Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Λεξιλογικά της καθαρότητας

Posted by sarant στο 2 Μαρτίου, 2020


Το κείμενο που διαβάζετε σήμερα δημοσιεύτηκε στο αποκριάτικο φύλλο της Κυριακάτικης Αυγής, στη στήλη «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία» των Ενθεμάτων. Το αναδημοσιεύω εδώ χωρίς αλλαγές.

Η πρώτη Κυριακή του μήνα συμπίπτει με την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς και το σημερινό φύλλο θα μείνει να διαβάζεται και την Καθαρά Δευτέρα. Κι αν ο πειρασμός είναι μεγάλος να λεξιλογήσουμε για το καρναβάλι και για τα κούλουμα, η στήλη αποφάσισε να μην ενδώσει -και, αντίθετα, ν’ αφιερώσει το σημερινό άρθρο στη λέξη που χαρακτηρίζει την αυριανή μέρα, τη λέξη «καθαρός».

Λέμε «Καθαρά Δευτέρα» επειδή, πιστοί και μη, υποδεχόμαστε τη Σαρακοστή με διάφορα νηστίσιμα εδέσματα, άσχετο αν είναι πεντανόστιμα. Στον όρο αυτόν έχει επιβιώσει ο καθαρευουσιάνικος τύπος του θηλυκού επιθέτου, με τελικό –ά, (όπως και στην Αριστερά ή στην Ερυθρά θάλασσα), αν και πολύ συχνά ακούμε και το νεοελληνικό «Καθαρή».

Η λέξη «καθαρός» είναι αρχαία, ομηρική κιόλας –στην Οδύσσεια διαβάζουμε για «καθαρά είματα», καθαρά ρούχα. Το έτυμό της όμως κάθε άλλο παρά ξεκάθαρο είναι, αφού αντιστέκεται τόσα χρόνια στις υποθέσεις των ετυμολόγων, ιδίως αν πάρουμε υπόψη το διαλεκτικό κοθαρός. Από την αρχή το χρησιμοποιούσαν και με ηθική ή θρησκευτική σημασία (αγνός, εξαγνισμένος), σε αντιδιαστολή προς το μιαρός. Πάλι στην Οδύσσεια, στο τέλος, ο Τηλέμαχος αρνείται να δώσει «καθαρό θάνατο» δηλ. τιμημένο, στις δούλες της Πηνελόπης.

Στην ίδια οικογένεια έχουμε και το κάθαρμα, που ήταν αρχικά η πράξη του εξαγνισμού, αλλά πήρε στη συνέχεια τη σημασία αυτού που απορρίπτεται κατά τον εξαγνισμό, δηλαδή του σκουπιδιού και, ήδη από την αρχαιότητα, έφτασε να σημαίνει τον ηθικά εξαχρειωμένο άνθρωπο, τον παλιάνθρωπο. Από το ρήμα καθαίρω και η κάθαρσις, ο καθαρμός δηλαδή, με την ειδική σημασία στην αρχαία τραγωδία (δι’ ἐλέου καὶ φόβου περαίνουσα τὴν τῶν τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν) και με τη νεότερη σημασία της απομάκρυνσης ανέντιμων ή επικίνδυνων προσώπων που στελεχώνουν από θέσεις ευθύνης την κρατική μηχανή.

Η λέξη καθαρός πέρασε στις νεότερες ευρωπαϊκές γλώσσες σε ειδική ορολογία μόνο, με μεταφορικές και ειδικές σημασίες· αξίζει να σημειωθεί το κίνημα των Καθαρών (Les Cathares), μια αίρεση Γνωστικών με επιρροές από αιρέσεις του Βυζαντίου, που συντάραξε τον 12ο αιώνα τη νότια Γαλλία και τη βόρεια Ιταλία ώσπου να το πνίξουν στο αίμα οι δυνάμεις του Πάπα -τότε ειπώθηκε και το περίφημο «Σκοτώστε τους όλους, ο Θεός θα αναγνωρίσει τους δικούς του».

Και αφού λεξιλογούμε θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρουμε το αρχαίο ρήμα καθαρεύω (που σήμαινε «μιλώ σύμφωνα με τους κανόνες της γραμματικής, ιδίως της Αττικής διαλέκτου) απ’ όπου είχαμε, στα νεότερα χρόνια, την καθαρεύουσα, τη γλωσσική ποικιλία που θέλησε να γεφυρώσει την ομιλούμενη γλώσσα με την αρχαία, με την ελπίδα ότι κάποτε θα φτάναμε να χρησιμοποιούμε ξανά τη δοξασμένη αρχαία γλώσσα. Οι καθαρευουσιάνοι λόγιοι έφτιαξαν χιλιάδες όρους, συχνά ανασταίνοντας λέξεις της αρχαίας, και καθάρισαν τη γλώσσα από δάνειες λέξεις, όμως η διγλωσσία που προέκυψε και η διάσταση ομιλούμενης και γραπτής γλωσσικής ποικιλίας ασφαλώς αποτέλεσε ανασχετικό παράγοντα της εκπαίδευσης (και ταξικό φραγμό) για δεκαετίες.

Έχουμε λοιπόν σήμερα καθαρότητα και καθαριότητα, όπου η πρώτη αναφέρεται κυρίως στην απουσία προσμίξεων και ξένων στοιχείων· εμείς οι αριστεροί έχουμε πολλές φορές προβληματιστεί για το δίλημμα της ιδεολογικής καθαρότητας ή της πλατιάς απεύθυνσης. Από την άλλη, η καθαριότητα αναφέρεται κυρίως στην έλλειψη βρομιάς, και σύμφωνα με την πασίγνωστη παροιμία «είναι μισή αρχοντιά», μια παροιμία που η γενιά μου τουλάχιστον την έβλεπε συνεχώς στο σχολείο και προβληματιζόμασταν όχι λίγο, μέχρι που μεγαλώνοντας ακούσαμε το τραγούδι του Μικρούτσικου και μάθαμε πού βρίσκεται η άλλη μισή.

Καθαρή σκέψη είναι αυτή που χαρακτηρίζεται από διαύγεια, καθαρή νίκη στα αθλήματα είναι εκείνη που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση, που σημειώθηκε με μεγάλη διαφορά, καθαρό έχει το μέτωπό του (ή το κούτελό του) εκείνος που δεν μπορούμε να του προσάψουμε τίποτα, καθαρή αλήθεια είναι αυτή που λέγεται χωρίς περιφράσεις και υπεκφυγές, ενώ τη βγάζει καθαρή εκείνος που καταφέρνει να αποφύγει τις δυσάρεστες συνέπειες κάποιας ενέργειάς του.

Καθαρά χέρια (mani pulite) λεγόταν η εκστρατεία με αίτημα την κάθαρση στην Ιταλία ύστερα από τα αλλεπάλληλα σκάνδαλα στα τέλη της δεκαετίας του 1980, που όμως οδήγησε στην ανάδειξη του Μπερλουσκόνι και την εξαφάνιση της Αριστεράς, κάτι που δείχνει πως δεν αρκεί το καθαρτήριο αίτημα.

Τώρα τελευταία το αίτημα της καθαρότητας διατυπώνεται στη χώρα μας με αφορμή το προσφυγικό/μεταναστευτικό, με διάσταση σαφώς ξενοφοβική, αφού ακόμα και ανώτατα στελέχη της σημερινής κυβέρνησης έφτασαν στο σημείο να υποστηρίξουν πως οι πρόσφυγες, την ώρα που πνίγονταν μάλιστα, απειλούν να αλλοιώσουν τη χώρα, λες και υπάρχουν χώρες «εθνοτικά καθαρές».

Αλλά αυτό είναι ξεκάθαρος ρατσισμός -και είναι και εθνικά επικίνδυνη στάση αφού, αν δούμε τη δημογραφική καμπύλη όχι μόνο της Ελλάδας μα και ολόκληρης της νότιας Ευρώπης, με δείκτες γονιμότητας γύρω στο 1,40 και χαμηλότερους, θα συνειδητοποιήσουμε πως χωρίς την εισδοχή εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών η Ελλάδα σε 2-3 δεκαετίες θα έχει μαραζώσει. Η καθαρότητα δεν είναι μόνο φενάκη· είναι συνταγή για αναντίστρεπτη παρακμή, να το έχουμε στο νου μας.

 

 

124 Σχόλια to “Λεξιλογικά της καθαρότητας”

  1. Λεύκιππος said

    Μια καλημερα είναι αυτή, πες την κι ας πέσει χάμω

  2. Aghapi D said

    Σε τί βάρβαρες ακρότητες μάς οδηγεί η «καθαρότητα» αποκαλύπτοντας τα σώψυχά μας

  3. dryhammer said

    Καλημέρα! και του χρόνου κλπ κλπ.(season’s greetings)

    Και το καθαρίζω με τη σημασία του σκοτώνω κάποιον (αποκαθαίρω την κοινωνία, τον τόπο από αυτόν;)

  4. Αὐγουστῖνος said

    Καλημέρα κι ἀπὸ δῶ, μαζὶ μὲ εὐχὲς γιὰ καλὸ μήνα καὶ γιὰ καλὴ Σαρακοστή – γιὰ ὅσους τηροῦν τὶς παραδόσεις, ἔστω καὶ γιὰ μία μόνο μέρα, τὴ σημερινή!
    Ὁ συνδυασμὸς τῆς λεξιλογικῆς «καθαρᾶς» μὲ τὸ γνωστὸ τραγούδι τοῦ Μικρούτσικου (ἀθάνατη Μαρία, φωνάρα!) συνειρμικὰ μὲ ὁδήγησε στὶς καθαρὲς καρδιές.
    Μακριά, λοιπόν, ἀπὸ καθαρὲς λύσεις, ἀπὸ καθαρὲς φυλές (τρομάρα μας!), ἀπὸ καθαρὰ χέρια (Λαδᾶς μυρίζει) κι ἀπὸ κάθε λογῆς καθάρματα.

  5. Καλημέρα

    Χμμμμ….

    που όμως οδήγησε στην ανάδειξη του Μπερλουσκόνι και την εξαφάνιση της Αριστεράς … και που να δεις η ανάδειξη του Μαρινάκη που θα οδηγήσε !!
    Ας πρόσεχε ο ΣύΡιΖα όταν έπρεπε αλλά δεν ήθελε να στενοχωρήσει τους ψηφοφόρους του Βασιλειάδη και δεν κατάλαβε πως γάβρος και πιστός αριστερός δεν κολλάνε ιδεολογικά

    Τέσπα στα ψάρια λέμε καθάρια τα πρώτης ποιότητας, οι γόπες, τα μελανούρια , τα σκαθάρια δεν είναι, ίσως στα σκαθάρια το σίγμα αυτό το νόημα να έχει.

    Μερικοί χρησιμοποιούν τον τύπο ακάθαρμα επειδή καταλαβαίνουν πως το κάθαρμα είναι κατ’ ευφημισμόν όπως λέμε το ξίδι, γλυκάδι και μια γνωστή μου, Αφροδίτη….

  6. Κιγκέρι said

    Καλημέρα!
    Δεν είναι μόνο η Καθαρά που διατηρεί τον καθαρευουσιάνικο τύπο του θηλυκού επιθέτου, είναι και η Δευτέρα!

  7. ΚΑΒ said

    Καλημέρα.

    Αθάνατος Καζαντζίδης

    χέρια καθαρά

  8. Κιγκέρι said

    Α, θυμήθηκα και το άλογο που ζητά ο Αλή πασάς από τον Ομέρ Βρυώνη στο ποίημα του Βαλαωρίτη «Η φυγή»:

    Εμπρός του στέκεται καμαρωμένο,
    μαύρο σαν κόρακας, χρυσά ντυμένο,
    άτι αξετίμωτο, φλόγα, φωτιά,
    καθάριο αράπικο, το λεν Βοριά.

  9. BLOG_OTI_NANAI said

    Δύσκολο μια συζήτηση να παραμείνει δίκαιη και πειστική όταν εξετάζονται πλήρως ιδεολογίες και αποτελέσματα όσων διαφωνούν (και μάλιστα μόνο αρνητικά: ρατσισμός – εθνικά επικίνδυνη στάση), αλλά οι μετανάστες αντιμετωπίζονται ως μια μάζα από «άγραφους πίνακες» που μόνο… ωφελούν, χωρίς να εξετάζεται καν ούτε η ιδεολογία που εφαρμόζουν στα κράτη προέλευσης (πατριαρχία, ρατσισμός/ομοφοβία, σεξισμός, βία προς τον ιδεολογικό αντίπαλο), ούτε τα αποτελέσματα της (κλειστές κοινωνίες με σοβαρότατη απώλεια δικαιωμάτων).

    Εκτός αν κάποιος εννοεί ότι τους μετανάστες από χώρες με πρωτεία βαρβαρότητας ως προς τα ανθρώπινα δικαιώματα, θα τους δεχτεί όχι ως ελεύθερες προσωπικότητες, αλλά θα τους περάσει πρώτα από πλύση εγκεφάλου για να καθαρίσουν (όπως λέει και το σημερινό άρθρο) από τις «κακές» τους πολιτισμικές συνήθειες.

  10. sarant said

    Kαλημέρα και καλά Κούλουμα!

    Ευχαριστω πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    6 Σωστό κι αυτό.

  11. # 4

    Οι παραδόσεις- τουλάχιστονοι οικογενειακές μου- επιβάλλουν την Καθαρή Δευτέρα να μην στρώνεται τραπέζι αλλά μπουφές για συνεχές τσιμπολόγημα.

    Εκ των ουκ άνευ λαγάνα, χαλβάς, ταραμοσαλάτα, φρέσκα κρεμμυδάκια, μαρούλι, ραπανάκια, ελιές, φασόλια πιαζ

    Το δικό μου περιλαμβάνει φέτος :

    χταπόδι (περίπου) στιφάδο

    σουπιές με σπανάκι

    καλαμαράκι τηγανητό

    ριζότο με γαρίδες και ροζ σάλτσα

    πιλάφι με γιαλιστερές

  12. ΚΑΒ said

    Δευτέρα Παρουσία

    ανωτέρα βία

  13. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα καὶ καλὴ Σαρακοστή.

    Ὡραὶα μέρα, ἡλιόλουστη, τοὐλάχιστον ἐδῶ, στὴν Ἀνατολικὴν Ἀττική. Μύρισε Ἄνοιξη γιὰ τὰ καλά.

    Καὶ τὸ νοῦ σας στὰ θαλασσινά καὶ στὰ νηστήσιμα. Μὲ μέτρο, γιατὶ πέφτουν βαριά στὸ στομάχι.

  14. Christos said

    Ο Μάρτιος δεν είχε μηνολόγιο φέτος. Αν η επιλογή είναι συνειδητή, καλόδεχτη.

  15. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Θυμάμαι παλαιότερους που χρησιμοποιούσαν τον όρο «λαγαρό» ως συνώνυμο του καθαρού στην ορεινή Αιτωλοακαρνία. Η λέξη μου έδινε την αίσθηση του τρεχούμενου(και γι αυτό καθαρού) νερού, αλλά δεν ξέρω τίποτα για την ετυμολογία της. Προσπαθώ να θυμηθώ αν χρησιμοποιούνταν σαν επίθετο μπροστά από άλλες λέξεις ή το λέγανε μόνο για το νερό.

  16. nikiplos said

    Καλημέρα κι από εδώ: Κάθαρση και το αίτημα που οδήγησε στο βρώμικο 89´. Κάτι που επίσης οδήγησε στη συρρίκνωση της Αριστεράς στην ημεδαπή, αφού 4% το ΚΚΕεσ, + 9% το ΚΚΕ, έφθασαν στο 6% του Συνασπισμού του 1993… Βέβαια τέτοιου τύπου προσθέσεις δεν είχαν ποτέ κανένα νόημα…

    Πάντως η οποιαδήποτε επίκληση κάθαρσης, εικάζω πως βγάζει τη συμβατική πολιτική από το παράθυρο, αφού δίνει στην κοινωνία το πρόταγμα, πως δεν φταίει μια πολιτική , ούτε ένα πολιτικό στάτους, αλλά τα πρόσωπα καθεαυτά που την επιτελούν και αφήνουν να φτιαχτούν οι υπερεξουσίες. Κάτι που αλλού αποδίδει, αλλού χάνει.. ανάλογα την κουλτούρα του πολιτεύεσθαι, την πολιτική κουλτούρα της κοινωνίας κλπ.

  17. loukretia50 said

    To ξεκαθάρισμα λογαριασμών ποτέ δεν προκαλούσε καλούς συνειρμούς , σε μένα τουλάχιστον!
    Ομοίως και το Καθαρτήριο! – ιδού οι πλέον συμπαθείς απεικονίσεις που βρήκα :
    Dante Purgatorio
    Illuminated frontispiece to Dante’s Purgatorio, Canto I; 15th century. The main miniature shows the meeting of Dante and Virgil with Cato. The three border medallions show Dante bathing his hands in dew, Virgil wiping away tears from his face, and Virgil and Dante on the shore of the sea with the Moutain of Purgatory behind them


    —————-
    Dante, Virgil and Statius illumination from a late 14th century Italian ms. of the Divine Comedy.

  18. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Μιά «καθαρότητα» που έχει βασανίσει κόσμο και κοσμάκη (στην προσπάθειά του να καταλάβει τις δυσνόητες έννοιές του) είναι αυτή της καντιανής Κριτικής του Καθαρού Λόγου. Και μιά άλλη «καθαρότητα» που βασάνισε αλλιώς κόσμο και κοσμάκη (κατά την Επταετία) ήταν ο κύριος «Καθαρά Χέρια- I. Λαδάς»..
    Καλή Σαρακοστή!

  19. Λ said

    Καλημέρα

    Καθαρός ουρανός αστραπές δεν φοβάται

  20. Αὐγουστῖνος said

    Τζή, τὸ περίπου ἀναφέρεται στὸ στιφάδο (κάτι σὰν στιφάδο) ἢ στὸ χταπόδι (ποὺ τοῦ λείπουνε ἕνα-δυὸ ποδάρια, να΄οῦμε) ;

  21. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η λύση, για να μη μαραζώσει η χώρα, ψάχνεται καθόλου στο να δοθούν κίνητρα στα νέα και καλοσπουδαγμένα με το αίμα των γονιών τους παιδιά, για να μην ξενιτεύονται ,να μείνουν εδώ, να εργαστούν, να μπορούν να κάνουν οικογένεια; Μιλάμε για 300 χιλιάδες νέους, έτσι; Ψάχνεται καθόλου η λύση στο να ενθαρρύνονται οικονομικά οι οικογένειες να κάνουν περισσότερα παιδιά, περιορίζοντας π.χ. την υπερφορολόγηση της μεσαίας τάξης; Αυτά περιμένουμε από τις κυβερνήσεις μας. Και κάτι ακόμα: αφήνοντας στην άκρη τα φιλάνθρωπα συναισθήματα, που δεν είναι μονοπώλιο κανενός ανθρώπου και καμιάς παράταξης, η μετανάστευση πρέπει να είναι, πρώτον, ελεγχόμενη, δεύτερον, αμοιβαία επωφελής για τη χώρα υποδοχής και για τους μετανάστες και, τρίτον, όσοι μεταναστεύουν, θα πρέπει να αποδέχονται τους νόμους και να σέβονται τον πολιτισμό και τον τρόπο ζωής της χώρας υποδοχής. Σαφώς και το να μιλάμε για «καθαρές» χώρες είναι ρατσιστικό, αλλά και χώρες γεμάτες γκέτο και χωρίς κανενός είδους συνεκτικούς ιστούς μεταξύ των κατοίκων είναι αβίωτες. Το μεταναστευτικό, με τη σημερινή του μορφή, έχει ιστορία 60-70 χρόνων στην Ευρώπη. Ας το μελετήσουμε, αν θέλουμε να έχουμε έγκυρη άποψη.

  22. skom said

    Να άλλο ένα ζευγος αντίθετων: καθαρά – εφαρμοσμένα.
    Τι όχι;
    καθαρά – εφαρμοσμένα μαθηματικά.

  23. Κιγκέρι said

    Και στη μουσική καθαρά και αυξημένα ή ελαττωμένα διαστήματα.

  24. loukretia50 said

    15. Δεν ήταν μόνο για το νερό, η λέξη «λαγαρό» είναι πολύ συνηθισμένη, πχ λαγαρός αέρας, λαγαρά ή γλαρά μάτια, όπως και το ρήμα λαγαρίζω, που συναντάμε συχνά στους ποιητές.

    «Αίμα, που βράζεις και χτυπάς, ανάφτεις και σταλάζεις,
    φωτιά ή δροσιά, στον άνθρωπο ή στ’ άνθος, αίμα εσύ,
    λαγαρισμένο υπέρσοφα και μοιρασμένο
    απ’ την αλάθευτη τεχνίτρα, τη Ζωή!…»
    Κ.Παλαμάς – Aσάλευτη ζωή – Δεύτερη νύχτα

    «Ἀσφοδελώνα ἀσάλευτε·
    τὸ μέτωπον ἀκούμπησα
    μιὰ χαραυγὴ στὰ κρούσταλλα
    τοῦ λαγαροῦ σου αἰθέρα,
    κι ἔδειχνε πὼς μιὰ τρίσβαθη
    θὰ ξεχωρίσει μέρα…»
    Αλαφροϊσκιωτος – Α.Σικελιανός ΙΙΙ – 639-645

    «Αλλά το φως του φεγγαριού, σαν να φυσούσε ανέμι,
    στρογγυλό, μέγα, λαγαρό, κοντά στην κόρη τρέμει…»
    ———————–
    » Έτρεμε τ’ ολοστρόγγυλο και λαγαρό φεγγάρι…»
    Κρητικός – Δ.Σολωμός

    Η λέξη έρχεται από παλιά. Ετυμολογία δε γνωρίζω, βρήκα μόνο αυτά – ως εδώ μπορώ!
    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CE%B1%CF%81%CF%8C%CF%82&sin=all

    λαγαρός, επίθ. Αδύνατος, ισχνός: αυτός ο λαγαρός ο ‘τσαλοπερπατάρης (Προδρ. IV 551 χφ V κριτ. υπ). [αρχ. επίθ. λαγαρός. Η λ. και σήμ. με διαφορ. σημασ.]
    [Λεξικό Τριανταφυλλίδη]
    λαγαρός -ή -ό [laγarós] Ε1 : 1. (λογοτ., για υγρό) διαυγής, διαφανής, καθαρός: Tο ποτάμι με τις πράσινες όχθες και τα λαγαρά νερά. 2. (μτφ.) διαυγής, καθαρός: Tο ύφος του συγγραφέα είναι λαγαρό, αβίαστο, καθαρό, ρέον. Λαγαρές ιδέες, ξεκάθαρες, διαυγείς. λαγαρά ΕΠIΡΡ.
    [αρχ. λαγαρός `χαλαρός, λεπτός, ευκίνητος΄ (η σημερ. σημ. μσν.)]

  25. Χαρούλα said

    Καλημέρα! Καλή σαρακοστή!

    Επίσης
    Έχουμε την κάθαρση στην αρχαία τραγωδία,

    …και τον πεντακαθαρίδη! https://www.slang.gr/lemma/6965-pentakatharidis

  26. Παναγιώτης Κ. said

    Καθάριο αλεύρι. Αυτό που προερχόταν μόνο από σιτάρι σε αντίθεση με τις περιπτώσεις όπου αναμειγνυόταν με καλαμποκάλευρο ή κριθάλευρο.

  27. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    -Καθαρά και ξάστερα

    Τώρα τις Αποκριές χορεύουνε γριές και νιες
    και την Καθαρή Δευτέρα δώσ’ του φουστανιού αέρα

  28. Georgios Bartzoudis said

    «[Η καθαρεύουσα] αποτέλεσε ανασχετικό παράγοντα της εκπαίδευσης (και ταξικό φραγμό) για δεκαετίες».
    # Τον «ταξικό» φραγμό, ποιος τον είδε ποιος τον συνάντησε;;;

    «Εμείς οι αριστεροί έχουμε πολλές φορές προβληματιστεί για το δίλημμα της ιδεολογικής καθαρότητας ή της πλατιάς απεύθυνσης».
    # Τελικά, λύθηκε το μέγα αριστερό πρόβλημα με την απόλυτη στοίχιση στην αμερικανική και γερμανική γραμμή (για…χατίρι τους και τις «βάσεις του θανάτου» αβγατέψαμε και τη μακεδονική γλώσσα και ταυτότητα ξεπουλήσαμε!)

    # «Καθαρά χέρια… λεγόταν η εκστρατεία με αίτημα την κάθαρση στην Ιταλία ύστερα από τα αλλεπάλληλα σκάνδαλα στα τέλη της δεκαετίας του 1980, που όμως οδήγησε στην ανάδειξη του Μπερλουσκόνι και την εξαφάνιση της Αριστεράς»,
    # Σύντροφοι, ας μην πολυμιλάμε για κάθαρση γιατί κινδυνεύει να εξαφανιστεί και η δική μας (δήθεν) αριστερά.

    «Το αίτημα της καθαρότητας διατυπώνεται … με αφορμή το προσφυγικό/ μεταναστευτικό… αφού… έφτασαν στο σημείο να υποστηρίξουν πως οι πρόσφυγες… απειλούν να αλλοιώσουν τη χώρα… Αλλά αυτό είναι ξεκάθαρος ρατσισμός -και είναι και εθνικά επικίνδυνη στάση… [αν δεν] συνειδητοποιήσουμε πως χωρίς την εισδοχή εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών η Ελλάδα σε 2-3 δεκαετίες θα έχει μαραζώσει».
    # Η (ψευδο)αριστερή λοιπόν λύση είναι: Να μπερδεύουμε τους λαθρομετανάστες με τους πρόσφυγες, ή εν ανάγκη με τους μετανάστες (παραβλέποντας ότι εδώ κάπου-κάπου λεξιλογούμε). Να διακηρύσσουμε την «εθνικά» ακίνδυνη «στάση», ότι (δήθεν) θέλουμε «εισδοχή εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών», αλλά να τους πάνε …κάπου αλλού και όχι μέσα (ή κοντά) στο σπίτι μας! Σε αντιστάθμισμα, να εκτονώνουμε τον ρατσισμό μας εναντίον των αστυνομικών!
    Κάτι ενδιαφέροντα για την … «εθνικά» ακίνδυνη «στάση» λένε ο BLOG_OTI_NANAI στο σχόλιο 9, και ο Γιάννης Κουβάτσος (σχόλιο 21)

  29. loukretia50 said

    Και πριν πάω να τσακίσω τη λαγάνα…
    Λαγαρός https://html1-f.scribdassets.com/4mcxehamtc444uq4/images/567-20ebd96c12.jpg και στο Σταματάκο με την έννοια χαλαρός, μαλθακός.
    Κάπου είδα και την έννοια «κοίλος» – δε θυμάμαι πού, αλλά ταιριάζει στο ποίημα του Αρ.Βαλαωρίτη

    «Το άτι αναστυλώθηκε, στερνή παλικαριά του,
    τα λάγανά του αιμάτωσαν, λυγάνε οι κλείδωσές του 270
    και ροβολά νεκρό στη γη. Ψυχομαχάει κι ακόμα
    κρατεί τ’ αφτιά του τεντωτά… «

    Ο Λαγανάς της Ζακύνθου μάλλον δεν έχει καμιά σχέση με λαγάνες, ίσως με λαγήνια.
    Και έχουμε και το … αυτί λαγάνα!

    Χαιρετώ!

  30. Παναγιώτης Κ. said

    Μια χώρα που έχει περίπου 20% ανεργία μπορούμε να λέμε ότι έχει ανάγκη αλλοδαπούς για να σωθεί η οικονομία της;
    Το ερώτημά μου δεν υποδηλώνει αντίθεση στο να υπάρξουν και αλλοδαποί στη χώρα μας αν αυτό πραγματικά κριθεί απαραίτητο. Το θέτω για να διαβάσω … καθαρές απόψεις.

    Έχω την εντύπωση ότι διαχρονικώς συμβαίνει το εξής. Παίρνουμε μια κοινωνική κατηγορία π.χ προλεταριάτο, πρόσφυγες, πιστοί κ.λπ και έχουμε την τάση να προσδίδουμε μόνο καλά χαρακτηριστικά. Πολιτικά καταλαβαίνω γιατί συμβαίνει αυτό.
    Πρόκειται όμως για μια μεγάλη αφαίρεση που απέχει από την πραγματικότητα.

    Στην εποχή μας, έχουμε διανοητικά και τεχνικά εργαλεία (υπολογιστές) οπότε μπορούμε να μιλάμε πιο εξειδικευμένα και πιο τεκμηριωμένα. Να μη σηκώνουμε…διάφορες γενικόλογες παντιέρες π.χ του τύπου «κάτω από το όριο της φτώχειας», ή η ζάλη που μας είχαν προκαλέσει στην έναρξη της κρίσης με τα σπρεντς ή ακόμη γιαυτό το…περίφημο ΑΕΠ που με επιμονή ρωτάω να μου πουν πως το βγάζουν και απάντηση δεν παίρνω κ.ο.κ
    Αλήθεια, γιατί δεν μας λένε ποιο είναι αριθμητικά το όριο της φτώχειας,
    πως ορίζεται η μεσαία τάξη και πολλά ακόμη θολά…νερά…

  31. Konstantinos said

    «Μητσοτάκη κάθαρμα» το 65
    «Κάθαρση» το βρώμικο 89

  32. mitsos said

    Καλημέρα
    Με λίγες πεντακάθαρες κουβέντες καθάρισες ( ξεμπέρδεψες ) με τα λεξιλογικά της Καθαράς.

    Τώρα βέβαια με τον κοροναϊό μετράει νάχεις χέρια καθαρά .
    Αλλά κάποτε μετρούσε νάχεις καθαρή καρδιά διότι άσπρο γάντικαθαρό είχε και ο Μακ Κήθ με το μαχαίρι. Χώρια το έγκλημα του λευκού κολλάρου ή την ρετσινιά της παστρικιάς.

    Ας μείνουμε λοιπόν στις καθαρό βλέμμα των απλών ανθρώπων και το καθαρό κούτελο…

    Καλή Σαρακοστή

    Χρόνια πολλά σε όποια ΕΦΗ γιορτάζει σήμερα

  33. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Λεξιλογικά της καθαρότητας
    Τα κάθαρα ή αποκαθαρίδια λέμε κάτω τα υπόλοιπα μετά από καθάρισμα διάφορων είτε λαχανικών (πχ φασολάκια κλπ) είτε φρούτων. Τα απορρίμματά τους δηλαδή.
    Τα κάθαρα, ιδιαίτερα (μόνο στο ουδέτερο πληθυντικό) λέγεται συνήθως όταν πλένουνε βαρέλια για/από λάδι και κρασί ή για τα νερά από την πλύσιμο του μωρού μετά τη βάφτιση (για να μην τα πουν βρωμόνερα σκέφτομαι τώρα)

    «Η καθαριότητα είναι μισή αρχοντιά η άλλη μισή είναι η βρώμα»
    (αρχαία μογγολική παροιμία)
    Σκουπιδιάς καί δυσωδίσεια
    (το έπος του ρύπου)/Παντελής Μπουκάλας Δεκέμβριος ’86/ Ο Πολίτης τ.75 (3), Ιανουάριος 1987 σελ.46

    Click to access 1987_075.pdf

  34. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ένα ποίημα του Δ.Ι. Αντωνίου…

    Το μικρό παιδί σε εικόνα

    Λένε, πως την καθαρή Δεύτερα

    τον αετό πετούσε.
    Μεθυσμένο, δες το! αυτό το παιχνίδι
    ψηλά που σε ανεβάζει μαζί του
    σε βουτιές και τσακίσματα,
    ο χάρτινος αυτός κομήτης

    Μπορεί καθ΄ένας ίσα να θυμάται
    πράσινα τα χρόνια σαν την χλόη
    τη σπαρμένη ακόμα σε ανεμώνες
    κι άστρα πεσμένα χαμομήλια.

  35. # 20

    Στερείσαι εμπειριών ως (σαν) δικαιολογημένα απών, έχει κοκάρια και δαφνόφυλλα και άλλα η συνταγή, περίπου σαν στιφάδο

  36. Afistemenaziso said

    Καλημέρα και καλή Σαρακοστή!

    Αν και χθες βράδυ δεν είχαμε πολλή δουλειά έχω κάνει μπάνιο τρεις φορές. Η τσίκνα από το σουβλατζίδικο δε φεύγει εύκολα. Είναι η πρώτη Καθαρά Δευτέρα στη ζωή μου που αισθάνομαι τόσο βρώμικος…. Εν τω μεταξύ ένας ντελιβεράς με κάρφωσε στο αφεντικό και μου έκαναν παρατήρηση γιατί μετά από την τουαλέτα που πήγα δεν ξαναφόρεσα γάντια. Είναι λέει υποχρεωτικό τώρα όταν τυλίγεις να φοράς γάντια. Του ορκίστηκα(ψέμματα)ότι είχα πλύνει καλά τα χέρια μου και την γλύτωσα.
    Κάθε δουλειά έχει και τα δικά της.

  37. nikiplos said

    21, Το είπες τόσο σωστά Δάσκαλε Γιάννη! Μέχρι κεραίας συμφωνώ, κι ας κάνουμε κάποιοι ότι δεν βλέπουμε τον ρινόκερο στο δωμάτιο…

  38. ΓΤ said

    #14 Δυστυχώς, αύριο θα ξαναδιαβάσουμε για τον Νικόλαο Γκόγκολ και τον Γεώργιο Ζαμπέτα…

  39. ΣΠ said

    Ενδιαφέρουσες επισημάνσεις για τα ρήματα «καθαιρώ» και «καθαίρω» στην Λεξιλογία.

  40. Μανούσος said

    Δηλ. οι λαθρομετανάστες και οι πρόσφυγες είναι a priori θετικό στοιχείο;
    Ουάου!
    Όταν θα μας φορέσουν την σαρία θα τα ξαναπούμε.
    Υπενθυμίζω ότι οι πρώτες ελεύθερες εκλογές τόσο στην Αλγερία όσο και στην Αίγυπτο έβγαλαν ισλαμιστές, όπως άλλωστε και η ξεκάθαρα λαϊκή επανάσταση στο Ιράν.
    Όποιος νομίζει ότι το πρόβλημα της υπογεννητικότητας θα λυθεί με μαζική εισδοχή των οπαδών των τζιχαντιστών του Ίντλιμπ και των φυγόστρατων του Άσαντ θα ξυπνήσει απότομα, αλλά θα είναι αργά.
    Το να βάζουμε προμετωπίδα τα ανήλικα και τις μαντηλοφορούσες γυναίκες και να τους κρατάμε στην Ελλάδα δια της βίας επειδή μπούχτησαν οι Γερμανοί που τους προσκάλεσαν, αποτελεί στυγνή αλλά και εμμονική παραπληροφόρηση, δήθεν αριστερών και τάχα διαφωτιστικών ιδεολογιών.
    Οι ιδεολογικές εμμονές αριστεράς και δεξιάς είναι που οδήγησαν έως εδώ. Δεν ξέρω πλέον αν υπάρχει λύση, πάντως η κατάσταση εκτραχύνεται κάθε μέρα. Κατά τα άλλα είμαστε στην ΕΕ και οι εταίροι μας στηρίζουν… Από εκεί που δεν τόλμησε να μας βγάλει ο δήθεν αριστερός ΣΥΡΙΖΑ (και να ήταν κάποτε τώρα η ανατολή του πράσινου ήλιου εντός του κόμματος τα άλλαξε όλα) από εκεί τρώμε φάπα κάθε μέρα και λέμε τα ευχαριστώ χορδιακά και από τα δεξιά ακούγονται και από τα αριστερά.
    Το να βγαίνει ο κάθε ανανήψας (Λιάκος πρώην ζωικός ναι ναι καλά το διαβάζετε) και να πουλάει πολτική αρλουμπολογία επειδή έχει ιδεολογικές εμμονές με ιστορικές θεωρήσεις, οι οποίες έχουν αποκηρυχθεί από τους εισηγητές τους, καταλαβαίνουμε το επίπεδο της επιστημοσύνης, και ειδικά σε μία χώρα όπου αντί έστω και την τελευταία στιγμή να φτιαχτεί μία σχολή να βγάζει μεταφραστές των γλωσσών αυτών και να υπάρχει μία επιστημονική πολιτισμική πρεοσέγγιση, αφέθηκε το όλο πράγμα στις ύποπτες ΜΚΟ και σε άρπα κόλλα μεταφραστές πρόσφυγες(;) με ύποπτο συχνά παρελθόν και πιο ύποπτο παρόν. Η ευθύνη βαραίνει εξ ίσου τα κόμματα και τα κομμάτια τους, αλλά και όλα τα ελαφρόμυαλα φερέφωνά τους.
    Πού είναι επί 3 χρόνια η υλική προετοιμασία του ΣΥΡΙΖΑ για την διευθέτηση της διαμονής των προσφύγων και την διαλογή των λαθρομεταναστών; Εκεί που είναι και του Κούλη και του Σαμαρά κλπ πουθενά.
    Όταν ξεκουμπιζόταν υπό την γενική κατακραυγή ο Μουζάλας από το Υπουργείο μυξόκλαιγε, αλλά για τους θανάτους στην Μόρια από το κρύο δεν πολυέσκασε κιόλας, μόνο μουλωχτές συμφωνίες με την Μέρκελ ήξερε να κάνει.
    Γιατρός χωρίς σύνορα να σου πετύχει… Άλλος ένας αριστερός με δεξιές τσέπες.

  41. Στο Παρίσι και στο Βερολίνο που υπάρχουν ολόκληρες συνοικίες μουσουλμάνων δεκαετίες τώρα να δεις τι σαρία φορέσανε στους Αυθεντικούς #μπα Τέτοια κινδυνολογία από επιστήμονα άνθρωπο είναι αποθαρρυντική, τι να πω.

  42. ΓΤ said

    #40 Να ‘σαι πάντα καλά, Μανούσο
    (Θεανώ, για στείλε κανά ταψάκι γεμιστά στα βόρεια)

  43. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    42 άμα τε και κοάλα

  44. ηθελα νάξερα ποιοί έχουν γεμίσει την Κυψέλη (πρώην καλλιτεχνούπολη) με άναρθρες TSIRIδεS…

  45. […] Το κείμενο που διαβάζετε σήμερα δημοσιεύτηκε στο αποκριάτικο φύλλο της Κυριακάτικης Αυγής, στη στήλη “Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία” των Ενθεμάτων. Το αναδημοσιεύω εδώ χωρίς αλλαγές. Η πρώτη Κυριακή του μήνα συμπίπτει με την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς και το σημερινό φύλλο θα μείνει να διαβάζεται και την Καθαρά Δευτέρα. Κι αν ο… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2020/03/02/cathares/ […]

  46. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    14 Eς αύριον το μηνολόγιο, καλόδεχτο ή όχι

    16 Όλη η νότια Ευρώπη έχει δείκτες γονιμότητας από 1,40 και κάτω. Αυτό σημαίνει με μαθηματική ακρίβεια πληθυσμιακή συρρίκνωση ακόμα κι αν μηδενιστεί η αναχώρηση των νέων για τις πλούσιες χώρες, που είναι ανέφικτο να ανασχεθεί.

    33 Ώστε «τα κάθαρα»!

    41 Εμ!

    44 Μπα;!

  47. Capten Vilios said

    Και μια βαλσαμωμένη Άνοιξη -όχι βάλσαμο- για τους λεξιλογούντες

    Φέτος Άνοιξή μου δεν μοιάζεις
    μήτε με κόρη μήτε με γριά
    Φορτωμένη μ’ ένα σακί μαραμένες χαρές
    απ’ τα χαμώγεια σκυφτά ανεβαίνεις
    Αργά χλωμή μας κουβαλιέσαι
    Δε θέλεις
    Στο διάβα σου
    το γινωμένο Φλεβάρη δε χαιρετάς
    Κι ύστερα
    βλέμμα πικρό στον κύκνο
    που τ’ άσπρα σύννεφα τινάζει
    απ’ τα φτερά του ήλιου
    τους τελευταίους λευκούς καπνούς
    Τα τζάκια δεν είδες
    που ψυχορραγούν
    Άνοιξη έχουμε σου λένε
    Να κυβερνήσεις πρέπει
    Τα λουλούδια βιάζονται να χορέψουν
    Περιμένουν τα ρούχα σου
    Κι η αμυγδαλιά να βγάλει το νυφικό της
    να πάψει να σε τραβάει απ’ το φουστάνι
    Για δες άνοιξη μέσα απ’ τα σύρματα
    Ο γέρος με τη βαλσαμωμένη παπαρούνα
    στα χέρια του ζητιανεύει λίγο κόκκινο
    Το αίμα του πρόσφυγα στο ποτάμι δε φτάνει
    Τι έκλεισες Άνοιξη τα σύνορά σου
    Σαν την ανάσταση έαρ γλυκό σε ήπιαμε
    Στο γέλιο και το παιδί μας γέλαγες
    Στον έρωτα και το παιχνίδι έπαιζες
    Τι μας ξεγέλασες
    Σε τι κυκλώματα άνθισες
    Άκου σφυρίζει έγχρωμα τραγούδια
    και περιμένει παράσταση το κοινό σου
    Ο άνεμος ο υποβολέας σιμά
    κουράστηκε πια να ψιθυρίζει τα λόγια σου
    Τον ρόλο σου Άνοιξη έχασες
    κι όλους εμάς.

  48. Καθαρά – μικτά και εκκαθαριστικό σημείωμα, περί τα οικονομικά, για καθαρούς κάνθαρους.

  49. – Μίλα καθαρά, Βίρνα!
    – Ναι, Γιάγκο, όπως στο λέω
    – Βίρνα, το εννοείς;
    κλπ κλπ

  50. Καθαρή

  51. ΓιώργοςΜ said

    Καλησπέρα!
    Την καθαρότητα την έχω συνδέσει με τίτλο βιβλίου: Το ιστορικό μυθιστόρημα «Η καθαρότητα του αίματος», του Αρτούρο Πέρεθ Ρεβέρτε, τρίτη περιπέτεια του Καπιτάν Αλατρίστε – άλτερ έγκο του συγγραφέα.

  52. sarant said

    49 Σωστά

    51 Άλλος ένας που δεν έχω διαβάσει τίποτα δικό του

  53. Λεύκιππος said

    37, Το είπες τόσο σωστά Δάσκαλε Γιάννη! Μέχρι κεραίας συμφωνώ, κι ας κάνουμε κάποιοι ότι δεν βλέπουμε τον ρινόκερο στο δωμάτιο…Κι εσύ το ίδιο. Τον ρινόκερο τρέμω, κι όχι τόσο για μένα αλλά για αυτούς που ακολουθουν.

  54. Λεύκιππος said

    40 Κι εσύ δικιο έχεις, να δούμε ποιος θα τα βάλει με τον ρικοκερο που ερχεται να καθίσει(;) στο δωματιο. Οταν ξυπνήσουμε….

  55. aerosol said

    Όποιος μου βρει κάποιο a priori θετικό στοιχείο σε οποιαδήποτε κοινωνικοπολιτική εξέλιξη κερδίζει χρυσούν ωρολόγιον. Αλλά όσο η ανασφάλειες περισσεύουν τόσο η καρδιά αποζητά κάποιου τύπου εθνοσωτήριο (κι ας λήξει με την Κύπρο, βρε αδερφέ!)
    Από τότε που ήμουνα 12 χρονών και διάβαζα Πτήση & Διάστημα έχω γκώσει με τις δήθεν γεωστρατηγικές αναλύσεις, των δήθεν πεφωτισμένων πατριωτών που παραθέτουν τα δήθεν τρομερά και φοβερά στοιχεία που τάχα οι φωταδιστές δεν ξέρουν, με την δήθεν περίπου-καραδεξιά-αλλά-ντρέπομαι-να-το-παραδεχτώ οπτική, τη δήθεν realpolitik, τις δήθεν αναλύσεις κάτι απόλεμων στρατηγών εν αποστρατεία, τα άρθρα κάτι δήθεν αναλυτών που ουδέποτε έπεσαν μέσα, και την τάχαμου σιγουριά για τα δεινά που θα έρχονταν εδώ και 30 χρόνια, λάθος: 20, λάθος: 10, λάθος: κάποτε στο μέλλον, και θα το δείτε, αχ πως θα το δείτε, και τότε θα κλαίτε γατάκια! Καθαρά Δευτέρα σήμερα, πεθύμησα και λίγο Φαήλο., που πάει με τον χαλβά.
    [Και αυτοί οι φυγόστρατοι του Άσαντ δεν είναι αληθινοί άντρες να κάτσουν να πολεμήσουν για το Μεγάλο Ηγέτη, θα μας χαλάσουν το ηρωικό DNA…]
    Στο μεταξύ από αλλού την βρήκε η Ελλάδα και φτύνει αίμα.

    #30
    Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) είναι ένα μέγεθος το οποίο καταμετρείται με 3 διαφορετικές προσεγγίσεις και με κάμποσες παραμέτρους που δίνουν την ευχέρεια για δημιουργική λογιστική που να ακούγεται ως επίσημη και απόλυτη. Για το οποίο ο ίδιος ο εμπνευστής του είπε να μην το θεωρούμε δείκτη ευημερίας. Αλλά τότε… τι να πασάρεις ως αλήθεια στον κόσμο; Πως όλα αυτά είναι παραδοχές που σηκώνουν πολύ αέρα και που δεν λένε και τίποτα οριστικό για την χώρα του, κι ακόμα περισσότερο για τη ζωή του;

    Το όριο της φτώχειας είναι λίιιιγο πιο συγκεκριμένο, αλλά σχετικό. Εννοούμε την σχετική φτώχεια (η απόλυτη είναι για τον 3ο κόσμο, που τη βγάζουν με 2 δολλάρια τη μέρα), το πόσοι έχουν εισόδημα λιγότερο από το 60% από το μέσο εισόδημα των κατοίκων μιας χώρας. Βέβαια αν μια χώρα ολόκληρη δει κατακρήμνιση εισοδημάτων, τότε καταλαβαίνουμε πως με αυτό το μοντέλο όλα είναι ρευστά. Αν μια χρονιά είσαι «φτωχός» παίρνοντας 10, την επόμενη δεν είσαι φτωχός με τα 10 αλλά με τα 5. Αν κάποιος γνωρίζει πληρέστερα ας μας φωτίσει.

  56. ΑΡΗΣ said

    21. Με καλύψατε πλήρως. Στο μεταξύ, ο ελληνικός πληθυσμός σε 50 χρόνια υπολογίζεται σε 8,45 εκατ. Φοβάμαι όμως ότι το πρόβλημα της υπογεννητικότητας δεν λύνεται πλέον με οικονομικές ενισχύσεις (και στην εποχή της «αστακομακαρονάδας» υπήρχε) επειδή η νοοτροπία των λίγων παιδιών (1,4 ανά γυναίκα αντί των απαιτουμένων 2,3 που χρειάζονται για την διατήρηση του πληθυσμού) έχει ήδη εγκαθιδρυθεί και δεν ανατρέπεται.

  57. Pedis said

    # 56 – αντί των απαιτουμένων 2,3 που χρειάζονται για την διατήρηση του πληθυσμού)

    2.0 οριακά, πές 2.1 για νάσαι μέσα (αντιμετωπιζντας απώλειες των γόνων κλπ). Συμφωνείς;

  58. dozas33 said

    http://katotokerdos.blogspot.com/2010/05/blog-post_18.html#more
    Ορισμός τής φτώχειας δέν υπάρχει γιατί δέν υπάρχει καί αντίστοιχος τού πλούτου.

  59. ΑΡΗΣ said

    57. To 2,3 το λένε οι στατιστικολόγοι, δεν είναι δικό μου. Καλύπτει απώλειες γόνων, άτεκνα ζευγάρια, ανύπαντρες κλπ.
    Άκουσα πρόσφατα τον Ιαβέρη στο ραδιόφωνο να λέει ότι οι θάνατοι (140.000) και οι αναπηρίες (350.000) από τροχαία τα τελευταία 60 χρόνια στερούν τον ελληνικό πληθυσμό από 1,5 εκατ. νέους ανθρώπους και των δυνητικών απογόνων τους.

  60. Avonidas said

    #21. Η λύση, για να μη μαραζώσει η χώρα, ψάχνεται καθόλου στο να δοθούν κίνητρα στα νέα και καλοσπουδαγμένα με το αίμα των γονιών τους παιδιά, για να μην ξενιτεύονται ,να μείνουν εδώ, να εργαστούν, να μπορούν να κάνουν οικογένεια; Μιλάμε για 300 χιλιάδες νέους, έτσι;

    Γιάννη, γιατί να παίρνουμε τζάμπα ρίσκα; Πρέπει πρώτα να βεβαιωθούμε ότι οι νέοι που ξενιτεύονται έχουν τις ίδιες πάνω-κάτω απόψεις για τον «πολιτισμό και τον τρόπο ζωής μας» με τους γέρους που αγριεύονται (με τη μετανάστευση).

    Γιατί και πολλών γηγενών, καλή ώρα, μας έχει επισημανθεί κατά καιρούς ότι αλλοιώνουμε τον μπολιτιζμό των υπολοίπων, των νορμάλ.

    Γι’ αυτό σου λέω, όχι βιαστικές κινήσεις, να κάνουμε τα γκάλοπ μας, να κάνουμε τις αναλύσεις μας, να αφήσουμε τους «θολοκουλτουριάρηδες» να πάνε, ή να μείνουν, στις Ευρώπες, να καθίσουν πίσω να προκόψουν οι ελληνόψυχοι. Οργανωμένα πράματα!

    (Όχι σαν τον χασάπη της γειτονιάς μας – καλό ανθρωπάκι – που μου ‘λεγε τα Χριστούγεννα τι κρίμα που έπρεπε να ξενιτευτώ και κοίτα ποιους μας κουβαλάνε τώρα, χωρίς να ψάξει να ενημερωθεί τι κουμάσι είμαι. :-/ Μια ζωή προχειροδουλειές ο Έλληνας)

  61. Αβαγιού χα μιχα χου, Γουελς Φάργκο και Σία τοποτόπ-τοποτόπ βίτσιτα όβα-όβα !

  62. Pedis said

    # 59 – καταλαβαινω, μάλλον, ότι προσεγγιστικά το 2.3 θα είναι ο μέσος όρος για όσες έχουν ζευγαρώσει και τεκνοποιήσει. Αυτός, τότε, είναι λίγο διαφορετικός ορισμός.

  63. Afistemenaziso said

    @ 46 » Όλη η νότια Ευρώπη έχει δείκτες γονιμότητας από 1,40 και κάτω. Αυτό σημαίνει με μαθηματική ακρίβεια πληθυσμιακή συρρίκνωση ακόμα κι αν μηδενιστεί η αναχώρηση των νέων για τις πλούσιες χώρες, που είναι ανέφικτο να ανασχεθεί.»

    Δηλαδή κύριε Σαραντάκο αν ο δείκτης γονιμότητας ήταν πάνω από 3 τι διαφορετικό θα έπρεπε να κάναμε;
    Οι μετανάστες είναι το αντίδοτο της πληθυσμιακής συρρίκνωσης; Κάτι σαν αυξητική πέους;
    Δικαιώνεται έτσι τους Ρώσους και τους Αμερικάνους που τις τελευταίες δεκαετίες κάνανε αυτές τις χώρες βίδες και δημιούργησαν εκατομμύρια ξεριζωμένους ανθρώπους. Το έκαναν για την Ελλάδα που συρρικνώνεται.

    Και στο κάτω κάτω γιατί πρέπει να αυξάνει ο πληθυσμός όσο περνούν τα χρόνια; Τι λογική είναι αυτή; Η ποιότητα ζωής πρέπει να βελτιώνεται. Η εφαρμογή των νόμων και η κανονικότητα.
    Βελτίωση σε πολλούς τομείς χρειάζεται η κοινωνία μας και όχι ανεξέλεγκτη αύξηση.

    Τα λες αυτά εκ του ασφαλούς με τα πολλαπλά ευρώ που παίρνεις από EU. Έλα να ψήσεις και εσύ μια μέρα να δεις τη γλύκα.

  64. sarant said

    63 Μπορεί να παίρνω λίγα ή πολλά ευρώ, κι είναι δικός μου λογαριασμός. Πολλαπλά δεν μπορεί να παίρνω -δεν τα βγάζω φωτοτυπίες.

    Από δω και μπρος να το αλλάξετε σε Afistemenasxoliaso.

  65. Γς said

    Στον Αλφα TV τώρα:

    Το λιμενικό φωνάζει σ ένα φουσκωτό να πάει πίσω:

    -Come back!

    Και θυμήθηκα το ανέκδοτο λέει για έναν Θανασάκη που πήγε στην Αμερική κι έκανε χρόνια στην Αστόρια (βελτιώνονταν τα ελληνικά του, βεβαίως βεβαίως).

    -Εσύ τώρα αγγλικά ξέρεις καλά Θανάση. Πως λέμε “Ελα εδώ“;

    -Καμάν!

    -Και το “πήγαινε εκεί“;

    -Το “πήγαινε εκεί“; Α, είναι πολύ απλό. Πάω εγώ εκεί και του λέω: Καμάν!

    https://caktos.blogspot.com/2013/09/blog-post_11.html

  66. Pedis said

    # 59 – 140000 θάνατοι από αυτοκινητιστικά δυστυχήματα, λέει ο Ιαβέρης τα τελευταία 60 χρόνια;

    Το πιστεύουμε ;

    Πρέπει να είναι 1000 θάνατοι ανά έτος. Και βέβαια, αυτό τα τελευταία 30(?) χρόνια. Πιο πριν, πολλοί λιγότεροι. Έχουμε μια υπερεκτιμηση με ένα παράγοντα τρία, μήπως; (Και προφανώς δεν θα είναι όλα τα θύματα νέοι και άτεκνοι.)

    Άλλο: ένα ενδιαφέρον κοινωνικο-δημογραφικό στατιστικό στοιχείο σε όλες τις χωρες με μεγάλες διακυμάνσεις από χώρα σε χώρα είναι ότι κατά τη γέννηση ο αριθμός των αρσενικών είναι κατα τί μεγαλύτερος από των θηλυκών και ο λόγος αρσενικών-θηλυκών διατηρείται μεγαλύτερος της μοναδας μέχρι την εφηβική ηλικία. Μετά ελαττώνεται σταδιακά και κάπου στην δεύτερη-τρίτη δεκαετία ζωής πέφτει κάτω από ένα. Σε μεγαλύτερες, δε, ηλικίες η ελάττωση επιταχύνεται.

    Οι πιθανές κυρίαρχες εξηγήσεις του φαινομένου είναι, μάλλον, και οι προφανείς …

  67. # 57, 59, 60

    μια διαφαινόμενη λύση που είχε προτείνει ο μέγας Μπομπ στο I Shall Be Free, από τα 60’ζ…

    Well, my telephone rang it would not stop

    It’s President Kennedy callin’ me up

    He said, “My friend, Bob, what do we need to make the country grow?”

    I said, “My friend, John, Brigitte Bardot

    Anita Ekberg

    Sophia Loren”

    (Put ’em all in the same room with Ernest Borgnine!)

  68. aerosol said

    Προσπαθώ να καταλάβω γιατί είναι κακή η υπογεννητικότητα. Δηλαδή αν υπάρχει λόγος εξ ορισμού που μια χωρα 8,5 εκατομμυρίων είναι πρόβλημα αν δεν είναι 11. Το σχετικό λήμμα στην ελληνική wiki είναι μικρό, πρόχειρο και έχει μόνο δυο πηγές: ένα βιβλίο και μια πτυχιακή εργασία των ΤΕΙ. Οι συνέπειες που καταγράφονται είναι οι εξής:

    1. Μείωση αριθμού εργατών, με αποτέλεσμα να επιβραδύνεται η οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας.
    2. Επηρεάζεται το κράτος πρόνοιας. Από την στιγμή που οι εργαζόμενοι γίνονται λιγότεροι από τους συνταξιούχους τότε το περιθώριο παροχής προνοιακών υπηρεσιών από το κράτος μειώνεται.[4]
    3. Σε εθνικό επίπεδο μειώνεται το μαχητικό δυναμικό που θα προστάτευε την πατρίδα.

    Το (1) βασίζεται στην ήδη πεθαμένη λογική της μεταπολεμικής έκρηξης παραγωγικότητας, λόγω εκτίναξης της ζήτησης. Πλέον η παραγωγή όχι μόνο έφυγε από την Δύση αλλά τείνει να φύγει από τα ανθρώπινα χέρια. Δεν χρειάζονται άπειροι εργάτες Στην ουσία… είναι πρόβλημα να έχεις πολλούς, εκτός αν προσανατολίζεσαι να γίνεις κάτι σαν Κίνα ή Βιετνάμ -αλλά αυτό το τρένο και το χάσαμε και δεν θα το θέλαμε.
    Το (3) βασίζεται επίσης σε μια παλαιότερη πραγματικότητα για τον πόλεμο. Πλέον το στρατηγικό πλεονέκτημα δεν στο δίνουν εκατομμύρια φαντάρων -αλλιώς το Ιράκ θα είχε σαρώσει τους Αμερικάνους. Ο σύγχρονος πόλεμος βασίζεται σε καλή εκπαίδευση και χρήση εξελιγμένης τεχνολογίας, όχι σε ατέλειωτες ορδές πεζικάριων.
    Το (2) είναι το πιο μετρήσιμο και σίγουρα αποτελεί πρόβλημα, αλλά μόνο εφόσον δεν δοθεί λύση προσανατολισμένη στις νέες ανάγκες. Ακόμα κι έτσι, το πρόβλημα θα κρατήσει πεπερασμένες δεκαετίες. Οι γηραιότεροι θα φύγουν, τα μεγάλα έξοδα περίθαλψης και συντάξεων θα μειωθούν. Λογικά θα επέλθει ισορροπία βασισμένη στα νέα νούμερα.

    Βασικά, είτε υπάρχουν σοβαρότερες συνέπεις είτε αναμασάμε θέματα που αφορούσαν τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, και δεν αντανακλούν την σημερινή μορφή του κόσμου. Κάτι χάνω;

  69. Γιάννα said

    Έξυπνα γραμμένο άρθρο (όπως όλα του κ. Σαραντάκου), αλλά ετυμολογικά χωλαίνει, διότι ο κύριος Νίκος εμπιστεύτηκε τυφλά τον Μπαμπινιώτη, ο οποίος αντιγράφει επιπόλαια τον ανθέλληνα Ολλανδό Ινδοευρωπαϊστή καθηγητή Robert Beekes (1937 – 2017) . Ας δούμε τί γράφει ο Beekes στο σχετικό λήμμα του «Etymological Dictionary of Greek»

    ΔΗΛΑΔΗ, ενώ είναι ολοφάνερο πως το «καθαρός» και τα παράγωγά του προέρχονται από το (επίσης ομηρικό: «καθήρατε δὲ κρητῆρας», λέει ο Όμηρος στο Υ 152 της Οδύσσειας, που σημαίνει… «να καθαρίσετε τους κρατήρες») ρήμα «καθαίρω» (από την πρόθεση «κατά» + και το ρήμα «αιρέω», που σημαίνει «λαμβάνω κάτι διά της χειρός»),ο Beekes διαπράττει την εξής αλητεία: Στην προσπάθειά του να βγάλει την ομηρική λέξη «καθαρός» και τα παράγωγά της ΠΡΟΕΛΛΗΝΙΚΗ λέξη, καταργεί την Αριστοτελική Λογική και μάς λέει ότι το ρήμα «καθαίρω» προήλθε από το ουσιαστικό «καθαρός» (denominative verb)!!..

    Και πού πατάει για να τεκμηριώσει αυτή την προκρούστεια άποψη; Στο ότι ο πράγματι επιφανής Έλληνας γραμματικός Ηρακλείδης ο Μιλήσιος (1ος αιώνας μ.Χ.) καταγράφει τους δωρικούς και αιολικούς τύπους «κοθαίρω» + «κοθαρός») με όμικρον. Οπότε… – λέει ο Beekes – «the variation of α/ο points to Pre-Greek origin»!.. Για τέτοια αλητεία του κορυφαίου Ινδοευρωπαϊστή του 20ού αιώνα μιλάμε!..

    Με αποτέλεσμα να παραπλανηθεί ο Μπαμπινιώτης, που με την σειρά του παρέσυρε και τον κ. Σαραντάκο…

  70. Pedis said

    # 68 – μαζί σου, ούτε κι εγώ έχω καταλάβει γιατί είναι κακή η υπογεννητικότητα.
    Πρώτον, βασανίζονται λιγότεροι από τη χαμοζωή και την εκμετάλλευση.

    Δεύτερον, αυξάνεται το μεροκάματο.

    Τρίτον, οι υπάρχοντες σπαταλούν λιγότερα για να παραγάγουν την επόμενη βάρδια για το καλό του εργοδότη, της πατρίδας των πολεμοκάπηλων και των χανων των μμε και των διαφημιστών τους.

    Πού είναι τo κακό για τον πολίτη σε αυτά;

    Ότι δεν σηκώνει το ασφαλιστικό;

    Γιατί, όταν σήκωνε το σύστημα, τι σύνταξη παίρναν οι παππούδες μας;

    Δουλευόμαστε;

  71. sarant said

    69 Κι ο Chantraine τα ίδια λέει.

  72. Γιάννης Κουβάτσος said

    9: «αλλά θα τους περάσει πρώτα από πλύση εγκεφάλου για να καθαρίσουν (όπως λέει και το σημερινό άρθρο) από τις «κακές» τους πολιτισμικές συνήθειες.»
    Ούτε μπορεί, ούτε θέλει να κάνει κάτι τέτοιο η ημιθανής Ευρώπη. Οι μετανάστες έρχονται με εδραίες θρησκευτικές και κοινωνικές πεποιθήσεις, που τους είναι αδιανόητο να τις αμφισβητήσουν, και θέλουν απλώς να ζήσουν καλύτερα και να προσφέρουν μέλλον στα παιδιά τους. Η Ευρώπη δεν έχει πλέον οράματα, οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι τα κονιορτοποίησαν, οι ιδεολογίες εξέπνευσαν αφήνοντας συντρίμμια, οι θρησκείες έχουν τυπική παρουσία. Η Ευρώπη ντρέπεται για το παρελθόν της, είναι ενοχική και αυτομαστιγώνεται, σκέφτεται οικονομίστικα, εργάζεται και καταναλώνει και διασκεδάζει και αυτό είναι όλο. Πώς να ενσωματώσει και να εξευρωπαΐσει, λοιπόν, μετανάστες με τόσο διαφορετικές καταβολές; Τι βεβαιότητες να τους προσφέρει; Φτάνει ένας χαλαρός φιλελευθερισμός, κάποιες αξίες του Διαφωτισμού, που ηχούν σαν σκανδαλώδη παράξοδα στ’ αφτιά ανθρώπων με εντελώς διαφορετική κουλτούρα;
    Αντί, λοιπόν, να ανταλλάσσουμε ύβρεις και χαρακτηρισμούς, ας ανταλλάξουμε ιδέες και απόψεις γι’ αυτά τα φλέγοντα ζητήματα. Ο δημοκρατικός διάλογος γεννήθηκε στην Ευρώπη, έτσι δεν είναι;

  73. Avonidas said

    #72. Διαβάζοντας, πάντως, τα χαριτωμένα που φωνάζανε οι πολιτισμένοι στους απολίτιστους στις βάρκες, μερικοί πατριώτες μας έχουν ανάγκη όχι από πλύση, αλλά από μεταμόσχευση εγκεφάλου.

  74. Γιάννης Ιατρού said

    64:β Καθάρισες, στεγνά. Καιρός ήταν.

  75. Μαρία said

    Βόλτα στην Καρκασόν πριν απο είκοσι χρόνια. https://fr.wikipedia.org/wiki/Cit%C3%A9_de_Carcassonne
    Τα βασανιστήρια που υπέστησαν οι Καθαροί έχουν γίνει τουριστικό θέαμα. Μια κοπέλα με χαμόγελο μέχρι τ’ αυτιά το διαλαλούσε όπως άλλοτε στα πανηγύρια -περάστε κόσμε, έχουμε και την ασώματο κεφαλή. Εννοείται οτι δεν μπήκα.

  76. SteliosZ said

    Όταν κρίνουμε την αξία ενός στατιστικού δείκτη (φτώχειας, ανεργίας, κλπ.) δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι οποιοσδήποτε δείκτης (ένας μόνο αριθμός σε τελική ανάλυση) είναι αδύνατον να περιγράψει πλήρως σύνθετα κοινωνικά φαινόμενα. Με άλλα λόγια, δεν έχει νόημα να λέμε ότι ο δείκτης φτώχειας είναι «κακός» γιατί μας δείχνει τη σχετική φτώχεια – πρέπει απλώς να λαμβάνουμε υπόψη και άλλους παράγοντες (για παράδειγμα, κάποιο μέτρο του συνολικού «πλούτου») όταν εξετάζουμε την εξέλιξη της φτώχειας σε μια κοινωνία

    Τώρα σε ότι έχει να κάνει με την υπογεννητικότητα, το θέμα είναι ότι με τέτοιους ρυθμούς αναπλήρωσης πολύ απλά δεν «σταματάμε» στα 8,5 ή 6 ή 5 εκατομμύρια – πολύ απλά κάποια στιγμή μηδενίζουμε…

  77. Γιάννης Κουβάτσος said

    73: Προφανώς οι ούγκανοι βρήκαν πεδίον δόξης λαμπρόν, αλλά το θέμα είναι πολύ ευρύ και πολύπλοκο.

  78. aerosol said

    Διάβασα και την (πάντα πληρέστερη και προτιμότερη) αγγλόφωνη wiki.
    Μας λέει και κάποιες από τις αιτίες. Απομονώνω μερικές:

    1. Στις παλιές, αγροτικές κοινωνίες τα παιδιά σύντομα κουβαλούσαν το βάρος τους στην οικογένεια. Για να μην πάω πολύ πίσω, και η μάνα και ο πατέρας μου δούλευαν από τα 12, παράλληλα με το σχολείο. Στην εποχή της γιαγιάς μου ζήτημα αν πήγαιναν 3-4 χρόνια σχολείο. Μετά στα χωράφια ή σε τέχνη. Πλέον όλη η ενέργεια μιας οικογένειας πάει στην μόρφωσή τους, ει δυνατόν μέχρι και επιπέδου διδακτορικού, με απολύτως επισφαλή και αμφισβητήσιμα «κέρδη» για το άτομο, την οικογένεια και την κοινωνία. Μόνο μια πλούσια οικογένεια θα μπορούσε να το κάνει αυτό για 4 παιδιά!

    2. Παλιά δεν υπήρχε η επιλογή. Ούτε αντισύλληψη, ούτε ενημέρωση. Τα παιδιά δεν ήταν θέμα επιλογής, τα «έφερνε ο θεός». Βασικά θα γκαστρωνόσουν ήθελες δεν ήθελες. Δεν ξέρω πόσο θελκτικό ακούγεται αυτό για έναν σημερινό άνθρωπο -ειδικά αν είσαι γυναίκα.

    3. Ούτε οι πολυκατοικίες είναι ιδανικός χώρος για πολυμελείς οικογένειες, ούτε η ανάγκη να δουλεύουν σκληρά εκτός σπιτιού και οι δυο γονείς (χωρίς μάλιστα την παρουσία παππουδογιαγιάδων κάτω από την ίδια στέγη να βοηθούν) προάγει πολυμελείς οικογένειες. Σύγχρονη καπιταλιστική αντίληψη ζωής και παλιομοδίτικη γεννητικότητα δεν φαίνεται να συνδυάζονται.

    Το όλο πρόβλημα -βασικά το θέμα συντάξεων και περίθαλψης για τους γηραιούς- υπάρχει μόνο εφόσον κρατήσουμε δεδομένη την πάγια οικονομική αντίληψη πως η φούσκα της προόδου καλείται συνεχώς να μεγαλώνει, αλλιώς θα καταρρεύσει. Ξέρω πως αρχίζω να μιλώ για ουτοπίες αλλά.. κάποια άλλη αντίληψη μπορεί να βόλευε μια χαρά μιαν υφήλιο που δεν αυξάνει συνεχώς τον πληθυσμό της. Έτσι κι αλλιώς η εποχή που θέλαμε όλο και περισσότερους εργάτες και όλο και μεγαλύτερο καταναλωτισμό να τους συντηρεί δεν πάει άλλο, έχει ήδη ξεπεράσει τα όριά της -και ζούμε τους σπασμούς του θανάτου της.

    Καθόλου παραδόξως, είδα πως τεχνοκρατικά επιχειρήματα εναντίον των προσφύγων και μεταναστών ως λύση για την υπογεννητικότητα προερχονται από κάτι φιλελεύθερα think tanks, «κεντρώα» (=δεξιά αλλά με κοστούμι), με μέλη τον γνωστό εσμό μορφωμένων γόνων καλών οικογενειών. Τα ίδια που ταυτόχρονα προκρίνουν μείωση των φόρων στις επιχειρήσεις (για την «ανάπτυξη» πάντα) και μείωση του κράτους πρόνοιας. Κατανοητό: θέλουν την πλέμπα στη θέση της, επαρκώς απελπισμένη και να μην τους σπάει τα παπάρια με πολλά πέρα δώθε, όσο «αγωνίζονται σκληρά» να «δημιουργήσουν θέσεις εργασίας». Και, οπωσδήποτε, μακριά από τις περίκλειστες κοινότητές τους με τους ένοπλους φρουρούς, εκτός αν είναι η υπηρεσία.

  79. aerosol said

    #76
    Δεν μηδενίζουμε. Ακόμα και μια σχετικά μικρή πτώση παίρνει τουλάχιστον 50 χρόνια. Δεν μιλάμε για κλειστό σύστημα σε σχολικό πείραμα. Καμιά κοινωνία δεν μένει σταθερή, με ίδια τάση για πολλές δεκαετίες, είναι χαοτικά συστήματα με άπειρες παραμέτρους. Όπως και η σημερινή Ελλάδα είναι άλλος κόσμος από αυτήν του 1965.

  80. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    72 Περιγράφεις τους μουσουλμάνους τώρα ή αναφέρεσαι στους μετανάστες γενικά;

  81. SteliosZ said

    Πάντως, η εξέλιξη της (υπο)γεννητικότητας των κοινωνιών – τουλάχιστον τα τελευταία 30 – 40 χρόνια – μοιάζει αρκετά «ντετερμινιστική»: αύξηση βιοτικού επιπέδου -> μείωση γεννήσεων. Παντού

  82. Γιάννα said

    Σύμφωνοι, κύριε Νίκο (71), αλλά ο Γάλλος «Μπαμπινιώτης» Pierre Chantraine (1899 – 1974) ΔΕΝ τολμάει να γράψει ότι η ομηρική λέξη «Καθαρός» είναι ΠΡΟΕΛΛΗΝΙΚΗ, όπως ο αλιτήριος Robert Beekes. Αξίζει να δούμε το τέλος του λήμματος «καθαρός» από το «Dictionnaire étymologique de la langue grecque» (1968) του P. Chantraine

    Μεταφράζω τις υπογραμμισμένες τελευταίες σειρές για τους μη γαλλομαθείς: «Η ρευστή χρήση μεταξύ του «καθαρός» και της δημώδους μορφής «κοθαρός» είναι ΑΝΕΞΗΓΗΤΗ. Δεν υπάρχει ετυμολογία. Μπόρούμε να υποθέσουμε την ύπαρξη ενός αρχαίου ουδέτερου τύπου «κάθαρ» ή «κόθαρ»…»

    Κατά την ταπεινή μου γνώμη, το πιό πιθανό είναι ότι οι αντιγραφείς του Ηρακλείδη ξέχασαν να βάλουν την γραμμούλα στο πρώτο «α» του «καθαρός» και βγήκε στο χειρόγραφο ο τύπος «κοθαρός». Το ίδιο συνέβη και με τον τύπο «κόθαρος» του χειρογράφου του Αλκαίου. Με αποτέλεσμα να παγιδευτούν όλοι οι ετυμολόγοι, και να αρνούνται την ΟΦΘΑΛΜΟΦΑΝΗ ετυμολογία του «καθαρός» από το «κατά» + το «αιρέω».

    Αλλά μόνο ο ξετσίπωτος Beekes τόλμησε να μιλήσει για ΠΡΟΕΛΛΗΝΙΚΗ προέλευση της ομηρικής λέξης «καθαρός».

  83. Avonidas said

    Το όλο πρόβλημα -βασικά το θέμα συντάξεων και περίθαλψης για τους γηραιούς- υπάρχει μόνο εφόσον κρατήσουμε δεδομένη την πάγια οικονομική αντίληψη πως η φούσκα της προόδου καλείται συνεχώς να μεγαλώνει, αλλιώς θα καταρρεύσει. Ξέρω πως αρχίζω να μιλώ για ουτοπίες αλλά.. κάποια άλλη αντίληψη μπορεί να βόλευε μια χαρά μιαν υφήλιο που δεν αυξάνει συνεχώς τον πληθυσμό της

    Καθολου ουτοπίες: ηδη απο τη δεκαετία του ’70 πολλοι ειδικοι κρούουν τον κωδωνα του κινδύνου οτι εχουμε πιασει τα ορια της ανάπτυξης. Η ουτοπία ειναι οτι οι οικονομίες μπορουν να συνεχισουν να μεγαλώνουν εκθετικά.

    Έτσι κι αλλιώς η εποχή που θέλαμε όλο και περισσότερους εργάτες και όλο και μεγαλύτερο καταναλωτισμό να τους συντηρεί δεν πάει άλλο, έχει ήδη ξεπεράσει τα όριά της -και ζούμε τους σπασμούς του θανάτου της.

    Ναι, αλλα δεν έχουμε βρει και τίποτα να βαλουμε στη θεση της: τα μάγια του καπιταλισμού και του καταναλωτισμού καλα κρατουν, εις τον κομμουνισμόν δεν πιστεύουμε πια (κι ας ειμαστε ειλικρινεις, ουτε και δουλεύει), και απλώς βαδίζουμε στο δρομο που ξέρουμε, με τους μικροκαυγαδες, τις εμμονές και τις αυταπατες μας, μεχρις οτου μας τις εξαλειψει ενας πόλεμος, ή η καταστροφή του περιβάλλοντος, ή απλά μεχρις οτου το χάσμα αναμεσα στην οργάνωση που εχουν και στην οργάνωση που χρειάζονται οι κοινωνίες μας γινει αρκετα μεγαλο ωστε να τις διαλύσει.

  84. nikiplos said

    72@ Αγαπητέ Γιάννη το κακό είναι πως κάποιοι πιστεύουν ότι έχουν το μονοπώλιο σε ηθική και φιλανθρωπία…

    41@ Αγαπητέ Δύτη για τους Γερμαναράδες δεν ξέρω… Στο Παρίσι που έζησα, υπήρχαν δύο ειδών ωσμώσεις.
    α. Μετανάστες από Β. Αφρική που ήταν πλήρως δυτικοποιημένοι. Από παρέες μαζί τους έβγαλα το συμπέρασμα πως ήταν ήδη δυτικοποιημένοι πριν έρθουν.
    β. Μετανάστες καθαρά αυστηροί μουσουλμάνοι και κυρίως ΑΝΤΙΔΥΤΙΚΟΙ. Με μαντήλες τσαντόρ, κάνουν τσαμπουκά αν απευθύνεις το λόγο σε γυναίκα που φοράει μαντήλα κλπ.

    Η πρώτη κατηγορία προσπαθούσε να συμμειχθεί μαζί με «εμάς» τους αδιάφορους άθρησκους πολυώνυμους. Η δεύτερη μας μισούσε ρητά και κατηγορηματικά, χωρίς οτιδήποτε ταξικό, γιατί στις ίδιες γαλέρες κωπηλατούσαμε… Και από τις δύο κατηγορίες μαζί με εμάς υπήρχαν γκετοποιημένοι στα μπατιμάν με επιδότηση ενοικίου. Εκεί η γκετοποίηση, είναι δεδομένη, εμπόριο ναρκωτικών, σκέτο εξάθλιο…

    Στα 70 χρόνια, λύσεις δεν έχουν βρει… πιστεύουν στην παιδεία και τη μόρφωση την οποία αφήνουν ανοικτή. Πάντως δεν μπορώ να πω, πως με έβρισκε χαρούμενο το ζήτημα που σε μια ιατρική εξέταση μια γυναίκα ιατρός φορούσε μαντήλα και κατόπιν παραπόνων μου για λόγους υγείας, αφού παρολίγο να με πετάξουν έξω, ο Δντής της κλινικής με διαβεβαίωσε πως είχα δίκιο μεν, αλλά ας μην ξύνω πληγές δε… Δεν είναι πάντως και ό,τι πιο καθαρό για ένα αποστειρωμένο περιβάλλον η μαντήλα, όπως και να το κάνουμε… Αν η εκάστοτε κιουρία δεν θέλει να δείχνει την κόμη της, μήπως την πηδήξουμε με τα μάτια μας και θυμώσει ο Προφήτης, μπορεί να βάλει έναν ιατρικό σκούφο… έχουν βγάλει για αυτό το σκοπό και παρδαλούς…

    Προσωπικά έκανα παρέες με όλες αυτές τις κατηγορίες και ευτυχώς ως γκρέκι δεν είχα κακό όνομα για κανέναν τους… Όμως οι Κινέζοι λεν, πως αν είσαι καλός με όλους κανείς δεν είναι φίλος σου…

    Όποιος θέλει να δει το πρόβλημα χωρίς παρωπίδες ας δει δυό πολύ καλές ταινίες:
    α. Το Μίσος του ματιέ Κασοβίτς
    β. Ανάμεσα στους τοίχους (αν και στα γαλλικά το entre les mours σημαίνει περίπου «στις επάλξεις», αν δεν με γελάει η μνήμη μου)

    Υπάρχει και η χώρα που έχει 200 χρόνια όσμωσης: οι ΗΠΑ, που εξαρχής εφάρμοσαν την γκετοποίηση. Μπορείς να είσαι πλούσιος, μάγκας καραμπουζουκλής, αν όμως μπεις σε λάθος συνοικία με το σούπερ ντούπερ αυτοκίνητό σου, σε κατεβάζουν χάμω σε πατάνε να δεις τι εστί βερίκοκο. Τεράστιος κοινοτικός πολιτισμός οι ΗΠΑ, που εγώ προσωπικά τους θαυμάζω, μόνο με το «μακριά κι αγαπημένοι» έχουν λύσει το πρόβλημα… Θυμάμαι στο Κάνσας τις ταμπέλες: «ξένε αν δεν είσαι κοκκινολαίμης, λευκός και συντηρητικός, φύγε! Αυτη η πόλη δεν είναι καλή για σένα!»
    (σε εμάς που τσιμπάμε σε ταμπέλες φαντάζει φασιστικό και μάλλον είναι, αν το ζήτημα της κοινοτικής οργάνωσης το αφήσεις στους Τραμπ κλπ, αλλά οι μέσες πολιτείες δεν είναι χάπατα σαν τα σλαμ της ΝΥ και του LA)

    Κλείνοντας να πω, πως κανείς δεν είναι με τον Αφγανό που σκότωσε με μαχαίρι τον Καντάρη, ούτε με τον μπράβο του Μαρινάκη που έκαψε την οικογένεια Μαυρίκου. Όλοι μας συμπονούμε τον πακιστανό που στέκεται από τη μαφία στο Λιοπύρι. Επίσης συμπονούμε τους σακάτηδες, που οι σύγχρονοι Τσιριτόκωστες αδειάζουν με πούλμαν κάθε ΣΚ στην πλατεία Καραϊσκάκη για να τους παρκάρουν στους πεζόδρομους να ζητιανέψουν.

    Επίσης πρέπει να κάνουμε άγαλμα στις Ταμάρες και Σβετλάνες, που ξεχαρμανιάζουν τα μπαρμπούδια στην ύπαιθρο από την έλλειψη γυναικών… Και πραγματικό εικόνισμα στις Ταμάρες που ξεσκατίζουν τους γονείς μας, μόλις γεράσουν και τις οποίες μερικές φορές ρίχνουμε και στα λεφτά…

    Όμως δεν μας αξίζει και αυτη η υποβάθμιση, αυτός ο σύγχρονος δοσιλογισμός των μαφιόζων που απασχολούν και διακινούν τους σύγχρονους δούλους. Και ο απλός ουμανισμός δεν λέει τίποτε… είναι σαν το «μακριά από την Αμαρτία» των ΖΩΗκών ή το «τα μονοπώλια φταίνε!» των εκ Περισσού…

    συγνώμη για το σεντ

  85. nikiplos said

    83@ Ο Πατέρας μου πριν «φύγει» κάπου μου είχε ομολογήσει: «μωρέ αν ήξερα τι γαμήσι είναι τα γεράματα, θα έκανα αλλιώς τα κουμάντα μου… «

  86. Avonidas said

    Τεράστιος κοινοτικός πολιτισμός οι ΗΠΑ, που εγώ προσωπικά τους θαυμάζω, μόνο με το «μακριά κι αγαπημένοι» έχουν λύσει το πρόβλημα…

    Πρώτον, δεν εχουν λύσει κανενός το πρόβλημα εκτός απ’ των πλουσίων, οι αλλοι ψοφάνε είτε απ’ την πείνα είτε απ’ τους μπάτσους.

    Και δεύτερον, απ’ το «μακρια κι αγαπημένοι» για την ωρα εχουν πετύχει μονο το «μακριά». Με φράχτες.

  87. nikiplos said

    86@ Δεν νομίζω Αβονίδα… Οι εικόνες που έχω είναι από το Πρόβιντενς της Ρόδου. Ακόμη και λευκοί που έμπαιναν σε μπαϊράκια εγχρώμων, είχαν την ίδια τύχη… Διώξιμο…

  88. nikiplos said

    Φίλτατε Τζη, εδώ κι εδώ έγινε συζήτηση για ένα γεφυράκι στην Κυψέλη… Εσύ ξέρεις σχετικά? Υπήρξες εκεί? Συνέβαινε στην εποχή σου?

  89. nikiplos said

    86@ οι φράχτες διαφημίζονται ως δημοφιλείς από τους ΣΚΑΕΙ των ΗΠΑ. Δεν τσιμπάει ο μέσος ΗΠΑνός σε τέτοια… τουλάχιστον εγώ αυτήν την ιδέα είχα.

  90. Γιάννης Κουβάτσος said

    80: Αναφέρομαι σε όσους απεχθάνονται τον δυτικό τρόπο ζωής και αυτό δεν αφορά σε καμιά περίπτωση όλους τους μουσουλμάνους. Δεν το λέω για να μην κατηγορηθώ ως ισλαμοφοβικός (☺), αλλά γιατί το ξέρω από πρώτο χέρι, αφού συναναστρέφομαι καθημερινά μουσουλμάνους μετανάστες. Είναι γείτονές μου και γονείς μαθητών μου. Έχω διαπιστώσει ότι αυτοί οι μετριοπαθείς νοικοκυραίοι φοβούνται τους φονταμενταλιστές.

  91. Πέπε said

    Δεν μπορώ να πω ότι το άρθρο καλύπτει τα λεξιλογικά της καθαρότητας στο επίπεδο που έχουμε καλομάθει εδώ μέσα. Για παράδειγμα, δεν αναφέρεται ο «ξεκάθαρος» που χρησιμοποιείται δύο φορές στο κείμενο του άρθρου. Ούτε ο καθάριος. Για τον σκέτο καθαρό, αναφέρονται οι επιμέρους σημασίες που παίρνει η λέξη σε διάφορες φράσεις, αλλά μένει κάπως κενό το ζήτημα του πώς διαμορφώθηκαν γενικά οι διάφορες επιμέρους σημασίες (ανεξαρτήτως συγκεκριμένων φράσεων), ενώ νομίζω ότι θα ήταν ενδιαφέρον.

    Σε κάποιο κείμενο στην τάξη πετύχαμε τη λέξη διαυγής (πηγή). Το βιβλίο εξηγούσε ότι σημαίνει καθαρή, αλλά έπρεπε να το εξηγήσω κάπως αναλυτικότερα. Μετά από διάφορα παραδείγματα, διαυγής ατμόσφαιρα κλπ., όλος ο κόσμος δέχτηκε ότι πράγματι σημαίνει καθαρή, αλλά όχι με την έννοια «καθαρό – όχι βρώμικο», αλλά «καθαρό – όχι θολό». (Θα κόβαμε δρόμο αν τους έλεγα «όχι clean, clear» αλλά δε μου φάνηκε καλή ιδέα.) Μετά από αυτή τη διαδικασία, την οποία δεν πρόλαβα έκτοτε να συνεχίσω νοερά, έμεινα με το συμπέρασμα ότι «καθαρός» σημαίνει διάφορα πράγματα που δεν προκύπτουν αυτόματα από τη βασική σημασία.

    Αυτά λοιπόν τα διάφορα δεν καλύπτονται με το να πούμε απλώς «καθαρή συνείδηση = αυτό», «καθαρό κούτελο = αυτό», «καθαρή νίκη = αυτό». Μάνι μάνι, στη συνείδηση και στο κούτελο η λ. καθαρό μοιάζει να έχει τη βασική της σημασία, όχι βρώμικο, απλώς σε μεταφορική χρήση. Η καθαρή νίκη είναι ξεκάθαρη, η καθαρή αλήθεια είναι όπως το καθαρό βάρος (όχι ανάμικτη με ψέματα) κλπ., οπότε μαζεύεται μια δέσμη δευτερευουσών σημασιών, μερικές από τις οποίες επιπλέον λαμβάνουν και κάποιες ειδικές χρήσεις.

    Τέλος, η Καθαρή Δευτέρα σχετίζεται με το καθάρισμα των κουζινικών από κάθε τυχόν υπόλειμμα αρτύσιμων υλικών. Σε ποιο βιβλίο (Ματωμένα Χώματα; Αιολική Γη;) έλεγε για μια συγκεκριμένη πληθυσμιακή ομάδα Μουσουλμάνων που πέρναγαν και μάζευαν από τους Χριστιανούς τα αρτύσιμα απομεινάρια έτσι ώστε και οι μεν να φάνε, και οι δε να μην κολαστούνε, και να ‘ναι όλοι ευχαριστημένοι;

  92. Πέπε said

    Το να συνδέσουμε το καθαίρω με το κατά + αιρέω-ώ είναι χονδροειδές λάθος. Ρήματα σύνθετα με πρόθεση παραμένουν αναλλοίωτα στην υπόλοιπη μορφή τους εκτός από την πρόθεση: δεν μπορεί το συνηρημένο απλό να δώσει ασυναίρετο σύνθετο. Άλλωστε το κατά + αιρέω-ώ δίνει κανονικότατα καθαιρέω-ώ, που όμως σημαίνει άλλο πράγμα.

    Το να αποκλείσουμε την παραγωγή «καθαρός»>«καθαίρω» δεν είναι χονδροειδές, είναι όμως κι αυτό λάθος. Το καθαίρω έχει σαφέστατα θέμα καθαρ-, και με το ενεστ. πρόσφυμα -j- γίνεται *καθάρjω > καθαίρω. Μόλις απομακρυνθούμε από το ενεστωτικό θέμα, η κανονική μορφή καθαρ- έπανέρχεται κανονικά και φανερά.

    Εκτός αν κάποιος κανόνας απαγορεύει γενικά την παραγωγή ρημάτων από επίθετα. Δεν υπάρχει όμως τέτοιος κανόνας. Για πλείστα όσα επίθετα που σημαίνουν «Χ» υπάρχει ένα παράγωγο ρήμα που σημαίνει «κάνω κάποιον/κάτι Χ», π.χ. οξύς-οξύνω (κάνω κάποιον ή κάτι οξύ).

    Απλώς, αν η απώτερη προέλευση της ρίζας καθαρ- ήταν σκοτεινή, σκοτεινή παραμένει κι έτσι. Είτε αγνώστου (προς το παρόν) ετύμου, είτε προελληνική.

  93. sarant said

    91 800 λέξεις όριο, αφού

    90 Ε, τότε θα συμφωνήσουμε. Γιατί υπάρχει και η άλλη άποψη (της Σώτης Τρ.) ότι ο φονταμενταλιστής σου κόβει το κεφάλι και ότι ο μετριοπαθής είναι αυτός που σε κρατάει για να σε κόψει ο άλλος.

  94. Γιάννης Ιατρού said

    93Α: Επιτρέπονται και οι (πολυ-)σύνθετες, με καμιά 30αριά, 40 γράμματα (α λα τεντέσκα…); 🙂 🙂 🙂

  95. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Καθαρά Δευτέρα σήμερα και κρατήθηκε το έθιμο, πετάξαμε (με) τον αετό. 🙂

    Κι ο σχετικός ετήσιος ύμνος

  96. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @15,24. Στὰ Θερμιὰ λέγανε λαγάρα τὴν ψιλὴ λάσπη τῆς βροχῆς, τὴν ἰλύ, τὸ κατακάθι.

    Χρησιμοποιοῦσαν καὶ τὸ λαγαρίζω ὅταν κατακάθιζε ἡ λάσπη καὶ καθάριζε τὸ νερό.

  97. Γιάννης Κουβάτσος said

    93β. Ναι, ξέρω, υποτίθεται ότι αυτό το είπε ο Μάρκο Πόλο. Το δικό μου κεφάλι, πάντως, βρίσκεται ακόμα στη θέση του. ☺

  98. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    91 Πέπε >>«καθαρός» σημαίνει διάφορα πράγματα που δεν προκύπτουν αυτόματα από τη βασική σημασία
    Καθαρό (οροπέδιο Καθαρού) στην Ανατ. Κρήτη
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CE%B8%CE%B1%CF%81%CF%8C_%CE%9B%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%B8%CE%AF%CE%BF%CF%85

  99. Γιάννα said

    Αγαπητέ μου, κύριε Πέπε (91 + 92), μιάς και σάς ενδιαφέρουν τα παράγωγα του «καθαρός», θα σάς πώ κάτι που στοιχηματίζω ότι αγνοείτε, αν και είστε 30 χρόνια επαγγελματίας φιλόλογος: Η «καθαρ(ε)ιότης» και η «καθαρότης» στα αρχαία ελληνικά είναι η ΙΔΙΑ λέξη, με την ΙΔΙΑ ακριβώς σημασία. Μόνο που η «καθαρειότης» είναι αρχαιότερη της «καθαρότητος»: Πρωτοκαταγράφεται στον Ηρόδοτο, ενώ η «καθαρότης» 70 χρόνια αργότερα στον «Φαίδωνα» του Πλάτωνα.

    Ακόμα πιό ενδιαφέρον είναι (και είμαι σίγουρη πως θα συμφωνήσετε κι εσείς, κύριε Πέπε μου) για ποιόν λόγο εφευρίσκει ο Ηρόδοτος την λέξη «καθαρειότητα»: Για να περιγράψει πόσο καθαρά είναι τα πέη των Αιγυπτίων, επειδή κάνουν ΠΕΡΙΤΟΜΗ!..

    Ας δούμε τί λέει ο Ηρόδοτος στο 2ο (Ευτέρπη) βιβλίο των «Ιστοριών» του (2, 36 – 37), όπου περιγράφει τις συνήθειες των Αιγυπτίων:

    « τὰ αἰδοῖα ὧλλοι μὲν ἐῶσι ὡς ἐγένοντο, πλὴν ὅσοι ἀπὸ τούτων ἔμαθον, Αἰγύπτιοι δὲ περιτάμνονται………………………………
    τά τε αἰδοῖα περιτάμνονται ΚΑΘΑΡΕΙΟΤΗΤΟΣ εἵνεκεν, προτιμῶντες ΚΑΘΑΡΟΙ εἶναι ἢ εὐπρεπέστεροι. »

    που σημαίνει (σε μετάφραση Λ. Ζενάκου)…

    «Τα γεννητικά τους όργανα οι άλλοι άνθρωποι τα αφήνουν όπως είναι καμωμένα, ενώ οι Αιγύπτιοι μόνο, καθώς και όσοι πήραν απ᾽ αυτούς τη συνήθεια, κάνουν περιτομή.,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
    Και την περιτομή στα γεννητικά τους όργανα για λόγους ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ την κάνουν, επειδή προτιμούν να είναι ΚΑΘΑΡΟΙ παρά κόσμιοι. »

    Από αυτό το θρυλικό απόσπασμα του Ηροδότου όπου πρωτοκαταγράφεται η λέξη «καθαρ(ε)ιότης» ξέρουμε ότι οι Εβραίοι αντέγραψαν την περιτομή από τους Αιγυπτίους (πράγμα που αποκρύπτει η Παλαιά Διαθήκη!..), ότι οι Έλληνες γνώριζαν πως η περιτομή βοηθάει την καθαριότητα του πέους κι ότι οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν ΑΠΡΕΠΕΣ το περιτετμημένο πέος. Εξ ού και η συνήθεια των ελληνιζόντων Εβραίων να καλύπτουν τα περιτετμημένα πέη τους όταν γυμναζόντουσαν στα ελληνιστικά γυμναστήρια…

    Ας δούμε με ποιά σημασία πρωτοχρησιμοποιεί ο Πλάτων στον «Φαίδωνα» τη λέξη «καθαρότητα» (111b)

    «…τῇ αὐτῇ ἀποστάσει ᾗπερ ἀήρ τε ὕδατος ἀφέστηκεν καὶ αἰθὴρ ἀέρος πρὸς ΚΑΘΑΡΟΤΗΤΑ…»

    που σημαίνει (σε μετάφραση Ευ. Παπανούτσου)…

    «…την ιδίαν ακριβώς απόστασιν, την οποίαν έχει ο αήρ από το ύδωρ και ο αιθήρ από τον αέρα ως προς την καθαρότητα…»

    Το ότι η λέξη «καθαρότης» είχε την ίδια ακριβώς σημασία στα αρχαία ελληνικά με την λέξη «καθαρ(ε)ιότης» αποδεικνύει και η γνωστή φράση του Αποστόλου Παύλου στο Εβραίους 9,13-14:

    «ει γάρ το αίμα ταύρων και τράγων και σποδός δαμάλεως ραντίζουσα τους κεκοινωμένους αγιάζει προς την της σαρκός ΚΑΘΑΡΟΤΗΤΑ, πόσω μάλλον το αίμα τού Χριστού, ….»

    που σημαίνει…. «Διότι εάν το αίμα των ταύρων και των τράγων και η ανακατωμένη με νερό στάκτη της δαμάλεως ραντίζουσα τους μολυσμένους, τους αγιάζει ως προς την ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ του σώματος, πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού κλπ – κλπ»

  100. Γιάννης Ιατρού said

    το οποίον σκουλήκι ….

  101. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Μερικά πρόσθετα καθαρολογικά:
    – καθάρσιο, καθαρτικό
    – καθαριστήριο
    – καθαρόαιμος
    – εκκαθαρίζω, εκκαθάριση
    – καθαρογράφω, καθαρογράφηση
    – καθαρολογώ – καθαρολογία – καθαρολόγος

    Και τα ιδιωματικά μας:
    – ξεκαθαρίζω = κερδίζω, αποκομίζω καθαρό κέρδος (ίσως να λέγεται και αλλού)
    – καθαράδα = μικρή έκταση χωρίς δέντρα ή θάμνους
    – ξεκαθαράδα ή ξεκαθάρα = διαυγής ατμόσφαιρα, αιθρία

    Ακόμη πιο ιδιωματικά (Δυτ. Κρήτης):
    – καθαρογαλίζει = ξαστερώνει, αιθριάζει
    – καθαρομούσχια (-στια) = η χρονική περίοδος που ο μούστος στα βαρέλια έχει υποστεί τη ζύμωση και έχει καθαρίσει (τέλη Οκτώβρη, αρχές Νοέμβρη).

    98, ΕΦΗ-ΕΦΗ
    >>Καθαρό (οροπέδιο Καθαρού) στην Ανατ. Κρήτη.
    Δίπλα θα πάρω τσι κορφές, ορθά τα μονοπάτια,
    να βγω ψηλά στον Καθαρό, στην όμορφη Σελένα.
    Να βρω σπηλιάρι να σταθώ, δέτη να ξαλαφάξω,
    κουτσουναράκι να πλυθώ, σκιανό παχύ να κάτσω.

    …….
    (Η Λασιθιώτισσα, από «ΤΑ ΔΙΦΟΡΑ-Β» του Κωστή Φραγκούλη)

    100.
    … ή αλλιώς «σύντεκνε κι αν εμιλούμε, συχνογύριζε την πίτα!» 🙂

  102. Αγγελος said

    Γιάννα, πρώτον ο Πέπε έχει απόλυτο δίκιο στο ότι είναι αντίθετο σε κάθε νόμο και συνήθεια της ελληνικής γλώσσας να προέρχεται το παροξύτονο «καθαίρω» από το σύνθετο περισπώμενο «καθαιρώ», και δεύτερον, από τα πολύ ενδιαφέροντα παραθέματά σου εγώ βλέπω πως η μεν ηροδότεια «καθαρειότης» είναι σαφώς η σημερινή καθαριότητα, η αποστολική όμως «καθαρότης» μοιάζει να είναι μάλλον άλλο πράμα, γιατί βέβαια δεν … πλένεται κανείς με αίμα ταύρων και τράγων και σποδό δαμάλεων, απαλλάσσεται όμως από αυτά που θεωρεί μιάσματα ο Μωσαϊκός Νόμος, όπως επαφή με πτώμα ή πληγή λέπρας. Αλλά και η πλατωνική «καθαρότης» μάλλον διαύγεια σημαίνει, αφού είναι κάτι κατά το οποίο σαφώς υπερέχει έναντι του νερού ο αέρας και έναντι του αέρα ο αιθέρας, ό,τι κι αν είναι στο νου του Πλάτωνα ο τελευταίος (γιατί δεν πρόκειται βέβαια για το αναισθητικό…)

  103. Πέπε said

    101:

    και καθαρογλωσσίδι, πατριώτη!

    Αυτό που οι υπόλοιποι το λέμε με τη μάλλον αντίθετη λέξη «γλωσσοδέτης».

  104. Γιάννης Ιατρού said

    Για το «καθαρός» από τον Lucien van Beek, 2017, Κεφ. 9,4

    και hi-res εδώ 🙂

  105. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    101 Μικ-ιος >>Και τα ιδιωματικά μας

    Ξακαθαρογλωσσίδι, ο γλωσσοδέτης

    Κι ένα ποπ ερωτικό τραγουδάκι (αγαπάμε Ανδριάνα)
    «Δες καθαρά»

  106. # 88

    Θα γράψωό,τι ξέρω

    Αρχικά λέγανε στάση Γεφυράκι την πρώτη στάση μετά την πλατεία Κυψέλης που έκανε το λεωφορείο της Νέας Κυψέλης 022 στην διασταύρωση Βελβενδούς και Φαέθοντος, οι δρόμοι ήταν τότε διπλής κατεύθυνσης, σήμερα ανεβαίνει την Φιλοτίμου και χρησιμοποιεί αυτούς τους δρόμους στην κάθοδο και η στάση λέγεται Κολοσσαίο από το σινεμά που έγινε τώρα Σκλαβενίτης
    ( Η ασχετοσύνη φαίνεται στην πρώτη στάση μετά την πλατεία Κυψέλης που κάνει το Ανω Κυψέλη -Ταύρος 035 (μέσω Κερκύρας στην κάθοδο) και την λένε Παλιό Τέρμα ενώ ποτέ δεν πέρναγε από εκεί λεωφορείο και φυσικά δεν τερμάτιζε εκεί ) Βέβαια ακόμα περιπλέκει τα πράγματα που η Βελβενδούς ξεκινά από την πλατεία ενώνται με την Κερκύρς και συνεχίζει σαν Κερκύρας και μετά ενώνεται με την Καυκάσου, συνεχίζει στρίβοντας και τελειώνει στην πλατεία Ανω Νέον τέρμα Κυψέλης όπου τερματίζουν τώρα τα τρόλλεϋ και το 035

    Το ρέμα της Κυψέλης ρέει ακόμα υπογείως και μπορεί κανεις να ακούσει σήμερα το νερό που τρέχει είτε στην πλατεία Κυψέλης, στο φρεάτιο της οδού Κρίσσης, είτε στην Φωκίωνος Νέγρη, στα φρεάτια της Δημοτικής αγοράς. Αμυδρά θυμάμαι τα έργα στην Κρίσσης το 53-54 πρέπει να έχουν ρίξει 2-3 μέτρα ύψος τσιμέντο για να σταθεροποιηθεί ο δρόμος. Το ρέμα εμφανιζότανε και εμφανίζεται ακόμα σήμερα χωρίς νερό, στο κενό στο κέντρο του οικοδομικού τετραγώνου Κρίσσης-Φαέθοντος- Φαιδριάδων-Ιαπετού οπου πιθανόν να υπήρχε ένα γεφυράκι, σίγουρα υπήρχε- υπάρχει ένα εκτος σχεδίου σπίτι μέσα στο ρέμα πιο πάνω από την Ιαπετου όπως κι ένα μικρό παρκάκι. Από την μεριά της Φαέθοντος το υπάρχει ακόμα ακάλυπτος μεγάλος χώρος που ανήκε σε πρόσκοπους, εκεί πιθανόν να γινότουσαν προβολες, θερινό σινεμά δεν υπήρχε σ’ αυτή την γειτονιά άλλο από την Νανίτα (αρχικά Βελβενδούς και Αίγλης, μετά είσοδος μόνον από Αίγλης από το όνομα της ξαδέρφης μου) και το Αττικόν αρχικά πλατεία Κυψέλης και Φ.Νέγρη, μετά Κυψέλης και Σκοπέλου

    στην φωτό το κομμάτι μεταξύ κρίσσης και Φαιδριάδων από την Ιαπετού

  107. Μια απάντηση στην μπούρδα «Κατά την ταπεινή μου γνώμη, το πιό πιθανό είναι ότι οι αντιγραφείς του Ηρακλείδη ξέχασαν να βάλουν την γραμμούλα στο πρώτο «α» του «καθαρός» και βγήκε στο χειρόγραφο ο τύπος «κοθαρός»». την έφαγε η μαμάγκα ;
    Τεσπα, αυτό μπορεί να γίναι σε πεζά γράμματα αλλά οι παλιοί γράφανε με κεφαλαία, δεν είναι ;

  108. Pedis said

  109. Γιάννα said

    Κύριε Άγγελε (102), υπάρχει κι άλλο παράδειγμα στην Αγία Γραφή (από τους Εβδομήκοντα), που επιβεβαιώνει ότι «καθαρ(ε)ιότης» και «καθαρότης» είναι η ίδια λέξη με την ίδια σημασία. Διαβάζουμε στην Σοφία Σειράχ 43,1:

    «Γαυρίασμα ύψους στερέωμα καθαριότητος, είδος ουρανού εν οράματι δόξης.»

    και μεταφράζει ο Ιωάννης Κολιτσάρας:

    «Η μεγαλοπρέπεια του ύψους, η καθαρότης και διαφάνεια του ουρανίου στερεώματος, η εμφάνισις του ουρανού εις όλην την θαυμαστήν δόξαν του είναι καταπληκτικόν θέαμα.»

    Δηλαδή εδώ έχουμε το αντίστροφο απο το Εβραίους 9, 13-14: Η «καθαριότης» του πρωτοτύπου των Εβδομήκοντα μεταφράζεται στα νέα ελληνικά «καθαρότης»

    Περεμπιπτόντως, συγχαρητήρια στον κ. Ιατρού που με την φωτοτυπία του σχολίου 104 έπεισε και τους πιό δύσπιστους ότι η λεξη «καθαρός» σημαίνει από την πρώτη στιγμή «καθαρός» (και όχι «χαλαρός», όπως ισχυρίζεται ο αστοιχείωτος Martin Peters…) στα αρχαία ελληνικά κι ότι είναι από τα πανάρχαια χρόνια συνδεδεμένη με το ρήμα «καθαίρω».

    Και στο φινάλε, ας μού πεί κάποιος: Πού ξανακούστηκε στα αρχαία Ελληνικά το ρήμα να ετυμολογείται από το επίθετο, όπως ισχυρίζονται ο Beekes + ο Chantraine για το «καθαίρω» και το «καθαρός»; Ποιό άλλο παράδειγμα υπάρχει;

    Υστερ.: Κύριε Gpointofview (107), αγνοείτε σίγουρα ότι το αρχαιότερο σωζόμενο πρωτότυπο του Ηρακλείδη του Μιλήσιου (αλλά και το αιολικό πρωτότυπο του Αλκαίου) με τους τύπους «κΟθαρός» + «κΟθαίρω» είναι μεταγενέστερο του 10ου αιώνος και είναι γραμμμένο στην μικρογράμματη γραφή που είχαν ήδη ανακαλύψει οι Βυζαντινοί

  110. Pedis said

  111. Αντε πάλι…

    και πόσο πιθανό είναι οι γραμμούλα να του ξέφυγε δυο φορές και κατά σύμπτωση στις λέξεις που μας ενδιαφέτουν μόνο ; έχει τζακπότ στο τζόκερ να παίξουμε;

  112. Γιάννα said

    111: Πάρα πολύ πιθανό. Αρκεί να διαβάσετε το περίφημο βιβλίο «The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption, and Restoration» (4th Edition, 2005) των κορυφαίων Αμερικανών θεολόγων του 20ού και του 21ου αιώνος, Bruce M. Metzger + Bart D. Ehrman και θα δείτε πόσες φορές μιά απλή γραμμούλα των γραφέων άλλαξε το νόημα ολόκληρων λέξεών και χωρίων στο σώμα της Αγίας Γραφής.

    Για τις απάτες των Βυζαντινών γραφέων που διέφθειραν κυριολεκτικά το πρωτότυπο της Καινής Διαθήκης, διαβάστε το εξ ίσου σημαντικό «The Orthodox Corruption of Scripture: The Effect of Early Christological Controversies on the Text of the New Testament» (1996) του ιδίου Bart D. Ehrman. Θα φρίξετε. Αλλά εσείς, κ. Gpoint βαριέστε να διαβάσετε και είμαι βεβαία πως ό,τι ξέρετε για τον Χριστιανισμό προέρχεται από τα εδώ «οπαδικά» σχόλια του κ. Blogotinanai

  113. BLOG_OTI_NANAI said

    41: Θα έλεγα ότι γι’ αυτό ακριβώς θα έπρεπε να μας προβληματίσει ότι η Ευρώπη επιθυμεί να κλείσει τα σύνορα της, που ενώ απέκτησε εμπειρία από την συγκατοίκηση με τους μετανάστες, μάλλον δεν είδε ούτε τα μεγάλα οφέλη, ούτε τη λύση στην υπογεννητικότητα.

    Γενικότερα όμως, και η δική μας προσέγγιση όμως είναι εντελώς επιπόλαια. Έχουμε μερικές χιλιάδες μετανάστες, και ούτε καν αυτοί δεν μπορούν να απορροφηθούν. Εκτός ελαχίστων, για την επιβίωση τους έχουν καταφύγει στο παρεμπόριο, στην πορνεία, στις μικροκλοπές ή στο οργανωμένο έγκλημα, ναρκωτικά κ.λπ.

    Κι εμείς αντί να δούμε αυτό, πιστεύουμε ότι αν δεχτούμε εκατοντάδες χιλιάδες θα λύσουμε το πρόβλημα μας;
    Που και αυτό να πίστευε κάποιος, θα έπρεπε εδώ να δεχτούμε μόνο οικογένειες. Πιστεύει κανείς που βλέπει ροές που αποτελούνται από 90% άντρες, ότι οι ελληνίδες ή και οι αλβανίδες ακόμα που μεγάλωσαν εδώ, περιμένουν να κάνουν οικογένεια με άντρες από το Αφγανιστάν ή το Πακιστάν ή την Αφρική, πολλοί εκ των οποίων είναι μεγαλωμένοι στο σκληρό ισλάμ;

    Όπως έχω ξαναπεί, εδώ δεν έχουμε κάποια συζήτηση που έχει βάση. Πιστεύω ειλικρινά ότι πρόκειται για ιδεολογικά αντανακλαστικά: «Είναι δυνατόν να λέμε κι εμείς, αυτό που λένε όσοι δεν είναι με εμάς; Εμείς θα λέμε πάντα το αντίθετο».
    Πιστεύω ότι απλώς αυτή είναι η βάση της συζήτησης για το… ένα εκατομμύριο μετανάστες που έχει ανάγκη η Ελλάδα σύμφωνα με τον Λιάκο, και όχι ένας διάλογος με σοβαρή προοπτική.

  114. BLOG_OTI_NANAI said

    112: Μπάρμπα-Γιάννα, η Καινή Διαθήκη σώζεται σε τέτοιον αριθμό παπύρων, χειρογράφων, μεταφράσεων και παραθέσεων σε κείμενα αμέτρητων συγγραφέων, που είναι αδύνατον πλέον οποιοσδήποτε σοβαρός μελετητής να ισχυριστεί ότι υπάρχει διδασκαλία της Καινής Διαθήκης που να έχει φτάσει σε εμάς αλλοιωμένη λόγω των διαφορετικών γραφών. Οι χιλιάδες ποικίλες γραφές έχουν ερευνηθεί όλες ανεξαιρέτως και έχουν αξιολογηθεί είτε ως λάθη αντιγραφέων, είτε ως συνειδητές αλλοιώσεις. Αλλά έχουν εξιχνιαστεί όλα, διότι με τόσες διαφορετικές γραφές για σύγκριση, από τόσα διαφορετικά μέρη του κόσμου, από όλους τους αιώνες, ήταν αδύνατο να ξεφύγει έστω και μισή αλλοίωση ζωτικής σημασίας.
    Αυτά έχουν τελειώσει οριστικά εδώ και πολλές δεκαετίες. και φυσικά, ούτε σε μία περίπτωση δεν υπήρξε γραφή χωρίου που να κατόρθωσε να περάσει αλλοιωμένη στο πέρασμα των αιώνων και να οδηγήσει σε αναθεώρηση έστω και μισής διδασκαλίας της αρχαίας Εκκλησίας.

  115. sarant said

    106 Ωραίος!

    101-103 Σε λαογραφικές συλλογές θα δείτε «Καθαρογλωσσήματα».

  116. nikiplos said

    Τζη είσαι καταπληκτική πηγή για την περιόχα! Εύγε! Ναι για αυτόν τον (τεράστιο) ακάλυπτο λέω…

  117. ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ said

    Να θυμηθούμε και τα «καθαρά χέρια» του Λαδά επί Χούντας, προσωνύμιο που απέκτησε λόγω της ροπής του προς τα θαλασσοδάνεια.

  118. Παναγιώτης said

    Αν και άσχετος με τη φιλολογία, μηχανολόγος, πάντοτε θαύμαζα τους φιλολόγους περισσότερο από τους φυσικούς και τους μαθηματικούς.
    Οπότε αν και από την Αυγή προερχόμενη, διάβασα την ανάλυση περί καθαρότητας, και αρκετά σχόλια.
    Μου κτύπησε άσχημα, σε ένα άρθρο που προσπαθεί να ακριβολογήσει, αναφέρθηκε στην Κυριακή τελευταία της Αποκριάς, ενώ αυτή ήταν η προηγούμενη. Αυτή είναι η Κυριακή της Τυρινής. Η τελευταία μέρα κρεωφαγίας ήταν 8 ημέρες πριν την Καθαρά Δευτέρα. Μάλλον γίνεται μπέρδεμα της Αποκριάς με το Καρναβάλι. Οπότε εκτός του ότι το άρθρο ήταν της Αυγής, είχα ακόμη ένα λόγο να μου κοπεί ο ενθουσιασμός. Επειδή δεν είμαι γλωσσολόγος, πιθανό να κάνω λάθος. Διορθώστε με παρακαλώ.

  119. sarant said

    118 Ο περισσότερος κόσμος λέει «τελευταία Κυριακή της Αποκριάς» τη μέρα πριν από την Καθαρά Δευτέρα.

  120. 119 Ευχαριστώ για την υπόδειξη, αισθάνομαι τότε ότι συναναστρέφομαι μέσα σε ένα πολύ κλειστό club, όπου όλοι οι γνωστοί μου λένε Κυριακή της Αποκριάς ή της Απόκρεω αυτή που προηγείται 8 ημέρες πριν την Καθαρά Δευτέρα. Δεν είχα ξανακούσει για πολλές Κυριακές της Αποκριάς ή της Απόκρεω, Μιλάω κυριολεκτικά…

  121. Πέπε said

    118

    > > Μάλλον γίνεται μπέρδεμα της Αποκριάς με το Καρναβάλι.

    Ο επίσημος όρος του θρησκευτικού εορτολογίου είναι, αν δεν απατώμαι, Τριώδιο. Αλλά φυσικά στην τρέχουσα γλώσσα όλο αυτό το διάστημα (τέσσερις Κυριακές και οι τρεις εβδομάδες ανάμεσα) το λέμε Αποκριά. Υπ’ αυτή την άποψη υπάρχει πρώτη, δεύτερη, τρίτη και τέταρτη/τελευταία Κυριακή της Αποκριάς.

    Επιστρέφοντας στο επίσημο εορτολόγιο, η τρίτη Κυριακή λέγεται της Απόκρεω γιατί τότε σταματάει η κρεοφαγία, και η τελευταία Τυρινή γιατί μέχρι κι εκείνη τη μέρα τρώμε τυρί (γενικώς όλα τα αρτύσιμα, εκτός από το κρέας που το ‘χουμε ήδη κόψει). Το «Κυριακή της Απόκρεω» είναι λογικό να εκδημοτικίζεται σε «Κυριακή της Αποκριάς», αφού η Αποκριά είναι, με οποιαδήποτε έννοια κι αν την πει κανείς, η νεοελληνική μορφή της λέξης Απόκρεως. Αλλά δημιουργεί σύγχυση. Κατά τη γνώμη μου είναι προτιμότερο, όταν αναφερόμαστε στο επίσημο εορτολόγιο, την Απόκρεω να τη λέμε με τον αρχαίο τύπο για να είμαστε σαφείς: «Κυριακή της Απόκρεω» = η τρίτη Κυριακή της Αποκριάς, «Κυριακή της Αποκριάς» = καθεμία από τις τέσσερις Κυριακές.

    Η τελευταία Κυριακή (την Τυρινή) λέγεται και Μεγάλη Αποκριά, άτυπα.

    Σημειωτέον ότι το να λέμε όλο το διάστημα του Τριωδίου «Αποκριά» (ή Αποκριές ή Απόκριες) είναι βέβαια ετυμολογικά ανακριβές, αφού τρώμε κρέας κανονικά, και κατεξοχήν την Τσικνοπέμπτη βέβαια, όμως αυτή η ανακρίβεια δεν έχει καμία σημασία, από τη στιγμή που έχει καθιερωθεί.

    (Φυσικά το ίδιο λεξιλόγιο ισχύει για όλους, νηστεύοντες, μη νηστεύοντες, νηστεύοντες ma non troppo, ραμαζανούντες, χορτοφάγους, βίγκαν, διανητικούς κλπ.) 🙂

  122. Πέπε said

    *διαβητικούς

  123. sarant said

    120: Η τελευταία Κυριακή της Αποκριάς είναι στις 1 Μαρτίου 2020

    https://www.bestprice.gr/faq/58/pote-peftoyn-oi-apokries-2020.html

  124. […] via Λεξιλογικά της καθαρότητας — Οι λέξεις έχουν τη δική τ… […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: