Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τη γλώσσα μας τη φτιάχνουμε ελληνική (άρθρο του Παντελή Μπουκάλα)

Posted by sarant στο 25 Μαρτίου, 2020


Εθνική γιορτή σήμερα, 25η Μαρτίου, 199 χρόνια μετά, κι ενώ ο κορονοϊός όχι μόνο ματαίωσε γιορτές και παρελάσεις αλλά και μας έκανε να ξεχάσουμε τη σημαδιακή μέρα.

Είχα κατά νου να βάλω σήμερα κάτι σχετικό με την Επανάσταση, και είχα αρχίσει να το γράφω, είδα όμως προχτές την επιφυλλίδα του φίλου Παντελή Μπουκάλα στην Καθημερινή, και σταμάτησα -διότι ο Μπουκάλας έγραψε ένα εξαιρετικό κείμενο που μάλιστα ανήκει κατά 100% στα ενδιαφέροντα του ιστολογίου.

Το αρθρο εξετάζει τη γλώσσα των αγωνιστών και, προχωρώντας σε ζολώτειο πνεύμα, συντάσσει ένα εξεγερτήριο μανιφέστο, όπου αν όχι όλες πάντως οι περισσότερες λέξεις είναι δάνειες.

Επειδή τον τελευταίο καιρό μελετάω κι εγώ ξανά τα κείμενα των αγωνιστών, σας διαβεβαιώνω πως ο Μπουκάλας δεν έψαξε στα πιο απίθανα γλωσσάρια για να αντλήσει λέξεις -τις λέξεις που χρησιμοποιεί θα τις βρείτε σε αρκετά κείμενα της εποχής.

Παραθέτω το άρθρο του (εδώ η αρχική δημοσίευση) και λέω μερικά πράγματα στο τέλος.

Μουντή η φετινή εθνική επέτειος, η τελευταία πριν από τα εμβληματικά διακόσια χρόνια της Επανάστασης. Μια 25η Μαρτίου απρόθυμη να ευαγγελιστεί οτιδήποτε. Τόσο κλειστή άνοιξη, με την κατάθλιψη να απειλεί να γίνει πάνδημη, δεν θα την ξεχάσουμε ποτέ. Ας επιμείνουμε ωστόσο, προς παραμυθία, στο τότε, στο ’21. Που κι αυτό, άλλωστε, απείλησε να το ξαποστείλει στον οριστικό χειμώνα, προτού καρπίσει, η εμφυλιοπολεμική κατάθλιψη.

Το τελευταίο μου σεργιάνι στα παλαιοβιβλιοπωλεία, πριν κλείσουν κι αυτά, ξανάφερε στα χέρια μου ένα βιβλίο που το ’χα διαβάσει μια φορά κι έναν καιρό, είχα μάθει από αυτό, αλλά τα ίχνη εκείνης της πρώτης έκδοσής του, εν έτει 1971, τα είχα χάσει από χρόνια. Στον τίτλο του βιβλίου συστεγάζονται δύο από τα πάθη μου: «Η γλώσσα και το Εικοσιένα». Υπότιτλος: «Λογιώτατοι, φαναριώτες, κοτζαμπάσηδες, τίτλοι, αξιώματα και προσαγορεύσεις». Συγγραφέας ο Κυριάκος Σιμόπουλος, το συνολικό έργο του οποίου (ανάμεσά τους και η πολύτομη προσφορά του για τους ξένους περιηγητές στη Ελλάδα και τη συγχρονική στάση των ξένων απέναντι στην Επανάσταση) ανατυπώθηκε από τις εκδόσεις «Στάχυ».


Διπλή, τι άλλο, η γλώσσα του ’21. Χονδρικά, η γλώσσα των πολεμιστών και η γλώσσα των πολιτικών. Των αγράμματων, που μιλούσαν όπως σκέφτονταν και με τις λέξεις που χρησιμοποιούσαν για να συνεννοηθούν μεταξύ τους, στα απλά και στα μεγάλα, και των σπουδαγμένων, που ήθελαν να φορέσουν χλαμύδα και στα λεγόμενα των καπεταναίων. Χαρακτηριστικό είναι το εξής επεισόδιο, στην περιγραφή του Σιμόπουλου:

«Ο Κολοκοτρώνης είχε πολλές φορές αγανακτήσει από τα πομπώδη και φλύαρα κείμενα των γραμματικών του. Κάποτε, λένε, περνώντας με τ’ ασκέρι του νύχτα κοντά στο μοναστήρι της Βελανιδιάς, πρόσταξε το γραμματικό του να γράψει ένα μήνυμα προς τον ηγούμενο για μερικά τουλουμοτύρια που χρειαζόταν το στράτευμα. Ο λογιώτατος γέμισε δυο κατεβατά. Με τα πανωγράμματα, τους τίτλους και τις δασκαλικές περιττολογίες. “– Ακόμα μωρέ;” τον ρώτησε ο Κολοκοτρώνης, βλέποντάς τον να πασχίζει, ιδροκοπώντας κάτω από το λύχνο. Κι όταν είδε τα κατορθώματα του γραμματικού έφριξε. Κόβει ένα κομμάτι χαρτί, μισή παλάμη, και γράφει ο ίδιος το λακωνικό μήνυμα, τρεις λέξεις όλες κι όλες, στο μοναστήρι: “Γούμενε τυρί Κολοκοτρώνης”. Και το ’στειλε μ’ ένα φτεροπόδαρο παλικαρόπουλο».

Οι πολεμιστές –ο λαός– δεν είχαν λόγο καθημερινό και λόγο επίσημο, λερό και καθαρό, αυθόρμητο και επεξεργασμένο. Και στις κουβέντες τους χρησιμοποιούσαν φυσικά πολλές ξένες λέξεις, αρβανίτικες, τούρκικες, ενετικές, κατά την καταγωγή τού καθενός. Οι αιώνες της τουρκοκρατίας και της φραγκοκρατίας, καθώς και οι σχέσεις (ειρηνικές ή εμπόλεμες) με Αλβανούς/Αρβανίτες, είχαν αφήσει ευδιάκριτα ίχνη στη νεοελληνική, που προκαλούσαν την αποστροφή των λογίων, όπως βλέπουμε και στον «καθαρισμό» δημοτικών τραγουδιών. Το φετινό ημερολόγιο της Εταιρείας Συγγραφέων, με θέμα «Λογοτεχνία και Επανάσταση», είναι αφιερωμένο στο 1821. Στη μικρή μου συμβολή εκεί δοκίμασα, αντιστρέφοντας τη λογική του γνωστού «μανιφέστου» του Ξενοφώντα Ζολώτα, να γράψω μια «προκήρυξη» με λέξεις που δεν «μας δόθηκαν» ελληνικές, αλλά ξένες που έγιναν ελληνικές. Τις άντλησα από απομνημονεύματα αγωνιστών και από δημοτικά τραγούδια, κυρίως κλέφτικα (το «βρας» αναπαράγεται βέβαια από τον «Μπολιβάρ» του Νίκου Εγγονόπουλου· «το βροντοφώνησαν οι ναυμάχοι του 21 κι’ ο αείμνηστος κι’ ένδοξος ναύαρχος Κουντουριώτης στη ναυμαχία της Ελλης» σημειώνει ο ποιητής). Αρκετές από αυτές ξεχάστηκαν πια –  όταν έλειψαν και τα πράγματα που ονομάτιζαν, είδη όπλων λ.χ. ή καραβιών. Αλλες συνεχίζουμε να τις χρησιμοποιούμε απολύτως βέβαιοι για την ιθαγένειά τους, την ελληνικότητά τους. Ιδού η εσκεμμένα τραβηγμένη «προκήρυξη»:

«Στ’ άρματα, λεβέντες. Με τα λάβαρά σας, ασλάνια. Με τα φλάμπουρά σας, σαΐνια μου. Χουγιάξτε το ορέ. Ρίξτε τις μπαταριές σας σε κάθε μαχαλά. Ν’ ακούσει κάθε φαμελιά, κάθε κονάκι, κάθε οντάς. Να συναχτούν τ’ ασκέρια. Τα μπουλούκια. Οι ταϊφάδες. Σ’ όλα τα βιλαέτια, σ’ όλους τους καζάδες. Οχι χουζούρι πια. Οχι νταραβέρια με μουρτάτες. Νισάφι οι τεμενάδες κι οι ριτζάδες. Πόσο θα γκιζεράμε στα βουνά και στα ρουμάνια, κι ώς πότε θα νταγιαντούμε και θα μπεζερίζουμε. Ως πότε πια κιουλέδες των χαραμήδων. Να κινήσουν στο σεφέρι τους τα φουσάτα όλα. Να μάθει η κονιαριά, να μάθει η Πόρτα, το Ντοβλέτι, το Ντιβάνι κι ο σουλτάνος, αγάδες, ντερβισάδες και χοτζάδες να το μάθουν, κατήδες και τσοχανταραίοι, μπουλουκμπασήσες και πασάδες, βοεβόδες και βαλήδες, τατάρηδες, μπαϊρακτάρηδες και νιζάμηδες, οι ντουβλετήδες όλοι: Κάλλιο στη χάψη να μας μπουζουριάσουν, στο μπουντρούμι, κάλλιο στη φούρκα του τζελέπη ή και στη σούβλα του, παρά να μαγαρίζονται στα χαρέμια οι γυναίκες μας, παρά ν’ αρπάζουν τα κουτσούβελά μας απ’ τη σαρμανίτσα. Κουμάντο πια θα κάνει το μιλέτι μας. Τα μπουγιουρντιά τους κι οι μουρασελέδες τους, των σκυλιών μας.

»Τα καριοφίλια σας, ασίκηδές μου. Και το κουράγιο σας. Τα ντουφέκια σας. Τις μπιστόλες σας, καπεταναίοι. Τα κουμπούρια. Τα γιαταγάνια. Πάλες και παλάσκες. Και χαντζάρια. Και το χαρμπί του ο πασαένας. Το διμισκί σπαθί του. Και το λάζο του. Και τους σουγιάδες. Τρομπόνια. Μιλιόνια. Την μπαρούτη. Τα κουρσούμια. Τα φουσέκια σας στους ντεστέδες τους. Τα κανόνια, να κρεμάσουμε τα κλειδιά μας στην μπούκα τους. Τις μπόμπες. Τα φιτίλια. Τα τόπια. “Τα φυτίλια αναμμένα στα χέρια, / τα τόπια δεξιά. Βρας! / Βρας, αλβανιστί φωτιά”.

»Τη φουστανέλα. Τον ντουλαμά. Το σελάχι. Τη φέρμελη. Τα τσαρούχια. Το φέσι με τη φούντα του. Το πόσι, να σκεπάζει τον τσαμπά. Τα τσαπράζια. Καπότες κι αντεριά. Και τις μπότσες με το ρακί. Και τις μποτίλιες το κρασί, τις νταμιντζάνες. Και το τάσι, να ’χουμε στο ορδί να πίνουμε και στα γιατάκια μας. Και τους ζουρνάδες. Πίπιζες και ταμπουράδες. Νταούλια, τουμπελέκια και μπουζούκια. Ούτι και νέι και λιογκάρι. Λαούτο, κίτελι και μπαγλαμά.

»Στο φαρί σας. Στο άτι σας, μπάλιο ή ρούσο. Στα χάμουρα το νου σας. Και στη σέλα. Στο μπρίκι. Στη γαβάρα. Στη γαλιότα. Στο τσαμπέκο. Στην κορβέτα. Στη φρεγάτα. Στο μπουρλοτιέρικο. Να πάει το αίμα ώς τα μπούνια. Στο καραούλι. Στην ντάπια. Στο μετερίζι. Στις βίγλες. Στα κάστρα. Στα καστέλια. Στους γουλάδες. Στα δερβένια. Στη βάρδια μας.

»Ανοίξτε όλοι το πουγκί σας. Τον μπεζαχτά σας. Ο,τι ρουμπιέδες κι ό,τι τάλιρα, ό,τι μαχμουτιέδες και τζοβαϊρικά και γρόσια, όσα καζαντίσατε, για την πατρίδα. Για τους λουφέδες των παλικαριών. Για τον ζαϊρέ και το μεϊντάτι μας.

»Γιουρούσι. Γιούργια. Ρεσάλτο. Τέρμα οι κιοτήδες, τα τσιράκια και τα τουρκοκόπελα. Η λευτεριά το ντέρτι μας και το μεράκι μας. Και το κιβούρι μας μόνος σεβντάς και μόνο κασαβέτι μας. “Να ’ναι μακρύ, να ’ναι πλατύ, για δυο, για τρεις νομάτους. / Να στέκω ορθός” – ».

Ο Μπουκάλας, αν ήθελε, θα μπορούσε να τραβήξει σε διπλάσιο μάκρος την «προκήρυξή» του -δεν θα του λείπαν οι λέξεις.

Θα εξηγήσω μερικές, αυτές που μου φαίνονται πιο δυσκολονόητες, και όποιος έχει απορία ρωτάει στα σχόλια. Η εξήγηση δίνεται «με σειρά εμφανίσεως» στο κείμενο.

ταϊφάς ή νταϊφάς: ομάδα ανθρώπων· και οικογένεια.

ριτζάς: παράκληση, ικέτευση (κάνω ριτζά – πέφτω στα πόδια και εκλιπαρώ)

μπεζέρισα: απόκαμα.

κιουλέδες: δούλοι

χαραμήδες: οι ληστές, οι κακοποιοί.

τατάρηδες: έφιπποι ταχυδρόμοι

νιζάμηδες: τακτικοί στρατιώτες

τζελέπης. Εδώ νομίζω πως ο φίλτατος Παντελής μπερδεύτηκε· φούρκα ταιριάζει να έχει ο δήμιος, δηλαδή ο τζελάτης.

σαρμανιτσα: η κούνια του βρέφους

μουρασελές: είδος επίσημου εγγράφου, κάπου το βρίσκω «έγγραφη προειδοποίηση» αλλά αλλού «διπλώματα»

χαρμπί: μαχαιρίδιο

κουρσούμι: η σφαίρα

ντεστέδες: συσκευασία για τα φυσέκια, αλλά δεν ξέρω τι ακριβώς είναι· έχω βρει αναφορές όπως «100 ντεστέδες φυσέκια».

πόσι: κροσσωτό κάλυμμα της κεφαλής, αντί για φέσι.

τσαμπάς: το μακρύ μαλλί

γουλάς: πύργος

μιντάτι: στρατιωτικό τμήμα που πηγαίνει ως ενίσχυση, αν αυτό εννοεί με το «μεϊντάτι» ο Παντελής.

ζαϊρές: τα τρόφιμα που έχει μαζί του το στράτευμα.

κασαβέτι: η έγνοια, η σκοτούρα.

Κλείνοντας, να θυμίσω τα εξής παλιότερα άρθρα του ιστολογίου που έχουν σχέση με το 1821 και την 25η Μαρτίου:

Από τον γλούπον καπνισμένον

Βρίζοντας και πολεμώντας

Λόρδε πριν να ξεψυχήσεις…

Μεθύστε με τ’ αθάνατο κρασί του Εικοσιένα

Το μοιρολόι της Πάργας και ο θρήνος της Κάρυστος

Το πλαστό γράμμα του οπλαρχηγού Τζήμα Ζέρβα

Το στερνό ταξίδι του Βύρωνα

Σκόρπια για την 25η Μαρτίου

Ένας Δανός στο Μεσολόγγι

Από την Αγίου Μάρκου στη Ραφήνα

Πούτζον θα πει πηγάδι

Περσιάνοι και φραγκοφορεμένοι

Η μπουγάτσα και τα όρνια

Σελίδες από τον δεύτερο εμφύλιο της Επανάστασης

Το έχω σε μεγάλον παράπονο να γένομαι ρεζίλης

Τα οικονομικά του αγώνα

Όταν ο Καραϊσκάκης πολεμούσε την τρόικα

Εκατό χρόνια τώρα… (το 1921)

Το καριοφίλι του τσολιά

Πράγμα, οπού δεν έγινε ποτέ εις τον κόσμον

Τον καιρό του Χασεκή

Κρυφός καημός (διήγημα του Α. Καρκαβίτσα)

Δεκαπέντε λέξεις του Μακρυγιάννη

Πώς έγραφε ο Μακρυγιάννης

Κάστρον παλαιόθεν οικοδομημένον εις πέτραν υψηλήν δυσκολοδιάβατην

Οι Αρβανίτες της Αττικής και το 1821

152 Σχόλια to “Τη γλώσσα μας τη φτιάχνουμε ελληνική (άρθρο του Παντελή Μπουκάλα)”

  1. ndmushroom said

    Εξαιρετική ιδέα, εξαιρετική εκτέλεση!

  2. leonicos said

    Ακόμα γελάω όταν θυμάμαι την αντίδραση ενός φίλου μου, όταν άκουσε ότι ο Ρήγας δεν είχε φανταστεί ποτέ ότι θα τον βάφτιζαν μεταθαντίως Φερραίο, ότι ήξερε μόνο το Βελεστινλής, επειδή ο αρχαιολογικό χώρος των Φερρών εντοπίστηκε πολύ αργότερα από τον θάνατο του.

  3. leonicos said

    1
    Μου πήρες την πρωτιά
    γράφοντας μια κουτσουλιά (λίγες λέξεις δηλαδή)

    Χαλάλι σου, μέρα πού’ναι, μην πάει και χαράμι

  4. leonicos said

    Τιποτα, ρε παιδιά για τον Πάνθοο;

    Τρεις μέρες κάνω ριτζά κι έχω σεκλετιστεί

  5. Αὐγουστῖνος said

    Καλημέρα καὶ χρόνια πολλὰ σὲ Βαγγέληδες καὶ Εὐαγγελίες τοῦ ἱστολογίου (καὶ ὄχι μόνον).

  6. leonicos said

    Γεια

  7. leonicos said

    Τιποτα, ρε παιδιά για τον Πάνθοο;

    Ακόμα

    Üç gün bekledim

    Τρεις μέρες κάνω ριτζά κι έχω σεκλετιστεί

  8. Μυλοπέτρος said

    Μπεζέρισα τη χρησιμοποιεί στο σταυραετό ο Κρυστάλλης. Το ποίημα αυτό δε μπόρεσα ποτέ να το διαβάσω μέχρι το τέλος. Ακόμα τώρα στα εβδομήντα μου κάπου προς τη μέση με παίρνουνε τα κλάματα.
    Λύθηκε και το μυστήριο.
    Κάποτε με κουράριζε ένας γιατρός ονόματι κουρσούμής. Καμία σχέση με το βλήμα.

  9. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Αγάδες, πασάδες, ντερβισάδες, Σπαθάρης, Μούτσιος, Χατζιδάκις… Χρόνια Πολλά και ξεδιπλώστε τις σημαίες στα μπαλκόνια σας! (Όσο και να μας ταπώνει ο κορονοϊός, εξακολουθούμε να νιώθουμε περήφανοι για τον Μεγάλο Ξεσηκωμό και για τους αγράμματους, άξεστους, δίγλωσσους έως πολύγλωσσους αγωνιστές που τον έφεραν σε πέρας). https://www.youtube.com/watch?v=ifGN2Cdj0Ao

  10. Μαρία said

    Ωραίο. Μου χτύπησε κι εμένα ο τζελέπης, γιατί το έχουμε σαν επώνυμο και στην οικογένεια. Σημαίνει ζωέμπορος και είναι συνηθισμένο επώνυμο στους Σαρακατσάνους.

  11. rizes said

    ΟΙ ΣΗΜΑΙΕΣ
    https://vgiannelakis.wordpress.com/2015/07/28/%ce%bf%ce%b9-%cf%83%ce%b7%ce%bc%ce%b1%ce%af%ce%b5%cf%82/

  12. Μαρία said

  13. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα, χρόνια πολλὰ γενικῶς γιὰ τὴν ἐπέτειο καὶ καλή λευτεριὰ ἀπὸ τὸν !@#$%^& τὸν κορωνογιό, τὴν κορώνα του μέσα.

    Ἰδιαίτερες εὐχές στὶς ἑορτάζουσες καὶ τοὺς ἑορτάζοντες, ἐντὸς καὶ ἐκτὸς ἱστολογίου.

  14. Το μεϊντάτι είναι μάλλον μεϊντάνι

    από βίκυ

    Ετυμολογία
    μεϊντάνι < τουρκική meydan < περσική میدان (meydân) < αραβική ميدان (maydān)
    Open book 01.svg Ουσιαστικό
    μεϊντάνι ουδέτερο

    (λαϊκότροπο) υπαίθρια ανοιχτή έκταση σε κατοικημένη περιοχή ή κοντά σε αυτή
    ≈ συνώνυμα: πλατεία, αλάνα
    (λαϊκότροπο) (μεταφορικά) σε κοινή θέα, εκεί που όλοι μπορούν να τον δουν
    Εκφράσεις
    βγήκε στο μεϊντάνι: (παρωχημένο) βγήκε στα βουνά κι έγινε κλέφτης
    ≈ συνώνυμα: βγήκε στο κλαρί

  15. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ανάμεσά τους είναι και κάποια διαμάντια που λαμποκοπούν στο (καθημερινό ή λογοτεχνικό) λεξιλόγιό μας και δεν μπορώ να φανταστώ τί θα κάναμε χωρίς αυτές- χωρίς «λεβέντη» και χωρίς «άτι». 🙂

  16. Περιονουσκιας said

    Ἰλιγγιᾷ με ἀναγιγνώσκοντα! Günaydın! 🙂

  17. # 14

    Και φυσικά, Meydan, το καλύτερο ιπποδρόμιο του κόσμου, με το μεγαλύτερο έπαθλο 10 000 000 $, και όπου ΔΕΝ επιτρέπεται ο στοιχηματισμός, τα έξοδα βγαίνουν (και περισσεύουν) από τα εξοδα παραμονής των αλόγων και των πολυπληθών επιτελείων τους

  18. Νέο Kid said

    Εθνική εορτή, ρε τουρκόσποροι!

  19. sarant said

    Kαλημέρα, χρόνια πολλά στους εορτάζοντες!

    Και του χρόνου να έχουμε λευτερωθεί!

    14 Δεν ταιριάζει όμως νοηματικά το μεϊντάνι σε αυτό το σημείο.

  20. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Πολύ ωραίο! Βέβαια είναι λίγο τραβηγμένο, από άποψη έκτσαης. Αυτοί που «μιολούσαν όπως σκέφτονταν» δε θα απαριθμούσαν ένα προς ένα τα όπλα, τα ρούχα, τα νομίσματα κλπ. λες και κάνουν λίστα ταξιδιού για να ετοιμάσουν τις βαλίτσες τους. Αντίφαση ανάμεσα σ’ αυτή την υπερβολή της λεπτομέρειας και στο κοφτό, βραχυπερίοδο ύφος.

    Ως προς το λεξιλόγιο όμως, καθόλου τραβηγμένο. Το θεωρώ πολύ πειστικό, είμαι βέβαιος ότι πολλές τέτοιες προτάσεις θα μπορουσαν να έχουν ειπωθεί. Αρκετές άλλοτε τις έχω ακούσει σε κείμενα εποχής ή σε δημοτιά τραγούδια.

    Πάντως μου κάνει εντύπωση να γράφει ο ίδιος ο Μπουκάλας ότι οι γραμματιζούμενοι ήθελαν να βάλουν χλαμύδα στα λόγια τους (και ακόμη και στων καπεταναίων). Ο ίδιος, ακόμη και στον κανονικό του γραπτό λόγο, σε κάνει συχνά να νιώθεις ότι σου σώνεται η ανάσα και να θες να αναφωνήσης «κατάληξε κάπου επιτέλους!».

    Απορία: υπήρχε ποτέ μουσιό όργανο που οι Έλληνες να το ονομάζουν νέι και να το χρησιμοποιούν οι ίδιοι; Νέι λένε οι Τούρκοι μια μακριά φλογέρα που εμείς δεν την έχουμε στο οργανολόγιό μας, και για παραπλήσια ελληνικά όργανα έχω συναντήσει την παλιά λέξη νάι. (Κι ο Ππδιαμάντης αναφέρεται στο νάι το γλυκύ, το πράον, που αν θυμάμαι όμως ήταν τούρκικο.)

  21. sarant said

    20 Καλή απορία.

  22. # 19

    «Χρήματα για τροφές και τους αγωνιστές μας» θα μπορούσε να είναι η φράση σύμφωνα με το …βγήκε στο μεϊντάνι: (παρωχημένο) βγήκε στα βουνά κι έγινε κλέφτης
    ≈ συνώνυμα: βγήκε στο κλαρί
    Δεν πολέμαγαν τσάμπα τα παληκάρια, είναι γνωστό

    Απ ‘οτι μου είχε πει πριν πολλά χρόνια μια φίλη μ’ αυτό το επίθετο, η λέξη έχει πολλά νοήματα και δύσκολα αποδίδεται στα ελληνικά. Ας μιλήσει κάποιος γνωστης της αραβικής

  23. Πέπε said

    22

    Βγήκε στο μεϊντάνι λέγεται για κάτι που έγινε γνωστό (όπως βγήκε στα φόρα), ιδίως αν δεν έπρεπε ή δε θέλαμε να γίνει γνωστό. Η έκφραση βγήκε στο κλαρί είναι σχεδόν κυριολεκτική: βγήκε στο βουνό, στο δάσος – από κει η απόσταση μέχρι το έγινε κλέφτης είναι ελάχιστη. Και με το μεϊντάνι είναι σχεδόν κυριολεκτικήη έκφραση, και είναι περίπου αντίθετες: άλλο η πλατεία ή το πλάτωμα κι άλλο το βουνό. Στο ένα πας για να φανείς, στο άλλο για να κρυφτείς.

  24. Γιάννης Κουβάτσος said

    Χρόνια πολλά, αδέρφια! Γιατρέ, την κοτσάρισα τη σημαία στο μπαλκόνι κι όποιος θέλει ας ειρωνευτεί, σκοτίστηκα. 😉
    Εξαιρετική η ιδέα του Μπουκάλα και δεν με ξένισε το λεξιλόγιο λόγω τριβής με σχετικά κείμενα, αλλά και γιατί πολλές από αυτές είναι ακόμα ζωντανές στον καθημερινό μας λόγο. Και για να πούμε και του στραβού το δίκιο, οι λόγιοι και οι λογιότατοι λόγω των υπερβολών τους στιγματίζονται. Αλλιώς, πρόσφεραν κι αυτοί σημαντικό έργο στη δημιουργία πλήθους εντελώς απαραίτητων νεολογισμών. Οι εκφραστικές ανάγκες δεν περιορίζονται μόνο στο να ζητάς τυρί.

  25. # 18

    και θρησκευτική ρε άπιστε βάζελε !!

    Θα σου απαντούσα καταλλήλως αλλά έχε χάρη που χρειάζεται εθνική ομοψυχία κόντρα στον Βαγγέλα !!

    Χρόνια πολλά σους εορτάζοντες και στς εορτάζουσες (αφιερωμένο και το άσμα)

  26. Μαρία said

    19
    Το μεντάτι ξέρω http://tzoumerka.project.uoi.gr/?page_id=220
    και το έμαθα σχετικά πρόσφατα στα Πράμαντα.

  27. Περιονουσκιας said

    Λεώνικε, ιδού: Σχόλια του Σερουίου Ονωράτου εις Αινειάδα:

    Panthus Othryades everso Ilio ab Hercule et occiso Laomedonte, Priamus iudicans vitio potius loci, quam ira deorum calamitatem accidisse patriae, misit Delphos filium Antenoris sciscitaturum, an eversum Ilium fas esset iisdem erigi fundamentis. erat illo tempore Apollinis Delphici sacerdos Panthus Othryadis filius miranda pulchritudine. hunc filius Antenoris, ut dicitur amore captus, rapuit et Ilium perduxit: cuius iniuriam Priamus volens honore pensare, sacerdotem eum Apollinis fecit, ut quo honore insignis apud suos fuerat, eo apud alios non esset inferior.

    Του Αντήνορα ο γιος τον ερωτεύτηκε, τον πανέμορφο Πάνθο από τους Δελφούς.
    Δεν χρειάζεσαι μετάφραση, φαντάζομαι.

  28. 26 δεν θυμάσαι τόση συζήτηση για το αμέτι μουχαμέτι (όπου είχε συζητηθεί και η εκδοχή μεντέτ-ιμντάτ, η βοήθεια);

  29. # 19 τέλος, 26

    Δεν επιμένω πως έχω δίκιο, μόνο ο ίδιος θα μπορούσε να το ξεκαθαρίσει, αλλά…

    … αν κάνουμε την υπόθεση πως η λέξη Μεϊντάτι δεν υπάρχει και είναι λάθος, πολύ πιο εύκολο λάθος είναι ένα νι να γίνει ταυ παρά να προστεθεί ένα γιώτα με διαλυτικά, μια ολόκληρη συλλαβή δηλαδή

  30. Aghapi D said

    9 Με συγκίνησες 🙂

  31. sarant said

    29 Σωστό αυτό που λες, αλλά το μεντάτι απαντά και ως μιντάτι.

    28 Το μεντάτι το είχαμε συζητήσει και πιο πρόσφατα, στο άρθρο για τις 15 λέξεις του Μακρυγιάννη
    https://sarantakos.wordpress.com/2019/08/30/makrygiannis/

  32. Μαρία said

    28
    Στα Τζουμέρκα είναι η αλληλοβοήθεια.

  33. Μαρία said

    31
    30 Αυγούστου! Σ΄αυτά τα μαθήματα κάνω σμπόμπα.

  34. Παναγιώτης K. said

    Πολύ καλή η ιδέα του Π.Μ με την κατασκευασμένη «προκήρυξή» του!
    Τώρα που το σκέφτομαι, βρίσκω πολύ σημαντικό το γεγονός ότι ο Π.Μ γράφει σε ένα… «αστικό» έντυπο… 🙂

    Σημείωσα τις άγνωστες, για μένα, λέξεις. Κάποιες υπάρχουν στο γλωσσάρι που έδωσε ο Νικοκύρης. Όχι πως οι υπόλοιπες είναι λεπτομερώς γνωστές σε μένα. Μέσα όμως σε ένα κείμενο της εποχής, δεν θα δυσκόλευαν στην κατανόησή τους.

    Να ποιες άγνωστες λέξεις σημείωσα.(ενάρθρως…)
    το ασλάνι, ο ταϊφάς, ο ριτζάς, νταγιαντώ, ο κιουλές, ο χαραμής, η κονιάρα, ο μουρασελές, ο ασίκης, το χαρμπί, το μιλιόνι (είδος όπλου;) το τρομπόνι, ο ντεστές, το πόσι, (ο;) βρας,η φέρμελη, η μποτσα, το λιόγκαρι,το κιτέλι,η γαβάρα, το τσαμπέκο, ο ρουμπιές,ο μαχμουτιές, το μεϊντάτι.

    Όλα κοκκινοϋπογραμμισμένα από τον διορθωτή.

    Χρόνια πολλά στους Ευάγγελους και τις Ευαγγελίες και σε όποιον άλλο σήμερα γιορτάζει.

    Έχω ένα φίλο, Άγγελος το όνομά του, που γιορτάζει σήμερα. Να του στείλω ευχές…

  35. sarant said

    33 Στερουμένη διαδικτύου…!

  36. ap8938 said

    καλημέρα. με τον όρο «φραγκοκρατία» δεν έχω πρόβλημα, αλλά εκείνο το «τουρκοκρατία» μού φαίνεται αναχρονισμός, ιδιαίτερα όταν το χρησιμοποιεί ένας άνθρωπος εγνωσμένης ευαισθησίας. κάνω λάθος; γίνομαι σχολαστικός;

  37. Georgios Bartzoudis said

    «Χονδρικά, η γλώσσα των πολεμιστών και η γλώσσα των πολιτικών»
    # Κάτι λεει ο Μπουκάλας. Δεν ξέρω όμως πού το πάει.
    Κατ’ αρχάς, τόσο οι «πολιτικοί» όσο και οι «πολεμιστές» του ’21 είναι Πρόγονοί μας! Και η γλώσσα που μιλάμε σήμερα είναι ένα κράμα «των γλωσσών» που μιλιούνταν και γράφονταν «τω καιρώ εκείνω». (ας τονίσω κράμα και όχι μίγμα).
    Ο Κολοκοτρώνης, με τα κολοκοτρωνέικά του, μπορούσε να συνεννοείται θαυμάσια με τον περίγυρό του. Ο Εμμανουήλ Παππάς όμως, αν συνομιλούσε μαζί του, θα χρειάζονταν έναν Μπουκάλα, ή έναν Σαραντάκο, να του «εξηγήσει μερικές δυσκολονόητες λέξεις», παρά το γεγονός ότι και οι δυο τους ήταν από τους … «κοσμογυρισμένους» εκείνης της εποχής.
    Για τους απλούς ανθρώπους, τα πράγματα ήταν πολύ-πολύ χειρότερα. Ασχολούμενος με τη σύνταξη ενός «λεξικού» των Μακεδονικών, διαπιστώνω διαφορές της γλώσσας από χωριό σε χωριό. Διαφορές που ήταν αποτέλεσμα των δυσκολιών στις επικοινωνίες:. Όταν μια κοπέλα εύρισκε γαμπρό από το διπλανό χωριό, επί δεκαπέντε μέρες τραγουδούσαν «κόρη μ’ στα ξένα πως περνάς, πως μαγειρεύεις και δειπνάς»!
    Διαφορετική η γλώσσα από χωριό σε χωριό. Και πέλαγος η διαφορά από την Τρίπολη ως τα Σέρρας και ως την Οδησσό και ως την Τραπεζούντα. Αν διάβαζα στη μάννα μου ένα κείμενο, γνήσιο και όχι «μπουκαλάδικο», ας πούμε από τον Μακρυγιάννη, δεν θα καταλάβαινε τίποτα. Θα ήταν σαν να της διάβαζα κάτι από τον Κοραή ή από το Ευαγγέλιο, ή Ποντιακά! Το μόνο που θα εννοούσε θα ήταν ότι πρόκειται για γλώσσα ελληνική και όχι τουρκική ή σλαβική.
    Χρόνια Πολλά σε όλον τον κόσμο. Αιωνία η Μνήμη των Αγωνιστών του ’21.

  38. Μαρία said

    34
    Μα τον ταϊφά! Ήρθε ο τάδε λέμε με όλον του τον ταϊφά. 🙂
    Και τη φέρμελη πώς τη λέτε στην Ήπειρο; Καρναβάλι τσολιάς δεν ντυνόσασταν;

  39. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η «Ελλάς» τού Σέλεϊ:

    Στης ελπίδας το μούχρωμα,
    Όπως οι ήσκιοι του ονείρου,
    Δοξασμένοι παράδεισοι του υγρού λάμπουν απείρου:
    Τι νησιά καθαρόσχημα
    Κάτου απ’ τον βραδυνόν ουρανόν ξεχωρίζουν,
    Κ’ ευωδιές και φλοισβήματα των γιαλών τους χαρίζουν!
    Σαν αυγή μέσα στ’ όνειρο,
    Μες στο θάνατο ελπίδα,
    Μέσα στης φυλακής μας τους τοίχους αχτίδα:
    Η Ελλάδα, που κάποτες ήταν σαν πεθαμένη,
    Να την πάλι σηκώνεται, να την πάλι προβαίνει!

    Ο ΧΟΡΟΣ
    Τον κόσμο η δόξα ξαναζώνει,
    Τα χρυσά χρόνια ξαναζούν,
    Η γη σα φίδι ξανανιώνει,
    Τα χιόνια σβύνουν και περνούν:
    Γελούν τα ουράνια και γιορτάζουν,
    Και, σα συντρίμια στ’ όνειρό σου, θρησκείες και κράτη αχνοφαντάζουν.

    Νέα Ελλάδα ορθώνει τα βουνά της
    Μέσα από ολόλαμπρα νερά.
    Προς την αυγή ο Πηνειός, περάτης,
    Κυλάει τα ρείθρα του λαμπρά.
    Τα όμορφα Τέμπη εκεί που ανθούνε
    Οι νιες Κυκλάδες, απλωμένες σε βάθη ηλιόχαρα, υπνοζούνε.

    Μια Αργώ αψηλή το κύμα σκίζει,
    Με άθλους καινούργιους φορτωμένη.
    Ορφέας καινούργιος κιθαρίζει,
    Και, όλος αγάπη, κλαίει, πεθαίνει.
    Νέος Οδυσσέας ξαναφήνει
    Την Καλυψώ στο ερμόνησό της για της πατρίδας την ειρήνη.

    Ω! ας μη γραφτεί πια το τραγούδι
    Της Τροίας, της γης αν μοίρα ο Χάρος!
    Σε λεύτερων χαράς λουλούδι
    Του Λάιου η λύσσα ολέθριο βάρος,
    Αν και μια δόλια Σφίγγα δίνει
    Θανάτου αινίγματα που η Θήβα ποτές δε γνώρισε και κείνη.

    Καινούργια Αθήνα θα προβάλει,
    Και τους μακρύτερα καιρούς
    Θε να φωτίσουν της τα κάλλη
    Σα λιόγερμα τους ουρανούς.
    Παρηγοριά θα τους αφήσει
    Ό,τι μπορεί η γη να δεχτεί κι ό,τι ο ουρανός να της χαρίσει.

    Έρωτας, Κρόνος, κοιμήθηκαν,
    Μα θα ξυπνήσουν πιο αγαθοί
    Απ’ όσα ταφοαναστηθήκαν
    Ή λεύτερα έχουν γεννηθή:
    Ούτε χρυσάφι, ούτε αίμα πια,
    Μα μόνο δάκρυα στους βωμούς τους και σύμβολα-άνθη ευλαβικά.

    Ω, πάψε! Να ξαναγυρίσουν
    Μίσος και θάνατος στη γη;
    Πάψε! Οι θνητοί στο αίμα να σβύσουν;
    Μιας προφητείας πικρής πηγή;
    Ω, κάλλιο ο κόσμος να χαλάσει,
    Παρά στο φως να ξαναφέρει ό,τι βαργιά έχει τον κουράσει.
    (μτφ: Α. Μ. Στρατηγόπουλος)

  40. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @30. Σε ευχαριστώ!
    @14. Τζή, όχι μόνο έχει δίκιο ο Πέπε, αλλά κι εσύ!! Μιά χαρά αναφέρεις την ερμηνεία «σε κοινή θέα» (που είναι το σωστό!) και τί τό’θελες εκείνο το (σχεδόν αντίθετο) παρακάτω «βγήκε στο κλαρί»;;

  41. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @22,23.

    «Νὰ κι’ ο Κρητικομηλιός τώρα ποὺ βγῆκε στὸ μεϊντάνι.»

    Ἀπὸ τὰ Πειράγματα στὰ Λόγια τῆς Πλώρης τοῦ Καρκαβίτσα.

    Ἐδῶ μὲ τὴ σημασία μπῆκε στὴ μέση, ἔσκασε μύτη, κάνει τὸ μάγκα.

  42. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Το «νταγιαντώ» στο τραγούδι από την ταινία «τα κίτρινα γάντια» του 1960

  43. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα, χρόνια πολλά στους εορτάζοντες και τις εορταζουσες!
    Πολύ καλό το σημερινό.
    Χτες-προχτές, που η μάνα μου μου έδινε οδηγίες για τα φυτά ντομάτας που μου έδωσε, είπε κάποια στιγμή «μην τα αφήσεις στη βροχή, βάλε τα κάτω από τον αστραχιά»
    Δεν θυμάμαι να έχει ξαναχρησιμοποιήσει τη λέξη. Τη ρώτησα, αν και ήταν προφανές το νόημα, και γέλασε. «Δεν ξέρω πως μου ήρθε», είπε.»Έχω να την πω πάνω από 70 χρόνια!»

  44. ΓΤ said

    #0 Δίπλα το «σ» από το «δ», οπότε, θαρρώ, «μπουλουκμπασήσες» —–> «μπουλουκμπασήδες»

  45. Costas X said

    Καλημέρα, εφέτος μένουμε σπίτι, και του χρόνου στις πλατείες !

    Υπέροχο, απολαυστικό και πολύ επίκαιρο το σημερινό άρθρο.
    Πρέπει να το διαβάσουν πολλοί/ες μανταμσουσούδες που σε στραβοκοιτάνε όταν λες «τα καζίνα» ή «τα τσίρκα», ενώ οι ίδιοι κλίνουν την πόρτα και το παπούτσι.

    Άραγε η «πίπιζα» είναι λέξη ελληνική, δάνειο, ή αντιδάνειο;
    Ο Μπαμπι λέει ότι είναι αλβανικό δάνειο, ενώ δέχεται ως ελληνικό το «πιπίζω».

  46. LandS said

    15
    Έχω φάει βρίσιμο για το άτι. Μόνο για κατασκοπεία δεν με κατηγόρησαν

  47. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Πολλά από αυτά που αναφέρονται στο άρθρο του Νικοκύρη, μπορούμε βέβαια να τα βρούμε στον ΜΟΝΑΔΙΚΟ «Τάκη Πλούμα» του συμπατριώτη του Μπουκάλα, Μ. Μαλακάση

    Στα παιδικά μου χρόνια, ο πιο μεγάλος
    αξάδερφός μου μ’ έπαιρνε μαζί
    στα πανηγύρια, που ήτανε, παρ’ άλλος,
    πρώτος στην ομορφιά και στην ορμή.

    Τι ωραίος! Τον θυμούμαι, αστροβολούσε*
    καβάλα στο φαρί* του, βυσσινιά
    φέρμελη* χρυσοκέντητη εφορούσε,
    γιουρντάνια* από βενέτικα φλουριά.*

    Του Καπετάν πασά φόραε την πάλα*
    και το χαρμπί* του Μπότσαρη, και δυο,
    στου σελαχιού* του ανάμεσα τη σπάλα,
    πιστόλια από τ’ Αλή το θησαυρό.

    Φουστανελίτσα φόραε ζυγιασμένη*
    και κάλτσες και τσαρούχια φουντωτά,
    παραγγελιά απ’ τα Γιάννενα φερμένη,
    γαντζούδια* πρεβεζάνικα, ασημιά.

    Έτσι σιαγμένος, κι έχοντας στον ώμο
    το καριοφίλι,* χαίτη και λουριά
    στο χέρι του, ελαμπάδιζε* το δρόμο,
    χιμώντας* απ’ την Πύλη* την πλατιά.

    Κ’ εγώ, λίγο ξοπίσω του, όλο θάμπος,
    στο γλήγορο αλογάκι μου κι εγώ,
    δυνόμουν* ναν τον φτάνω, κι ήμουν σάμπως*
    να ‘χα φτερά, κορμάκι αερινό.

    Κι ως τρέχαμε, θυμάμαι, τα κλεισμένα
    στο τουνεζί* φεσάκι του, σγουρά,
    σκόρπια τριγύρα, φέγγανε, σαν ένα
    γνεφάκι* απ’ αναμμένη αθημωνιά.*

    Κι ως πύρωνεν ακόμα στη φευγάλα,
    τρικυμισμένος κι όλος μες στο φως,
    χρυσόχυτος μου εφάνταζε καβάλα,
    σαν τον Αϊ-Γιώργη, λίγο πιο μικρός…

    Ω! το λεβέντη του Μεσολογγιού μας,
    τον ήλιο της αυγούλας μου ζωής!
    Και να μετρώ, και να ‘ναι, ο Τάκη-Πλούμας,
    τριάντα τρία χρόνια μες στη γης…

    * αστροβολούσε: έλαμπε σαν άστρο * φαρί: άλογο * φέρμελη: γιλέκο χρυσοποίκιλτο * γιουρντάνια: γιορντάνια, περιδέραια από χρυσά νομίσματα * φλουριά: χρυσά νομίσματα * πάλα: δρεπανοειδές σπαθί * χαρμπί: διακοσμητικό μαχαίρι * σελάχι: δερμάτινη ζώνη * ζυγιασμένη: φτιαγμένη καλά * γαντζούδια: κοσμήματα με πόρπες ή αλυσίδες * καριοφίλι: μακρύκαννο τουφέκι * ελαμπάδιζε: περνούσε το δρόμο σαν λαμπάδα * χιμώντας: βγαίνοντας ορμητικά * Πύλη: στο βόρειο τμήμα του Μεσολογγίου * δυνόμουν: προσπαθούσα * σάμπως: σαν * τουνεζί: τυνησιακό, κόκκινο * γνεφάκι: συννεφάκι (εδώ μεταφορικά τα μαλλιά) * αθημωνιά: θημωνιά, σωρός από στάχυα

  48. ΓΤ said

    #20 Ασφαλώς και Λάμπρος Καμπερίδης, «Το νάι, το γλυκύ, το πράον», Δόμος, 1990 🙂

  49. Παναγιώτης K. said

  50. Παναγιώτης K. said

    Σε σχόλιο πριν μερικές μέρες είχα γράψει ότι με μυρολόι (πάντα με υ όχι με οι) ξεκινάει το οποιοδήποτε χορευτικό δρώμενο.Είναι εις μνήμην των τεθνεώτων.
    Εδώ βίντεο ξετυλίγεται πλήρως αυτό που είχα γράψει.

  51. Παναγιώτης K. said

    @9,24,30. !!!

  52. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    45 Το πιππίζω είναι αρχαίο. Αλβανική προέλευση στην πίπιζα και το ΛΚΝ.

  53. ΓΤ said

    #47 Είναι σωστός ο στχ. 11; Γιατί στο σχολείο (Ανθολόγιο 1975) και σε πολλές άλλες αναφορές, αντί του «στου σελαχιού του ανάμεσα τη σπάλα,» διαβάζουμε «στης σέλας του δεξόζερβα τη σπάλα,». Λάθεψαν τόσο πολύ οι ΓΠ Σαββίδης, Αλέξης Δημαράς, Μ. Στασινόπουλος, Λίνα Κάσδαγλη κ.ά.;

    Δείτε τον «Τάκη-Πλούμα», σελ. 126, στο Ανθολόγιο http://e-library.iep.edu.gr/iep/collection/browse/item.html?code=05-00092&tab=02&start=120

  54. Κιγκέρι said

    Καλημέρα, χρόνια πολλά!
    Ξεκίνησα να διαβάζω το κείμενο του Παντελή Μπουκάλα και στις πρώτες γραμμές ήχησε στ’αυτιά μου η φωνή του Δημήτρη Παπαμιχαήλ στον Παπαφλέσσα! Το έπαθε και κανένας άλλος αυτό;
    Το υπόλοιπο το είδα λίγο βιαστικά, θα το διαβάσω πιο προσεκτικά μετά τον μπακαλιάρο- αρκετά μετά θα έλεγα!

    Μπιζέρισα, το λέμε στη Θεσσαλία- γειά σου Κώστα!- με την έννοια του κουράστηκα, βαρέθηκα. Στο κείμενο του Π.Μ. εμένα μου φαίνεται λάθος η χρήση.

    «Το πόσι είν’ η γυναίκα μου κι η φούντα τα παιδιά μου», κάπου διάβασα το στίχο από μωραΐτικο τραγούδι.

    Εδώ: http://users.sch.gr/vglaros/blog/files/f5a19c382c19e79a9c31cfaed1af2afc-93.html λέει πολλά ενδιαφέροντα για το πόσι, το χαρμπί και άλλα σχετικά με τα ρούχα και τον οπλισμό της εποχής- έχει και πολύ κατατοπιστικές εικόνες.

  55. Αιμ said

    «Έβγαλε τον κώλο του \ της στο μεϊντάνι » λένε στη Κύμη

  56. Παναγιώτης Κ. said

    @45. Αμήν!
    Και φαντάστηκα ανάλογα ξεσπάσματα που τα ξέρουμε από διάφορες ιστορικές περιγραφές π.χ με την αποχώρηση των Γερμανών αλλά και άλλες που τις ζήσαμε οι ίδιοι…
    Βέβαια, στην περίπτωσή μας δεν θα είναι ξέσπασμα. Θα έρθει σταδιακά και θα το θυμόμαστε ως μια κακή ανάμνηση αν βέβαια υπάρχουμε…

  57. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  58. Jago said

    Ο Πέπε στο 20 &21:
    «Απορία: υπήρχε ποτέ μουσιό όργανο που οι Έλληνες να το ονομάζουν νέι και να το χρησιμοποιούν οι ίδιοι; Νέι λένε οι Τούρκοι μια μακριά φλογέρα που εμείς δεν την έχουμε στο οργανολόγιό μας, και για παραπλήσια ελληνικά όργανα έχω συναντήσει την παλιά λέξη νάι. (Κι ο Ππδιαμάντης αναφέρεται στο νάι το γλυκύ, το πράον, που αν θυμάμαι όμως ήταν τούρκικο.)»

    Παραθέτω δυο σχετικά αποσπάσματα του Φοίβου Ανωγειανάκη από το λεύκωμα Ελληνικά Λαϊκά Μουσικά Όργανα.

  59. loukretia50 said

    Ενώ ο λεβέντης πίπιζε , η βάβω παρλαπίπιζε:

    Κιοτήδες ελουφάξατε και τα μαξούμια σκιάξατε,
    Και πιλαλάν’ τα ζωντανά και χαρχαλεύουν τα καπνά
    γιατί εσάς σας πάει να!

    (σε εθνικοπατριωτικόν δε μου βγαίνει τίποτε!)

  60. Παναγιώτης Κ. said

    @26, 29. Άρα, με βάση το λίκνο, μεϊντάτι λεγόταν το συνεργείο ανδρών και γυναικών συν τα υποζύγια.Στο πλαίσιο του εθίμου της αλληλοβοήθειας πήγαιναν έξω από το χωριό, στο λόγγο, στο νταμάρι ή στο ποτάμι, για να κουβαλήσουν τα υλικά για να χτιστεί το σπίτι. Και εκεί πάλι υπήρχε οι αλληλοβοήθεια. Όλος ο πληθυσμός των μαστόρων έδινε χέρι.
    Μια μικρή λεπτομέρεια-διόρθωση: Δεν έφερναν μαδέρια από το λόγγο. Μαδέρια, ακριβέστερα σανίδες, της έφερναν από κάποιο νεροπρίονο που λειτουργούσε και αυτό έξω από το χωριό.
    Από εκεί έφερναν κορμούς πεύκων και όχι στον ώμο. Αφού «κλάριζαν» τον κορμό με το τσεκούρι, έμπηγαν ένα μεγάλο καρφί («γαζέτα») στην χοντρή άκρη του κορμού. έδεναν μια τριχιά και το έσερναν. Είναι σχετικά εύκολο να το σέρνεις κατ΄αυτό τον τρόπο.

    Θυμίζω επ΄ευκαιρία την φράση: «Όποιος δεν έκτισε σπίτι και δεν πάντρεψε κορίτσι δεν ξέρει από ζωή».

  61. Παναγιώτης Κ. said

    @59. Για δοκίμασε σε σκέτο πατριωτικό… 🙂

  62. Αρκετές από αυτές τις λέξεις συναντάμε σήμερα σε επίθετα (Χαραμής, Κασαβέτης κλπ) χωρίς όμως να ξέρουμε την ετυμολογία τους.

  63. Παναγιώτης Κ. said

    60. Συμπληρωματικά για την κινητοποίηση των πολλών στη κατασκευή μεγάλων έργων.
    Είχα ακούσει ότι οι πέτρες του Κάστρου στα Γιάννενα μεταφέρθηκαν από την τοποθεσία Μάρμαρα έξω από τα Γιάννενα, με την μέθοδο της «πάσας». Δηλαδή μια ουρά ανθρώπων που ξεκινούσε από το νταμάρι και έφτανε μέχρις εκεί που θα κτιζόταν το Κάστρο.Ο ένας έδινε στον άλλον την πέτρα.
    Προσωπικώς, πιο πολύ μου φαίνεται μύθος παρά πραγματικότητα.

    Με την ευκαιρία, αν βρεθείτε στα Γιάννενα, αξίζει να επισκεφτείτε το Κάστρο. Εξάλλου είναι μια ολόκληρη…πολιτεία χωρίς…πολυκατοικίες!

  64. Παναγιώτης Κ. said

    @43. «Τον αστραχιά» ;
    Αστρέχα εγώ την ξέρω και σε κάποια πρόσφατη ανάρτηση, την ανάφερε ο Νικοκύρης, αν θυμάμαι σωστά.
    Είναι το γείσο στις στέγες το σπιτιών. Προέκταση της στέγης που γίνεται για να προστατεύει τους εξωτερικούς τοίχους από τη βροχή.

  65. Παναγιώτης Κ. said

    @38. Μαρία πόσα να ξέρω και εγώ ο…καψερός; 🙂
    Χειμώνα-καλοκαίρι το ίδιο μυαλό. 🙂

    Εγώ καρναβάλι; Καμία σχέση! 🙂 «Προσωπίδια» τα λέγαμε.
    Φαίνεται πως ήταν ισχυρή η εγχάραξη που προκάλεσε ο δάσκαλος αφού τα αποδοκίμαζε γιατί είχαν…ειδωλολατρική προέλευση, καθώς μας έλεγε.

  66. ΓΤ said

    #63 Και βέβαια, όταν περάσει η λαίλαπα, να πας «απέναντι», στα «Μεζεδοκαμώματα». Ο Νικοκύρης δεν είχε προλάβει, θυμάμαι, έτρεχε στα… Πιτάφια 🙂 https://www.tripadvisor.com.gr/Restaurant_Review-g189453-d1312618-Reviews-Mezedokamomata-Ioannina_Ioannina_Region_Epirus.html

  67. Πέπε said

    @34:

    Παναγιώτη, το λιογκάρι (παροξύτονο!) ή γιογκάρι και το κιτέλι ή κιντέλι ή ικιτέλι είναι είδη ταμπουρά. Ταμπουράς εν ευρεία εννοία είναι κάθε έγχορδο με μακρύ μπράτσο και μικρό ηχείο, π.χ. και το μπουζούκι εδώ ανήκει. Υπήρχαν ανά την Ελλάδα και όλη την εγγύς Ανατολή άπειρες παραλλεγές – και σήμερα υπάρχουν.

    Ικιτέλι ετυμολογικώς σημαίνει δίχορδο. Και χορεύω τσιφτετέλι, ωχ αμάν αμάν, το ικιτέλι: εδώ μάλλον δε σημαίνει είδος οργάνου (που ήταν ήδη εξαφανισμένο εκείνη την εποχή) αλλά το «διπλόχορδο» παίξιμο του βιολιού, χαρακτηριστικό στους σκοπούς του τσιφτετελιού. Άλλωστε και τσιφτετέλι το ίδιο σημαίνει, διπλόχορδο (παίζουν δύο χορδές ταυτόχρονα με ειδική τεχνική).

  68. Παναγιώτης Κ. said

    Πω πω!… Λεώνικος έγινα με τα διαδοχικά μου σχόλια. 🙂
    Γεια σου Λεώνικε! 🙂

  69. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @53. «στου σελαχιού του ανάμεσα τη σπάλα» το έχω, σε τρεις διαφορετικές εκδόσεις..

  70. dryhammer said

    Χρόνια πολλά στους εορτάζουσες και στις εορτάζοντες, Βαγγέληδες, Βαγγελίες μετά των υποκοριστικών και των τοπικών, (και στις Κρινούλες λόγω κρίνου;) ου μην και στο επίτευγμα του Wankel.

  71. ΓΤ said

    #69 Απαντούν περισσότερες αναφορές με τα «δεξόζερβα».

  72. sarant said

    53 Δεξόζερβα και στην Ανθολογία του Αποστολίδη,

    54 Μπράβο, ωραίο λινκ

  73. Παναγιώτης K. said

    @67 . Πέπε, ευχαριστώ για την…προσφορά!

  74. ΓΤ said

    #63 Άλλη μία πολιτεία δίχως πολυκατοικίες η Ιπποκράτειος https://sdip.gr

  75. Γιάννης Κουβάτσος said

    47, 53: Στις 4 ανθολογίες νεοελληνικής ποίησης που έχω, στις τρεις γράφει «στης σέλας του δεξόζερβα τη σπάλα» (Η.Ν. Αποστολίδη, Περάνθη και Παπύρου) και σε μία (Κώστα Πορφύρη) «στου σελαχιού του ανάμεσα τη σπάλα». Αξιοπερίεργο.

  76. leonicos said

    Επίκαιρο

    Ταρτάρου πυθμὴν πιέζει σ’ ἀφανὴς
    σφυρηλάτοις δεσμοῖς ἀνάγκας.
    απόσπα. Πινδάρου σώζεται από τον Πλούταρχο, …..Απολλώνιον

  77. leonicos said

    Ωραίος ο Δύτης

    καταπληκτικό το κείμενό του

  78. Πέπε said

    58

    Jago, το πρώτο απόσπασμα σε τι από τη συζήτησή μας αναφέρεται;

    Στο δεύτερο πράγματι λέει «νάι ή νέι, ονομασία παλιότερη, δε χρησιμοποιείται πια», αλλά το «νάι» δεν ξέρω πού το βρήκε. Εγώ δεν το έχω συναντήσει πουθενά, ενώ το «νάι» αρκετές φορές. Κι επειδή «νέι» είναι η τούρκικη ονομασία, κρατάω μια επιφύλαξη μήπως το μπέρδεψε. (Ο Ανωγειανάκης γενικά δε γράφει αυθαιρεσίες, αλλά ουδείς αλάνθαστος.)

    Πάντως, στη δεύτερη σελίδα αναφέρονται, μεταξύ δεκάδων, οι ονομασίες «παγιαύλι» για την ανοιχτή-ανοιχτή φλογέρα και «σουραύλι» για το φλάουτο με τάπα. Αξίζει να παρατηρήσουμε ότι ανάμεσα σε εκατοντάδες ή χιλιάδες λέξεις που έχει χρησιμοποιήσει ο ελληνικός λαός για να ονομάσει όργανα, αυτές οι δύο, και μερικές άλλες σύνθετες πάλι με τον «αυλό», είναι από τις ελάχιστες καθαρά ελληνικής ετυμολογίας.

  79. leonicos said

    67

    άρα έπρεπε να λέγονται

    ικιτελιλί και τσιφτετελιλί με τον τόνο στη λήγουσα

    ικι=2 τσιφτ = ζευγάρι

  80. leonicos said

    43 Γιώργο

    «Δεν ξέρω πως μου ήρθε», είπε.»Έχω να την πω πάνω από 70 χρόνια!»

    Αυτό που έγραψες ξεπερνάει κατά πολύ τον αστραχιά, μια λέξη

    Δείχνει πώς λειτουργεί η γλώσσα αντάμα με την ψυχή.

    ι λέξεις είναι ζωντανές και περιμένουνε την ώρα να πεταχτούν

  81. Γιάννης Κουβάτσος said

    47, 53, 75: Στο λινκ υπάρχει η απάντηση (στο τέλος του προλόγου). Ο Μαλακάσης άλλαξε τον στίχο και προτίμησε το «στου σελαχιού του ανάμεσα τη σπάλα».
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://repository.library.teimes.gr/xmlui/bitstream/handle/123456789/2194/02727.pdf%3Fsequence%3D1%26isAllowed%3Dy&ved=2ahUKEwjvn72d4bXoAhWqM-wKHS72BEoQFjAEegQIChAB&usg=AOvVaw052PSqiI-lnCe6xcV1Mktz

  82. leonicos said

    41 Δημήτρη

    βγῆκε στὸ μεϊντάνι = βγήκε στην πλατεία

    Πριν από μερικά χρόνια. όχι πολλά, βρέθηκα στον Άγιο Παντελεήμονα, απέναντι από το κάστρο, και μου λέει μια γριά

    Τ γυρέβς ελόγουσ στο μεϊτανι;

  83. leonicos said

    27 Περιονουσκιας

    Ευχαριστώ teşekür ederım λόγω 17

    Τελικώς δεν υπάρχει σε ελληνική πηγή. Οι λατίνοι ό,τι θέλανε γράφανε

    Στον Λουκιανό, Ὄνειρος ή Αλεκτρύων υπάρχει το εξής:

    «ὁ δὲ Ἡρακλῆς πρότερον εἷλε Τροίαν κατὰ τοὺς πατέρας ἡμῶν τοὺς τότε μάλιστα. διηγεῖτο γάρ μοι ὁ Πάνθους ταῦτα, κομιδῇ μειράκιον ὢν ἑωρακέναι λέγων τὸν Ἡρακλέα.»

    Συνεπώς ο Πάνθοος, συνομηλικος του Πριάμου ως μειράκιο είδε τον Ηρακλή στην Τροία. Καμιά σχέση με τους Δελφούς και το υπόλοιπο παραμύθι.

    Πάντως σ’ ευχαριστώ. Όχι δεν χρειάζοαι μετάφραση

  84. Άνεργος προσωρινά said

    52: Κύριε Σαραντάκο, νομίζω πως είναι άλλο το «πιππίζω» με δύο π που σημαίνει «κάνω πί-πί» όπως τα πουλιά, και άλλο το «πιπίζω» με ένα π που σημαίνει «ρουφάω» και μεταφορικά… «κάνω πεολειχία». Τρία ενδεικτικά λήμματα από το Σουΐδα:

    «[Πιππίζουσι:] κατὰ μίμησιν τῶν ὀρνέων πεποίηται ἡ λέξις. λέγεται δὲ καὶ τὸ ποτίζειν πιππίζειν»

    «[Οἰνοπίπας:] τὰς οἴνους περισκοπούσας, ὡς Ὅμηρος παρθενοπῖπα… ὁ μὲν οὖν Σύμμαχός φησι παρὰ τὸ πιπίζειν τὸν οἶνον· ἐγὼ δὲ οὐχ ὁρῶ τὸ πιπίζειν ἐπὶ ταύτης τῆς ἐννοίας παρὰ τοῖς Ἀττικοῖς κείμενον, ἀλλὰ κατὰ μίμησιν φωνῆς λεγόμενον. ἄμεινον οὖν, ὥσπερ παιδοπίπης λέγεται, οὕτω καὶ οἰνοπίπης. οἰνοπίπας οὖν ἀντὶ τοῦ μεθύσους· παρὰ τὸ πιπίζειν, ὅ ἐστι μύζειν, ἢ μυζᾶν. »

    «[Βινεῖν:] τὸ συνουσιάζειν· ἢ τὸ πιπίζειν»

  85. ΓΤ said

    #81 Όλα λύνονται. Ευχαριστώ για τη αποσαφήνιση 🙂

  86. Κουτρούφι said

    #34. «ασίκης»

    «Ποιος ασίκης σαν και μένα». Υπάρχουν πολλές εκτελέσεις (και με τον Παπασιδέρη) αλλά εδώ θα βάλω μια πρόσφατη με τον Αγάθωνα Ιακωβίδη

    Ώπα!

  87. dryhammer said

    Άνεργος Προσωρινά ή Μπαναρισμένος Μόνιμα;

    Βαρύς ο ύπνος του μπακαλιάρου…

  88. Γιάννης Ιατρού said

    87: χαχαχαχα 👍

  89. loukretia50 said

    Σφήνα υπέρ Λεώνικου – για να μη γκουγκλάρονται όλα τα νήματα με τους… Πανθέους!
    Θα δυσαρεστήσω το φίλο του κ.Σαραντάκου βέβαια!

    ΛΕΩΝΙΚΕΕΕ!
    πώς δεν έχει καμια σχέση με Δελφούς ?
    Αλλού αναφέρεται ότι γεννήθηκε στους Δελφούς,και από κει τον απήγαγαν και βρέθηκε στην Τροία,
    https://tinyurl.com/yx3glhdn

    http://dbpedia.org/page/Panthous

  90. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @MVP του νήματος, ο Γιάννης! Μπράβο δάσκαλε! Πού αλλού θα βρίσκαμε την απάντηση; 🙂

  91. Νέο Kid said

    Εγώ πιστεύω ότι ο Τάβαλος ή Καπετάνιος ή Μπαμπης ο σουγιάς και ο Λεώνικος είναι το ίδιο φυσικό πρόσωπο που πάσχει από διπολική διαταραχή προσωπικότητας.

  92. sarant said

    81 Μπράβο Γιάννη, κάτι τέτοιο είχα σκεφτεί.

    Και επειδή οι περισσότεροι ανθολόγοι είχαν υπόψη τους τις πρώτες δημοσιεύσεις γι’ αυτό και πλειοψηφεί το «δεξόζερβα» στις ανθολογίες (και στον Κοκκίνη)

  93. sarant said

    87 Προφητικό σχόλιο!

  94. leonicos said

    91 Κιντ

    Εγώ πιστεύω ότι ο Τάβαλος ή Καπετάνιος ή Μπαμπης ο σουγιάς και ο Λεώνικος είναι το ίδιο φυσικό πρόσωπο που πάσχει από διπολική διαταραχή προσωπικότητας.

    Κι εγώ το ίδιο

  95. Νέο Kid said

    94. Η ομολογία σου σε τιμά! Προσπάθησε να το περιορισεις τώρα,κι όταν περάσει ο κορονοιος αναζήτησε βοήθεια από ειδικούς.

  96. Γιάννης Κουβάτσος said

    85, 90, 92: Με τόσον ελεύθερο χρόνο, λόγω εγκλεισμού, βρίσκεις πολλά ψαχουλεύοντας. Να θυμηθούμε και τη συμβουλή των παλιών αριστερών «Αγάπα το κελί σου, τρώγε το φαΐ σου, διάβαζε πολύ». Σοφοί άνθρωποι. ☺

  97. Λεύκιππος said

    Τι σημαίνει διπολική;

  98. leonicos said

    89 Αγαπημένη μου Loukretia50

    Κατ’ αρχήν σ’ ευχαριστώ πάρα πολύ

    Όντως όλες οι αναφορές, βικιπαιδειες κι εγκυκλοπαίδιεςαυτο λένε. Αλλά ΔΕν το στηρίζουν σε κείμενο, σε κάποια αρχαία μαρτυρία. Η πληροφορία προέρχεται από τον Κρούσιους, και η δική του προφανώς από τον Σέρβιο Ονοράτο που μου υπέδειξε ο Περουνάσκιας στο 27. Ελληνική μαρτυρία δεν υπάρχει.

    Ο Λουκιανος, που εν πάση περιτώσει δεν θα τον πεις ΠΗΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ λέει ὁ δὲ Ἡρακλῆς πρότερον εἷλε Τροίαν κατὰ τοὺς πατέρας ἡμῶν τοὺς τότε μάλιστα. διηγεῖτο γάρ μοι ὁ Πάνθους ταῦτα, κομιδῇ μειράκιον ὢν ἑωρακέναι λέγων τὸν Ἡρακλέα.»

    Συνεπώς ο Πάνθοος, συνομηλικος του Πριάμου ως κομιδῇ μειράκιον, δηλαδή ήταν νήπιο όταν είδε τον Ηρακλή στην Τροία. Συνεπώς δεν γεννήθηκε στην Ελλάδα.

    Ο Ο Wathelet (1987) γράφει: Le rôle que joue personellement Panthoos dans l’Iliade est tout à fait secondaire, il est surtout le père des Panthoïdes. A tradition posthomérique en sait plus long; des sourses très tardives font de Panthoos, fils d’Orthrys, un prê-tre d’ Apollon à Delphes. D’une admirable beauté, il suscita l’a-mour d’ un fils d’Anténor envoyé à Delphes en ambassade. Le fils d’Anténor l’enleva et l’amena à Ilion où Priam le fit prêtre d’A-pollon pour qu’il conserve sa dignité. Virgile le montre aussi en prêtre d’Apollon qui lors de la prise de Troie, rencontre Énée, alors que celui-ci porte des objets sacrés. Plus loin, il est tué sans que le dieu l’ait protégé. De tous ces développements, on ne peut retenir que l’at-tache très forte de Panthoos avec Apollon, attache que l’on va re-trouver chez les trois Panthoïdes. Le reste du récit semble un roman tardif et, de plus, chronologiquement invraisem-blable. Tardif parce que, dans les mythes anciens, l’oracle de Del-phes ne joue guère de rôle, c’est plutôt celui de Dodone en Épire qui est mentionné, et parce que la pédérastie n’apparaît come res-sort du mythe qu’assez tardivement. Chronologiquement invrai-semblable parce que Anté-nor te Priam appartiennent en gros à la même génération. Il est donc exclu qu’un Anténoride ait pu con-naître Panthoos alors qu’il était un jeune homme.
    Μολονότι ο Wathelet δεν αποκαλύπτει ατυχώς τις πηγές του, είναι προφανές ότι δεν στηρίζει την εν λόγω θέση. Βεβαίως, ούτε το ότι σε κάποια περίπτωση ο Απόλλωνας κάλυψε με νεφέλη κι έσωσε τον Πολυδάμαντα, ούτε η επίκληση του Βιργιλίου επιβε-βαιώνει μια ιδιαίτερη σχέση του Πάνθοου με τον Απόλλωνα, διό-τι ο Βιργίλος ήταν εκτός Ελληνικού πολιτισμικού κορμού και μπορούσε να λέει ό,τι ήθελε, άσχετο πως η υποτιθέμενη σχέση εύνοιας διαψεύδεται αφ’ εαυτής τελικά

    σημειώνω ξανά invrai-semblable parce que Anté-nor te Priam appartiennent en gros à la même génération. Il est donc exclu qu’un Anténoride ait pu con-naître Panthoos alors qu’il était un jeune homme.

    Αυτό που μου έστειλες, είναι σχόλιο στον 6ο Παιάνα που τον ανέλυσα διεξοδικά. Αν είχα η-μέιλ σου θα σου το έστελνα, γιατί είναι ακομψο να το βάλω εδώ χωρίς να το ξέρει ο Νοικοκύρης

    Θα το κοιτάξω, να δω τι λέι κι αυτός, αλλά από τον παιάνα δεν βγαίνει τέτοια πληροφορία με κανένα τροπο. Η αποκατάσταση που προτείνεται, επειδή είναι μόο τοόνμά του σε κάποιον στιχο, υποσημαίνει ότι ήταν ιερέας του απόλλωνα, αλλά όχι στυς Δελφούς. Από τον Όμ
    ηρο δεν προκύπτει κάτι τέτοιο.

    Η εικόνα είναι αυτή, για να καταλάβεις

    εκδ ᴗᴗ‒ ᴗ‒ ‒ ᴗ‒ 66
    φιλε ᴗ‒ ‒ ᴗᴗ‒ ᴗ‒ ᴗ/‒ 67
    Κρόν ᴗᴗᴗᴗᴗ‒ ᴗᴗ‒ 68
    πρύτα[νι ᴗ‒ ‒ ᴗᴗ‒
    τοὶ πα ᴗ‒ ‒ ᴗ‒ ᴗᴗᴗᴗ/‒ 70
    χρηστηρι ‒ ᴗᴗ‒
    ᴗ‒ ‒ Πυθωνόθεν ‒ ᴗ‒ ‒
    καί ποτε ᴗᴗ‒ ‒ ᴗᴗ‒ ᴗᴗ‒ ‒ 73
    Πάνθοο[ς ‒ ᴗᴗ‒ ᴗᴗ‒ .74
    δες Τροΐα· [χαλεπώτατα δ’] ἤ- 75
    νεγκεν [ᴗᴗ‒ θρασυμή- 76
    δέα πάϊς [Πηλέος τέλεσ’ ὠμόφρων] 77
    ὃν ἐμβα[λὼν ἰὸν ἔσχε μάχας]
    Πάριος ἑ[κάβολος βροτη-]
    σίῳ δέμαϊ θεός· 80
    Ἰλίου δὲ θῆκεν ἄφαρ
    ὀψιτέραν ἅλωσιν.

  99. Λεώνικε με τον Πολυδάμαντα δεν έχω παρτίδες αλλά ο Υπερήνωρ και ο Εύφορβος μου είπαν πως ήταν παπαδοπαίδι στους Δελφούς όταν τον βούτηξε ο γιός του Αντήνορα. Περισσότερα δεν ρ΄ώτησα γιατί όπως ξέρεις δεν μου αρέσει να ψάχνω τις καταγωγές των ανθρώπων

  100. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    60 Παναγιώτης Κ. >> «Όποιος δεν έκτισε σπίτι και δεν πάντρεψε κορίτσι δεν ξέρει από ζωή».
    Εμείς : Όποιος δεν ήχτισε κι όποιος δεν επάντρεψε δεν κατέχει από ζόρε

    67 Πεπε >>τσιφτετέλι το ίδιο σημαίνει, διπλόχορδο
    και τσιφτές το δίκαννο κυνηγετικό όπλο
    https://sarantakos.wordpress.com/tag/%CF%84%CF%83%CE%B9%CF%86%CF%84%CE%AD%CF%82/

  101. κουρσούμι: το μολύβι (μόλυβδος), υλικό από το οποίο φτιάχνεται (ή φτιάχνονταν) τα βλήματα, όχι η σφαίρα ως σχήμα ή αντικείμενο γενικά. Κουρσούμ Τζαμί: Μολυβδοσκέπαστο τζαμί.
    Χρησιμοποιείται ακόμη σε εκφράσεις για το βάρος ενός αντικειμένου: «πολύ βαρύ, κουρσούμι».

  102. sarant said

    101 Ακριβώς!

  103. William T. Riker said

    98. Υπάρχουν ελληνικές πηγές, τις παρέθεσα στο χθεσινό νήμα, αλλά για λόγους ευκολίας τις βάζω πάλι εδώ:

    Ευστ. Θεσ/νίκης (van der Valk, τ. 3, σ. 379): «Φασὶ γὰρ Πάνθοον τὸν Πολυδάμαντος πατέρα Δελφὸν εἶναι, Τρῶας δέ ποτε θεοπρόπους ἐλθόντας αὐτόσε καὶ χρησμὸν περί τινων ἀναγκαίων λαβόντας ἀγαγεῖν αὐτὸν πρὸς Πρίαμον ἐξηγητὴν τοῦ χρησμοῦ, καὶ οὕτως αὐτὸν ἐν Τροίᾳ καταμεῖναι, γήμαντα τὴν Κλυτίου Προνόμην, ἐξ ἧς ὁ Πολυδάμας».

    Scholia D (σε Ιλ. M.231): «Ἡρακλέους πορθήσαντος Ἴλιον, Πρίαμος ὁ Λαομέδοντος, παραλαβὼν τὴν βασιλείαν, ἔπεμψεν εἰς Δελφοὺς, μαντευσόμενος περὶ τῶν ἐνεστώτων. Οἱ δὲ πορευθέντες, χρησμόν τε λαμβάνουσι, καὶ Πάνθουν, ἕνα τῶν Δελφῶν, ἄγουσι, ὅπως κατὰ τὸ συνεχὲς μαντεύηται Πριάμῳ. Γήμας δὲ οὗτος θυγατέρα Κλυτίου Προνόμην, Πολυδάμαντα γεννᾷ, τήν τε μαντικὴν ἀναδιδάσκει».

  104. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>χαραμήδες

    Ο Μήλιος ο πραματευτής*
    …Τι όμορφος τόπος που είναι εδώ και χαραμήδες δεν είναι.
    Το λόγο δεν απόσωσε, το λόγο δεν ποσώνει.
    Να και οι κλέφτες αμπρουστά, να κι οι χαραμήδες.
    …- Πες μου να ζήσεις, νιούτσικε, πούθ’ είν’ τα πατρικά σου,
    και πούθεν είν η μάνα σου, γραφή για να τη γράψω;
    – Απ’ το Ζαγόρι ο κύρης μου κι η μάνα μ’ απ’ την Αρτα
    κι έχω αδερφό στην ξενιτιά που λείπει δέκα χρόνια
    κι άλλοι μου λεν απέθανε, άλλοι μου λεν εχάθη
    κι άλλοι πως είναι χαραμής και με τους κλέφτες πάει.
    Κι ο καπετάνιος τρόμαξε, στην αγκαλιά τον παίρνει,

    http://www.dimitrisriggos.gr/index.php/el/pashaliatika/item/874-o-milios-o-pramateftis

    *Τραγουδιέται και χορεύεται σε πολλές παραλλαγές

  105. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @101, 102. Το άκουσα και με την μεταφορική του σημασία, για άνθρωπο δύσκολο, απλησίαστο, αγέλαστο: «Πολύ βαρύς. Κουρσούμι!»

  106. leonicos said

    89 kai 98

    Γλυκια μου Λουκρητια

    και ο Rutherford που μου έστειλες λέει τα εξής

    Tosi pointed to the late traditio that Panthoos was originally a priest at Delphi but was abducted and brought to Troy by a son of Antenor. One attraction of this hypothesis is that a reference to the abduction of Panthoos here would serve as a neat transition from Delphi to Troy, a movement which the later visit of Neoptolemus could perhaps be thought to mirror. We should have to assue that the sense of lines 73 ff was something like: “and once Panthoos went from Delphi to Troy, to which at a later time the son of Peleus brought troubles.

    Δεν υπάρχει επομέως μαρτυρία ότι ο Πάνθοος είχε πάει στην Τροία από την Ελλάδα

  107. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Φυσά βοριάς κι αυτή περνά
    με βιάση το Μεϊντάνι
    με τόνα χέρι στα μαλλιά
    και τ΄άλλο στο φουστάνι

  108. leonicos said

    103 Αγαπητέ William T. Riker

    Ευχαριστώ κι εσένα, και συγγνώμη που δεν το είδα χθες.

    Σέβομαι απόλυτα αυτά που μου έστειλες και τα εκτικμώ, Εκτιμώ επίσης το γεγονός ότι ανταποκρίθηκες. Αυτά θα τα παρέθετα σ’αυτό που γράφω, έτσι κι αλλιώς, αλλά δεν είναι πηγές που αποδεικνύουν ότι υπήρχε από την αρχαιότητα αυτή η άποψη.

    Ο Πάνθοος βρίσκεται πρώτη φορά στην Ιλιάδα και τα περί ελληνικής καταγωγης του κλπ εμφανίζονται πολύ αργά. Όλοι στηρίζονται στο λέγεται, διαδίδεται, ποτίθεται, θεωρείται, θα μπορούσαμε να πούμε….

    Τον Θερσίτη τον μαλώνουν στην Ιλιάδα. Στον Κοϊντο Σμυρναίο τον σκοτώνει ο Αχιλλέας με γροθιές. Δεν μ’ ενδιαφέρει η ιστορικότητα, αν όντως υπήρξαν αυτοί οι άνθρωπο ι και αν συνέβησαν τα γεγονότα, είναι αστείο,

    αλλά ακόμα και στον μύθο, λέμε ότι ο Ήφαιστος ήταν γιος του Δία και της ήρας (ή της Ήρας παρθενογενετικά, παίζει και αυτό)

    αλλά δε θα δετώ ένν λατίνοή ἐναν Ευστάθιο να μου πει ότι ήταν γιος του Ερμή.

    Μιλάω για την εσωτερική ατοναφορά της μθυθολογίς

    Όπως και να έχει το πράγμα

    η συμβολή σου ήταν πολύτιμη

    και σ’ ευχαριστώ και πάλι από όλη μου την καρδιά

  109. leonicos said

    107

    Ωραίος και ο στίχος

    αλλά πιο ωραία η εικόνα

  110. Alexis said

    Χρόνια πολλά για την εθνική επέτειο!
    Χρόνια πολλά στους εορτάζοντες και εορτάζουσες!
    Χρόνια πολλά και στον πρωθυπουργό! (τον πραγματικό)

  111. Νέο Kid said

    Ο Πάνθοος είναι Έλληνας ρε σιωνιστές τουρκόσποροι! Μη βεβηλώνετε τη μέρα!
    Θα πεθυμησουμε εκκλησιαστικό σχόλιο Pedis… μ αυτά τα συγκλονιστικά που διαβάζουμε γμτ …

  112. Μεϊντάνι

  113. Costas X said

    52. Ευχαριστώ για την απάντηση.

    Υπάρχει και το «πιπίκι» ή «μπιμπίκι», το «γλωσσίδι» των αυλών της πίπιζας, της τσαμπούνας κ.λ.π. Όλες αυτές οι λέξεις ηχοποίητες μάλλον.

  114. loukretia50 said

    Κιντ, μάλλον θεωρούν ότι η ελληνική καταγωγή του δεν ήταν… Πανθομολογούμενη!

    Πολύ πιο ενδιαφέρουσα η Τηλεγονία/Τηλεγόνεια!

  115. William T. Riker said

    108 Σας ευχαριστώ κι εγώ για την ευγένεια και την καλοσύνη σας. Καταλαβαίνω τι λέτε, αλλά η γνώμη μου είναι ότι δεν μπορούμε να απορρίψουμε εύκολα την μαρτυρία των αρχαίων σχολίων (τα σχόλια D θεωρούνται αρκούντως παλαιά, ορισμένα τμήματά τους είναι μάλιστα παλαιότερα της αλεξανδρινής σχολιαστικής δραστηριότητας), ενώ ο Ευστάθιος είχε πρόσβαση σε πολύ υλικό που σήμερα δε σώζεται και γενικώς θεωρείται αξιόπιστος σχολιαστής.

  116. leonicos said

    115

    Σας ευχαριστώ και πάλι. Τελικά το θέμα θα το αφήσω μετέωρο. Σας το υπόσχομαι. Μόνο και μόνο για να τιμήσω αυτή τη συνομιλία

    Αλλά αν με αγαπάς, μίλα μου στον ενικό

  117. Πέπε said

    113:

    Κώστα, το ηχοποίητο δεν αποκλείει την αλβανική προέλευση. Εγώ. χωρίς να έχω σοβαρά επιχειρήματα διότι δεν ξέρω τίποτε από αλβανικά, έχω απλώς παρατηρήσει ότι σε ελληνικές αρβανίτικες λέξεις είναι συχνή η κατάληξη -ιζα (Σάριζα, Καμάριζα τοπωνύμια, Μαρίζα η Μαρία κ.ά.) και θεωρώ πιθανόν η πίπιζα να προήλθε από τα αλβανικά και εκεί να είναι ηχοποίητη.

    Πάντως το γλωσσίδι λέγεται συνήθως μπιμπίκι, σπανιότερα αλλιώς (π.χ. πιρπίγκι), αλλά πιπίκι ουδαμού.

  118. leonicos said

    111 Νει Κιδ

    Έλληνας σιωνιστής τουρκόσπορος

    Με τρεις λέξεις με περιέγραψες.

    Πώς τα κατάφερες

  119. William T. Riker said

    116 Αγαπητέ Λεώνικε, δεν είμαι ειδικός στα ζητήματα αυτά (κυρίως ταλαιπωρούμαι με την ελληνική παλαιογραφία και την ιστορία της εκπαίδευσης στο Βυζάντιο κατά τον 12ο αιώνα), απλώς ως τροφή για σκέψη ανέφερα τα παραπάνω.

  120. Alexis said

    Ενδιαφέρον το γλωσσικό «πείραμα» του Μπουκάλα.
    Βέβαια θα συμφωνήσω με τον Πέπε ότι κάπου πλατειάζει, ειδικά στην απαρίθμηση αντικειμένων (τα μουσικά όργανα π.χ. μοιάζουν λίγο παράταιρα σ’ ένα πολεμικό προσκλητήριο) αλλά γενικά στέκει όμορφα σαν κείμενο, χωρίς να δείχνει «φτιαχτό»

  121. Alexis said

    Δεν σχολιάζω άλλο…

    Πάω να δω «Σουλιώτες» με Κόγκα Δράκο! 🤣

  122. Costas X said

    117. Δεν διαφωνώ για την Αλβανική προέλευση της «πίπιζας».

    Το «μπιμπίκι» το έχω ακούσει και «πιπίκι», αλλά και «πιπίνι», μάλλον σε κάποιο παλιό ντοκιμαντέρ, δεν θυμάμαι από ποιά περιοχή, ίσως από Αιγαίο ή Ζάκυνθο (νιάκαρα). Ίσως να είναι τοπική παραφθορά.

  123. Πέπε said

    122

    Αν είναι για νιάκαρο, μπορεί. Και για ζουρνάδες/πίπιζες της στεριανής Ελλάδας, παρόλο που γενικά ξέρω ότι το λένε τσαμπούνι, αφήνω και μια πιθανότητα γιατί δεν έχω σηκώσει κάθε πέτρα.

    Και ναι, εννοείται ότι κάθε ονομασία είναι τοπική παραφθορά άλλης, δεν υπάρχει «επίσημη» ονοματολογία στα λαϊκά όργανα. Απλώς για της τσαμπούνας το γλωσσίδι είμαι κατηγορηματικός ότι ούτε ως παραφθορά δε λέγεται πιπίκι.

  124. Χαρούλα said

    Χρόνια πολλά σε όσους/ες γιορτάζουν. Σήμερα έμαθα και για το Κρινιώ-νούλα,και το βρίσκω λογικό.

    Εμείς το κουρσούμι(περίπου όπως λέει κι ο γιατρός) το χρησιμοποιούμε με χαμόγελο και γλύκα και για τον …βαρύ στο μυαλό.
    Καλά είσαι μεγάλο κουρσούμι!

    Επίσης το μεϊντάνι το χρησιμοποιουμε και για τις γυναίκες που είναι λίγο πιο «ελεύθερες» με τους άντρες. Και μάλιστα με παρότρυνση.
    Έβγαλε την κόρη/γυνσίκα του/της στο μεϊντάνι.

  125. Ο ντεστές ή τεστές είναι το μάτσο

    Εδώ
    http://www.hellenicnavy.gr/files/vivlio_1.pdf#page=125
    (αν δεν ανοίγει στη σελίδα, είναι η σελίδα 125 στο πεντεφι, πανω αριστερά)
    Λέσει ότι ήταν τεστές ή δεκάρι δηλαδή το μάτσο είχε 10 φισέκια .
    Πάντως 200 με 250 ντστεέδες χωρούσαν σε μια ξύλινη κασέλα σ΄μφωνα με την ιδια πηγή

  126. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    109 Λεώνικος (ήξερα πως θα σου άρεσε 🙂 )
    Μεϊντάνι (εδώ) είναι η πλατεία των Ανωγείων. Αλλιώς, Μεϊντάνι και στο Ηράκλειο πλατεία (κ σε πολλά μέρη της Ελλάδας). Ο Λουδοβίκος που συνοδεύει τα τραγούδια του με ιστοριούλες, έχει πει ότι αυτό το τραγούδι του είναι σκηνή από τη θύμηση της δασκάλας του του δημοτικού που αναστάτωσε την παιδική του ψυχή.

    Μεϊτάνι υπάρχει επίσης, το μακρομάνικο επανωφόρι της κρητικής στολής αλλά η γιαγιά μου έλεγε και κάθε ψιλοκεντημένο/ομορφοκεντημένο ύφασμα κι όταν ήθελε να πει για κάτι ότι πρέπει να τελειώσει γρήγορα έλεγε «ογλήγορα, δεν είναι δα και μεϊτανι» .

  127. sarant said

    125 Α μπράβο, ευχαριστώ πολύ!

  128. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    125 Παναγιώτης Ωραίο το γλωσσάρι.
    >>Ο ντεστές ή τεστές είναι το μάτσο
    εδώ έχει και επεξήγηση : ότε ανεχώρει ο Γρηγ. Δικαίος εκ της Κυπαρισσίας άφισε μόνον 165 τεστέδες (δεκάρια) φυσεκίων
    https://books.google.gr/books?id=h0lGAQAAMAAJ&pg=PA383&lpg=PA383&dq=%CF%84%CE%B5%CF%83%CF%84%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82&source=bl&ots=IlesMccfVR&sig=ACfU3U1h1k2wyCNX-K93Dd10dA5oDn1bOA&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwjGqpCrx7boAhXnURUIHV6JCd8Q6AEwA3oECAcQAQ#v=onepage&q=%CF%84%CE%B5%CF%83%CF%84%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82&f=false

  129. Γιάννης Κουβάτσος said

    121: Κόγκας Δράκος εναντίον καπετάν Γκιολέκα! Κλάσικο! 😂

  130. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Με αναζήτηση στον πληθυντικό (τεστέδες)
    Τα φουσέκια ήτανε δεμένα σε «τεστέδες», δέκα τον καθένα,
    https://books.google.gr/books?id=S3jzBgAAQBAJ&pg=PA284&lpg=PA284&dq=%CF%84%CE%B5%CF%83%CF%84%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82&source=bl&ots=oOCYMtyxIw&sig=ACfU3U1Qnj7GXuRK23RXlzvyPBczyEiJrQ&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwjGqpCrx7boAhXnURUIHV6JCd8Q6AEwBnoECAQQAQ#v=onepage&q=%CF%84%CE%B5%CF%83%CF%84%CE%AD%CE%B4%CE%B5%CF%82&f=false

  131. Πέπε said

    @126:

    > > Μεϊντάνι (εδώ) είναι η πλατεία των Ανωγείων.

    Εδώ, απ’ ότι εικάζω, έχει συμβεί το εξής ενδιαφέρον:

    Υπάρχει μια πλατεία στ’ Ανώγεια που μάλλον παλιότερα θα ήταν η μόνη, και δεν είχε όνομα. Τη λέγαν απλώς «πλατεία». Όμως η τρέχουσα λέξη στην ντοπιολαλιά για την πλατεία ήταν «μεϊντάνι», οπότε τελικά τη λέγανε μεϊντάνι. Σήμερα, που η λέξη πλατεία τείνει να εκτοπίσει την παλιότερη λέξη μεϊντάνι, «Μεϊντάνι» είναι το όνομα αυτής της πλατείας.

    Στην Όλυμπο, παρομοίως, υπάρχει το Πλατύ και η Πλατεία. Το Πλατύ είναι η κεντρική πλατεία του χωριού, μπροστά από την εκκλησία, ο κατεξοχήν δημόσιος χώρος του χωριού (μάλιστα, ο επίσημος δημόσιος χώρος). Αρχικά ήταν η μόνη πλατεία, κι έτσι δεν είχε όνομα. Τη λέγαν «η πλατεία», μόνο που στο ιδίωμα αντί του θηλυκού βάζουν ουδέτερο, «το πλατύ». Σιγά σιγά αυτός ο ιδιωματισμός, «το πλατύ», υποχώρησε από το γενικό λεξιλόγιο κι έμεινε μόνο ως όνομα για τη συγκεκριμένη πλατεία: το Πλατύ. Εντωμεταξύ, στην άκρη του χωριού, έχει χτιστεί ένα πλάτωμα που χρησιμοποιείται για πάρκιν (μέσα στο χωριό είναι σοκάκια και δεν μπαίνει αμάξι, και το πάρκιν αυτό είναι η κατάληξη του δρόμου που έρχεται από τα άλλα χωριά). Το είπανε πλατεία, χρησιμοποιώντας τη λέξη που ήταν (τότε πια) η πιο τρέχουσα για τις πλατείες, και επειδή -πέρα από το Πλατύ- δεν υπάρχει άλλη πλατεία, έγινε κι αυτό τοπωνύμιο: η Πλατεία.

  132. sarant said

    130 Εύστοχο

  133. ΓιώργοςΜ said

    Δεν είδα αν ειπώθηκε ήδη, αλλά το μεϊντάνι και το κλαρί έχουν περίπου το ίδιο μεταφορικό νόημα, όταν κάποια κοπέλα «βγαίνει στο ~» σημαίνει πως γίνεται… εχμ… ευκόλως διαθέσιμη. Το κλαρί έχω την εντύπωση πως είναι πιο ξεκάθαρο, δηλώνει την επαγγελματική ενασχόληση.

  134. Αγγελος said

    Λεύκιππε (97), διπολική διαταραχή είναι νομίζω νεότερος όρος γι’ αυτό που ξέρουμε ως μανιοκατάθλιψη. Ο Λεώνικος αυτοσαρκάζεται.

  135. loukretia50 said

    Πάλι θα ξεφύγω, αλλά μέρα που είναι…

    Ποτέ δεν περίμενα πως θα μου έλειπε η σκορδαλιά.
    Μου αρέσει, δε λέω, ειδικά τουρμπάτη, αλλά δεν την αναζητώ. Σήμερα όμως ήταν η μοναδική φορά που ευχόμουν να είχα τη δυνατότητα να χαρώ την παραδοσιακή γκρίνια για τη σκορδαλιά.
    Χρόνια τώρα, η εορτάζουσα φίλη μαγειρεύει για τους αγαπημένους της και οι διαφορετικές γενιές συμφωνούν επιτέλους σε κάτι : ότι απολαμβάνουν εξαιρετικά εδέσματα.
    Η σκορδαλιά έχει την τιμητική της και φυσικά κυκλοφορούν δύο βερσιόν, μία για ντελικάτους γευσιγνώστες – νεούδια πριν τη μπαρότσαρκα – και άλλη λίαν ενισχυμένη ,για δυνατούς παίχτες . Σχεδόν πάντα γίνεται μπέρδεμα, είναι μέρος του τελετουργικού.
    Όλη η φάση είναι πώς θα ξεγελαστούν οι ήδη ψυλλιασμένοι. Όχι στην αρχή, όλοι είναι στην τσίτα. Μόλις λίγο χαλαρώσουν, καταναλωθεί η πρώτη δόση και το κρασί ρέει άφθονο, γίνονται από κάποιον επιτήδειο οι απαραίτητες παρεμβάσεις.
    Τελικά τα κορίτσια τρέχουν για να εξουδετερώσουν την ανεπιθύμητη σπιρτάδα , τα αγόρια γελάνε και τις πειράζουν, πέφτει καμιά ξώφαλτση φαπίτσα στο νεότερο – συνήθης ύποπτος και συνήθως αθώος – θυμόμαστε τα γαλλικά και ξεχνάμε το σαβουάρ βίβρ… π.χ. μια φορά η τσαούσα αδελφή του τον σκορδοπασάλειψε και είχαμε δράματα.
    Οι μπαμπάδες εννοείται αμέτοχοι, συζητάνε παράμερα για πολιτική ή μπάσκετ, και η ετυμηγορία είναι ότι φταίνε οι μαμάδες.
    Πόσα απλά πράγματα, όμορφα κι αγαπησιάρικά, θεωρούσαμε δεδομένα…

  136. loukretia50 said

    Μια ευχή για καληνύχτα, να τελειώσει γρήγορα και όσο γίνεται πιο ανώδυνα αυτή η παράνοια.

    ΥΓ Φανταστείτε να είναι το απόλυτο φάρμακο για τον κορονοϊό κάτι τόσο απλό, όσο πχ το σκόρδο!
    Γιατί όχι? https://youtu.be/Xk9walOQI44 Ακόμα και τα βαμπίρ το έτρεμαν!

  137. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Γεια σου Λου. Και του χρόνου με σκορδαλιά! Λεκανόστ 🙂

  138. Alexis said

    #122-123: Φίλος πριν από πολλά-πολλά χρόνια μας περιέγραφε πως οι κλαρινίστες σε πανηγύρια, σε πολύ εξτρίμ καταστάσεις, «κόβουν» το κλαρίνο σε μικρότερα κομάτια, και όταν το μεράκλωμα φτάσει στο ζενίθ παίζουν μόνο με το «πιπίνι», δηλαδή τη γλωσσίδα του κλαρίνου, όπου και επιδεικνύουν τη δεξιοτεχνία τους.
    Δεν ξέρω τι από όλα αυτά ισχύει ή ίσχυε παλιότερα, πάντως «πιπίνι» ονόμαζε τη γλωσσίδα του κλαρίνου, το επιστόμιο.

    Σημ.: Ο φίλος ήταν Αρβανίτης από την περιοχή της Θήβας.

    Σημ. 2: Τω καιρώ εκείνω δεν υπήρχε ακόμα η λέξη «πιπίνι» με τη σημερινή σημασία, δηλαδή το νεαρό κορίτσι (που εξάπτει τη φαντασία μεγαλύτερων αντρών).

  139. Nestanaios said

    67.
    Χρησιμοποιείς την λέξη «ετυμολογικώς» χωρίς να την έχεις ετυμολογήσει και είσαι και «φιλόλογος». Το «ικιτελι» μπορεί σημασιολογικώς να σημαίνει κάτι από αυτά που λες αλλά ετυμολογικώς έχει σχέση με το «τελικό». Βλέπεις η ελληνική δίνει σημασία στα στοιχεία και όχι σε ακατονόμαστα που θα σε ενοχλούσαν.

  140. Κιγκέρι said

    135:

    Ένα σκόρδο την ημέρα κάνει τον καθένα πέρα!

    οπότε, ναι, ενδείκνυται και για τον κορονοϊό – δεν πλησιάζει κανείς!

  141. Πέπε said

    137

    Αυτό είναι κατεξοχήν νούμερο του Γιώργου Μάγκα. Αλλά βέβαια μπορεί να το κάνουν κι άλλοι. (Σημειωτέον ότι όσο κονταίνει το όργανο γίνεται πιο υψίφωνο, οπότε στο τέλος θα φτάνει σε παρουσμικά ύψη η φωνή του.)

    Η λέξη πιπίνι ωστόσο υπήρχε παλαιόθεν, και σημαίνει τον νεοσσό κάποιου πουλιού. Σε δημοτικά τραγούδια χρησιμοποιείται και ως τρυφερή προσφώνηση προς αγαπημένη:

    Το πιπίνι, το πιπίνι / το νερό που πίνω πίνει.

    Πιπίνι μου, πιπίνι μου, / μαράθηκε τ’ αχείλι μου.

    Μερικά από αυτά τα τραγούδια είναι τόσο ρομαντικά, του ιδανικού έρωτος κλπ. (που «δεσμός» ήταν να κοιτάζονται στα κρυφά), που αν πάρεις τη λέξη με τη σημερινή της χρήση το σύνολο βγαίνει τελείως αστείο.

    Και μανάρι άλλωστε είναι το μικρό αρνάκι.

  142. Μαρία said

    140
    Βλ. και γιαβρί.
    Οι δικοί μου οι παλιοί αντί για πιπίνια έλεγαν γιαβρούδια, σε καθιαυτού μακιδουνικά εννοείται.

  143. Πέπε said

    140

    παρουσμικά > παροξυσμικά

  144. Κιγκέρι said

    Πιπίγκι το ξέρω εγώ το επιστόμιο.
    Πιπίνι, το περιστεράκι.

    Ολμάζ, πιπίνι μου, ολμάζ
    να με πεθάνεις πολεμάς..

  145. sarant said

    Καλημέρα από εδώ.

    Το σχόλιο 130 είχε κρατηθεί, το επανέφερα χωρίς να του αλλάξω τη χρονοσήμανση οπότε τώρα η αρίθμηση μπερδεύτηκε.

  146. Alexis said

    #141: Το μανάρι το ήξερα, το πιπίνι με τη σημασία που λες, όχι.

  147. Αιμ said

    141 α) μην ξεχνάς τα κλαρωτά ή λαμέ κουστούμια ραμμένα από την σύζυγο. Μεγάλος παίκτης. Παίζει ακόμα ;

    https://www.youtube.com/watch?v=GwQ_9ej-zBM ;

  148. Κιγκέρι said

    141, 146

    Μανάρι είναι το αρνάκι γάλακτος, αυτό που ακόμα πίνει από τη μάνα του.

  149. Γιάννης Ιατρού said

    148: Εγώ άλλον ορισμό θυμάμαι για το μανάρ’ 😍, αλλά αυτά είναι θέματα εκπαίδευσης που λέει κι ο Λάμπρος 😜

  150. # 149

    Είναι στην φέρμα λόγω του δείκτη…

    Θα ανεβαίνει φαίνεται ο Ντάου Τζόουνς κι αδυνατίζουν οι θεωρίες του, περιμένει να ξαναβουτήξει για να επανέλθει δημήτριος (και εκατομμυριούχος!) 🙂

  151. Γιάννης Ιατρού said

    150: Ζουλεύεις πού ΄ναι τσαχπίνης 💰😎🤑😂

  152. Πέπε said

    147

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: