Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Πόλεμος και ειρήνη

Posted by sarant στο 14 Ιουνίου, 2020


Μέσα στην καραντίνα διάβασα το Πόλεμος και ειρήνη. Το είχα ξαναδοκιμάσει καναδυό φορές, στα νιάτα μου και μια πριν από μερικά χρόνια, αλλά τότε το άφησα νωρίς επειδή μπήκαν στη μέση άλλα, πιο επείγοντα διαβάσματα. Μετά με τρόμαζε το μέγεθος, 1500 σελίδες είναι αυτές (περισσότερες είναι).

Αλλά στα μέσα Μαρτίου, που άρχισε η καραντίνα και η τηλεργασία, ενώ τελείωνα έναν Μπαλζάκ, δηλαδή είχα μπει στο κλασικό ύφος, θυμήθηκα τον Τολστόι. «Αν όχι τώρα, πότε;» είπα, και το ξεκίνησα.

Δεν τον θυμήθηκα μόνο εγώ. Ο φίλος μας ο Δύτης, που ειναι σεσημασμένος τολστοϊκός, ανέφερε ένα ομαδικό εγχείρημα, διάβασμα με συζήτηση του έργου, που γινόταν στο Τουίτερ, στα αγγλικά φυσικά. Τους παρακολούθησα για λίγο, και είχαν ενδιαφέρον αλλά μετα τους άφησα και δεν ξέρω τι απόγιναν.

Στην αρχή διάβαζα το βιβλίο πολύ συστηματικά, κοίταζα και την αγγλική μετάφραση και το ρώσικο πρωτότυπο, σημείωνα φράσεις ή μεταφραστικά προβληματάκια κτλ. Ε, αυτό κράτησε για τον μισό πρώτο τόμο (απο τους πέντε της έκδοσης που έχω). Μετά παραιτήθηκα από τις πολλές φιλοδοξίες και το διάβασα κανονικά, σαν μυθιστόρημα και όχι σαν διατριβή, αλλά σημειώνοντας πάντοτε πράγματα που μου κινούσαν το ενδιαφέρον ή την περιέργεια.

Κάποια πράγματα τα εμφάνισα κι εδώ, μαζί κι ένα άρθρο για τα πολλά γαλλικά που περιέχει η πρώτη έκδοση του μυθιστορήματος.

Διάβασα τη μετάφραση της Κοραλίας Μακρή, που κυκλοφορεί ακόμα από τον Γκοβοστη -αλλά εγώ έτυχε να έχω μια φτηνή επανέκδοσή της που είχε μοιράσει έναν καιρό η Ελευθεροτυπία. Υπάρχουν κι άλλες μεταφράσεις, αλλά η Μακρή μού ταιριάζει με την παλιακή δημοτική της. (Βλέπω ότι κυκλοφορεί σε επίτομη έκδοση με 1168 σελίδες. Στην έκδοση που είχα εγώ είναι άλλη η σελιδοποίηση, οπότε βγαίνουν 1614 σελίδες).

Έκανα κάπου δυο μήνες βέβαια για να διαβάσω τους πέντε τόμους και τις 1600 σελίδες. Το βιβλίο, να πω, είναι οργανωμένο σε δεκαπέντε βιβλία, το καθένα από τα οποία χωριζεται σε κεφάλαια (από 15 εως 30 περίπου) ενώ υπάρχουν και δυο επίλογοι. Παρακολουθεί τη Ρωσία και τους Ναπολεόντειους πολέμους από το 1805 έως το 1812-13, δηλαδή από τον θρίαμβο του Ναπολέοντα στο Αουστερλιτς ως την πανωλεθρία στην εκστρατεία στη Ρωσία. Ο επίλογος μάς μεταφέρει στο 1820.

Παρελαύνουν δεκάδες, εκατοντάδες ίσως πρόσωπα, αλλά βασικοί πρωταγωνιστές είναι πέντε οικογένειες ευγενών, που βλεπουμε τη ζωή τους και τις περιπέτειές τους, τους έρωτες και τους γάμους τους. Είχα βρει κάπου ένα γενεαλογικό δέντρο τους, κι αυτό βοηθάει για να μη χάνεις τα ονόματα, αλλά δεν ήταν πολύ καλή ιδέα διότι από το σχεδιάγραμμα είδα ότι ο Πιέρ παντρεύεται στο τέλος τη Νατάσα, κάτι που δεν είναι προφανές αμέσως διότι η Νατάσα αρραβωνιάζεται τον Αντρέι, επιστήθιο φίλο του Πιέρ. Κι έτσι το ήξερα από πριν κι αυτό δεν μου άρεσε. (Γενικά δεν είναι καλό να κοιτάς πολλά για ένα μυθιστόρημα. Προηγουμένως την είχα πατήσει με τον Εξάδελφο Πονς του Μπαλζάκ, όπου αναζητώντας το πρωτότυπο έκανα το λάθος και διάβασα και την υπόθεση στη Βικιπαίδεια και είχα ξενερώσει)

Eίπα ότι το διάβασα αλλά είναι λίγο όπως με τη Γαλατία και το χωριό του Αστερίξ. Δεν το διάβασα όλο-όλο. Στον επίλογο, και αφού έχουμε μάθει τι απόγιναν οι ήρωες, ο Τολστόι αφιερώνει έναν δεύτερο επίλογο για να αναλύσει σε καθαρά δοκιμιακό ύφος θέματα ιστορίας, δηλαδή ποιοι είναι οι παράγοντες που κινούν την ιστορία. Ε, στάθηκε αδύνατο να διαβάσω αυτές τις λίγες σελίδες, που τις βρήκα εξαιρετικά βαρετές (ιεροσυλία; αλλά δεν είναι μυθιστόρημα πλέον) κι έτσι έφαγα την καμήλα, που λέει πλέον η παροιμία, και άφησα λίγες τρίχες από την ουρά της. Ισως κάποιαν άλλη φορά βρω το σθένος να το τελειώσω.

Θα ήταν άχαρο να πω για το μυθιστόρημα και να μη βάλω ένα απόσπασμα, αλλά πώς να διαλέξεις απόσπασμα από μυθιστόρημα, και ειδικά από τόσο εκτενές μυθιστόρημα; Θα μπορούσα να βάλω τις πρώτες σελίδες, αλλά διάλεξα ένα μικρό κεφάλαιο από τη μέση του μυθιστορήματος, το πρώτο κεφάλαιο από το 8ο βιβλίο (είπαμε, όλα είναι 15).

Ίσως το διάλεξα επειδή πρωταγωνιστεί ο Πιέρ, ίσως ο πιο συμπαθητικός από τους πρωταγωνιστές. Ίσως επειδή είναι νόθος γιος του κόμη Μπεζούχοφ, ο οποίος όμως τον αναγνώρισε και τον έκανε μοναδικό κληρονόμο του λίγο πριν πεθάνει. Τον τύλιξε μάλλον εύκολα ο πρίγκιπας Βασίλειος για την κόρη του, αλλά το μυθιστόρημα είναι μεγάλο και στο τέλος υπάρχει ένα είδος χάπι εντ.

Λοιπόν, το απόσπασμα, και στο τέλος λέω ένα δυο μεταφραστικά. Αφήνω την κάπως περίεργη ορθογραφία, όπως και τον σωστό αλλά εκνευριστικό τρόπο της μεταφράστριας να αποδίδει τα ρώσικα ονόματα πχ Αντριέι. Δεν διορθώνω ούτε τα ορθογραφικά λάθη, που έχει μερικά.

Ο ευεργέτης του Πιέρ είναι ένας θεοσοφιστής ή κάτι τέτοιο, που τον έμπασε στους μασόνους. Στην αρχή, ο Πιέρ βρίσκεται στην Πετρούπολη, την τότε πρωτεύουσα.

ΟΓΔΟΟ ΜΕΡΟΣ

Ι

Ο ΠΙΕΡ, ύστερα απ’ τους αρραβώνες του πρίγκιπα Αντριέι και της Νατάσας, χωρίς καμιά προφανή αιτία, ένιωσε ξαφνικά πως είταν αδύνατο να εξακολουθήσει την αλλοτινή ζωή του. Όσο σταθερά κι αν είταν πεισμένος για τις αλήθειες που του αποκάλυψε ο ευεργέτης του, όση χαρά κι αν τούδωσε εκείνη η πρώτη εποχή του ενθουσιασμού του με την εσωτερική ζύμω­ση της αυτοτελειοποίησης, που της παραδόθηκε με τόση θέρμη, μετά τους αρραβώνες του πρίγκιπα Αντριέι με τη Νατάσα και μετά το θάνατο του ευεργέτη του, που τον πληροφορήθηκε σχεδόν ταυτόχρονα, όλο το θέλγη­τρο της αλλοτινής ζωής έσβυσε μεμιάς γι αυτόν. Απόμεινε μονάχα ο σκελετός της ζωής: το σπίτι του με τη λαμπερή γυναίκα του, που τώρα απολάβαι­νε την εύνοια κάποιας πανίσχυρης προσωπικότητας, οι γνωριμίες του μ’ όλη την Πετρούπολη και η υπηρεσία του με τις ανιαρές της διατυπώσεις. Και αυτή η αλλοτινή ζωή του πρόβαλε άξαφνα μπροστά του με μια απροσ­δόκητη συχασιά. Έπαψε να γράφει το ημερολόγιό του, απόφευγε τη συναναστροφή με τους μασόνους, άρχισε πάλι να συχνάζει στη Λέσχη, να πίνει πολύ, ν’ ανακατώνεται με παρέες εργένηδων και γενικά να ζει μια τέτοια ζωή που η κόμησσα Ελέν Βασίλιεβνα θεώρησε αναγκαίο να του κάνει μερι­κές αυστηρές παρατηρήσεις. Ο Πιέρ αισθάνθηκε πως η γυναίκα του είχε δίκιο, και για να μην την εκθέτει έφυγε και πήγε στη Μόσχα.

Στη Μόσχα, μόλις μπήκε στο απέραντο σπίτι του, με τις πριγκίπισσες, που άλλες πια είταν μαραμένες κι άλλες άρχιζαν να μαραίνονται, και με τον τεράστιο αριθμό των υπηρετών, μόλις είδε, καθώς περνούσε με τ’ αμάξι απ’ τους δρόμους της Μόσχας, εκείνο το παρεκκλήσι Ίβερσκη με τ’ αναμένα κεράκια μπροστά στα χρυσωμένα και στα ασημωμένα εικονίσματα, εκείνη την πλατεία του Κρεμλίνου με το απάτητο χιόνι, εκείνους τους αμαξάδες, εκείνα τα καλυβάκια της συνοικίας Σίβτσιεβ Βραζόκ, μόλις είδε τους γέρους Μοσχοβίτες, που χωρίς τίποτα να επιθυμούν και χωρίς πουθενά να βιάζονται να φτάσουν, περνούσαν τα τελευταία χρόνια της ζωής τους, μόλις είδε τις γριές, μόλις είδε τις αρχόντισσες της Μόσχας, τις Μοσχοβίτικες χοροεσπερίδες και την Αγγλική Λέσχη της παλιάς πρωτεύουσας, αιοθάνθηκε τον εαυτό του σα στο σπίτι του, σα σε ήσυχο λιμανάκι. Ένιωσε τον εαυτό του στη Μόσχα ήσυχα, ζεστά, άνετα και ατημέλητα, σαν τυλιγ­μένος μέσα σε μια παλιά ρόμπα.

Η κοινωνία της Μόσχας ολόκληρη, απ’ τις γριούλες ίσαμε τα παιδιά, καλοδέχτηκαν τον Πιέρ, σαν κάποιον δικό τους μουσαφίρη, που από καιρό τον περίμεναν και που η θέση του είταν πάντα έτοιμη και,παράμενε κενή. Για τον κόσμο της Μόσχας, ο Πιέρ είταν ο πιο αγαπητός, ο πιο καλός, ο πιο έξυπνος, ο πιο διασκεδαστικός, ο πιο μεγαλόψυχος παραξενιάρης, ένας εγκάρδιος κι αφηρημένος ρώσος άρχοντας του παλιού καιρού. Το πορτο­φόλι του είταν πάντα αδειανό, γιατί πάντα είταν ανοιχτό για όλους.

Οι ευεργεσίες, οι κακοφτιαγμένες εικόνες, τα άτεχνα γλυπτά, οι φιλαν­θρωπικές εταιρίες, οι ατσίγγανοι, τα σχολειά, τα γεύματα με συνδρομές, τα γλέντια,οι μασόνοι, οι εκκλησίες, τα βιβλία, τίποτα, και κανένας δε συνα­ντούσε ποτέ την άρνησή του, κι αν έλειπαν οι δυο του φίλοι, που είχαν δα­νειστεί απ’ αυτόν πάμπολλα λεφτά και τον είχαν αναλάβει υπό την προστα­σία τους, σίγουρα ο Πιέρ θάχε μοιράσει όλη του την περιουσία. Στη Λέσχη δε γινόταν μήτε γεύμα, μήτε εσπερίδα χωρίς αυτόν. Μόλις ο Μπεζούχοβ σωριαζόταν στη θέση του στον καναπέ, ύστερ’ από δυο μπουκάλες Μαργκώ, τον κύκλωναν οι φίλοι του κι άρχιζαν οι συζητήσεις, οι καυγάδες, οι αστειότητες. Μ’ ένα αγαθό χαμόγελο και με μια πετυχημένη αστειότητα, έκοβε τους καυγάδες. Οι μασονικές Στοές είταν ανιαρές και άτονες όταν έλειπε αυτός.

Όταν, ύστερ’ από κάποιο εύθυμο δείπνο, ο Πιέρ, υποκύπτοντας μ’ ένα αγαθό και γλυκό χαμόγελο, στα παρακάλια των νέων της παρέας, σηκωνό­ταν για να πάει μαζί τους, η νεολαία έμπηγε χαρούμενα και θριαμβευτικά ξεφωνητά. Στους χορούς ο Πιέρ χόρευε, όταν οι καβαλιέροι δεν είταν αρκε­τοί. Οι νεαρές κυρίες κ’ οι δεσποινίδες τον αγαπούσαν γιατί, δίχως να φλερ­τάρει με καμιά τους, είταν μ’ όλες το ίδιο καλότροπος, προ πάντων μετά το δείπνο. «Είναι θελκτικός, δεν έχει φύλον», έλεγαν γι αυτόν. [Στα γαλλικά στο πρωτότυπο: «Il est charmant, il n’a pas de seхе»]

Ο Πιέρ είταν ένας από κείνους τους παραιτημένους κάμεργερ(1), που κα­λόκαρδα αποτελειώνουν τη ζωή τους στη Μόσχα, και που απαριθμούνται κατά εκατοντάδες.

Πόσο θάφριττε, αν πριν από εφτά χρόνια, τότε που μόλις έφτασε στη Ρωσία απ’ την Ευρώπη, τούλεγε κανείς πως δε πρέπει να σπάει το κεφάλι του και να ψάχνει να βρει τι πρέπει να κάνει, γιατί η σταδιοδρομία του είναι καθορισμένη απ’ τα πριν, πως οπουδήποτε κι αν στριφογυρίσει, πάντα θα καταλήξει σε κείνο που είταν όλοι όσοι βρέθηκαν στη θέση του. Ο Πιέρ δε θα μπορούσε να το πιστέψει! Τάχα δεν είταν αυτός που ολόψυχα ποθούσε πότε να εγκαθιδρύσει τη δημοκρατία στη Ρωσία, πότε να γινει ο ίδιος ένας Ναπολέων, πότε να γίνει φιλόσοφος, πότε να κατατροπώσει τον Ναπολέοντα; Τάχα δεν είταν αυτός που έβλεπε τη δυνατότητα και που ζωηρά ποθούσε να αναγεννήσει το αμαρτωλό ανθρώπινο γένος και να φέρει τον ίδιο τον εαυτό του στην υπέρτατη τελειότητα; Τάχα δεν είταν αυτός που έχτιζε σχολειά και νοσοκομεία κι απελευθέρωνε τους δουλοπαροίκους του;

Και παρ’ όλ’ αυτά νάτον τώρα, ο πλούσιος σύζυγος μιας άπιστης γυναίκας, ένας κάμεργερ παραιτημένος, που του αρέσει να καλοτρώει, να καλοπίνει κ’ ύστερα ξεκουμπώνοντας το γελέκο του να κατηγορεί λιγάκι την κυβέρνηση. Νάτος λοιπόν, ένα μέλος της Αγγλικής Λέσχης της Μόσχας και κοσμαγάπητο μέλος της Μοσχοβίτικης κοινωνίας.

Πολύν καιρό ο Πιέρ δεν μπορούσε να το χωνέψει πώς είχε καταντήσει ακριβώς κι ο ίδιος ένας Μοσχοβίτης παραιτημένος κάμεργερ, που τον τύπο αυτόν τόσο βαθιά περιφρόνούσε πριν από εφτά χρόνια.

Κάποτε-κάποτε παρηγοριόταν με τη σκέψη πως όλ’ αυτά είταν προσωρινά μονάχα έτσι, πως τη ζωή αυτή την έκανε προσωρινά, μα ύστερα πάλι μια άλλη σκέψη τον έφερνε σ’ απόγνωση, πως έτσι προσωρινά πόσοι και πόσοι άνθρωποι μπήκαν σ’ αυτή τη ζωή και σ’ αυτή τη Λέσχη μ’ όλα τους τα δόντια και μ’ όλα τους τα μαλλιά και βγήκαν χωρίς κανένα δόντι και χωρίς τρίχα στο κεφάλι.

Σε στιγμές περηφάνειας, όταν σκεφτόταν τη θέση τσυ, του φαινόταν πως αυτός είταν ένας εντελώς αλλιώτικος, ένας εξαιρετικός, που δεν έμοιαζε καθόλου με κείνους τους παραιτημένους κάμεργερ που πρωτήτερα περιφρονούσε, πως εκείνοι είταν σαχλοί κι ανόητοι, ευχαριστημένοι κ’ εντελώς ήσυχοι για την κατάστασή τους, «ενώ εγώ και τώρα ακόμα είμαι δυσαρεστημένος κι όλο θέλω να κάνω κάτι για την ανθρωπότητα» —έλεγε μέσα του ο Πιέρ σε στιγμές περηφάνειας. «Όμως μπορεί κι όλοι εκείνοι οι συνάδελ­φοί μου να παράδερναν το ίδιο σαν και μένα και ν’ αποζητούσαν κάποιο καινούργιο δικό τους δρόμο μέσα στη ζωή και, το ίδιο σαν και μένα, εξ αι­τίας του περιβάλλοντος, της κοινωνίας, της καταγωγής, εξ αιτίας εκείνης της φυσικής δύναμης που δεν είναι ικανός να την αναχαιτήσει ο άνθρωπος, να οδηγήθηκαν εκεί ακριβώς που οδηγήθηκα κ’ εγώ», —έλεγε μέσα του σε στιγμές μετριοφροσύνης, κι όταν πια έμεινε κάμποσον καιρό στη Μόσχα, έπαψε να τους περιφρονεί κι άρχισε ν’ αγαπάει, να εχτιμάει και να συμπονεί, το ίδιο σαν τον εαυτό του, τους «εν τη μοίρα» συναδέλφους του.

Τον Πιέρ δεν τον κυρίευαν, σαν άλλοτε, στιγμές απόγνωσης, βαρυθυμιάς κι αποστροφής για τη ζωή. Μα εκείνη η ίδια αρρώστια, που πρωτήτερα εκδηλωνόταν με ξεσπάσματα απότομα, φώλιαζε μέσα του και ούτε στιγ­μή δε τον παρατούσε. «Γιατί; Για ποιο λόγο; Τι γίνεται στον κόσμο;» — αναρωτιόταν γεμάτος αμηχανία κάμποσες φορές την ημέρα, αρχινώντας άθελά του να σκέφτεται και να προσπαθεί να εμβαθύνει στη σημασία που είχαν τα φαινόμενα της ζωής. Όμως, ξέροντας από πείρα πως στις ερωτήσεις αυτές δεν υπήρχε απάντηση, προσπαθούσε βιαστικά ν’ αποσπαστεί απ’ αυτές, έπαιρνε κάποιο βιβλίο ή έτρεχε στη Λέσχη ή πήγαινε να βρει τον Απαλόν Νικολάγιεβιτς να φλυαρήσει μαζί του για τα κουτσομπολιά της πολιτείας.

«Η γυναίκα μου, που ποτέ της τίποτα δεν αγάπησε εχτός απ’ το κορμί της, είναι μια απ’ τις πιο ανόητες γυναίκες του κόσμου», —στοχαζόταν ο Πιέρ. «Όλοί τη νομίζουν σαν κορυφή πνεύματος και λεπτότητας κι όλοι σκύβουν και την προσκυνούν, Ο Ναπολέων Μποναπάρτε είταν απ’ όλους περιφρονημένος, όσο είταν μέγάς κι απ’ τη στιγμή που κατάντησε ένας άθλιος κωμωδός, ο αυτοκράτορας Φραγκίσκος χαλάει τον κόσμο για να του δώσει την κόρη του, παράνομη σύζυγό του. Οι ισπανοί αναπέμπουν δεήσεις στο Θεό με καθολι­κούς παπάδες και τον ευχαριστούν που νίκησαν τους γάλλους στις 14 Ιουνίου, κ’ οι γάλλοι το ίδιο αναπέμπουν δεήσεις με καθολικούς παπάδες, γιατί σπς 14 Ιουνίου νίκησαν τους ισπανούς. Οι αδελφοί μου οι μασόνοι ορκίζονται με το αίμα τους πως είναι έτοιμοι να θυσιάσουν το παν για τον πλησίον και δεν πλη­ρώνουν μήτε το ρούβλι της εισφοράς τους για τους φτωχούς και ραδιουργούν τον Αστρέα ενάντια στους Αποζητούντας το Μάννα (2) και κάνουν φασαρία για το πραγματικό Σκωτσέζικο χαλί και για την πράξη, που τη σημασία της δε την ξέρει μήτε κείνος που την σύνταξε και που δε χρησιμεύει σε κανέναν. Όλοι μας πρεσβεύουμε το χριστιανικό νόμο για την συγνώμη και για την αγάπη του πλησίον, νόμο που εξ αιτίας του ανεγείραμε μέσα στη Μόσχα σαράντα επί σαρά­ντα εκκλησίες και χτες τιμώρησαν με ραβδισμούς κάποιο δουλοπάροικο που επιχείρησε να φύγει απ’ τον αφέντη του, κ’ ένας λειτουργός του ίδιου αυτού νόμου της αγάπης και της συγνώμης, ένας παπάς, έδινε να φιλήσει το σταυρό σ’ έναν στρατιώτη, λίγο πριν τον εκτελέσουν». —Έτσι σκεφτόταν ο Πιέρ, κι αυτή η γενική, απ’ όλους αναγνωρισμένη, ψευτιά, όσο κι αν την είχε συνηθί­σει, τούκανε κατάπληξη κάθε φορά, σα νάταν κάτι καινούργιο. — «Καταλαβαίνω πολύ καλά όλη αυτή την ψευτιά κι αυτόν τον κυκεώνα —σκεφτόταν — μα πώς να εξηγήσω στους άλλους όλ’ αυτά που καταλαβαίνω; Το επιχείρησα και πάντα βρήκα πως κι αυτοί κατά βάθος καταλαβαίνουν αυτό που καταλαβαίνω κ’ εγώ, μα μονάχα προσπαθούν να μην την βλέπουν. Που θα πει πως έτσι πρέπει! Όμως εγώ, εγώ τι θα γίνω;»

Ο Πιέρ είχε την άτυχη ικανότητα πολλών ανθρώπων, και ρώσων προ πάντων, να βλέπει και να πιστεύει στη δυνατότητα του καλού και της αλήθειας, και να βλέπει υπερβολικά ξεκάθαρα το κακό και την ψευτιά της ζωής, έτσι που να μην έχει τη δύναμη να πάρει σοβαρά μέρος σ’ αυτήν. Κάθε κλάδος δουλειάς στα μάτια του, συνδυαζόταν με το κακό και με την απάτη, Οτιδήποτε κι αν επιχείρησε να γίνει, μ’ ο,τιδήποτε κι αν καταπιάστηκε, το κακό και η ψευτιά τον απωθούσαν και τούφραζαν όλους τους δρόμους της δράσης. Κι ωστόσο έπρεπε να ζήσει, έπρεπε κάτι να κάνει. Είταν πολύ τρομερό να βρίσκεται κάτω απ’ την πίεση των άλυτων προβλημάτων της ζωής και για τούτο παραδινόταν στις διάφορες διασκεδάσεις που του τύχαιναν, μόνο και μόνο για να ξεχνάει. Σύχναζε στους πιο πολυποίκιλους συλλόγους, έπινε πολύ, αγόραζε εικόνες κ’ έβαζε μπροστά οικοδομές, μα κυρίως, διάβαζε.

Ο Πιέρ διάβαζε· και διάβαζε το κάθε τι που έπεφτε στα χέρια του και μ’ έναν τέτοιο τρόπο που μόλις έφτανε σπίτι του, κ’ ενώ οι καμαριέρηδες ακόμα τον έγδυναν, αυτός κρατούσε κιόλας το βιβλίο και διάβαζε, κι απ’ το διάβασμα έπεφτε στον ύπνο κι απ’ τον ύπνο στη φλυαρία και στη Λέσχη, απ’ τη φλυαρία στο γλέντι και στις γυναίκες; κι απ’ το γλέντι πάλι στη φλυα­ρία, στο διάβασμα και στο κρασί. Το να πίνει καταντούσε γι αυτόν ολοένα και πιο έντονη οργανική ανάγκη μα και πνευματική ταυτόχρονα. Παρ’ όλο που οι γιατροί τούλεγαν πως με την παχυσαρκία του το κρασί τού είταν επι­κίνδυνο, εκείνος έπινε πάρα πολύ. Αισθανόταν απόλυτα καλά κ’ ευχάριστά μονάχα όταν, χωρίς κι ο ίδιος να το καταλαβαίνει πώς, αφού άδειαζε στο πελώριο στόμα του μερικά ποτήρια κρασί, δοκίμαζε κάποια ευχάριστη ζεστασιά στο κορμί, κάποια τρυφερότητα για όλους τους πλησίον κ’ ένιωθε το πνεύμα του έτοιμο ν’ ανταποκριθεί επιπόλαια σ’ οποΐαδήποτε σκέψη, χωρίς να εμβαθύνει στην ουσία της. Μονάχα όταν άδειαζε μια-δυο μπουκάλες κρασί, κατανοούσε συγκεχυμένα πως εκείνος ο καταμπερδεμένος, ο τρομερός κόμπος της ζωής, που τόσο τον τρόμαζε πρωτήτερα, δεν είταν δα και τόσο τρομερός όσο του φαινόταν. Ενώ το κεφάλι του βούιζε, ενώ άκουγε τις κουβέντες των άλλων, ή ενώ διάβαζε μετά το γεύμα και μετά το δεί­πνο, έβλεπε αδιάκοπα τον κόμπο αυτόν, πότε απ’ τη μια πότε απ’ την άλλη πλευρά του. Όμως μονάχα κάτω απ’ την επίδραση του κρασιού, έλεγε μέσα του: «Αυτό δεν είναι τίποτα. Αυτό εγώ θα το ξεμπλέξω. Να, έχω κιόλας έτοι­μη την εξήγηση. Όμως τώρα δεν ευκαιρώ. Αργότερα θα τα καλοσκεφτώ όλ’ αυτά!» Κ’ εκείνο το αργότερα δεν ερχόταν ποτέ.

Τα πρωινά, που είταν ξεμέθυστος, όλα τ’ αλλοτινά ζητήματα πρόβαλαν το ίδιο άλυτα και τρομερά, κι άρπαζε βιαστικά ένα βιβλίο και χαιρόταν πολύ αν ερχόταν κάποιος.

Πότε-πότε αναθυμιόταν κάτι που τούχαν διηγηθεί για τους στρατιώτες, που όταν λέει βρίσκονται στον πόλεμο, κάτω απ’ τις σφαίρες, προφυλαγμένοι κάπου και δεν έχουν τι να κάνουν, για να ξεφύγουν πιo εύκολο απ’ τη σκέψη του κινδύνου, προσπαθούν με κάθε τρόπο να βρουν κάποια απασχόληση που να τραβάει όλη τους την προσοχή. Και τότε του φαινόταν πως όλοι οι άνθρωποι είταν σαν κι αυτούς τους στρατιώτες και προσπαθούσαν με κάθε τρόπο ν’ αποσπάσουν την προσοχή τους απ’ τη ζωή, άλλος με τη φιλοδοξία, άλλος με τα χαρτιά, άλλος με τη σύνταξη νομοθετημάτων, άλλος με τις γυναίκες, άλλος με τα παιχνίδια, άλλος με τ’ άλογα, άλλος με την πολιτική, άλλος με το κυνήγι, άλλος με το κρασί, άλλος με τη διοίκηση του κράτους,

—Δεν υπάρχει τίποτα, μήτε ασήμαντο, μήτε σημαντικό. Όλα είναι τα ίδια. Φτάνει μονάχα να σωθώ απ’ αυτήν όπως μπορέσω! — στοχαζόταν ο Πιέρ; Φτάνει μονάχα να μην τη βλέπεις, αυτήν, που είναι τόσο τρομερή!

Σημειώσεις

Μια ισπανική παροιμία λέει «Όποιος κακοπαντρεύεται αργεί και να χηρέψει», αλλά ο Τολστόι φέρθηκε με ευμένεια στον ήρωά του κι έτσι δεν άργησε να απαλλαχτεί από αυτήν «που ήταν τόσο τρομερή».

(1) Ο κάμεργερ είναι όρος που τον έχει ήδη συναντήσει ο αναγνώστης. Η μεταφράστρια προτίμησε να αφήσει αμετάφραστη τη ρώσικη λέξη, камергер, που είναι δάνειο απο το γερμανικό Kammerherr, κύριος επί των τιμών  θα λέγαμε. Κανονικά ο κάμεργερ είναι αξίωμα στην αυλή, αυλάρχης, chamberlain, αλλά εδώ χρησιμοποιείται χαλαρά, δηλ. δηλώνει τον αριστοκράτη, με μιαν αργομισθία, που μόνη του απασχόληση είναι να πηγαίνει από δεξίωση σε δεξίωση. Ο Άγγλος το μεταφράζει gentleman-in-waiting.

(2) Eδώ μάλλον το έχει κακομεταφράσει η Μακρή. Ο Άγγλος μεταφράζει:

My brother Masons swear by the blood that they are ready to sacrifice everything for their neighbor, but they do not give a ruble each to the collections for the poor, and they intrigue, the Astraea Lodge against the Manna Seekers, and fuss about an authentic Scotch carpet and a charter that nobody needs, and the meaning of which the very man who wrote it does not understand.

 

99 Σχόλια προς “Πόλεμος και ειρήνη”

  1. Παναγιώτης Κ. said

    Καλημέρα,

    «διάβασμα με συζήτηση του έργου, που γινόταν στο Τουίτερ»
    Πολύ καλή ιδέα!
    Μια οιονεί λέσχη ανάγνωσης.

    Ερώτημα: Τολστόι ή ΤολστόΗ;
    Ομοίως: Σκόμπι, Σκόμπη ή Σκόμπυ;
    Χατζηδάκις ή Χατζηδάκης;
    (Παρεμπ. Ρώτησαν τον Μάνο Χατζηδάκι γιατί το γράφει με ι και εκείνος απάντησε: Διότι με Η με… χοντραίνει).
    Λέω να διαβάσω την σημερινή ανάρτηση με αυτό τον τρόπο.
    Διαβάζοντας και σχολιάζοντας.

  2. dryhammer said

    Καλημέρα,

    Το ίδιο ερώτημα με απασχολεί κι εμένα: γιατί ΤολστόΗ; Στην ονομαστική ήταν (πριν τη απλογράφηση των ξένων ονομάτων) ο Τολστόης;

  3. caktos2 said

    1:

    >Τολστόι ή ΤολστόΗ;

    και που’ ναι ο Λεώ;

    Καλημέρα.

  4. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Γίνεται βέβαια μιά διασταύρωση δεσμών, αλλά μην ανησυχείς! Όλα έγιναν με την φυσιολογική τάξη πραγμάτων 🙂 . Ο Πιέρ (που είχε παντρευτεί προηγουμένως εκείνη την έκφυλη, η οποία πέθανε τελικά..) ήταν ανέκαθεν ερωτευμένος με την Νατάσα και της ζήτησε να σμίξουν μετά τον θάνατο του φίλου του Αντριέι.. Στην τελευταία -νομίζω- τηλεοπτική εκδοχή του «Πόλεμος και Ειρήνη» στο BBC (το πρόβαλε πρόσφατα ένα κανάλι μας) στον ρόλο της Νατάσας η ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΗ, ΟΝΕΙΡΙΚΗ Lilly James..

  5. Πέπε said

    > > Βλέπω ότι κυκλοφορεί σε επίτομη έκδοση με 1168 σελίδες.

    Επ’ ουδενί. Πιο δύσχρηστο και κακοσχεδιασμένο βιβλίο δεν πρέπει να υπάρχει.

    @1, 2:
    Τολστόη, ίσως επειδή:
    α) Το ρώσικο ι, το ανάποδο Ν (εν προκειμένω με καπελάκι), προέρχεται από το ελληνικό Η και κάπως το θυμίζει. Υπήρχε και άλλο ι, σαν το λατινικό, προερχόμενο από το ελληνικό γιώτα, αλλά καταργήθηκε όταν η Επανάσταση μεταρρύθμισε το αλφάβητο. Βέβαια η κατανομή τους στις λέξεις δεν είχε καμία σχέση με την ετυμολογία και με κανενός είδους αντιστοιχία προς την ελληνική ορθογραφία, αλλά ίσως να ξυπνούσε τέτοιους συνειρμούς σε παλιούς Έλληνες λογίους.
    β) Με η εξελληνίζεται. Σίγουρα κάποιοι παλιοί θα έγραψαν κάποτε «ο Τολστόης, ο Δοστοϊεύσκης».

    Σε κάθε περίπτωση, σήμερα «Τολστόη» είναι εντελώς ρετρό.

  6. Γς said

    3:

    και που’ ναι ο Γς, γμτ;

  7. Παναγιώτης K. said

    Ενώ η εργασία του ανθρώπου έχει σημαντική θέση στη ζωή πολύ λίγο γίνεται θέμα της λογοτεχνίας.
    Στο θέμα αυτό χωράει ανάπτυξη.
    Λείπει όμως ο Λάμπρος που είμαι σίγουρος ότι θα είχε να πει πράγματα!

  8. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλημέρα!
    Αναγνωστικός Γολγοθάς αυτά τα πολύτομα κλασικά έργα του 19ου αιώνα. Ιδίως τα ρωσικά. Πολλά πρόσωπα με δύσκολα ονόματα, ξαφνικά ο Μπουζούκοφ γίνεται Ιβάν Νικολάγιεβιτς, ύστερα Βάνιας, μετά Βάνιουσκας, πολλές παρεκβάσεις, πολλές αναφορές σε τότε επίκαιρα τοπικά ζητήματα,εξαντλητικές περιγραφές, γενικώς η αναγνωστική απόλαυση που προσφέρουν είναι συνυφασμένη με κόπωση και βαρεμάρα. Μου κάνει εντύπωση που πήρες την απόφαση να το διαβάσεις στην ηλικία μας, Νικοκύρη. Τα διάβασα κι εγώ αλλά στην εποχή της νεανικής αναγνωστικής βουλιμίας. ☺
    Τολστοϊκός ο Δύτης; Αναρχοχριστιανός οπαδός της μη βίας και της παθητικής αντίστασης; Μπράβο, δεν του το ‘χα. ☺

  9. Πέπε said

    @8:
    Ναι, μπελάς αυτό με τα ονόματα. Ιδίως με κάποια που το υποκοριστικό τους δε θυμίζει το βαφτιστικό. Το Νατάλια > Νατάσα π.χ. είναι λίγο κουφό για τον Έλληνα που ξέρει ότι Νατάσα είναι η Αναστασία.

    Άραγε, η ευγενική – αποστασιοποιημένη προσφώνηση είναι και σήμερα βαφτιστικό+πατρώνυμο, ή καταργήθηκε επί ΕΣΣΔ;

  10. Παναγιώτης Κ. said

    Στη δική μου πρόσληψη, Ντοστογιέφσκι και Τολστόι, αποτελούν δίδυμο. Την μεγαλύτερη…βαθμολογία παίρνει ο Τολστόι.

  11. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  12. Γιάννης Κουβάτσος said

    10:Ψηφίζω Ντοστογέβσκι. 😊 Δίδυμο αλλά πόσο διαφορετικοί μεταξύ τους…Ο Καζαντζάκης στο ταξιδιωτικό του βιβλίο για τη Ρωσία επισημαίνει συνοπτικά τις διαφορές τους:
    «Ο Τολστόι ήταν αριστοκράτης πλούσιος, με θηριώδη υγεία, ριζωμένος στη ρούσικη πεδιάδα σα δρυς… ο Δοστογιέφσκι ήταν μικροαστός, σε όλη του τη ζωή υπόφερε από φτώχεια, πεινούσε, ήταν άρρωστος, το νευρικό του σύστημα πληγώνουνταν από κάθε φύσημα της ψυχής, νευροπαθής προλετάριος της μεγαλούπολης. Το μάτι του Τολστόι έβλεπε τον εξωτερικό κόσμο με καταπληχτική διαύγεια, χαίρουνταν με καταπληχτική αγάπη κι ακρίβεια το σώμα… ο Δοστογιέφσκι μισούσε το σώμα, του φαινόταν σκοτεινό σατανικό εμπόδιο, κι έμπαινε μ’ ένα πήδημα στα έγκατα του ανθρώπου. Στον Τολστόι επικρατούσε, κυρίαρχο, το νηφάλιο λογικό… ήταν ρεαλιστής, ήξερε τι ήθελε, προσπαθούσε να επιβάλει αυστηρή αρχιτεχτονική και στο έργο της τέχνης του και στη μέθοδο της ηθικής του αναζήτησης και στη ζωή του… η ζωή, για τον Τολστόι, ήταν ένα πρόβλημα, που προσπαθούσε να το λύσει με το λογικό. Στον Δοστογιέφσκι κυριαρχεί η σκοτεινή καρδιά, η μυστική ταραχή, το χάος. Είναι μυστικόπαθος οραματιστής, τα έργα του είναι ακατάστατα, άνισα, η ζωή του, η εσωτερική κι εξωτερική, όλο κίτρινες αστραπές και σκοτάδι. Η ζωή για τον Δοστογιέφσκι κι η ψυχή του ανθρώπου είναι ένα αίνιγμα φοβερό, ζοφερό, γεμάτο μυστήριο, που το λογικό ποτέ δεν μπορεί να το λύσει… μονάχα η καρδιά μπορεί να το νιώσει, αγαπώντας. Για τον Τολστόι, ο πόνος είναι ο δρόμος που μας οδηγάει στη λύτρωση… για τον Δοστογιέφσκι, πόνος και ζωή, πόνος κι αγάπη είναι ένα, ο πόνος είναι συνάμα κι η λύτρωση…δίπλα στη γιγάντια, επική μορφή του Τολστόι υψώνεται η τραγική μάσκα του Δοστογιέφσκι. Κι οι δυο ζήτησαν, πέρα από τα φαινόμενα, να βρουν και να διατυπώσουν το «Θεό»… μα από δρόμους ολότελα διαφορετικούς…η αρμονία είναι ανάγκη του ανθρώπινου λογικού… μα ο Θεός είναι ανώτερος από το λογικό, ανώτερος από την αρμονία. Ισως η βαθύτερη διάκριση που μπορεί να γίνει ανάμεσα Τολστόι και Δοστογιέφσκι είναι τούτη: ο Τολστόι υπήρξε προφήτης μιας τέτοιας αρμονίας… ο Δοστογιέφσκι προφήτης ενός τέτοιου Θεού».

  13. Παναγιώτης K. said

    @8. «τα πολύτομα κλασικά έργα του 19ου αιώνα».
    Αναμενόμενο! Ούτε σινεμά ούτε… τηλεόραση είχαν οι άνθρωποι, και οι μετακινήσεις ήταν δύσκολες. Αν συνυπολογίσουμε και το ψυχρό κλίμα που υποχρεωτικά τους κρατούσε κλεισμένους στο σπίτι, τότε όλα εξηγούνται.
    Συμπτωματικώς βρέθηκε μια εφημερίδα του 1956 στα χέρια μου. Πόσα διηγήματα ήταν σε συνέχειες εντός των σελίδων της; Πέντε!
    Την ανάπτυξη λοιπόν της λογοτεχνίας να την δούμε και από αυτή την πλευρά.

  14. Παναγιώτης Κ. said

    @12. Γιάννη, με το παράθεμα του Καζαντζάκη με … απενοχοποίησες! 🙂
    Ναι για όλους αυτούς τους λόγους βάζω ψηλότερη βαθμολογία στον Τολστόι.
    Μου έβαλες όμως και την εξής ιδέα για το διάβασμα του Ντοστογιέφσκι. Να διαβάσω πρώτα τα έργα της νεότητας του.
    Έχω μια…υποψία ότι στο ξεκίνημά του ήταν άλλος και καθώς μεγάλωνε, άλλαζε προς αυτές τις ψυχοδύσκολες καταστάσεις.

  15. Αγγελος said

    «το σπίτι του με τη λαμπερή γυναίκα του, που τώρα απολάβαι­νε την έννοια κάποιας πανίσχυρης προσωπικότητας,»
    Προφανώς «την εύνοια». Αλλά «λαμπερή» γυναίκα;

  16. Γιάννης Κουβάτσος said

    14: Από το «Υπόγειο» προτείνω να ξεκινήσεις. Όλος ο Ντοστογιέφσκι βρίσκεται εκεί μέσα.

  17. Κουνελογατος said

    Κι εγώ το αγόρασα και το ξεκίνησα πριν κάποιους μήνες. Σταμάτησα πριν τις 300 σελίδες. Δύσκολο εγχείρημα. Ελπίζω κάποτε να το τελειώσω.
    Καλημέρα.

  18. Πουλ-πουλ said

    «μόλις είδε τους γέρους Μοσχοβίτες, που χωρίς τίποτα να επιθυμούν και χωρίς πουθενά να βιάζονται να φτάσουν, περνούσαν τα τελευταία χρόνια της ζωής τους»

    En passant, μια συμπυκνωμένη φράση. Για κάτι τέτοιες φράσεις διαβάζουμε λογοτεχνία.

  19. Avonidas said

    Καλημέρα.

    Μέσα στην καραντίνα διάβασα το Πόλεμος και ειρήνη.

    Μου θύμισες τον Ισοβίτη του Αρκά, με τον τυπάκο στη (θεοσκότεινη) απομόνωση που είχε διαβασει 8 φορές το «Πόλεμος και Ειρήνη» σε σύστημα μπράιγ 😛

    Το είχα ξαναδοκιμάσει καναδυό φορές, στα νιάτα μου και μια πριν από μερικά χρόνια, αλλά τότε το άφησα νωρίς επειδή μπήκαν στη μέση άλλα, πιο επείγοντα διαβάσματα. Μετά με τρόμαζε το μέγεθος, 1500 σελίδες είναι αυτές (περισσότερες είναι).

    Εγώ δοκιμασα να το διαβάσω όταν πήγα στρατό, αλλά το παράτησα γιατί δεν άντεχα κάθε σελίδα που διαβάζω να μου θυμίζει τη θητεία μου 🙄

  20. BLOG_OTI_NANAI said

    16: Δεν βρήκα κάτι συγκεκριμένο, αλλά από κάποια που διάβασα, συμπέρανα αυτό. Μπορεί να κάνω λάθος όμως.

    Πιθανολογώ ότι το «Χατζηδάκις» είναι επώνυμο που προέρχεται από το προσωνύμιο / παρωνύμιο σε ουδέτερο γένος, «το χατζηδάκι» (π.χ. κάπως σαν, Χατζής ο πατέρας, χατζηδάκι το παιδί του;). βεβαίως, δεν είναι λάθος κανένα από τα δύο, αν και τον πρώτο λόγο τον έχει ο κάτοχος του επωνύμου. Πάντως, μια ζωή γράφονταν και τα δύο σε έντυπα.

  21. Υποθέτω αυτή τη φορά, με τέτοια διαφήμιση, αδύνατο να μη σας σπαμάρω: https://dytistonniptiron.wordpress.com/2009/12/05/tolstoy-encomion/

    Και διαβάζοντας το τελευταίο απόσπασμα θυμήθηκα και κάτι άλλο: https://dytistonniptiron.wordpress.com/2009/12/01/tolstoy-blog/

  22. Γιάννης Ιατρού said

    Χαιρετώ κι απ΄ εδώ

    ….είδα ότι ο Πιέρ παντρεύεται στο τέλος τη Νατάσα, κάτι που δεν είναι προφανές αμέσως διότι η Νατάσα αρραβωνιάζεται τον Αντρέι…

    Αμάν πια αυτές οι Νατάσσες!! 🙂 🙂 🙂

  23. Πουλ-πουλ said

    19.
    Εγώ πάλι το διάβασα επί 24ωρου βάσεως σε μια ευλογημένη, όπως αποδείχτηκε, περίοδο ανεργίας, .

  24. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1-5 Και μην ξεχνάμε, ο Σμολένσκης, που εξελληνίστηκε και με το νόμο.

    5α Το έχεις δει και το λες, έτσι;

    8 Καλά που το αναφέρεις γιατί ήθελα να προσθέσω, και το είχα ξεχάσει, ότι το διάβασμα του βιβλίου δεν ήταν αγγαρεία αλλά απόλαυση.

    13 Να προσθέσουμε κιολας ότι οι παλιές εφημερίδες αποτέλεσαν και όχημα για να γραφτούν σπουδαία έργα, όπως (αν δεν κάνω λάθος) και το Πόλεμος και ειρήνη, που αρχικά δημοσιεύονταν σε συνέχειες.

    18 Ναι!

  25. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    .

    Για όσους δεν το (καλο)διάβασαν, τί θέλει να πεί εδώ ο ποιητής με το «προφανή αιτία»; Ο Πιέρ, ερωτευμένος ανέκαθεν με την Νατάσα (..δεν τόλμησε να το ομολογήσει ούτε στον εαυτό του!..), ένιωσε να σβύνει μεμιάς γι αυτόν, όλο το θέλγητρο της αλλοτινής ζωής…

  26. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    19τέλος Εκτός από τη λογοτεχνική ανάγκη εξιστόρησης ατέλειωτων πολεμικών συμβάντων, ο Τολστόι ήξερε από πρώτο χέρι τη ζωή του στρατού και των πολεμικών επιχειρήσεων, αφού ήταν αξιωματικός στον Κριμαϊκό πόλεμο.

  27. sarant said

    15 Μερσί για τη διόρθωση, το OCR είχε προβλήματα με τη γραμματοσειρά.

    To «λαμπερή γυναίκα» στο πρωτότυπο είναι блестящею женой

  28. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @21a. Δεν ήταν «περιττή» η ιστορία του Λέβιν. Ήταν το προσωπείο του ίδιου του Τολστόι! 🙂

  29. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @24. Πολλά, πάρα πολλά έργα των Ρώσων κλασσικών (και λιγότερο κλασσικών) συγγραφέων έχουν δημοσιευτεί πρώτα σε συνέχειες, στις εφημερίδες και άλλα περιοδικά έντυπα εκείνου του καιρού..

  30. 28 Ε, ναι, σ’ αυτό (και μόνο, ίσως) υστερούν οι Ρώσοι από τους Γάλλους μυθιστοριογράφους. Δεν έχει προσωπείο του συγγραφέα ο Σταντάλ ή ο Φλωμπέρ, ούτε καν ο Ουγκώ που μιλάει όμως στα ενδιάμεσα κεφάλαια ως συγγραφέας (σ’ αυτό μοιάζει του Τολστόι)

  31. Christos said

    Ίσως μια ιδέα για λογοτεχνικό άρθρο να ήταν οι λέσχες ανάγνωσης και οι πιθανές εμπειρίες-αξιολογήσεις των θαμώνων που έχουν ασχοληθεί με αυτές.

    Πιο προχωρημένη ιδέα: στο παρόν μπλογκ να συζητιέται ένα βιβλίο το μήνα.

  32. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>ύστερ’ από δυο μπουκάλες Μαργκώ,
    Kρασί Chateau Margaux
    https://books.google.gr/books?id=rFglDQAAQBAJ&pg=PA184&lpg=PA184&dq=chateau+margaux+1800&source=bl&ots=qtcH_4__o2&sig=ACfU3U0AKqOChYyAN6nNMJ42Cb6Zc7G_Eg&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwjpl9_F_oDqAhXR6aQKHYphDxYQ6AEwEXoECAgQAQ#v=onepage&q=chateau%20margaux%201800&f=false

    https://media.gettyimages.com/photos/very-old-bottles-in-the-wine-library-of-chteau-margaux-trs-vieilles-picture-id947472650?s=2048×2048

  33. Georgios Bartzoudis said

    # Εμελετήθη δεόντως …προ Χριστού! Ήταν στη βιβλιοθήκη του Γυμνασίου, επίτομο. Ε! μη νομίζετε ότι θυμάμαι Πιέρηδες και Αντριέιδες.
    # Ας κάνω όμως μια «γλωσσική» αναφορά για την αποστροφή για «τον σωστό αλλά εκνευριστικό τρόπο της μεταφράστριας να αποδίδει τα ρώσικα ονόματα πχ Αντριέι».
    Εκτός από σωστός είναι και αναγκαίος αυτός ο τρόπος «προφοράς» για μερικές Μακεδονικές λέξεις: Αν πούμε «λιπαριά» (λι-πα-ριά) είναι ένα ορισμένο ψαράκι (με μήκος όσο το σαβρίδι, περίπου) που τρώγεται αλατισμένο και είναι πολύ καλός ουζομεζές. Αν πούμε «λιπαρά» είναι τα …λιπαρά μαλλιά κλπ, κλπ.
    [Και όπως καθεκάστην και εσχάτως, θα λινκάρω την ανάρτηση στο ΦΒ, και θα πάρω …την ίδια απάντηση!]

  34. Theo said

    Καλημέρα!

    Κοντεύουν τα τριάντα χρόνια που διάβασα το Πόλεμος και ειρήνη και δεν θυμάμαι τίποτα, εκτός από κάποιες επικές περιγραφές μαχών. (Στην εφηβεία μου είχα διαβάσει την Ανάσταση και την Άννα Καρένινα και θυμάμαι περισσότερα. Τότε είχα διαβάσει και τον Εξάδελφο Πονς που αναφέρθηκε εδώ, κι απ’ αυτόν δεν θυμάμαι τίποτα. Νομίζω πως, μπροστά στον όγκο των πληροφοριών, ο εγκέφαλός μας κάνει κάποιο ξεσκαρτάρισμα, κρατώντας τα κατά την κρίση του πιο σημαντικά.) Μου φάνηκε λίγο κουραστικό, αλλά το διάβασα μέχρι το τέλος γιατί έχω το χούι να τελειώνω διαβάσματα που δεν τα απέρριψα μετά τις πρώτες σελίδες.

    Με τίποτα δεν θα συνέκρινα Τολστόι με Ντοστογιέφσκι. Ο πρώτος μου φαίνεται αρκετά επίπεδος και κάπως επιφανειακός. Ο Ντοστογιέφσκι πηγαίνει σε βάθος και πολλές φορές εκφράζει προσωπικά βιώματά του. Η ανισότητα στο γράψιμό του οφείλεται πως έγραφε με πίεση χρόνο, γιατί τον πίεζαν τα χρέη, τα περισσότερα έργα του δημοσιεύθηκαν αποσπασματικά σε εφημερίδες και δεν είχε την πολυτέλεια να τα επιμεληθεί όταν τα είχε τελειώσει.
    Ο Τολστόι μπορεί να συγκριθεί με τους σύγχρονούς του Γάλλους μυθιστοριογράφους κι είναι εφάμιλλος μ’ αυτούς. Ο Ντοστογιέφσκι είναι το κάτι άλλο, μοναδικός για την εποχή του.

  35. Georgios Bartzoudis said

    συμπλήρωμα στο 33: το …ωραίο είναι ότι μπαίνω στα σαραντάκεια άρθρα ως …φεισμπουκικός!

  36. ap8938 said

    15, 27 στην αγλλική μετάφραση το блестящею αποδίδεται ως brilliant που μπορεί να σημαίνει τόσο λαμπερή όσο και πανέξυπνη, ή ακόμα και έξοχη.

  37. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @30. Τα τολστοϊκά και ντοστογιεφσκικά προσωπεία δεν τα θεωρώ στοιχεία υστέρησης. Κι αυτό, όχι μόνο επειδή προσθέτουν μιά προσωπική (ίσως και βιωματική) ματιά του δημιουργού, αλλά συχνά συνιστούν μιά πρωταγωνιστική (Ο ηλίθιος) έως αντιστικτική -άρα, οργανικά δεμένη με την υπόθεση- δράση (Καρένινα).. [Και με την ευκαιρία, πολύ ενδιαφέρον το ιστολόγιό σου!]

  38. Πισμάνης said

    Σκωτσέζικο χαλί ! Περί τίνος πρόκειται;

  39. Γς said

    Εντάξει Chateau Margaux, αλλα εμένα ο νους πάει στην Βασίλισσα Μαργκό.

    Αλλά πάνω απ όλα την Brave Margot του Georges Brassens

    Quand Margot dégrafait son corsage
    Pour donner la gougoutte à son chat
    Tous les gars, tous les gars du village
    Etaient là, la la la la la la…

  40. 37 Σπασίμπα 🙂
    38 Κάποτε είχαμε εδώ έναν ειδικό περί τα ελευθεροτεκτονικά. Scotch carpet μοιάζει να είναι ένα είδος ταπετσαρίας ή μάλλον χαλιού δύο όψεων από μαλλί: https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1179/004049697793710905?journalCode=ytex20 Από κει και πέρα… http://masonic.wikidot.com/carpet

  41. sarant said

    38-40 Ως συνήθως, με πρόλαβε!

  42. phrasaortes said

    Τι έγινε σαν σήμερα, 14 Ιουνίου, στην Ισπανία; Το μόνο, κάπως σχετικό, γεγονός που βρήκα είναι η μάχη της Βιτόρια, η οποία έλαβε χώρα στις 21 Ιουνίου. Όμως, ακόμα και αν την χρονολογήσουμε με βάση το παλιό ημερολόγιο, πάλι δεν προκύπτει η ημερομηνία του Τολστόι.

  43. 42 Ωραία ερώτηση! Ένα σκασμό μάχες έδωσε ο Ναπολέοντας στις 14 Ιουνίου:
    1800 Μαρένγκο https://fr.wikipedia.org/wiki/Bataille_de_Marengo
    1807 Φρίντλαντ https://fr.wikipedia.org/wiki/Bataille_de_Friedland
    1809 Ράαμπ https://fr.wikipedia.org/wiki/Bataille_de_Raab
    Στην Ισπανία, υπάρχει η μάχη του Ελ Μπρουκ το 1808, και είναι αρκετά πιθανό να αναφέρεται εδώ ο Πιερ: https://fr.wikipedia.org/wiki/Bataille_de_El_Bruc

  44. gpoint said

    # 16

    Κλείστο να μη βγει έξω ! 🙂 🙂

    Ολη η ρώσικη λογοτεχνία ένας θάλαμος 6 είναι.

    Τσέχωφ

  45. phrasaortes said

    Μαρενγκό και Φρίντλαντ είναι πολύ γνωστές, όμως οι Ισπανοί δεν συμμετείχαν. Ούτε στην μάχη του Ράαμπ. Η μάχη στο Ελ Μπρουκ, αντιθέτως, είναι σχετικά ήσσονος σημασίας, άρα είμαι κάπως σκεπτικός. Δεν έχω διαβάσει το μυθιστόρημα του Τολστόι, οπότε πολύ πιθανό να λέω ανοησίες, όμως θα μου φαινόταν αρκετά περιέργο, αν ο Τολστόι έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην συγκεκριμένη μάχη. Οι βασικοί ύποπτοι, κατά την γνώμη μου, είναι οι μάχες της Βιτόριας, Σαλαμάνκας, Σαραγόσσας, Μπαϊλέν, Σομοσιέρρας, καθώς και η εξέγερση της Μαδρίτης, όμως καμμία από αυτές δεν στέκει ημερολογιακά. Εκτός αν το σχόλιο του Πιέρ αφορά μία μικροσυμπλοκή (ίσως φανταστική) που την είχε επισημάνει ήδη ο Τολστόι σε προηγούμενο κεφάλαιο. Το μυστήριο πυκνώνει…

  46. sarant said

    42-43-45 Δεν θυμάμαι να αναφέρει πουθενά ο Τολστόι τίποτα για τη μάχη της 14ης Ιουνίου. Θα έλεγα ότι είναι η αψιμαχία στο ΕλΜπρουκ, που είναι πολύ πιθανό να παρουσιάστηκε ως νίκη και από τις δύο πλευρές.

    Θα βοηθούσε να είχαμε πρόσβαση σε μια καλά υπομνηματισμένη αγγλική μετάφραση, βέβαια.

  47. Γιάννης Κουβάτσος said

    44: Γεια σου, ρε Τζι, με τα απόλυτά σου. Μια είναι η ομάδα , ένα είναι το διήγημα! Παρεμπιπτόντως το εμβληματικό λογοτεχνικό έργο της ρωσικής λογοτεχνίας είναι το «Παλτό» του Γκόγκολ. «Όλοι βγήκαμε απ’ το Παλτό του Γκόγκολ» δήλωσε ο Ντοστογιέφσκι.
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.lit.auth.gr/sites/default/files/gsg285_chryssant_palto_1.pdf&ved=2ahUKEwjtq7m3m4HqAhUSjosKHQMLAY4QFjABegQIBhAC&usg=AOvVaw0l0o2ltXg45PzP08j4wI29

  48. Αγγελος said

    (36) Και δεν μπορούσε να την πει αστραφτερή ή και αστραποβόλα τη γυναίκα;

  49. sarant said

    48 Aστραφτερή είναι μάλλον καλύτερο.

  50. dryhammer said

    47. Κι όλοι κάποτε (οι ομάδες) πήραμε παλτά και δεν ήταν και του Γκόγκολ…

  51. … (1) Ο κάμεργερ …, камергер, … απο το γερμανικό Kammerherr, …
    δηλώνει τον αριστοκράτη,
    με μιαν αργομισθία, …
    Ο Άγγλος το μεταφράζει
    gentleman-in-waiting. …

    Τον λες και
    waiter

    «The best things come to those who wait«

  52. Κιγκέρι said

    48, 49:

    Δεν έχω διαβάσει το μυθιστόρημα, αλλά κρίνοντας από τις σκέψεις που κάνει ο Πιερ για τη γυναίκα του στο απόσπασμα που παραθέτει ο Νικοκύρης, θα διάλεγα ίσως τη λέξη «φανταχτερή»: εντυπωσιακή μεν, αλλά με κάποια αρνητική χροιά.

  53. Λάζαρος Ρεπούνδιος said

    Πράγματι επειδή το απόσπασμα αναφέρεται σε τεκτονική μύηση στη Μεγάλη Στοά Αστρέας (έτσι εξηγείται μια ακόμα λέξη του κειμένου) το Σκωτικό χαλί, ή πίνακας χαράξεως, υπάρχει στις στοές σκωτικού τύπου.

    Στον πίνακα απεικονίζονται τα σύμβολα του Bαθμού στον οποίον εργάζεται η Στοά. Oι επαγγελματίες τέκτονες χρησιμοποιούσαν πίνακες στους οποίους χάραζαν τα αρχιτεκτονικά τους σχέδια. Kατά το 18ο αι. συνηθιζόταν να σχεδιάζονται τα διάφορα σύμβολα στο πάτωμα πριν την αρχή της συνεδρίας και να σβύνονται μετά. Mετά, όμως, καθιερώθηκε τα σύμβολα να είναι σχεδιασμένα σε ύφασμα ή χαρτόνι.

    (Ικανοποιημένος Δύτα; )

  54. Μαρία said

    53
    Σαν τα χιόνια. Λουρκίζεις βλέπω όπως παλιά.

  55. Ντερέκι said

    Σας ενημερώνω ότι η ανάρτησή σας της 17ης Ιανουαρίου 2020 με τίτλο «Προεδρίνα λοιπόν» βγάζει απαγορευτικό ότι είναι μολυσμένη με κακόβουλο λογισμικό

    https://sarantakos.wordpress.com/2020/01/page/2/

  56. sarant said

    53 Eυχαριστούμε!

  57. Λάζαρος Ρεπούνδιος said

    Από μακριά και αγαπημένοι (μόνο με δυο).

  58. BLOG_OTI_NANAI said

    Μια αναφορά σε μάχες με εμπλοκή ισπανών:

  59. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    52 Φεργάδα! Μέχρι και μονομάχησε για χάρη της, αν θυμάμαι καλά 🙂
    *Λαμπερή γυναίκα* γουγλάρεται αρκετά πάντως.

  60. 53/54 🙂

  61. dryhammer said

    55. Το δοκίμασα και έτσι μού’ βγαλε και μένα! (κάνει λέει ανακατεύθυνση στο infometeora)

  62. dryhammer said

    61 (συνέχεια) …πιάσανε τόπο τα …τρολιάτικα.

  63. Theo said

    @55:
    Το δοκίμασα κι εγώ, στο Chrome, Eset Nod 32 antivirus και Malwarebytes ενεργοποιημένα (στα Windows 10), και no problem 🙂

  64. 55, 61: Μάλλον πρέπει να κοιτάξετε τα μηχανάκια σας.

  65. gpoint said

    # 47

    Πρώτο μπάνιο σήμερα, ευτυχώς ήμουνα μόνος στη σκούλα μου, ό,τι χειρότερο αισθητικά, να βλέπεις κάποιον να διαβάζει στην θάλασσα αντί να απολαμβάνει το γαλάζιο. Σαν τον τουρίστα με κάλτσα στο πέδιλο ένα πράμα.

    Ολα είναι θέμα γούστου δλδ τρόπου πρόσληψης.Αλλιώς τα βλέπει κάποιος που την βρίσκει να διαβάζει κι αλλιώς κάποιος που θέλει να «τρέφεται» από αυτό που διαβάζει ( ή ακούει, αν αφορά μουσική ). Για έναν που δεν τρελλαίνεται για το διαβασμα Τολστόι και Ντοστογιέφσκι, πρακτικά δεν λένε τίποτε, ήδη για το ειρήνη και αφοπλισμός πόλεμος,πολλοί δεν κατάφεραν να το τελειώσουν και εγώ ρωτάω γιατί να το αρχίσουν; O Τσέχωφ εξιτάρει το μυαλό μου και στο πιο μικρό κι αθώο διήγημα.
    Γκογκόλ δεν έχω διαβάσει και τον Πούσκιν τον αφήνω για αργότερα που μπορεί να έχω περισσότερο χρόνο για διάβασμα. Επειδή ήμουνα ο μικρότερος στην οικογένεια και στις παρέες, αντί να ψάχνομαι μόνος μου, έπαιρνα έτοιμες προτάσεις για βιβλία και καλλιέργησα την επιλεκτικότητά μου, συμφωνα με αυτούς που συμπίπτανε τα γούστα μας. Τον Ντύλαν τον βρήκα μόνος μου όταν πρωτάκουσα το παρακάτω τραγούδι, το 63-4, την εποχή των γλυκόφωνων Μπητλς και Ελβις. Κάποιος που τραγουδούσε τότε έτσι ήταν ή τρελλός ή μεγαλοφυία. Πόνταρα στο δεύτερο και δικαιώθηκα..

    Οσον αφορά τον ΠΑΟΚ αν έβλεπες με ανοικτό μυαλό την ομάδα των Κούδα-Σαράφη- Τερζανίδη θα ήξερες πως έπαιζε το πιο θεαματικό ποδόσφαιρο και ήταν η επολογή μου αντί των τίτλων «με κάθε τρόπο» ( π.χ. Ασλανίδης, Τερζανίδης, Αναναστασιάδης, από τo άλλο χρώμα Γούναρης και ο νοών νοείτω ). Και ξερό ψωμί.

  66. Λ said

    Ένα από τα πλέον αγαπημένα μου αποσπάσματα είναι η σκηνή που ο Πρίγκιπας Α. βρίσκεται λαβωμένος στο πεδίο του Αουστερλιτς, ανοίγει τα ματια του και βλέπει τον έναστρο ουρανό. Μετά όταν πηγαίνει η Νατάσα στο χορό ή όταν ο Πιερ πηγαίνει να σκοτώει τον Ναπολέοντα, κοκ. Βασικά όλο το έργο είναι καλογραμμένο. Στα νιατα μου ο νυν συμβίος μου έκανε δώρο το σιντί με τη ομώνυμη όπερα του Προκόπιεβ. Διευθυντής Ορχήστρας ο Μστισλαβ Ροστροπόβιτς και Σοπράνο η γυναίκα του, Γκαλίνα Βισνιεβσκαγια . Είχα τους 2 τόμους στα ρωσικά και έιχα ήδη διαβάσει το έργο. Άκουα λοιπόν την όπερα και άνοιγα το βιβλό κάπου τυχαία και διάβαζα. Για πολλούς μήνες.

  67. Dong-ho Spiros Merimanis said

    η μετάφραση έχει πολλές αντιφάσεις, ενώ, πολύ σωστά όπως λες, γράφει Αντριέι, ψευτοεξελληνίζει άλες λέξεις χωρίς λόγο:

    ο камергер προφέρεται στα ρώσικα κάμεργκερ, η μετατροπή του «γκ» σε «γ» είναι μια παλιά καθαρευουσιάνικη μανία

    Η Πετρούπολη είναι στα ρώσικα Πέτερσμπουργκ, δεν μπορείς να μεταφράσεις στα ελληνικά μια λέξη που στο πρωτότυπο είναι γερμανικά, για τις πάμπολλες γαλλικές φράσεις κράτησε αυτήν την αρχή γράφοντάςτες σε παρένθεση
    το αστείο είναι ότι το Πέτερσμπουργκ μετονομάστηκε το 1905 σε Πέτρογκραντ όσπου να γίνει Λένιφκραντ

    δεν ξέρω πώς γράφουν στα ρώσικα το Ναπολέοντα αλλ΄στα γαλλικά είναι Ναπολεόν Μποναπαρτ (Napoléon Bonqpqrte), η μεταφράστρια κάνει το ιταλοελληνικό υβρίδιο Ναπολέων Μποναπάρτε

  68. Πέπε said

    @24
    > > Το έχεις δει και το λες, έτσι;

    [Ότι το βιλίο είναι κακοσχεδιασμένο]

    Ναι, το έχω δει. Το έχω. Το ξαναανέφερα μάλιστα κάποια φορά.

    Υποτίθεται ότι όλες οι επιλογές ως προς τη σελιδοποίηση, το δέσιμο κλπ. έχουν γίνει με γνώμονα την οικονομία. Οπότε, για παράδειγμα:
    -τα περιθώρια είναι υπερβολικά μικρά, επομένως οι αράδες ασυνήθιστα μεγάλες
    -μικρά γράμματα, άρα ακόμη περισσότερα λόγια σε κάθε αράδα
    -το αποτέλεσμα είναι ότι η στοιχειώδης διαδικασία «διατρέχω με το βλέμμα μου κάθε αράδα από την αρχή μέχρι το τέλος και μετά πάω στην αρχή της επόμενης» γίνεται διαφορετικά απ’ ό,τι στα εκατομμύρια αράδες που έχουμε διαβάσει μέχρι τώρα!
    ‘Αλλο:
    -είναι τόσο πολλές οι σελίδες ώστε ούτε στην αρχή, ούτε στη μέση, ούτε στο τέλος στέκει το βιβλίο στη θέση του αν δεν το κρατάς γερά. Είναι και βαρύ φυσικά, άσε, σκέτη ταλαιπωρία
    -επιπλέον, μετά από καμιά 100στή σελίδες, τα ήδη συρρικνωμένα περιθώρια τα καταπίνει το (…πώς να το περιγράψω τώρα…) τέλος πάντων οι σελίδες δεν ανοίγουν διάπλατα, και το τέλος των αράδων στης αριστερής σελίδας σχεδόν σμίγει με την αρχή των αράδων της δεξιάς!

    Δηλαδή μια έκδοση που δε λαμβάνει καθόλου υπόψη της τις έμπρακτες αναγνωστικές συνήθειες. Πρέπει να ξαναμάθουμε να διαβάζουμε βιβλία!

    Ή αλλιώς, μια έκδοση σχεδιασμένη, λες, από κάποιον που δεν έχει ξαναδεί βιβλίο, απλώς του ‘παν κάποιες γενικές οδηγίες (βάζεις τα λόγια πάνω στη σελίδα).

    Ε λοιπόν, ένα έργο τόσο σύνθετο και δύσκολο από μόνο του είναι εντελώς απρόσφορο για εξάσκηση σε νέες αναγνωστικές συνήθειες.

  69. Πέπε said

    @67
    Μα αυτή η πόλη λέγεται Πετρούπολη (ή Αγία Πετρούπολη) στα ελληνικά.

  70. rogerios said

    Санкт-Петербург [Σανκτ-Πετερμπούργκ (και φωνητικά: Σανκτ-Πιτιρμπούρκ) ως το 1914 και από το 1991 και στο εξής. Петроград (Πετρογκράντ) από τις 18/31.8.1914 έως 26.1.1924 (για να μην ηχεί γερμανικά ενώ έχει ξεκινήσει πόλεμος με γερμανόφωνους κύριους αντιπάλους). Ленинград από τις 26.1.1924 έως τις 6.9.1991.
    Παραδοσιακά κάναμε λόγο για «Αγία Πετρούπολη». Τα τελευταία χρόνια οι λαθοθήρες επιμένουν στανικά ότι πρόκειται περί σφάλματος, επειδή δεν είναι αγία η πόλη, αλλά είναι η πόλη του αγίου Πέτρου. Προσωπικά λέω πάντοτε «Πετρούπολη» σκέτο (κι ας υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης με τον δήμο της δυτικής Αθήνας), γιατί «Αγιοπετρούπολη» δεν μου βγαίνει με την καμία.

  71. rogerios said

    Όσο για τους ντόπιους, αυτοί λένε απλώς «Πίτερ».

  72. sarant said

    70 Ε, αν είναι να μπερδευτεί η μία Πετρούπολη με την άλλη θα το διευκρινίσουμε 🙂

    68 Μάλιστα. Για να βγουν πιο λίγες σελίδες έγιναν όλα αυτά, αλλά…

  73. Γιάννης Ιατρού said

    53 (56, 61): Μην ανησυχείτε, δεν υπάρχει κάποιος κίνδυνος.

    Ο Γούγλης έχει διαπιστώσει (προφανώς από σχετικές αναφορές) πως ένας ιστότοπος που διαφημίζει τουριστικά τα Μετέωρα ενδέχεται να προσπαθεί να γελάσει/παραπλανήσει τους επισκέπτες τους και να τους εκμεταλλευτεί. Από τον ιστότοπος αυτό, (ιnfotouristmeteοra. gr), η ΕΦΗ-ΕΦΗ (σχ. #154) έχει αναρτήσει μιά εικόνα στο άρθρο αυτό (την παραθέτω πιό κάτω).

    Τι συμβαίνει: Ο Γούγλης (δηλ. στο σύστημα προειδοποιήσεων που έχει για παραπλανητικές σελίδες) βλέπει πως στο εν λόγω άρθρο γίνεται μια κάποια αναφορά στον ιστότοπο που προείπα, και προειδοποιεί.

    Έχετε δύο δυνατότητες: 1) να μην συνεχίσετε και 2) να αγνοήσετε την προειδοποίηση και να συνεχίσετε.
    Δεδομένου της χρήσης μιας εικόνας μόνο από τον καθού ιστότοπο και εφόσον δεν τον επισκέπτεστε, κατ΄ εμέ, δεν διατρέχετε κάποιο κίνδυνο
    http://postimg.cc/NL6D4phy

  74. phrasaortes said

    58. Η μάχη στην Μεδίνα είναι σχετικά γνωστή και διεξήχθη μάλιστα στις 14 του μήνα, αλλά τον Ιούλιο, αντί για τον Ιούνιο. Τον Μπεσσιέρ μπορούμε να τον αναγνωρίσουμε εύκολα στους πίνακες, καθώς είναι ο μόνος στρατάρχης που ακόμα έβασε πούδρα στα μαλλιά του.

  75. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @Πετρούπολη, ναί! Αγιοπετρούπολη, ναί! Αγία Πετρούπολη όχι, αφού έχει εξηγηθεί επαρκώς το εσφαλμένο του πράγματος και δεν προαπαιτείται ηδονή λαθροθήρα για να διορθώνεις γλωσσικά λάθη.. 🙂

  76. Μαρία said

    Μεταφέρω τρία σχόλια της Λ, που κατα λάθος τα έγραψε στα μεζεδάκια.

    1.Είναι και εκείνα τα αποσπάσματα που δεν θεωρούνται σπουδαία, όπως πχ αυτά με το γαμπρό του Ροστώβ, που ήταν γερμανικής καταγωγής και ταξηαναρριχόμενος (class climber) που έχουν πλάκα. Όταν κάνει πάρτι και η Βέρα, η γυναίκα του φέρει ένα σάλι που μοιάζει με το σάλι της τάδε. Ή όταν η Μόσχα εκκενώνεται από τους κατοίκους της και αυτός ζητά λεφτά από τον πεθερό του για να αγοράσει ένα έπιπλο σεκρεταίρ

    2.Από μουσικής άποψης το απόσπασμα που θυμάμαι/αγαπώ είναι το παραλήρημα του Αντρέι όταν ψυχορραγεί. κλαψ κλαψ, ποτάμι τα δάκρυα

    3.Το άλλο σημαντικό απόσπασμα είναι αυτό με το γέρικο δρυ.

    Σε όλο το έργο υπάρχει η διχοτομία του εγκεφαλικά σκεπτόμενου και του σκεπτόμενου με την καρδιά . Ο Τολστόη πίστευε ότι ο δεύτερος ήταν καλύτερος άνθρωπος. Π.χ Αντρέι – Πιερ, Νικολάι Ροστώβ – Πιέρ, Βέρα – Νατάσα

  77. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Αν δεν με απατά η μνήμη μου, Νικοκύρη, στον επίλογο (με τα πράγματι δύσπεπτα ιστορικο- φιλοσοφικά περί πολέμου κλπ) που ΔΕΝ διάβασες, περιλαμβάνεται σαν τσόντα το χάπι έντ με τους ευτυχισμένους Νατάσα, Πιέρ, Μαρία κλπ 🙂

  78. Αγγελος said

    Για την Αγία Πετρούπολη κι εγώ συχνά γκρινιάζω, και μάλιστα όχι «τα τελευταία χρόνια», παρά ήδη από το 1991, που έγραψα ένα σχετικό αρθρίδιο σ’ένα εσωτερικό δελτίο των ελληνόγλωσσων μεταφραστών της ΕΕ. Κολακεύομαι μάλιστα να πιστεύω πως ίσως συντέλεσα στο να πεισθεί για την άποψή μου και ο Νικοκύρης! Εχει γράψει άλλωστε σχετικά…

  79. Πέπε said

    Αγία Πετρούπολη είναι τύποις λάθος, αλλά Σανκτ-Πετερμπούργκ είναι σωστότερο; Το Άγιος πάει στο Πέτρος, και το Πόλη σε όλο μαζί, άρα δεν είναι λογικό να ενώνεται ο Πέτρος με την Πόλη και όλο αυτό να ξεχωρίζει από τον Άγιο. 🙂

    Εδώ που τα λέμε, πώς γίνεται μια τόσο σημαντική πόλη να έχει γερμανικό όνομα;

    …Όσο το σκέφτομαι μου γεννιούνται κι άλλες απορίες:

    Στα ελληνικά, όποια πόλη η χωριό θέλουμε να ονοματίσουμε προς τιμήν κάποιου αγίου, της δίνουμε το όνομα του αγίου αυτούσιο, π.χ. Άγιος Νικόλαος, Αγία Ελένη, ακόμα και Χριστός, Άγιο Πνεύμα, Αγία Τριάδα, Μεταμόρφωση κλπ.. Σε άλλες γλώσσες τι συνηθίζουν αντίστοιχα;

  80. Spiridione said

    24.4.
    Ναι, στο περιοδικό Ру́сский ве́стник – Russkiy Vestnik (Ρωσικός Αγγελιοφόρος).
    https://en.wikipedia.org/wiki/The_Russian_Messenger
    Αλλά όμως μόνο τα πρώτα κεφάλαια – δεν ξέρω πόσα ακριβώς γιατί μετά τα άλλαξε (η βίκι έχει λάθος εδώ). Αρχές του 1865 δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό κάποια κεφάλαια με τον τίτλο ‘Έτος 1805′, και το 1866 (Φεβρ. Μάρτ., Απρ.) κάποια ακόμη κεφάλαια με τον τίτλο «Έτος 1805. Μέρος δεύτερο, ο Πόλεμος’. Το ίδιο έτος ο εκδότης του περιοδικού προχώρησε και σε αυτοτελή έκδοση των δύο αυτών μερών, σε λίγα αντίτυπα, τα οποία λέει είναι δυσεύρετα και πανάκριβα σήμερα. Στο μεταξύ ο Τολστ. αποφάσισε να σταματήσει τη δημοσίευση στο περιοδικό και να εκδώσει σε βιβλίο το έργο, και πράγματι το εξέδωσε το 1868-1869 σε έξι τόμους τμηματικά και με πολλές αναθεωρήσεις. Μετά προχώρησε σε νέα έκδοση το 1873, αφαιρώντας τις φιλοσοφικές αναφορές (και τα γαλλικά) και με πολλές ακόμη αλλαγές. Οι σημερινές εκδόσεις έχουν ως βάση την έκδοση του 1868-69 υιοθετώντας και κάποιες απ’ τις αλλαγές της έκδοσης του 1873.
    Εδώ κάποια πράγματα από την εκδοτική ιστορία του έργου (στα ρώσικα, με γουγλομετάφραση βγαίνει νόημα).
    https://magisteria.ru/war-and-peace/history-of-editions

    Είναι χαρακτηριστικό σε αυτό το ρωσικό περιοδικό το 1866 συνέπεσε να δημοσιεύονται ταυτόχρονα για κάποιο διάστημα ο ‘Πόλεμος και Ειρήνη΄ και το Έγκλημα και Τιμωρία’ (εννοείται πρώτη δημοσίευση)!

  81. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Τολστόι πέθανε το 1910. Το Νόμπελ λογοτεχνίας πρωτοαπονεμήθηκε το 1901. Ζώντος του Τολστόι, προτιμήθηκαν ο Προυντόμ, ο Μόμσεν, ο Μπιέρνσον, ο Εϊθαγκίρε, ο Σιενκέβιτς, ο Όικεν, ο Χάισε…😊

  82. Μαρία said

    79
    Les hagiotoponymes les plus répandus en France sont pour les saints : Saint-Martin (237 communes), Saint-Pierre (175 communes), Saint-Jean (175 communes), Saint-Germain (126 communes), Saint-Georges (100 communes), Saint-Laurent (94 communes), Saint-Julien (93 communes), Saint-Hilaire (80 communes) ; pour les saintes : Sainte-Marie (44 communes), Sainte-Colombe (28 communes), Sainte-Gemme, Sainte Eulalie et Sainte-Foy (16 communes), Sainte-Marguerite (12 communes), Sainte-Radegonde (11 communes)5. https://fr.wikipedia.org/wiki/Hagiotoponymie

    Και η θρησκεία στα τοπωνύμια http://www.lecfc.fr/new/articles/173-article-9.pdf

  83. Dong-ho Spiros Merimanis said

    69, 70
    Μα αυτή η πόλη λέγεται Πετρούπολη (ή Αγία Πετρούπολη) στα ελληνικά.»

    μέχρι το 1991 λεγόταν Λένινγκραντ και και ξαναπήρε το αρχικό όνομάτης,και όχι το αμέσως της δεκαετίας 1914-1924, σ’ολο τον κόσμο την είπαν λογικά Πέτερσμπουργκ
    είναι λάθος, είναι σα να λέμε Οι Άγγελοι για το Los Angeles
    εδώ όμως μεταφράζεται ένα κείμενο που γράφτηκ το 1960 και μιλούν οι αριστοκράτες του 1810 που ήξερα καλυτερα τα γαλλικά και περιφρονούσαν τα ρώσικα του μουζίκου

  84. Dong-ho Spiros Merimanis said

    79 Πέπε

    την πόλη την έχτισε ο τσάρος Πιοτρ πάνω σε μερικά βαλτώδη νησιά για να την κάνει πρωτεύσα. είναι λιμάνι και συμβολίζει το άνοιγμα της Ρωσσίας στη δύση την οποία φέρνει πιο κοντά
    το γερμανικό όνομα είναι κι αυτό συμβολικό γιατί υπάρχουν πολλές πόλεις που περιέχουν το απίθημα «burg»: Hamburg, Strasbourg, Charlottenburg
    το ρώσικο σανκτ πάει στην πόληπου έχει το όνομα του τσάρου
    στα ελληνικά της εποχής θα μπορούσε να λέγεται Άγιο Πετερβούργο, όπως Αμβούργο ή Στρασβούργο που έτσι ονομάζονται ακόμα

  85. sarant said

    80 Μωρέ μπράβο περιοδικό!

    77 Όχι. Παρέλειψα τον δεύτερο επίλογο, από ένα σημείο και μετά, αφού τον διέτρεξα και είδα πως είναι όλος δοκίμιο. Αυτά που λες, το κατά κάποιο τρόπο (λέω εγώ χάπι εντ, είναι στον πρώτο επίλογο.

    76 Που μου θύμισε ότι η Κ. Μακρή δεν γράφει μόνο Αντριέι, αλλά και Βέρια αντί για Βέρα.

  86. loukretia50 said

    Tολστόι φυσικά!! – προσωπική βέβαια εκτίμηση, ένας από τους αγαπημένους στα εφηβικά χρόνια , στον οποίο έμεινα πιστή.
    Στο υπόγειο παθαίνω κλειστοφοβία, στα υπόλοιπα κουράζομαι, ψυχοπλακώνομαι ή βαριέμαι, όχι μόνο τότε, αλλά και πολύ αργότερα – στη δεύτερη ευκαιρία του έτερου μεγάλου σε χμ! ωριμότερη ηλικία.
    Είμαι επιφανειακή, τι να κάνουμε! Και προτιμώ να πετάω!
    ‘It seemed to Pierre that this star answered fully to what was in his softened and encouraged soul, now blossoming into new life.’ One of Igor Karash’s illustrations from War and Peace


    The psychologically loaded charcoals of Dmitri Shmarinov

    Και άλλες εικόνες από παλιές εκδόσεις
    https://blogs.foliosociety.com/the-weight-of-war-and-peace/

  87. Πέπε said

    @83:
    > > είναι λάθος, είναι σα να λέμε Οι Άγγελοι για το Los Angeles

    Δε λέμε Οι Άγγελοι, λέμε όμως Παρίσι, Λονδίνο, Μόσχα, Πεκίνο αντί για Παρί, Λόντον κλπ.. Επίσης, «Νέο ___», «Πόλη [του Μεξικού]» και μερικά άλλα που δεν είναι απλώς εξελληνισμοί αλλά κανονικές μεταφράσεις.

    Το να έγινε λάθος μια μεταφορά ονόματος στα ελληνικά, όταν πρωτόγινε, είναι πιθανό. Αν όμως καθιερώθηκε, τότε, καλή-κακή, αυτή είναι.

  88. Prince said

    Το Los Angeles δεν το μεταφράσαμε, γιατί μεταφράζαμε λέξεις τής ντόπιας γλώσσας, στην προκειμένη Αγγλικά.
    Όπως ακριβώς κάναμε στο Las Vegas ή στη Μινεάπολη που τη φέραμε με αυτούσιο το 1ο της συσταστικό (που στα ΙΝΔΙΑΝΙΚΑ της περιοχής σημαίνει νερό – minne, απ’όπου κι η Μινεσότα).
    Το Νέο (Μεξικό) ή τη Νέα (Υόρκη) τα μεταφράσαμε φυσικά, γιατί είναι στα Αγγλικά.

  89. loukretia50 said

    Δε διάβασα την έκδοση που αναφέρεται στο άρθρο, έχω μείνει στην αρχαία δερματόδετη που είχα κάποτε , αλλά έκανα ένα εξαιρετικό ριφρές με μια γαλλική ον λάιν, απίστευτα ξεκούραστη για το είδος της, το συγκεκριμένο κεφάλαιο είναι στη σελ. 851 – chap III

    Click to access Tolstoi-Guerre-et-Paix.pdf


    Αν κάποιος γαλλομαθής θέλει να τσεκάρει ονόματα κλπ

    Εδώ ο «κάμεργερ»,
    «Et de fait qu’était-il devenu ? Le possesseur d’une grande fortune, le mari d’une femme infidèle, un chambellan en retraite, un membre du club Anglais et l’enfant gâté de la société
    de Moscou ; un homme qui aimait surtout à bien manger et à bien boire, et qui se donnait parfois le plaisir de critiquer le gouvernement, bien à son aise, après dîner. Il fut longtemps
    avant de se faire à la pensée qu’il était, ni plus, ni moins, le type accompli du chambellan en retraite, vivant sans but et sans soucis, ce type qu’il avait en si grand mépris sept ans uparavant, et dont Moscou offrait de nombreux spécimens.» σελ. 853

    και το άλλο για το Σκωτσέζικο – που δεν είναι χαλί
    «…Mes frères les francs-maçons prêtent serment de tout sacrifier pour le prochain et refusent un rouble à la quête. « Astrée » intrigue contre « les chercheurs de la manne céleste », et l’on se met en quatre pour obtenir la charte de la loge d’Écosse,dont personne n’a besoin et dont personne ne comprend le sens,pas même celui qui l’a écrite.» σελ. 855

  90. sarant said

    89 Χρησιμο λινκ!

  91. loukretia50 said

    Τα ρώσικα ονόματα και τα υποκοριστικά είναι μια ιστορία λίγο μπερδεμένη για μας,
    πχ το ανδρικό Sacha γνωστού μου βγαίνει από Αλέξανδρος!
    Από Αναστασία υπάρχει και μια (άσχετη) Nastacia στο βιβλίο, αλλά για την ηρωίδα διαβάζουμε στη σελ. 61 – πρώτη εμφάνιση του Πιερ στο σπίτι των Ροστώβ σε γιορτή :
    «C’était jour de fête chez les Rostow. La mère et la fille cadette s’appelaient Natalie, et on les fêtait toutes les deux.» P. 61

    Και στη σελ. 745 σ΄ένα διάλογο του πρίγκηπα με τη Βέρα για τη Νατάσα
    «– Vous dites vrai… mais c’était bon, prince, de notre temps, » reprit Véra, qui aimait à parler de « son temps » comme tous les esprits bornés qui sont persuadés que la nature des personnes se transforme avec les années, et qui s’imaginent savoir à quoi s’en tenir mieux que personne sur les singularités de leur époque…
    « Aujourd’hui, la jeune fille a tant de liberté, que le plaisir d’être courtisée étouffe souvent chez elle le sentiment vrai ! Et, dois-je le dire, Nathalie y est très sensible. »
    Ce retour à Natacha fut désagréable au prince André, qui tenta de se lever ;…»

    ———————
    «λαμπερή» γυναίκα; θα μπορούσε να γράψει «λαμπερή παρουσία της γυναίκας του».

    Αναπόφευκτο να υπάρχουν λαθάκια σε τόσο μεγάλο κείμενο, αλλά είναι η έκδοση κυρίως που κάνει την ανάγνωση δύσχρηστη, όπως λέει ο Πέπε, και τελικά το αδικεί.

    —————–

    Αγαπητή Λ,
    ποιό άλλο μνημειώδες , πολυσέλιδο έργο πρέπει να διαβάσει και να παρουσιάσει ο Νικοκύρης για να αποφασίσεις να εμφανιστείς?

  92. Pedis said

    Tο Love and Death του Woody Allen (έχει κι ένα ρολάκι και η Δέσπω Διαμαντίδου) είχε παιχτεί στις ελληνικές αίθουσες;

    [Kακή και αντιπαραγωγική ιδέα ως σάτιρα της ρώσικης λογοτεχνίας μεν, ιδιαίτερα για το αμμόρφωτο κοινό (πιο πολύ για αμερικάνικο), χώρεσαν, δε, πολλές πετυχημένες ατάκες του Allen. ]

  93. 84,
    …ή και σκέτο Άγιος Πέτρος, μια που για πόλη πρόκειται, όπως Άγιος Κωνσταντίνος, Άγιος Νικόλαος, Άγιος Στέφανος, Άγιος Φραγκίσκος, Άγιοι Σαράντα, κλπ.
    Εντάξει, «Πάω στον Άγιο Πέτρο» ακούγεται λίγο δυσοίωνο, αλλά λέμε — δεν μπερδεύεσαι.

  94. 92 «Ο ειρηνοποιός». Και όπως τα λες είναι, ευτυχώς λίγο μετά αποφάσισε να γράψει και κανονικά σενάρια 🙂

  95. nikiplos said

    Αγία Θηρεσία, Αγία Κικιλία, Σάντα Μόνικα, Σάντα Μπάρμπαρα, νομίζω όλοι αγιοποιούν τις πόλεις τους. Η πόλη του Αγίου Πέτρου θα μπορούσε κάλλιστα να λέγεται Πετρούπολη, άλλωστε και ο αττικός δήμος που είχε την ατυχία να ανδρώσει στις αγκάλες του τον μοντελοπνίχτη αριστερό Αλέξη Κούγια, προς το Πέτρογκραντ στόχευε να πάρει κλέος…

    Δεν το έχω διαβάσει το βιβλίο. Στην οικιακή βιβλιοθήκη για κάποιο λόγο έμπαινε Δοστογιέφσκι. Ο Παίκτης, οι Δαιμονισμένοι, Αδελφοί Καραμάζωφ. Μου ταίριαζε περισσότερο αυτός ο νεο-ορθόδοξος συγγραφέας που σαν τον Καζαντζάκη προσπαθούσε να βρει τον θεό μέσα στην καρδιά των ανθρώπων, οι οποίοι για να τον αναδείξουν έπρεπε να νικήσουν τους δαίμονές τους… Από τον Δοστογιέφσκι κατάλαβα πως αν αφήσεις να σε κυριεύσει ένα πάθος, στην ουσία σε ευνουχίζει, κορρένεσαι και παύεις να αισθάνεσαι και τα βασικά ύστερα από λίγο…

    Ο Τολστόϊ ήταν ανέκαθεν πιο ρομαντικός για μένα και στα προσεχώς έχω βάλει την Ανάστασή του…

  96. Pedis said

    # 94 – A, «Ο ειρηνοποιός». Μερσί!

  97. tryfev said

    Νίκο μου, το «Πόλεμος και Ειρήνη» είναι το αγαπημένο μου μυθιστόρημα. ΄Ηρθα σε επαφή μαζί του για πρώτη φορά στα 10 με 12 χρόνια μου όταν είδα την ομώνυμη ταινία με πρωταγωνιστές την Audrey Hepburn ως Νατάσα Ροστόβα, τον Henry Fonda ως Πιερ Μπεζούχωφ, τον Mel Ferrer ως Αντριέι Μπολκόνσκι, τον Vittorio Gasman ως Ανατόλ Κουράγκιν και τον Oscar Homolka στο ρόλο του νικητή του Ναπολέοντα Στρατάρχη Κουτούζωφ. Από τότε το λάτρεψα. Απέκτησα αργότερα το βιβλίο στην έξοχη μετάφραση του Μανώλη Σκουλούδη και το έχω διαβάσει δυο τρεις φορές. Στη συνέχεια είδα και απέκτησα σε 2 dvd τη εξαίρετη σοβιετική εκδοχή του Sergei Bondarchuk με τον σκηνοθέτη στο ρόλο του Πιερ. Αργότερα παρακολούθησα μια σειρά 20 επεισοδίων που έχει γυριστεί στη Γιουγκοσλαβία, ενώ πρόσφατα η ΕΡΤ πρόβαλε μια πολύ καλή μίνι σειρά την οποία αντέγραψα στο παλιό dvd recorder μου.

    Είναι το αγαπημένο μου βιβλίο. Μαζί με τους «Αθλίους» του Ουγκό* που τους έχω σε μετάφραση επίσης του Μανώλη Σκουλούδη και τους «Αδελφούς Καραμαζώφ» που τους έχω σε μια πολύ κακή ελλιπή έκδοση και σκοπεύω να τους ξαναγοράσω, αποτελούν την κορυφαία -για μένα- τριάδα λογοτεχνικών έργων.

    *Γράφω τον Ουγκό με όμικρον γιατί τον έγραψα με ωμέγα σε πανελλήνιο διαγωνισμό σταυρολέξου πριν 20 και πλέον χρόνια και έχασα για το λόγο αυτόν το τρίτο βραβείο, μολονότι το επώνυμο του μεγάλου μυθιστοριογράφου διασταυρωνόταν με εκείνο του τραπεζίτη Εδουάρδου Λω, που οι κριτές το ήθελαν κι αυτό Λο, αλλά αν πάει κάποιος στην κάθετο της Πανεπιστημίου που αποτελεί τη μία πλευρά της Τραπέζης της Ελλάδος θα δει στην πινακίδα Οδός Εδουάρδου ΛΩ.

  98. Βότσης Κώστας said

    Διάβάζω τον Πόλεμο και Ειρήνη στις εκδόσεις Δαμιανός,. 1980: Πόλεμος και ειρήνη, τόμ. 1-4 (μτφρ. Λ. Αγιαλόγλου-Παπαδάκη). Αθήνα: Δαμιανός..Δημοτική γλώσσα της εποχής της μεταρρύθμισης του 1976 με πολυτονική γραφή (χωρίς τη βαρεία)…Εξαιρετικό έργο..

  99. Βότσης Κώστας said

    https://www.protoporia.gr/tolstoh-lewn-polemos-kai-eirhnh-2-tomoi-9780002281171.html

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε <span>%d</span> bloggers: