Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ψαρονέφρι στο Καρπενήσι

Posted by sarant στο 15 Μαΐου, 2020


Θέλοντας κάποιος να υποστηρίξει τη θέση ότι στα νησιά δεν τρως καλό ψάρι, ευφυολόγησε λέγοντας ότι «το καλύτερο ψάρι που έχω φάει σε νησί, είναι μια φορά που έφαγα ψαρονέφρι στο Καρπενήσι».

Στο σημερινό αρθράκι δεν θα κρίνω τη βασιμότητα της θέσης αυτής, αρκετά προβλήματα έχει έτσι κι αλλιώς ο τουρισμός φέτος, αλλά θα σταθώ στο ευφυολόγημα.

Και το χαρακτήρισα ευφυολόγημα επειδή ούτε το ψαρονέφρι είναι (νεφρό από) ψάρι, ούτε το Καρπενήσι είναι νησί. Το ευφυολόγημα έχει αναφερθεί παλιότερα στο ιστολόγιο, και τότε το είχα συνοδέψει με τη μοιραία φράση «αξίζει άρθρο».

Είναι άλλωστε γνωστό ευφυολόγημα, το βρίσκουμε σε μιμίδια, ενώ το είχε χρησιμοποιήσει και ο ευρωβουλευτής Δ. Παπαδημούλης, απαντώντας στο επιχείρημα της Μαριέτας Γιαννάκου, ότι τάχα ο εθνικοσοσιαλισμός είναι αριστερής προέλευσης διότι είναι -σοσιαλισμός. Με την ίδια λογική, είπε, και το Καρπενήσι είναι νησί ενώ το ψαρονέφρι είναι ψάρι.

Πώς όμως προέκυψαν οι λέξεις αυτές, αφού ούτε το ένα είναι νησί ούτε το άλλο ψάρι;

Το ψαρονέφρι, πρώτα. Ονοματίστηκε μεν από ψάρι, αλλά από άλλου είδους ψάρι, όχι της θάλασσας. Ψάρι λέγεται η περιοχή του σφαγίου γύρω από την οσφύ, που περιβάλλει τα νεφρά. Αυτή η περιοχή στα αρχαία λεγόταν ψόαι ή ψύαι (στον πληθυντικό βέβαια) και το υποκοριστικό, *ψυάριον.

Το ημίφωνο έπαθε σίγηση όταν βρέθηκε ανάμεσα σε σίγμα και φωνήεν (πρβλ. ψιάθιον –> ψαθί, σιαγόνα –> σαγόνι) κι έτσι έδωσε τον τύπο «ψάρι» στα νεότερα χρόνια, τύπος που δεν επιβίωσε μεν αλλά διατηρήθηκε στο ψαρονέφρι. Αυτά τα έχουμε ήδη αναφέρει σε παλιότερο άρθρο, αλλά η επανάληψη δεν βλάφτει.

Η λέξη ψόα έχει επίσης επιβιώσει στην ανατομική ορολογία, αφού υπάρχει ο ψοΐτης μυς, από τους μεγαλύτερους του σώματος, που σηκώνει τον μηρό προς την κοιλιά και λειτουργεί στη βάδιση. Υπάρχει και ο λαγονοψοΐτης, που τον είχαμε σχολιάσει σε κάποια παλιότερα μεζεδάκια.

Όσο για το Καρπενήσι, το τοπωνύμιο προέρχεται από την αρωμουνική λέξη cárpinu, που είναι ένα δέντρο με σκληρό ξύλο που λέγεται στα ελληνικά οστρύα, λένε τα λεξικά, ή γάβρος -αν πρόκειται για το ίδιο και όχι για παρεμφερή ποικιλία- και το οποίο ευδοκιμεί στην περιοχή. Η αρωμουνική λέξη προέρχεται από τη λατινική carpinus, που δηλώνει το ίδιο δέντρο.

Στα ελληνικά, το τοπωνύμιο παρετυμολογήθηκε με το «νησί» ενώ αν θέλαμε να μπαμπινιωτίσουμε θα λέγαμε ότι η ετυμολογικώς ορθή γραφή είναι Καρπενίσι.

Αλλά βέβαια δεν θα τελειώσει εδώ το άρθρο μας.

Αναρωτιέμαι αν έχουμε κι άλλα «ψαρονέφρια» όπως και άλλα «Καρπενήσια» στη γλώσσα μας, δηλαδή κι άλλες λέξεις που να έχουν παρετυμολογηθεί και να δηλώνουν κάτι διαφορετικό από αυτό που προκύπτει με μια απλή ανάλυση σε αυτά που φαίνονται για συνθετικά τους.

Φυσικά, η παρετυμολογία είναι πλατύτατο πεδίο και έχει δημιουργήσει πολλούς όρους.

Ας πούμε, λέμε «πολυθρόνα» από το ιταλικό poltrona > πολτρόνα (υπάρχει και αυτός ο τύπος σε παλιά κείμενα). Επειδή στην πολτρόνα καθόμαστε, η λέξη παρετυμολογήθηκε από το πολύς + θρόνος κι έδωσε την πολυθρόνα. Δεν έχω ψάξει την ιστορία της λέξης και δεν έχω λεπτομέρειες για το πότε και πώς ακριβώς έγινε αυτό, πάντως έτσι έγινε.

Όμως η πολυθρόνα δεν είναι, κατά τη γνώμη μου, εντελώς ίδια περίπτωση με το ψαρονέφρι, διότι είναι «κάτι σαν θρόνος».

Ούτε θα θεωρήσω ίδια περίπτωση το αγιόκλημα, που είναι παρετυμολογία από το αρχ. «αιγόκλημα». Ναι μεν η λέξη άλλαξε, αλλά και πάλι έχουμε «κάτι σαν κλήμα», όπως και στο εφτάζυμο ψωμί (από το «αυτόζυμος») έχουμε κάτι που ζυμώνεται -ενώ στο «ψαρονέφρι» το κρέας (φαίνεται να) βαφτίζεται ψάρι, για να θυμηθούμε το παροιμιώδες των καλόγερων.

Όμως, την πολυθρόνα και το αγιόκλημα θα τα συζητήσουμε κι άλλη φορά, σε άλλο άρθρο, όταν θα περιηγηθούμε στο βασίλειο της παρετυμολογίας,

Κάποιοι θα σκεφτούν ότι το Λαγονήσι είναι παρόμοια περίπτωση με το Καρπενήσι, αλλά δεν θα συμφωνήσω, διότι το Λαγονήσι είναι χερσόνησος, οπότε είναι περίπου σαν νησί (μπορεί να ήταν και κάποτε νησί, αν και δεν το νομίζω). Επίσης, κατά πάσα πιθανότητα, το Λαγονήσι θα είχε λαγούς κάποτε και γι’ αυτό ονομάστηκε έτσι. (Σε κάποιο φόρουμ διάβασα ότι δεν είχε λαγούς και ότι προέρχεται από το ιταλικό lago = λίμνη, αλλά είμαι δύσπιστος απέναντι σε αυτή τη θεωρία. Αν παρελπίδα ισχύει, τότε το Λαγονήσι πλησιάζει στο Καρπενήσι).

Ωστόσο, στα τοπωνύμια έχουμε καναδυό άλλες περιπτώσεις σαν το Καρπενήσι που δεν είναι νησί.

Ας πούμε, το βουνό απέναντι στον Ακροκορινθο λέγεται Πεντεσκούφι. Σύμφωνα με μια άποψη, ίσως την επικρατέστερη, πρόκειται για παρετυμολογική παραφθορά κάποιου φράγκικου τοπωνυμίου, ίσως Mont Escuvé ή Montesquieu. Εκεί είχαν φτιάξει κάστρο οι Φράγκοι όταν πολιορκούσαν τον Ακροκόρινθο. Πάντως σε διάφορους καστρολογικούς ιστότοπους βρίσκω να μην δέχονται την εξηγηση αυτή.

Πιο σίγουρα, ο ποταμός Βοϊδομάτης, μικρός αλλά πανέμορφος. Δεν έχει να κάνει με το μάτι του βοδιού, όσο κι αν έτσι φαίνεται με μια πρώτη ματιά. Και οι δυο λέξεις είναι σλάβικες, βοντά το νερό και μάτα η πηγή, η νερομάνα. Την πρώτη από αυτές τις λέξεις τη βρίσκουμε και στη βότκα, που κατά λέξη σημαίνει, ας πούμε, «νεράκι», τη βρίσκουμε όμως και στα Βοδενά, την παλιά ονομασία της Έδεσσας, που επιβιώνει στα κεράσια Βοδενών, που κάποιος νόμιζε πως τα λένε «βοδινά» επειδή είναι πολύ μεγάλα.

Άλλες λέξεις σαν το ψαρονέφρι; Άλλα τοπωνύμια σαν το Καρπενήσι και τον Βοϊδομάτη;

Προσθήκη: Να προσθέσω ένα ζευγάρι όρων που μου προτάθηκαν από το Φέισμπουκ και τους βρίσκω πολύ ταιριαστούς.

α. Η επαρχία Μονοφατσίου στο Ηράκλειο. Ενώ το όνομα προέρχεται από το κάστρο Bonifacio, που με τη σειρά του πήρε το όνομα από ομώνυμο φρούριο της νοτιότατης Κορσικής, που είχε κτίσει ο Bonifacio Pisano, οι Κρήτες του 19ου αιώνα νόμιζαν ότι η λέξη Μονοφάτσι ήταν σύνθετη από τις λέξεις μόνο και φάτσα και μετονόμαζαν το Μονοφάτσι σε Μονοπρόσωπο («επαρχία Μονοπροσώπου»!).

β. Το κοκορετσι, από αλβ, kukurec, δεν έχει βέβαια καμια σχέση με τον κοκορα.

Οπότε, ίσως μια μελλοντική αναδημοσίευση του άρθρου να έχει τίτλο: Κοκορέτσι στο Μονοφάτσι!

 

224 Σχόλια to “Ψαρονέφρι στο Καρπενήσι”

  1. Κουνελόγατος said

    Καλημέρα.

  2. Θρασύμαχος said

    Νομίζω πως εξ ίσου παρετυμολογημένο «νησί» είναι και το Ποντικονήσι της Κέρκυρας, το οποίο τυχαίνει μεν να είναι πράγματι νησί, όμως η ονομασία του δεν προέρχεται απ’ τη νησιωτικότητά (!) του αλλ’ από τη γέφυρα ponte conissi ή κάπως έτσι

  3. ΚΩΣΤΑΣ said

    Καλημέρα!

    Ε! καλά τώρα, ήρθαν οι Καρπενησιώτες να μας κλέψουν τη δόξα. «Του καλύτιρου ψάρ’ είνι του ζ’γούρ΄» λέμε εμείς οι Λαρσινοί.

  4. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Καλημέρα. Δλδ δεν ισχύει αυτό που είχα διαβάσει για το Καρπενήσι < τρκ kar binişi = χιονομανδύας (=χιονοσκεπές).

  5. Γιάννης Ιατρού said

    Ωραία και κατατοπιστικά Νίκο, αλλά με τις λέξεις Καρπενήσι και Ψάρι (που βεβαίως ζεί στο -> νερό -> συντριβάνια) μ΄έκανε να σκεφτώ τον εκκολαπτόμενο αυτοκράτορα, τον οποίο ξεκωλώθηκαν χθες να παινεύουν τα ΜΜΑ υπηρεσίας και οι γνωστοί σφουγγοκωλάριοι (…το οποίον σκουλήκι 🙂 ).

  6. Θρασύμαχος said

    Επίσης διερωτώμαι αν η παλαιά ονομασία Χεζοπόταμος (για τη σημερινή οδό Βουκουρεστίου!) ετυμολογείται πράγματι απ’ αυτό που νομίζουμε ή μήπως επίσης αποτελεί προϊόν παρετυμολογίας όπως ο Βοϊδομάτης

  7. Θρασύμαχος said

    Εξ ίσου άσχετο με τους ιχθύς είναι και το θρυλικό αρβανιτοχώρι Ψάρι, που κατά μιάν εκδοχή http://psaritrifilias.gr/ιστορία/ «φέρει το όνομα του ιδιοκτήτη του»

  8. Jimakos said

    Καλημέρα κι από εδώ.

    Μου θύμισες, Νικοκύρη, ότι για τους παροικούντες, Νησί είναι και η ονομασία που είναι γνωστή η Μεσσήνη για τους ντόπιους. Η Μεσσήνη σαν πόλη, όχι ο νομός. Το στόρι λέει ότι ονομάστηκε έτσι επειδή κάποτε ήταν βούρκος (επιβιώνει επίσης και το μειωτικό βουρκόλος / Βουρκολία για την περιοχή) εξού λοιπόν και το Νησί.

    Δεύτερο, πάλι με τοπωνύμιο: Είχα διαβάσει κάπου-κάπως-κάποτε ότι ο Αχλαδόκαμπος (αυτή η πανεύκολη για τους οδηγούς διαδρομή που έκανες όταν πήγαινες κάποτε προς νότια Πελοπόννησο, εκεί στα βουνά τις Αργολίδας και της Τρίπολης), πήρε την ονομασία του κατά την περίοδο της Επανάστασης, όπου σε κάποια μάζωξη/επιχείρηση που ήταν παρών και ο Κολοκοτρώνης, ατενίζοντας τον κάμπο της Καλαμάτας που είναι γεμάτος λιόδεντρα, αναφώνησε «Αχ!…λαδόκαμπε».

  9. Γς said

    Καλημέρα

    >ενώ το είχε χρησιμοποιήσει και ο ευρωβουλευτής Δ. Παπαδημούλης,

    Ωχ, πρωί πρωί…
    Αντε γεια. Πάω έξω στα λουλούδια μου.

  10. atheofobos said

    Ο Ποδονίφτης ανήκει εδώ;

  11. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα !
    Μια κατά κάποιο τρόπο τέτοια παράφραση, είχα ακούσει να είναι η «Λυκόβρυση», η οποία ξεκίνησε από Γλυκόβρυση, λόγω κάποιας πηγής με εύγευστο πόσιμο νερό στην περιοχή. Κι επειδή ο κόσμος δε μπορούσε εύκολα να λέει το «γλ», απέμεινε η…βρύση των λύκων, μέσα στην Αθήνα…. Δεν επιβεβαιώνω, πείτε κι εσείς.

  12. Πέπε said

    Το Βατραχονήσι του Παγκρατίου προέρχεται μεν, ως ονομασία, από ένα νησάκι του Ιλισσού, αλλά το ίδιο βρίσκεται στη στεριά.

    Γενικά τέτοιες παρετυμολογίες (το Βατραχονήσι δεν είναι βέβαια παρετυμολογία) αφθονούν, αλλά πού ακριβώς είναι τα όρια του σημερινού θέματος; Ας πούμε, μόλις χτες άκουσα τον μάστορα για τις σήτες των παραθύρων να μιλάει για «ελπίστριες», που είναι λέει ένα σύστημα όπως οι «ελπίστριες» των τανξ. Τέτοια έχουμε πολλά, αρκετά εκ των οποίων δεν είναι «λαϊκοί» ή «ιδιωματικοί» ή ιδιολεκτικοί τύποι, αλλά κυριαρχούν.

  13. Κιγκέρι said

    Βρογχοκήλη λέγεται η διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα. Δεν είναι κήλη με τη σημερινή έννοια του όρου (προβολή ενός οργάνου μέσα από το τοίχωμα της κοιλότητας που το περικλείει) και δεν αφορά τους βρόγχους.

  14. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2 Το Ποντικονήσι δεν το ανέφερα επειδή έχω αμφιβολία αν προϋπήρχε το ελληνικό ή το Ponte Conissi. Mπορεί δηλαδή η παρετυμολογία να είναι στα ιταλικά.

    5 Είπαμε, παρουσία γόνου της οικογένειας δεν κολλάει ο ιός

    8 Το Νησί της Μεσσηνίας το ήξερα, οι ντόπιοι το λένε ακόμα. Αυτό με τον Αχλαδόκαμπο πρέπει να είναι μύθος, το εχω ακούσει βέβαια.

    10 Μάλλον όχι 🙂

    11 Και η Κυψέλη προέρχεται από το Γυψέλι, όπως βλέπουμε την περιοχή σε παλιά έγγραφα

    12 Δυσδιάκριτα τα όρια 🙂

  15. Πάνος με πεζά said

    Έχω καιρό να γραψω, και τα έκανα τα bold μαντάρα…

    Ας πούμε, και κάτι άσχετο της άρσης των περιορισμών, με το οποίο γέλασα : οι συνθήκες για τους ναούς είναι δύο, ο πιστός να έχει απόσταση 1.5 μέτρα σε κάθε κατεύθυνση, και να υπάρχει ένας πιστός ανά 10 τετραγωνικά ναού.

    Για να καταλάβουμε πόσο πρόχειρα στήνονται αυτοί οι περιορισμοί, σε ένα τετράγωνο 3×3 με έναν πιστό στο κέντρο, και τέσσερις στις γωνίες, ισχύει η συνθήκη απόστασης, αλλά το αποτέλεσμα είναι 5,55 πιστοί ανά 10 τετραγωνικό…

  16. Γιάννης Ιατρού said

    14β: Γιατί δεν αναφέρεις την λαϊκή ρήση: «Δήμαρχοι & Σία έχουν ανοσία» 🙂

  17. loukretia50 said

    Καλημέρα!
    Τι μαθαίνει κανείς! πρώτη φορά ακούω για γάβρους στο Καρπενήσι, και βέβαια ήξερα ότι το ζυγούρι θεωρείται καλύτερο ψάρι – αν και δε συμφωνώ!
    Και ευχαριστώ για την ωραία φλασιά – αυτόματος συνειρμός! – με τη Μαίρη Αρώνη να λέει στον Παπαγιαννόπουλο ότι δεν πηγαίνει σ΄ένα νησί γεμάτο λαγούς! ( στο 3.25′ )
    Μια τρελή οικογένεια https://youtu.be/1qnuqUu3kjo?t=201 πάστα Φλώρα

  18. Παναγιώτης Κ. said

    Νησάκι λέγεται η τοποθεσία στην πόλη της Δράμας με τα πολλά νερά.
    Ας μας εξηγήσει κάποιος που ξέρει για την προέλευση αυτού του ονόματος.

    Υπάρχει περίπτωση όπου μια τοποθεσία λέγεται λίμνη διότι παλαιότερα ήταν λίμνη.

  19. Αγγελος said

    Κάπως παρόμοια αλλά διαγλωσσική περίπτωση λέγεται πως είναι η λαϊκή ονομασία Τρελός του Υμηττού. Οι Βενετσιάνοι τον ονόμασαν il matto = ο τρελός, παρερμηνεύοντας την αρχαία του ονομασία, και το μετέφρασαν οι Αθηναίοι. Δεν ξέρω αν ευσταθεί.

  20. LandS said

    8
    Μοιάζει το Νησί με τη Μεσσήνη.
    Υπήρχε ελαιώνας στους Μύλους; Το Κολωσούρτης δεν ήταν συνηθισμένο τότε;

  21. Καλημέρα
    8 Εκεί στο μακρινό 1979, φοιτητές στα Γιάννενα, έχουμε πιάσει δουλειά για κάτι λιγότερο από δυο βδομάδες στη Λέβερ (πρόγονο της σημερινής Γιουνιλέβερ – Unilever που έχει απλωθεί πολύ παραπάνω, τότε ήταν μόνο «η εταιρία του ΟΜΟ, του Σκιπ, του Ρεξόνα» όπως λέγαμε για να προμοτάρουμε ένα υγρό για πιάτα που είχε βγάλει τότε). Γύρω στις απόκριες, 12 μέρες δουλειά, 8,5 χιλιάρικα, εξαιρετική αμοιβή (με εκτός έδρας και αργίες μέσα). Καθαρά Δευτέρα έχει φτάσει η χάρη μας στην Καλαμάτα και μας λένε το μεσημέρι να πάμε για καρναβάλι στο Νησί. Ψαχνόμαστε. Και μας εξηγούν την περίπτωση: Νησί = Μεσήνη.

    Για τον Αχλαδόκαμπο, αποκλείεται από κει πάνω, να είδε τον κάμπο της Καλαμάτας, Να μου πεις του Άργους, μπορεί. Που είναι κι αυτός λαδόκαμπος (αλλά όχι μόνο, της παναγίας τα μάτια βγάζει). Πάντως, υπάρχει και χωριό Αχλαδόκαμπος που σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια, είχε αυτό το όνομα προ Κολοκοτρώνη. Ο δρόμος από κει μεριά, γνωστός κι ως κολοσούρτης.

  22. nwjsj said

    Καλημέρα!

    Εμείς εδώ στο Φάληρο το Παλιό, έχουμε το ρέμα της Κοψαχείλας, το οποίο ‘κόβει’ το δήμο στα δυο και χύνεται δίπλα από την πλαζ Έδεμ, η οποία παρ’ όλα ταύτα παίρνει μπλε σημαία κάθε χρόνο. Rive gauche και rive droite ένα πράμα, αλλά σε ποιά περίπτωση εμπίπτει δεν έχω ιδέα. Σίγουρα ο Νικοκύρης θα το έχει ψάξει όμως.

  23. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    5, 14β
    https://www.imerodromos.gr/stoy-mpakogianni-tin-plateia-koronoios-den-pianei2/

  24. Καλημέρα

    φυσικά υπάρχει και το ψωμοτύρι από την φέτα πριν πήξει ( όψιμος τυρός λένε ο από που κατάγεται) το οποίον και ωραίο πασαλειφατήρι του ψωμιού είναι και σε απογειώνει σαν ουζομεζές αν αντικαταστήσει το γιαούρτι στο τζατζίκι 9Σπεσιαλιτέ μου)

  25. LandS said

    15 10 είναι
    Αν είναι 3Χ3=9τ.μ. τότε χωρούν 4 στις γωνίες και 4 στη μέση κάθε πλευράς και ένας στο κέντρο. Δηλαδή 9 στα 9.

  26. spiridione said

    Και το Δασκαλιό που υπάρχει και παλιότερο άρθρο
    https://sarantakos.wordpress.com/2018/02/02/daskalio/

  27. Λοζετσινός said

    Καλημέρα
    Στα Γιάννινα έχουμε νησί (χωρίς όνομα) που μπορεί να φας νόστιμα βατραχοπόδαρα!
    Εγώ ξέρω πως οι Ολυμπιακοί (οι περισσότεροι Έλληνες δηλαδή ) έχουν και δική τους λίμνη, τη Γαυρολίμνη.. Ας μην είναι λίμνη αρκεί να κάνει καλό ζ’γούρ΄ που λέει ο αγαπητός Κώστας στο 3 🙂

  28. spiridione said

    Το Ponte Conissi πρώτη φορά το ακούω. Το Conissi δηλαδή τι σημαίνει;
    Βρίσκω μόνο σε καρτ-ποστάλ Ponti Conissi.

  29. Costas X said

    Καλημέρα !

    «πολυθρόνα» από το ιταλικό poltrona > πολτρόνα…
    «Πορτρόνα» την έλεγε η μακαρίτισσα η προγιαγιά Πολυξένη (Κέρκυρα).

    2. & 14.(2.)
    Για το Ποντικονήσι είχα ακούσει κάποτε ότι είναι παραφθορά του «Κοντυλονήσι», αλλά δεν έχω εντοπίσει κάπου αυτή την ονομασία. Διφορούμενη είναι και η ετυμολογία του άλλου μικρού νησιού της Κέρκυρας, του Βίδου*. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι προέρχεται από το «Guido», το όνομα βενετσιάνου διοικητή της φρουράς του νησιού, αλλά μάλλον προέρχεται από το «Vito», επειδή υπήρχε εκεί παλιότερα εκκλησάκι του San Vito.

    * Έχω αρπαχτεί με κάποιους, και μάλιστα Κερκυραίους, γιατί τα τελευταία χρόνια θεωρούν το «Βίδο» άκλιτο. Εκδόθηκε μάλιστα και βιβλίο «Το νησί του Βίδο» !
    Οι πατεράδες και οι παπούδες έλεγαν άνετα «…στη μεριά του Βίδου».

  30. LandS said

    Τους Αμπελόκηπους/Αγγελόκηπους τους είπαμε;

  31. Πάνος με πεζά said

    @ 25 : Α, καλά λέτε !

  32. Πέπε said

    @19, Υμηττός / Τρελός:

    Εγώ πάλι έχω ακούσει άλλη εκδοχή: ότι κάποιος γαλλόφωνος άρχοντας, ποιος ξέρει πότε (το πιθανότερο στο προεπαναστατικό Ναύπλιο 🙂 ), τον χαρακτήρισε tres long λόγω του σχήματός του, και αυτό παρεφθάρη στα ελληνικά σε Τρελός.

  33. nikiplos said

    Νησί, η Μεσσήνη όχι μόνο εξαιτίας του Βάλτου που έτσι κι αλλιώς υπήρχε αλλά κυρίως εξαιτίας του συνδυασμού πλημμυρίδας του ποταμού Πάμισου και του βάλτου, που καθιστούσαν την περιοχή προσβάσιμη μόνο με βάρκες τους χειμερινούς μήνες. Ακόμη και σήμερα υπάρχει ολόκληρη κουλτούρα στην ποτάμια ναυσιπλοΐα της περιοχής, με πατέντες σε ποταμίσιες βάρκες που πλέον βάζουν αυτοσχέδιες τουρμπίνες, οι κυνηγοί παπιών. Εικάζω για τους ίδιους λόγους και το συνθετικό νησί στο Βατραχονήσι.

    Για το ποντικονήσι, δεν γνωρίζω ίσως κάποιος Κερκυραίος να μας διαφωτίσει. Εγώ πάντως από τις φωτογραφίες νόμιζα πάντοτε πως πρόκειται για τη νησίδα πίσω από το εκκλησάκι:

    10@ Ποδάρες έλεγαν οι πρόσφυγες τις εναπομείνασες κολώνες στήριξης του αρχαίου υδραγωγείου στην Νέα Ιωνία που φαίνονται δεξιά από την Κύμης όπως πηγαίνεις προς το Μαρούσι. Η συνοικία εκεί λεγόταν Ποδαράδες. Λογικά ποδονίφτης ο ποταμός που κυλούσε κάτω εκεί.

    Ο Αχ Λαδόκαμπος είναι μεγάλη μούφα ιστορική, την οποία διέδωσαν τόσο οι στραταίοι και οι παλαιοί δάσκαλοι στο δημοτικό, που χρειάζεται απομάθηση… Πάρα πολλά μέρη στην Ελλάδα έχουν συνθετικό τοπωνυμίου «αχλαδο-» και μάλλον έχει να κάνει είτε με το σχήμα του μέρους που περιγράφεται. Αν και εδώ ίσως να υπάρχει ψωμί, γιατί απίδια λέγαμε τα αχλάδια, αλλά θυμάμαι κάποιο άρθρο πολύ καλό που είχε βάλει για αυτό ο Νικοκυρης.

  34. loukretia50 said

    Σπεσιαλιτέ του Μέφρι
    το ζυγούρι από νησί :
    «Γαβρολίμνης ψαρονέφρι»*

    *Πάει με κόκκινο κρασί

  35. # 14, ε

    Την εποχή της κατάληψης στην Φ.Ν. ένας φίλος είχε ψάξει τα ονόματα των συνοικιών της Αθήνας. Θυμάμαι το Αγγελόκηποι που έδωσε τους αμπελόκηπους και τον Γαλάκη που έδωσε το Γαλάτσι. Για την Κηψέλη δεν είχε καταλήξει κάπου και μένα το Γυψέλη (;) περισσότερο για «τυπογραφικό» λάθος μου μοιάζει, ενώ από την άλλη, το 53 που ήρθαμε είχε λουλούδια και θυμάρια για να βάζανε μελίσσια στις ανηφόρες και δεν θυμάμαι να βρίσκανε γύψο στα νταμάρια.

  36. nikiplos said

    0@ και 17@: Υπάρχει και χωριό Γαβρολίμνη, όχι πολύ μακριά από το Καρπενήσι…

  37. nikiplos said

    19@ Στο Γαλλικό Ινστιτούτο, μας έλεγαν πως η ονομασία του Υμηττού ως Τρελός, προέρχεται από τους Γάλλους στρατιώτες που τον έλεγαν tres long…

  38. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Σκέτο ψαρονέφρι ωρέ παλικάρια? Ψωμάκι δε θέλετε?

    A false folk etymology involves Napoleon, who, while invading Germany, asked for bread and was served dark Westphalian rye. According to the folktale, Napoleon declared that this was not suitable bread for himself, the emperor, but was bread (pain) for Nickel (or Nicole), his horse: «C’est du pain pour Nickel/Nicole!».[3] In a variation of the same basic story, Napoleon declared that the bread was no good for him, but was only good (bon) for his horse: «C’est bon pour Nickel!». However, the name Nickel is not confirmed for any of Napoleon’s many horses. Additional folk etymology grew from a «witty interpretation», proposed by seventeenth-century satirist Johann Balthasar Schupp, that the bread was only «good for Nicol», a nickname for a weak or puny horse.

    https://en.wikipedia.org/wiki/Pumpernickel

  39. Triant said

    Καλημέρα.

    Στο Νησάκι της Δράμας (που ειρήσθω εν παρόδω είναι πολύ ωραίο) υπάρχει ποτάμι οπότε είναι πολύ πιθανόν να υπήρχε και ένα μικρό νησάκι μεσα σε αυτό. Για την ακρίβεια νομίζω πως υπάρχει ακόμα (δεν θυμάμαι, είχα πάει πρίν από πολλά χρόνια – νομίζω 20).

  40. nikiplos said

    37@ το να μην κάνεις ανανέωση αυτά έχει… δεν είχα δει το σχόλιο του Πέπε στο 32@

  41. ΚΩΣΤΑΣ said

    Πάντως αυτός ο μύθος για τους Αγγελόκηπους που έγιναν Αμπελόκηποι διακινείται και για την δική μου γειτονιά. Ήταν προάστιο της Θεσσαλονίκης και δήθεν ήταν τόσο όμορφη η περιοχή, των αγγέλων οι κήποι. Τρίχες όλα αυτά. Απλά υπήρχαν πολλές αμπελοκαλλιέργειες.

  42. nikiplos said

    41@ Πολλά μέρη στην Ελλάδα λέγονται Αμπελόκηποι. Μήπως πρόκειται για μετονομασία τοπωνυμίων που πριν είχαν τούρκικη ονομασία ή αρβανίτικη ή σλάβικη?

  43. Costas X said

    33. Ναι, όντως Ποντικονήσι είναι το νησάκι πίσω, μπροστά είναι η Παναγία η Βλαχέραινα.

    Η πλάκα είναι ότι οι περισσότεροι νομίζουν ότι το εκκλησάκι είναι το Ποντικονήσι, με αποτέλεσμα τον παρακάτω φαιδρό διάλογο με μια γνωστή από Αθήνα:

    Σούλα: «Είχα πάει Κέρκυρα, πήγα και στο Ποντικονήσι!»
    Εγώ, υποψιασμένος: «Αλήθεια; Πήρες το βαρκάκι;»
    Σούλα: «Όχι, με τα πόδια πήγα…»
    Εγώ, πετάγομαι όρθιος: «Θαύμα! Θαύμα! Μόνο ο Ιησούς και η Σούλα περπάτησαν στη θάλασσα!»

  44. nikiplos said

    42@ πχ οι Αμπελόκηποι Μεσσηνίας ήταν αρβανιτοχώρι με όνομα Μινάγια…

  45. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα, ωραία σχόλια έγιναν!

  46. ndmushroom said

    Κάποιος αναφέρθηκε στα βουνά της Τρίπολης. Η Τρίπολη δεν είναι κι αυτή μια τέτοια περίπτωση (κι ας είναι «κάτι σαν» πόλη, όπως θα έλεγε κάποιος κακεντρεχής…);

  47. ΚΩΣΤΑΣ said

    42 Για τους Αμπελόκηπους Θεσσαλονίκης, που ξέρω, κτηματολογικά ο χώρος βρίσκονταν στην ευρύτερη περιοχή του Χαρμάνκιοϊ, επί οθωμανοκρατίας. Για ένα μικρό διάστημα, περί το 1930, ο συνοικισμός Αμπελοκήπων ανήκε και διοικητικά στην κοινότητα Χαρμάνκιοϊ – σημερινός Εύοσμος/Κορδελιό.

  48. Λεύκιππος said

    Nisida (Νήσιδα προφέρεται στα Ιταλικά) είναι ένα νησάκι που συνδέεται με μικρό δρομάκι με την παραλία της Νάπολης κάτω από την γειτονιά Possilipo.
    Έχει και πολύ ωραία ναπολιτάνικη ταβέρνα. Αρα η λέξη νησί στα ιταλικά, για το Ποντηκονήσι είναι υπαρκτή.

  49. spiridione said

    Παρόμοιο με την πολυθρόνα, η στρωματσάδα
    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CF%83%CF%84%CF%81%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%B4%CE%B1&dq=

  50. ndmushroom said

    Άλλη μία ενδιαφέρουσα περίπτωση, που πληροί τις προδιαγραφές
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CF%81%CE%AF%CF%83%CF%84%CE%B5%CE%BD%CE%BF_%CE%99%CF%89%CE%B1%CE%BD%CE%BD%CE%AF%CE%BD%CF%89%CE%BD

  51. Λεύκιππος said

    Το νησάκι της Δράμας είναι όντως νησάκι με απίθανες ταβέρνες στην λιμνούλα που κάνει το ποτάμι, η Αγία Βαρβάρα. Και όντως είναι πανέμορφο, πρόσφατα ήμουν εκεί (προ κοροναϊού).

  52. Νέο Kid said

    25. 15. Το «πρόβλημα του ναού» είναι ενδιαφέρον μαθηματικό πρόβλημα βελτιστοποίησης.
    Ο καλύτερος τρόπος να γίνει tiling του επιπέδου δηλαδή του πατώματος του ναού με εύκολο τρόπο ώστε να μπορείς να ορίσεις και σαφώς τις θέσεις διατηρώντας τις προϋποθέσεις του 1 άτομο ανα 10 τετραγωνικά μέτρα, είναι η πλήρης πλακόστρωση με κανονικά εξάγωνα.
    https://en.m.wikipedia.org/wiki/Hexagonal_tiling
    Βάζεις έναν πιστό σε κάθε κορυφή της κυψέλης .
    Η πλευρά του εξαγωνου ,για να έχει εμβαδόν 10 τ.μετρα , πρέπει να είναι 1.96 μέτρα.
    Αυτό είναι και το denser packing, δηλαδή η πυκνότερη και οικονομικότερη δομή. Η συνολική περίμετρος των εξαγώνων είναι η ελάχιστη δυνατή. Θεώρημα της Κυψέλης (speaking of…)
    https://en.m.wikipedia.org/wiki/Honeycomb_conjecture

  53. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  54. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    Σήμερα τὸ πρωί, πρὶν διαβάσω τὸ σημερινὸ ἄρθρο, εἶχα πάει στὸ χασάπικο.

    Ὁ προηγούμενος πελάτης ζήτησε χοιρινὸ φιλέτο.

    Σὲ σχόλιό μου πὼς αὐτὸ εἶναι τὸ καλύτερο ψάρι, ὁ πελάτης – περίπου στὰ μισά μου χρόνια – ἔδειξε ἔκπληκτος, ἐνῶ ἡ χασάπισσα γέλασε.

    Δὲν ξέρω ἂν εἶναι τυχαῖο τὸ γεγονὸς ἢ ἔχει σχέση μὲ τὶς νέες γλωσσικὲς τάσεις ποὺ διαμορφώνουν οἱ γκουρμεδιάρικες ἐκπομπές τῶν τηλεμαγείρων, ποὺ μᾶς ἔχουν μουρλάνει στὶς μπαλοτῖνες, στὰ κουλὶ καὶ στοὺς ὑπόλοιπους ἀκαταλαβίστικους γιὰ τὸ πόπολο μαγειρικοὺς ὅρους.

    Τὸ ψαρονέφρι εἶναι τρὲ μπανάλ. 😉

  55. Κιγκέρι said

    46: Τρίπολη
    50: Τρίστενο

    Τρίκαλα;

  56. Παναγιώτης Κ. said

    «Θέλει άρθρο», η επωδός του Νικοκύρη.
    «Να κρατήσω σημειώσεις», η δική μου επωδός. 🙂

  57. 46 Ντροπολίτσα, σλάβικο (η μικρή κοιλάδα με τις βελανιδιές ή κάτι τέτοιο*), Τροπολιτσά που λέει και το τραγούδι με τα σαράντα παλικάρια και Τρίπολη το εξελληνισμένο όνομα που πάτησε και σε τρεις αρχαίες πόλεις που αναφέρει ο Παυσανίας. * Αν και Tropolje (στην Κροατία, γνωστό για τον προϊστορικό πολιτισμό του) σημαίνει λέει «τρία χωράφια» https://en.wikipedia.org/wiki/Tropolje
    49 Δεν θα το φανταζόμουν αυτό με τη στρωματσάδα!

  58. Παναγιώτης Κ. said

    Καλκάνι είναι είδος ψαριού.( ακουστά το έχω δεν το είδα).
    Καλκάνι λέγεται το τελείωμα του τοίχου σε σχήμα Λ όπου θα επικαθήσει η στέγη του σπιτιού.
    Το σχήμα της στέγης έδωσε το όνομα στο ψάρι ή το αντίθετο;

  59. Παναγιώτης K. said

    @57. Βορείως λίγο μετά την Κόνιτσα υπάρχει μια τοποθεσία με το όνομα Ντοπόλιτσα.(ρο δεν άκουσα).
    Μικρή κοιλάδα είναι.
    Την επόμενη φορά που θα περάσω θα κατέβω από το αυτοκίνητο για να δω αν έχει βελανιδιές.

  60. sarant said

    46 Ναι, ωραίος εξελληνισμός η Τρίπολη

    49 Μπράβο και η στρωματσάδα.

    50 Δεν το ήξερα το Τρίστενο.

    Και μου θυμίσατε το δεσποτάκι, το ξύλο, που δεν είναι του δεσπότη όπως έχουμε πει
    https://sarantakos.wordpress.com/2016/08/10/disbudak/

  61. μήτσκος said

    Η Ιεράπετρα ίσως;
    (από Ιεράπυτνα=ιερός λόφος)

  62. dryhammer said

    54. Όποτε πάω στο χασάπικο του σουπερμάρκετ και ζητήσω ποντικό με κόκκαλο για σούπα, με κοιτάζουν με τρόμο πελάτες και προσωπικό. Μόνο όταν είναι κάνας πιο μπάρμπας (της κλάσης μου και πάνω) ξέρει και μου διαλέγει από το «όσο μπούκο»
    [άθλιο όνομα, το σώζει που μου θυμίζει μασαμπούκα όπου bukë το ψωμί αλβανικά – αν και εγώ βάζω παξιμάδι στον τραχανά]

  63. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    58 Από μια πρόχειρη ματιά η σύνδεση δεν είναι με το ψάρι καλκάνι αλλά με το ρήμα kalkmak = σηκώνομαι. Σε μια τουρκοαγγλική αναζήτηση βρίσκω μέσα συνδέσεις, αετώματα κλπ. Δεν κοίταξα ακόμα τα οθωμανικά, κάτι μπορεί να βγει κι από κει.

  64. loukretia50 said

    Η Γαβρολίμνη Αιτωλ/νίας κατά Ελευθερουδάκη λέγονταν και Καβ’ρολίμνη – ένεκα καβουρίων!
    (η αποστροφίτσα προσθήκη δική μου!)
    Υπάρχει και μια πιο εξτρήμ καταγραφή , ότι κατά τη γνώμη ενός Γερμανού αρχαιολόγου ονομάζεται καπρολίμνη, δηλαδή βαλτώδης περιοχή που έχει πολλά αγριογούρουνα.
    Βάλτοι υπήρχαν, για τα θερία δεν έχω άποψη.
    Αν κυκλοφορούσαν, φαντάζομαι θα ήταν γνωστό το καπρονέφρι.

    Επίσης στον Ελευθερουδάκη: “εις περιοχήν Γαυρολίμνης και ιδίως εις τον λόφον αυτόν έγινε τόση μεγάλη μάχη με τους Τούρκους, ώστε από το αίμα που εχύθη εσχηματίσθη λίμνη.
    Λόγω δε της μεγάλης επιτυχίας που είχε η μάχη αυτή υπέρ των Ελλήνων, είθισται να λέγεται εις ολόκληρον την Ελλάδα και μάλιστα εις επιτυχημένα γλέντια “Γαυρολίμνη να γίνη”.
    (Έκτοτε η φράση μάλλον πέρασε στα γήπεδα).

    Στην περιοχή υπάρχει θαυμάσιο μνημείο, ο ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου, https://1.bp.blogspot.com/-7fgR6EuTTd0/XeZpww3WJNI/AAAAAAAAjpw/FowXTmUMPpoAsH-NsvTsMQTBX1yGf9ewQCLcBGAsYHQ/s640/596ed269d9807.jpg επιλεγόμενης Παναξιώτισσας». – περίεργο δεν είναι? Καμιά σχέση με Νάξο.

    Αντιγράφω από κάποια μελέτη – (τόκλεισα, δεν έχω πρόχειρο λινκ, συμπαθάτε με!) :
    « Ο Αρχαιολόγος Ορλάνδος υποσημειώνει στη μελέτη του:
    «Την ετυμολογία του επιθέτου τούτου της Παναγίας δεν ηδυνήθην να εξακριβώσω.»
    Ο Καθηγητής Αθαν. Παλιούρας αναφέρει σχετικά: «Απ’ όσο ξέρουμε το επίθετο της Παναγίας «Παναξιώτισσα» είναι μοναδικό στον ορθόδοξο χώρο και πιθανότατα σημαίνει «αυτήν που αξιώθηκε των πάντων».»
    Άλλοι υποστηρίζουν ότι η προσωνυμία αποτελείται από δύο συνθετικά: παν- (δηλωτικό υπερτάτου βαθμού ή του απολύτου) και αξιώνω (επιτυγχάνω ανώτερο σκοπό με την βοήθεια υπερφυσικής δυνάμεως).
    Η λέξη είχε την εξέλιξη: Πανταξιώτισσα => Παναξιώτισσα
    που σημαίνει την Παναγία «η οποία πάντοτε και ασφαλώς οδηγεί τον άνθρωπο στην εκπλήρωση εκείνων των προσπαθειών που απορρέουν από την πίστη του και τις αγαθές προθέσεις. Είναι η Παναγία που πάντοτε «αξιώνει» τον πιστό Χριστιανό».
    Τα πράγματα όμως είναι πιο απλά απ’ ότι φαίνονται.
    Από το τοπωνύμιο Πανακτζή (στ’ Πανακτζή) προήλθε η προσωνυμία Πανακτζιώτισσα. Τούτο είναι συνηθισμένο (Προυσιώτισσα, Αμπελακιώτισσα, Γερακιώτισσα κλπ.). Ο Ορλάνδος, που πρώτος (1935) καταγράφει τον τύπο Παναξιώτισσα, ή δεν άκουσε καλά τον τύπο Πανακτζιώτισσα ή τον εξωράισε.
    Το ίδιο έχει ξαναγίνει με τον τύπο Ναυπακτίτισσα που μεταβλήθηκε σε Ναυπακτιώτισσα.
    Η προσωνυμία Παναξιώτισσα είναι λόγια και δυσκατάληπτη, και ως εκ τούτου πολύ δύσκολα θα την προσέδιδε ο λαός στην Παναγία. Ευκολότερο ήταν να την πει πανάξια (όλα τα κατορθώνει) και όχι παν-αξιώτισσα.
    Άλλωστε το επίθετο αξιώτης – αξιώτισσα μόνο ως πατριδωνυμικό μπορεί να υπάρξει… »

    Αρκετά όμως με την – ευρύτερη – περιοχή μου.

    Οι Αμπελόκηποι πιο πιθανό να προέρχονται από Αμπέλια, δε νομίζω ότι σεργιανούσαν ποτέ άγγελοι στην περιοχή.
    Αντίθετα, μοιάζει ταιριαστή ονομασία για διάφορα κάστρα : « Αγγελόκαστρο».

    Ωραίο χάζεμα σε παλιά κάστρα εδώ : https://www.kastra.eu/castlegr.php?kastro=aggelokastr

    ΥΓ Σας είπα ότι πάντα ήθελα να γράψω τουριστικό οδηγό με ποτ πουρί πληροφορίες?

  65. Νέο Kid said

    Προφανής παράλειψη στο 52. :
    Ορθή επανάληψη: « Βάζεις έναν πιστό σε κάθε κορυφή της κυψέλης ΚΑΙ από έναν στο κέντρο του κάθε εξαγώνου».

  66. sarant said

    64 Γράψε ντε!

  67. # 62

    Εμένα πάντως η χαριτωμένη χασάπισα του σουπερμάρκετ με κοιτάζει χαμογελαστή από τότε που της ζήτησα ένα στήθος χωρίς σουτιέν δείχνοντάς της το (χωρις πέτσα) φιλέτο στήθος από κοτόπουλο.

  68. Georgios Bartzoudis said

    «Ψάρι λέγεται η περιοχή του σφαγίου γύρω από την οσφύ, που περιβάλλει τα νεφρά»
    # Τα δε ψαρονέφρια, δεξί και ζερβό, λέγονται Μακεδονιστί ψαράκια ή ψαρούδια, και κατά κανόνα τα απολαμβάνουν οι γουρουνοσφάχτες των Χριστουγέννων κλπ. Εμείς τα …γκουλιάρια περιμέναμε να μας δώσουν τη φούσκα για να την κάνουμε μπάλα!

    «στο εφτάζυμο ψωμί (από το «αυτόζυμος») έχουμε κάτι που ζυμώνεται»
    # όπερ Μακεδονιστί λέγεται φταζ’μήτκου ψουμί (που γίνεται με μαγιά από ρουβίδια- Μακεδονιστί κι αυτά! )

  69. # 58

    καλκάνι, ψάρι παχύ και νόστιμο , πλακουτσό του βυθού όπως η γλώσσα

  70. LandS said

    52
    Μπράβο. Λέγεται «της κυψέλης» επειδή η πιο γνωστή εφαρμογή του στη φύση παρατηρείται στα μελίσσια. Αμυδρά θυμάμαι ότι μια πεπερασμένη επιφάνεια δεν μπορεί να καλυφθεί πλήρως με εξάγωνα και χρειάζεται λίγα πεντάγωνα. Ακολουθούσε φωτό κυψέλης με βελάκι στο ένα πεντάγωνο.

  71. ΚΩΣΤΑΣ said

    @64-66

    Κατοχυρώθηκε! οσονούπω αυτή ή την άλλη Κυριακή. Μην παίξετε με τον πόνο μας και μας ξεγελάσετε με υποσχέσεις τύπου: «χρειάζεται άρθρο…» 😉

  72. Το αγγελόκηποι δεν βγήκε από τους αγγέλους αλλά από όνομα προύχοντα της περιοχής όπως και ο Γαλάκης, ο Γουδής, ο Κουκάκης κ.λ.π.

  73. Ημερολόγιο Κρυονερίου said

    Πριν από σαράντα πέντε χρόνια περίπου στα όρια του Δήμου Αμπελοκήπων με τον Δήμο Σταυρούπολης (στη Θεσσαλονίκη) πολύ κοντά στον χείμαρρο Δεδροπόταμο που τώρα κατά το προσφιλές συνήθειο του νεοελληνικού κράτους έχει καλυφθεί για να γίνει «Λεωφόρος» υπήρχε ακόμη ένα μικρό Αμπελάκι περίπου δύο με τρία στρέμματα. Ήταν το τελευταίο καταφύγιό μας για σχολικούς περιπάτους. Αργότερα στα γυμνασιακά μας χρόνια πηγαίναμε εκδρομές στις «καλόγριες» τη γνωστή μονή Λαζαριστών. Δυστυχώς σχεδόν όλες αυτές οι εκτάσεις έχουν τσιμεντοποιηθεί. Μόνο ένα μικρό τμήμα έχει απομείνει άκτιστο χάρη στις προσπάθειες των δημάρχων της περιοχής με πρωτοστάτη τον αείμνηστο Χρίστο Τσακίρη, δήμαρχο Σταυρούπολης για πολλά χρόνια.

  74. spiridione said

    Η πολυθρόνα έχει και ενδιαφέρουσα ιστορία.
    Στον Κριαρά υπάρχει μόνο πολτρόνος (και πολτρόνες) = ακαμάτης, τεμπέλης, νωθρός, από το βεν. poltron, ιταλ. poltrone.
    http://www.greek-language.gr/greekLang/medieval_greek/em_kriaras/scanned_new/index.html?start=0&id=120&lq=133&show=1

    Από αυτή τη σημασία πιθανότατα το poltro, poltrona το έπιπλο
    http://www.treccani.it/vocabolario/ricerca/poltro/

  75. dryhammer said

    69. Πηγαίνοντας για Kenai (Alaska) φουντάραμε 5-6 ώρες στο Homer Bay περιμένοντας πιλότο (και το κατάλληλο ρεύμα). Ο καπετάνιος βλέπει στο χάρτη του κολπίσκου πως είχε ένα πάγκο και μετά τα νερά κρεμούσαν, βλέπει κι ένα ποταμάκι που κατέβαινε στο μυχό του κόλπου, κι αποφασίζει να φουντάρει άγκυρα 80-100 μέτρα από το γκρεμό. Το βαπόρι ορθοπλώρισε προς τα μέσα λόγω της ροής του ποταμακιού (ναι! γενικές υποκοριστικών) και στα μισά του αρχίζαν τα γκρεμνά. Εκεί βγήκαν όλοι με τις πετονιές. Μπακαλιάροι (pollcks) 30-40 πόντους και καλκάνια 20-25 πόντοι διάμετρος. Ακόμα έχω στο στόμα τη γλύκα τους…

  76. ΚΩΣΤΑΣ said

    73 Σωστά τα λες φίλε μου και μάλλον συντοπίτης. Μια μικρή μόνο προσθήκη. Ο χείμαρρος του δενδροποτάμου – μετέπειτα δι’ επικάλυψης οδός/λεωφόρος Δενδροποτάμου – είχε και το εύοσμο 😜 όνομα Βρωμοπόταμος, εξ αιτίας των λυμάτων που κουβαλούσε από Νεάπολη, Συκιές, Πολίχνη … κλπ.

  77. Νέο Kid said

    70. Δεν το ξέρω αυτό για τις κυψέλες των μελισσών. Μαθηματικώς, το κανονικό εξάγωνο είναι ένα από τα τρία κανονικά πολύγωνα (τα αλλά δυο είναι το ισόπλευρο τρίγωνο και το τετράγωνο) που καλύπτουν πλήρως το επίπεδο. Αυτά, και μόνο αυτά.
    Ίσως το πεντάγωνο που λες στα μελίσσια να είναι μια φυσική διόρθωση απ τις μέλισσες ,για να διορθωθούν tolerances /αποκλείσεις στην κατασκευή των εξαγώνων.

  78. π2 said

    Μαρινία > Αγία Μαρίνα / Τσαρμαρίνοβο > Μαρίνα
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/11/28/toponyms/#comment-146046

  79. loukretia50 said

    66 – 71
    Με γλυκαίνετε, αλλά θα σας απογοητεύσω.
    Είναι τόσα πολλά αυτά που θέλω να κάνω, που δε νομίζω να φθάνει η υπόλοιπη ζωή μου!
    Και πρωτίστως πρέπει να τη χαρώ!
    Αδέσποτα κειμενάκια μόνο, αυτά σίγουρα μπορεί να προκύψουν πάνω στο κέφι μιας όμορφης στιγμής!
    Ο Dry, ο Δον και σίγουρα κάποιοι άλλοι, έχουν τα φόντα για αξιόλογα δημιουργικά μαγειρέματα.
    (στο σπορ είμαι άσχετη, αλλά στο σερβίρισμα … )
    Χαιρετώ μέχρι… μάλλον μεθαύριο!
    Καλό Σαββατοκύριακο!

  80. Νέο Kid said

    70. Αν ως «πεπερασμένο επιφάνεια» εννοείς κάποιο τρισδιάστατο hull, ας πούμε μια σφαίρα, τότε ναι. Δεν γίνεται να ταπετσάρεις μια σφαίρα μόνο με κανονικά εξάγωνα. Θέλεις και πεντάγωνα. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα γνωστό σε όλους , η μπάλα του ποδοσφαίρου. Η πόρνη.

  81. leonicos said

    Με ρουμπώσατε πάλι

    Αισθάνομαι ἀχρηστος

    Να μην ξέρω να πω κάτι ωραίο κι εγώ.

  82. Alexis said

    Στην Πρέβεζα υπάρχει ρέμα, εν μέρει καλυμμένο, με το όνομα «Καρυδάς». Παλιοί Πρεβεζάνοι λένε ότι δεν έχει σχέση με καρυδιές (που δεν υπάρχουν άλλωστε στην περιοχή) αλλά ότι η αρχική ονομασία του ήταν «Κουραδάς» και αργότερα ευπρεπίστηκε!

  83. gstams said

    Το Μεσολόγγι ανήκει σε αυτή την κατηγορία; οχι το μέσο του λόγγου αλλα messo langi που ειναι ο τόπος με τις λίμνες;

  84. gstams said

    Το Μεσολόγγι ανήκει σε αυτή την κατηγορία; οχι το μέσο του λόγγου αλλα messo langi που ειναι ο τόπος με τις λίμνες;

  85. Πάνος με πεζά said

    Μια που είπατε Αμπελόκηποι, σαν σήμερα στις 15 Μαϊου 1941, ιδρύεται η ΠΡΩΤΗ αντιστασιακή οργάνωση στην Ελλάδα, λέγεται «Ελευθερία», έχει τη δική της εφημερίδα και παράνομο τυπογραφείο, και αυτό συμβαίνει στην Επτάλοφο της Θεσσαλονίκης, που νομίζω σήμερα λέγεται (ή ανήκει) Δήμος Αμπελοκήπων.

  86. venios said

    70+77: Με κανονικά πολύγωνα μόνο με τρίγωνα, τετράγωνα και εξάγωνα μπορεί να γίνει πλήρης κάλυψη του επιπέδου στην Ευκλείδια γεωμετρία. Αλλά μπορούν να γίνουν πολλές επικαλύψεις με ίσα μη-κανονικά πεντάγωνα, βλέπε https://en.wikipedia.org/wiki/Pentagonal_tiling

  87. Μιᾶς ποὺ ἀναφέρθηκε παραπάνω ἡ πάστα φλώρα, καθηγητής μου στὴ Φιλοσοφική (σκληρός, αὐστηρός, ἑλληνομαθὴς δίχως ν’ ἀδωνίζει ὅμως) μᾶς εῑχε πεῖ ὅτι τὸ ὡραιότατο γλυκὸ κανονικὰ λέγεται πάστα φρόλλα (pasta frolla), ὅπου frollus-frolla-frollum = εὔθριπτος. Ἁπλῶς λίγο τὸ ὄνομα (Φλώρα), λίγο τὸ ἀλευρένιο (fleur κλπ.) τὸ μετατατρέπει στὰ καθ’ ἡμᾶς σὲ ‘φλώρα’.

  88. ΣΠ said

    25
    Όσοι, όμως, βρίσκονται στις πλευρές του τετραγώνου ανήκουν και στα γειτονικά τετράγωνα.

  89. ΚΩΣΤΑΣ said

    85 Ναι, έτσι είναι. Η Επτάλοφος και οι Αμπελόκηποι ήταν δύο όμοροι συνοικισμοί μέχρι το 1934. Τη χρονιά εκείνη συνενώθηκαν σε μία κοινότητα με το όνομα κοινότητα Αμπελοκήπων. Αργότερα έγινε Δήμος Αμπελοκήπων. Στους παροικούντες όμως στη περιοχή η Επτάλοφος παραμένει ως ονομασία και η κεντρική πλατεία των Αμπελοκήπων ονομάζεται πλατεία Επταλόφου. Ο θεός να την κάνει βέβαια πλατεία, ένας στρογγυλός κόμβος είναι.

    Ναι, και για την οργάνωση «Ελευθερία» έτσι είναι. Έχω στο αρχείο μου μερικά φωτοαντίτυπα και της ομώνυμης εφημερίδας που εξέδιδε η οργάνωση. Ας μην πω περισσότερα, είναι τοπικό θέμα, να μην κάνω και κατάχρηση της φιλοξενίας εδώ μέσα.

  90. Αγαπημένο το ψαρονέφρι και στον Φ.Π.:

    ψαρονέφρι 1
    04:15
    σ.89
    ψαρονέφρι 2
    00:39
    σ.116
    ψαρονέφρι 3
    07:43
    σ.144

  91. Χαρούλα said

    #87 Ισχύει.
    http://www.bostanistas.gr/?i=bostanistas.el.article&id=4255

    Καί έτσι, συνδέεται και με το σημερινό! 😊

  92. Μαρία said

    Δύο λόγιες παρετυμολογίες απ’ το νομό Σερρών.
    Ροδολίβος απο Radoliovo και το μοναστήρι της Εικοσιφοίνισσας αντί Κοσίνιτσας. Οι βυζαντινολόγοι χρησιμοποιούν τον τύπο Κοσίνιτσα.

  93. ΣΠ said

    Η Εκατονταπυλιανή από το Κατωπολιανή.

  94. Avonidas said

    Καλημέρα.

    #70, 77. Για τις εξαγωνικές κυψέλες των μελισσών, κυκλοφορούν δύο εξηγήσεις: η μία είναι ότι πρόκειται για ένα πρόβλημα βελτιστοποίησης: από όλες τις πλακοστρώσεις του επιπέδου με κανονικά πολύγωνα, η εξαγωνική είναι η πιο οικονομική, με την έννοια ότι δίνει τη μικρότερη περίμετρο ανά μονάδα εμβαδού – και συνεπώς την ελάχιστη επιφάνεια ανά μονάδα όγκου, όταν οι κυψελίδες επεκταθούν στην τρίτη διάσταση:

    https://en.wikipedia.org/wiki/Honeycomb_conjecture

    Η δεύτερη εξήγηση είναι ότι το εξαγωνικό πλέγμα είναι μια αναδυόμενη δομή που προκύπτει από την αλληλεπίδραση των μελισσών καθώς κατασκευάζουν τα κελιά της κυψέλης. Νομίζω ότι η εξήγηση προτείνεται από τον D’Arcy Wentworth Thompson στο έργο του για τη μορφογένεση, On Growth and Form.

    Σαφώς και μπορείς να καλύψεις μια πεπερασμένη επιφάνεια με εξάγωνα. Αυτό που δεν μπορείς να κάνεις είναι να καλύψεις ακριβώς και μόνο μια πεπερασμένη επιφάνεια με εξάγωνα, εκτός αν το σύνορό της ταιριάζει στην περίμετρο του πεπερασμένου εξαγωνικού πλέγματος. Για παράδειγμα, ένα τετράγωνο/ορθογώνιο/κύκλος δεν μπορούν προφανώς να καλυφθούν με εξάγωνα χωρίς κενά ή προεξοχές.

    Όπως ανέφερε ο Kid, μια επιφάνεια χωρίς σύνορα, κλειστή στον εαυτό της όπως π.χ. η σφαίρα, δεν μπορεί να πλακοστρωθεί με εξάγωνα, αλλά μπορεί να καλυφθεί με δομές όπως η μπάλα του ποδοσφαίρου («φουλλερένια», από το όνομα του αρχιτέκτονα Buckminster Fuller που σχεδίασε γεωδαιτικούς θόλους). Αυστηρά μιλώντας, όμως, κανένα επίπεδο σχήμα δεν μπορεί να ταιριάξει στην επιφάνεια μιας σφαίρας – οι πλευρές των πολυγώνων θα πρέπει να παραμορφωθούν σε τόξα μέγιστων κύκλων, και τα πλακάκια θα πλησιάζουν σε επίπεδα πολύγωνα στο όριο που το εμβαδό τους πάει στο μηδέν.

  95. papathm said

    O Βολταίρος για την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία:
    «αυτό το συνονθύλευμα δεν υπήρξε ποτέ, με κανέναν τρόπο, ούτε Αγία ούτε Ρωμαϊκή ούτε Αυτοκρατορία.»

    Δεν είναι παρετυμολογία ούτε παραφθορά, είναι όμως παραπλανητική ονομασία. Οπότε έχει σχέση με το θέμα, νομίζω.

  96. Πάνος με πεζά said

    Βλέπω ότι το θέμα με την κατανομή του κόσμου στις εκκλησίες πήρε το σωστό, μαθηματικό δρόμο, εγώ αρχικά το προσέγγισα πολύ απλοϊκά. Συγχαρητήρια.

  97. Νέο Kid said

    94. Ναι. Λόγω της μη ισομορφίας μεταξύ επιπέδου και σφαίρας. Όπως έχουμε ξαναπεί αυτός είναι και ο λόγος που δεν μπορεί να υπάρξει τέλειος επίπεδος χάρτης της Γης. Ενώ αν η Γη ήταν κύλινδρος -όπως ο Ράμα του Κλαρκ- δεν θα είχαμε τέτοιο πρόβλημα…
    Το κάπως αντιδιαισθητικό και ενδιαφέρον σε σχέση με τα κανονικά εξάγωνα που υφαίνουν τη σφαίρα είναι ότι ,ανεξαρτήτως πόσα είναι αυτά 100 ή ξέρω γω 100 εκατομμύρια …, πάντα χρειάζονται 12 κανονικά πενταγωνα για να κλείσει η κάλυψη! Αυτό το είχε ήδη δείξει ο μέγας Κύκλωψ ο Οϋλέριος.

  98. Avonidas said

    #97. Με άλλα λόγια, η πλακόστρωση της σφαίρας είναι ένα πρόβλημα τοπολογίας, και όχι γεωμετρίας 😉

  99. Ρωσσοχώρι, Δροσοχώρι, Δροσιά

  100. ΓΤ said

    Και το Νησί Ημαθίας βέβαια, το χωριό του Χρυσοχοΐδη

  101. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    74 Στον Κριαρά υπάρχει μόνο πολτρόνος (και πολτρόνες) = ακαμάτης, τεμπέλης, νωθρός, από το βεν. poltron, ιταλ. poltrone.
    (ν)τεμπελοκαρέκλα κάποια από τις πολυθρονες (η πάνινη με ξύλινο σκελετό,η σπαστή ) 🙂

  102. Μυλοπέτρος said

    Παλαιότατο.
    Πάρε με Αντριάνα μου
    Να σε βοηθώ στην πλύση
    Και να σου κουβαλώ νερό
    Απ’ το βάτραχονήσι.
    Η ετυμολογία είναι κάτι το πολύ σοβαρό το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε συμπεράσματα που δεν τα περιμένει κανείς.
    Η Αιθιοπία είναι λέξη ελληνική και πανάρχαια. Το να τη διαλέξουν λοιπόν η Αιθίοπες αντί της Αβυσινίας (το γράφω σωστά;) Κάτι λέει για το πώς μας βλέπουνε.
    Κίο όμως αυτός θα οκλαδος συγκεντρώνει στις «τάξεις» του τον κάθε πικραμένο. Το τι έχω ακούσει κατά καιρούς δεν λέγεται.
    Ακόμα και ο Πορτογάλος θα αισθανότανε περιθωριακός ερασιτέχνης.
    Πέραν του Αίγυπτος από το Αιγαίο και ύπτια, είναι και το βιολί από το ομηρικό λέει βιός κάτι σαν το τόξο. Αφήνω το α μπε μπα μπλον…
    Τελευταίο: το μακεδονήσι πώς μας δίνει τον μαϊντανό;

  103. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    75 *>>είχε ένα πάγκο…. Εκεί βγήκαν όλοι με τις πετονιές.
    Κάθε κατεργάρης στον πάγκο
    μ΄ένα σπάγγο

    *(μα τί περιγραφή! Το καράβι μισο «γκρεμό»-μισό πάγκο;! )

  104. spiridione said

    101. Και τεμπέλης το εξάρτημα που ακουμπάμε το χέρι μας στο αυτοκίνητο 🙂

    Στο ιταλικό λεξικό βέβαια βλέπω λέει ότι η πολυθρόνα προέρχεται μάλλον από τη σημασία του poltro ‘πουλάρι’. Αλλά πιο λογική μου φαίνεται εμένα απ’ τον τεμπέλη. Έχει απασχολήσει βλέπω τους Ιταλούς η λέξη

    Click to access alinei_puledro.pdf

    Poltrona βλέπω είχε αποκτήσει και τη σημασία = donna di mal affare, meretrice.

    Και η μποθρόνα που έχει το σλανγκ πρέπει να προέρχεται απ’ αυτήν.
    https://www.slang.gr/definition/27729-mpothrona

  105. Μυλοπέτρος said

    Εκ μέρους το κορέκτορος ζητώ συγγνώμη.
    Στο χωριό μου στα Μαστιχόχωρα της Χίου υπάρχει η τοποθεσία Βηλαράς και ακριβώς δίπλα της ο Σωβρακάς. Για τον δεύτερο πρόβλημα δεν υπάρχει. Τι γίνεται όμως με το Βηλαρά που βιλί όπως και στην Κύπρο σημαίνει το πέος; Κάποιες κυρίες τον έλεγαν σεμνοπρεπως Μηλαρά. Όταν κάποτε είπα ότι πώς γίνεται και έχουμε το βηλάριο μέσα στην εκκλησία είπανε στη μάνα μου πως λέγω κακά λόγια και εκείνη μου τις έβρεξε. Είμαι σίγουρος σχεδόν ότι η περιοχή ονομάστηκε έτσι από κάποιο παλιό ιδιοκτήτη της με το όνομα αυτό.

  106. Kakos Kokoras said

    Καλημέρα σας. Ο Δ. Χαριτόπουλος στο βιβλίο του «Άρης: ο αρχηγός των ατακτων», αναφέρει οτι το Καρπενήσι προέρχεται απο τουρκική λέξη, που σημαίνει χιονισμένη βουνοκορφή.

  107. Μυλοπέτρος said

    Τα πουρναρόψαρα στο Άγιο Όρος τα ξέρετε;

  108. sarant said

    106 Υπάρχει πράγματι αυτή η άποψη αλλά δεν είναι η επικρατέστερη.

    83 Και αυτή η άποψη υπάρχει.

    107 Όχι!

  109. sarant said

    Προσθήκη: Να προσθέσω ένα ζευγάρι όρων που μου προτάθηκαν από το Φέισμπουκ και τους βρίσκω πολύ ταιριαστούς.

    α. Η επαρχία Μονοφατσίου στο Ηράκλειο. Ενώ το όνομα προέρχεται από το κάστρο Bonifacio, που με τη σειρά του πήρε το όνομα από ομώνυμο φρούριο της νοτιότατης Κορσικής, που είχε κτίσει ο Bonifacio Pisano, οι Κρήτες του 19ου αιώνα νόμιζαν ότι η λέξη Μονοφάτσι ήταν σύνθετη από τις λέξεις μόνο και φάτσα και μετονόμαζαν το Μονοφάτσι σε Μονοπρόσωπο («επαρχία Μονοπροσώπου»!).

    β. Το κοκορετσι, από αλβ, kukurec, δεν έχει βέβαια καμια σχέση με τον κοκορα.

    Οπότε, ίσως μια μελλοντική αναδημοσίευση του άρθρου να έχει τίτλο: Κοκορέτσι στο Μονοφάτσι!

  110. Τι; Δεν το φτιάχνουμε με κοκκόρι το κοκορέτσι;

  111. Χαρούλα said

    #100 και με γείτονα το …Νησέλι😊

    #101 & 104 Μου θυμήσατε με αυτά, και την «κουτσομπόλα»! Το έπιπλο, ενιαίο τραπεζάκι-πολυθρονίτσα. Όταν τα τηλέφωνα ήταν σταθερότατα, για να μιλάς ώρες ξεκούραστα!

  112. 107, 108γ αγριογούρουνα 😉

  113. Χαρούλα said

    Η Γκρήνλαντ που έγινε Γροιλανδία πιάνεται;

  114. Πέπε said

    Καλή Λίμνη είναι βουνό στην Κάρπαθο.

    Με τη Λίμνη Ευβοίας (ένα χωριό χωρίς λίμνη) κάτι πάλι παίζει, νομίζω ότι έχει προταθεί και άλλη ορθογραφία.

    Γενικά με τις λίμνες παίζει πολλή απάτη.

    Και σαν να θυμάμαι και κάποια εκκλησία Εικοσιφοίνισσαα (υπάρχει κι άλλη εκτός από του #92; σε κανένα νησί μήπως;) όπου έχουν μπλεχτεί μια εικών φοινίσσουσα, άνας κότσυφας και ούτε ξέρω τι άλλο.

  115. # 109

    H όπερα Ομπέρτο, κόντε ντε Σαν Μπονιφίτσιο που παίχτηκε στην Σκάλα το 1839 ήταν η πρώτη του Βέρντι κι από εκεί έδειξε πως στις όπερες του ο μπάσσος θα είχε πάντοτε μεγάλο μερίδιο.

  116. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    61 >>Η Ιεράπετρα ίσως; (από Ιεράπυτνα=ιερός λόφος)
    Ναι, «(Ιεράπυτνα, από το ιερά και το πύτνα=λόφος στα πελασγικά)»
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%99%CE%B5%CF%81%CE%AC%CF%80%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%B1#%CE%9F%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1
    Εκεί, ανοιχτά και το Γαϊδουρονήσι* μας που είναι νησί -και είναι ακατοίκητο(μην πάει αλλού ο νους σας από τ΄όνομα :)) με την παραλία-λιμανάκι «Βουγιού Μάτι» .
    *Χρυσή το λένε επίσημα.

  117. ΓιώργοςΜ said

    Για τη Δράμα, το νησάκι που βρίσκεται στο πάρκο της Κρύας έχει μόνο μια ταβέρνα (που τιμώ όποτε βρίσκομαι εκεί). Τελευταία φορά είχα φάει ένα πολύ ωραίο χουνκιαρ μπαγιεντί. Παραλίγο να μου βγει ξινό μάλιστα. Είχα βρει παραδόξως πολύ εύκολα να παρκάρω, το απέδωσα στην ώρα, όμως ήταν παραμονή της Αγίας Βαρβάρας και είχαν αδειάσει το δρόμο για το πανηγύρι. Όταν έφτασα στο αυτοκίνητο, ο γερανός σήκωνε το μπροστινό 😬

    Τι νησάκι συνδέεται με γεφυράκι λίγων μέτρων με την όχθη, και ξεχωρίζουν οι πηγές της Αγίας Βαρβάρας, που τροφοδοτούν το ποτάμι, και είναι το επίσημο τοπωνύμιο.

  118. Γιάννης Ιατρού said

    Σχετικά με προηγούμενα σχόλια για τους Αμπελόκηπους (Αμπελογκάρντεν ή Vatalohausen…):
    Η ονομασία υπήρχε ήδη στα τέλη του 190υ αι., αναφέρεται στους χάρτες του Curtius (1895) όπου αναφέρεται επίσης και η προηγούμενη αρχαία ονομασία (Αλωπεκή) της περιοχής.

  119. ΓιώργοςΜ said

    Η Λίμνη της Εύβοιας όταν ήταν Δήμος, ονομαζόταν Δήμος Ελυμνίων.

    Τους Αμπελόκηπους η μάνα μου τους πρόλαβε με αμπέλια τη δεκαετία του 50

  120. 38, … bread (pain) for Nickel (or Nicole), his horse: …

    Straight into the horse’s mouth, this was
    pain in the horse.

  121. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    110

    Μια ανηψιά μου έπαψε να τρώει κοκορέτσι όταν έμαθε ότι το απέξω δεν είναι μακαρόνια.

  122. 46, 60,
    Και η Τρίπολη της Λιβύης;

  123. GeoKar said

    #107, #112, με προλάβατε: «νηστίσιμο» ακομη κ σε σκήτες του ´Ορους 😋

  124. # 118

    Γιάννη μου για δες καλά τον χάρτη, μπας κι άλλαξε θέση ο Καβαλητός γιατί εκεί που γράφει ο χάρτης Αμπελόκηποι το λέμε μάλλον Κολωνάκι (να κι η Αλωπεκής όπου ήταν το πατρικό του πατέρα μου)Αν δε κοιάξεις και πως ορίζονται οι Αμπελόκηποι στην βίκι ψυλλιάζεσαι πως ο Γερμανός » ντας ιστ …φιγγάρ» άκουγε κι έγραφε αναλόγως…

    Οι Αμπελόκηποι είναι συνοικία της Αθήνας στα βορειοανατολικά του κέντρου της Αθήνας, και συνορεύουν με τις συνοικίες (Γουδή, Νέα Φιλοθέη ,Κουντουριώτικα, Ερυθρός Σταυρός, Γηροκομείο, Πολύγωνο, Γκύζη). Η οποία εκτείνεται εκατέρωθεν της Οδού Πανόρμου, Λεωφόρου Κηφισίας και της Λεωφόρου Μεσογείων και είναι η πιο πυκνοκατοικημένη περιοχή του Δήμου Αθηναίων μαζί με την Κυψέλη

  125. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    110 μου θύμισες το τουιτερικό «το κοκορέτσι του Μάη» 🙂

  126. Μαρία said

    122
    Και του Λιβάνου, που πριν απο χρόνια τις μπέρδεψε το CNN, αν θυμάμαι καλά.

  127. Μαρία said

    126
    Απο συνένωση τριών πόλεων και οι δύο.

  128. Γιάννης Ιατρού said

    124: Γιώργο, κι ακόμα πιό μπροστά, δεν ήθελα να κατέβω στο υπόγειο, αλλά αφού επιμένεις:

  129. 122 Αυτή είναι τρίπολη όντως, ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται.
    Με την ευκαιρία έμαθα και ότι ιδρύθηκε από Σαντορινιούς! https://en.wikipedia.org/wiki/Tripoli#History
    Και με την ευκαιρία (#2), η άλλη Τρίπολη, της Συρίας ή (σήμερα) του Λιβάνου, είναι κι αυτή περίπτωση ψαρονέφρι: Tripoli had a number of different names as far back as the Phoenician age. In the Amarna letters the name «Derbly», possibly a Semitic cognate of the city’s modern Arabic name Ṭarābulus, was mentioned, and in other places «Ahlia» or «Wahlia» are mentioned (14th century BCE).[3]… When the Ancient Greeks settled in the city they called it Τρίπολις (Tripolis), meaning «three cities,» influenced by the earlier phonetically similar but etymologically unrelated name Derbly. https://en.wikipedia.org/wiki/Tripoli,_Lebanon#Names

  130. Εντάξει, πιθανόν όπως λέει η Μαρία να ήταν τρεις πόλεις και η λιβανέζικη. Εδώ διαβάζω ότι επί περσικής κυριαρχίας ήταν η έδρα του συμβουλίου της Σιδώνας, της Τύρου και της Αράδου [Αντιόχεια της Πιερίας], καθεμιά από τις οποίες είχε δική της συνοικία https://archive.org/stream/encyclopaediabri27chisrich#page/290/mode/2up Βέβαια στην επόμενη σελίδα διαβάζω ότι η Τριπολιτσά βγαίνει απ’ την Τρίπολη, που είναι οπωσδήποτε λάθος.

  131. dryhammer said

    105. Να ετυμολογηθεί πάραυτα και η Παναγιά η Κοκοροβιλιά.

  132. Νέο Kid said

    130. Κι από πού βγαίνει η Τροπολιτσά;

  133. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Απ’ όσο θυμάμαι, ο Μπίρης ετυμολογούσε την Πλάκα από το αρβανίτικο Πλιάκα= η πολύ γερασμένη/ το αρχαίο τμήμα της Αθήνας.

  134. ΣΠ said

    15
    Αν στέκονται στους κόμβους ενός τετραγωνικού πλέγματος, έχουμε 4 κόμβους σε κάθε τετράγωνο, αλλά κάθε κόμβος ανήκει σε 4 τετράγωνα, οπότε έχουμε 1 κόμβο/τετράγωνο. Αν η πλευρά του τετραγώνου είναι 1,5 m, έχουμε 1/2,25 = 0,44 κόμβους ανά τετραγωνικό μέτρο ή 4 ανθρώπους στα 10 τετραγωνικά μέτρα.

    Αν στέκονται στους κόμβους ενός τριγωνικού πλέγματος, έχουμε 3 κόμβους σε κάθε τρίγωνο, αλλά κάθε κόμβος ανήκει σε 6 τρίγωνα, οπότε έχουμε 0,5 κόμβο/τρίγωνο. Αν η πλευρά κάθε (ισόπλευρου) τριγώνου είναι 1,5 m, έχουμε 0.5/(2,25*√3/4) = 5,13 κόμβους ανά τετραγωνικό μέτρο ή 5 ανθρώπους στα 10 τετραγωνικά μέτρα.

  135. 132 Απρόσεχτε, δες παραπάνω! #57

  136. # 128

    Αχ Γιάννη μου, ο ΧΑΡΤΗΣ σου έγραψα πως είναι αχαχούχα και συ μου γράφεις από το υπόγειο ένα κείμενο όπου αναφέρεται πως οι μαρτυρίαι είναι σφαλεραι αλλά τα τοπογραφικά άξια λόγου(!). Επειδή στα μαθητικά μου χρόνια βόηθαγα τον τοπογράφο πατέρα μου ξέρω πολύ καλά πόσο «σωστοί » ήταν οι χάρτες του 1960 για να μη σου πω και πιο πρόσφατα που πήγαινες με τον χάρτη να βρεις την πλατεία στην Νέα Μάκρη κι ήσουνα 800 μέτρα μακριά , άσε δε με τις ονομασίες που ο καθένας έλεγε αυτό που νόμιζε. Εκεί που γράφει ο χάρτης Αμπελόκηποι δεν έχει πολλή σχέση με την σημερινή ονομασία. Για την ονομασία Αλωπεκή δεν έχω κανένα πρόβλημα.

    Ο φίλος που είχε ασχοληθεί με τις ονομασίες που ανέφερα, μου είχε πει για τους κήπους του Αγγελόπουλου μάλλον ή κάποιο άλλο επίθετο με Αγγελ-. Ξέρω πως τα έψαχνε στον Σύλλογο Φίλων του Βιβλίου γιατί ερχότανε στην Σεβαστοπούλειο που είχανε τα γραφεία τους και δίδασκα στο ίδιο κτήριο κι εγώ. Δυστυχώς έχει πεθάνει εδώ και μερικά χρόνια

  137. Μαρία said

    135
    Έχει προταθεί κι άλλη ετυμολογία απ’ το βουλγάρικο κοκορέτσι drobolina> *Dropolinica < αλβαν. dropoli έντερα.

  138. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    126. >>Τρίπολη του Λιβάνου
    Πραγματικό περιστατικό: Τηλεφωνεί αναστατωμένη η γιαγιά από το χωριό Ψάρι στο γιο της να πάνε να την πάρουν αλλά από τον άλλο δρόμο γιατί είναι φερμενοι (οι Τούρκοι ) έξω από την Τρίπολη!
    Είχε ακούσει κάτι με «Τούρκους» στην Τρίπολη (μάχες στο Λίβανο ).

  139. # 119

    Εγώ από το 1958 πάντως που πήγαινα στους Αμπελόκηπους (μικρό κι άμυαλο βαζελάκι) αμπέλι δεν είχα δει ούτε για δείγμα. Αντίθετα ανεβαίνοντας την Αλεξάνδρας αριστερά πιο πάνω από Σόνια κ.λ.π., είχε ένα αστυνομικό τμήμα και στον κήπο του μπροστά είχε μια μπανανιά, να δεις που μια χρονιά έδεσε τσαμπί μπανάνες !

  140. Μαρία said

    126
    CNN
    https://www.albawaba.com/mena_voices/cnn-covers-libya-crisis-wrong-tripoli-389723

  141. nikiplos said

    Περί Μέλισσας και ανάδυσης επειδή ακριβώς ειπώθηκε πιο πάνω.

  142. Georgios Bartzoudis said

    82, Alexis said: «Στην Πρέβεζα υπάρχει ρέμα, εν μέρει καλυμμένο, με το όνομα «Καρυδάς». Παλιοί Πρεβεζάνοι λένε ότι δεν έχει σχέση με καρυδιές (που δεν υπάρχουν άλλωστε στην περιοχή) αλλά ότι η αρχική ονομασία του ήταν «Κουραδάς» και αργότερα ευπρεπίστηκε»!

    # Ο παρ’ ημίν Κουραδάς (κεκαλυμμένος κατά την εντός πόλεως δίοδόν του, από τα μέσα του προηγούμενου αιώνα), εξακολουθεί να ονομάζεται (Μακεδονιστί) Κουραδάς υπό …πάντων ημών. Οι προσπάθειες των πάσης φύσεως καλαμαράδων να τον ονομάσουν Χρυσορρόη ή Χείμαρρο Νιγρίτης, πήγαν στράφτι.

  143. Γιάννης Ιατρού said

    136: Γιώργο,
    εκείνο που ενδιαφέρει είναι πως το 1628 υπήρχε τοποθεσία με το όνομα αυτό (Αμπελόκηποι) και μάλιστα στην ευρύτερη περιοχή, ΒΑ του κέντρου της πόλης. Πιθανώς να είναι παραφθορά του ονόματος τους αρχαίου Δήμου «Αλωπεκή» ή κάτι άλλο.

    Τώρα αν τότε (ή νωρίτερα στον Μεσαίωνα) υπήρξε στην περιοχή όνομα Αγγελόπουλος (και μάλιστα αυτός είχε και κήπους) δεν το ξέρω, ούτε μάλλον θα μπορούσε να το διαπιστώσει κι ο φίλος σου. Ίσως κάποτε, πρόσφατα σχετικά να υπήρξε και τέτοιο όνομα. Για το ό,τι όμως, έστω κάπου εκεί γύρω, η ονομασία υπήρχε ήδη το 1628, γι αυτό υπάρχουν τα κιτάπια που προανέφερα. Νομίζω πως σ΄αυτό μπορούμε να συμφωνήσουμε 🙂

  144. Αιμ κα said

    Και το Πρασονήσι στη Ρόδο, που είναι και δεν είναι νησί, θα μου έκανε μεγάλη εντύπωση να έβγαζε κάποτε πράσα στα κατσάβραχα και τις αμμοθίνες του

  145. Νέο Kid said

    134. ? Σταύρο, με τα ισόπλευρα τρίγωνα είναι οκ οι απαιτήσεις. Όπως γράφω στο 52. Πλευρά τριγώνου 1,96* για να έχει η κάθε κορυφή 10 μ2 «απόσταση» από κάθε γειτονική.
    (Ουσιαστικά ,ένα κανονικό εξάγωνο είναι tiling με 6 ισόπλευρα τρίγωνα.)

    * Με 1,5 μ. ναι, δε γίνεται. Θέλει 2 μέτρα (1,96 για την ακρίβεια)

  146. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα, πολύ ωραία σχόλια!

  147. aerosol said

    #124
    Εικάζω πως η γεωγραφική περιγραφή προέρχεται από νεότερη πηγή, ίσως ιστότοπο αγγελιών που χωρίζει γειτονιές.

    Πάντως έχω σαφείς ενστάσεις:
    1. Το Γουδί (ένσταση ιδεολογικο-ορθογραφική!)
    2. Ερυθρός Σταυρός και Γηροκομείο είναι γειτονιές των Αμπελοκήπων -οι οποίοι έχουν βόρειο όριο την Κατεχάκη.
    3. Το ίδιο κρίνω για τα Κουντουριώτικα. Ιστορικά, στους Αμπελόκηπους βρίσκονται και τα προσφυγικά, στην γειτονιά Κουντουριώτικα
    4. Η Νέα Φιλοθέη ήταν άγνωστη ως ονομασία όταν ήμουν παιδί και βόλταρα ως εκεί. Το ότι 2 τουλάχιστον περιοχές (που γνώρισαν πρόσφατα πυκνότερη δόμηση) έγιναν Νέες Φιλοθέες μάλλον έχει να κάνει με τον μανταμσουσουδισμό κάποιων κατοίκων, καθώς δεν έχουν καμία σχέση με την Φιλοθέη. Εκτός αν δημιουργήσουμε μια εναλλακτική ιστορία όπου οι αρχαίοι… Φιλόθεοι δημιουργούσαν αποικίες στο Λεκανοπέδιο! Και βέβαια όλο αυτό βολεύει να κοροϊδεύεις κόσμο που ψάχνει να νοικιάσει: Ψάχνει ο άλλος Φιλοθέη και βρίσκει κάτι κοντά στους Άνω (ας πούμε) Αμπελόκηπους με τον μεγαλοπρεπή όρο «Φιλοθέη (Νέα)». Ή ένα διαμέρισμα των Ελληνορώσσων πάνω στη γούβα της Κατεχάκη μετονομάζεται σε «Ψυχικό (Νέο)», δηλαδή παπάρια μάντολες.
    5. Κατόπιν τούτων, όρια Αμπελοκήπων είναι Γουδί, Γκύζη, Πολύγωνο, Ελληνορώσσων, Ψυχικό -και αναζητώ όνομα για τη Νέα Φιλοθέη, πιο ρεαλιστικό. Ίσως Νέο Παρίσι;

  148. Οι πιστοί δεν είναι σημεία. Κι ο αρπακόλα χαρντ υπολογισμός ήταν «εμβαδόν κύκλου ακτίνας 1,5 είναι περίπου 7, βάλε 10 νάσαι μέσα με τους περιμετρικούς»…

  149. Μπελόκηποι, ως γνωστόν, ήταν παλιότερα (μέχρι Μπελ Επόκ) οι Ωραίοι Κήποι, με το πρώτο συνθετικό Μπελ- αναφερόμενο φυσικά στο Ωραίο/Καλλό, κατά το Bella Vista, Belo Horizonte, Bel Air, Bellaire, Μπελόη, Belozeria (H Ωραία Ζήρεια), Μπελμοντό, κ.π.α.

    Οι γνώμες των ειδικών διίστανται για το αν το α- στους Μπελόκηπους είναι στερητικό ή επιτατικό.
    Ασφαλώς χρειάζεται περισσότερη έρευνα.

  150. sarant said

    147 Yπάρχει σαφώς υλικό για αμπελοκηπικό άρθρο, βλέπω. Και έχουμε και τους θεσσαλονικιώτικους.

    149 🙂

  151. Eli Ven said

    #147, 5 Είχα ένα φίλο που καταγότανε από τους Ελληνορώσους και έλεγε χαριτολογώντας ότι είναι από τις φαβέλες του Ψυχικού .P .

  152. ΣΠ said

    144
    Είναι διαφορετικά ορισμένα προβλήματα σε τριγωνικό πλέγμα. Εσύ βρίσκεις την απόσταση μεταξύ κόμβων ώστε ένα εξάγωνο αποτελούμενο από 6 τρίγωνα να έχει εμβαδό 10 τ.μ. κι εγώ τον αριθμό των κόμβων ανά τ.μ. όταν η απόσταση των κόμβων είναι 1,5 μέτρο.
    Στην δική σου περίπτωση έχουμε 0,5/(10/6) = 0,3 κόμβοι/τ.μ. ή 3 ανά 10 τ.μ.

  153. Αρσενικό (το δηλητήριο), μουρμούρα (το ψάρι), αμπαρόριζα, κοράκιασα, αλγόριθμος, δίαιτα (συνέλευση αντιπροσώπων), αλά πολίτα, μεσοβέζικος, αμανές, παραμάνα, αραβίδα.
    Φτιάχνονται και ιστορίες…

  154. aerosol said

    #151
    Έξυπνο! Πάντως είναι μια μπουκωμένη κι όχι ιδιαίτερα όμορφη γειτονιά (τουλάχιστον όσο βυθίζεται προς την Μεσογείων). Όμως, όπως συχνά συμβαίνει σε γειτονιές που ήταν παραδοσιακά φτωχικές, είναι γειτονιά με ψυχή και κάποια τρυφερότητα.

  155. ΚΩΣΤΑΣ said

    150 –> Yπάρχει σαφώς υλικό για αμπελοκηπικό άρθρο, βλέπω. Και έχουμε και τους θεσσαλονικιώτικους.

    Δεν ξέρω αν οι Αθηναίοι μαλώνουν για τους δικούς τους Αμπελόκηπους, σε μας τους Θεσσαλονικείς είναι πιο ξεκάθαρα τα πράγματα. Η οδός του Δήμου Θεσσαλονίκης που οδηγούσε προς την κτηματική περιοχή που μετέπειτα αναπτύχθηκε ο προσφυγικός συνοικισμός των Αμπελοκήπων, ονομαζόταν Αμπελώνων. Και ομώνυμη η προέκτασή της μετά στους Αμπελόκηπους. Μερίδα των Αμπελοκηπιωτών όχι μόνο καλλιεργούσε αμπέλια, αλλά ίδρυσε και σωματείο, αναγνωρισμένο από το πρωτοδικείο. Μάλιστα διοργάνωνε και γιορτή σταφυλιού*

    Σας παραθέτω ένα μικρό απόσπασμα από δική μου δημοσιευμένη μελέτη, για να πάρετε μια ιδέα.

    Αμπελουργο-Αστικός Σύνδεσμος Αμπελοκήπων «η Μεταμόρφωσις».

    ………………………………………………………………………….
    Με την ευκαιρία της γιορτής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, οργάνωσαν για τις 9 Αυγούστου 1931, ημέρα Κυριακή, μία πανηγυρική τελετή. Έβαλαν και λεωφορεία που εκτελούσαν το δρομολόγιο Πύλη Βαρδαρίου – Αμπελόκηποι (αρ. αποδ. 161). Η γιορτή πραγματοποιήθηκε στην αυλή του νεόδμητου τότε σχολείου των Αμπελοκήπων. Ο Σύνδεσμος «Μεταμόρφωσις», λοιπόν, χρησιμοποίησε και εγκαινίασε, κατά κάποιο τρόπο, το διδακτήριο του 1ου Δημοτικού Σχολείου των Αμπελοκήπων, πριν αυτό ανοίξει επίσημα τις πύλες του στους μαθητές, τον Σεπτέμβριο του 1931. Στην αυλή στήθηκε μία εξέδρα στολισμένη με πρασινάδες, στήθηκαν αψίδες στον κεντρικό δρόμο και «η Μουσική παιάνιζε εκλεκτά τεμάχια». Η τελετή ξεκίνησε στις 10 π.μ. με αγιασμό και ευλογία των σταφυλιών. Μετά, ο πρόεδρος Γαϊτανίδης «εξεφώνησε τον πανηγυρικόν της ημέρας, εξάρας την δράσιν των κατοίκων και εκφράσας την ευγνωμοσύνην του τόσον προς τον Γενικόν Διοικητήν κ. Γονατάν, όσον και προς τον Δήμαρχον κ. Βαμβακάν, διά το μέγα των υπέρ του συνοικισμού ενδιαφέρον. Οι παριστάμενοι εζητωκραύγασαν υπέρ του Γεν. Διοικητού κ. Γονατά και του Δημάρχου κ. Βαμβακά, προς τιμήν των οποίων έχουν ονομασθεί και δύο των κεντρικωτέρων οδών του συν/σμού»……………………..

    * Θυμάμαι ότι και στο χωριό μου πρωτοτρώγαμε (καλοσκαιρίζαμε) σταφύλια στις 6 Αυγούστου, γιορτή της μεταμόρφωσης του Σωτήρος. Επειδή οι πρώτοι πρόσφυγες κάτοικοι του συνοικισμού αμπελοκήπων προέρχονταν κυρίως από Αν. Θράκη, μάλλον είχαμε και κοινά έθιμα.

  156. ΣΠ said

    155
    Θυμάμαι που στις 6 Αυγούστου ευλογούσαν τα σταφύλια στις εκκλησίες. Αυτό συνέβαινε μόνο στην Θεσσαλονίκη ή ήταν πανελλήνιο;

  157. ΚΩΣΤΑΣ said

    156 Στο χωριό μου, Ν. Λάρισας, συνέβαινε. Αν όχι πανελλήνιο, πάντως εκτεταμένο έθιμο. Γι’ αυτό λέω ότι διαπιστώνω ότι είχαμε και κοινά έθιμα με πρόσφυγες Θρακιώτες.

  158. Νέο Kid said

    152. Ναι. Μάλλον αντιλαμβάνομαι διαφορετικά το πρόβλημα. Θεωρώ ότι τα “10τ.μ ανα άτομο” έχει την έννοια του κάθε κόμβου/ανθρώπου να έχει γύρω του 10 τ.μ «καθαρού» χώρου , δηλαδή χώρου όπου δεν στέκεται άλλος. Φυσικά έτσι υπάρχει overlapping στα εμβαδά.
    Αλλά αν ήταν αλλιώς , τι νόημα έχει να λες «μίνιμουμ απόσταση μεταξύ τα 1,5 ή τα 2 μέτρα»; Θα διαιρουσαμε απλώς το εμβαδόν του χώρου με το 10 και θα λέγαμε «τόσα άτομα !»
    Έτσι αντιλαμβάνομαι το προκείμενο πρόβλημα της «βελτιστοποίησης»

  159. Γιάννης Ιατρού said

    155: Για τη Θεσσαλονίκη/Αμπελόκηπους δικό σου είναι το Το βιβλίο του Κώστα με τίτλο «Δυτικά της Θεσσαλονίκης» είναι μια ιστορική ανασκόπηση των δυτικών προσφυγικών συνοικισμών (Αμπελοκήπων, Επταλόφου, Καϊστρίου Πεδίου και Νέας Μενεμένης) με αποδελτίωση των φύλλων της εφημ. Μακεδονία, για την περίοδο 1924-1932. 👍🤩✌📚

  160. Γιάννης Ιατρού said

    Βγήκε λίγο μπλέ το 159… ΤΥΧΑΙΟ;; 🙂 🙂

  161. ΚΩΣΤΑΣ said

    159 Ναι, Γιάννη μου. 🙂

  162. ΚΩΣΤΑΣ said

    160 ΤΥΧΑΙΟ;;

    Επειδή ξέρω ότι είσαι καλόψυχος, αποκλείω την προβοκάτσια 😉 Άρα ανώτερες δυνάμεις επέδρασαν στην δεξιά σου χείρα επί του πληκτρολογίου και ήρθαν τα πράγματα όπως έπρεπε! 🤣

  163. ΣΠ said

    152
    Σωστό αυτό που λές. Για να έχει κάποιος γύρω του επιφάνεια 10 τ.μ. η διάταξη που πρότεινες είναι η βέλτιστη. Δεν μπορείς να ορίσεις και τα δύο, δηλαδή και την επιφάνειια γύρω από έναν κόμβο και την απόσταση μεταξύ των κόμβων. Το ένα συνεπάγεται το άλλο. Οπότε επιλέγεις αυτό που ικανοποιεί τις συνθήκες ως ανισότητες:
    επιφάνεια ≥ 10 τ.μ.
    απόσταση ≥ 1,5 μέτρο
    Άρα η δική σου. Η δική μου δίνει επιφάνεια 6*1,5²*√3/4 = 5,85 τ.μ.

  164. Γιάννης Ιατρού said

    162: χαχα, έτσι είναι. Μού ξέφυγε μια > παρένθεση 😳, αλλά λέμε τώρα, υπάρχουν και «σκοτεινές δυνάμεις», ποτέ δεν ξέρεις μέχρι που φτάνουν τα 11+9 μύρια 🙂 🙂

  165. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    156, 157. Του Σωτήρος. Προσφυγικό κυρίως έθιμο. Σταφύλια και σύκα στις εκκλησίες (όπου τα ευλογεί ο παππάς) και διακοπή της νηστείας του 15αυγούστου με ψαροφαγία 🙂

  166. dryhammer said

    165. Ακριβώς!

  167. sarant said

    153 Χμμμ… πρόπλασμα

  168. Πάνος με πεζά said

    @ 149 : Άλλωστε και το Bella Ciao είχε γραφτεί για το βουλευτή Καλοχαιρέτα ! 🙂

  169. sarant said

    Η μαρμάγκα κράτησε το εξής σχόλιο:

    Τυχαίνει να είμαι Αμπελοκηπιώτισσα 45 χρόνια και έχω μελετήσει λεπτομερώς την ιστορία αυτής της συνοικίας. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η λέξη Αμπελόκηποι είναι παραφθορά της Αλωπεκής, όπως λεγόταν ο αρχαίος αθηναϊκός δήμος που εκτεινόταν μέχρι τη σημερινή περιοχή Ελληνορώσων

    Τα 45 χρόνια φέραν τον αποκλεισμό.

  170. Ας βάλω κι αυτά, κι ας μην προσέχει κανείς. Ανδραβίδα, καμία σχέση με άνδρες ή βίδες, Δράμα, τίποτα το δραματικό, Σαμοθράκη, καμία σχέση με τη Σάμο…

  171. sarant said

    170 Μπράβο, την Ανδραβιδα την είχα στο νου μου κι εγώ, αφού είναι εξελληνισμός φράγκικου.

  172. mitsos said

    Καλησπέρα
    Δεν διάβασα όλα τα σχόλια οπότε ίσως το έχει γράψει κάποιος
    Η Τρίπολη που δεν ήταν ποτέ τρεις πόλεις πιάνεται ;
    Αλλά ήταν σε περιοχή με νερά και βελανιδιές πολλές βελανιδιές ( σλαβικά darb ) από τον καιρό του Παυσανία ( δρύες τότε )..
    Ντρομ(π)ολιτσά.. με παρετυμολόγηση γίνεται Υδροπολιτσά ( λόγω νερών ?! ) Τροπολιτσά .. και στο τέλος Τρίπολη ( αφού προφανώς δεν ήταν πόλη με τρόπους 🙂 )

  173. Μαρία said

    170
    Ούτε το Δοξάτο της Δράμας με τη δόξα.

    172
    Δες 57 και 135.

  174. spiridione said

    153 + αβγατίζω, διαφεντεύω, δυοσμαρίνι, θεριακλής, κλεισούρα, κολομπαράς, λαγωνικό, μισοφόρι, μυδράλιο, νεράιδα, περικοκλάδα, χαλκομανία,

  175. Αιμ said

    Γιατί η Δράμα τι το δραματικό έχει ;

  176. Πέπε said

    noreply@pepe.shshsh said:

    Όταν ο Τζη έλεγε χτές «στοιχηματίζω πως αν θα έχουμε άρθρο για τα γαλλικά καμπαρέ θα σχολιάσει κάποια που έχει (τουλάχιστον) χορέψει καν-καν στο Μαξίμ», έκανα κι εγώ τη χαζομάρα και το συνέχισα (δυο σχόλια παρακάτω): «Και όταν θα έχουμε κανένα άρθρο για τα λεξιλογικά των πεθαμένων (μακαρίτης, «έφυγε» κλπ.): «Έχω διατελέσει πεθαμένος για πάνω από 34 έτη και απορώ γιατί ο κ. Σαραντάκος αποκρύπτει…»».

    Τα διαβάζει ο άλλος και λέει «έτσι μου είστε; Τυχαίνει να είμαι Αμπελοκηπιώτισσα 45 χρόνια!»

    Γι’ αυτό λέω ότι η σωστή αντιμετώπιση είναι η πλήρης αδιαφορία. Όποτε την παραβιάζω, το μετανιώνω. Θα την ξανασυστήσω σε όλους (και στον εαυτό μου), θα παρακαλέσω τον Νίκο να μη μας αναμεταδίδει τις παπαριές του, και δε θα επανέλθω.

  177. 175 Δράμα η Καβάλα στις Σέρρες (ποδοσφαιρικόν).

  178. # 143

    Γιάννη’ μ, γράφει πιθανώς συνταχθείσα το 1628, αναφερόμενο στα χρόνια μέχρι το 1566 σ’ ένα βιβλίο που εκδόθηκε το 1909 !!! Σύλλαβε το ωόν και απόστειλε αυτό εν τοις κουρείοις ! Ξέρεις πως δεν ασχολούμαι ιδιαίτερα με την ιστορία ακριβώς για κάτι τέτοιους λόγους, δλδ γιατί να θεωρείται αξιόπιστος κάποιος που κάτι έγραψε χωρίς περιγραφές γιατί έτσι άκουσε ή διάβασε κάπου. Το συζητήσαμε και προ ημερών υπάρχουν κείμενα που γράφουν πως Οιάνθη είναι το Γαλαξίδι ενω από τις περιγραφές του Παυσανία, και όχι μόνο, προκύπτει πως είναι η Ερατεινή, αυτό ξεκαθαρίστηκε αλλά λίγες φορές συμβαίνει αυτό, τις περισσότερες επικρατεί μια άποψη που πιθανόν να είναι σωστή αλλά και όχι, για αυτό προτίμησα να δω τον Πήτερ Γκράιμς που ήταν και ψαράς, σε στυλ τραγωδίας αφού πρωταγωνιστούσε ο χορός, αντί να σου απαντήσω άμεσα.
    Ενώ στην μυθολογία που προτιμώ, πιάνεις το νόημα, τον συμβολισμό, το ρεζουμέ και δεν ασχολείσαι με λεπτομέρειες γενεαολογικές, χρονικές και τοπικές. Πάρε παράδειγμα την Κίρκη που αφού έπαιξε με τον Ιάσονα καμιά δυο γενιές μετά μάγεψε τον Δυσσέα- ούτε η Βουγιουκλάκη νάτανε. Αμ η Πηνελόπη ; Αφού όταν έφευγε ο Δυσσέας έστελναν τον Τηλέμαχο στην Σπάρτη θάτανε αυτός15 χρόνων τουλάχιστον κι άρα η Πηνελόπη 30 γεμάτα . Δέκα χρόνια στην Τροία κι άλλα 20 στις θάλασσες όταν γύρισε ο Δυσσέας ήτανε 60άρα το λιγότερο και δεν θα βλεπότανε γιατί δεν είχανε ανακαλύψει ακόμα τις κρέμες νυχτός. Αρα παραβλέπεις τα άτοπα και κρατάς το ρεζουμέ του βίου πως όσο βαστάνε τα κότσια καλό είναι να αλητεύουμε αλλά καθήκον είναι η επιστροφή στους κόλπους της οικογένειας όταν πρώτη επιλογή είναι το χαμομήλι και οι εντριβές (ελπίζω να μην το διαβάσει αυτό ο μονογαμικός Λάμπρος) 🙂 🙂

    Και στο χρονικό του Γαλαξιδίου που βρήκε στο μοναστήρι του Σωτήρα ο Σάθας, ο καλόγερος που τόγραψε έχει μπερδέψει χρονολογίες και αυτοκράτορες, δεν το παίρνουνε τοις μετρητοίς

    Στον χάρτη αναφέρεται ένας δρόμος (;) Αλωπεκής Κηφισσιάς- αρκετά μακριά από εκεί που είναι οι…αμπελόκηποι του χάρτη και μάλιστα φαίνεται να περνάει κι από Κυψέλη μεριά όπου ως γνωστόν υπάρχει νταμάρι με την ονομασία Αλεπού

  179. Γιάννης Τζαννέτος said

    Δράττομαι της ευκαιρίας, στο χωριό μου και στα πέριξ [Βουτιάνοι Λακωνίας], υπάρχουν τα επίθετα: Κορομβόκης, Καπερώνης, Βερβήλος, Μαρίνος, Ζέππος, Τζαννέτος, Λιναρδής, Ασπιώτης, μήπως μπορείτε να βοηθήσετε για την ετυμολόγησή τους;

  180. Αιμ said

    Αλεπότρυπα ρε Τζι και είναι και έδρα του Αστέρα το ακόμα κλειστό γήπεδο της

  181. # 180

    Μάλλον έχεις δίκιο.

    Κοίτα, εμείς στην γειτονιά είχαμε φιάξει την Μποταφόγκο (Μπραζίου, ναούμε καθότι μπαλαδόροι) και προς τα εκεί (από τα προς τα δω) δεν πηγαίναμε τους θεωρούσαμε β’ εθνική και την γειτονειά τους την λέγαμε καραγιαννέικα. Ο Αστέρας πρέπει να είναι μεταγενέστερος, τότε μόνο η Αθηναΐδα υπήρχε επισήμως ( το 60 περίπου)

  182. Πέπε said

    178

    Μ’ αρέσει ο τρόπος που σκέφτεσαι Τζη, αλλά για τα του Οδυσσέως και της οικογενείας του υπάρχει και πολύ πιο ορθολογική εκδοχή: ο μεν Τηλέμαχος ήταν βρέφος όταν έφυγε ο Οδυσσέας στην Τροία (μάλιστα ο πολυμήχανος ήθελε να βγει Ι5, και τη μέρα που έπρεπε να παρουσιαστεί όργωνε τον γιαλό να σπείρει αλάτι, για να πάρει τρελόχαρτο, αλλά του ρίξανε το βρέφος μπροστά στο αλέτρι κι εκείνος φρέναρε, οπότε οι ισχυρισμοί του περί τρέλας κατέρρευσαν), η δε απουσία του ήταν 10 χρόνια στην Ιλιάδα και 10 στην Οδύσσεια, από τα οποία δεύτερα δέκα, τα τρία ήταν καθαρή περιπλάνηση και τα εφτά ζωάρα στης Καλυψώς (που διάβαζε στην άκρη του γιαλού). Άρα ο Τηλέμαχος ήταν 20-21 και η Πηνελόπη θα μπορούσε να ‘ναι καμιά 35ριά, και πολύφερνη βέβαια. (Και ωραία; -Πολλά λεφτά! -Όχι, λέω, από ομορφιά; -Καφέ θες;)

    Μάλιστα όταν έχασε το Ι5, από το ινάτι του πήγε να ξετρυπώσει τον Αχιλλέα που κι αυτός ήθελε Ι5, άλλου τύπου αυτός, και είχε κρυφτεί στον γυναικωνίτη της βασιλιοπούλας της Σκύρου ντυμένος γυναικεία, αλλά του ξηγήθηκε ένα πολυμήχανο ο Οδυσσέας και τον ξεμπρόστιασε πανελληνίως.

    Ελλάδα σού λέει ο άλλος. Είμαστε κράτος εμείς; Γίνονται αυτά στη Γερμανία;

    …Αλλά οκέι, σίγουρα η μυθολογία είναι γεμάτη με διάφορα που αν τα παίρναμε τοις μετρητοίς θα ήταν ανακόλουθα.

  183. Μαρία said

    179
    Το δικό σας είναι το μόνο εύκολο. Giovanni>Zanni>Zanneto.
    Λέγεστε δηλαδή Γιάννης Γιαννάκης 🙂

  184. Αιμ said

    181. Και της Αθηναΐδας κυρίως και άλλων 4-5 ομάδων

  185. Πέπε said

    @179:
    Και τα Μαρίνος και Λιναρδής είναι προφανή: από τα βαφτιστικά Μαρίνος και Λινάρδος (Λεονάρδος).

  186. Costas X said

    Μόλις μου πέρασε από το μυαλό, 2:30 π.μ., λίγο πριν πέσω για ύπνο :

    Η περιοχή στο νοτιότατο άκρο της Κέρκυρας λέγεται Αρκουδίλας. Φυσικά ούτε αρκούδες υπήρχαν ποτέ εκεί, ούτε οι περίοικοι ξέρουν πως μυρίζουν οι αρκούδες! Ένας παλιός φίλος, δάσκαλος και ιταλομαθής, το έψαξε και βρήκε ότι η περιοχή κάποτε ονομαζόταν «Arco d’ Isola», «το τόξο του νησιού», γιατί για κάποιον που ερχόταν με πλοίο από νότια από εκεί άρχιζε το μεγάλο τόξο που οδηγεί στην πόλη της Κέρκυρας.

    Κα με την ευκαιρία :

    87. & 91. «pasta frolla»
    «Πασταφρόλα» την λέγαμε, και την λένε ακόμη στην Κέρκυρα. Το «πασταφλώρα» το άκουσα πρώτη φορά στην Αθήνα. Έψαξα κάποτε και βρήκα την ετυμολογία, γιατί οι Αθηναίοι φίλοι κάθε φορά που την έλεγα «πασταφρόλα» γελούσανε και με λέγανε «βλάχο»! Το ίδιο συμβαίνει ακόμα όταν λέω «μπάνκος» (αντί πάγκος), «μπορντέλο» (αντί μπουρδέλο) κ.α.

    179.
    Για το Τζαννέτος δεν μπορώ να βοηθήσω ιδιαίτερα, μάλλον ιταλικής προέλευσης από το Γιάννης – Gianni, ίσως υποκοριστικό. Σχετικά με το Ασπιώτης, υπάρχουν πολλοί Ασπιώτηδες και στην Κέρκυρα, τουλάχιστον από το 1500, και χωριό Ασπιωτάδες στη βόρεια Κέρκυρα. Ο αδελφός μου που το έψαξε αρκετά, βρήκε ότι μάλλον κατάγονται από το Άσπι της Βόρειας Αφρικής, παλιά Καρχηδόνα, σήμερα Τυνησία. Μάλλον επιβεβαιώθηκε, όταν συγγενής μας Ασπιώτη έκανε τεστ καταγωγής DNA. Μετά από τόσες γενιές στην Κέρκυρα (πόσες από το 1500;) και επιμειξίες, βρέθηκε ότι έχει περίπου 8% Βορειοαφρικανική καταγωγή! Κάποιοι πάντως είπαν ότι είναι βυζαντινό, δεν θυμάμαι τι ακριβώς είπαν ότι σήμαινε.

  187. Κουτρούφι said

    Μερικά τοπωνύμια στη Σίφνο για τα οποία υπάρχουν τουλάχιστον δύο εντελώς διαφορετικές ετυμολογήσεις
    1. Σαούρες (οι). Μικρή παραλία με πέτρες και χαλίκια στα νοτιανατολικά, δίπλα ακριβώς από την διάσημη και πολυφωτογραφημένη εκκλησία της Χρυσοπηγής. Ετυμολογήσεις:
    α. Από το «σαβούρα» (ιταλικό sabbura;). Γιατί εκεί, λέει, πηγαίνανε καράβια και «σαβουρώνανε» (γεμίζανε με έρμα).
    β. Σχετίζεται με τον χρυσό (Aurum) και προέρχεται από λατίνους (Ρωμαίους, Βενετούς, Φράγκους; Δεν ξέρω). Γιατί εκεί, λέει, γινόταν εργασίες σχετικές με μεταλλεύματα χρυσού από τα μεταλλεία της Σίφνου. Δεν έχω πρόχειρο τον συλλογισμό της ερμηνείας αλλά σχετίζεται λέει με λατινική συνήθεια π.χ. Το «ες Αθήνας» γίνεται Setatinas ή κάπως έτσι.

    2. Μο(υ)γκού (Στου). Πρόκειται για μεσόγεια τοποθεσία όπου βρίσκεται μοναστηριακό συγκρότημα. Είχε μπόλικες καλόγριες αλλά καταργήθηκε (όπως και πολλά άλλα στην Ελλάδα) τα πρώτα χρόνια της Βαυαροκρατίας. Ετυμολογήσεις:
    α. Από το προφανές «μουγκός». Κάποιος ήταν μουγκός εκεί πέρα και δόθηκε η ονομασία στην τοποθεσιά.
    β. Επί Φραγκοκρατίας, ήτανε λέει κάποια φράγκικη οικογένεια η οποία κατείχε την περιοχή. Η ιδιοκτήτρια έκτισε πολυτελές οικοδόμημα εκεί και όταν ερωτήθηκε γιατί καταξοδεύτηκε η απάντηση ήταν ότι έκανε το γούστο της (mon goût) .
    (είναι αλήθεια ότι ακόμη και σήμερα η πρώτη συλλαβή κατά την εκφορά της, πότε είναι προς το «μου» και πότε προς το «μο». ‘Αλλοτε πάλι ακούγεται «γκ» και άλλοτε «νγκ».)

    3. Καδέ (Στου). Μεσόγεια τοποθεσία στα νοτιοανατολικά. Ετυμολογήσεις.
    α. Σχετιζότανε λέει με τον «καδή», τον Τούρκο δικαστή που δίκαζε με το ισλαμικό δίκαιο.
    β. Πρόκειται, λέει, για οικογενειακό όνομα φράγκικης οικογένειας (κάτι σαν Cadet, ας πούμε).

    4. Τσόπ(φ)ου (Στου). Στον κόλπο του Βαθιού, στα νοτιοδυτικά της Σίφνου. Ετυμολογήσεις.
    α. Από οικογενειακό επίθετο.
    β. Όταν η Σίφνος ήταν υπό Βενετική κατοχή στις αρχές του 14ου αιώνα, κατέφυγε εκεί κάποιος Νικολό Κουερίνι μετά από αποτυχημένη συνωμοσία (1310) κατά του καθεστώτος της Βενετίας, με την κόρη του μετέπειτα δόγη Τζοβάνι Σοράντσο. Ο Νικολό είχε το παρατσούκλι Zoppo που σημαίνει κουτσός στα Ιταλικά.

    (Τα πήρα από το βιβλίο «Σιφνιακή Τοπωνυμιολογία» του Ν. Προμπονά και από διάφορα δημοσιεύματα σε τοπικού ενδιαφέροντος έντυπα)

  188. # 182

    Πέπε δεν ήταν βρέφος ο Τηλε, πως τον στείλανε στην Σπάρτη αφου ;

    Πέρα που όπως έγραψα δεν έχουν σημασία οι λεπτομέρειες να σε ρουμπώσω με άλλο ακλόνητο επιχείρημα, έστω πως έλειψε μόνο 20 χρόνια και τον αναγνώρισε λέει ο σκύλος του ο Αργος…ξέρεις σκυλιά να ζούνε 20+ χρόνια ;

    Να γράψουμε και κάτι σοβαρό, η Ιλιάδα περιγράφει γεγονότα όπως τα κατέγραψε ο Ομηρος, η Οδύσσεια είναι φαντασίες του έξοχου συγγραφέα-ποιητή Ομηρου, είμαι βαθύτατα πεπεισμένος. Είχα βάλει την λογική μου κάτω και γράφοντας κατέληξα πως ο Οδυσσεύς μάλλον στην Ναυσικά επέστρεψε και παραποίησαν την ιστορία για ηθικοπλαστικούς λόγους, αλλά μου σφύριξαν πως τάχε πει κι ο Κούντουρα οπότε τα παράτησα να μην φανώ αντιγραφέας. Κι αυτό από την ωραιότερη περιγραφή της γυναίκας που έχω διαβάσει στην Οδύσσεια :

    Λιμήν εύορμος
    ιν’ ου χρεώ πείσματος εστίν
    ουτ’ ευνάς βαλέειν,
    ούτε πρύμνησι’ ανάψαι

    σε μετάφραση Ιακ. Πολυλά

    Λιμάνι καλοκλεισμένο
    όπου δεν χρειάζονται σκοινιά
    ούτε άγκυρες
    ούτε να τραβηχθεί το πλοίο έξω

  189. 170 Σάμος και Σαμοθράκη δεν έχουν κοινή ετυμολογική προέλευση, μια προελληνική ή φοινικική ρίζα που σημαίνει ψηλός;

  190. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    178: (τέλος) Γιώργο,
    …αναφέρεται ένας δρόμος (;) Αλωπεκής Κηφισσιάς- αρκετά μακριά από εκεί που είναι οι…αμπελόκηποι του χάρτη και μάλιστα φαίνεται να περνάει κι από Κυψέλη μεριά…

    Χμ, επειδή τα γερμανικά τα έπιασες μόνο κατά 50%, το υπόλοιπο 50% λέει:
    Ορεινό μονοπάτι/δρόμος (Berg-weg) που οδηγεί στην Κηφισιά μέσω (über) Αλωπεκής (Αμπελοκήπων). Οπότε σωστά διαπίστωσες πως δείχνει να περνά (ξεκινά εν προκειμένω) από Κυψέλη, τα υπόλοιπα στα εξήγησα.
    Μην το κάνουμε και σαν κάποιον βο(υ)λευτή γνωστού κόμματος που το μόνο σωστό που είπε όταν του χύθηκε ο καφές ήταν: λεφτά θα πάρουμε… 🙂 🙂

  191. sarant said

    Kαλημέρα από εδώ, ωραία σχόλια!

    174 Α μπράβο, συγκεντρωμένα για άλλο άρθρο 🙂

    179 Και ο Ζέπος είναι βαφτιστικό, από το Τζουζέπε. Τα άλλα που λέτε θέλουν πιο πολλή δουλειά.

  192. # 190

    και δεν βγάζω τα γράμματα και από γερμανικά κατέχω τα ελάχιστα από το δίμηνο που μελετούσα το ντόιτσε όνε λέρερ, μετά μας πέρασε ο έρως και η γλωσσομάθεια, ούτε αυτή έμαθε ελληνικά….

    Αν ζούσε ο πατέρας μου θα μας διεφώτιζε αφού απ’ ότι μούλεγε κάθε κυριακή πηγαίνανε εκδρομή με το λαντό, Κηφισιά και πέριξ, από το Κολωνάκι που μένανε.

    Από την άλλη το μονοπάτι που λες πιθανόν να είναι ο τρόπος με τον οποίον πηγαίναμε με τα πόδια από Κυψέλη στο γήπεδο του ΠΑΟ τέλη του 50-αρχές του 60, μικροί (και άμυαλοι). Βγαίναμε από Νέα Κυψέλη στου Γκύζη κι από κει το στενάκι Παναγιωταρά, μετά Κάλβου και στρίβαμε Λουκάρεως για το γήπεδο. Αν συνεχίζαμε ευθεία την Κάλβου βγαίναμε Κηφισίας μέσω Πανόρμου. Την ίδια διαδρομή- από το Γκύζη και μετά- έκανα με το αμάξι όταν δούλευα στο 2ο Πειραματικό ή στην Σεβαστοπούλειο.

    Η διαφωνία μου είναι πως στον χάρτη εκεί που γράφει Αμπελόκηποι είναι η αμερικάνική πρεσβεία, δεν το λες Αμπελόκηποι αλλά μάλλον Κουντουριώτικα

  193. dryhammer said

    192. Να τα συμβιβάσουμε. Από τα Αμπέλια κρέμονται Κουντούρες σταφύλια. No cat, no damage!

  194. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Στην Ερμούπολη Σύρου: Περιοχή Νησάκι, που σήμερα αποτελεί συνέχεια της πόλης. Απ’ ότι είδα, πάντως, πράγματι ήταν νησάκι/βράχος, που ενώθηκε με την πόλη την εποχή της ανάπτυξής της, στα έτη 1853-1858. (Κα’νάς Συριανός να επιβεβαιώσει; 🙂 )

    Κι από την Ερμούπολη, θυμήθηκα τη δική μας Ερημούπολη, με την υπέροχη παραλία της. Στο ανατολικό(τατο) άκρο της Κρήτης, μετά το Βάι, δίπλα στην αρχαία Ίτανο. (Αν βρεθείτε προς τα ΄κεί, αξίζει μια επίσκεψη για βουτιές). Η ονομασία σχετίζεται με τα ερείπια της (έρημης) Ιτάνου. https://static.openit.gr/cretanbeaches.com/images/stories/beaches/lassithi/sitia/itanos/DSC_0340.JPG

    156 κε.
    Και στην Κρήτη ευλογία των πρώτων σταφυλιών στις 6 Αυγούστου. Για περισσότερα, π.χ. εδώ: http://www.karmanor.gr/el/article/panarhaio-ethimo-toy-aygoystoy

  195. Spyros said

    Καλημέρα και καλό Σαββατοκύριακο σε όλους!

    Tropoje υπάρχει και στην Αλβανία. Το θυμάμαι από μία ταινία δράσης του 2008 με τίτλο Taken.

    Παρετυμολογία είναι και το «άνθρωπος» με τη γνωστή «πιετιστική» εξήγηση (αυτός που κοιτάζει ψηλά).

    105 Σεμνοτυφία.
    Υπάρχει το εξής ιστορικό ανέκδοτο για τον (πραγματικό ή όχι) διάλογο του Κολοκοτρώνη με μία σεμνότυφη οικοδέσποινα:
    -Καθήστε κύριε… Κοτρώνη.
    -Αφού μου κόψατε τον κώλο, πώς να καθήσω;

    Αν δεν είναι αληθινό, είναι ευρηματικό (για να χρησιμοποιήσω και ένα μεταφραστικό δάνειο…).

  196. 175: Το νερό
    189: Ναι, αλλά η παρετυμολογία για τον πολύ κόσμο φτάνει στο ανάμεσα Θράκη και Σάμο

  197. Renos Letzios said

    Γιατί χρησιμοποιήσατε τον όρο «αρωμούνικη» και όχι «βλάχικη»;

  198. sarant said

    197 Ετσι το είχε το λεξικό που κοίταξα (Μπαμπινιώτη).

  199. ΣΠ said

    158
    Πάντως, Κιντ, αν θέλουμε 10 τ.μ. καθαρού χώρου γύρω από έναν κόμβο, το τεραγωνικό πλέγμα είναι οικονομικότερο. Όπως έγραψα στο 134, στο τετραγωνικό πλέγμα έχουμε 1 κόμβος/τετράγωνο. Για να έχουμε 10 τ.μ. καθαρού χώρου γύρω από έναν κόμβο, το κάθε τετράγωνο πρέπει να έχει εμβαδόν 2,5 τ.μ. Αύτό σημαίνει 1/2,5 = 0,4 κόμβοι/τ.μ., ενώ στο τριγωνικό έχουμε 0,3 κόμβοι/τ.μ. Αυτό οφείλεται στο ότι η απόσταση μεταξύ των κόμβων είναι 1,96 μέτρα στο τριγωνικό πλέγμα και 1,58 μέτρα στο τετραγωνικό.

  200. Γιάννης Ιατρού said

    τι χτυπιέστε να βρείτε πόσοι χωρούν και αποστάσεις ασφαλείας 1,5-2 μέτρα και όνειρα θερινής νυκτός.,,

    Μ΄αρέσει που ο Άδωνις είχε πάει και μέτραγε… Θ Ε Α Τ Ρ Ο !!
    ΛΟΙΠΟΝ, βγήκαν οι προδιαγραφές αποστάσεων για τα φαγάδικα, ε λοιπόν το 2 μέτρα τα έκαναν 70 πόντους!

  201. Γιάννης Ιατρού said

    200: Α και σύνδεσμος… εδώ: https://tinyurl.com/yc23dge4

  202. Γιάννης Ιατρού said

    Έχουν βγάλει μεζούρες και τις μετράνε 🙂 🙂 ….
    Ο Τσιόρδας κοντά σε εγκεφαλικό είναι, αλλά τι άλλο να πει;

  203. Γιάννης Ιατρού said

    Σιγά μην ακολουθούσαν τις συμβουλές των ειδικών για τις ελάχιστες αποστάσεις και άφηναν μια κενή θέση ενδιάμεσα… Ούτε μια θέση δεν υπήρχε κενή στην πρώτη πτήση της Aegean σήμερα το πρωί από Αθήνα για Θεσσαλονίκη.

    Αφενός η πίεση (ανάγκη) του κόσμου για να ταξιδέψει, αφετέρου η οικονομική πλευρά της υπόθεσης (κόστος πτήσης) και η δεδομένη διαθεσιμότητα των μέσων, σιγά μην χάσουν ευκαιρία οι αεροπορικές εταιρείες… Και θα μας πουν πως μας κάνουν και χάρη στο τέλος. Γιατί δεν είναι θέμα επιλογής του πελάτη. Αν θέλει να πετάξει με πτήση γραμμής, δεν υπάρχει εναλλακτική από το να πάρει το ρίσκο να κολλήσει!

  204. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    203 O φανατισμός και η κακία θα σου μείνουνε ρε συ. Πώς να αναπτυχθούν, να ελιχθούν και να επιχειρήσουν τα ΜΑΤ μέσα στο 737?

  205. Γιάννης Ιατρού said

    204: Οφειλαν να έχουν καθίσει στα ενδιάμεσα καθίσματα, πριν την επιβίβαση των επιβατών!

  206. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Τι λες μωρέ που θα τους πλερώκουμε και τα εισιτήρια !!!????!!!!

  207. Μάριος Π said

    Εχω ασχοληθεί αρκετά με τα τοπωνύμια στην Κρήτη και μου ήρθαν στο μυαλό τα εξης:

    – Αβακόσπηλιος ή Αβατόσπηλιος (Αστερούσια Ηρακλείου, σπήλαιο μεταξύ Αγίου Αντωνίου και Κουδουμά). Ετυμ από το λ. Αββάς > ηγούμενος καθολικού μοναστηριού. Δημοφιλής η παρετυμολογία από το άβατο (γι’αυτό αρκετοί τον λένε και Αβατόσπηλιο). Λέγεται και Βαρβακόσπηλιος, δεν ξέρω γιατί.

    – Γεροντομουρί (πολύ ενδιαφέρον κατά τη γνώμη μου): Παλιά ονομασία του χωριού Άγιος Χαράλαμπος στο Οροπέδιο Λασιθίου. Δεν πρόκειται για μια λεξη (ούτε για τη γερικη μουριά) αλλά για 3, «Γέρων το Μουρί», εκφερεται παντα ετσι, με τονισμό μόνο της πρώτης λέξης. Σύμφωνα με το Χαραλαμπάκη «το μουρί προέρχεται από το γενουάτικο muro και σημαίνει την προεξοχή, σημασία που είχε η λ. μούρη ήδη στα μεσαιωνικά χρόνια».

    – Πυργιώτισσα: επαρχία στο Ηράκλειο Κρήτης. Παρετυμολογία από τους πύργους, επειδη εχει πολλά κάστρα η περιοχή. Εκφέρεται όμως πάντα Πριγιώτισσα. Η άποψη ενός μελετητή ότι προέρχεται από τους πριγιούς, δοθείσης της μορφολογίας της περιοχής, με μεγάλα καθετα βράχια με πείθει περισσότερο.

    – Παραλία Τράφουλας. Πλαταίνουσα χερσόνησος με μικρό φαράγγι ανατολικά του Λέντα που καταλήγει στην παραλία Ψιλή Άμμο. Παρετυμολογία από τον τράφο. Η ίδια παραλία όμως λέγεται και τράχουλας ή τράχηλας.
    Σύμφωνα με τον Παπαδάκη, «το τπν., (σ.σ. ο Τράχηλας) συνήθως, προσδιορίζει μικρές χερσονήσους, γλώσσες γης, που καθώς εισχωρούν στη θάλασσα πλαταίνουν, όπως ακριβώς είναι ο τράχηλος με το κεφάλι», μορφολογία που απαντάται και στην περίπτωση αυτή οπως φαινεται στο λινκ.
    https://www.google.com/maps/place/%CE%A0%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BB%CE%AF%CE%B1+%CE%A4%CF%81%CE%AC%CF%87%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%B1%CF%82/@34.9265575,24.9572655,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x149ade51a35993cb:0x4ef2c733a9e7c3ee!8m2!3d34.9265575!4d24.9594542

    – Όλα τα Πηδήματα που ακούμε (τπν της Γριάς το Πήδημα, κλπ.) δηλώνουν τόπο αυτοκτονίας με σάλτο μορτάλε και όχι πονηρό υπαινιγμό.

    – Τέλος για το Λασίθι εχουν προταθεί πάνω από 10 διαφορετικές ετυμολογίες, αληθεια γιατι δεν καταπιάνεται και ο Νικοκύρης με το θεμα να το ξετινάξει; Η επικρατούσα υποτίθεται σωστή είναι Λασύθι.

    Ευχαριστώ, ελπίζω να μην κούρασα.

  208. sarant said

    207 Eυχαριστούμε, θα έχω στο νου μου το Λασίθι!

  209. Μάριος Π said

    επίσης το τπν. στο Μπαλί / στου Μπαλή, στο Ηρακλειο (κατά το Γουδί/Γουδή)

  210. Spyros said

    Θυμάμαι ότι στο Ηράκλειο οι πινακίδες έγραφαν Μπαλί με γιώτα.
    Για το Λασίθι έχω ακούσει το (τραβηγμένο ίσως) «La Sitia» ως ετυμολογία και γι’ αυτό μερικοί το γράφουν Λασήθι. Πιθανό βέβαια η Σητεία συνεκδοχικά να «βάφτισε» όλο το νομό, δεδομένου ότι ήταν η πιο εύκολα προσβάσιμη πόλη στο βόρειο κομμάτι του νομού τον καιρό που γίνονταν τέτοιες «βαφτίσεις» και πλάθονταν τα ονόματα των νομών. Ενδιαφέρον θέμα.

  211. Καλησπέρα,
    Ακόμα βλέπω γράφετε εδώ!
    Κι εγώ μ’ αφορμή αυτό και το σχόλιό μου στο 21, έκατσα κι έγραψα την ιστορία του πώς βρέθηκα στο Νησί!

    https://gevseis.blogspot.com/2020/05/lever.html

  212. Γιάννης Ιατρού said

    211: και (σε) διαβάζουμε Γιάννη! Πολύ ωραίο το πόνημα 👍👍, κι οι φωτό άψογες! Μου θύμισαν κι εμένα παλιούς καιρούς. ΝΑ τις προσέχεις, γιατί το χαρτί χαλάει, ξεθωριάζει με τον καιρό. Δεν θέλουν φως! Αλλά θα τα ξέρεις…

  213. 212 Είναι πια ψηφιακές (σε δυο δίσκους)! Τα φιλμ τα είχα (τα έχω) κρατήσει και κάποια στιγμή τα σκανάρισα όλα. Αλλά απ’ ό,τι βλέπω σε πολλές βιαζόμουνα κι έχουν βγει ξενετάριστες. Μάλλον πρέπει να τις ξαναπεράσω, αλλά βαριέμαι… Είπα πως τώρα που δεν θα δουλεύω να σκανάρω κάποιες άλλες που είναι σε χαρτί μόνο αλλά τελικά δεν βρήκα καιρό. Τελικά η εξ αποστάσεως ήταν πολύ πιο κουραστική…

  214. sarant said

    Ωραίος Γιάννη. Και τι να προλάβει κανείς μέσα στην καραντίνα…

  215. Γιάννης Ιατρού said

    213: Έχεις κι εκείνο το μαραφέτι που είναι για σκανάρισμα για 36άρι φίλμ; Το είχα πάρει προ αρκετών χρόνων μαζί με τον σκάνερ. Μιά φορά το έχω χρησιμοποιήσει, πάντως είχε καλά αποτελέσματα. Μετά μπορούσες να το επεξεργαστείς ψηφιακά και να διορθώσεις πολλές ατέλειες και κυρίως τις αβαρίες και την επίδραση του χρόνου και να βγάλεις καλές αποτυπώσεις των φωτό σε χαρτί. Αλλά που καιρός….

  216. Μαρία said

    211
    Ωραίος. Το μηνιάτικο του νεοδιόριστου καθηγητή το ’79 ήταν 10 χιλ.

  217. Γιάννης Ιατρού said

    216: Οι πολυεθνικές χάλασαν την πιάτσα τότε 😉😂, να τα λέμε κι αυτά…

    ΥΓ: Πάντως οι επόπτες τους πρόσεχαν, γιατί σου λέει, μην βγάλουμε και κανένα όνομα στις νοικοκυρές που επισκέπτονται 🙄🤗

  218. Πέπε said

    @210:
    > > Πιθανό βέβαια η Σητεία συνεκδοχικά να «βάφτισε» όλο το νομό

    Όχι. «Νομός Λασιθίου» σημαίνει απλώς «ο νομός που περιλαμβάνει και το Λασίθι». Η περιοχή Λασίθι είναι πολύ στενότερη από τα όρια του νομού και δεν έχει καμία σχέση με τη Σητεία (ούτε με τη Γεράπετρο ούτε με τον Άγιο): ένας Στειακός δε χαρακτηρίζεται Λασιθιώτης.

    Είναι πιο πολύ όπως λέμε «νομός Λαρίσης», δηλαδή ένας νομός που περιλαμβάνει και τη Λάρισα αλλά και πολλά γύρω-γύρω, και όχι όπως λέμε «νομός Αττικής» που τα όριά του, άκρες μέσες, συμπίπτουν με την περιοχή Αττική.

  219. Πέπε said

    @214:
    Ναι, αυτός ο μύθος ότι μένοντας σπίτι είχαμε χρόνο! Κάποιοι διατείνονται ότι όντως έφτιαξαν τον κήπο, άλλαξαν τις σωλήνες, συγύρισαν το πατάρι, δεν ξέρω αν έγραψαν και βιβλίο… Βαλτοί, είμαι σίγουρος.

  220. Spyros said

    218 Ναι, ξέρω ότι Λασίθι είναι το Οροπέδιο, εκεί που είναι το Τζερμιάδο. Υπάρχουν και τα «Όρη», τα οποία δεν ξέρω ποια είναι… κάποτε το 1999-2000 ένας φίλος με είχε φιλοξενήσει για λίγες μέρες στην Κριτσά και μου έλεγε ότι οι συγγενείς του «λείπουν, είναι στα Όρη», διευκρινίζοντας ότι δεν πρόκειται για το Οροπέδιο Λασιθίου. Δεν μου εξήγησε πιο πολλά ούτε εγώ το έψαξα παραπάνω, αν και θα έπρεπε λόγω απώτερης καταγωγής…
    Την εκδοχή «La Sitia», που υποτίθεται ότι φτάνει στα χρόνια της Ενετοκρατίας, δεν θυμάμαι πού την είχα διαβάσει. Πάει καιρός πάντως και με τα «μυαλά» που είχα τότε, που ενθουσιαζόμουν με ό,τι καινούργιο μάθαινα, χωρίς να το κοσκινίζω παραπάνω, μου είχε φανεί ενδιαφέρουσα και πειστική εξήγηση. Τώρα με ξενίζει: θα ήταν πράγματι περίεργο να συνδέονται ετυμολογικά το Οροπέδιο με τη Σητεία… Πράγματι λοιπόν η συνεκδοχή πρέπει να αναζητηθεί στο Οροπέδιο και όχι στη θάλασσα…
    Ευχαριστώ κ.Πέπε.
    Σε κάθε περίπτωση παραμένει η απορία μου για την προέλευση της λέξης. Θα ψάξω παραπάνω.

  221. divolos said

    Λίγο καθυστερημένα (πήρα απουσία ΠΣΚ), αλλά επειδή νομίζω έχει ενδιαφέρον το γράφω κι ας μην το δει κανένας. Τα τοπονύμια του Πηλίου έχουν πολύ ψωμί: Το Χορευτό χορεύει; Έπιασε το Πουρί πουρί; Πως κάνουν οι γάτες στην Νιάου; Οι πάπιες στην Πάου; Από που παν στην Πρόπαν; Στην Λύρη ή στις Κόττες έχουν κότες με λυρί; Έχει η Τσαγκαράδα τσαγκάρηδες και το Ανήλιο ήλιο; Κάνει να φας κουλούρι πριν πας για μπάνιο στο Κουλούρι; Πας με καμάρι στο Καμάρι και με χάρη στην Νταμούχαρη; Και έχουμε κι άλλα παράξενα και ιδιαίτερα: Λαμπινού, Ποτόκι, Οβριός, Ξουρίχτι, Πάλτση, Λεχώνια, Δράκεια, όρεξη να υπάρχει (ιδέες ρίχνω)…

  222. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    221 Αντιπαρέρχομαι τον Κρεμασμένο Λαγό της Ν. Αττικής για να επισημάνω ότι στην Αλόννησο υφίσταται τοπωνύμιο Ψόφιος Τούρκος.

  223. 192 «εκεί που γράφει Αμπελόκηποι είναι η αμερικάνική πρεσβεία, δεν το λες Αμπελόκηποι αλλά μάλλον Κουντουριώτικα».
    Ενστάσεις: Εκεί που είναι η πρεσβεία ονομάζεται «Στέγη Πατρίδος». Κι είναι κομμάτι των Αμπελοκήπων, όπως και τα Κουντουριώτικα που είναι πιο προς τον Λυκαβηττό (πάνω από το Έλενα). Αλλά αυτά όλα είναι μικρογεωγραφία. Τα όρια των Αμπελοκήπων σωστά μπήκαν από πάνω, προς τα κάτω όμως ποια είναι; Κολωνάκι (κι ο Ευαγγελισμός Κολωνάκι είναι) και Ιλίσια. Έτσι τάμαθα όταν έμεινα ένα χρόνο εκεί (στη Στέγη Πατρίδος – οδός Χατζηκώστα).

  224. sarant said

    143 κε Για τους Αμπελόκηπους/Αγγελόκηπους. Στο ημερολόγιο του αγωνιστή Καρώρη, 1826, βρίσκω πολλές αναφορές σε Αγγελόκηπους και Γυψέλι.
    Το περίεργο είναι ότι υπάρχει επίσης αναφορά σε Αμπελόκηπους.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: