Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Λεξιλογικά των γιατρών

Posted by sarant στο 4 Μαΐου, 2020


Το σημερινό άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά χτες, πρώτη Κυριακή του μήνα, στα Ενθέματα της κυριακάτικης Αυγής. Το ξαναδημοσιεύω εδώ με κάποιες προσθήκες.

Έχει γούστο: συνήθως όταν γράφω το άρθρο για την εφημερίδα, όπου το όριο είναι οι 800 λέξεις, κόβω διάφορα και λέω μέσα μου «θα τα προσθέσω όταν δημοσιεύσω το άρθρο στο ιστολόγιο». Τις περισσότερες φορές όμως, όταν έρθει η ώρα της δημοσίευσης στο ιστολόγιο, ή δεν θυμάμαι τι είχα κόψει ή δυσκολευομαι να κάνω τις προσθήκες γιατί μου φαίνεται πως χαλάει η ισορροπία του κειμένου. Σήμερα έβαλα μία μόνο από τις πολλές προσθήκες που είχα κατά νου, αλλά σίγουρα θα προσθέσετε κι εσείς πολλά στα σχόλιά σας.

Λεξιλογικά των γιατρών

Καθώς σε όλη την Ευρώπη οι κοινωνίες ετοιμάζονται με δειλά βήματα να βγουν από την καραντίνα, περνώντας στη δεύτερη φάση, της συμβίωσης με τον κορονοϊό, δεν πρέπει να ξεχάσουμε τους ήρωες της πρώτης φάσης, τους επαγγελματίες της υγείας, το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, που έδωσαν τη μάχη από την πρώτη γραμμή, με τεράστιο προσωπικό κόστος -και σε ανθρώπινες ζωές. Οπότε, στο σημερινό σημείωμα θα λεξιλογήσουμε για τους γιατρούς.

Λέμε γιατρός στην καθημερινή γλώσσα, αλλά ιατρός στο πιο επίσημο, που είναι λέξη αρχαία, ομηρική μάλιστα. Στο Λ της Ιλιάδας λένε για τον Μαχάονα, τον γιο του Ασκληπιού και γιατρό των Αχαιών, ότι ἰητρὸς γὰρ ἀνὴρ πολλῶν ἀντάξιος ἄλλων, ο γιατρός αξίζει όσο πολλοί άντρες -ιητρός είναι ο ιωνικός τύπος. Η λέξη ετυμολογείται από το ρήμα ιάομαι, θεραπεύω, γιατρεύω, που έχει επιβιώσει στα ιαματικά λουτρά και στην ιατρική ιδιόλεκτο.

Στα μεσαιωνικά χρόνια, με συνίζηση και ημιφωνοποίηση του ι, η λέξη έγινε γιατρός (όπως και η εορτή έγινε γιορτή), και στα νεότερα χρόνια οι δυο τύποι συνυπάρχουν, και το ίδιο ισχύει και με τα σύνθετα και παράγωγά τους, αφού πλάι στην ιατρική υπάρχει το γιατρικό και δίπλα στο ιατρείο η γιατρειά, πάντοτε με τη διαφορά ύφους. Εμφανίστηκε και η μεταφορική χρήση της λέξης, για κάποιον ή κάτι που θεραπεύει ψυχικά πάθη, «εις κάθε ανάγκη και κακόν εσύ ήσουν ο γιατρός μου» στον Ερωτόκριτο.

Είπαμε ότι οι τύποι «ιατρός» και «γιατρός» συνυπάρχουν, αλλά στη σύνθεση, πχ σε διάφορες ειδικότητες γιατρών, η λόγια εκδοχή επικρατεί σχεδόν απόλυτα, πχ οφθαλμίατρος, παιδίατρος, κτηνίατρος, αθλητίατρος (και ο απλολογημένος αθλίατρος) κτλ. Μόνο στον οδοντίατρο έχει αισθητή παρουσία η λαϊκή παραλλαγή οδοντογιατρός, εκτός αν ξεχνάω κάποιον άλλον τύπο.

Σε αντίθεση με άλλα επαγγέλματα, γυναίκες που ασκούσαν την (εμπειρική) ιατρική υπήρχαν από παλιά, οπότε υπάρχουν πολλοί τύποι του επαγγελματικού θηλυκού: γιατρίνα, γιάτρισσα, γιάτραινα, γιατρέσσα.

Υπάρχει και το δημοτικό: Φέρνει γιατρό απ’ τη Βενετια και γιάτρισσα απ’ την πόλη / να γιάνουνε τους πόνους του, τους αναστεναγμούς του.

Ωστόσο, ακριβώς επειδή οι έμφυλοι αυτοί τύποι αναφέρονται ακριβώς στην εμπειρική ιατρική, οι σημερινές γυναίκες που ασκούν την επιστημονική ιατρική προτιμούν, όχι παράλογα, τον επίκοινο τύπο, η γιατρός, και ακόμα καλύτερα, η ιατρός, που φαίνεται να έχει και περισσότερο κύρος. Ο τύπος «γιατρίνα» βέβαια, σαν λαϊκή εναλλακτική, ακούγεται αρκετά.

Μια άλλη λέξη που τη χρησιμοποιούμε συχνά για να προσφωνήσουμε ή να αναφερθούμε σε γιατρό είναι και ο δόκτορας, από το λατινικό doctor που σήμαινε διδάσκαλος και που πήρε και τη σημασία του γιατρού στους πρώτους αιώνες των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, χωρίς όμως να χάσει τη σημασία του κατόχου του ανώτατου πανεπιστημιακού τίτλου, που έχει άδεια διδασκαλίας, κι έτσι είναι συνηθισμένο το μπέρδεμα να θεωρούνται γιατροί όλοι οι κάτοχοι διδακτορικού τίτλου που έχουν το Dr. μπροστά στο όνομά τους και να δέχονται ερωτήσεις ιατρικού χαρακτήρα ενώ μπορεί να είναι π.χ. νομικοί ή μηχανικοί.

Αντίστοιχα του δόκτορα υπάρχουν στις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες (doctor, docteur, dottore κτλ.), αν και δεν αποτελούν τον κατεξοχήν όρο για τον επιστήμονα της υγείας αλλά συνήθως μια προσφώνηση ή αναφορά σε ανεπίσημο ύφος. Στις ρωμανικές γλώσσες ο γιατρός λέγεται medecin στα γαλλικά, medico στα ισπανικά και στα ιταλικά, λέξεις που όλες ανάγονται στο λατινικό medicus· της ίδιας οικογένειας και τα medicine, medical της αγγλικής.

Γενικά οι Έλληνες γιατροί έχαιραν μεγάλης εκτίμησης από την αρχαιότητα και τα συγγράμματά τους διαβάζονταν πολύ -αλλά και οι ίδιοι έγραφαν πολύ. Τα διασωθέντα έργα του Γαληνού ξεπερνούν σε όγκο όλα τα διασωθέντα έργα της κλασικής αρχαιότητας. Η ιατρική ορολογία είναι γεμάτη από ελληνικούς ή ελληνογενείς όρους, ενώ και κάποιες ιατρικές λέξεις έχουν ελληνική αρχή που δύσκολα φαίνεται.

Για παράδειγμα, οι Γερμανοί λένε Arzt τον γιατρό, και στοιχηματίζω πως δύσκολα θα πιστέψετε ότι η λέξη αυτή έχει ελληνική αρχή, κι όμως έτσι είναι, από τη λ. αρχίατρος μέσω λατινικών (archiater). Γούστο έχει ότι η γερμανική λέξη Arztpraxis, που σημαίνει ιατρείο, και είναι με τα τόσα συνεχόμενα σύμφωνά της σχεδόν απρόφερτη για ελληνικά λαρύγγια, έχει ελληνική προέλευση και στα δυο συνθετικά της.

Μια ακόμα ιατρική λέξη που έχει ελληνική αρχή χωρίς να φαίνεται είναι η αγγλική surgeon, ο χειρούργος (ή χειρουργός), που ανάγεται, ακριβώς, στο αρχαίο χειρουργός, μέσω του λατινικού chirurgia και του παλαιογαλλικού cirurgien, surgien. Να πούμε εδώ ότι αρχικά χειρουργός ήταν ο οποιοσδήποτε χειρώνακτας ή χειροτέχνης και μόνο στην ελληνιστική εποχή εμφανίστηκε η ιατρική σημασία, ενώ το ρήμα χειρουργώ είχε και άσεμνη σημασία.

Τον νεαρό και άπειρο γιατρό τον λέμε γιατρουδάκο, ενώ ο κατεξοχήν μειωτικός όρος για τον κακό γιατρό είναι κομπογιαννίτης, που κανονικά σημαίνει τον εμπειρικό γιατρό αλλά και τον αγύρτη που εξαπατά τους ασθενείς, τον ψευτογιατρό. Μπορούμε επίσης να τον πούμε αλμπάνη, λέξη που κανονικά σημαίνει κτηνίατρος-πεταλωτής, ή, απλώς, χασάπη.

Ο χρόνος είναι ο καλύτερος γιατρός, λέει μια παροιμία που την έχουμε από την αρχαιότητα (ο κοινός ιατρός σε θεραπεύσει χρόνος), ενώ μια συνηθισμένη κατάρα σε κάποιον που μας αδίκησε και μας πήρε χρήματα είναι «στους γιατρούς να τα φας». Στα παλιά καφενεία, όταν κάποιος άφηνε ανοιχτή την πόρτα και έμπαινε το ξεροβόρι, του φώναζαν «Κλείσε τον γιατρό έξω!».

Μια έμμετρη παροιμία συμβουλεύει:

Έχε τα πόδια σου ζεστά, την κεφαλήν σου κρύα,
τον στόμαχό σου αλαφρύ, γιατρού δεν έχεις χρεία.

Λαϊκή σοφία βέβαια, αλλά τώρα με την πανδημία καταλάβαμε πόσο πολύ χρειαζόμαστε τους γιατρούς και το δημόσιο σύστημα υγείας. Και πέρα από τα ειλικρινή ή δημαγωγικά χειροκροτήματα από τα μπαλκόνια, το δημόσιο σύστημα υγείας χρειάζεται θωράκιση. Αλλά πρέπει να επαγρυπνούν και οι ίδιοι οι γιατροί του δημόσιου συστήματος και να μην ξεχνούν πως κι άλλες φορές στη χώρα μας αυτοί που έβγαλαν το φίδι από την τρύπα στα δύσκολα παραπετάχτηκαν όταν πέρασε η μπόρα -μερικοί μάλιστα κατέληξαν και σε φυλακές και εξορίες, όπως οι Εαμίτες.

 

202 Σχόλια προς “Λεξιλογικά των γιατρών”

  1. Περίμενα άρθρο για τα αλφάβητα των γιατρών (κλάδος της παλαιογραφίας) 🙂

    Στα μεσαιωνικά τουλάχιστον αραβικά, ο γιατρός είναι χεκίμ που σημαίνει περίπου σοφός.

  2. Γς said

    Καλημέρα

    Είναι όμως κι οι Μπουόνο περ Αλμπανι, αν απ αυτό λέμε τους Αλμμάνιδες

    Τι λέει κι ο δικός μας Ντοcterur που είναι κι ολίγον Ζαντάρμ;

  3. Γς said

    >Αλμμάνιδες

    Αλμπάνηδες

  4. atheofobos said

    Τις περισσότερες μορφές

    Μάλλον τις περισσότερες φορές !

  5. MoD said

    Καλημέρα (χωρίς 13033). «Μόνο στον οδοντίατρο έχει αισθητή παρουσία η λαϊκή παραλλαγή οδοντογιατρός, εκτός αν ξεχνάω κάποιον άλλον τύπο.» Τρελογιατρός πιάνει;

  6. Για να πειράξω τους παρεπιδημούντας της ιατρικής επιστήμης θεράποντες θα αναρωτηθώ αν και το κομπογιαν(ν)ίτης προήλθεν εξ αντανακλάσεως «με συνίζηση και ημιφωνοποίηση του ι » 🙂

  7. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστω πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 (Να μια από τις προσθήκες που δεν έβαλα) Το χεκίμ σώζεται στο επίθετο Χεκίμογλου. Το άλλο τουρκικό, ταμπίμπ ή κάπως έτσι, για τον γιατρό, που κι αυτό αραβικό είναι, έχει αντιστοιχο στη γαλλική αργκό, toubib

    5 Ε, αυτό πειραχτικό είναι

    6 (Κι αλλη προσθήκη που δεν έβαλα) Ο κομπογιαν(ν)ίτης μας παιδεύει λίγο με την ετυμολογία του γι αυτό και δεν έγραψα στο άρθρο. Από το κομπώνω = εξαπατώ, πιθανώς. Αλλά μάλλον δεν έχει σχέση με τα Γιάννενα.

  8. # 1

    Στον Λίβανο το προφέρανε χακίμ, ήξερα την οικογένεια και το ερμηνεύανε γιατρός, το έχουμε ξανασυζητήσει. Πάντως εκείνες τις εποχές πιστεύω πωςπερισσότερο υπήρχε η έννοια του μορφωμένου (ποιητή, μουσικού, μαθηματικού, ιατρού κ.λ.π.) παρά η εξιδίκευση.

  9. dryhammer said

    Καλημέρα!

  10. Αγγελος said

    O Arzt σε στέλνει στην Apotheke. Είπαμε, όλα από μας τα πήρανε!
    Ένα που δεν πήρανε από μας είναι ο Σλάβος lekarz, από γερμανική ρίζα που επιζεί στα σημερινά αγγλικά ως leech = βδέλλα!

  11. dryhammer said

    και στα τούρκικα…

    (ο Πάππους μου -γενν. 1881 Τσεσμέ- μου το τραγουδούσε στα γόνατά του, ένα κουπλέ ελληνικά ένα τούρκικα – εγώ γενν. 1964 εκείνος πέθανε 1969 -)

  12. atheofobos said

    Δεν είναι βέβαια περίεργο πως οι γιατροί και οι δικηγόροι είναι τα δύο επαγγέλματα που οι άνθρωποι καταφεύγουν, χωρίς ευχαρίστηση, όταν τους έχουν ανάγκη.
    Για τον λόγο αυτό και υπάρχουν αρκετά αποφθέγματα που σχετίζουν αυτά τα δύο επαγγέλματα όπως πχ του Schopenhauer:
    Ο γιατρός βλέπει τον άνθρωπο σε όλη του την αδυναμία. Ο δικηγόρος σε όλη του την κακία. Και ο θεολόγος σε όλη του τη βλακεία.
    Αλλά και του γιατρού Τσέχωφ:
    Οι δικηγόροι είναι το ίδιο με τους γιατρούς. Η μόνη διαφορά είναι ότι οι δικηγόροι μόνο σε ληστεύουν, ενώ οι γιατροί σε ληστεύουν και σε σκοτώνουν.
    Αλλά υπάρχει και η σωστή διαπίστωση, ήδη από την εποχή του Πλάτωνα πως:
    Δεν υπάρχει πιο ακριβής ένδειξη κακής οργάνωσης της πολιτείας, από την αφθονία γιατρών και νομικών.
    Γεγονός που διαπιστώνει και ο Βολταίρος:
    Οι πολλοί νόμοι σε μια χώρα είναι, όπως οι πολλοί γιατροί, σημείο αδυναμίας κι αρρώστιας.

  13. dryhammer said

    12. Γι αυτό είπαν να αφήσουν τα νοσοκομεία χωρίς γιατρούς. Για να γίνουμε οργανωμένη -επιτέλους- πολιτεία…

  14. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    > Τον νεαρό και άπειρο γιατρό τον λέμε γιατρουδάκο, ενώ ο κατεξοχήν μειωτικός όρος για τον κακό γιατρό είναι κομπογιαννίτης, που κανονικά σημαίνει τον εμπειρικό γιατρό αλλά και τον αγύρτη που εξαπατά τους ασθενείς, τον ψευτογιατρό. Μπορούμε επίσης να τον πούμε αλμπάνη, λέξη που κανονικά σημαίνει κτηνίατρος-πεταλωτής, ή, απλώς, χασάπη.

    Προτείνω τον διαφανούς ετυμολογίας τύπο κτεινίατρος.

    Το γιατρό και το σπετσέρη με τα φάρμακα στο χέρι.

  15. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    12 Υπάρχει και το ρητό που λέει πως οι γιατροί είναι οι πλέον προνομιούχοι επαγγελματίες. Η φήμη διακηρύσσει τις επιτυχίες τους και η γη σκεπάζει τα λάθη τους.

  16. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    Ἡ προσφώνηση «γιατρέ (μου)», σὲ παράνομες χαρτοπαικτικὲς λέσχες παλιότερα, προσέδιδε κῦρος στὸν ἀποκαλούμενο, ἀλλὰ καὶ στὴ λέσχη.

    Κατὰ τὸν Τσιφόρο, ὑπῆρχαν δὺο κατηγορίες τέτοιων «γιατρῶν»:

    – Οἱ σοβαροί, εὔποροι χαρτοπαῖκτες, οἱ ὁποῖοι μπορεῖ νὰ ἦταν γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, γενικῶς ἄτομα κάποιου κύρους.

    – Οἱ γιαλαντζί, εὐπαρουσίαστοι ἀβανταδόροι, ποὺ παίζουν μὲ λεφτὰ τῆς λέσχης γιὰ νὰ προσδώσουν κῦρος στὸ κατάστημα.

  17. dryhammer said

    0 . > …είναι λέξη αρχαία, ομηρική μάλιστα…

    Εν αναμονή του Μηνά Χατζηχρήστου, που θα βρει πως, πρωτοεμφανίζεται στο δίσκο της Φαιστού, και ουδείς (εκ των μπλαμπλαμπλα.. κλπ) ετόλμησε να ερευνήσει και να διορθώσει…

  18. Παναγιώτης K. said

    Εγώ θα έγραφα χειρουργός ( ή χειρούργος) για να εκφράσω την προτίμησή μου αλλά και την προτίμηση των ίδιων των γιατρών και όχι χειρούργος (ή χειρουργός). 🙂

    Η κατάρα στην πλήρη της μορφή είναι: «Στους γιατρούς τους δικηγόρους να τα δώσεις».

    Θυμίζω δύο ονόματα γιατρών τότε: Νώντας Σακελλαρίου και Πέτρος Κόκκαλης.

  19. leonicos said

    που έχει επιβιώσει στα ιαματικά λουτρά

    γιατί, η ίαση είναι ιατρικός όρος; μην το παρακάνουμε με τη δημοτικιά. Σε όποιον και να πεις ίαση καταλαβαίνει τι σημαίνει. δεν χρειάζεται να εις θεραπεια.

    Άμα ξέρει όνο το γιατριά… εντάξει. παίρνει και ματζουνια να γιατροπορευτει

  20. leonicos said

    γιατρίνα, γιάτρισσα, γιάτραινα, γιατρέσσα.

    έχω ακούσει με τ’ αφτια μου στο Αμύνταιο, στρατιώτης, γιατράβα. το έλεγε άντρας γύρω στα 40

    σίγουρα το έχω ξαναπεί εδώ. έχω ακόμα τη φωνή του στ’ αφτια μου. τόση εντύπωση μού έκανε

  21. skolotourou said

    Καλημέρα. Λοιπόν αυτό με το «ιατρός» και το κύρος θα ήθελα να σχολιάσω. Στη σχολή μας έλεγαν ότι είναι απαράδεκτο να μας λένε «γιατρούς» με γ, όπως και τους χειρουργούς να τους λένε «χειρούργους» (κατά το κακούργους).

    Το αποτέλεσμα αυτών των διδαχών είναι ότι πολλοί γιατροί παρεξηγούνται (μέσα τους) αν τους πείτε Γιατρούς και θέλουν να τους λέτε «ιατρέ» (κάτι που φυσικά δεν κάνει κανείς). Οσο για το «χειρούργος» ας μην σχολιάσω σε πόσες ιατρικές συζητήσεις έχω παρευρεθεί και πόσο τονίζουν ότι τους εκνευρίζει.

    Κι εγώ, για να πω την αλήθεια, χρειάστηκα κάποιο χρόνο εκπαίδευσης (μέσω συζητήσεων του ίντερνετ) για να μπορώ να λέω «γιατρός». Το «χειρουργός» έμαθα πια να το τονίζω στη λήγουσα.

  22. Costas X said

    Καλημέρα !

    «Αντίστοιχα του δόκτορα υπάρχουν στις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες…»
    «Ντοτόρος» και στα Επτάνησα.

    «…μειωτικός όρος για τον κακό γιατρό είναι κομπογιαννίτης […] αλμπάνης»
    Για τον κακό γιατρό έχω ακούσει και τη λέξη «σκιτζής».

    Από τις περίεργες ειδικότητες «πρακτικών» γιατρών, ο πλανόδιος «γιατρός των κάλων», διασωθείς Εβραίος στην μεταπολεμική Κέρκυρα.

  23. leonicos said

    ελληνική αρχή χωρίς να φαίνεται είναι η αγγλική surgeon,

    ΕΕΕΕΕΕΕ

    χωρίς να φαίνεται

    σε ποιανού τα μάτια;

  24. leonicos said

    η γιατρός, ΔΕΝ λέγεται. ή η ιατρός ή γιατρίνα.

    Το γιατρίνα δεν του λείπει το κύρος. είναι και τρυφερό

    τρέχει και το γιατρινούλα…. κάτι ειδικευόμενες ένα χρόνο στη χειρουργική για οφθαλμιατρικη ή αναισθησιολογία.

    πορεί κανεις να μου πει γιατι όλες σχεδον οι οφθαλμίατροι (όλες είπα) είναι κούκλες;

  25. Παναγιώτης Κ. said

    Στη Θεσσαλονίκη έμαθα και την έκφραση: Για γιατρούς μας πέρασες;
    Λέγεται όταν κάποιος πάει να μας πουλήσει κάτι και κατά την εκτίμησή μας είναι πολύ ακριβό. Υπονοείται ότι οι γιατροί έχουν την άπλετη οικονομική άνεση οπότε πληρώνουν όσα τους πουν.

    @14. Αρέσει και αυτή η εκτέλεση.

  26. spiridione said

  27. Costas X said

    Εγώ το έχω ακούσει (ή διαβάσει;) έτσι :
    «Έχε τα πόδια σου ζεστά, την κεφαλήν σου κρύα,
    και την κοιλίαν χλιαρά, δια να μην έχεις χρεία.»

    Επίσης με γιατρό : «Ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα.»

    Και το «βλάχικο» που άκουσα : «Κώλος που κλάειν, γιατρό δε βάειν»
    (κάπως έτσι η προφορά, με τα «ν» ουρανικά)

  28. Λοζετσινός said

    Καλημέρα σας
    ..Είπαμε ότι οι τύποι «ιατρός» και «γιατρός» συνυπάρχουν, αλλά στη σύνθεση, πχ σε διάφορες ειδικότητες γιατρών, η λόγια εκδοχή επικρατεί σχεδόν απόλυτα, πχ οφθαλμίατρος, παιδίατρος, κτηνίατρος, αθλητίατρος (και ο απλολογημένος αθλίατρος) κτλ. Μόνο στον οδοντίατρο έχει αισθητή παρουσία η λαϊκή παραλλαγή οδοντογιατρός, εκτός αν ξεχνάω κάποιον άλλον τύπο.

    Και βέβαια ξεχνάς τον βικογιατρό!

    Ο δάσκαλος και συγγραφέας Κώστας Λαζαρίδης που γεννήθηκε και έζησε στο Κουκούλι, συνέλεξε από την ευρύτερη περιοχή του Δρυμού, 1240 διαφορετικά είδη φυτών και βοτάνων, τα οποία ανήκουν στις 96 από τις 149 οικογένειες φυτών παγκοσμίως. Τα φυτά τα οποία είναι τοποθετημένα σε ειδικές προθήκες, φέρουν την λατινική τους ονομασία και έχουν ταξινομηθεί σε οικογένειες. Επίσης, εκτίθενται και προσωπικά αντικείμενα του Κώστα Λαζαρίδη ,όπως ο βοτανοσυλλέκτης με τον οποίο μετέφερε τα βότανα ώστε να μην καταστραφούν.Ωστόσο, σε ενημερωτικό έντυπο του Φορέα Διαχείρισης επισημαίνεται χαρακτηριστικά: «Να θυμάστε ότι, στην περιοχή του Εθνικού Πάρκου, φύονται πολλά φαρμακευτικά φυτά, τις ιδιότητες των οποίων γνώριζαν και χρησιμοποιούσαν ανέκαθεν οι κάτοικοι της περιοχής και ιδιαίτερα οι περίφημοι πρακτικοί γιατροί, οι λεγόμενοι βικογιατροί, που πάντα συνέλεγαν τα φυτά με μέτρο και γνώση γι’ αυτό διασώθηκαν έως τις ημέρες μας.

    Ο καλύτερος γιατρός αν κάποιος έσπαγε χέρι, πόδι κλπ ήταν μέχρι πριν 35-40 χρόνια ο παπάς από τη Λαγάτρα (χωριό των Ιωαννίνων) Πρακτικός και αποτελεσματικός.
    Όλοι έλεγαν θα πάμε στον παπά στη Λαγάτρα.να μας γερέψει.

  29. leonicos said

    Μια άλλη έμμετρη παροιμία συμβουλεύει:

    ένα μήλο την ημέρα το γιατρότον κάνει πέρα

    μπορείτε να αντικαταστήσετε το μήλο με όποιο φρούτο θέλετε, εκτός από τις φράολες, τα κεράσια και τα μουρα. ίσως και κάποια άλλα, εκει χρειάζεται μισόκιλο

    Μερικά όμως κάνουν τον γιατρό πέρα αλλά τη βγάζεις στην τουαλέτα όλη μέρα

  30. leonicos said

    21 Skolotourou

    Χαίροαι που σε βλέπω γραπτώς συνάδελφε

    Ίσως σε απογοητεύσω λίγο

    Το ι-α-τρος είναι λόγια προφορά. αλλά το θεωρω απίθανο οι αρχαίοι έλληνες να πρόφεραν /ia/ οταν θα μπορούσαν κάλιστα να προφέρουν /ya/.
    Και γι να σε παρηγορησω. Όλα τα περί την αρχαία ελληνική προφορά είναι υποθέσεις. Οπότε πιστεύουμε ό,τι προτιμάμε

    Α! και κάτι άλλο. Εμένα, αν με πεις χειρούργο δεν θα μου κακοφανεί. ήμουν αρκετα καλός στη δουλειά μου, οπότε δεν κινδύνευσα να με εξομοιώσουν με κακούργο!!!

  31. Pedis said

    Ωραίο άρθρο και πλήρες για την έκτασή του.

    Όμως, παρατηρώ ότι παίρνεις πιο μετριοπαθή στάση για τους έμφυλους τύπους

    Ωστόσο, ακριβώς επειδή οι έμφυλοι αυτοί τύποι αναφέρονται ακριβώς στην εμπειρική ιατρική, οι σημερινές γυναίκες που ασκούν την επιστημονική ιατρική προτιμούν, όχι παράλογα, τον επίκοινο τύπο, η γιατρός, και ακόμα καλύτερα, η ιατρός, που φαίνεται να έχει και περισσότερο κύρος.

    απ’ ό,τι μας έχεις συνηθίσει στο ιστολόγιο.

    Το έχουμε ξανασυζητήσει και ψιλοδιαφωνήσει. Προσωπικά, προτιμώ τους έμφυλους τύπους για τους οποίους δεν υπάρχει η παραμικρη υποψία ότι στη συνείδηση του μαλάκα του κοινού δεν μειώνουν το κύρος της γυναίκας επαγγελματία (οπότε και προτιμώ: η γιατρός, η πρόεδρος, η βουλευτής αντί η γιατρινα, προεδρίνα, βουλευτίνα) εκτός κι αν και όταν ένα δυναμικό κομμάτι γυναικών επιβάλλει κάτι άλλο.

  32. Παναγιώτης Κ. said

    Ο Ιπποκράτης ήταν ένα από τα δύο παραδείγματα που χρησιμοποιούσα όταν ήθελα να μιλήσω στους μαθητές περί επιστημονικής σκέψης. (Το άλλο ήταν ο Ευκλείδης).
    Έλεγα λοιπόν ότι ο Ιπποκράτης, εννοούσε να ασκεί την ιατρική χωρίς αναφορές σε υπερφυσικές δυνάμεις και μαγείες…

    Για τους γιατρούς…
    Παρακαταθήκη από κάποιον μακαρίτη.
    «Ξέρεις τι σπουδαίο πράγμα είναι ο γιατρός; Σου παίρνει τον πόνο».
    Και αναφερόταν σε επώδυνη εμπειρία του πριν πενήντα χρόνια.
    Σήμερα, σχεδόν γίνονται θαύματα!

  33. leonicos said

    Όπως ξέρετε το πλήρωσα ακριβά

    Παντρεύτηκα τη Φωτεινή

    Σενεπεια μεγάλου χειρουργείου του αδελφού της από τροχαίο, την κακόσημη μέρα που βγήκε ο Μητσοτακης πατήρ πρωθυπουργός

    Πώς κατάφερα αυτή η παράταξη να βγάλει πρωθυπουργους αυτους που τη φτύνανε…..

    αυτή την απορία δεν θα μου τη λύσει κανείς

    θα ου πεις… κι εσύ μ@@@@ στο ΚΚΕ ήσουνα. Και δεν πέρασες καν από Κνίτης!

    Ναι, αλλά η ιδεολογία…. που θα έλεγε και ο Γς

  34. sarant said

    21 Γεια σου Σοφία, ευχαριστώ για τη μαρτυρία!

    22 Ναι, σωστά, βέβαια ο σκιτζής λέγεται και για πολλούς άλλους αδέξιους επαγγελματίες

    27 Κώλος κλασμένος, γιατρός χεσμένος -στο πιο αθυρόστομο.

  35. leonicos said

    14 ο σπετσιέρης που ακούγεται στο τραγούσι είναι ο φαρμακοποιός

  36. Να σημειώσουμε ότι οι γιατροί γράφουν σε άπταιστα ιατρογλυφικά
    και ότι ο ιατρός / γιατρός έχει πάντα ιατρείο, αλλιώς πάει ο νους μας στο πονηρό.
    καλημέρα και καλή εβδομάδα

  37. leonicos said

    34 Κώλος κλασμένος, γιατρός χεσμένος -στο πιο αθυρόστομο.

    πάει και αντίστροφα

  38. ΚΑΒ said

    Διαβάζω:

    Αρχική ονομασία οδοντιστής από γαλλικό dentist. O Kοραής πρότεινε οδοντοϊατρός που έγινε οδοντίατρος αποφεύγοντας έτσι τη χασμωδία και με ορθότερον τονισμό.Με εξαίρεση το οδοντογιατρός τα άλλα σύνθετα με γιατρός έχουν μειωτική σημασία:τρελογιατρός, ψευδογιατρός.

  39. leonicos said

    24 Και ο Βλάχος, ο ΜπαρμπαΘεἆνάσης, που τον είχα γνωρίζει.

    Ακόμα η στάση Βλάχου λέγεται στον άξονα Ν. Φιλαδέλφεια Κουκουβάουνες

  40. leonicos said

    8 Τζι

    τον Λίβανο το προφέρανε χακίμ

    χακί σημαίνςι σοφός. ο γιατρός εβραϊκά είναι rofe»h και η Ιατρική refu»ah από το ρήμα rafa»a όπου » άιν

  41. ΚΩΣΤΑΣ said

    Να μην ξεχάσουμε και τον κομπογιαννίτη καλόγερο πάτερ Γυμνάσιο

    «Άμπλαστρα πάρτε από μένα
    ευλογημένα και φτηνά,
    ένα κοτόπουλο το ένα
    ή φρέσκα αυγά σημερινά
    μα επειδής εγώ νηστεύω,
    τα θέλω Σαρακοστιανά»

    https://kithara.to/stixoi/NDQ5MDQzMDgz/pater-gymnasios-markopoulos-giannis-lyrics

  42. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  43. Jiannis Xristopulos said

    24 Leonicos

    στην τελευταία ερώτηση: «πορεί κανεις να μου πει γιατι όλες σχεδον οι οφθαλμίατροι (όλες είπα) είναι κούκλες;»

    μια βιαστική απάντηση θα ήταν :
    μήπως όποιος προσφεύγει σ΄αυτές έχει κάποιο πρόβλημα όρασης;

  44. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Γιατρό λέγανε και το δεκαχίλιαρο, που είχε απ’ τη μια τον Παπανικολάου κι απ’ την άλλη τον Ασκληπιό. Χαρτί υγείας δλδ.

  45. Costas X said

    34. > 22.

    Ναί, έχετε δίκιο, και παρότι το «σκιτζής» μου ακούγεται τούρκικο (από που να βγαίνει άραγε;), λέγεται και στην Κέρκυρα (επικοινώνησα με τη μάνα μου πριν λίγο!). Ίσως να το έφεραν κι αυτό οι Μικρασιάτες, μαζί με τον μπακάλη, τον μανάβη και τον χασάπη.
    Η κορφιάτικη λέξη γενικά για τον «αδέξιο επαγγελματία» ήταν «τσαβατίνος», παρότι αρχικά σήμαινε μόνο «πλανόδιος μπαλωματής».

    Είπαμε το «γιατροπορεύω», θεραπεύω, κουράρω ;

  46. Νέο Kid said

    Ουδείς μωρότερος των ιατρών, εάν δεν υπήρχαν οι διδάσκαλοι!
    ( όχι όταν μας βολεύει να ξεχνούμε τη λαϊκή σοφία! …)

  47. Κόκκινος Πλανήτης said

    Καλημέρα,
    Στη Θράκη υπάρχει και ο λαϊκός όρος μαμογιατρός = μαιευτήρας.
    Και μην ξεχνάμε μέρες που είναι:
    «Τον έσωσε ο θεός» αλλά «τον φάγαν οι γιατροί»

  48. nikiplos said

    Καλημέρα

    Ντοτόρος στα επτάνησα, χασάπης στην αργκό για τους χειρουργούς.
    Να μην ξεχάσουμε και τις αστείες ρεκλάμες όπως «ο γιατρός των ελαστικών» ή «ο γιατρός της πείνας».

    Στο ΕΜΠ είχαμε έναν συμφοιτητή που είχε έφεση και πέραση στο ωραίο φύλο και τον προσφωνούσαμε γιατρό. Γενικώς δεν ήταν άδωνις, όμως είχε τον τρόπο του και την πειθώ του.

  49. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    45
    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%83%CE%BA%CE%B9%CF%84%CE%B6%CE%AE%CF%82&dq=

  50. ΚΑΒ said

    το γιατρουδάκι γράφτηκε;

  51. Κιγκέρι said

    Κώλος άκλαστος γιατρός χεσμένος, δε θάπρεπε να είναι κανονικά; Αφού το πρώτο πράγμα που ρωτάνε μετά από επεμβάσεις είναι ακριβώς αν λειτούργησε το έντερο (πιο κομψά: Αεριστήκατε;)

  52. ΓιώργοςΜ said

    45, 49 Εσκί= παλιό (Εσκί Σεχίρ, πχ)

    Στο γραφείο κολλήσανε το «γιατρέ» σε ένα συνάδελφο όταν πήρε το διδακτορικό του, και του έγινε παρατσούκλι. Όταν πήρα κι εγώ το δικό μου, άρχισα να τον λέω «συνάδελφε» 🙂

  53. ΓιώργοςΜ said

    51 Αυτό εξαρτάται από τη μεταβατικότητα της μετοχής, Γιατρός χεσμένος από τον ασθενή νοείται εδώ, όχι γιατρός που ανησυχεί για την επιτυχία της επέμβασης (σύνδεση με το χτεσινό άρθρο)

  54. 51 Δεν εννοούν χεσμένος απ’ το φόβο, αλλά ότι τον χέζεις το γιατρό 🙂

  55. ΓιώργοςΜ said

    Ξέχασα να γράψω το «ραδιούργος», ειδικότητα του μπαμπά της Μαντάμ Σουσούς.

  56. Νέο Kid said

    Να θυμίσω ότι οι πρακτικοί Άραβες γιατροί που έκαναν «Αλ Τζαμπρ» (αποκατάσταση σπασμένων οστών , βγαλμένων ώμων κλπ) λεγόταν Αλτζεμπρίστας (Ναι. Η άλγεβρα ήταν αρχικά ιατρικός όρος). Έτσι τους αναφέρει ο Θερβάντες στο Δον Κιχώτη .

  57. Χειρούργο τον έμαθα και χειρούργο θα τον λέω κι ας ουρλιάζει. Σιγά μη σηκωθεί κι ο Λυκούργος απ’ το μνημείο του και μας πει να τον λέμε Λυκουργό !!

  58. ΓιώργοςΜ said

    Οι συνάδελφοι που ασχολούμαστε με την ιατρική τεχνολογία, την προσφώνηση «γιατρέ» την έχουμε (είχαμε τουλάχιστον) για μειωτική μεταξύ μας. Δεν ξέρω πόσο έχουν αλλάξει τα πράγματα, αλλά οι γιατροί ήταν από τους πιο τεχνοφοβικούς κλάδους πριν από μερικά χρόνια, τεχνολογικά αναλφάβητοι.

    (τι έγινε, πολλά σχόλια μαζεμένα, Λεώνικο έπαθα;) 🙂

  59. atheofobos said

    36
    Να σημειώσουμε ότι οι γιατροί γράφουν σε άπταιστα ιατρογλυφικά

    Το καταπληκτικό είναι πως οι περισσότεροι φαρμακοποιοί καταφέρνουν και τα αποκρυπτογραφούν!
    Τις ιδιαίτερα κακογραφημένες συνταγές της μάνας μου οι φαρμακοποιοί της περιοχής τις διάβαζαν χωρίς πρόβλημα. Πάντως είχαν στείλει την ασθενή πίσω, γιατί ήταν γυναικολόγος, προς αποκρυπτογράφηση, μόνο φαρμακοποιοί από μακρινά φαρμακεία.

    Προσωπικά ήμουνα τυχερός, ως ιδιαίτερα και εγώ κακογράφος να έχω γραμματέα, από 18 χρονών βέβαια, που δεν είχε κανένα πρόβλημα στο να διαβάζει τα γραπτά μου. Μάλιστα υπήρξαν φορές που κατέφυγα σε αυτήν να μου πει τι έχω γράψει σε κάποιο παλιό χειρόγραφο!
    Πάντως ο Σοπενχάουερ έχει πει σχετικά το αμίμητο:
    Οι γιατροί έχουν δύο διαφορετικούς γραφικούς χαρακτήρες: έναν τρομερά δυσανάγνωστο για τις συνταγές και έναν καθαρό και ευανάγνωστο για τους λογαριασμούς τους.

  60. Κιγκέρι said

    Για μένα, το «η γιατρός» λέγεται άνετα, αλλά δεν γράφεται, τουλάχιστον όχι επισήμως, πχ σε μια γνωμάτευση, ενώ το «η ιατρός» γράφεται αλλά δεν λέγεται. Τώρα που το ξανασκέφτομαι, το ίδιο συμβαίνει και στο αρσενικό.

    Τα γιατρίνα, γιατρέσσα, μού φαίνεται ότι έχουν μια υποτιμητική χροιά, ειδικά το γιατρέσσα που μοιάζει με το μαιτρέσσα. Το γιάτρισσα, κατά το μάγισσα, παραπέμπει σε κάπως πρωτόγονη, εμπειρική, σαμανική θα έλεγα ιατρική.

  61. Μπιρπανάγος said

    Προκύπτει ένα καίριο ερώτημα: Να μάς πεί ο κύριος Νίκος γιατί απέκρυψε από τους αναγνώστες της «Αυγής» την πιό γνωστή αρχαιοελληνική παροιμία για τους γιατρούς, που πρωτοκαταγράφει ο Αθήναιος στους «Δειπνοσοφιστές» (180 μ.Χ.) και επαναλαμβάνουν αρκετοί μεταγενέστεροι συγγραφείς με πρώτο και καλύτερο τον ελληνομαθέστατο Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης Ευστάθιο (1115 – 1196) που την σχολιάζει απολαυστικά στον 3ο τόμο των Σχολίων στην Ιλιάδα:

    «Ει μή ιατροί ήσαν, ουδέν αν ήν των γραμματικών μωρότερον»,

    που σημαίνει: «Αν δεν υπήρχαν οι γιατροί, ουδείς θα ήταν πιο ηλίθιος από τους δασκάλους»!..

    Η απάντηση στο ρητορικό αυτό ερώτημα είναι απλή: Ο κ. Σαραντάκος απέκρυψε την δημοφιλέστατη παροιμία για τους μωρούς ιατρούς και γραμματικούς, επειδή η συντριπτική πλειοψηφία των γιατρών και των δασκάλων σήμερα στην Ελλάδα είναι κάθε λογής μπολσεβίκοι. Μιά απλή ματιά στα αποτελέσματα των εκλογών τους, πείθει και τον πλέον δύσπιστο.

    ΥΓ: Χρειάστηκαν δύομισυ ολόκληρες ώρες από την ανάρτηση του παρόντος άρθρου, για να φιλοτιμηθεί ο σχολιαστής Νεογίδιος να μάς θυμίσει (αλλοιωμένη, εννοείται, και χωρίς βιβλιογραφία, καθότι παντελώς ανελλήνιστος…) στο σχόλιο 46 την περίφημη αυτή παροιμία.
    Παρακαλώ τον διακεκριμένο χειρούργο ιατρό και πιστό Μάρτυρα του Ιεχωβά κ. Λεώνικο και τον κρυφομπολσεβίκο δημοδιδάσκαλο κ. Κουβάτσο να βγούν και να μάς πούν πώς βγήκε αυτή η αρχαιοελληνική παροιμία για την ανήκουστη μωρία των ιητρών και των γραμματικών

  62. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Ὅταν ἀκούω μπιραλλάχπανὰγ
    ὁ νοῦς μου πάει στὸ μπάνιο. 😉

  63. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    Με προλάβατε για τον σκιτζή και για τον χεσμένο γιατρό.

    62 Ολόιδιο σχόλιο έχει η μαρμάγκα από τη Νεφέλη. Ο Μπιρπανάγος πάει να τη συναντήσει.

  64. Κιγκέρι said

    54:
    Ααα! 😲

  65. ΓΤ said

    (Έχουν ανοίξει τα στοιχήματα για το Νόμπελ Ειρήνης, και βλέπουμε τον Τσιόδρα σε απόδοση 150… https://en.stoiximan.gr/match-odds/nobel-peace-prize-2020/5102393/)

  66. α. Χειρότερο από τον «χειρούργο» ήταν στα αυτιά μου η επίκληση «κυρία ιατρός», αντίστοιχη με το «κυρία πρόεδρος».

    β. Ανέκαθεν, κατά την λαϊκή αντίληψη, επιστήμονες (και ιδανικοί γαμπροί) είναι μόνον δύο: γιατροί και δικηγόροι. Διόλου τυχαίο που οι σχετικές πανεπιστημιακές μας σχολές δεν εξαρκούν για να καλύψουν την ζήτηση, ενώ η αναλογία γιατρών και δικηγόρων προς τον γενικό πληθυσμό είναι πολύ μεγαλύτερη σε σύγκριση με άλλες χώρες. .

  67. Jane said

    Δεν είδα, αν αναφέρθηκε και ο όρος παραϊατρικός , ως βοηθητικό προσωπικό των γιατρών πχ ακτινολόγοι, φυσιοθεραπευτές (ή φυσικοθεραπευτές; ) κλπ. που είναι εξίσου πολύτιμοι στο δημόσιο σύστημα υγείας, γιατί δυστυχώς πολλά κέντρα υγείας διαθέτουν τα μηχανήματα αλλά πώς να δουλέψουν χωρίς ειδικούς;

    Ωραίο άρθρο, κ. Σαραντάκο.

    Υγ.
    Αυτός ο καλικάτζαρος τόσο χρόνο που αφιερώνει για να γράφει ξινίλες και να βρίσκει μύρια ονόματα είναι πια η γραφική μασκότ του ιστολογίου. Ενώ θα μπορούσε να προσθέτει πληροφορίες χωρίς τις εξυπνάδες του.

  68. spiridione said

    Από τον Μ. Τριανταφυλλίδη
    Θ’ απορήση ίσως κανείς που ακόμη και γιατροί, μαθητές του Aσκληπιού και του Iπποκράτη, βρίσκονται ανακατεμένοι με τους κρυφογλωσσίτες, όπως απορούσα και εγώ μια φορά, όταν είχα την ευκαιρία να μυηθώ μια νυχτιά στη Δουμνίστα της Δωρίδας από ένα περιφερόμενο εμπειρικό γιατρό από τον Tέρνο για την κρυφή τους γλώσσα. ‘Ισως θα ήθελε κανείς να εξηγήση τη μυστική γλώσσα των γιατρών από την επιθυμία τους να μην καταλαβαίνη ο άρρωστος, όταν μιλούν μπροστά του για την αρρώστια. Mήπως δε χρησίμευαν άλλοτε τα λατινικά για τον ίδιο σκοπό;

    Για τη γλώσσα των γιατρών της Eυρυτανίας, που συγγενεύει με τα κραβαρίτικα, είναι δύσκολο να το πιστέψωμε. Mα και για τους γιατρούς από τα Zαγοροχώρια της Hπείρου δε μοιάζει να ήταν αυτός ο κύριος λόγος. Ξέρομε βέβαια φράσεις ανεπίληπτες επαγγελματικές, καθώς πώς πουλεύει ο κορωμένος; ‘πώς πάει ο άρρωστος’; ως τη σκοτεινή τουφεκώνει ‘ως τη νύχτα θα πεθάνη’, τι γράζει; ζου; ‘τι έχει; πυρετό;’ βίζιωσε τι σαχλαμάρα έχει ο γκοτ ‘κοίτα τι αρρώστια έχει ο άνθρωπος’, τον γκριτσίζουν τα πατούμενα ‘του πονούν τα πόδια’, σούφρωσέ του το μπαλαμάρι ‘πάρ’ τον από το χέρι’. Aνεπίληπτο είναι χωρίς άλλο και το μπάνισε πάτσο ‘κάμε συμφωνία’, όχι όμως το πούλεψε, μας άνθισε ο σαρέλης ‘φεύγα, μας ένιωσε ο γέρος’. Eπιδέξιοι και περίφημοι για τη χειρουργική τους προπάντων, ταξίδευαν άλλοτε συχνά σε καραβάνια με άλλους, ομότεχνους ή όχι, σε όλη την παλιά Tουρκία, και κάθε που έφταναν σ’ ένα χωριό αναγγέλονταν οι ίδιοι ή με τελάλη, με τις φωνές: «Γιατρός καλός», «γιατρικά καλά», «ζωή πουλώ», «έφτασε ο μεγάλος γιατρός», «ήρθε ο μεγάλος γιατρός», «ο μεγάλος χειρουργός».

    ‘Ηταν οι επιλεγόμενοι καλογιατροί και βικογιατροί, που ξεχωρισμένοι φαίνεται, σε δύο τάξεις, τους εξοχωτάτους και τους παρακατιανούς, αποτελούσαν είδος αδελφότητας, όπου από πατέρα σε παιδί μεταβίβαζε ο καθένας τα γιατροσόφια του και τα πορίσματα της εμπειρίας του, αλλά και διάφορα φλιτούρια (χαρτιά) και μαγικά ξόρκια. Tα κομπογιαννίτικά τους συγγενεύουν με άλλες κρυφές γλώσσες, και ακόμη και οι διάφορες ονομασίες των γιατρών αυτών δεν τους δείχνουν πολύ παστρικούς: τζουχάρηδες ίσως να μην τους εκθέτη, αλλά το ματσουκάδες φαίνεται πως συνωνυμεί με το αγύρτες (ματσουκάρης έχει αυτή τη σημασία σε άλλη συνθηματική γλώσσα)· και το άλλο τους όνομα, καταφιανοί, όποια και να ήταν η ετυμολογία του, ξέβαψε άσχημα, αφού το καταφιανίζω πήρε τη σημασία όχι μόνο ‘κάνω το γιατρό’, παρά και ‘κοροϊδεύω’. Aκόμη για το κομπογιαννίτης η πιο πιθανή ετυμολογία είναι πως έρχεται από το αοριστικό θέμα γιάν + ω του γιαίνω ‘γιατρεύω’, και με πρώτο συνθετικό το μεσαιωνικό κομβώνω ‘ξεγελώ’ («ηπάτησε πολλούς και εκόμβωσε πολλούς», Mαλάλας A’ 395), κομβωτής απατεώνας, κομβολύτης για λωποδύτες. Kομπογιαννίτης λοιπόν σημαίνει ψευτογιατρός, αγυρτογιατρός.
    http://www.komvos.edu.gr/glwssa/odigos/Thema_a9/a_9_k_17.htm

  69. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    68 ωραίο λυγξ αυτό.

  70. mitsos said

    Καλημέρα

    Χωρίς πολλά λόγια το χειρότερο επάγγελμα Απορώ που οι περισσότεροι πιστεύουν ακόμη σε ένα επίπλαστο μύθο πως η οικονομική αμοιβή και το κοινωνικό κύρος μπορεί να αντισταθμίσουν τα άγρια βιώματα της καθημερινής μάχης με την παρακμή και τον θάνατο. Ασυζητητί στο άλλο άκρο της επιλογής του επαγγέλματος του Δασκάλου.

    Δεν ξέρω αν ο ιατρός είναι θεράπων με την έννοια ότι βοηθά την αυτοΐαση αλλά η σημαντικότερη απορία μαυ είναι λεξιλογική :
    Το άρθρο δεν θα έπρεπε να διευκρινίσει τις όποιες συσχετίσεις των λέξεων ιατρός / ιός / ίον( δηλητήριο ιοβόλου όφεος διαβολικού και συμβολικού ) ;;

  71. ΣΠ said

    65
    Και ο Τραμπ σε απόδοση 30…

  72. Γιάννης Μάττος said

    Κι ακόμα, όπως είχε πει σε μια ομιλία του ο Βασίλης Φίλιας στη Λάρισα, μιλάγανε για τον Μπαλζάκ, και λέει ‘Α ο Μπαλζάκ? Μεγάλος χειρούργος!’ εννοώντας ότι έκανε βαθιές τομές!!!

  73. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    60 >>το γιατρέσσα που μοιάζει με το μαιτρέσσα.
    Στη Σαλονίκη η φίλη μου πάντα γιατρέσσα θα πει για τη γιατρό , μάλλον δεν το χουμε συνηθίσει οι κατωμερίτες 🙂

    Γιάτρουσα έλεγαν οι παλιοί μου στην Κρήτη
    Γιατρικούλια τα παταφάρμακα
    Γιατρικουλεύω, γιατροπορεύω

    Μαντινάδες πολλές, πάαρα πολλές καθότι ο έρωτας είναι πληγή, λαβωματιά , χτύπημα, ρίγος, αντάρα, αρρώστια του θανατά, κεραυνός, ντέρτι, πυρετός, μαχαιριά, σφαίρα κ.ο.κ και γιατρός ,το σκοτεινό αντικείμενο του πόθου.
    (Και βέβαια εμπνέουν και οι κυριολεκτικοί γιατροί.)
    Ενα ζευγάρι, των άκρων:

    Ποτέ παρέα με παπα
    και με γιατρό μην κάνεις
    ο ένας θέλει να πονείς
    κι ο άλλος να ΄ποθάνεις

    Επέρασε, εχαιρέτηξε,
    εγέλασε και φεύγει
    θε μου ένα πράμα τόσο απλό
    πόσες πληγές γιατρεύγει

  74. ΣΠ said

    Όλα από εμάς τα πήρανε:
    medicine λατινικά:medeor εκ του μέδομαι, μήδομαι=σκέπτομαι πράττω επιδεξίως, μέδω=φροντίζω, μεδέων=προστάτης
    https://douridasliterature.com/glossa2.html

  75. spiridione said

    Εδώ μπορείτε να δείτε την ζακυνθινή Κωμωδία των Ψευτογιατρών (σε όχι πολύ καλό ήχο) του Σαβόγια Ρούσμελη. Είναι η πιο παλιά, σωζόμενη, κωμωδία της νεοελληνικής δραματουργίας (1745).
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%B1%CE%B2%CF%8C%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CF%82_%CE%A1%CE%BF%CF%8D%CF%83%CE%BC%CE%B5%CE%BB%CE%B7%CF%82

  76. # 66

    Στα χρόνια μου η επιλογή των σπουδών τις περισσότερες φορές ήταν των γονιών που με τα δικά τους κριτήρια διαμόρφωναν το (πιθανότατα άσχετα με την θέληση του και πιθανόν δυστυχισμένο) μέλλον του παιδιού τους. Ετσι η «αντιπαροχή» είχε ανάγκη από πολιτικούς μηχανικούς (στην πράξη εργολάβους έφιαχναν αλλά οι γονείς δεν έδιναν σημασία) και ήταν η προτίμηση για όσους τα πέρνανε τα μαθηματικά. Η υποβάθμιση του ρόλου του αρχιτέκτονα είναι ακόμα έντονη στις συνοικίες της Αθήνας. Αν ήταν καλός στα αρχαία και στα νέα, η δικηγορία ήταν οικονομικά η μόνη λύση με τους τότε μισθούς πείνας των δικαστών και τις άθλιες συνθήκες εργασίας φιλολόγων και αρχαιολόγων. Αν το παιδί δεν είχε κλίση πουθενά, η ιατρική ήταν μονόδρομος, άντε η οδοντιατρική αν δεν φτάνανε οι μονάδες.
    Αυτή τακτική είχε σαν αποτέλεσμα την σημερινή κοινωνία αφού η γονική πίεση οδήγησε τις κυβερνήσεις σε μαζική παραγωγή «επιστημόνων» χωρίς καμιά σύνδεση με την αγορά εργασίας.

  77. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    73

    Επέρασε, εχαιρέτηξε,
    εγέλασε και φεύγει
    θε μου ένα πράμα τόσο απλό
    πόσες πληγές γιατρεύγει

  78. LandS said

    Αυτό με τους χειρούργούς και τους χειρουργους δεν το κατάλαβα ποτέ μου. Καλύτερα δεν είναι να είσαι σίγουρος ότι κάνεις λάθος παρά να ρισκάρεις να σε διορθώσει ο άλλος.

  79. dryhammer said

    Χοιρουργός επί το έργον

  80. ΣΠ said

    Δεν νομίζω ότι στα ελληνικά λέμε δόκτωρ για μη γιατρό. Ο/Η κάτοχος διδακτορικού λέγεται διδάκτωρ, π.χ. διδάκτωρ της Νομικής. Στα αγγλικά (και σε άλλες γλώσσες) είναι doctor και το Dr. χρησιμοποιείται σαν προσφώνηση αντί του Mr./Ms., αλλά στα ελληνικά δεν το συνηθίζουμε. Η προσφώνηση για κάθε περίπτωση είναι κύριος/κυρία.

  81. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    78 Ο κανόνας είναι πως τα κακόσημα (κακούργος, ραδιούργος, πανούργος κλπ) είναι παροξύτονα, ενώ τα άλλα, τα καλά (χειρουργός, μελισσουργός, σιδηρουργός κλπ) οξύτονα.
    Ο μούργος είναι μια κατηγορία από μόνος του 🙂

  82. LandS said

    Πάντως εμείς που το μόνο πρόβλημα το έχουμε στο που βάζουμε τόνο (ξέρετε για ποιους μιλάω) πρέπει να είμαστε πολύ ευχαριστημένοι. Δείτε ένα άρθρο στο Ζουρνάλ (για τη περίπτωση) της Βασιλικής Εταιρείας Ιατρικής.

    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1420776/

    Και αναλαγιστείτε πόσο τυχεροί είμαστε. Και να ξαναευχαριστήσουμε τον Θεό που δεν μας έκανε Εγγλέζους.

  83. ΣΠ said

  84. spiridione said

    Στα αγγλικά βέβαια χρησιμοποιούν και το physician

  85. # 74

    Αυτό το μήδομαι έχει πολλές σημασίες και τα μέζεα από κεί προέρχονται, ίσως και τα μεζεδάκια- τάχουμε ξαναπεί θυμάμαι. Επίσης οι ρίζες είναι συνήθως τρία τέσσερα γράμματα, το ένα τουλάχιστον φωνήεν, δεν είναι και τόσοι πολλοί συνδυασμοί ώστε να μην υπάρχει κάτι ηχητικά κοντά σε κάποια άλλη γλώσσα.
    Από το λεξικό του Βυζάντιου μήδομαι = φροντίζω, μεριμνώ, τεχνάζομαι, επινοώ, σκέπτομαι, μελετώ, σχεδιάζω, εργάζομαι.

  86. # 81

    Γιατί ρε φίλε ; σούφαγε καμιά γκόμενα ο Λυκούρος και τον κατατάσσεις στα κακόσημα ; Επειδή οι ΑΗΠ δεν βάζανε τόνους το μόνο σίγουρο είναι ο τονισμός του Λυκούργου.

  87. atheofobos said

    81
    Μου θύμισες ένα άλλο ιατρικό κανόνα: όλα τα εις ιτις σημαίνουν φλεγμονή πχ περιτονίτις, αμυγδαλίτις,εξαρτηματίτις, ηπατίτις, ωτίτις, πλην του κοπρίτης!

  88. # 81

    Ασε που μπορεί να θυμώσουν οι Εδιμβούργοι, οι Αμβούργοι και πλαγίως ο νικοκύρης για τους Λουξεμβούργους ! Μόνο οι Αψωβούργοι σε δικαιώνουν 🙂 🙂

  89. venios said

    Αξιοσημείωτο πως τα μόνα επαγγέλματα που χρησιμοποιούβται σε κλητική προσφώνηση αντί του ονόματος είναι γιατρέ μου, παπά μου, στρατηγέ μου. Ποτέ μηχανικέ μου, μπακάλη μου, δικηγόρε μου ή φαρμακοποιέ μου.

  90. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    88 βρε τους μούργους τους Αμβούργους 🙂

  91. Πέπε said

    #68:
    > > Για τη γλώσσα των γιατρών της Eυρυτανίας, που συγγενεύει με τα κραβαρίτικα…

    Με τα κουδαρίτικα μήπως; Τα κραβαρίτικα λογικά θα πρέπει να είναι απλώς τοπικό ιδίωμα. Πώς μπορεί να σχετίζονται με μια μυστική επαγγελματική γλώσσα;

  92. Ευάγγελος said

    39 Leonicos
    Ναι, ο Βλάχος. Διάσημος στην εποχή του πρακτικός ορθοπ…δικός.
    Πρέπει να ήταν το 1962 , όταν πιτσιρικάς εγώ , μετά από ένα άσκημο πέσιμο , βρέθηκα με την δεξιά κλείδα σπασμένη στα δύο.
    Στον Ερυθρό ,μόλις ο πατέρας μου πληροφορείται ότι η αποκατάσταση περιελάμβανε χειρουργείο ,τοποθέτηση σιδερένιας λάμας κλπ
    με βάζει σ ένα ταξί και γραμμή για Κουκουβάουνες στον Βλάχο .Όταν ,με τα πολλά, ήλθε η σειρά μας ,βρίσκομαι μπροστά στον τσέλιγκα να μου ψηλαφεί τον ώμο . Δυό πράγματα θυμάμαι . Την διαταγή ..βαστάτε τον..και τον μεγαλύτερο πόνο που είχα νιώσει μέχρι τότε στην ζωή μου.
    Φασκιωμένος για ένα μήνα , πίνοντας άφθονο γάλα και τρώγοντας απαραιτήτως δύο φορές την εβδομάδα πατσά με ποδαράκια (αυτές ήταν οι οδηγίες που μας έδωσε) το κόκκαλο έδεσε κι έγινε καλά χωρίς χειρουργεία και λάμες , αλλά και χωρίς μία δραχμή ,όπως πάντοτε διηγούνταν ο πατέρας μου.

  93. Costas X said

    49. & 52. Ευχαριστώ !

    Τούρκικο λοιπόν το «σκιτζής», οπότε μάλλον οι Μικρασιάτες το φέρανε στην Κέρκυρα.
    Το ενδιαφέρον είναι ότι όπως ο «σκιτζής», έτσι και η παλιότερη ιταλ. λέξη «τσαβατίνος» σήμαινε «μπαλωματής παπουτσιών».

  94. Pedis said

    # 81, 78 – από πότε χρονολογείται αυτή η διάκριση, γνωρίζετε;

  95. Avonidas said

    Καλημέρα.

    Δεν νομίζω ότι στα ελληνικά λέμε δόκτωρ για μη γιατρό.

    Μπα, ετσι λες; Εμείς εδώ οι εν Κρακοβία πατριώτες 😉δοκτορες ετσι χαιρετιομαστε, κατά τη γνωστή σκηνή:

  96. spiridione said

    91. Όχι, κραβαρίτικά εννοεί τη ζητιάνικη γλώσσα των Κραβαριτών που ήταν φημισμένοι διακοναραίοι, ή αλλιώς μπολιάρικα. Το λέει και παραπάνω
    Oύτε θα παραξενευτούμε πως οι Kραβαρίτες διακοναραίοι τσιλίζουν τα μπολιάρικα, μιλούν τα συνθηματικά τους στο Tσιλιγράδι ή όπου αλλού τους πάει η τεμπελιά τους και… το επάγγελμά τους. Oι μπολιάρηδες αυτοί αφήνουν τα φτωχά χωριά των βουνών του Kράβαρου και σκορπίζονται στα κέντρα της Eλλάδας -άλλοτε και της Aνατολής ως τη Pωσία- για να ζήσουν, συνήθως ζητιανεύοντας. Eίναι γνωστή η φήμη πως συχνά σακάτευαν οι ίδιοι τα παιδιά τους για να προκαλέσουν πιο αποτελεσματικά την ελεημοσύνη. Aλλά τα μπολιάρικα δεν τα μιλούν μόνο οι ζητιάνοι, παρά και οι ράφτες και οι εμπειρικοί γιατροί από την Eυρυτανία.

  97. Avonidas said

    Υπαρχει κι αυτος εδώ ο Ντόκτορ:

    (Το WHO διαβάζεται και World Health Organization 😉 )

  98. spiridione said

    96.
    Οι μπολιαραίοι και οι μικροπωλητές των Κραβάρων της Ορεινής Ναυπακτίας

    Click to access %CE%9C.%20%CE%95%20%CE%92%CE%91%CE%A1%CE%92%CE%95%CE%A1%CE%97%20%CE%98%CE%95%CE%9F%CE%94%CE%A9%CE%A1%CE%91.pdf

  99. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    94 Δεν έχω ιδέα, αλλά πρέπει να είναι πολύ παλιά.

  100. 59, … ο Σοπενχάουερ έχει πει σχετικά το αμίμητο:
    Οι γιατροί έχουν δύο διαφορετικούς γραφικούς χαρακτήρες:
    έναν τρομερά δυσανάγνωστο για τις συνταγές και
    έναν καθαρό και ευανάγνωστο για τους λογαριασμούς τους. …

    Το λες και
    ασυμφωνία χαρακτήρων

  101. Μαρία said

    68
    Βάζω και το ιατροφαρμακευτικό λεξιλόγιο του ψευτογιατρού της Βαβυλωνίας http://www.ine-notebooks.org/index.php/te/article/view/84/140

    απο δώ http://www.ine-notebooks.org/index.php/te/index/view/12

  102. Με τον θαυμασμό μου για τους χειρουργούς, ο όρος
    Surgical precision
    για τις πλέον λεπτεπίλεπτες και ακριβείς επεμβάσεις
    (αν και μπορεί να αναφέρεται σε λιγότερο ευαγείς στόχους,
    όπως και η χειρουργική ακρίβεια)

  103. # 81

    ο μούργος στα τετράποδα

    κι ο σπούργος στην κατηγορία πτηνά !

  104. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Ο χρόνος είναι ο καλύτερος γιατρός

    Γιατρός στ΄ς αγάπης την πληγή
    λένε πως ειν΄ο χρόνος
    μα εμένα χρόνους και καιρούς
    με τρώει ο ίδιος πόνος

    Εις του θανάτου τσι πληγές
    βοτάνια δε χωρούνε
    μήδε γιατροί γιατρεύουνε
    μήδε κι αγοί* βοηθούνε

    *άγιοι

  105. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @81,88,90. Γιὰ τὸ Ἐξώμβουργο δὲν λέτε τίποτα.

    Γιατί τὸ ἀποκρύπτετε;

    Ἐπειδὴ σᾶς χαλάει τὴ σούπα τοῦ τονισμοῦ στὴ λήγουσα καὶ στὴν παραλήγουσα; 😉

  106. spiridione said

    101. Α, ωραία. Έχει γράψει ο Πούχνερ ένα βιβλίο, Η μορφή του γιατρού στο νεοελληνικό θέατρο, το οποίο πρέπει να είναι ενδιαφέρον
    https://www.politeianet.gr/books/9789602212974-puchner-walter-alexandreia-i-morfi-tou-giatrou-sto-neoelliniko-theatro-175088

    69. Χτήνος, τα Άπαντα …όλα του Τριανταφυλλίδη υπάρχουν ονλάιν. Εδώ είναι ολόκληρο το σχετικό κείμενο

    Click to access %CE%86%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B1%202_299_320.pdf

  107. 106 Eυχαριστώ!

  108. Georgios Bartzoudis said

    «μερικοί μάλιστα κατέληξαν και σε φυλακές και εξορίες, όπως οι Εαμίτες».
    # Βεβαίως, τινές εξ αυτών έπεσαν στα πολύ μαλακά μόνο με «φυλακές και εξορίες» έναντι πολλαπλών και αγρίων δολοφονιών που διέπραξαν!

  109. Κιγκέρι said

    Για το χειρούργος και το χειρουργός:

    Εγώ δε νομίζω ότι είναι πολύ παλιά η διάκριση.
    Θυμάμαι ότι γύρω στο 1970-1980, λεγόταν συχνότερα το χειρούργος και το θυμάμαι πολύ καλά, γιατί ο πατέρας μου ήταν οδοντίατρος και δήλωνε επίσημα «χειρούργος οδοντίατρος».
    Τον παραλληλισμό της λέξης χειρούργος με τα …κακίας σημαντικά και τη σύσταση να χρησιμοποιείται η λέξη χειρουργός, εγώ προσωπικά την άκουσα εκεί γύρω στο 1990.
    Γκουγκλίζοντας, βρήκα αυτό το απόσπασμα του Χ. Χαραλαμπάκη:

    >> Έχει χυθεί πολύ μελάνι χωρίς λόγο για να απαντηθεί το ερώτημα: «χειρούργος ή χειρουργός»; Το χειρούργος ενοχλεί ορισμένους γιατρούς της ειδικότητας αυτής γιατί παραπέμπει στο «κακούργος» και «πανούργος». Η χρήση έχει επιβάλει το χειρούργος στον προφορικό λόγο, ενώ το χειρουργός ανήκει στο επίσημο ύφος. Ο κόσμος, πάντως, λέει αυθόρμητα: «χειρούργος» και «χειρούργος οδοντίατρος». ΄Ηδη στο λεξικό της «Πρωίας» οι δύο τύποι εμφανίζονται ισοδύναμοι.

    από εδώ: https://www.hartismag.gr/hartis-1/klimakes/to-swsto-kai-to-laoos-sth-glwssa

  110. Κιγκέρι said

    Έχει άραγε σημασία ότι τα πανούργος, κακούργος, ραδιούργος είναι επίθετα ενώ ξυλουργός, μηχανουργός, αμπελουργός, κλπ είναι ουσιαστικά;

  111. ΣΠ said

    Χθες ο κ. Μπαμπινιώτης μίλησε για το λεξιλόγιο της πανδημίας.

  112. Pedis said

    # 109 – Για να μη σου πω ότι, στο αυτί μου, το χειρούργος δίνει περισσότερο κύρος στο λειτούργημα ενώ το χειρουργός παραπέμπει σε επαγγέλματα όπως υδραυλικός, μηχανικός και τονίζει, άθελά του και ατυχώς, την οικονομική διάσταση της δραστηριότητας αρκετών χειρουργών …

    Για να το μάθω να το λέω «σωστά» -> με τον τόνο στη λήγουσα, και μόνο παρουσία γιατρών, δυσκολεύτηκα.

  113. Για το 110 δεν ξέρω, αλλά σχετικά με το 109 έχω την εντύπωση (=ψυχανεμίζομαι, χωρίς στοιχεία) πως ο κανόνας υφίσταται από παλιά. Πιθανώς να υπήρξε κάποια επαναφορά του από τη λήθη από κάποιους καθαρολόγους. Κι εγώ κάπου στα μέσα 90ς τον έμαθα.

  114. Μαρία said

    110
    Θαυματουργός, γενεσιουργός επίθετα.

  115. Προς τιμήν των χημικών του ιστολογίου …

  116. aerosol said

    #73
    «Επέρασε, εχαιρέτηξε, εγέλασε και φεύγει…»
    Μα τι φίνα μαντινάδα! Ίσως η ποιητικότερη που έχω δει.

    #108
    Πράγματι, τινές εξ αυτών έπεσαν στα πολύ μαλακά μόνο με «φυλακές και εξορίες». Άλλο λίγο και θα έφταναν τους ταγματασφαλίτες, δοσίλογους, και συνεργάτες των Γερμανών, που ανάλαβαν όλα τα πόστα και την εξουσία στην Ελλάδα -μόνη ευρωπαϊκή χώρα που μετά τον πόλεμο κατάληξαν να την κουμαντάρουν οι ηττημένοι.

  117. nikiplos said

    112@ μιλώντας πάντως για την εξ’ αποστάσεως εκπαίδευση, τηλεδιασκέψεις κλπ, χρόνια είχα να δω τέτοια χασμουρητά από γονείς, καθηγητές, μαθητές, υπουργούς, ιδιαίτερους, Διευθυντές κλπ…

    Κι αυτό το ψευτοκλείσιμο των ματιών, και η προσπάθεια να παραμείνουν ανοιχτά…

  118. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    86, Πάντα βρίσκεται μια εξαίρεση να βεβαιώνει τον κανόνα: Ενας Λυκούργος, πανούργος, ο «Γερούν γερά» και «βάστα Σόιμπλε»
    https://www.altsantiri.gr/gnwmes/356463/konstantinos-tachtsidis-no-martinis-no-party-stin-ygia/

    81, κύριε κύριε, εύρηκα κι ένα -ουργός κακόσημο (εχτός από το υπουργός 🙂 ) φθονουργός !

    87, Για θηλυκά σε -ίτιδα, το πρωτάκουσα κι εξαιρείται η μουργελίτιδα 🙂

    Μαντινάδα για τον Λεω (από λάμα μαχαιριού-«ανοξείδωτον»,χαρισμένο σε χειρουργό)
    Δεν τηνε κόβουν τη ζωή
    πάντοτε τα μαχαίρια
    μα τη χαρίζουν σα βρεθούν
    σε δυο ΄πιτήδεια χέρια

    Σωθήκανε τα γιατρικά

    Εδώ κι από τον Μπερνιδάκη
    («Ωχ μικρό μελαχρινό»)
    που κάποιοι ρεμπετολόγοι λένε ότι είναι δικό του,κρητικό κι άλλοι μικρασιάτικο που μπορεί να το ήξερε ο Τούντας με τον οποίο το δισκογραφήσανε το 1939 -απ την άλλη μεριά «θε να σε κάνω μενεξέ»), αλλά αυτά είναι άλλη συζήτηση. Μένουμε στο ωραίο τραγούδι.
    Πέπε, τί χορός είναι; Εμείς στο σπίτι το χορεύαμε σ΄ένα ζωηρό …ταγκό!

  119. Αὐγουστῖνος said

    Ἔψαχνα καιρὸ στὸ χάος τῆς βιβλιοθήκης μου νὰ ξαναβρῶ τὸ ρημάδι:
    Πρόκειται γιὰ βιβλίο τοῦ 1970 (μᾶλλον αὐτοέκδοση) μὲ τίτλο «Χάρη Κάππα: Μεγάλη μίνι ἐγκυκλοπαίδεια δι΄ ὅλους – Νέους, γέρους καὶ βρέφη – ἐγγράμματους, ἀναλφάβητους καὶ παραγωγοὺς ΕΡΤ – ἀργόσχολους, ἐργαζομένους καὶ ὑπαλλήλους ΙΚΑ». Βιβλίο χιουμοριστικό, ὄχι πάντοτε καλῆς ποιότητας ὡς πρὸς τὸ χιοῦμορ του, ὅπου καταχωροῦνται (ἢ καταχωρίζονται; 🙂 ) λήμματα μὲ ἀλφαβητικὴ σειρά. Στὸ γράμμα Υ καὶ στὸ λῆμμα «ὑπουργὸς» ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς:

    Ἐννοιολογικῶς ἡ λέξις δὲν παρουσιάζει οὐδὲν ἐνδιαφέρον, πλὴν γραμματικῶς παρουσιάζει ἀρκετὸν ἐνδιαφέρον, διότι ἐνῶ π.χ. οἱ λέξεις πανοῦργος, ραδιοῦργος, παλιομοῦργος, κακοῦργος τονίζονται εἰς τὴν παραλήγουσαν, ἡ λέξις ὑπουργὸς τονίζεται εἱς τὴν λήγουσαν.
    Τὸ φαινόμενον εἶναι βεβαίωες περίεργον, τινὲς δὲ γλωσσολόγοι διατείνονται ὅτι ἴσως οἱ ἀρχαῖοι ἡμῶν πρόγονοι νὰ ἤθελον νὰ διαχωρίσουν διὰ τοῦ τονισμοῦ τὰς καλὰς λέξεις ἀπὸ τὰς κακάς. Π.χ. αἱ λέξεις ὅπως: ραδιοῦργος, πανοῦργος, παλιομοῦργος, κακοῦργος κ.λπ. τονίζονται εἰς τὴν παραλήγουσαν ὡς κακαὶ λέξεις, αἱ δὲ ὑπουργός, στιχουργός, σιδηρουργός, δημιουργὸς τονίζονται εἰς τὴν λήγουσαν ὡς καλαὶ λέξεις. Τοῦτο βεβαίως δὲν εἶναι ἀπίθανον, διότι τὸ νὰ εἶναι κανεὶς σιδηρουργὸς εἶναι ἀσφαλῶς καλόν, ἔτι δὲ καλλίτερον τὸ νὰ εἶναι τὶς ὑπουργός. Πλὴν ἐδῶ παρουσιάζεται ἡ λέξις «χειρουργός», ἥτις δύναται νὰ τονισθῆ καὶ εὶς τὴν παραλήγουσαν: «χειροῦργος». Εἱς τὴν περίπτωσιν αὔτην οἱ ὡς ἄνω γλωσσολόγοι προτείνουν μίαν ἁπλῆν λύσιν: Ὁ μὲν καλὸς ἐπαγγελματίας νὰ ἀποκαλεῖται χειρουργός, (κατὰ τὸ σιδηρουργός), ὁ δὲ κακὸς νὰ ἀποκαλεῖται χειροῦργος (κατὰ τὸ κακοῦργος).

    ᾞταν ἡ πρώτη φορὰ ποὺ συνάντησα τὴν ἐν λόγῳ διάκριση, σαφῶς χιουμοριστική, καὶ ἔκτοτε εἶχα τὴν πεποίθηση ὅτι εἶναι δημιούργημα τοῦ συγγραφέα μὲ τὸ ψευδώνυμο Χάρης Κἀππα (ποὺ κάποιοι θεώρησαν τότε ὅτι πρόκειται γιὰ περσόνα τοῦ Φρέντυ Γερμανοῦ, ἂν καὶ δὲν μὲ πείθει τὸ ὕφος).

  120. nikiplos said

    το 117@ στο 111@ στην διάλεξη του Μπάμπι
    (μεγάλωσε και η Βικούλα)

  121. nikiplos said

    Μα και το Λυκούργος, δεν είχε κάποτε αρνητική σημασία? Αυτός που είναι τόσο δυνατός που κάνει κακό παρουσία του φωτός, δεν φοβάται κανέναν…

    (Εγώ πάντοτε απορούσα αν είναι χειρούργος ή χειρουργός, ώσπου μου έμεινε η λέξη από τον Γ.Παπαδόπουλο που τη χρησιμοποιεί στην αρχή της ομιλίας του… 🙂 )

  122. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    67 Μπράβο, παραϊατρικός. Όσο για το ξωτικό του ιστολογίου, το κακό είναι ότι πολύ γρήγορα εκτρέπεται σε προσωπικές επιθέσεις και προσβάλλει ακόμα και νεκρούς.

    68 Α μπράβο!

    74 Ναι, η προέλευση από το μήδομαι περιλαμβάνεται στις πορτοκάλειες δέλτους

    75 Πιο παλιά κι από τον Χάση λοιπόν

    80 Πολλοί όμως υπογράφονται Dr. ή Δρ.

    89 Σωστό. Ενώ αντίθετα οι Ιταλοί έχουν προσφώνηση για όλο τον κόσμο, Ντοτόρε, Ιντζενιέρε, Ονορέβολε κτλ.

    92 !

  123. Pedis said

    Λύστε μου μια απορία:

    υπαρχουν λιγότερες γυναίκες χειρούργοι από γυναίκες ουρολόγους ή το αντίθετο;

  124. H. Mandragoras said

    80: Δεν θα έλεγα ότι χρησιμοποιούμε το δόκτωρ ούτε καν προς γιατρό, τουλάχιστον σήμερα. Η σύνηθης προσφώνηση είναι μάλλον «γιατρέ μου». Νομίζω πως δεν έχω ακούσει ποτέ πχ να συστήνεται κάποιος (είτε μόνος του είτε από άλλον) ως «Δόκτωρ Γιάννης Παπαδόπουλος» είτε γιατρός είτε διδάκτορας. Αλλά μπορεί να κάνω λάθος. Αυτό βεβαίως, με την επιφύλαξη της παρατήρησης του Αβονίδα στο 95, ως και ανάλογων σκωπτικών συζητήσεων 😛 (Δόκτωρ!)

    Θαρρώ ζημιά μας έχουν κάνει τα Αγγλικά και οι άλλες (όχι πολλές νομίζω) γλώσσες που χρησιμοποιούν την ίδια λέξη για τον γιατρό και τον διδάκτορα. Στις άλλες δυο γλώσσες και κουλτούρες που καταλαβαίνω, όπως και στα Ελληνικά, οι δύο όροι είναι μάλλον διακριτοί: γιατρός-διδάκτορας, Artzt – Doctor (DE), Lekarz – Doktor (PL). Μάλιστα και στις δύο χώρες η χρήση του τίτλου Dr από άτομα χωρίς διδακτορικό είναι παράνομη, είτε είναι γιατροί είτε καντηλανάφτες. Από την άλλη, η συνήθεια είναι ότι τον γιατρό στην Πολωνία τον αποκαλείς Panie Doktorze /Pani Doktor ανεξάρτητα αν έχει διδακτορικό ή όχι. Αλλά ο ίδιος δεν επιτρέπεται να το χρησιμοποιεί πχ στην κάρτα του. Και στις δύο αυτές κουλτούρες, το Dr μπαίνει όχι αντί του αντίστοιχου Mr/Mrs, αλλά μαζί με αυτό.

  125. CastellaThrylos said

    Εμείς εδώ στον Πειραιά λέμε «χειρούργο» όποιον διαιτητή αδικεί τον Ολυμπιακό. Το «χειρούργος» είναι δόκιμο στο στόμα του λαού όλο το 19ο αιώνα. Από τα «Ελληνικά Χρονικά» του Μάγιερ και την Οθωνική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μέχρι τα επίσημα έγγραφα, τη λογοτεχνία, τις εφημερίδες και τα λαϊκά αναγνώσματα. Στη «Βαβυλωνία» του Βυζάντιου τρείς φορές ακούμε το χειρούργος και καμία το χειρουργός:

    Λέει ο Αστυνόμος: «Γιαμά χειρούργος θα γενής για να τονέ γιατρέψης
    κι εμένα απεφάσισες για να με φαρμακέψης»

    Του απαντάει ο Γιατρός: «Φούτρε! χειρούργος είμ’ εγώ, μάμος δετόρ τζαλάπας.
    Περίφημος εις τον Πασσά , του κάστρου της Ανάπας.»

    Και του ανταπαντάει ο Αστυνόμος: «Πούσαι χασάπης μοναχός, μπόγιας και εμποστόρος ,
    Κι’ όχι χειρούργος, καθώς λές, και μάμος και δοτόρος.»

    Το ανέβασμα του τόνου στην παραλήγουσα (χειρούργος αντί χειρουργός) έγινε από το ιταλικό «chirurgo». Η σωστή αρχαιοελληνική λέξη είναι «χειρουργός» και απαντάται στον Ιπποκράτη. Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, η απέχθεια των γιατρών στη λέξη «χειρούργος» ξεκινάει το 1967 και υπεύθυνος γι’ αυτό είναι ο Δικτάτορας Παπαδόπουλος. Στο περίφημο διάγγελμά του «Περί Γύψου» την επαύριο της 21 Απριλίου στην ΕΣΗΕΑ, χρησιμοποίησε την «ελληνική» λέξη «χειρουργός» αντί της «ιταλικής» «χειρούργος», η οποία έκτοτε απαγορεύτηκε για 7 χρόνια:

    Γ. ΠΑΠΑΔ.: «Μή ξεχνάτε όμως κύριοι ότι ευρισκόμεθα προ ενός ασθενούς τον οποίον έχομεν επί της χειρουργικής κλίνης και τον οποίον εάν ο χειρουργός δεν προσδέση κατά την διάρκειαν της εγχειρήσεως, υπάρχει περίπτωσις αντί διά της εγχειρήσεως να του χαρίση την αποκατάστασιν της υγείας, να τον οδηγήση εις τον θάνατον»

  126. H. Mandragoras said

    122 επί του 80: Αληθές. Σε επίσημη επαγγελματική αλληλογραφία, ή σε κάρτες, μπορεί να δεις το Δρ μπροστά από το όνομα. Ίσως και σε πόρτα σε πανεπιστήμιο. Αλλά ως εκεί. Προσωπικά δεν νομίζω ότι το έχω γράψει ποτέ, αλλά δεν μου κάνει και εντύπωση αν το δω.

  127. H. Mandragoras said

    122 επί του 89: Και οι Πολωνοί. Panie inżynierze (καμιά φορά και για τον υδραυλικό), Panie profesorze (και για τον καθηγητή Λυκείου), Panie magister (σε ακαδημαϊκό περιβάλλον για υποψήφιο διδάκτορα ή βοηθό, ή για φαρμακοποιό, αλλά είναι μάλλον ντεμοντέ). Ίσως σχετίζεται με το ότι δεν είναι πολύ ευγενικό να αποκαλείς κάποιον με το επώνυμό του, αλλά ούτε και με το μικρό του όνομα αν είναι «ανώτερος» από εσένα ή αν δεν έχεις οικειότητα.

  128. ΣΠ said

    122, 126
    Το Δρ. μπορούμε (θα έπρεπε) να το θεωρήσουμε σαν συντομογραφία του «Διδάκτωρ».

  129. Πέπε said

    124
    Δεν είναι εξ ορισμού διδάκτορες όλοι οι γιατροί;

    > > Νομίζω πως δεν έχω ακούσει ποτέ πχ να συστήνεται κάποιος (είτε μόνος του είτε από άλλον) ως «Δόκτωρ Γιάννης Παπαδόπουλος» είτε γιατρός είτε διδάκτορας.

    Εγώ το έχω ακούσει. Και φυσικά έτρωγε καζούρα για την ποζεριά του.

    Πάντως συνηθίζεται σε επαγγελματικές κάρτες, τυποποιημένες «υπογραφές» στα μέιλ κλπ., και εκεί δεν είναι βέβαια ποζεριά (τουλάχιστον όχι κατ’ ανάγκην), είναι στοιχείο ταυτότητας.

  130. π2 said

    Ακόμη θυμάμαι ότι με προειδοποιούσαν συνάδελφοι στη Γερμανία το μακρινό 2000 ότι ο σωστός τρόπος να απευθυνθώ σε έναν σεβάσμιο πρωτοβάθμιο καθηγητή ήταν Herr Professor Doktor, κι ότι θα ήταν αγενές να παραλείψω οποιοδήποτε από τα τρία όσο κι αν διαμαρτυρόμουν ότι το αποτέλεσμα είναι γελοίο.

  131. Εμένα πάντα με ξενίζει όταν π.χ. σε αγορές αεροπορικών εισιτηρίων με ρωτάει το σύστημα πώς θέλει να με προσφωνεί: Mr / Ms / Dr.

  132. Νέο Kid said

    130. Καλό το Χερ προφέσορ ντόκτορ! 🤪 *
    Μου θύμισε μια ιστορία που έλεγε η μακαρίτισσα η μάνα μου για τη γιαγιά της που όταν της έδιναν συγχαρητήρια για την εγγονή της που τελείωσε αρχιτεκτόνισσα έλεγε «τι αρχιτέκτων λέτε καλε; Αυτή έχει τελειώσει και το γυμνάσιο!»

    * δεδομένου ότι στη Γερμανία δεν γίνεται να είσαι προφεσορας χωρίς να είσαι ντόκτορας…

  133. Και μένα είχε πει η κόρη μου ότι είμαι «σχεδόν επιστήμονας»

  134. H. Mandragoras said

    128 Σωστά. Και αυτό είναι. Αλλά στις -θα έλεγα σπάνιες- περιπτώσεις που διαβάζεται, διαβάζεται ως «δόκτωρ». Δεν είμαι σίγουρος αν θα έπρεπε να διαβάζουμε διδάκτωρ. Καλή ερώτηση. Ίσως να έχετε δίκιο.

    129: Δεν έχω υπόψιν μου καμία χώρα όπου το πτυχίο ιατρικής ισοδυναμεί με διδακτορικό. Απ όσο ξέρω και οι γιατροί για να πάρουν τον τίτλο πρέπει να γράψουν και να υποστηρίξουν διατριβή όπως όλος ο κόσμος. Βεβαίως ένας γιατρός μπορεί να μας διαφωτίσει περισσότερο και πιο αξιόπιστα. Η εικόνα που έχω είναι ότι για τους γιατρούς ο «κόπος» για τη διατριβή είναι κάπως μικρότερος και ότι στη Γερμανία οι περισσότεροι γιατροί το κάνουν. Αλλά και πάλι ας μιλήσει γιατρός επί του θέματος.

    >> Εγώ το έχω ακούσει. Και φυσικά έτρωγε καζούρα για την ποζεριά του.
    Σωστά. Κι εγώ το βρίσκω κάπως κωμικό κατά τα ελληνικά ήθη. (Αλλού είναι έως και αυτονόητο ότι θα συστήσεις κάποιον με τον τίτλο του, κυρίως σε επαγγεματικό περιβάλλον)

    >> Πάντως συνηθίζεται σε επαγγελματικές κάρτες, τυποποιημένες «υπογραφές» στα μέιλ κλπ., και εκεί δεν είναι βέβαια ποζεριά (τουλάχιστον όχι κατ’ ανάγκην), είναι στοιχείο ταυτότητας.
    Όντως. Εκεί που ο τίτλος σημαίνει κάτι, μπορεί να χρησιμοποιείται.

  135. Νέο Kid said

    129. «Δεν είναι εξ ορισμού διδάκτορες όλοι οι γιατροί ;»
    Πολύ καλό!🤪🤪😃😃 Το άλλο με τον Τοτό το ξέρεις;

  136. Avonidas said

    Μάλιστα και στις δύο χώρες η χρήση του τίτλου Dr από άτομα χωρίς διδακτορικό είναι παράνομη, είτε είναι γιατροί είτε καντηλανάφτες. Από την άλλη, η συνήθεια είναι ότι τον γιατρό στην Πολωνία τον αποκαλείς Panie Doktorze /Pani Doktor ανεξάρτητα αν έχει διδακτορικό ή όχι.

    Πέστα, δοκτωρ! 😜 Ενώ στο Αμέρικα το ‘χουνε ψωμοτύρι, οπως ο Dr Seuss, ή το άλλο το κάζο ο «Dr» Phil της Όπρας (καμιά σχέση με την όπερα), που εχει τοση σχεση με την ιατρική οσο και οι πλανόδιοι με τα ματζουνια που κανουν τα μαλλια να ξαναφυτρωνουν στο Λουκυ Λουκ…

    Στα αγγλικά, πάντως, ο τίτλος για τους γιατρούς ειναι MD, «Medical Doctor». Ιστορικά, η Ιατρική ηταν ο φτωχός συγγενής των Επιστημών, πιο κάτω στο μεσαιωνικό πανεπιστημιακό τετράπτυχο κι από τη Φιλοσοφία, κι από την Νομική κι από τη Θεολογία (εδω γελανε). Οπως έλεγε,άλλωστε, κι ο Δρ Φάουστ:

    Αχ! Σπούδασα φιλοσοφία,
    Και νομική, και γιατρική,
    Κι αλι μου και θεολογία,
    Με κοπο και μ’ επιμονή

    Μέχρι περιπου τα τέλη του 19ου αιώνα, ο γιατρός ηταν συνηθως πιο επικίνδυνος απ’ την ασθένεια, και είτε γινόσουν μονος σου καλά είτε τα τιναζες. Γι’ αυτο άλλωστε ευδοκιμησε πρωτη φορα η ομοιοπαθητική εκείνη την περίοδο, διότι τουλάχιστον δεν έβλαπτε τον ασθενή.

    Γι’ αυτό οταν τα αμερικανάκια μας λένε οτι δεν είμαστε real doctors, δεν ξέρουν τι τους γίνεται 😁

  137. Νέο Kid said

    133. Έχει ψαγμένη κριτική σκέψη, το παιδί! 😜

  138. Μαρία said

    129
    >Δεν είναι εξ ορισμού διδάκτορες όλοι οι γιατροί;

    Τζάμπα το ΄κανε ο Κικίλιας το διδακτορικό;

  139. H. Mandragoras said

    130: Τώρα θα έμενα στο Herr Professor, εκτός από ακραία επίσημες περιπτώσεις
    132: Νομίζω γίνεται στις τέχνες αλλά με επιφύλαξη
    131: Lufthansa; Λοιπόν, την πρώτη φορά που πέταξα ως Dr μου έκαναν αναβάθμιση σε business και άλλη μια φορά που είχε γίνει ένα απίστευτο χάος με τις βαλίτσες στο αεροδρόμιο του Μονάχου, για κάποιο λόγο οι υπάλληλοι στις χαμένες αποσκευές ήταν κάπως πιο εξυπηρετικοί (χερ ντόκτορ από δω, χερ ντόκτορ απο κει…). Σε άλλη φάση, σε τράπεζα της Γερμανίας όπου προσπαθούσα να ανοίξω λογαριασμό η κυρία άρχισε να ρωτάει πολλές πολλές ερωτήσεις και να είναι κάπως επιφυλακτική στο να με κάνει πελάτη (μην πάτε αξύριστοι, με ολσταρ και Έλληνες να ανοίξετε λογαριασμό στα μέσα της οικονομικής κρίσης). Τελοσπάντων δέχτηκε να κάνω αίτηση «και να δούμε». «Any titles?» «Yeap, Dr». Ο λογαριασμός μου είχε ανοίξει στο επόμενο δεκάλεπτο… Άλλα τα Ελληνικά ήθη, άλλα τα Γερμανικά…

  140. venios said

    124 Και στα γερμανικά λένε Herr Doctor Professor, έτσι για να γεμίζει το στόμα.

  141. Avonidas said

    Και βέβαια, το παλαι ποτέ, το να αναγορευτείς διδάκτωρ ηταν το επιστέγασμα της επιστημονικής καριέρας, το αντίστοιχο του νομπελίστα σημερα. Διδάκτωρ ηταν εκεινος που σημάδεψε τον κλάδο με τις συνεισφορές του, καμιά φορά και τον εγκαινίασε.

    Ενώ σήμερα, τι είναι ο διδάκτωρ; Κάλφας είναι, το πρωτο σκαλοπάτι στην ακαδημαϊκή καριερα. 🙄

  142. ΣΠ said

    136
    Το νούμερο ο Dr. Phil έχει Ph.D. στην ψυχολογία. Κάτι λέει αυτό για την ποιότητα κάποιων διδακτορικών.

  143. sarant said

    139 Θα σέβεστε!

  144. H. Mandragoras said

    140: Στην Πολωνία είναι πολύ συχνό το Prof. dr. habil. inż. Ίσως να απαγγέλεται ολόκληρο σε καμια υπερ-επίσημη κατάσταση, πχ σε απονομή βραβείου. Σαν τη φήμη των δεσποτάδων. Στην καθημερινή επικοινωνία είναι απλά Pan/Pani Profesor.

  145. Αναγνώστης Αθηναίος said

    113, και εγώ θυμάμαι φιλόλογο στο γυμνάσιο να μας λέει ότι όσον αφορά τα «έργου σημαντικά» (και όχι …γενικότερα τα εις ουργος) ουσιαστικά ή επίθετα τονίζονται στην λήγουσα (οπλουργός, σιδηρουργός κοκ) ενώ όσα τονίζονται στην παραλήγουσα είναι κακόσημα (ραδιούργος, πανούργος, κακούργος).
    Συνεπώς να προσφωνείτε παιδιά μου (μας έλεγε) χειρούργο μόνον κάποιον χειρουργό, οποίος έκανε πράξεις ..ή παραλείψεις (στο αντικείμενο έχει σημασία) που τον καθιστούν ανάξιο να προσφωνείται χειρουργός!
    Δεν ξέρω αν τεκμαίρεται, δεν είμαι ειδικός, απλώς λογικό το βρίσκω, αν όχι, με ενδιαφέρον θα άκουγα επιχειρήματα που θα αποδείκνυαν το αντίθετο.
    Το μούργος όντως μία κατηγορία από μόνος του! 😆

    2. Παλαιότερα, τώρα πια δεν το ακούω συχνά, όταν κάποιος οδηγός ..χάζευε και καθυστερούσε να ξεκινήσει, ειδικά σε φανάρι, άκουγε την ..παραίνεση «άντε γιατρέ!». Σημειωτέον ότι το άκουγαν και οδηγοί, των οποίων το αυτοκίνητο δεν έφερε το ιατρικό σήμα.

    3. Όντως, όπως ανέφερε παραπάνω και ο Νίκιπλος, αν κάποιος είχε την φήμη ότι «το έχει» με την διαχείριση των εκπροσώπων του άλλου φύλου, λάμβανε τον τίτλου του «γιατρού».

    4. Πριν πολλά χρόνια, τις εποχές ..που δέναμε τα σκυλιά με τα λουκάνικα, σε μια εκδήλωση (εταιρίας) εκτός από εργαζόμενους συνεργάτες κλπ, ήταν καλεσμένοι και διάφοροι ..παράγοντες, αλλά και κόσμος γενικότερα και υπήρχε και εκπροσώπηση καλλιτεχνικών σχημάτων. Κάποια στιγμή ένας από τους διοργανωτές συστήνει την ιατρό της εταιρίας στον (τεράστιο) Γιώργο Μαργαρίτη, ο οποίος ήταν και αυτός εκεί. «Να σου συστήσω την γιατρό μας, η οποία είναι από τις καλύτερες μπλα μπλα». Ο μεγάλος πολύ άνετα και φυσικά απαντάει, «χαίρομαι που σας γνωρίζω συνάδελφε, διότι και εγώ γιατρός είμαι, της καρδιάς». Και αφού ψαρώσαν όλοι συμπληρώνει: «και μάλιστα της πονεμένης, αυτής που δεν σηκώνει άλλη θεραπεία, μόνον εγώ μπορώ να την γιατρέψω»
    Τώρα αυτός είναι Ντόκτωρ (Δρ.) ή δεν είναι;; 😆

  146. H. Mandragoras said

    143: 😀

  147. H. Mandragoras said

    143: Εκτιμώ βέβαια ότι σχετίζεται μάλλον με το ότι στη Γερμανία, ένας διδάκτορας είναι πολύ πιθανό να έχει καλό μισθό και -κυρίως- να πετάει πολύ και με λεφτά του εργοδότη του. Άρα είναι κινούμενο πορτοφόλι. Αλλού βέβαια τέτοιοι συσχετισμοί είναι μάλλον πολύ πολύ χαλαροί.

  148. Avonidas said

    Το νούμερο ο Dr. Phil έχει Ph.D. στην ψυχολογία. Κάτι λέει αυτό για την ποιότητα κάποιων διδακτορικών.

    Κοίτα, η ψυχολογία ειναι μια χαρά επιστήμη, κι οσοι τη σπουδάζουν για να τη θεραπεύσουν, πολυ καλα κανουν. Τα προβλήματα αρχιζουν οταν εγω, έχοντας σπουδάσει ψυχολογία, αποφασίζω οτι ειμαι αρμόδιος να θεραπευσω τον καρκίνο (ή τη γρίππη).

    Προβλήματα επισης δημιουργούνται όταν ανθρωποι που δεν εχουν σκοπό να στρώσουν κωλο να σπουδάσουν μπαίνουν, και κυρίως βγαίνουν, από μια «εύκολη» σχολή. Αντιθετα με ο,τι πιστεύει ο πολύς κόσμος, δεν υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στο πόσο δυσκολο ειναι να μπεις σε μια σχολή και το πόση αξία εχει το πτυχίο σου, ή η επιστήμη που σπουδασες. Υποψιάζομαι οτι θα περνούσα με τα τσαρουχια στην Ψυχολογία, αλλα θα γινόμουν φρικτός ψυχολόγος.

  149. H. Mandragoras said

    148 (142): Για να είμαστε ειλικρινείς, οι σημερινές αποδόσεις δεν εξασφαλίζουν τις μελλοντικές. Με άλλα λόγια ένα διδακτορικό δεν εξασφαλίζει ότι ο κάτοχός του είναι σοβαρός άνθρωπος και μιλάει σωστά. Ούτε βέβαια το αντίθετο, ότι δηλαδή χωρίς διδακτορικό δεν μετράει ο λόγος σου. Σαράντα πήχες τίτλο να έχεις, αυτό που μετράει είναι τα επιχειρήματά σου. Γιαυτό και κάθε τί στηρίζεται στο peer review.

  150. Georgios Bartzoudis said

    116, aerosol said: «108, Πράγματι, τινές εξ αυτών έπεσαν στα πολύ μαλακά μόνο με «φυλακές και εξορίες». Άλλο λίγο και θα έφταναν τους ταγματασφαλίτες, δοσίλογους, και συνεργάτες των Γερμανών, που ανάλαβαν όλα τα πόστα και την εξουσία στην Ελλάδα -μόνη ευρωπαϊκή χώρα που μετά τον πόλεμο κατάληξαν να την κουμαντάρουν οι ηττημένοι».

    # Αυτά τα λες ως …ελαφρυντικά για δολοφόνους;;

  151. aerosol said

    #150
    Όσο αθώα έκρινες καλό να μας υπενθυμίσεις ένα γεγονός, εξίσου αθώα υπενθυμίζω κι άλλο γεγονός της ίδιας ιστορικής φάσης. Γιατί μου αποδίδεις κακή πρόθεση;

  152. ΚΩΣΤΑΣ said

    Από προσωπική μου εμπειρία, στον δικό μου κοινωνικό περίγυρο. Τους γιατρούς, όταν υπήρχε οικειότητα, τους αποκαλούσαμε/λούμε ντόκτωρ.

    Τώρα που γέμισε ο τόπος με κάρτες, δημοσιεύσεις κλπ, όπου ο καθένας κοτσάρει μαζί με τα στοιχεία του και τους τίτλους του και ένα Dr, τους αποκαλούμε ντρούδες, ο ντρους, η ντρου. Πλουτίζουμε κι εμείς την τρισχιλιετή μας! 😉

  153. Πέπε said

    134
    Όχι, εννοούσα: δεν πρέπει να έχεις διδακτορικό για να γίνεις γιατρός;

  154. sarant said

    145.4 Ωραίο!

  155. ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ

    Η επιστροφή του Κυριάκου Κυριάκου στην διοίκηση του ΠΑΟΚ από το Κινάλ και την προσπάθεια εισόδου στον πολιτικό στίβο δείχνει πως μετά τον ΣυΡιζΑ κι αυτό το κόμμα δεν έχει μέλλον. Το βάρος τώρα εστιάζεται στην άλωση της Νουδούλαςμε την αλλαγή στην κεφαλή κάτι που θα επιχειρηθεί με την δημιουργία προβλήματος στον Μαρινάκη που θα συμπαρασύρει και τον Κούλη. Μια πιθανότατη αποβολή του ΟΣΦΠ από την Ευρώπη (σίγουρη βάσει δεδικασμένων) και μια πιθανή παρέμβαση Κούλη ώστε να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο υποβιβασμού του ΟΣΦΠ θα είναι βούτυρο στο ψωμί των καραμανλικών και άλλων δυνάμεων της Νουδούλας.

    ( εκ του επιτελείου μου )

  156. mitsos said

    what’s up doc ?

    Ας ξαναρωτήσω

    Τελικά το ἰάομαι ή ἰῶμαι έχει ετυμολογική σχέση με το ἰός ( δηλητήριο ) του κατηραμένου όφη ;

    Διότι αν ο ἰός του ἰοβόλου ὄφεως είχε σχέση με το βέλος ( ἱός=βέλος εκ του ἵημι=ρίχνω ) δεν θα έπρεπε να δασύνεται ;

    Και από πού κι ως πού το όνομα ιός για την ακύτταρη παρασιτική οντότητα με thn κορόνα που μας ταλαιπωρεί ;

    Και τελικά γιατί στο διάτανο τα ιάματα τα είπαμε φάρμακα-τουτέστιν δηλητήρια – και βάλαμε και τον κατηραμένο όφη σύμβολο της Ιατρικής

    Θα μου πείς και γιατί ρε μάστορα οι σημασιολογικές συσχετίσεις να είναι και ετυμολογικές ; Ελα ‘μ ντε !

  157. Πέπε said

    139
    Δεν είχα σκεφτεί ποτέ ότι το να γράφεις Dr στην κράτηση του αεροπλάνου μπορεί να έχει κάποιο αντίκρισμα! Πάντως πρέπει να πω ότι ειδικά εκεί το κάνω. Κανονικά θα ήταν ποζεριά, αλλά είναι τόσο περιττή ποζεριά (ποιον να εντυπωσιάσεις; τον υπολογιστή της εταιρείας;) που βρίσκω ότι έχει πλάκα και γελάω μόνος μου.

    Πάντως, κρίνοντας ελληνικά, μου φαίνεται πολύ κουφή ερώτηση το any titles. Τι θα ήμουν, μαρκήσιος; Οι μόνοι στάνταρ τίτλοι που μπορώ να σκεφτώ ότι έχει κάποιος ενώπιον όλης της κοινωνίας (όχι ενδοεπαγγελματικώς) είναι αν είναι παπάς. Και στο αεροπλάνο δε σε ρωτάνε αν είσαι παπάς (ούτε μαρκήσιος), αλλά σε ρωτάνε για το επίπεδο των σπουδών σου!

  158. Πέπε said

    156
    Με το ίημι πάντως δεν υπάρχει σχέση. Το γιώτα (με τη δασεία) του ίημι δεν ανήκει στο θέμα, είναι ενεστωτικός αναδιπλασιασμός όπως στα τίθημι, δίδωμι κλπ..

  159. Alexis said

  160. Πέπε said

    156
    Για το φίδι:

    Πρώτον, το φίδι (γενικά – φαρμακερό ή όχι) είναι σοφό, γιατί σέρνεται στη γη και ξέρει τα μυστικά της. Δεδομένου ότι η αρχαία ιατρική στηριζόταν στα βότανα, είναι αρκετά εύλογος ο συσχετισμός. Γενικότερα δε, το φίδι θεωρείται καλό πράγμα. Η παράδοση για τον οικουρό όφι που είναι το καλό στοιχειό του σπιτιού κρατούσε από την αρχαιότητα μέχρι πρόσφατα.

    Δεύτερον, το φάρμακο και το φαρμάκι έτσι κι αλλιώς είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

    Δεν ξέρω γιατί ο Ασκληπιός είχε το φίδι, αλλά και οι δύο αυτές ερμηνείες (ή συνδυασμός τους) μου φαίνονται πιθανές.

  161. Γ-Κ said

    7. «Από το κομπώνω = εξαπατώ»

    (Βαράτε με, αν θέλετε…)
    Κατευθείαν πήγε το μυαλό μου στον Μπέο. Κομπογιανίτης περιωπής!

  162. Pedis said

    Μπορεί να έχει ήδη αναφερθεί μα όταν το είχα πρωτομάθει το ειχα βρει διασκεδαστικό: πώς (και γιατί) οι χειρούργοι στο UK προσφωνούνται ως Mr/Miss/Ms/Mrs.

    Why are surgeons in the UK called Mr/Miss/Ms/Mrs, rather than Dr?

    In most other parts of the world all medical practitioners, physicians and surgeons alike, are referred to as Dr while in the UK surgeons are usually referred to as Mr/Miss/Ms/Mrs.

    This is because, from the Middle Ages physicians had to embark on formal university training to gain possession of a degree in medicine before they could enter practice. The possession of this degree, a doctorate, entitled them to the title of ‘Doctor of Medicine’ or Doctor.

    The training of surgeons until the mid-19th century was different. They did not have to go to university to gain a degree; instead they usually served as an apprentice to a surgeon.

    Afterwards they took an examination. In London, after 1745, this was conducted by the Surgeons’ Company and after 1800 by The Royal College of Surgeons.

    If successful they were awarded a diploma, not a degree, therefore they were unable to call themselves ‘Doctor’, and stayed instead with the title ‘Mr’.

    Outside London and in the largest cities, the surgeon served as an apprentice like many other tradesmen, but did not necessarily take any examination.

    Today all medical practitioners, whether physicians or surgeons have to undertake training at medical school to obtain a qualifying degree. Thereafter a further period of postgraduate study and training through junior posts is required before full consultant surgeon status is achieved.

    Thus the tradition of a surgeon being referred to as Mr/Miss/Ms/Mrs has continued, meaning that in effect a person starts as Mr/Miss/Ms/Mrs, becomes a Dr and then goes back to being a Mr/Miss/Ms/Mrs again!

  163. Μαλβίνα Κονάχου said

    Κι εγώ (έχω πατήσει τα 48) προτιμώ αναφανδόν το χειρούργος, το χειρουργός μου φαίνεται υποδεέστερο. Ο μπαμπάς μου κι όλοι οι παλιοί γιατροί το χειρούργος προτιμούσαν, δεν τους καθόταν καλά το χειρουργός. Παράδειγμα ο Γ. Χειμωνάς που ήταν ψυχίατρος και γνώστης της γλώσσας, φανατικά υποστήριζε το χειρούργος και απεχθανόταν το χειρουργός

  164. sarant said

    163 Κάτι μου θυμίζει

  165. mitsos said

    @158 160
    Ευχαριστώ
    Για το ίημι σίγουρα εσείς ξέρετε (και εγώ βρίσκω λογικότατη τόν λόγο της απόρριψης οποιασδήποτε συγγένειας ).

    Για το φίδι ,.. Κρατάω και τις δυο συσχτίσεις με επιφυλάξεις
    Εικάζω πως πρέπει να υπάρχει και κάποιο μπέρδεμα με την σύγχρονη ορολογία για τον virus από το αρχαίο δηλητήριο.

  166. ΣΠ said

    156
    Από το Ετυμολογικό Λεξικό Μπαμπινιώτη:

    ιός
    ΕΤΥΜ. < αρχ. ιός [ήδη στον Αισχύλο, 6ος/5ος αι.
    π.Χ., πβ. Εύμεν. 812: ιόν άντιπενθή μεθεῖσα κορδίας],
    αρχική οημ. «δηλητήριο – φάρμακο», < Fι(σ)ός < Ι.Ε.
    *wiso- «δηλητήριο – φάρμακο» || λατ. virus, σανσκρ.
    vlsα~, ουαλ. gwyar «αίμα». ΣΧΟΛΙΟ λ. δηλητήριο.
    ΣΗΜΑΣ. Ως προς τη σημ. «φάρμακο», η λ. βαθμηδόν
    αντικαταστάθηκε από το αρχ. ουσ. φάρμακον (βλ.λ.,
    πιθ. ευφημιστικά), πράγμα που συνέβη και σε άλλες
    γλώσσες, π.χ. γαλλ. poison «δηλητήριο» (< λατ. potio,
    αντί τής λ. virus).

  167. Γιάννης Ιατρού said

    Άμα ξέρεις (ε, κάποια πείρα/προϋπηρεσία χρειάζεται..) να χειρίζεσαι καλά τις παραπομπές και τους συνδέσμους, βγαίνουν και τα σχόλια «τζάμι» 🤩😎😉

    158: Πέπε, αυτά τα εις -ωμι / -ημι / -ιμι κλπ. έχουν τις ιδιαιτερότητές τους (όπως και οι χρόνοι τουπάρειμι ,,,γδύσιμι, στήσιμι και κάνιμι δική σ’) 📚

  168. Γιάννης Ιατρού said

    167a ->164 🙂

  169. ΣΠ said

    164
    Ε, δεν θα αργήσει να εκδηλωθεί.

  170. Παναγιώτης Κ. said

    @68. Άκου και αυτό , χάριν πληρότητας.

  171. H. Mandragoras said

    153: Όχι, ανάποδα γίνεται. Πρώτα πτυχίο ιατρικής, μετά προαιρετικά διδακτορικό.
    157: Κι εγώ ομολογώ δεν το περίμενα. Αλλά έχει βάση και όπως έλεγα και πιο πάνω, μάλλον δεν είναι θέμα πρεστίζ, αλλά μάρκετινγκ.
    Στο «any titles» ήμουν διαβασμένος 😉 Ήξερα ότι εννοεί ακαδημαϊκό τίτλο.

  172. ΓιώργοςΜ said

    Στην Αγγλία, ίσως και στον υπόλοιπο αγγλόφωνο κόσμο, η προσφώνηση Mr/Ms αντί για Dr θεωρείται προσβλητική. Οι αεροπορικές εταιρείες δεν θέλουν να προσβάλουν τους πελάτες τους, γι’ αυτό και η επιλογή του τίτλου.
    Ειδικά σε χώρες με αριστοκρατική ιστορία, όπου οι διάφοροι τίτλοι είναι τιμή και καμάρι, σε οποιαδήποτε αίτηση ζητείται η προσφώνηση. Οι επαγγελματικές κάρτες συχνά έχουν ένα κατεβατό με ιδιότητες μετά το ονοματεπώνυμο.
    Για τα γερμανικά, θυμάμαι χαρακτηριστικά την κάρτα του καθηγητή μου που έλεγε Prof.Dr.rer.nat. πριν από το όνομα. Δεν ήταν ψωνισμένος ο άνθρωπος, αυτός ήταν απλώς ο σωστός τρόπος αναγραφής.

  173. Γιάννης Ιατρού said

    160a Πέπε, Μήτσο
    Για το φίδι μιά παραπομπή από το βιβλίο του καθ. Daniel Ogden (2013), «The Dragon and the Serpent Cult in the Greek and Roman World»:

    Although different peoples often displayed similar beliefs about snakes, it would nevertheless be misleading to regard gyptian, Jewish, Greek, and Roman notions as having sprung from the same roots. The Greeks worshipped the serpent primarily as a chthonic deity and as a guarding power, sometimes as guardian of a water spring. It was either representing evil powers, like the Delphic Python, the Hydra from Lerna, and the Arcadian Echidna, but much more often a bénéficient creature, a benevolent epichoric spirit, a spirit of ancestors and heroes, αγαθός δαίμων, like Cychreus, Cecrops, Erechtheus, Meilichius. Trophonius, and Asclepius, who was originally a local Thessalian demon. Progressive anthropomorphism undermined the importance of the serpent cult which certainly played a much greater role in the prehistoric period than it did later, during Greek and Roman antiquity. Its im­portance also differed in terms of region.

  174. Παναγιώτης Κ. said

    @81. 🙂 🙂

    @27,29. Υπάρχει και η…επίσης αμερικάνικη έκδοση, «ένα μίλι την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα». Την βρίσκω πιο αληθινή από τη «ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα».

    @76.Ναι κάπως έτσι είχαν τα πράγματα.
    Είχα ρωτήσει καθηγητή στο μαθηματικό του ΑΠΘ («έφυγε» νέος) ποιο τμήμα είχε τελειώσει.
    «Πέρασα στο ΕΜΠ γιατί ο πατέρας μου μου είχε πει πως όποιοι είναι καλοί στα Μαθηματικά πηγαίνουν στο Πολυτεχνείο. Μετά από το Πολυτεχνείο πήγα στη Γερμανία και σπούδασα Μαθηματικά».
    Και σε άλλη ερώτηση τι διατηρεί από τις πολυτεχνικές σπουδές μου είπε:
    «Έμαθα να είμαι τακτικός και συστηματικός».

  175. Avonidas said

    Στην Αγγλία, ίσως και στον υπόλοιπο αγγλόφωνο κόσμο, η προσφώνηση Mr/Ms αντί για Dr θεωρείται προσβλητική.

  176. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    111
    Στο 27:40
    Αποστασίωση κι όχι αποστασιοποίηση είναι το σωστό λέει ο Μπαμπι.
    Αβε κορονοϊέ,οι αποστασιωμένοι σε χαιρετούν (κλέφτικα)

    Σύνθημα
    «Για την κορονοϊωση -αποστασίωση»

  177. Avonidas said

    Λαθος βιντεο, αυτο:

  178. Παναγιώτης Κ. said

    @89. Η ερώτηση μπορεί να τεθεί και ως εξής: Ποιοι… επαγγελματίες χάνουν το όνομά τους;
    Του γιατρού, του παπά και του στρατηγού.

    @118. Για συμπλήρωμα…
    «Ποιος είδε τέτοιο πόλεμο
    να πολεμούν τα μάτια
    δίχως μαχαίρια και σπαθιά
    να γίνονται κομμάτια»
    …και δεν είναι από την Κρήτη. Από τα Μαστοροχώρια είναι! 🙂

  179. konstantinos said

  180. konstantinos said

    για το Δημοσθένη που «ώφθη χειρουργών» στο πιθάρι του γράψαμε;

    οι γιατροί χωρίζονται σε 3 κατηγορίες
    αυτοί που τα ξέρουν όλα και δεν κάνουν τίποτα (παθολόγοι)
    αυτοί που τα κάνουν όλα και δεν ξέρουν τίποτα (χειρούργοι)
    και αυτοί που δεν ξέρουν τίποτα και δεν κάνουν τίποτα (ψυχίατροι)

  181. Alexis said

    #160: Γενικότερα δε, το φίδι θεωρείται καλό πράγμα.

    «Τα φίδια είναι τα πιο παρεξηγημένα ζώα. Ο ρόλος τους στη διατήρηση της ισορροπίας των οικοσυστημάτων είναι πολύ σημαντικός, ενώ ελάχιστα από αυτά είναι δηλητηριώδη και άρα επικίνδυνα για τον άνθρωπο. Αλλά κι αυτά ακόμα, άμα δεν τα πειράξεις δεν σε πειράζουν. Ο χριστιανισμός και οι παπάδες φταίνε για το κακό τους όνομα, ξέρεις τώρα, διάβολος, πειρασμός και τα σχετικά…»

    Τάδε έφη παλιός συνάδελφος, οικολόγος και «φιδόφιλος» (όταν οδηγούσε και συναντούσε φίδι στο δρόμο έκανε ελιγμό για να μην το πατήσει)

  182. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα! Ωραιότατο το άρθρο(ιδιίως κεκοσμημένο με τα ως άνω σχόλια).

    Συμπληρωματικά στα 34(τέλος),51.54:
    Συμπερασματικά και ιατροφοβικά μιλώντας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι είτε παραπονεθεί ο μη αεριζόμενος ασθενής, είτε -αντ’αυτού- ο πισινός του για το φαγητό που έφαγε, έτσι κι αλλιώς, για τυχόν θεράποντά(*) του ισχύει:
    «ο γιατρός χέζεται(**) μόνο/ από ξένου κώλου πόνο»

    (*)το θηλυκό «θεράπουσα» (κατά τα ων-ούσα, διέπων-διέπουσα,) φαίνεται να ηχεί καλύτερα από το «θεράπαινα»(:κατά τα λέων-λέαινα, δράκων-δράκαινα)
    (**)μεταβατικά, και αμετάβατα

  183. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    χρόνια πολλά, να χαιρόμαστε τις εορτάζουσες σήμερα, ιδιαίτερα την nwjsj
    νόηση» 👍👍🤩 την έχει βγάλει ο Δημήτρης Μ.)

  184. Πέπε said

    181
    Εξυπακούεται ότι άμα συναντήσω φίδι οδηγώντας θα κάνω ελιγμό ή θα φρενάρω μέχρι να περάσει, όπως και κάθε ζώο, ακόμη και άνθρωπο. Αλλά από την άλλη, μην ξεχνάμε ότι τα φαρμακερά, ναι μεν δε σε πειράζουν αν δεν τα πειράξεις, αλλά εύκολα μπορεις να τα πειράξεις εντελώς αθώα και κατά λάθος, αν λ.χ. τα πατήσεις με τη σαγιονάρα επειδή δεν τα είδες, Και δε σου αφήνουν πολλά περιθώρια εξηγήσεων. Όπως και να το κάνουμε, σ’ ετούτη τη χώρα με την τόσο γλυκειά και ήμερη φύση, τα φαρμακερά φίδια είναι από τους ελάχιστους πραγματικούς κινδύνους.

    Πάντως στα Ασκληπιεία υπήρχαν όντως ιερά φίδια. Δεν είναι νεότερη παρανόηση.

  185. Γιάννης Ιατρού said

    184: και τώρα, κάθε χρόνο βγαίνουν ιερά φιδάκια (π.χ. Παναγίας της φιδούσας ή αλλιώς Παναγίας της Λαγκουβάρδας στην Κεφαλλονιά) σε εκκλησίες κλπ.

  186. Georgios Bartzoudis said

    151, aerosol said: «150 Όσο αθώα έκρινες καλό να μας υπενθυμίσεις ένα γεγονός, εξίσου αθώα υπενθυμίζω κι άλλο γεγονός της ίδιας ιστορικής φάσης. Γιατί μου αποδίδεις κακή πρόθεση»;

    # Μια …ερώτηση έκανα. Τσιορ-τσιόπ!

  187. Αγγελος said

    (156) Η λέξη ιός (=δηλητήριο), όπως μας είπε και ο ΣΠ, είναι ομόρριζη και συνώνυμη με τη λατ. virus. Όταν ανακαλύφθηκε, στις αρχές του 20ού αιώνα, η ύπαρξη ασθενειών που μπορούσαν να μεταδοθούν από εκχυλίσματα ιστών όπου με το (οπτικό) μικροσκόπιο δεν φαινόταν να υπάρχει κανένας μικροοργανισμός, ακόμα κι αν αυτά είχαν περαστεί από φίλτρα πορσελάνης που συγκρατούσαν κάθε σωματίδιο μεγέθους βακτηριδίο, ο παθογόνος παράγοντας ονομάστηκε virus filtrant, που αποδόθηκε πολύ σωστά στα ελληνικά «διηθητός ιός», μίασμα δηλαδή που περνάει και από τα φίλτρα. Σιγά-σιγά, καθώς έγινε αντιληπτό ότι αυτά τα μιάσματα είναι κοινότατα, ξεχάστηκε το επίθετο και ονομάστηκαν απλώς «ιοί».

    Δεν ξέρω αν ο ιός (=βέλος) είναι η ίδια λέξη. Αν όντως είναι, μήπως αρχικά σήμαινε «βέλος με δηλητηριασμένη αιχμή»; Πάντως με το ίημι (=ρίχνω) δεν πρέπει να έχει ετυμολογική σχέση, διότι η ρίζα του ρήματος είναι απλώς ε- (δασυνόμενο), πρβ. ένεσις, έφεσις, κάθετος…, ενώ το αρχικό ί- είναι απλώς ενεστωτικός αναδιπλασιασμός, όπως είπε κι ο Πέπε, με έκταση του φωνήεντος του θέματος (πρβ. ίστημι/ίσταμαι, τίθημι/τίθεμαι κλπ.)
    Υπάρχει και αρχαία λέξη βιός, που επίσης σήμαινε βέλος, γνωστή από το επίγραμμα «όνομα μεν βιός, έργον δε θάνατος». Αναρωτιέμαι μήπως είναι μεταγενέστερη παρανάγνωση διαλεκτικού Fιός.

  188. Νέο Kid said

    187. Αυτό το ..έργον δε θάνατος , δεν είναι του Ηράκλειτου του σκοτεινού; Ή είναι απόφευγμα κι αυτό;

  189. Νέο Kid said

    Στα αρχαία και στην κόινε γκρηκ… οι μάγισσες λεγόντουσαν «φαρμακίδες»
    Η Μήδεια ήταν «φαρμακιστάτη γυναικών» (στο λεξικό Suida)

  190. Αγγελος said

    (174β) Και ο Καραθεοδωρή μηχανικός είχε σπουδάσει, εξάσκηση μάλιστα για ένα διάστημα, στην Αίγυπτο αν θυμάμαι καλά.
    (180) Για τη χειρουργική του Διογένη μας έχει επανειλημμένως ενημερώσει ο Πολυώνυμος 🙂
    (182) Costa Papathanasiou, ο θεράπων δεν είναι μετοχή, σαν τα ων και διέπων, για να κάνει *θεράπουσα στο θηλυκό!

  191. Αγγελος said

    (188) Δίκιο έχεις, του Ηρακλείτου είναι. Και μάλλον βιός σήμαινε τόξο και όχι βέλος. Οπότε, ανοησία είπα…
    (189) Και σήμερα φαρμακεύτριες λέγονται αυτές που χρησιμοποιούν το παραθείο για… άλλες χρήσεις.

  192. Νέο Kid said

    190. Είχε συμμετάσχει στο έργο της διώρυγας του Σουέζ.

  193. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    192Κιντ >>Είχε συμμετάσχει στο έργο της διώρυγας του Σουέζ.
    εκεί έκανε και μετρήσεις στην κεντρική είσοδο της πυραμίδας του Χέοπα, τις οποίες και δημοσίευσε.
    Νωρίτερα ,το 1895 είχε επισκεφθεί στα Χανιά το θείο του Αλέξανδρο Καραθοδωρή που ήταν Διοικητής της Κρήτης (Σύμβαση της Χαλέπας) όπου γνώρισε τον Ελ Βενιζέλο.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CF%89%CE%BD%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%82_%CE%9A%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B8%CE%B5%CE%BF%CE%B4%CF%89%CF%81%CE%AE

  194. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Η απόλυτη γκαντεμιά! Μόνο σε μένα θα μπορούσε να τύχει, την ημέρα που ανεβάζεις τέτοιο θέμα α) να τρελαίνομαι στην δουλειά, β) να με φόρτωσαν πέντε τόνους στενάχωρες διοικητικές υποχρεώσεις, γ) να μου χάλασε ο υπολογιστής.
    (Ας ανάψω καλού κακού και κανένα κεράκι… 🙂 🙂 )

  195. sarant said

    194 Κι έλεγα, πώς και δεν σχολίασε 🙂

  196. Μαρία said

    187
    Στο απόσπ. 48 οι εκδότες υιοθετούν την γραφή βίος αποκαθιστώντας την αντίθεση λόγω-έργω/βίος-θάνατος.
    τῷ οὖν τόξῳ ὄνομα βίος, ἔργον δὲ θάνατος.

  197. spiridione said

    187. Δες και ένα σχόλιο για τη λ. virus.
    https://sarantakos.wordpress.com/2020/04/06/coronavirus-4/#comment-644115

    Αλλά δεν το ήξερα αυτό με τον όρο ‘διηθητός ιός’.
    Εδώ, την εποχή του εμφυλίου στη Μακρόνησο ο κομμουνισμός παρομοιάζεται με διηθητό ιό.
    https://www.academia.edu/28272541/%CE%9F_%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%BC%CE%BF%CF%81%CF%86%CF%89%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82_%CE%BB%CF%8C%CE%B3%CE%BF%CF%82_%CF%84%CF%89%CE%BD_%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%B7%CF%84%CF%8E%CE%BD_%CF%83%CF%84%CE%B7_%CE%9C%CE%B1%CE%BA%CF%81%CF%8C%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%BF

  198. Spyros said

    Καλησπέρα σε όλους!

    Ο παππούς μου ο φιλόλογος ισχυριζόταν ότι ο τονισμός στην παραλήγουσα έδινε κακή χροιά στη λέξη αναφέροντας τα συνηθισμένα παραδείγματα «πανούργος» και «κακούργος» και γι’ αυτό απεχθάνονταν το «χειρούργος». Άλλωστε, ένας «χειρουργός» κάνει (ή πάντως δουλειά του είναι να κάνει) εξ ορισμού το καλό.

    Γιατρειά από ιατρείο. Αντίστοιχα και γητειά από γοητεία; Εκτός θέματος, αλλά το έχω απορία.

    «Η» ιδιόλεκτος ή «ο» ιδιόλεκτος τελικά; Βλέπω ότι χρησιμοποιείτε τον θηλυκό τύπο. Έχω συναντήσει και τα δύο.

    «Κομπογιαννίτης»: μειωτικός χαρακτηρισμός για τον κακό γιατρό. Αντίστοιχα από γερμανόφωνους είχα ακούσει το «Prolet» για τον κακό δικηγόρο και γενικά για τον κακό επιστήμονα. Αργότερα διάβασα ότι «προλύται» ήταν οι τελειόφοιτοι της νομικής στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Προφανώς στη Δύση εξελίχθηκε σε μειωτικό χαρακτηρισμό για τον μεγαλύτερο σε ηλικία και «έμπειρο» στα χρόνια επιστήμονα, που λόγω ελλιπών γνώσεων έχει ακόμα το επίπεδο του τελειόφοιτου σπουδαστή.

    14 Σπετσέρης είναι βέβαια ο φαρμακοποιός. Στην Κέρκυρα συναντάται και το επώνυμο «Σπιτιέρης» ή «Σπιτέρης». Πιθανό να είναι η ίδια ρίζα.

    24 Όμορφες γιατρίνες (ή γυναίκες γιατροί): Ένας φίλος είχε πάει τη θεία του στο νοσοκομείο για εξετάσεις. Εκεί συνάντησε μία νεαρή γιατρό, η οποία του άρεσε τόσο πολύ, ώστε μου είπε την αξέχαστη ατάκα «πήγα τη θεία μου στο νοσοκομείο και αρρώστησα εγώ…».

    33 Έβγαλε πρωθυπουργούς ανθρώπους που τη φτύνανε… και το πληρώνει συνεχώς εδώ και σαράντα χρόνια…

    139 Herr Prof. Dr. Dr. αν έχει δύο διδακτορικά. Πρέπει να τον προσφωνήσεις (ή να τον συστήσεις) και με τα δύο Dr. !

    129 Ποζεριά… «φλώροι και ποζεράδες φύγετε από εδώ», για να μεταφράσω τον αξέχαστο στίχο…
    (Εμείς εδώ είχαμε και τους «καρεκλάδες»…)

  199. Theo said

    @181, 184:
    Σχετικά με τα φίδια και τους παπάδες, α) δείτε αυτό το βιντεάκι:

    β) Τα φίδια δεν τα συμπαθούσα. Τις δε οχιές τις κυνηγούσα και τις σκότωνα με πέτρες, γιατί τις θεωρούσα επικίνδυνες. Μια φορά ήμουν με τον Αυστραλίας Στυλιανό (τον ποιητή που μας έφυγε πέρυσι), είδα μια οχιά και πήρα πέτρα να τη χτυπήσω. Ο δεσπότης με εμπόδισε, μιλώντας με αγάπη για όλα τα ζώα. Από τότε συμφιλιώθηκα μαζί τους.
    Φυσικά υπάρχει και το ενδεχόμενο (μία στο εκατομμύριο) να πατήσει κανείς οχιά και να φορά σαγιονάρα ή σορτσάκι, βερμούδα, φούστα… Συνέβη στη μητέρα ενός φίλου στο κτήμα γύρω από το σπίτι τους, στην άκρη της πόλης. Πήγε όμως γρήγορα στο νοσοκομείο και τη γλίτωσε 🙂

  200. Μαρία said

    198
    γοητεύω>γητεύω>γητεία-γητειά

  201. Spyros said

    Ευχαριστώ Μαρία. Την καλημέρα μου σε όλους!

  202. […] Το σημερινό άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά χτες, πρώτη Κυριακή του μήνα, στα Ενθέματα της κυριακάτικης Αυγής. Το ξαναδημοσιεύω εδώ με κάποιες προσθήκες. Έχει γούστο: συνήθως όταν γράφω το άρθρο για την εφημερίδα, όπου το όριο είναι οι 800 λέξεις, κόβω διάφορα και λέω μέσα μου “θα τα προσθέσω όταν δημοσιεύσω το άρθρο στο ιστολόγιο”. Τις περισσότερες… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2020/05/04/doctor/ […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: