γίνεις ταινία!
    Έχει γίνει ποτέ ή έχει τσανς να γίνει ταινία ο Σεφέρης; Πφφ…

  108. sarant said

    89 Tρύφωνα, ευχαριστούμε για το σχόλιο!

  109. Παναγιώτης Κ. said

    «Ψηλά βουνά, βαθιές χαράδρες». Λαϊκή παροιμία.
    Έτσι σαν σχόλιο…

  110. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    από τα πολύ καλά άρθρα με πολλά ιδιαίτερα ενδιαφέροντα και κατατοπιστικά σχόλια, για ένα θέμα που δεν βρίσκεις εύκολα εστιασμένες απαντήσεις. Μπράβο!

    96: Πάει κι αυτός, σιγά-σιγά έχουν αραιώσει οι γνωστοί μας ηθοποιοί, συγγραφείς, δημοσιογράφοι κλπ.

  111. Dong-ho Spiros Merimanis said

    41 Περιονουσκιας
    οι όρνιθες του Αριστοφάνη είναι άρρωστες πάσχουν από ψευτοφιλία, το έργο θά ‘πρεπε να λέγεται «τα πουλιά»
    πώς δεν συνδύασες τους αδερφοφάδες με τους μπαμπάδες, τους αλευράδες, ή τους καραβανάδες; στα ελληνικά η κατάληξη «-ας» είναι πολύ παραγωγική και κατασκευάζονται λέξεις καθε μέρα: ντελιβεράς, παραθυράς, κομπιουτεράς, …
    το αντίστροφο λεξικό καταγράφει πάνω από 3000

    όταν οι αδερφοφάδες κυκλοφόρησαν στα εγγλέζικα οι New York Times δημοσίεψαν στις 19.01.1965 μια κριτική όπου μπορούμε να διαβάσουμε:
    «Όπως και ο Yeats και ο Synge, ο Καζαντζάκης πίστευε ότι η λογοτεχνία απαιτεί τη δριμύτητα τηα λαϊκής έκφρασης. Δεν βρίσκουμε σχεδόν καμία παράγραφο, στην οποία κάποιο καινούργιο επίθετο ή κάποια εκφραστική εναλλαγή να μην ξεπηδάει από τη σελίδα».

  112. tryfev said

    99. Θυμάμαι από τα νεανικά μου χρόνια ένα αίνιγμα:

    Απ’ έξω είναι μαγλινό, από μέσα έχει μαλλί κι από μέσα απ’το μαλλί έχει μια μπουκιά καλή. Η λύση ήταν: Το κάστανο.

    Η ετυμολογία που υιοθετεί το ερμηνευτικό και ετυμολογικό λεξικό-παράρτημα της «Πάπυρος-Larousse-Britannica» παραθέτει ως σημασία και ετυμολογία ακριβώς αυτήν που αναφέρεται και σεις αποδίδοντάς την στον Αντώνιο Ξανθινάκη.

  113. tryfev said

    108. Νίκο μου σε ευχαριστώ. Με είχε ενοχλήσει αφάνταστα το video clip του Γεωργουσόπουλου από την εκπομπή «Στην υγειά μας» και έψαξα το θέμα όσο μπορούσα. Τα λέμε από κοντά.

  114. Gero said

    Διαβασα νκ νεος Μετα ανακαλυψα τον Νίτσε. Καταλαβα απο πού επηρεαστηκε και δεν χρειαστηκε να ξαναδιαβάσω νκ. Το οριτζιναλ ειναι παντα καλυτερο

  115. Pedis said

    # 110 – Χαίρε ντοκτέρ!

  116. Alexis said

    #89: Εξαιρετικό σχόλιο! Με συγκινήσατε. Στην ίδια ναυτιλιακή εταιρεία με το Καββαδία (Ελληνικές Μεσογειακές Γραμμές) δούλευε επί σειρά ετών ο πατέρας μου. Τα ονόματα των πλοίων «Κορινθία» και «Απολλωνία» καθώς και τα ταξίδια από Μασσαλία για Πειραιά από Πειραιά για Βηρυτό μου είναι εξαιρετικά οικεία από τις διηγήσεις του.

    #100: Αν και απάντησαν ήδη κάποιοι άλλοι (104, 105) θα προσθέσω μόνο τούτο:
    Αυτός που κάνει έναν χαρακτηρισμό, και μάλιστα βαρύ, (μισογύνης και φασίστας) έχει το βάρος της τεκμηρίωσης, όχι αυτός που τον αρνείται.
    Θα θεωρούσα σοβαρή τεκμηρίωση π.χ. προσωπικές μαρτυρίες από ανθρώπους που τον έζησαν ότι όντως είχε τέτοιες τάσεις στην προσωπική του ζωή και συμπεριφορά. Αντί αυτού …παραθέτεις αποσπάσματα από τα βιβλία του, όπου περιγράφει ένα λυντσάρισμα (που δεν ήταν λυντσάρισμα), και μια γυναικοκτονία.
    Έχεις μήπως υπόψη σου πόσες εκατοντάδες λογοτεχνικά έργα, ποιήματα, δημοτικά και λαϊκά τραγούδια, θεατρικά έργα κλπ. περιγράφουν φόνους γυναικών, για λόγους κυρίως ερωτικού πάθους;
    Αυτή ήταν η κοινωνία και αυτή εξακολουθεί να είναι σε κάποιο βαθμό και σήμερα, όπως σωστά επισήμανε ο Νίκιπλος στο #104. Και ο ΝΚ δεν κάνει τίποτα άλλο απ’ το να την περιγράφει.

    Και για να το ελαφρύνουμε λίγο ας κλείσω με ένα κάργα …μισογυνικό τραγουδάκι 😆

  117. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    112.
    Ο Ξανθινάκης, στην πλειονότητα των λέξεων που αποθησαυρίζει στο Λεξικό του, υιοθετεί υπάρχουσες ετυμολογίες, αλλά για πολύ λίγες αναφέρει κάποιες πηγές (κυρίως σ’ εκείνες όπου υπάρχουν διαφορετικές απόψεις).
    Δεν ξέρω ποια είναι η χρονολογία έκδοσης του ερμηνευτικού και ετυμολογικού λεξικού-παραρτήματος της «Πάπυρος-Larousse-Britannica» στην οποία αναφέρεστε, αλλά προφανώς η ετυμολογία που υιοθετεί είναι εκείνη που έχει προταθεί από τον Στεφ. Ξανθουδίδη το 1914, όπως αναφέρεται στο Λεξικό Κριαρά (τόμος Θ΄, σ. 272).

    116.
    Και για πολύ …‘μοβόρικες γυναικοκτονίες, να ένα άλλο άσμα από τον Μάρκο. 🙂 https://youtu.be/CxkxFCbjHiA

  118. Γιάννης Κουβάτσος said

    Να θυμίσουμε και τον …μισογύνη Σαίξπηρ με τον συζυγοκτόνο Οθέλο του. ☺ Εντάξει, η συζήτηση έχει οδηγηθεί στο «ου με πείσεις καν με πείσης».

  119. Αιμ said

    110 . Γειά σου Γιάννη, σιδερένιος !

  120. nikiplos said

    118@ Ακριβώς δλδ όσα στηλιτεύει ο ΝΚ στον φτωχούλη του Θεού… Απλά οι ευφυείς στην Αριστερά, ήξεραν από τότε για ποιους χτυπούσε η καμπάνα… Θεολογική πίστη σε θέσφατα, Θεοποίηση σκέψεων και ιδεών.

  121. Γιάννης Κουβάτσος said

    120: Όταν κατέχουν την ιστορική νομοτέλεια, κάτι τέτοιες λεπτομέρειες θα τους ξεφύγουν; ☺

  122. Μπετατζής said

    Σας παράθεσα λόγια του ίδιου του ΝΚ με τα οποία υμνεί ως θετικό πρότυπο τον Καπετάν Μιχάλη, από τον πρόλογο, όπου μιλάει ο ίδιος, αε πρώτο πρόσωπο, όχι από το μυθιστόρημα, όπου απλά κάνει περιγραφές της κοινωνίας (κατά τους ισχυρισμούς σας βέβαια). Εσείς συνεχίζετε να κάνετε αστειάκια και να βάζετε τραγουδάκια, αντί να απαντάτε. Προβάλει ως θετικό πρότυπο τον Καπετάν Μιχάλη ο συγγραφέας, με τα ίδια του τα λόγια στον πρόλογο ή όχι ;;; Υπάρχουν επιρροές από Ντ΄ Ανούντσιο, όπως λέει η Καστρινάκη, ειδικά στο θέμα της γυναίκας που πρέπει να πεθάνει για να μην αποσπά τον άντρα από το έργο που έχει αφιερωθεί ή όχι ;;;; Επειδή δεν πρόκειται να απαντήσετε επί της ουσίας, συνεχίστε με κάνα τραγουδάκι. Για το άλλο, που βλέπει με αγάπη τον Χίτλερ και τον Μουσολίνι, δεν βρήκατε κανένα τραγουδάκι να βάλετε.

  123. J. Iatrou said

    Είχαμε γκεστ σταρ τον καπετάνιο 😂☺😅

  124. Pedis said

    Ας πούμε, τον έμπορο της βενετίας θα παροτρύνονταν να τον δουν παιδιά, ανεξάρτητα από την αξία του έργου, χωρίς να τους επισημανθεί ο ισχυρός όσο και βλακώδης στερεοτυπικός αντισημισμός της εποχής του;

    τον οποίο αντισημιτισμό, ο Σέξπηρ δεν είχε πρόβλημα να τον κάνει κράχτη για το συγκεκριμένο έργο και βασικό λόγο δραματοποίησης του ήρωα,

    τον αποδεχόταν δεν τον αποδεχόταν, πάτε να τον ρωτήσετε να σας πει …

    Βέβαια, το συγκεκριμένο έργο περιέχει κι άλλα παράξενα και άκρως ενδιαφέροντα, για την εποχή του, στοιχεία πλοκής …

    Τα λογοτεχνικά έργα μπορεί είναι αντιφατικά, ίσως περισσότερο φαίνονται να είναι πιο αντιφατικά από τον δημιουργό τους, ο οποίος πολύ πιθανά τα παρουσιάζει για να μην δείξει πόσο σίγουρος είναι για τις βεβαιότητές του.

    Αλλιώς δεν θάγραφε … αλλά θα έχανε τον χρόνο του να αναρωτιέται να γράψει κανείς ή να μην γράψει, δατ ις δε κουέσιον.

  125. Πέπε said

    @112:

    Ο άνθρωπος που ανέφερα ότι χρησιμοποιούσε με χαρακτηριστική άνεση αυτή τη λέξη, αυτό ακριβώς το αίνιγμα είπε. (Αλλά δε θεώρησε απαραίτητο να εξηγήσει το «μαγληνό» πριν τον ρωτήσουμε.)

    Μια αναζήτηση στο γκούγκλ για τη λέξη οδηγεί σε παλιότερο άρθρο του παρόντος ιστολογίου, για το κάστανο, όπου εξ αφορμής του ίδιου πάλι αινίγματος είχε ξαναγίνει παρόμοια συζήτηση, είχα ξαναπεί για τα φιλολογικά φόρουμ που είχαν σκαλώσει με το σχολικό απόσπασμα κλπ., και είχε δοθεί και μια συγκεκριμένη απάντηση στο τι σημαίνει η λέξη (η ίδια όπως κι εδώ, με τις ίδιες παραπομπές αν δεν κάνω λάθος).

  126. nikiplos said

    114@, μόνο που ο Νίτσε ας πούμε μέσω των έργων του, θαυμάζει την επικράτηση του ισχυρού, το μοντέρνου, του υπέρ, του κατακτητικού και άλλα πολλά θα μπορούσα να λέω για ένα πνεύμα που ανέκαθεν θαύμαζα, αλλά θα τον χαρακτήριζα συγγραφέα της Ουτοπίας περισσότερο. Άλλωστε ο Νίτσε εισήγαγε κι ένα είδος κοινωνικού Δαρβινισμού, κάτι που δεν συνάδει πουθενά και σε κανένα σύμπαν με τον άνεμο του Νίκου Καζαντζάκη.
    Επιρροή μπορεί να υπήρξε, αλλά δεν βλέπω πολλά κοινά σημεία, αλλά ποιός είμαι εγώ ένας ταπεινός αναγνώστης είμαι…

    Εκείνο που συμφωνώ μαζί σου, είναι πως ο Νίτσε επίσης δεν απευθύνεται σε ανηλίκους, χωρίς βιωματικά κι εμπειρικά στοιχεία της ζωής δηλαδή…

    Αν ήθελε πάντως ο Καζαντζάκης να αντιγράψει είχε Κάφκα, Τολστόϊ, Δοστογιέφσκι κλπ, που ταίριαζαν περισσότερο στην μενταλιτέ του, τον απόδιωχνε όμως καθώς ο ίδιος γράφει η ανάδειξη σε μπλακ χιούμορ του εβραϊκού πνεύματος στον πρώτο, ο ρομαντισμός και η πίστη σε πράγματα που δεν του έλεγαν και πολλά του δεύτερου και τέλος ο πρώτος των πρώτων, που θεωρούσε τον τρίτο…

    Βαθειά ορθόδοξος ως το μεδούλι, ο Καζαντζάκης, σε παροτρύνει να βρεις την ευδαιμονία, ασκώντας τον εαυτό σου να σου αρέσουν λίγα και ουσιώδη πράγματα. Και να μην τον αφήνεις να κομπάζει, ούτε να κατακτάει, αλλά αντίθετα, όπως ο ίδιος έλεγε να του δείχνεις τους ίσκιους του (τους σκελετούς στην ντουλάπα του θα λέγαμε σήμερα). Σε παροτρύνει σε μιαν αυστηρότητα για τον εαυτό σου, να μην αφήνεσαι. Μου θυμίζει έντονα το πνεύμα των Ησυχαστών του 9ου αιώνα. Ίσως γι’ αυτό και ο Νίκος Καζαντζάκης όχι μόνο δεν αγκαλιάστηκε, αλλά αντίθετα πολεμήθηκε από το θρησκευτικό εβραϊκό στοιχείο, για την ανυπέρβλητη ορθοδοξία του…

    Βαθειά πολιτικοποιημένος ο Καζαντζάκης, δεν πέφτει στη λούμπα που η πλειοψηφία των πνευματικών ανθρώπων του καιρού του, έπεσε κολύμπησε, ανάσκελα, ύπτια κλπ. Την έκρηξη του πολιτικού (και όχι θρησκευτικού ή φυλετικού) αντισημιτισμού. Ο Καζαντζάκης, ούτε τσίμπησε, ούτε και θεώρησε σκοπό του να μελετήσει αυτό το φαινόμενο, αντίθετα έβαλε τον παράγοντα άνθρωπο πάνω από όλους και από όλα. Αντίθετα πολλοί της εποχής του επηρεάστηκαν από την άνοδο του πολιτικού αντισημιτισμού, όπως ο Εμίλ Σιοράν στη Ρουμανία πχ θα μπορούσε κανείς να απαριθμεί εκατοντάδες, ακόμη και στον Μπρεχτ ολίγον.

    Ο Καζαντζάκης θαύμαζε πολλά στοιχεία του εβραϊκού πολιτισμού, απεχθανόταν όμως τον δογματισμό τους, άλλωστε αυτό δείχνει και η σχετική του αλληλογραφία. Αν ήθελα να βρω ένα άλτερ έγκο του, θα έλεγα ασμένως την Χάνα Αρέντ, δεν ξέρω αν γνωρίζονταν, πάντως έχουν πολλά κοινά στο γράψιμο, στον τρόπο σκέψης κλπ, μόνο που η Χάνα υπήρξε κάπως μονοθεματική.

  127. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

  128. Pedis said

    Μητροπολίτης Ηλείας Γερμανός: «Στο μικρό εκκλησάκι που έχουμε στη μητρόπολη προσευχήθηκα σήμερα το πρωί. Άκουσα τον Χριστό για πρώτη φορά να μου λέει : Γερμανέ στείλε μήνυμα στον πρωθυπουργό να δώσει εντολή στον υπουργό του να αρχίσει ο δρόμος Πάτρα-Πύργος-Ολυμπία-Τσακώνα».

    Πού ζούμε!;

  129. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    128

    Ευκολάκι. Ζούμε στον μοναδικό πλανήτη του σύμπαντος.
    http://www.topontiki.gr/article/299814/diethneis-eironeies-gia-ton-ishyrismo-anthimoy-oti-i-gi-einai-o-monos-planitis-photo

  130. Pedis said

    # 129 – … μάλλον, γι αυτό και δεν έχουν πού να πανε να ξεκουμπιστούν και ζουν ανάμεσά μας.

  131. Μαρία said

    128

  132. BLOG_OTI_NANAI said

    Καταρχάς, ο Ντόκινς γιατί να ειρωνεύεται, που γελάνε και οι πεθαμένοι με τις μαλακίες που έχει κατεβάσει η κούτρα του προκειμένου να ξεπλύνει τον αθεϊσμό από τα εγκλήματα και τη χυδαιότητα των άθεων του 20ου αιώνα;

    Από εκεί και πέρα, φυσικά ο Άνθιμος δεν μπορεί να φτιάχνει εξωεπιστημονικές θεωρίες για πράγματα στα οποία τον πρώτο λόγο έχει η επιστήμη. Διότι οι Πατέρες της Εκκλησίας σέβονταν απόλυτα την επιστήμη.

    Αλλά επί του συγκεκριμένου, μάλλον εξαρχής εννοούσε είναι ότι δεν υπάρχει άλλος πλανήτης κατοικήσιμος όπως η Γη, και όχι άλλος πλανήτης γενικά.

    Αυτό είναι και το πιθανότερο καθώς στο βιντεάκι, γύρω στο 4:40 λέει: «…τίποτε άλλο δεν υπάρχει ΣΑΝ τον πλανήτη της Γης«.

    Φυσικά, η όλη εξιστόρηση του είναι τραγική, αλλά και οι μονίμως «αυτοαπασχολούμενοι» άθεοι άρχισαν να μας πρήζουν χωρίς να ακούσουν όλο το βίντεο.

  133. Είναι ο Ντώκινς μαοϊστής; (αντίθετα, κάτι ευγονικά πέταξε πρόσφατα ο στόμας του)

  134. Γιάννης Κουβάτσος said

    Αυτό που διάβασα και με εντυπωσίασε είναι πως η αραβική μετάφραση του βιβλίου του » Η Περί Θεού Αυταπάτη» σε μορφή PDF έχει κατέβει ηλεκτρονικά και παράνομα 30 εκατ φορές (σύμφωνα με τους Τάιμς), ενώ τα 3 εκατ downloads έχουν γίνει στην Σαουδική Αραβία. Για φαντάσου!

  135. Νέο Kid said

    134. Τα τελευταία 4 χρόνια δουλεύω υπόγεια και προσεχτικά διαδίδοντας με την αλάνθαστη μέθοδο του στέλθ τρόλινγκ τον αθεϊσμό στις χώρες του κόλπου.
    Είναι γεγονός ότι η δουλειά μου έχει φέρει ήδη καρπούς!

  136. Νέο Kid said

    133. Για πες! Πρέπει να χει αρχίσει το Αλτσι για τον Ρίτσι…

  137. Γιάννης Κουβάτσος said

    135: Παραμύθι είναι, δηλαδή, αυτό που γράφουν οι Τάιμς; Εσύ θα ξέρεις από πρώτο χέρι.

  138. 136 Δεν το βρίσκω αλλά αυτό που βρίσκω τώρα μοιάζει λιγότερο controversial:

  139. Γιάννης Κουβάτσος said

    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://thepressproject.gr/emis-ke-o-souperman-i-apenanti-stin-evgoniki/&ved=2ahUKEwjp__K4t_LnAhVjyaYKHeyKBAYQFjABegQIBRAH&usg=AOvVaw3QGhxTGjj7A58hgqsEg9Jj&cshid=1582830675334

  140. BLOG_OTI_NANAI said

    139: Εκεί υπάρχει σοβαρό πρόβλημα: η ιατρική είναι αποδεκτή. Είμαι άρρωστος, παίρνω φάρμακα. Έχω πρόβλημα, κάνω εγχείρηση, κάνω μεταμόσχευση.

    Άρα, κανείς δεν κάθεται να πεθάνει, ενώ μπορεί να βελτιώσει την υγεία του. Και αν αρρώσταινε το παιδί κάποιου, θα ήθελε να το σώσει ακόμα και με γονιδιακή θεραπεία.

    Αν είχαμε τρόπο να προβλέψουμε μελλοντικές ασθένειες, ποιος θα δεχόταν να πάρει τον βαρύ σταυρό της αναπηρίας αντί να θεραπεύσει το μέλλον στη μήτρα; Και δεν θα σταματούσε μόνο στη θεραπεία βεβαίως. Γιατί να μην κάνεις το μελλοντικά «άσχημο» παιδί σου, πανέμορφο; Γιατί, σε περίπτωση που υπάρχει τελικά γονιδιακή γκέι προδιάθεση, να μην κάνει κάποιος το παιδί του στρέιτ (ή και το αντίστροφο); Γιατί να μην το κάνει ψηλό, με ισχυρή σκέψη, δυνατό σώμα;

    Και φυσικά το αιώνιο πρόβλημα: η φωτιά έδωσε ώθηση στην ανθρωπότητα, αλλά και έκαψε ανθρώπους ή βιβλία. Έτσι λοιπόν, η επέμβαση στο γονίδιο είναι ιδανικό πεδίο για στρατιώτες ανθεκτικούς, για εργαζόμενους ανθεκτικούς, ακόμα και για στρατιά κλωνοποιημένων κατώτερων υπάρξεων με κατευθυνόμενη σκέψη.

    Και το βέβαιο είναι πως όταν και αν ο άνθρωπος προχωρήσει τόσο πολύ στην έρευνα αυτή, τίποτα δεν θα τον σταματήσει από το να προσπαθήσει να τα κάνει όλα, αγνοώντας κάθε συνέπεια, όπως έκανε μέχρι τώρα…

  141. BLOG_OTI_NANAI said

    «Δουλεύει στις αγελάδες, τα άλογα, τα γουρούνια, τους σκύλους … γιατί λοιπόν να μη δουλέψει και στους ανθρώπους;»
    Ρίτσαρντ Ντώκινς,
    συγγραφέας [και αντισπισιστής]

  142. Μαρία said

    138
    Δεν νομίζω οτι προηγήθηκε άλλο τιτίβισμα. Αυτό είναι το αρχικό, με άφθονα σχόλια.

  143. 142 Σου λέει (στο 138) ότι οχτώ ώρες μετά διευκρίνισε ότι το νόημα είναι πως πρέπει να είναι ηθική η αντίθεση στην ευγονική, όχι πρακτική (γίνεται μεν, δεν πρέπει δε).

  144. Αιμ said

    132 . «Φυσικά, η όλη εξιστόρηση του είναι τραγική, αλλά και οι μονίμως «αυτοαπασχολούμενοι» άθεοι άρχισαν να μας πρήζουν χωρίς να ακούσουν όλο το βίντεο.»
    Αυτό με τους «αυτοαπασχολούμενους» άθεους δεν το κατάλαβα, δηλαδή οι πιστοί είναι μισθωτοί ;

  145. Pedis said

    # 143 – Αν, βεβαια, ο σκοπός είναι να φτιάξει κανείς ανθρώπους με ένα δύο επιθυμητά χαρακτηριστικά, λ.χ. μεγαλύτερα μαστάρια για να βγάζουν περισσότερο γάλα για τις αγελάδες, να γίνονται πολύ και εκλεκτό χαμόν τα γουρούνια, να έχουν ψιλοκανονικό σώμα σε πόδια νάνου σαν εκεινα τα σκυλιά των αγγλικών σαλονιών για να μην μπορούν να τρέξουν μέσα στο σπίτι και κάνουν ζημιές ή σαν τ’ άλλα τα πλακές για λόγους, ξερωγώ, αισθητικού γούστου του αώμαλου του λόρδου που τα πρωτοπαράγγειλε, τότε μπορεί και να γίνεται, ποιος ξέρει;

    Και λοιπόν;

  146. BLOG_OTI_NANAI said

    «αυτοαπασχολούμενος» ή «δια_χειρος_βαραγκη» είναι ο άθεος που δεν έχει καταλάβει τι συνέβη στην εποχή της ιδεολογικής του κυριαρχίας και παρολαυτά αντί να παίζει με το κινητό του και να μην πρήζει τον κόσμο, παίζει διαρκώς με κάτι που επηρεάζει δραστικά τον εγκέφαλο του.

  147. Alexis said

    #122:
    «Όταν άρχισα, τώρα στα γεράματα, να γράφω τον καπετάν Μιχάλη, ο κρυφός σκοπός μου ήταν τούτος: να σώσω, ντύνοντας με λέξες, τ’ όραμα του κόσμου όπως το δημιούργησαν τα παιδικά μου μάτια. Κι όταν λέω τ’ όραμα του κόσμου, θέλω να πω τ’ όραμα της Κρήτης»
    Έτσι ξεκινάει ο ίδιος ο συγγραφέας τον πρόλογο του «Καπετάν-Μιχάλη» και για μένα οι φράσεις αυτές είναι το «κλειδί» για την κατανόηση του έργου και των ηρώων.

    Προβάλει ως θετικό πρότυπο τον Καπετάν Μιχάλη ο συγγραφέας, με τα ίδια του τα λόγια στον πρόλογο ή όχι ;;;

    Η απάντηση για μένα είναι ξεκάθαρα όχι! Ο Καπετάν Μιχάλης είναι ήρωας αλλά και τραγική φιγούρα την ίδια στιγμή.
    Τα προσωπικά εσωτερικά του αδιέξοδα τα αναδεικνύει φόρα παρτίδα ο συγγραφέας από την αρχή κιόλας του έργου: Αγέλαστος, σκληρός, σχεδόν μισάνθρωπος, δεν μπορεί να χαρεί τις απολαύσεις της ζωής, να γλεντήσει, να γελάσει… «Τι μου φταίει και δεν γελά ποτέ τ’ αχείλι μου» αναρωτιέται ο ίδιος στο πρώτο κεφάλαιο και δίνει ο ίδιος την απάντηση στον εαυτό του: «Άμα λευτερωθεί η Κρήτη θα γελάσω, …άμα λευτερωθεί η Κρήτη θα λευτερωθεί και μένα η καρδιά μου…»
    Είναι ο στυλοβάτης των Κρητικών απέναντι στους Τούρκους, όπως λέει ο ίδιος ο συγγραφέας, αλλά συγχρόνως είναι κι εκείνος που θα τους προδώσει την πιο κρίσιμη στιγμή υποκύπτοντας στο κρυφό του πάθος για μια γυναίκα.
    Ο Βεντούζος που είναι ένας χωρατατζής «τζουτζές» γίνεται ήρωας την τελευταία στιγμή, με την παράτολμη, όσο και παράλογη θυσία του.
    Ο Κοσμάς, ο «φραγκοφορεμένος γραμματιζούμενος ανιψιός» γίνεται εν μια νυκτί αντάρτης και σκοτώνεται στο πλευρό του Καπετάν Μιχάλη για μια τιμή, για ένα φιλότιμο, για ένα «γαμώτο»

    Το να ψάχνει κανείς για πρότυπα στον «Καπετάν Μιχάλη» είναι σα να ψάχνει για «καλούς» και «κακούς» στην Ιλιάδα ή στις αρχαίες τραγωδίες. Γιατί τέτοιο έργο είναι ο «Καπετάν Μιχάλης», επικό και τραγικό συγχρόνως.

    Το απόσπασμα για τον Χίτλερ και τον Μουσολίνι που παρέθεσες καθόλου δεν με πείθει για τον θαυμασμό του ΝΚ προς τον φασισμό και τους φασίστες, το αντίθετο θα έλεγα μάλιστα. Τοποθετεί ο ίδιος τον εαυτό του απέναντι και στους δύο «στην αριστερή παράταξη» όπως γράφει επί λέξει.
    Τους ύμνους όμως προς την Σοβιετική Ρωσία που εύστοχα σου επισήμανε ο Κουβάτσος δεν είδα να τους αξιολογείς με τον ίδιο τρόπο. Τους προσπέρασες στα γρήγορα με την αστεία δικαιολογία «δεν είχε καταλάβει την τύφλα του»!
    Προφανώς… Δεν είναι δυνατόν ένας «παλαβός» να κατανοήσει τέτοια υψηλά νοήματα, ένας «μισογύνης και φασίστας» να μολύνει τα ιερά και όσια… Ή ξεκάθαρα δικός μας ή στο πυρ το εξώτερον.

    Με τραγουδάκια ή χωρίς η κουβέντα δεν έχει νόημα να συνεχιστεί παραπέρα.

    Καλή σου μέρα και τέλος (οριστικό) από μένα.

  148. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Άμα λευτερωθεί η Κρήτη θα γελάσω, …άμα λευτερωθεί η Κρήτη θα λευτερωθεί και μένα η καρδιά μου…»
    Άμα λευτερωθεί ο πλανήτης θα γελάσω…άμα ξεσπάσει κομμουνιστική επανάσταση θα λευτερωθεί και μένα η καρδιά μου…
    Να, μωρέ, θετικός ήρωας! Ούτε μισογύνης ούτε τίποτα. 😉 Και η πλάκα είναι ότι το βιβλίο με τις ταξιδιωτικές εντυπώσεις του Καζαντζάκη από τη Ρωσία είναι γεμάτο με παρόμοιες ενθουσιώδεις φράσεις. Ο Καζαντζάκης όντως «δεν κατάλαβε την τύφλα του» από όσα συνέβαιναν στη «Ρουσία», όπως και πολλοί άλλοι επισκέπτες διανοούμενοι, πλην του Αντρέ Ζιντ, που κατάφερε να δει κι αυτά που τους έκρυβαν οι άνθρωποι του καθεστώτος.

  149. # 147

    Το να ψάχνει κανείς για πρότυπα στον «Καπετάν Μιχάλη» είναι σα να ψάχνει για «καλούς» και «κακούς» στην Ιλιάδα ή στις αρχαίες τραγωδίες

    Μαζέψου !!

    και ξαναδιάβασε το ΚΕΙΜΕΝΟ της Ιλιάδας, όχι τα κλασσικά εικονογραφημένα, λίγο βαρετά τα κομμάτια με τις πολεμικές περιγραφές-δεν λέω- αλλά έτσι ήταν τότε η μόδα στα έπη κι από την άλλη έτσι τα νοήματα λειτουργούν υπόγεια και διαχρονικά

  150. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    147.
    Χαρά στο κουράγιο σου, Alexis!
    Την καλημέρα μου!

  151. Pedis said

    Δεν έχω δει το φιλμ κι είπα να ρίξω μια ματιά στο τρέιλερ: 🙂

    Η υπόθεση τοποθετείται στην κρητική επανάσταση του 1889. Ο κεντρικός ήρωας, ο καπετάν Μιχάλης, ένας άγριος και ανυπότακτος πολεμιστής, έχει ορκιστεί να είναι μαυροντυμένος, αξύριστος και αγέλαστος μέχρι να ελευθερωθεί η Κρήτη. Όταν όμως συναντά την Εμινέ, τη γυναίκα του αδελφοποιτού του, του Νουρήμπεη, τον κυριεύει «ένας δαίμονας»· παρά τις προσπάθειές του δεν καταφέρνει να τη βγάλει από το μυαλό του.

    Ενώ ο καπετάν Μιχάλης παλεύει με το δαίμονά του, ο Νουρήμπεης μονομαχεί με τον Μανούσακα, για να εκδικηθεί το θάνατο του πατέρα του, και τον σκοτώνει· ο ίδιος, όμως, τραυματίζεται στα γεννητικά όργανα. Η πληγή του επουλώνεται, αλλά εκείνος αυτοκτονεί, αδυνατώντας ν’ αντέξει την περιφρόνηση και τον οίκτο της Εμινές (που εν τω μεταξύ έχει γίνει ερωμένη του καπετάν Πολυξίγκη) για τον ακρωτηριασμό του. Η είδηση του θανάτου του επιβαρύνει το ήδη τεταμένο κλίμα στο Μεγάλο Κάστρο, όπου καθημερινά φτάνουν μαντάτα για αψιμαχίες και ταραχές σ’ όλο το νησί.

    Με την παρακίνηση των αγάδων, Τούρκοι στρατιώτες ξεχύνονται στους δρόμους της πόλης σφάζοντας και πυρπολώντας. Λίγες μέρες αργότερα, ξεσπά η επανάσταση. Ο πόλεμος μαίνεται και οι Τούρκοι πολιορκούν το μοναστήρι του Αφέντη Χριστού. Την ίδια εποχή, η Εμινέ ετοιμάζεται να βαφτιστεί χριστιανή και να παντρευτεί τον Πολύξίγκη, αλλά ο καπετάν Μιχάλης οργανώνει την απαγωγή της και την κρύβει σε συγγενικό του σπίτι. Την πιο κρίσιμη νύχτα της πολιορκίας, φεύγει από το μοναστήρι για να σκοτώσει την Εμινέ· επιστρέφοντας το βλέπει πυρπολημένο.

    Λίγο αργότερα, φτάνει στην Κρήτη ο Κοσμάς, γιος του Μανούσακα και ανιψιός του καπετάν Μιχάλη, φέρνοντας στους επαναστατημένους το μήνυμα της συνθηκολόγησης. Ένας μετά τον άλλον, οι καπεταναίοι καταθέτουν τα όπλα, αλλά ο καπετάν Μιχάλης αρνείται να υποκύψει. Ο Κοσμάς πηγαίνει στο λημέρι του για να τον πείσει, αλλά τελικά μένει και ο ίδιος, νιώθοντας τον ίσκιο του πατέρα του να ορθώνεται μέσα του. Μέσα στον πυρετό της μάχης, καταλαβαίνει ότι ο καπετάν Μιχάλης έχει πια λυτρωθεί από κάθε φόβο κι ελπίδα. Σύντομα, θείος και ανιψιός πέφτουν νεκροί στην τελευταία έφοδο του Τούρκων.

    https://www.kazantzaki.gr/gr/muthistorima/o-kapetan-mixalis-143

  152. Pedis said

    -> 147 – συνέχεια από τον πρόλογο:

    » Πολλοί πού διάβασαν τον Καπετάν Μιχάλη θαρρούν πώς τέτοια παιδιά – τέτοια αντράκια, όπως λέμε στην Κρήτη – ποτέ δεν υπήρξαν, ούτε άντρες τόσο χεροδύναμοι, τόσο ψυχοδύναμοι, που ν’ αγαπούν με τόση λαχτάρα τή ζωή και ν’ αντικρίζουν με τόση περιφρόνηση το θάνατο.

    Πώς να πιστέψουν οι άπιστοι τι θαύματα μπορεί να γεννήσει ή πίστη; Ξεχνούν πώς ή ψυχή του ανθρώπου γίνεται παντοδύναμη όταν συνεπαρθεί από μια μεγάλη ιδέα.

    Τρομάζεις όταν, ύστερα από πίκρες δοκιμασίες, καταλάβεις πώς μέσα μας υπάρχει μια δύναμη που μπορεί να ξεπεράσει τη δύναμη του ανθρώπου, τρομάζεις, γιατί από τη στιγμή που θα κα ταλάβεις πώς υπάρχει ή δύναμη αυτή δεν μπορείς πια να βρεις δικαιολογίες για τις ασήμαντες ή άναντρες πράξεις σου για τη ζωή σου τη χαμένη, ρίχνοντας το φταίξιμο στους άλλους· ξέρεις πια πώς εσύ, όχι ή τύχη, όχι ή μοίρα, μήτε οι άνθρωποι γύρα σου, εσύ μο νάχα έχεις, ότι κι αν κάμεις, ότι κι αν γίνεις, ακέραιη την ευθύνη. Και ντρέπεσαι τότε να γελάς, ντρέπεσαι να περγελάς αν μια φλεγόμενη ψυχή ζητάει το αδύνατο.

    Καλά πια καταλαβαίνεις πως αυτή ‘ναι ή άξια του ανθρώπου : να ζητάει και να ξέρει πως ζητάει το αδύνατο· και να ‘ναι σίγου ρος πως θα το φτάσει, γιατί ξέρει πως αν δε λιποψυχήσει, αν δεν ακούσει τί του κανοναρχάει ή λογική, μα κρατάει με τα δόντια την ψυχή του κι εξακολουθεί με πίστη, με πείσμα να κυνηγάει το αδύνατο, τότε γίνεται το θάμα, που ποτέ ο αφτέρουγος κοινός νους δε θα μπορούσε να το μαντέψει: το αδύνατο γίνεται δυνατό.

    Στη φιγούρα του ήρωα του αναφέρεται;

  153. Μπετατζής said

    147 κλπ. Tο ότι δεν τα λέω (μόνο) εγώ αυτά, αλλά τα λένε και μελετητές του έργου του που σας παρέθεσα, (σχ. 65, σχ. 100) το προσπερνάτε και μου φορτώνετε «αστείες δικαιολογίες», λες και είναι προσωπικό δικό μου το θέμα. Το ότι τον απεχθάνομαι, δεν έχει σχέση με το αν είναι «δικός μας» ή όχι, σε γενικές γραμμές, η Αριστερά τον θεωρεί «δικό της» τον Καζαντζάκη, αλλά εγώ έχω την προσωπική μου – αντίθετη – άποψη. Τέλος εννοείται, ό,τι έπρεπε να αναδειχθεί, αναδείχθηκε, όποιος έχει όρεξη, διαβάζει παραπέρα μόνος του.-

  154. ΓιώργηςΒ said

    Ενα έργο διαβάζεται σε πολλά επίπεδα.

    Ο Καπετάν Μιχάλης στην ουσία είναι η άγρια εμφύλια σύγκρουση των ορθοδόξων κρητικών με τους μουσουλμάνους κρητικούς, η Εμινέ είναι η ανεξάρτητη περήφανη Κρήτη. Πεθαίνει και αυτή, όλο πτώματα το τέλος σαν αρχαία τραγωδία. Βέβαια πρέπει να ξέρεις λίγο και την ιστορία της Κρητικής Πολιτείας.
    Είναι επίσης, σε τρίτο επίπεδο, η επλήρωση του χρέους. Η ελευθερία κερδίζεται ουσιαστικά με τον θάνατο. Ο υπότιτλος είναι Ελευθερία ΚΑΙ Θάνατος. Η ζωή είναι πάντα αγώνας.

    Ο Ζορμπάς κατηγορεί το αφεντικό του, τον Καζαντζάκη, ότι δεν συνδέεται ερωτικά με την χήρα ενώ κατά την γνώμη του είναι υποχρέωση του αφού ο ίδιος δεν είναι αντίστοιχου επιπέδου. Ουσιαστικά τον θεωρεί απολύτως και τραγικά υπεύθυνο και για την αυτοκτονία του Μανωλιού και για την μετέπειτα δολοφονία της χήρας. Ο ανθρώπινος έρωτας σαν χρέος! Ο Ζορπάς δεν αναγνωρίζει ούτε θεό ούτε διάβολο, μόνο η ανθρωπιά μετρά. Τίποτε άλλο. Ετσι απλά, πολύπλοκες φιλοσοφίες είναι περιττές. Στις μέρες μας, πολύ επίκαιρο.

    Ο Ζορμπάς δεν αναφέρεται μόνο στο ομώνυμο έργο αλλά και στην Αναφορά στον Γρέκο όπου κάθε κεφάλαιο είναι αφιερωμένο σε ένα οδηγητή φιλόσοφο, Χριστός, Βούδας, Νίτσε, κλπ. Ο Ζορμπάς τελευταίος στην γραμμή, μάλιστα. Με κάτι απίθανα: Εύρον πρασίνην πέτρα, ωραιοτάτη! Κακομοίρη, μια φορά σούτυχε και σένα στη ζωή σου η ευκαιρία να θαυμάσεις τέτοια πέτρα και συ την άφησες! Θα πεθάνεις χωρίς να τη δεις! Μετά την αποτυχία του, πραγματικού, ανθρακορυχείου, στην Καλαμάτα, πάει και το ορυχείο πράσινου μαρμάρου, πριν καν ξεκινήσει.

    Ελπίζω να σας έπεισα να ξανακατεβάσετε τα βιβλία αυτά από το πάνω ράφι.

  155. # 154

    Νομίζω πως υπερβάλλεις λιγουλάκι, προσωπικά στα ράφια μου έχω λίγα βιβλία που μου αρέσουνε, τα υπόλοιπα, δρόμο.

  156. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μπετατζή, στο πιο (επι)κριτικό για τον Καζαντζάκη βιβλίο που έχει γραφτεί, στο «Νίκος Καζαντζάκης, ένας τραγικός», που με το περιεχόμενο του συμφώνησε και η πρώτη γυναίκα του Γαλάτεια Καζαντζάκη, η Λιλή Ζωγράφου δεν αποκαλεί έτσι χύμα φασίστα και μισογύνη τον Καζαντζάκη και δεν μιλάει με απέχθεια γι’ αυτόν, όπως εσύ, ίσως επειδή μελέτησε και ανέλυσε με εμβρίθεια το έργο του και τη ζωή του. Γράφει στον επίλογο «Ο καημένος, ο έξοχος παραμυθάς, μας θυμίζει παιδιά που βρίσκουν δυναμίτιδα ή χειροβομβίδες και παίζουν μ’ αυτές ανυποψίαστα. Έτσι κι ο Καζαντζάκης δεν κατάφερε να δει, ούτε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, πως δούλευε με τα υλικά του φασισμού». Δεν του καταλογίζει πρόθεση, λοιπόν. Ο Καζαντζάκης φλέρταρε με τις ακραίες ιδέες, αγαπούσε τους επαναστάτες, ίσως γιατί στη ζωή του ήταν ένας φιλήσυχος γραφιάς. Ο «Υπεράνθρωπος» του Νίτσε τού έκανε μεγάλη ζημιά, εξ ου και όπου έβρισκε δικτάτορες (Λένιν, Μουσολίνι, Φράνκο κλπ), θαμπωνόταν και «κόλλαγε». Αλλά συνειδητός φασίστας ή κομμουνιστής δεν ήταν.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: