Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι δρασκελιές της ποίησης

Posted by sarant στο 22 Μαρτίου, 2020


Μέρες πανδημίας, σίγουρα, αλλά χτες είχαμε και τη Μέρα της ποίησης, στις 21 Μαρτίου, που συμπίπτει περίπου με την ανοιξιάτικην ισημερία και κατά κάποιο τρόπο εγκαινιάζει την άνοιξη.

Δύσκολη άνοιξη η φετινή, σε καιρούς καραντίνας -αλλά να μην ξεχάσουμε την ποιηση. Οπότε σήμερα θα δημοσιεύσω ένα άρθρο, μάλλον τεχνικό, που όμως θα μας δώσει την ευκαιρία να θυμηθούμε μερικά ποιήματα. Το άρθρο το είχα εδώ και καιρό στο νου μου αλλά το τελικό έναυσμα μου το έδωσε μια συζήτηση που είχαμε πριν από μερικές μέρες με τον φίλο μας τον Τζι για τις εσωτερικές ομοιοκαταληξίες.

Να διευκρινίσω εδώ ότι μιλώ για την παραδοσιακή ποίηση, δηλαδή με στίχο έμμετρο, με ομοιοκαταληξία. Ίσως και στον ελεύθερο στίχο να παρατηρούνται κάποιες αναλογίες, αλλά έχουν διαφορετικό χαρακτήρα. Άλλωστε, τα παραδείγματα τα παίρνω κυρίως από το βιβλίο Η ομοιοκαταληξία του Ξ. Κοκόλη και από τη Νεοελληνική μετρική του Θρ. Σταύρου, που και τα δυο αναφέρονται κατεξοχήν στην ισόμετρη ποίηση.

Να δούμε, για παράδειγμα, το εξής απόσπασμα από το ποίημα «Ο Νυμφίος» του Γρυπάρη (ολόκληρο το βρίσκετε εδώ)

κι εδώ, όπου ασυντρόφιαστη και μόνη
αποτραβιούμαι, νιώθω να ζυγώνει
το σύγκρυο αναφτέριασμα του τρόμου.

Η ομοιοκαταληξία μόνη-ζυγώνει είναι ευχάριστη και ξαφνιάζει, λέει ο Κοκόλης, επειδή οι λέξεις της ρίμας έχουν διαφορετική συντακτική λειτουργία (θα ήταν λιγότερο ευχάριστη αν πχ είχε δυο ρήματα, ζυγώνει-θυμώνει), και επειδή και οι δυο στίχοι παρουσιάζουν διασκελισμό.

Διασκελισμός είναι το φαινόμενο της στιχουργικής κατά το οποίο ένας στίχος δεν κλείνει μέσα του ολόκληρο νόημα, αλλά η συντακτική ενότητα που το εκφράζει συνεχίζεται και στον επόμενο στίχο -αυτός είναι ο ορισμός που δίνει ο Θρασύβουλος Σταύρου.

Πράγματι, στον πρώτο από τους τρεις παραπάνω στίχους η πρόταση δεν τελειώνει στο τέλος του στίχου («μόνη») αλλά συνεχίζεται στον επόμενο: όπου ασυντρόφιαστη και μόνη αποτραβιούμαι».

Παρομοίως, στον δεύτερο στίχο, το «νιώθω να ζυγώνει» μένει ανολοκλήρωτο και μας δημιουργεί την προσμονή να δούμε τι είναι αυτό που ζυγώνει -και το βλεπουμε διαβάζοντας τον τρίτο στίχο.

Ο διασκελισμός είναι χαρακτηριστικό της προσωπικής ποίησης, Στη δημοτική και λαϊκή ποίηση ο κανόνας είναι κάθε στίχος να κλείνει ολόκληρο το νόημα, και αυτό το βλέπουμε στα δημοτικά τραγούδια πολύ καθαρά:

Του Λιβίνη

Τρία μεγάλα σύγνεφα στο Καρπενήσι πάνε,
τό ‘ να φέρνει αστραπόβροντα, τ’ άλλο χαλαζοβρόχια,
το τρίτο το μαυρύτερο μαντάτα του Λιβίνη
Σε σένα, Μήτρο μου γαμπρέ, Σταθούλα ψυχογιέ μου,
αφήνω τη γυναίκα μου, το δόλιο μου το Γιώργη,
που ‘ ναι μικρός για φαμελιά κι άπ’ άρματα δεν ξέρει
Και σα διαβεί τα δεκαννιά και γίνει παλικάρι,
ελάτε να ξεθάψετε τα δόλια τ’ άρματά μου,
που τά ‘χωσα στην εκκλησιά, μέσα στο άγιο βήμα,
να μη τα πάρουν τα σκυλιά κι ο Τουρκοκωσταντάκης

Οι διασκελισμοί που υπάρχουν εδώ οφείλονται μόνο στο ότι η προταση δεν μπορεί να χωρέσει στις δεκαπέντε συλλαβές, δεν έχουν γίνει από στιχουργική επιλογή. Αντίθετα, στην προσωπική ποίηση, ο διασκελισμός είναι θελημένος, για να χρωματιστεί εντονότερα μια λέξη ας πούμε. Επίσης, ο διασκελισμός σπάει τη μονοτονία.

Συνηθισμένοι διασκελισμοί είναι εκείνοι που χωρίζουν το ρήμα από το αντικείμενο ή το υποκείμενό του. Για παράδειγμα, στο σονέτο του Μαβίλη «Έρμονες»,

την ωραία αντιφεγγίδα σου στοιχειώνει
η ακύμαντη άρμη…

εχουμε το υποκείμενο (ακύμαντη άρμη) σε άλλον στίχο από το ρήμα και το αντικείμενο.

Πιο έντονοι διασκελισμοί είναι εκείνοι που χωρίζουν το επίθετο από το ουσιαστικό, πχ πάλι σε σονέτο του Μαβίλη, το Καρδάκι:

ΚΑΡΔΑΚΙ

Τ΄ άγνωρα ρεποθέμελα του αρχαίου
ναού στο έρμο ακροθαλάσσιο πλάι
χορταριασμένα κοίτονται. Γελάει
γύρου ομορφάδα κόσμου πάντα νέου.

Κια λέω που ακόμα απ΄ την κορφή του ωραίου
βουνού στ΄ άσπρα ντυμένη ροβολάει
η αρχαία ζωή κι αυτού φεγγοβολάει
λαμπρός ναός τεχνίτη Κερκυραίου.

Χρυσόνερο, σε βλέπω γιατί μ΄ έχει
μαγέψει το νερό στην κρύα βρύση,
που μέσαθε από τ΄ άγιο χώμα τρέχει.

Έτσι κάποιος θεός θα τόχει ορίσει.
Κι όποιος ξένος εκεί το χείλι βρέχει
στα γονικά του πλια δε θα γυρίσει.-

Στον πρώτο στίχο έχουμε τέτοιον διασκελισμό (αρχαίου / ναού), όπως και στον πέμπτο στίχο (ωραίου / βουνού). Να προσέξουμε επίσης ότι και ο ένατος στίχος έχει έντονο διασκελισμό αφού χωρίζει το βοηθητικό ρήμα από τη μετοχή (έχει / μαγέψει).

Όταν διαβάζουμε φωναχτά / απαγγέλλουμε ένα ποίημα, πρέπει να προσέχουμε τον διασκελισμό. Ο Κοκόλης συνιστά: Ο διασκελισμός πρέπει να ακολουθείται από μια αναγνωστική παύση που θα τη λέγαμε «μετέωρη»· μια παύση δηλαδή που να δείχνει ότι το νόημα δεν έχει ολοκληρωθεί· που να κρατάει «στον αέρα» τη συμπλήρωση του νοήματος.

Υπάρχουν και ακόμα πιο έντονοι τύποι διασκελισμού.

Ας δούμε ένα άτιτλο οχτάστιχο ποίημα του Αθ. Κυριαζή (1887-1950):

Η αγάπη μας, τι λιγοστή!
ρόδο που μάδησαν οι ανέμοι.
Τη θύμιση τυλίγω στη
χρυσή της νύχτας την ανέμη.

Και θα την πω τραγουδιστά
σε παραμύθια φτερωτά μου
Το πιο πικρό τραγούδι στα
χαμένα χρόνια του έρωτά μου.

Αυτό το κομψοτέχνημα, σωστό μπιζουδάκι στιχουργικό, το έχουμε ήδη παρουσιάσει στο ιστολόγιο σε ένα παλιότερο άρθρο μας (Τα μωσαϊκά της ποίησης) επειδή παρουσιάζει δυο ομοιοκαταληξίες-μωσαϊκό (τι λιγοστή : τυλίγω στη και τραγουδιστά : τραγούδι στα).

Στον τρίτο στίχο της κάθε στροφής έχουμε διασκελισμό που χωρίζει το άρθρο από το όνομά του (στη / χρυσή και στα / χαμένα). Κατά τον Κοκόλη, πρόκειται για «τον εντονότερο ίσως διασκελισμό που ανέχεται η γλώσσα μας».

Πράγματι ανάμεσα στο άρθρο και στο όνομα έχουμε ύψιστο βαθμό συνοχής, όπως επίσης ύψιστο βαθμό συνοχής έχουμε ανάμεσα στο ρήμα και στα αρνητικά μόρια δεν και μη.

Εντονότατος διασκελισμός με το «δεν» υπάρχει π.χ. στη Χαρά του Λαπαθιώτη:

Κι ὅλα τ᾿ ἄκουγα νὰ λέν,
μ᾿ ἕνα τρόπο πλάνο,
πὼς τ᾿ ἀγάπησα καὶ δὲν
πρέπει νὰ πεθάνω...

Ανάλογος διασκελισμός με το «μη» στο ποίημα του Ζαλοκώστα «Εις την αποδημούσαν ψυχήν του«:

Χύσε, ψυχή, μια δέηση στους ουρανούς και στάσου
και μη στο μαύρο χώμα, μη
αφήνεις τ’ όμορφο κορμί
και τα ξανθά μαλλιά του.

Παρόμοια, πολύ έντονοι είναι οι διασκελισμοί που πέφτουν πάνω σε άλλα μόρια όπως τα δίχως, όπου, εκτός, έως -τα οποία, επειδή δεν τα λογαριάζουμε για κανονικές λέξεις αλλά πιο πολύ για «δείκτες λειτουργίας», όπως τα πρόσημα στην άλγεβρα, έχουν μέγιστη συνοχή με τη λέξη που ακολουθεί -άρα, ο διασκελισμός στις περιπτώσεις αυτές προκαλεί μεγάλο αιφνιδιασμό.

Διασκελισμό με το «έως» έχουμε στον Βάρναλη, στον Ορέστη. Το βάζω ολόκληρο γιατί είναι πολύ περίτεχνο σονέτο, χαρακτηριστικό της νεανικής του περιόδου:

Σέλινα τα μαλλιά σου μυρωμένα,
λύσε τα να φανείς, ως είσαι, ωραίος
και διώξε από το νου σου πια το χρέος
του μεγάλου χρησμού, μια και κανένα

τρόπο δεν έχεις άλλονε! Και μ’ ένα
χαμόγελον ιδές πώς σ’ έφερ’ έως
στου Άργους την πύλη ο δρόμος σου ο μοιραίος
το σπλάχνο ν’ αφανίσεις που σ’ εγέννα.

Κανείς δε σε θυμάτ’ εδώ. Κι εσύ όμοια
τον εαυτό σου ξέχανέ τον κι άμε
στης χρυσής πολιτείας τα σταυροδρόμια

και το έργο σου σα να ’ταν άλλος κάμε.
Έτσι κι αλλιώς θα παίρνει σε από πίσου
γιά το αίμα της μητρός σου γιά η ντροπή σου.

Διασκελισμός με το «δίχως» στον Παλαμά:

Χωρίς φούντωμα, δίχως
άνθος, χλόισμα, καρπό,
κάθε κλώνος σου στίχος
τραγουδιού π’ αγαπώ.

Διασκελισμός με το «να» στον Λαπαθιώτη, στο ίδιο ποίημα που είδαμε πιο πάνω:

Κι ἂν τυχαίνει κι ὁ νοῦς νὰ
κάνει σκέψην ἄλλη,
δὲ κρατεῖ πολὺ καὶ νὰ
πάλι αὐτὴ προβάλλει…

Διασκελισμός με το «εχτός» στις Εστιάδες του Γρυπάρη:

Κι είναι γραμμένη του χαμού η Πολιτεία· εχτός
αν, πρι ο καινούριος ο ήλιος ανατείλει,
κάμει το θάμα του ο ουρανός, και στ’ άωρα της νυχτός
μακρόθυμος τον κεραυνό του κάτω στείλει.

Διασκελισμός με το «όμως» στον Δροσίνη, στην «Απόκριση στον Παλαμά«:

Συνοδοιπόροι ναι, μαζί κινήσαμε
στης Τέχνης το γλυκοξημέρωμα — όμως
με του καιρού το πέρασμα, χαράχτηκε
του καθενός μας χωριστός ο δρόμος:

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, ο διασκελισμός διακόπτει την κανονική, την προσδοκώμενη ροή του λόγου και προκαλεί ένα ξάφνιασμα, κάτι το απροσδόκητο. Και όταν συμβεί στο πρώτο σκέλος της ομοιοκαταληξίας, τότε προκαλεί, μαζί με το ξάφνιασμα, και την περιέργεια: πώς θα συνεχιστεί το νόημα ώστε να συμπληρωθεί η ρίμα;

Οπότε, η δρασκελιά της ποίησης είναι ένα απροσδόκητο στοιχείο που εξάπτει την περιέργεια.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, κάποιοι προχώρησαν τον διασκελισμό στο μη περαιτέρω, στη… διάσπαση του ατόμου. Δηλαδή όχι απλώς χωρίζουν λέξεις που έχουν μεγάλη συντακτική συνοχή, όπως άρθρο και όνομα ή μόριο και ρήμα, αλλά χωρίζουν την ίδια τη λέξη.

Εδώ έχουμε το παράδειγμα του Σολωμού, που έχει έναν και μοναδικό τέτοιον υπερδιασκελισμό, στον Ύμνο εις την ελευθερία.

Τόσα πέφτουνε τα θέρι
σμένα αστάχια εις τους αγρούς·
σχεδόν όλα εκειά τα μέρη
εσκεπάζοντο απ’ αυτούς.

Επειδή πρόκειται για ξεχωριστό και αξιοπερίεργο στιχουργικό τέχνασμα, δεν θα πω άλλα για αυτόν τον «ενδολεκτικό» διασκελισμό, παρά μόνο ότι τον συνήθιζε ο Σκαρίμπας και από τους νεότερους ο Γιώργος Κεντρωτής. Ελπίζω κάποια στιγμή, πχ του χρόνου τέτοια εποχή, να γράψω ένα σχετικό άρθρο.

Και θα κλείσω με ένα ποίημα του καιρού μας, γραμμένο στη χιλιετία μας, που παρουσιάζει έναν έντονο διασκελισμό, ανάμεσα σε αόριστο άρθρο και σε όνομα, το Αντισονέττο του Θοδωρή Ρακόπουλου, γραμμένο το 2012. Έχει κάμποσους διασκελισμούς βέβαια -και με το «μια» στον προτελευταίο στίχο.

ΑΝΤΙΣΟΝΕΤΤΟ
Ξέρω πως την περιφρονείς αυτή την τέχνη. Δεν έχεις
κι άδικο. Λέξεις, η μια μετά την άλλη, και στο τέλος
μια ομοιοκαταληξία. Σπουδαίο πράμα… «Να προσέχεις»,
λένε οι φιλόλογοι, «τους δεκαπεντασύλλαβους, το μέλος
κι –όταν μπορείς– και τον ρυθμό». Μα τότε μένει η ποίηση
απλά μια τεχνική… Γι’ αυτό σου λέω, Μικρή Αλεπού,
φέρε τον χρόνο και την διάθεση να γίνει μες στην κίνηση
εικόνα το γραπτό, να αποτυπωθεί σαν όραμα αλλού,
σε κάποιον τοίχο ή σκοτεινή αίθουσα… ίσως ακόμη μες
στο θερινό της επαρχίας, με τα ζευγάρια που αγκαλιά
κοιτάνε το πανί, και λεν «καλά, το έργο είναι μεγάλο».
Βέβαια, νά πως να το πω, δήθεν μου έλειψες προχτές
και σκάρωσα αυτό εδώ, για να σου δείξω μια
περίπτωση σονέτου! Ας πάω τώρα να κάνω κάτι άλλο.

 

 

 

 

 

 

 

129 Σχόλια to “Οι δρασκελιές της ποίησης”

  1. Και εδώ μερικά δείγματα: https://lexilogia.gr/forum/showthread.php?12492-%CE%A0%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%BC%CE%B5%CF%82-%CF%81%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CF%82

  2. Γς said

    Διασκελισμοί της ποίησης και βιολογικός διασκελισμός, ανασυνδυασμός γονιδίων

    Crossing-over του γλυκού έαρος και του φετινού επισκέπτη ιού της κολάσεως

  3. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Πολύ ενδιαφέρον σήμερα το θέμα. Βέβαια, όπως είχα σχολιάσει και τότε, δεν έχει σχέση με την τεχνική του στίχου (του Ντίλαν) που προκάλεσε την αρχική συζήτηση με τον Τζι.

    > > Η ομοιοκαταληξία μόνη-ζυγώνει είναι ευχάριστη και ξαφνιάζει, λέει ο Κοκόλης, επειδή οι λέξεις της ρίμας έχουν διαφορετική συντακτική λειτουργία (θα ήταν λιγότερο ευχάριστη αν πχ είχε δυο ρήματα, ζυγώνει-θυμώνει), και επειδή και οι δυο στίχοι παρουσιάζουν διασκελισμό.

    Υποκειμενικό. Συμφωνώ με το πρώτο. Η ομοιοκαταληξία υποτίθεται πως είναι ένα εύρημα που ξαφνιάζει, άρα όσο πιο αταίριαστες είναι οι λέξεις που προκύπτει ότι ταιριάζουν ηχητικά, τόσο πιο πετυχημένη είναι. Αλλά σίγουρα κάποιοι δε χαλιούνται και με προφανέστατες ρίμες όπως χεράκι-παιδάκι.

    Με το δεύτερο δε συμφωνώ και τόσο. Εμένα …δεν ξέρω, δε μα ανάβουν και πολύ οι διασκελισμοί.

    ______________________

    > > Του Λιβίνη: Οι διασκελισμοί που υπάρχουν εδώ οφείλονται μόνο στο ότι η προταση δεν μπορεί να χωρέσει στις δεκαπέντε συλλαβές, δεν έχουν γίνει από στιχουργική επιλογή.

    Δεν υπάρχουν διασκελισμοί εδώ. Το αντίθετο του διασκελισμού είναι να συμπίπτουν οι συντακτικές με τις μετρικές ενότητες. Αλλά και σε συντακτικό και σε μετρικό επίπεδο, υπάρχουν ενότητες ευρύτερες και στενότερες. Μετρικά, εφόσον μιλάμε για ιαμβικό 15σύλλαβο ανομοιοκατάληκτο, ενότητες είναι το ημιστίχιο, ο στίχος, και από κει και πέρα οι δύο στίχοι, οι τρεις στίχοι κ.ο.κ.. (Αν υπήρχε ομοιοκαταληξία, η επόμενη ενότητα μετά τον στίχο θα ήταν το δίστιχο, και τέρμα.) Συντακτικά μπορεί να είναι ουσιαστικό+άρθρο, υποκείμενο+ρήμα, ολόκληρη πρόταση κ.ο.κ.. Στο τραγούδι λοιπόν εδώ Δεν έχουμε, για παράδειγμα, κανέναν στίχο που να αποτελείται από τμήματα προτάσεων που ολοκληρώνονται στον προηγούμενο και τον επόμενο. Το ότι μία πρόταση δεν είναι δυνατόν να αποτελείται πάντοτε από 15 συλλαβές είναι αυτονόητο αλλά δεν αποτελεί περιορισμό στην τεχνική του μη-διασκελισμού (ισομετρία νομίζω είναι ο όρος).

    Κατ’ ανάλογο τρόπο:

    > > ΚΑΔΡΑΚΙ: Στον πρώτο στίχο έχουμε τέτοιον διασκελισμό (αρχαίου / ναού), όπως και στον πέμπτο στίχο (ωραίου / βουνού). Να προσέξουμε επίσης ότι και ο ένατος στίχος έχει έντονο διασκελισμό αφού χωρίζει το βοηθητικό ρήμα από τη μετοχή (έχει / μαγέψει).

    Κι εδώ πάλι δεν υπάρχουν τρεις διασκελισμοί, υπάρχουν κάργα διασκελισμοί παντού. Για παράδειγμα ο τρίτος στίχος είναι ακριβώς έτσι όπως δεν είναι ποτέ ένας δημοτικός στίχος: ο μισός ολοκληρώνει την πρόταση του προηγούμενου στίχου κι ο άλλος μισός ξεκινάει την πρόταση του επόμενου. Γενικά μόνο οι 4 τελευταίοι στίχοι είναι χωρίς διασκελισμούς.

    _____________________

    Νομίζω ότι στην αρχαία ποίηση ο διασκελισμός ήταν τόσο στάνταρ ώστε μάλλον δεν τον παρατηρούσαν καν. Δεν έχω ακούσει να τον ονομάζουν κάπως. Η αρχαία ποίηση μου δίνει την εντύπωση ότι δεν υπάρχει καθόλου το αιτούμενο για ισομετρία ώστε η παραβίασή της (ο διασκελισμός) να προκαλεί κάποιο εφέ.

    Στη νεότερη δημοτική ποίηση οι διασκελισμοί, όλως κατ’ εξαίρεση, συνηθίζονται πολύ σ’ ένα συγκεκριμένο χωριό, τ’ Απεράθου της Νάξου, στα κοτσάκια (8σύλλαβα δίστιχα ιαμβικά ή τροχαϊκά). Συνήθως κόβουν τη λέξη, αλλά ενίοτε και άλλες λιγότερο σφιχτές συντακτικές ενότητες. Παραδείγματα:

    Που αγαπιόμαστε αλλά
    πάντα με βάζεις σε μπελά.

    Σ’ αγαπώ και θα σε περι-
    μένω να σε κάνω ταίρι.

  4. Μαρία said

    Νικοκύρη, στο δημοτικό που παρέθεσες όπως και κανένα άλλο δεν υπάρχει διασκελισμός.
    Η αρχή της ισομετρίας, «εις στίχος, έν νόημα» κατά Στιλ. Κυριακίδη, δεν σημαίνει ένας στίχος μία πρόταση. Μπορεί ένας συντακτικός όρος να αναπτύσσεται σε έναν ολόκληρο στίχο, χωρίς αυτό να σημαίνει οτι παραβιάζεται η αρχή της ισομετρίας.

  5. Αγγελος said

    Καλημέρα.
    Ο Σολωμός έχει τουλάχιστον άλλον έναν υπερδιασκελισμό, στην Ημέρα της Λαμπρής:
    Δάφνες σε κάθε πλάκα έχουν οι τάφοι
    και βρέφη ωραία στην αγκαλιά οι μανάδες.
    Γλυκόφωνα, κοιτώντας τες ζωγραφι-
    σμένες εικόνες, ψάλλουνε οι παπάδες.
    Λάμπει τ’ ασήμι, λάμπει το χρυσάφι
    από το φως που χύνουνε οι λαμπάδες.
    Κάθε πρόσωπο λάμπει απ’ τ’ αγιοκερι
    όπου κρατούν οι Χριστιανοί στο χέρι.

    Ο διασκελισμός όμως του Λαπαθιώτη με το ‘να’ μου φαίνεται ανυπόφορος, όχι γιατί είναι διασκελισμός, αλλά γιατί το κανονικά τελείως άτονο αυτό μόριο καλείται να κρατήσει τον καταληκτικό τόνο του στίχου. Δεν είναι τυχαίο ότι στα αλλά παραδείγματα διασκελισμων με προθέσεις, αυτές είναι λέξεις (έως, δίχως..) που τονίζονται στη φυσική εκφορά του λόγου.

  6. Πέπε said

    @3 τέλος:

    > > Στη νεότερη δημοτική ποίηση…

    Στιχουργική ορθότερα. Τα κοτσάκια μπορεί καμιά φορά να είναι ποίηση, αλλά συνήθως (και στα παραδείγματα που έδωσα) είναι απλώς στιχάκια.

  7. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4 Καλά λες, δεν το διατύπωσα σωστά.

    3 Στο Καρδάκι υπάρχουν πολλοί διασκελισμοί αλλά τρεις «τέτοιοι» (έντονοι) διασκελισμοί.

    5 Μπράβο Άγγελε, και είναι πολύ λιγότερο γνωστός από αυτόν που ανέφερα. Ωραία, το κρατώ για το επόμενο άρθρο.

  8. sarant said

    3 συνέχεια

    Στην αρχαία ποίηση ήταν κανόνας ο διασκελισμός -ή υπερβατό.

    Αυτό με τα κοτσάκια τ’ Απεράθου, πώς εξηγείται άραγε;

  9. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ενδιαφέρον άρθρο! Νομίζω ότι ο Παλαμάς και ο Βάρναλης (και ο Βαλαωρίτης!) χρησιμοποίησαν αρκετές φορές διασκελισμό. (Μήπως «ενδολεξικός» αντί «ενδολεκτικός»)

  10. Καλημέρα

    Νίκο, εμένα η αδυναμία μου είναι η «διπλή» ομοιοκαταληξία σε ενδιάμεσο στίχο όπου οι δυο τελευταίες λέξεις είναι αλληλένδετες και η μεν προτελευταία λέξη ριμάρει με τον προηγούμενο στίχο, η δε τελευταία με τον επόμενο. Σκάρωσα ένα παράδειγμα :

    Βάμος για Γάμος

    Για τ’ απαραίτητα του ζην
    δώσαμε ραντεβού στο Γκρην…Παρκ
    κι ήρθες βαστώντας το αλμανάκ

    Το πράγμα φάνηκε πεζόν
    μα σ’ ερωτεύτηκα ο Δον…Ζουάν
    απ’ την χαρά τ’ αφτιά πετάν

    Και σ’ ενυμφεύθηκα ευθύς
    κι ήμουνα ένας ευτυχής … θνητός
    σαν τον τυφλό που είδε το φως

    Μα κάποια μέρα ξαφνικά
    αυτά συμβαίνουν στην Μαμά…Ελλάς
    έγινα ο δόλιος, κερατάς

  11. Νέο Kid said

    10. Άμα αυτό είναι ποίμα με «ρίμα» να πούμε, ο Μπαοκ είναι η Ρεάλ Μαδρίτης…

  12. leonicos said

    Πρώτα να καλημερίσω

    Δεύτερον να ευχαριστήσω για το ωραίο άρθρο

    Τρίτον ένα χρέος από χτες, αλλά ήταν 4 η ώρα το πρωί και το κράτησα για σήμερα

    Προς τον Πέντις για το 73

    Σωστά όλα αυτά που είπες.

    Αλλά ποιος είναι ο Κούλης;

  13. leonicos said

    Μη ου πεις ο Μητσ…..

    Μπρρρρρρ

  14. sarant said

    9 Λέμε «λεκτικά» παιχνίδια, όχι «λεξικά». Νομίζω.

  15. leonicos said

    Το μέτρο και η ρίμα φοβάμαι πως μερικές φορές σε κάνουν να πεις άλλα πράγματα από αυτά που θες, και αυτό φαίνεται καθαρά στην έμμετρη μετάφραση. Άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε!

    Κατά την άποψή μου ο λόγος, κάθε μορφής λόγος, πρέπει να έχει αρμονία και ρυθμό όπως ακριβώς απαιτείται (εντάξει μην το πάρετε για συνταγή) στην ελεύθερη ποίηση. Το ύφος και η διάθεση αλλάζει, και από αυτό ξεχωρίζει τι είναι ποίηση και τι πεζό.

    Όπως είπε και ο Πέπε, στην προσωδιακή ποίηση οι απαιτήσεις του μέτρου επέβαλλαν όχι μόνο τον διασκελισμό αλλά και διφορετικές γραφές, π.χ. Αχιλήος με έν λ, και διαστροφή λέξεων. Ατό στην νέα ποίηση δεν επιτρέπεται επειδή δεν το χρειάζεται το μέτρο

    Επίσης η ποίηση πρέπει να σε παίρνει στα φτερά της. Να τη νιώθεις μέσα σου. Ποίηση που στηρίζεται σε φαντασμαγορίες του τύπου ‘να’ και »ως» είναι αντιποίηση,

    Δεν έχω πειστει ότι ο διασκελισμός δεν είναι αδυναμἰα. Μπορεί βέβαια κατόπιν να εξελίχθηκε σε ‘κόλπο’ αλλά αν δεν έχεις νόημα, ό,τι κόλπο και να κάνεις δεν πιάνει.

    Αυτό το πεζολογικό ‘να πάω α κάνω κάτι άλλο’, μολονότι στο σύνολό του το ποίημα με διασκέδαση για το φτύσιμο που ρίχνει στην κυρία, με αηδίασε.

    Μου θύισε τον αρχαίο (σχολικό) διασκελισμό

    Πάω στο σπίτι να
    ιλήσω στη Νανά.

  16. leonicos said

    Κατά τα άλλα θα ήθελα να έγραφα και ό,τι έγραψε ο Πεπε

    Αλλά ο Πέπε τα είπε πιο καλά από μένα.

    Δενθυμάμαι αν σε κάτι είχα κάποια επιφύλαξη

    Αν τη δω, θα ξαναμπώ

  17. Costas X said

    Καλημέρα !

    Πολύ ωραίο άρθρο για τον διασκελισμό, δεν ήξερα ότι υπάρχει ο όρος,
    τον θεωρούσα κάτι δεδομένο στην ποίηση. Εγώ είμαι υπέρ του μέτρου και της ομοιοκαταληξίας, θεωρώ ότι χωρίς αυτά τα όρια ποίησης και πεζού γίνονται ασαφή.
    Βέβαια έχουν γραφτεί και διαμάντια «ελεύθερης» ποίησης.

    Συγκινήθηκα (ξανα)διαβάζοντας το «Καρδάκι» του Μαβίλη, έχω περάσει αμέτρητες ώρες στα νιάτα μου σ’ αυτή την παραλία, κι έχω φτιάξει με το νερό της πηγής αρκετούς φραπέδες ! (τρίζουν τα κόκκαλα του μακαρίτη του Λορέντζου ή κάνω λάθος 😉

  18. leonicos said

    Το ποίημα του Τζι στο 10

    μου θύμισε και τον αντίλαλο

    Σ’ είδα Μαργιόλα μ’ ηπειρώτισσα
    ρώτησα
    Και μού ‘πανε πως άλλον αγαπάς
    πού το πας;

  19. Artemissia Papaserafeim said

    «του μεγάλου χρησμού, μια και κανένα

    τρόπο δεν έχεις άλλονε! Και μ’ ένα» Κι εδώ, στο «κανένα τρόπο» δεν υπάρχει διασκελισμός?

  20. tryfev said

    Νοικοκύρη, ΕΞΟΧΟ!!!!! Κάθε άλλη λέξη περιττ(σσ)εύει

    2. Αφού χρησιμοποιείς το αρχαιοπρεπές «έαρος» δεν θα ήταν πιο ταιριαστό το «γλυκέος»;

    5. Respect.

    9, 14. Συμφωνώ με το 14.

    10, 11. Προσυπογράφω το 11.

    12, 13. ΄Ενας είναι ο σύγχρονος «Κούλης». Ο ηθοποιός Κούλης Στολίγκας και ο Κούλης Ζαμπαθάς (στενός συνεργάτης Μπελογιάννη, Πλουμπίδη και συγγραφέας του βιβλίου «Νίκος Μπελογιάννης, Νίκος Πλουμπίδης, Δωρικός 1988» που κοσμεί τη βιβλιοθήκη μου), είναι παλιοί.

  21. sarant said

    19 Φυσικά. Και στο «κανένα / τρόπο» και στο «μ’ ένα / χαμόγελον»

  22. voulagx said

    Νικοκύρη, μου θύμισες αυτό το κόψιμο λέξης:

    Ήτανε μια καμαριέρα απ’ το Μπρονξ,
    που είδε –Κυριελέησον– τον ξ-
    αναμμένο Δομήνικο Στρως
    να της λέει: «Το φιρίκι το τρως;».
    Μα δεν πρόλαβε Καν ν’ απαντήσ’, η φτωχή καμαριέρα απ’ το Μπρονξ.

  23. Θρασύμαχος said

    http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=648

  24. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ωραίο θέμα, Νικοκύρη. Να ξεφύγει λίγο το μυαλό μας από τη δύσκολη καθημερινότητα. Διασκελισμός από τον Σολωμό:
    «Κάθισε, για να πούμε ύμνο στα κάλλη
    της Σελήνης· αυτήν εσυνηθούσε
    ο τυφλός ποιητής συχνά να ψάλλει»

  25. Νέο Kid said

    Όλα τα καλά λιμερίκια έχουν τέτοια τσαλιμάκια ,κοψίματα, και δρασκελιές, πώς τα λέτε.

  26. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Για να δούμε αν το κατάλβα καλά. Πρώτος στίχος διασκελισμός, δεύτερος στίχος υπερδιασκελισμός.

    Σαν έφτασε σιμά, πολύ (διασκελισμός)
    σιμά μας ο ιός
    τρόμος έπεσε και ταραχή
    πολύ, και πανικός

    Κι ολημερίς, ολονυχτίς φορώ- (υπερδιασκελισμός)
    ντας θλιμμένα μία μάσκα
    όλοι μας, όλοι μας θαρώ
    προσμένουμε ένα θάυμα

    Ε;

  27. leonicos said

    10
    Αλλά σίγουρα κάποιοι δε χαλιούνται και με προφανέστατες ρίμες όπως χεράκι-παιδάκι.

    Πιθανό. Τα θυμάμαι από τα στιχάκια των ημερολογίων. Άλλωστε συμβαίνει συχνά σε τραγούδια του συρμού, ρεμπέικα, κυρίως ε ρήματα

    Νομιζω όμως ότι η καλή ρίμα απαιτεί οι λέξεις να ανήκουν σε διαφορετικό μέρος του λόγου, κυρίως όνομα -ρήμα

    Αλλά δεν γίνεται πάντα . Αλλ’ας δούμε και κάτι άλλο….

    Στ’ αξεδιάλυτα σκοτάδια Στ’ αξεδιάλυτα σκοτάδια
    χαράζει μια λιγνη λευκότη χαράζει μια λιγνη λευκότη
    νυχτοφέρνοντας κι αυτή νυχτοφέρνοντας κι αυτή
    κι ήτανε του νού μου κι ήτανε
    η πρώτη χαραυγη του νού μου η πρώτη
    χαραυγη

    Ο στίχος είναι έμμετρος ή ελεύθερος; πόσους διασκελισμούς έχει;
    Η απίστετη ομορφιά αυτού του στίχου είναι ακριβώς αυτό. παίζει με το μέτρο, παίζει με τις ομοιοκαταληξίες παίζει με τις αναμονές. πώς θα τον διαβάσεις;

    ΠΡΩΤΟ
    Στ’ αξεδιάλυτα σκοτάδια χαράζει μια λιγνη λευκότη τοποθετήθηκε ο ποιητής
    χαράζει μια λιγνη λευκότη προσδιορίζει
    αλλά μετά; πού είναι η αναμονή;
    κι ήτανε του νού μου τι;
    η πρώτη χαραυγη α, μάλιστα

    ΔΕΥΤΕΡΟ
    κι ήτανε τι;
    του νού μου η πρώτη τι;
    χαραυγη

    ΤΡΙΤΟ
    κι ήτανε τι;
    του νού μου τι;
    η πρώτη χαραυγη

  28. sarant said

    22 🙂

    23 Αυτό είναι διαφορετική περίπτωση, τα «μισόλογα» που έλεγε ο μακαρίτης ο Αλλουφάνης. Αξίζει άρθρο

    26 Εύγε! 🙂

    Θα λείψω για μερικές ώρες, αφού επιτρέπεται ο ατομικός περίπατος.

  29. leonicos said

    χάλια τα έκανε

    Αλλά δεν γίνεται πάντα . Αλλ’ας δούμε και κάτι άλλο….

    Στ’ αξεδιάλυτα σκοτάδια ==============Στ’ αξεδιάλυτα σκοτάδια
    χαράζει μια λιγνη λευκότη ============χαράζει μια λιγνη λευκότη
    νυχτοφέρνοντας κι αυτή ==============νυχτοφέρνοντας κι αυτή
    κι ήτανε του νού μου ================κι ήτανε
    η πρώτη χαραυγη ==================του νού μου η πρώτη
    =================================χαραυγη

    Ο στίχος είναι έμμετρος ή ελεύθερος; πόσους διασκελισμούς έχει;
    Η απίστετη ομορφιά αυτού του στίχου είναι ακριβώς αυτό. παίζει με το μέτρο, παίζει με τις ομοιοκαταληξίες παίζει με τις αναμονές. πώς θα τον διαβάσεις;

    ΠΡΩΤΟ
    Στ’ αξεδιάλυτα σκοτάδια ==== ==τοποθετήθηκε ο ποιητής
    χαράζει μια λιγνη λευκότη =====λέει τι συμβαίνει
    νυχτοφέρνοντας κι αυτή =======προσθέτει και μια λεπτομέρεια

    αλλά μετά; πού είναι η αναμονή;
    κι ήτανε του νού μου ==========τι;
    η πρώτη χαραυγη ============α, μάλιστα

    ΔΕΥΤΕΡΟ
    κι ήτανε ==================τι;
    του νού μου η πρώτη ========τι;
    χαραυγη==================Α!

    ΤΡΙΤΟ
    κι ήτανε ==================τι;
    του νού μου ==============τι;
    η πρώτη χαραυγη

  30. #11

    Πάρε μια απάντηση σε γνωστό σκοπό…

    Μη μιλάς εσύ για Ευρώπη
    η Ευρώπη είναι παντου
    στο χορτάρι παίζει μπάλα
    αλλά σένα σ’ έχει ξου !!

  31. Μαρία said

    14
    Ο Γιώργος έχει δίκιο. Ο λεκτικός δεν έχει σχέση με τη λέξη αλλά με το λόγο.
    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%22%CE%BB%CE%B5%CE%BE%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82+-%CE%AE+-%CF%8C%22&dq=

  32. leonicos said

    11 Χρειάζεται μια μικρή διόρθωση μόνο

    Βάμος για Γάμος

    Για τ’ απαραίτητα του ζην
    δώσαμε ραντεβού στο Γκρην…
    Παρκ
    κι ήρθες βαστώντας το αλμα-
    νάκ

    Το πράγμα φάνηκε πεζόν
    μα σ’ ερωτεύτηκα ο Δον…
    Ζουάν
    απ’ την χαρά τ’ αφτιά
    πετάν

    Και σ’ ενυμφεύθηκα ευθύς
    κι ήμουνα ένας ευτυχής …
    θνητός
    σαν τον τυφλό που εί-
    δε φως

    Μα κάποια μέρα ξαφνικά
    αυτά συμβαίνουν στην Μαμά…
    Ελλάς
    έγινα ο δόλιος, κε-
    ρατάς

    Είναι ποιημα τυπικά τουλάχιστον

  33. leonicos said

    Μήπως είναι και ο ΠΑΟΚ Ρεάλ Μαδρίτης;

  34. dryhammer said

    22. Ενώ εμείς οι κοντοπόδαροι (ποιητικά) αδυνατώντας να δρασκελίσομε, άντε να φτάναμε μέχρι το
    «Ήτανε μια καμαριέρα απ’ το Μπρονξ
    που ο Ντομινίκ Στρώς γύρευε να σπρώξ’
    αντίς το κρεβατάκι να του στρώσ’ «.

  35. # 32

    Λεώνικε, ένα τεχνικό παράδειγμα έδωσα,όχι ποίημα. Αυτή η τεχνική μπορεί να χρησιμοποιοηθεί κάλλιστα σε τραγούδια, εξ άλλου την έχει χρησιμοποιήσει ο Dylan στο Hurricane.Στα τραγούδια βοηθάει

    And ride a horse along a trail
    But then they took him to the jailhouse
    Where they try to turn a man into a mouse

  36. # 33

    Ο ΠΑΟΚ είναι η Ρεάλ του μέλλοντος (αιώνος 🙂 🙂 )

  37. Γς said

    20, 2:

    Δίκιο έχεις.

    Γλυκέος έαρος

    [και δεν αντέχω να μην το βάλω, τα έχω παίξει ]

  38. Κουτρούφι said

    Σε βίντεο του 1993 ο Απερανθίτης οργανοποιός Σωζογιάννης υποστηρίζει ότι τα κομμένα κοτσάκια τα πρωτοέβγαλε εκείνος το 1937.

    Ιστορικά, το πρώτο που κατασκεύασε είναι το:
    Λίγα συκωτάκια κι αμε
    λέτητα έφερα να φάμε

    Στο βίντεο εξηγεί πώς εμπνεύστηκε την τεχνική.

    Το έχουμε ξαναβάλει εδώ.

  39. Ε να πούμε και τους τρεις νομά σ’ ένα δωμά του Ακη Πάνου…

  40. Πέπε said

    @8:

    Α, η εξήγηση που δίνει η ντόπια συλλογική μνήμη είναι πολύ απλή: Κάποτε κάποιος έβγαλε ένα τέτοιο κοτσάκι, έκανε εντύπωση (μπορεί και να θεωρήθηκε αστείο), τον μιμήθηκαν καναδυό, και μετά ξέρεις πώς είναι με τα μεταδοτικά…

    Τα λένε «κοφτά». Τα άλλα, που βέβαια εξακολουθούν να παράγονται, είναι «ίσα».

    Πάντως όταν τ’ ακούς μέσα σε τραγούδι φαντάζουν σα μια εντελώς κρυπτική τέχνη. Και μόνο να καταλάβεις τι είπε, απαιτεί μεγάλη εξοικείωση. Πόσο μάλλον να βγάλεις δικά σου, και μάλιστα επιτόπου, την ώρα του τραγουδιού, ως απάντηση σε προηγούμενο. Ενώ όλοι οι άνθρωποι μπορούν με άνεση να σκεφτούν καμιά δεκαριά λέξεις που να ριμάρουν με μια δεδομένη, π.χ. χέρι: μαχαίρι-ξέρει-Μαίρη-φέρει-αέρι-μέρη κλπ., το να βρεις λέξη που κάποιες εσωτερικές της συλλαβές ριμάρουν με τη λέξη που θες είναι πολύ πιο σύνθετο (χέρι: περι-πέτεια, μερι-κά, φερει-πείν, …!!!).

    Σάλευγε να πάμε που ‘ν’ α-
    πόψε λώλα η τζαμπούνα.

    Σάλευγε να πάμε στα ντου-
    μπάκια να ‘μεστα κοντά ντου.

    Μες στην πλάτσα του χωριού να
    ‘μουν ν’ ακούω την τζαμπούνα

    και να χορέψω την Απο-
    κριά μ’ εκείνη π’ αγαπώ.


    Δυο ματάκι μελαγχολι-
    κά είν’ η ζωή μου όλη.

    Δυο ματάκια αμυγδαλω-
    τά, να ‘μπόρου να τα βγάλω.

    Πώς να το χορέψεις το φλα-
    μένκο σαν φορείς παντόφλα;

  41. Πέπε said

    38, 40:

    Αυτό μισοθυμόμουν, μπράβο Κουτρούφι.

  42. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.

    Εὐχαριστοῦμε, Νικοκύρη.

    Νὰ ξεφύγουμε λιγάκι ἀπὸ τὶς μαῦρες στατιστικὲς τῶν ἡμερῶν.

    Τὰ κοτσάκια τ᾿ Ἀπεράθου τὰ σκέφτηκα κι ἐγώ, διαβάζοντας τὸ κείμενο.

    Ὁ Πέπε (#3) καὶ τὸ Κουτροῦφι (#38) τά ᾿γραψαν καλύτερα.

  43. ΣΠ said

    Στο λιμερίκι που έφτιαξε ο John Milnor για τον Έλληνα μαθηματικό Χρήστο Παπακυριακόπουλο έχει δύο υπερδιασκελισμούς στην ίδια λέξη:

    The perfidious lemma of Dehn
    Was every topologist’s bane
    ‘Til Christos D. Pap-
    akyriakop-
    oulos proved it without any strain.

  44. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Να μην ξεχάσουμε και το «Στα περίχωρα της Κερύνειας» του Σεφέρη

    —Της τηλεγράφησα λουλούδια.
    —Ουίσκι; Τζιν;
    —Σήμερα οι αργυροί της γάμοι.
    —Το νου σας μην
    πηδήξει στο φουστάνι σας ο σκύλος·

    (..αλλά -νομίζω- και σε άλλα σημεία του ποιήματος..)

  45. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @39. gpointofview said:

    » Ε να πούμε και τους τρεις νομά σ’ ένα δωμά του Ακη Πάνου… »

    Γιῶργο, γιατὶ ἀφαίρεσες τέσσερις νομὰ ἀπὸ τὸ δωμὰ τοῦ Ἄκη Πάνου;

    Μήπως ἐπειδὴ ἀπαγορέυτηκαν οἱ συγκεντρώσεις λόγῳ κορωνοϊοῦ. 🙂

  46. α. Φύσα αεράκι, φύσα με, / μη χαμηλώνεις ίσαμε / να δω γαλάζια εκκλησιά, / Τσιρίγο και Μονεμβασιά.

    Εδώ έχουμε την λεγόμενη πλούσια ομοιοκαταληξία (τουτέστιν, δύο διαφορετικά είδη του λόγου) αλλά και διασκελισμό.

    β. Η πλέον ανιαρή ομοιοκαταληξία δεν είναι το παιδάκι-χεράκι αλλά το χέρια-περιστέρια-μαχαίρια, που έχει χρησιμοποιηθεί κατά κόρον στους στίχους τραγουδιών.

  47. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Περιμένουμε ἐναγωνίως τὴν Λοῦ, ὡς καθ᾿ ὕλην ἀρμοδίαν.

  48. voulagx said

    #34: Ξεροσφύρη, με την άδειά σου μια ορθογραφική διόρθωση μετ’ επεκτάσεως
    «Ήτανε μια καμαριέρα απ’ το Μπρονξ
    που ο Ντομινίκ Στρώς γύρευε να ζμπρώξ’
    αντίς το κρεβατάκι να του στρώσ’
    του γκομενάκια Ντομινίκ Στρώς» 🙂

  49. Κουτρούφι said

    Εκείνο που με παραξενεύει είναι ότι ακαδημαϊκοί μελετητές της δημοτικής ποίησης και μάλιστα Απειρανθίτες (π.χ. ο αείμνηστος Δ. Β. Οικονομίδης) θεωρούσαν παρακμή τα κομμένα κοτσάκια. Η στάση τους αυτή μάλλον αντανακλά την πεποίθηση ότι τα παλιότερα (μακροσκελή ανομοιοκατάληκτα δεκαπεντασύλλαβα τραγούδια) ήταν τέλεια ενώ όποια καινοτομία επιχειρείται από τον σύγχρονό τους λαϊκό άνθρωπο είναι κατώτερη. Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου…..
    Αλλά εμείς δεν πολυδίνουμε σημασία

  50. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Περιμένοντας τὴν Λουκρητία.

    Ἡ Χρυσηίδα ἀντάμωσε στὴ βρύση
    τὴ Βρισηίδα. Πῆγε νὰ τὴ χρίσει
    – εἶδα – μὲ βρωμιές, προτοῦ γεμίσει
    τὴ στάμνα της. Αὐτὴ οὔτε νὰ τὴ βρίσει
    δὲν καταδέχτηκε. Τὰ μίση,
    τὰ παλιὰ ποὺ τὶς ἐχώριζαν, τὴν κρίση
    δὲν τῆς θόλωσαν. Κι ἡ φύση,
    ὅπου βούιζε πρόσχαρο μελίσσι,
    τρυγώντας τὰ λουλούδια πού ᾿χαν ὅλ᾿ ἀνθίσει,
    ἔστειλε μιὰ ψιχάλα γιὰ νὰ τὴ δροσίσει.
    Τὴν καλοδέχτηκε.

  51. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Η αγάπη μας εβούλη
    σε σα να τονε πεζούλι

    Στην σκέψην μου το εικοσί
    τετράωρο σε μονο Συ

    Το δημοτικό Τραγούδι στη Νάξο
    Αντ. Φλ.Κατσούρου 1961
    σελ.16

    http://www.physics.ntua.gr/~dris/TO_DHMOT_TRAG_STH_NAXO_A.KATSOUROSrot.pdf

  52. Γς said

    45:

    επτά νομά σ’ ένα δωμά + κινεζοϊός

    παίζει και το Chinjese room του Searle?

  53. dryhammer said

    48. Στα Χιώτικα, σπρώχνομε (ή μάλλον [σ]κουντάμε) [δ]έ ζμπρώχνομε, καθώς και στο δεύτερο στίχο ήδη υπάρχει ο Ντομινίκ Στρώς που επιπλέον ριμάρει από την εσωτερική (κατά τα πρότυπα του Τζή) με το στρώσ’.

    ΥΓ. Δεν στη λέω που μου πείραξες το πόνημα (slow the eggs), απλά επεξηγώ γιατί το άφησα τρίστιχο. Αλλιώς είχα κατά νου το «την έκανε εκείνος να μουτρώσ'» για τέταρτο

  54. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    51, από το ίδιο βιβλιαράκι του 1961
    σελ.18

    Μες το νου μου σ΄έχω κι άνω-
    κάτω τσι δουλειές μου κάνω

    Να μη φεύγεις απου μες το
    νου μου εκαταφερές το

    Που τα χαλάσαμε αλλά
    ας είναι το παιδί καλά

    Και στην αγάπη την παλιά
    ετράβηξα μια μουτζαλιά

    κι είσαι πάντα ο πρωταίτι-
    ος σε κάθε μου σεκλέτι

    κι είσαι μα δεν το κατάλα-
    βαίνεις η κακιά μου σκάλα

  55. Costas X said

    Επάλαιψα πολύ να το πετύχω,
    μα τελικά αρχή δια –
    σκελισμού κατάφερα
    στον δεύτερο τον στίχο.

    ( «αναγνωστική παύση» Κοκόλη κατά τον διασκελισμό )

    Χαμογελάτε, είναι ψυχοφάρμακο ! 🙂

  56. Πέπε said

    Αυτό του Ντίλαν και του Τζι (#10) θέλει τραγούδι για να δουλέψει. Σε σκέτο ποίημα δύσκολο, και αν οι δύο τελευταίες λέξεις είναι μονοσύλλαβες, αδύνατον, καθώς απαιτεί να είναι κι οι δύο τονισμένες (δεν υπάρχει τέτοο μέτρο στα ελληνικά) και μάλιστα και με παύση ανάμεσα. Αν όλο αυτό επενδύεται με μουσική και η παύση καλύπτεται, και τα μονοσύλλαβα δεν έχουν πρόβλημα, και ο ασταθής αριθμός των συλαβών του στίχου (ασταθής μέσα σ’ έναν και μόνο στίχο!!) μπορεί από πρόβλημα να μετατραπεί σε πλεονέκτημα.

    ___________

    @51, 54:

    Πώς κατάφεραν να μην έχουν σχεδόν ούτε ένα ορθογραφημένο;

    @49:

    Ε, κοίτα, Κουτρούφι, εδώ που τα λέμε, πέρα από την ακροβατική δεξιοτεχνία, η μόνη διαφορά του κοφτού από το ίσο κοτσάκι (ή από το «τραγούδι» = μαντινάδα) είναι ότι, αντί να έχεις αγωνία πώς θα τελειώσει το δίστιχο, έχεις αγωνία πώς θα τελειώσει η λέξη. Τρίχες.

    Η τέχνη του παραδοσιακού διστίχου έγκειται σ’ αυτό που λες. Πολλά με λίγα λόγια. Η λιτότητα των μέσων είναι αυτονόητη προϋπόθεση. Πολλά με λίγα λόγια τα οποία όμως να είναι διαλεγμένα κατά τρόπο εφετζήδικο είναι αντίφαση, και λιτό και φορτωμένο ταυτόχρονα!

  57. Γς said

    Καλώ ς τον φίλο μας τον Βλάσση

    που θα΄ρθεί να μας …πει καλημέρα

    https://caktos.blogspot.com/2015/08/blog-post_27.html

  58. Παναγιώτης K. said

    Παραφράζοντας το ηροδότειο «όλβιος όστις της ιστορίης έσχε μάθησιν» λέω: Όλβιος όστις της ποιήσεως έσχε συγκίνησιν…

  59. nikiplos said

    Καλοί οι διασκελισμοί, αλλά πόσο όμορφο είναι ένας και μόνος στίχος να μπορούσε να σταθει ακόμη και διχως το υπόλοιπο ποίημα. Πολλές φορές μου έχει συμβεί αυτό σε ποίηματα που έχω διαβάσει. Όμως αυτός ο στίχος που μου έχει μείνει πάντα είναι:
    «Δαίμονας γεννάει τη νηνεμία».

  60. ΓΤ said

    (Αγία Τριάδα Αγρινίου, σήμερα το πρωί: «Λjυshάκshατε να μας διώκshετε!» Παρατηρήστε στη φωτό 1, αριστερά, τη γονατοκαθιά, στη φωτό 2, παιδάκια, κ.λπ. Απολαύστε υπεύθυνα https://agriniovoice.gr/agrinio-en-meso-pandimias-o-kosmos-pige-stin-agia-triada/?fbclid=IwAR212jcb-svzw0T96mt0-6QJ1pAmIDocE4eCBFT4R5L2Eni8f3mKD_FLPBI)

  61. ΓΤ said

    (Στις 18:00 ανακοινώνεται απαγόρευση κυκλοφορίας. Δήλωση μέσω συστήματος SMS που τα πού θα κατευθυνόμαστε… https://www.sdna.gr/politiko-deltio/ellada/704042_anakoinonetai-apagoreysi-kykloforias)

  62. ΓΤ said

    (#61 προς τα πού)

  63. Γιάννης Κουβάτσος said

    Και άλλο ένα διαφωτιστικό βιβλίο για το θέμα μας:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.politeianet.gr/books/9789607309884-sullogiko-pek-panepistimiakes-ekdoseis-kritis-i-eleutherosi-ton-morfon-161956&ved=2ahUKEwjYsJjIma7oAhWXxcQBHZ7QDuwQFjAFegQIBxAB&usg=AOvVaw1IZ-GSEqHI_u-7t24p1_vB&cshid=1584884202079

  64. # 56

    Ακριβώς έτσι Πέπε

    Ποιήματα έχουν γίνει τραγούδια αλλά τα λόγια ενός τραγουδιού δεν είναι κατ’ ανάγκη ποίημα, θυμάμαι τα γέλια που μου έβγαιναν όταν δεν το τραγούδαγε ο Βοσκόπουλος αλλά το διάβαζα :

    Για στάσου, για στάσου, για στάσου
    στο προτελευταίο σκαλί (γιατί αυτό ειδικά ; )
    με ποιόν πας να φύγεις στοχάσου (!)
    και ποιόν πας ν’ αφήσεις, τρελλή ! (μάλλον λογική την βρίσκω)

  65. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Απαγορευση της κυκλοφορίας
    https://tvxs.gr/news/ellada/anakoinonetai-i-apagoreysi-kykloforias

  66. ΓΤ said

    (Υπουργός Υγείας Βελγίου: ομαδικό σεχ με μέτρο https://www.sdna.gr/hot/704050_prtoyzes-me-metro-apisteyti-dilosi-tis-yp-ygeias-toy-belgioy)

  67. Γιάννης Κουβάτσος said

    66: Με όλα αυτά τα ασφυκτικά μέτρα μπορούμε να πάρουμε μιαν ιδέα για το πώς είναι η καθημερινότητα στα ολοκληρωτικά καθεστώτα και να επανεκτιμήσουμε την αξία των δημοκρατικών ελευθεριών, που τις υποτιμούμε επειδή τις θεωρούμε δεδομένες.

  68. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στην εποχή του κορονό-
    ιού ψυχή μου βάστα
    Κλειστοί στ΄αμπρί μας το στενό
    Με τσάι και με κιμονό
    Γουίφι, μάσα κι άστα

  69. Παναγιώτης Κ. said

    @67. ΄Ετσι !!!

    Θυμήθηκα και την παροιμία: «Πρέπει να χτυπήσεις στο ανώφλι για να δεις το κατώφλι».

  70. ΓΤ said

    #66 και έσονται οι τρεις εις σάρκαν μίαν

  71. loukretia50 said

    Συχνά οι προσφιλείς ηλικιωμένοι βλέπουν τα πράγματα από τελείως διαφορετική οπτική. Δύσκολο να τους πείσει κανείς.
    Υποθετικό σενάριο – όχι τόσο εξωπραγματικό :

    Κι ο παππούς με τη μαγκούρα σκύλο ψάχνει με πρεμούρα
    Άλλοθι θαρρείς
    Ανταμώνει την αγέλη* και δηλώνει : – Δε με μέλλει,
    είμαι ευσεβής!
    Δε χωράει αμφιβολία, δίνει η πίστη ασυλία
    και στους ευπαθείς!
    – Δυστυχής! Παρηγορία δε χαρίζει η κοινωνία.
    Γίνονται φορείς
    γιαλαντζί επαναστάτες κι ανυπότακτοι διαβάτες
    Φύγε, να χαρείς
    -Μα αντέχω μέχρι τώρα , κι αν για μένα ήρθε η ώρα,
    άλλος ο κριτής.
    -Και με ποιόν κάνεις παζάρια? Τη ζωή παίζεις στα ζάρια,
    πώς αδιαφορείς?

    Μα αγύριστο κεφάλι, ο παππούς CV προβάλλει
    δίκην εντολής :
    – Στη ζωή έχω αποδώσει και με τόκο έχω πληρώσει
    φόρον οφειλής
    Έζησα δικτατορία , δε μ΄αγγίζει η υστερία
    δήθεν απειλής.
    Ξενιτειά, πείνα, πολέμους, φαμελιά στους πέντε ανέμους
    κι είμαι συνεπής
    σ΄ό,τι μια ζωή πιστεύω, κι αν νομίζεις πως λαθεύω
    Να μη μου το πεις

    Τι μπορείς να πεις?

    ΛΟΥ
    / *τη δική του – έχει ανοσία!
    και ο Φλοξ με παρρησία είναι εγγυητής!

    Btw,
    Οι ασκήσεις επί χάρτου – τώρα επί κωλοχάρτου
    είναι ακριβείς

  72. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    Από τα ετοιμα ..,

    Αφώτιστος Φιλέλλην
    4 Ιουλίου, 2016 at 11:28 μμ

    ΔΕΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ HAICU

    Ας μην ξεχνάμε
    ωϊμέ, τι έχει γίνει
    τριάντα έτη

    Συνταξιούχοι
    πολλοί κλεπτοκράτες
    ή μακαρίτες

    Μίζες σφύριζαν
    δεσμίδες δολοφόνοι
    σε υπουργεία

    Οι πιο τίμιοι
    δούλευαν μαύρα
    υπηρεσία

    Μαύρα χρήματα
    εις τις εξωχωριες
    πήγαιναν βόλτα

    Μαύρα τα παιρναν
    μπαρ, εστιατόρια
    και σκυλάδικα

    Απο δικηγόρους
    τους πλαστικοχειρουργους
    και υδραυλικούς

    Είναι η μοίρα
    χώρας κοτζαμπάσηδων
    να κλέβουν φόρους

    από τους Τούρκους
    το κοντραμπάντο
    εκ Βοναπάρτη

    Υπερδιπλα κέρδη
    λόγω του αποκλεισμού
    η ναυτοσύνη
    ………………

    ΥΓ Σχετικό προ πενταετιας
    ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ HAICU (2X(5-7-5))

    Για το δημόσιο χρέος και τα swaps απόκρυψης μέρους του, όπως πολύ εύστοχα και σχεδόν ποιητικά είπε τ. στέλεχος του Υπ. Οικονομικών :

    “ Φέρναμε έσοδα
    του μέλλοντος στο παρόν
    και τις υποχρεώσεις
    και του παρόντος
    τις στέλναμε στο μέλλον”
    Quelle decantance! *

    * ηχητικά 5 συλλαβές

    http://www.poiein.gr/archives/12672

  73. venios said

    Εμαράθηκαν τα λούλου-
    δα του κήπου κι αραχνιά-
    στηκε του δούλου
    σας η γάργαρη πενιά.

  74. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    ΕΠΤΑ ΚΟΡΟΝΟΪΚΑ HAICU

    Οι άγιοι τόποι
    των ευσεβων χριστιανων
    πηγη κινδυνου

    Κορονο-υστερία
    σε «αγανακτισμενους»
    ενεφανίσθη

    Ελληναραδες
    εχεστηκαν πανω και
    αριστερουληδες

    Μεγαλες δυναμεις
    δωρα φερουσες
    εις την Ευρωπη.

    Στην Λομβαρδία
    γιατροι Βενεζουελας
    και της Κουβας

    Κινεζοι γιατροι
    φορτια εξοπλισμου
    ερχονται τωρα.

    [….]

    Πανδημία : το
    τέλος του Γερμανικου
    EE-δεσποτισμού

    22-03-2020

  75. sarant said

    38-40 Μπράβο παιδιά, πολύ ωραία δείγματα!

    43 Όπου ο τρίτος στιχος ριμάρει με τον τέταρτο!

    51-54 Α, κι άλλα!

    59 Πλήθος μονόστιχα διαμάντια έχει ο Σολωμός

    68 Γεια σου Έφη!

    71 Μπράβο Λου!

    73-74 Μπράβο παιδιά!

  76. Lucia de Lammermoor και αποκλείεται οι άγγελοι να τραγουδάνε καλύτερα από την Αννούλα. Εχει κι άλλα προσόντα, εμφάνιση, ηθοποιΐα αλλά στα φωνητικά πρέπει να είναι το πηκ της αυτή η όπερα. Είχε κι ωραία άρπατο έργο.
    Αντε κι αύριο Τσαϊκόφσκι και μετά μια βδομάδα διάλειμμα λόγω Βάγκνερ

  77. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    74. Πηγη εμπνευσης τελευταιου haicu

    Pascal Bruckner

    «C’est la fin du despotisme germanique sur l’Europe de Maastricht»

    https://plus.lesoir.be/286947/article/2020-03-13/coronavirus-selon-pascal-bruckner-cest-la-fin-du-despotisme-germanique-sur

  78. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ήρθε ο φόβος και σάρωσε/ όλα τα πάθη./ Ο έρωτας τώρα μοιάζει/ πότε με ζητιάνο στη γωνιά/ και πότε με γελωτοποιό χωρίς δουλειά/ αφού κανέναν πια δεν κάνει να γελάσει / Ένα είναι το πάθος· ο φόβος/ π’ απλώνεται σαν σάβανο/ και όλα τα σκεπάζει./ Φόβος για την κατάρρευση της φύσης, του κορμιού, του κόσμου….[ Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ «Φόβος το νέο πάθος»]

  79. Γιάννης Κουβάτσος said

    Γιώργος Γκανέλης

    ΠΟΙΗΣΗ

    ΟΙ ΒΑΡΒΑΡΟΙ

    Περιμένοντας τους βαρβάρους
    Εξημέρωσα τον θόρυβο της πόρτας
    Τιθάσευσα το τρίξιμο στο κρεβάτι
    Δάμασα τη ροή νερού της βρύσης
    Κλείδωσα το σκυλί στην αποθήκη
    Πέταξα το μαχαίρι στον φωταγωγό

    Άνοιξα όλα τα βιβλία Ιστορίας
    Έκαψα το ποίημα του Καβάφη
    Ελπίζοντας στην άφιξή τους
    Μα οι βάρβαροι δε φάνηκαν
    Προτίμησαν τα πεδία πολέμου
    Απ’ την ησυχία του σπιτιού μου

    Έτσι τώρα ακόμη πιο μόνος
    Έκλεισα με δύναμη την πόρτα
    Πριόνισα το πόδι του κρεβατιού
    Γέμισα με νερό το δωμάτιο
    Έβγαλα το σκυλί στο μπαλκόνι
    Επανεκτίμησα τον Καβάφη

    Και κρέμασα το ποίημά του
    Στην είσοδο της πολυκατοικίας.

    ΣΕΝΑΡΙΑ

    Υποθετικό σενάριο τρόμου
    Δονήσεις, σεισμοί και ρήγματα
    10.000 νεκροί υπό επιτήρηση
    Μη βγουν απ’ τα χαλάσματα
    Ν’ ανασάνει και λίγο ο ουρανός
    Τόσες ψυχές πού να χωρέσουν
    Σ’ έναν υπερτροφικό παράδεισο.

    Υποθετικό σενάριο τρόμου
    Βροντές, αστραπές και χαλάζι
    10.000 πνιγμένοι υπό επιτήρηση
    Μη μετακινηθούν απ’ τη στεριά
    Ν’ ανασάνει και λίγο η θάλασσα
    Τόσες ψυχές πού να χωρέσουν
    Σ’ έναν υπερφορτωμένο βυθό.

    Πραγματικό σενάριο τρόμου
    Τοκετοί, γεννήσεις και φυλακές
    Επτά δις ζωντανοί υπό επιτήρηση
    Μη σπάσουν τις αλυσίδες τους
    Ν’ ανασάνουν και λίγο οι ισχυροί
    Τόσες ψυχές πού να χωρέσουν
    Σ’ έναν ξεπουλημένο πλανήτη.

  80. leonicos said

    58
    παναγιώτη

    πολύ πετυχημένο

  81. Konstantinos said

    Κοτσάκια ναξου, πρόσφατη εκτελεση

  82. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  83. 66 Ο έρωτας στα χρόνια της χολέρας: κορονοκοκό.

  84. Alexis said

    Πολύ ενδιαφέρον άρθρο!
    Μας αλλάζει λίγο το μουντ (σικ ρε) εν μέσω κορονο-κρίσης!
    Να κάνει ένα μικρό διάλειμμα και ο Pedis 😆

  85. sarant said

    84 Νάσαι καλά 🙂

  86. Γιάννης Κουβάτσος said

    https://www.ereportaz.gr/apokalypsi-i-mavri-trypa-tou-gov-gr/

  87. 8, … Στην αρχαία ποίηση ήταν κανόνας ο διασκελισμός -ή υπερβατό. …

    Σχήμα υπερβατό θυμάμαι πως είχε να κάνει με την παρεμβολή κάποιας λέξης (ή λέξεων) ανάμεσα σε δύο συνεχόμενες λέξεις.
    Βλέπω πως το παράδειγμα που θυμάμαι από τότε παραμένει ακόμα στα σχολικά βιβλία:

    Πίνω το ωριοστάλαχτο της πλάκας το φαρμάκι

  88. 10, 32,
    «…Βάμος αλάνϊα βάμος
    δεν μάς φτουράει ο γάμος…»

  89. Μαρία said

    87
    Και πολύ καλά θυμάσαι. Σήμερα ο Νικοκύρης είναι ντεφορμέ. Μπορεί το υπερβατό να συνδυαστεί με διασκελισμό αλλά πρόκειται για διαφορετικά πράγματα.
    π.χ.
    Κάλβου, Ο φιλόπατρις στρ.κ
    Η λαμπάς η αιώνιος
    Σου βρέχει την ημέραν
    Τους καρπούς, και τα δάκρυα
    Γίνονται της νυκτός
    Εις εσέ κρίνοι.

  90. loukretia50 said

    Ο Δον έκανε μια καλή πάσα. Γιατί να μη σκαρώσουμε μια ιστορία?
    Μυθολογικές κόντρες, ιδέες, έστω από μια ατάκα, δε χρειάζεται να είναι έμμετρο, αρκεί να έχει δράση.
    Ο Μιχάλης και ο Αλέξης για παράδειγμα έχουν μεγάλη ρέντα σ΄αυτά.
    Θυμάμαι μια μεταμεσονύκτια απαγωγή του αγαπητού κακόψυχου – αγνοώ σε ποιο νήμα!

    Δεν θα είναι ποίηση, αλλά από δρασκελιές άλλο τίποτε! Στο χρόνο, στο μύθο, στα μπερδέματα… για μια κόρη καλλιπλόκαμη, ατυχήσασα και πεισμωμένη.
    Υπάρχει ένας αφηγητής, αλλά μπορεί να προστεθούν κι άλλοι:

    – Ω! κόρη καλλιπλόκαμη, ο θαυμαστής σου άδει…
    – Κάνε μου λάικ, πριν χαθώ, σαν τους στραβούς στον Άδη.
    (Απορία – χωρίς να βηξ’ – και συνεχίζει)
    – χαίρε βοώπις Χρυσηίς, προς τι τόση τσαντίλα?
    Είσαι ωραία κορασίς, συντρέχει καμιά νίλα?
    – Άπελθε αγενέστατε, δε βλέπεις τον καημό μου?
    Πώς έχει πέσει το τιράζ, με διώχνει το κοινό μου…
    -Λάθος! Σε άλλην ομιλώ – ω! πλάνον φατσομπούκι!
    Μπέρδεψα το ποστάρισμα και έπεσα στο λούκι.
    Πάμε πάλι
    – κέλομαί σε μπιρμπίλω, πέφανθι, τι οφείλω?
    – Παρντόν?
    (τσίμπησε! Άμεση ανταπόκριση στη μαγική λέξη! Περιμένει αναδρομική αναγνώριση)

    -Κατακαημένη Χρυσηίς , το γράφει κι η εφημερίς,
    καλείς απεγνωσμένως.
    Ο πόνος σου είναι βαθύς, τον λάθος άρχοντα ποθείς.
    – Ας όψεται η Βρυσηίς…
    – Ποια, η ετέρα παλλακίς? Εστάλη εσπευσμένως
    να κατευνάσει του χρυσού του ήρωα το μένος
    – Τάχα μου πως δεν ήθελε! Σαφώς πήγε ασμένως!

    κιαπέ?

  91. Μαρία said

    87
    Χα, χα Βαρέθηκα να κλικάρω το λινκ σου.

  92. Μαρία said

    86
    Πού τα φαντάστηκαν αυτά τα τρελά ; https://forma.gov.gr/

  93. voulagx said

    #90: ….καθ’ όσον του Ατρέα ο γιος ήτο ωσεί χεσμένος! 🙂

  94. 92 Δεν λέει για τη φόρμα εξόδου, λέει για την έκδοση εξουσιοδοτήσεων κλπ που διαφήμιζε σήμερα ο Πιερακάκης

  95. loukretia50 said

    93. «ωσεί»? πόσο κομψόν! μας μάρανε το τυπικόν!
    Μουτρώνει ο ήρωας ο χρυσός και τότε του Ατρέα ο γιος
    Στέκει ζεματισμένος
    Με βια κουνάει την κεφαλή, σε μια αόρατη απειλή
    Τάχα πως δείχνει σθένος
    Μα έλα που είχε πιει πολύ και τη μαμά αναπολεί
    Γιατί είναι αποκλεισμένος
    Στης Τροίας τα τείχη ο εχθρός τον κλείνει 10 χρόνια εκτός
    Και νοιώθει τόσο ξένος…

  96. Alexis said

    …Μια μέρα που καθότανε στην πλουμιστή σκηνή του
    με το ‘να χέρι χάιδευε τ’ ολόχρυσο σπαθί του,
    κι έκανε σκέψεις ζοφερές, τον ζώσαν μαύρα φίδια
    κι ευθύς κατασκοτείνιασαν τα όμορφά του φρύδια.
    -Ανάθεμα την τύχη μου κοντεύουν δέκα χρόνια
    που πολεμάμε ολοχρονίς με ήλιο και με χιόνια.
    Κι αν το καλοσκεφτεί κανείς τι κάνω εδώ ο βλάκας
    μακριά από το σπίτι μου μ’ ένα στρατό της πλάκας;
    Μόνη μου ικανοποίηση ήταν η κόρη τούτη
    μα ο Αχιλλέας μου ‘βαλε άγριο μπαλαμούτι…

    (to be continued… κάποτε…)

  97. ΣΠ said

    96
    Βλέπω έβαλες την λογοκριμένη εκδοχή. 🙂

  98. Γιάννης Ιατρού said

    96: Ρε, ο λαϊκός βάρδος δεν μιλά για σπαθί, ούτε για φρύδια 😯🤩🎈

  99. Γιάννης Ιατρού said

    97: Έτσι ! 👍

  100. Μαρία said

  101. Λευκιππος said

    90 Του Ατρέα ή του Αντρέα ο γιος ήταν ο χεσμενος;

  102. voulagx said

    #98: Ο Αλεξης λέει τι έκανε το έν χέρι, για το τι έκανε το άλλο το αφήνει πεσκεσι στην αχαλινωτη φαντασια σου. 🙂

  103. loukretia50 said

    -Ποιος είδε κόρη έμορφη στου αρχηγού την τέντα?
    Ωρύονταν ο Αχιλλεύς, δε σήκωνε κουβέντα.
    Και ο μεγάλος λούφαξε, δικό του ήταν φάλτσο
    Μα δεν παραδεχότανε πως ήταν πολύ μάτσο.
    -Ρε τι σου είν΄τα θηλυκά, τώρα αυτός με βρίζει
    Μέχρι πριν λίγο γκρίνιαζε πως η μικρά τον πρήζει.
    Τι θέλει τώρα ο ζεν πρεμιέ, ακούει κι όλη η πλέμπα
    Τι Χρυσηίς, τι Βρυσηίς, ας τη φωνάζει μπέμπα.

    (εγώ λανσάρω δική μου βερσιόν!)

  104. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Όταν υπήρχε δράση
    ήταν εκεί παρών.
    Τίποτα ερήμην του δε γινόταν
    κι ούτε μια ώρα ελεύθερη δεν είχε.
    Χτές στην κηδεία του
    ήταν εκεί, παρών.

    Aπόσπασμα από το, Ο απαραίτητος, του Βίλχελμ Μπούς

  105. sarant said

    100 Ναι ρε γμτ… και στη νεκρολογία δεν ξεκαθαρίζει και την αιτια

  106. voulagx said

    #100 Κρίμα! Πολυ συμπαθητικη. Λογω κορονοϊου; δεν το διευκρινιζει.

  107. Alexis said

    #97,98: Είναι νέα έκδοση εμπλουτισμένη και επαυξημένη! 😆

    (έχει τίτλο «η οργή του Αχιλλέα»)

  108. Pedis said

    «Κατά τον Κοκόλη, πρόκειται για «τον εντονότερο ίσως διασκελισμό που ανέχεται η γλώσσα μας»»

    Αν δεν είναι σύνθετη και μακριά η εξήγηση κάνε έναν κόπο, αν θες.

  109. Πέτρος said

    58 και 80: Μόλις μπήκα και κουφάθηκα… Ρε παιδιά, είναι δυνατόν να σάς δέρνει τόση ασχετοσύνη; Το «όλβιος όστις της ιστορίας έσχε μάθησιν» ειναι του Εβριπίδη, όχι του Ηρόδοτου. Πρόκειται για απόσπασμα από τις «Ικέτιδες» που διασώζουν οι «Στρωματείς» του Κλήμεντα Αλεξανδρέα. Και η λέξη «ιστορία» εδώ είναι ψευδόφιλη λέξη: Δεν σημαίνει την Ιστορία αλλά την Γνώση, όπως αποκαλούσαν την Γνώση (learning) οι Ίωνες. Μπείτε εδώ να ξεστραβωθείτε.

    Μού κάνει εντύπωση που δεν έχει επέμβει επί 14 ολόκληρες ώρες ο κύριος Σαραντάκος και οι επιτελείς του να επισημάνουν αυτό το λάθος που βγάζει μάτι. Είναι δυνατόν να υπάρχει τόση αγραμματοσύνη σε ένα Γλωσσικό Ιστολόγιο; Μόνο τα μεζεδάκια των άλλων σάς κόφτουν; Τα δικά σας δεν τα βλέπετε; Εκτός κι αν πρόκειται για κλασική περίπτωση εφαρμογής της παροιμίας «Μαγκιά – κλανιά και κώλος φινιστρίνι»: Και καλά… ασχολούμαστε με τον Διασκελισμό των Ποιητών (που κανείς δεν καταλαβαίνει) αλλά διαπράττουμε επί 14 ώρες ένα τραγικό λάθος που και «η κουτσή Μαρία» μπορεί να ανακαλύψει με δυό – τρία κλίκ.

    Αλλά… κι αυτός ο συμπαθέστατος κύριος Λεώνικος, πώς τολμά να δηλώνει μελετητής της Γραμματείας των ΑΗΠ, όταν δεν ξέρει πως η φράση «όλβιος όστις…» είναι του Εβριπίδη και όχι του Ηρόδοτου;

    ΥΓ: Αξίζουν συγχαρητήρια στη δεσποινίδα Μαρία που σε 2 σχόλια (4 + 89) δεν δίστασε να αποκαλύψει τις γκάφες του ντεφορμέ (sic!) κυρίου Σαραντάκου. Γκάφες που πείθουν και τον πιό φανατικό οπαδό του ότι δεν έχει καταλάβει «γρύ» από το θέμα που διαπραγματεύεται στο παρόν άρθρο για τον Διασκελισμό της Ποίησης. Απόλυτη επιβεβαίωση της παροιμίας «μαγκιά – κλανιά…»

  110. Γς said

    109:

    Ευριπίδης

  111. sarant said

    108 Ο Κοκόλης λέει ότι όσο πιο στενή είναι η συνοχή ανάμεσα σε δυο λέξεις, τόσο πιο έντονος είναι ο διασκελισμός.

    Υψιστος βαθμός συνοχής παρουσιάζεται 1. ανάμεσα σε όνομα και άρθρο, 2. ανάμεσα στα αρνητικά μόρια (δεν, μην) και το ρήμα 3. ανάμεσα στο όνομα και στο εγκλιτικό (μου, σου). Την τρίτη περίπτωση δεν την έχει συναντήσει στην ομοιοκατάληκτη ποίησή μας. Παράδειγμα της δεύτερης είναι το ποίημα του Λαπαθιώτη.

    109 Άλλος για μπάνιο!

  112. Γιάννης Ιατρού said

    111β: Ο Πέτρoς που πήγαινε παντού 🙂

  113. Pedis said

    # 111 – ΟΚ. Γι αυτό που λέει ειδικά για την ελληνική γλώσσα ρώτησα σε σχεση με τις άλλες, αλλά μην χάνεις χρόνο, θα το ψάξω μοναχός μου.

  114. tryfev said

    109. Σε ποιο στίχο ποιας τραγωδίας σωζόμενης ή αποσπάσματος μη σωζόμενης ο Εβριπίδης (sic) προτρέπει σε άκρα αγένεια;

  115. Μαρία said

    113
    Δες τους τολμηρούς διασκελισμούς στο κλασικό ποίημα του Βερλέν, Φθινοπωρινό τραγούδι.
    Les sanglots longs
    Des violons
    De l’automne
    Blessent mon coeur
    D’une langueur
    Monotone.

    Tout suffocant
    Et blême, quand
    Sonne l’heure,
    Je me souviens
    Des jours anciens
    Et je pleure

    Et je m’en vais
    Au vent mauvais
    Qui m’emporte
    Deçà, delà,
    Pareil à la
    Feuille morte.

  116. Pedis said

    # 115 – Όμορφο!

    Τι παράξενο; Να επιτυγχάνεται τέτοιος διασκελισμός στους σύγχρονους λατινόγλωσσους που δεν είναι και οικονομικοί στις εκφράσεις και στα σχήματα κι όχι στη γλώσσα μας που είμαστε, υποτίθεται, πιο λακωνικοί …

    Ομολογώ ότι έχω πολλά κενά στο θέμα …

  117. loukretia50 said

    115. Πραγματικά πολύ όμορφο ποίημα, μπράβο Μαρία που το θυμήθηκες.

    Pedis, σίγουρα υπάρχουν παρόμοια σχήματα και σε ελληνικά ποιήματα, αλλά νομίζω ότι οι σοβαροί ποιητές δεν τα συνηθίζουν.
    Ίσως γιατί το είδος προσφέρεται για παιχνίδια στιχοπλόκων :
    Άτιμη απαγόρευση
    Στο σπίτι αποκλείστηκα
    Κλείστηκα
    Και δεν ελπίζω πια να βγώ

    Ξέχασα πια τα στέκια μου
    Τα κόλπα τα φευγάτα μου
    Γάτα μου
    Γιατί δε θέλεις το λουρί?

  118. 115 Αυτό δεν είναι που μετέδιδε το μπι-μπι-σι ως σύνθημα για την απόβαση στη Νορμανδία?

  119. loukretia50 said

    118. Mπράβο μνήμη! Να θυμηθώ ΄να μη σου κάνω την έξυπνη άλλη φορά!
    https://france3-regions.francetvinfo.fr/normandie/calvados/debarquement-sanglots-longs-violonsles-verlaine-symbolisent-dday-encore-75-ans-apres-491391.html

  120. 119 Πότε μου έκανες την έξυπνη και το γεγονός δεν υπέπεσε εις την αντίληψίν μου? 🙂

  121. loukretia50 said

    120.
    Ή δεν ήταν γεγονός
    Ή δεν είχες αντίληψη !!!

    (σε δουλεύω προφανώς !)

  122. ΣΠ said

    117
    Λου, μου θύμισες το ποίημα του Αργύρη Εφταλιώτη, που μελοποίησε ο Γιαννης Σπανός.

    Τραγούδι της ταβέρνας

    Πάρε μαχαίρι κόψε με και ρίξε τα κομμάτια μου,
    μάτια μου!
    και ρίξ’τα μέσα στο γιαλό.
    Απ’ τη στιγμή που μ’ άφησες τον κόσμο αυτό σιχάθηκα,
    χάθηκα
    και δεν ελπίζω πια καλό.

    Αν βάζεις τώρα τ’ άσπρα σου και τα μαλαματένια σου,
    έννοια σου,
    θαρθεί καιρός που θα θρηνείς,
    που θα σταθείς στο μνήμα μου να πεις ένα παράπονο,
    κι άπονο
    θα μ’ εύρεις όσο κι αν πονείς.

    Πάρε φωτιά και κάψε με κι αντάμα με τη στάχτη μου
    τ’ άχτι μου
    μες στα πελάγη να σκορπάς,
    να μη σε βρει το κρίμα μου, μαργιόλα μου Ηπειρώτισσα,
    ρώτησα
    και μού’παν άλλον αγαπάς.

  123. Γιάννης Ιατρού said

    120: Υπάρχουν κιτάπια στα υπόγεια 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂

  124. spyridos said

    Ποτήρι δροσερό νερό αυτό το άρθρο
    μέσα στην έρημο

    Ευχαριστώ κι από μένα στο Νικοκύρη και όλους τους σχολιαστές, ποιητές και ριμαδόρους.

  125. Pedis said

    # 117 – αλλά νομίζω ότι οι σοβαροί ποιητές δεν τα συνηθίζουν

    Πουρκουά πα;

  126. sarant said

    117 Μπράβο!

  127. loukretia50 said

    ΣΠ Μα απ΄αυτόν έκλεψα την πατέντα, προφανές δεν είναι?

    Pedis
    Οι μεγάλοι υψιπέτες λοιδορούν στιχοξεπέτες
    Και των λέξεων οι πτώσεις δε σηκώνουν τις εκπτώσεις
    Ουρανόσταλτη θολούρα δε συνάδει με φιγούρα
    λεξολάγνων σαλταδόρων που ριμάρουν κατά κόρον!
    ΛΟΥ
    Στων ποιητών τους ακκισμούς κοντράρουν διασκελισμούς!

    Δεν ξέρω αν σε κάλυψα, η καρδιά του ποιητή είναι μια άβυσσος!

  128. Pedis said

    # 127 – Με κάλυψες! 🙂

  129. loukretia50 said

    Για όσους επιμένουν να μελαγχολούν ποιητικά…
    Εξαιρετική ραδιοφωνική εκπομπή του Γ.Κοροπούλη στο youtube
    Στοιχεία για την αγορά χαλκού
    Βλαντίμιρ https://youtu.be/GdejP7fJNP4 Μαγιακόφσκι
    Ανδρέας Εμπειρίκος για Καρυωτάκη- https://youtu.be/mn70UKnkU4A Όταν οι ευκάλυπτοι θροΐζουν στις αλέες
    Άννα Αχμάτοβα- Ρέκβιεμ (1) ,
    Ραδιοφωνικό αρχείο, Διαβάζει ο Γιώργος Κοροπούλης, https://youtu.be/PV0F6wEf-Ok Τρίτο Πρόγραμμα
    Άννα Αχμάτοβα – Ρέκβιεμ (2) https://youtu.be/bDUdV6UVdQ4 Συνέχεια

    Yπάρχουν κι άλλα, όπως για την Μαρίνα Τσβετάγιεβα (θαυμάσιο σχετικό άρθρο του Νικοκύρη – δε μπορώ να το βρω)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: