Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Πρόσφυγες στα νεκροταφεία – Απόσπασμα από τα Ματωμένα χώματα της Διδώς Σωτηρίου

Posted by sarant στο 13 Σεπτεμβρίου, 2020


Τις μέρες αυτές, μετά την καταστροφή των εγκαταστάσεων στη Μόρια από τη φωτιά (εμπρησμός και από ποιον, τυχαία ή άθελη πυρκαγιά δεν έχει σημασία -όταν στοιβάζεις 13000 σε χώρο για 3000 το κακό περιμένει να συμβεί) είδαμε φωτογραφίες προσφυγικών οικογενειών να κοιμούνται στο νεκροταφείο ανάμεσα στα μνήματα.

Kάποιοι θυμήθηκαν ένα απόσπασμα από το μυθιστόρημα Ματωμένα χώματα της Διδώς Σωτηρίου, που περιγράφει μιαν αντίστοιχη σκηνή, που σίγουρα θα συνέβη και δεν θα είναι μυθοπλαστικό εύρημα.

Στο μυθιστόρημα της Σωτηρίου, στα νεκροταφεία καταφεύγουν κυνηγημένοι Ρωμιοί της Σμύρνης καθώς ο στρατός του Κεμάλ ετοιμάζεται να μπει στην πόλη το 1922 -του παραχρόνου θα’χουμε κι αυτή την επέτειο των 100 χρόνων.

Φυσικά, κατά τα άλλα οι συνθήκες διαφέρουν εντελώς ανάμεσα στη Σμύρνη του 22 και στη Μόρια του 20.

Το μυθιστόρημα της Διδώς Σωτηρίου είναι πολύ γνωστό, αφού διανεμήθηκε και στα σχολεία, όμως μια επανάληψη του αποσπάσματος αξίζει, είναι πολύ μαεστρικά δοσμένη, μέσα από τους διαλόγους, η εναλλαγή των συναισθημάτων, από την ελπίδα στον φόβο και πίσω πάλι.

Μεταφέρω ένα εκτενές απόσπασμα από το μυθιστόρημα (σελ. 306-321).

—Τί έχεις, γιε μου; Τί σε βασανίζει; Πιστεύεις πως θα ’χουμε κι άλλες φασαρίες; Λες;

—Λέω, μάνα! Λέω! Σε λίγες ώρες οι Τούρκοι θα βρίσκονται στη Σμύρνη. Πάρτε το χαμπάρι.

—Θε και Κύριε! σταυροκοπήθηκε. Κουνήσου, παιδάκι μου, από τη θέση σου… Είναι δυνατόν!

Η αδερφή μου, η άμοιρη, που ύστερα απ’ τις δυο ατυχίες της μόλις ξανακατάφερε να βρει αρραβωνιαστικό, μας κοίταξε μ’ αγωνία και μουρμούρισε όλο παράπονο:

—Πάλι δε θα προλάβω να βάλω στεφάνι!

Γύρισα στον κουνιάδο της, που έπινε το καφεδάκι του κι έστριβε τις μουστάκες του.

—Νικόλα, του είπα. Εσύ τι κάθεσαι και δε φεύγεις; Ξέχασες πόσους Τούρκους έκαψες; Το καλό που σου θέλω λάκισε! Καιρό δεν έχουμε. Όπου να ’ναι μπαίνει ο Μπεχλιβάν!

—Μπάαχ; έκανε περιφρονητικά ο Νικόλας. Τα παραλές!

Η μάνα μου αναστατώθηκε.

—Εσύ που συμβουλεύεις τους άλλους, μου ’πε, τι σκέφτεσαι να κάνεις;

—Εγώ, μάνα, θα πάω να παραθερίσω στο χτήμα π’ αγοράσατε, να κάνω καινούργιο τζιέρι!

Βούρκωσε, οι ρυτίδες βάθυναν στο βασανισμένο πρόσωπό της. Μετάνιωσα για τη σκληράδα μου.

—Μητέρα, είπα, έτσι που ήρθανε τα πράματα, λέω να μείνω μαζί σας. Μπορεί οι Τούρκοι να κρίνουνε σαν εγκληματίες πολέμου όσους φεύγουνε και να μην τους ξαναδεχτούνε πίσω.

—Μπρε, γιε μου, πως το ’παθες και παιδιαρίζεις; Αν πιστεύεις πως θα μείνουμε στο έλεος των τσέτηδων, σήκω φύγε!

—Τι να πα να κάνω, μάνα, στην Ελλάδα, μ’ άδεια χέρια; Ζήτουλας να γενώ;

—Κάλλιο ζήτουλας, παιδί μου, παρά… ωχ, δεν κακομελετώ! Δε λέω τίποτα! Θε και Κύριε, μη μας απομωραίνεις! Λυπήσου μας!

Άρχισε να σιγοκλαίει.

—Με τρώει και το σαράκι του Σταμάτη! Που να βρίσκεται το παιδί; Για δε γύρισε ακόμα. Να ’φυγε τάχα με τα παπόρια του στρατού;

Σφούγγισε τα μάτια της. Σηκώθηκε όλο περίσκεψη. Άνοιξε έναν μπόγο, έβγαλε με ιεροτελεστία μια μπλε γαμπριάτικη φορεσιά, που την είχα ράψει στη Σμύρνη, για τ’ αρραβωνιάσματά μου με την Κατίνα και δεν είχα αξιωθεί να τη φορέσω. Την ξετίναξε ανάλαφρα σαν να τήνε χάιδευε, φύσηξε τα πέτα.

—Δεν αλλάζεις; μου ’κανε. Άλλαξε μη γνωρίζεσαι για στρατιώτης.

Έβαλα τα πολιτικά κι ένιωσα ξαναγεννημένος.

—Σηκωθείτε να πάμε στην παραλία, είπα. Είναι το καλύτερο που ’χουμε να κάνουμε. Εκεί ’ναι οι στόλοι κι όσο να ’ναι θα ’χουμε προστασία.

Βρήκαμε μια γωνιά στο Και, κατάντικρυ στα πολεμικά και περάσαμε εκειδά τη νύχτα μας. Τρεμοχουχουλίζαμε απ’ τ’ αγιάζι και την αγωνία. Αυγές ξεμπάρκαραν εγγλέζικες περιπολίες και μας περιμαζέψανε όλους, χιλιάδες άντρες και γυναικόπαιδα. Μας βάλανε σ’ εξήντα τόσες μαούνες που βρισκόντανε στο λιμάνι και μας τραβήξανε κοντά στα πολεμικά τους.

Τούτη η αναπάντεχη τύχη μας φάνηκε σημάδι Θεού. Η σιγουριά έδιωξε την αγωνία, γινήκαμε μαλακοί και γενναιόδωροι. Αρχίσαμε να σκεφτόμαστε τι θ’ απογίνουνε οι άλλοι άνθρωποι στο εσωτερικό. Τα παιδιά παίζανε ξυλίκι και μπιζ, κυνηγούσανε ένα ψωριασμένο γατί ανάμεσα σε τσουβάλια σύκα και σταφίδα. Η Αφρούλα, μια όμορφη Σμυρνιοπούλα, ορφανή, που τήνε συνόδευε η γιαγιά της, είχε εγκατασταθεί πλάι μας και η πρώτη της δουλειά ήτανε να βγάλει το καθρεφτάκι και να χτενίζει τα μακριά σγουρά μαλλιά της.

Με τις φροντίδες πέρασε γρήγορα η ώρα. Ο ήλιος τραβούσε να δύσει και γέμισε ροδί χρώμα τον ουρανό. Τα βαποράκια του Κορδελιού πηγαινοερχόντανε σχεδόν άδεια κι ο στρογγυλός τροχός τους καταμεσής ανατάραζε τα νερά. Ο μπάτης έφερνε τη δροσιά και τ’ άρωμα της θάλασσας. Άλλοτε, τέτοιαν ώρα, το Και ζωντάνευε· τραγούδια, σουλάτσα, καραφάκια ούζο. Τώρα ο κόσμος γλιστρούσε βιαστικός, σαν κυνηγημένος.

Ένας μπακάλης έπιασε να βρίζει τους Φραγκολεβαντίνους:

—Γι’ αυτουνούς έφεξε. Είχανε δεν είχανε μας το βγάλανε το μάτι. Εγώ είχα πελάτες σ’ όλα τα ξένα κονσολάτα και ξέρω τις ραδιουργίες τους. Πριν πατήσει ακόμα ο ελληνικός στρατός, αυτοί βίρα και στέλνανε γραφές στα γκουβέρνα τους και στα Παρίσια, να μη γίνει ελληνική κατοχή. Τι Αμερικάνοι, μισιονάριοι, τι φραγκοπαπάδες, τι Ταλιάνοι σπιούνοι, εμπόροι, μπανκέρηδες, ούλοι ενάντιά μας!

—Το συμφέρο τους εκοιτάζανε. Ο θάνατός σου η ζωή μου! Δεν το ξέρεις, του αποκρίθηκε ένας ναυτικός.

Ο μπακάλης κούνησε το κεφάλι:

—Την έχθρητα όπου μας είχανε οι Λεβαντίνοι, μήτε οι Τούρκοι δε μας την είχανε…

Ξαφνικά ανακατεύτηκε στην κουβέντα και μια μεσόκοπη φουρνάρισσα, ξαδέρφισσα του ναυτικού.

—Τσι προάλλες, είπε, σαν ημαθεύτηκε πως ήσπασε το μέτωπο, ήρχε ο αχμάκης ο γιος του Μουσιού Τζόρτζιο και μας ηκρέμασε ένα φέσι στο πόμολο της πετούγιας. Το βλέπει ο γιος μου, ο Θαλής, τόνε τσακώνει και σου τόνε κάνει σώσπαστο στο ξύλο. Βγαίνει η καθολικιά η μάνα του κι αρχινάει να κογιονάρει: «Ήρχανε τα στερνά σας! Ούτε για μυρουδιά δε θα μείνει Έλληνας στη Σμύρνη!» Ηξεφώνιζε κι ευφραινόταν η καρδιά τση. Ίσαμε να πεις κύμινο, το Κερατοχώρι ήγινε άνω κάτω. Με πιρούνια οι δικές μας κυνηγούσανε τσι Ταλιάνες: «Τσι φραγκοπαναγίες σας, τους φωνάζανε. Τα κουτσάκια σας τα γύψινα!». Κι αυτές ηβρίζανε τσι εικόνες μας: «Τσι χαλκομανίες σας και τσι τραγοπαπάδες σας!».

Με τον ερχομό της νύχτας σταμάτησε κάθε θόρυβος. Οι άνθρωποι κούρνιασαν φοβισμένοι ο ένας πλάι στον άλλον. Άλλοι ροχαλίζανε κι άλλοι σιγοκουβεντιάζανε. Η μάνα μου με σκέπασε με μια φρεσκοπαπλαντισμένη μπλανκέτα που μοσχοβόλαγε σαπούνι και νεράκι της πατρίδας· όμως ύπνος δε μου κολλούσε. Ζερβά μου ένα αντρόγυνο στριφογύριζε πάνω στα σανίδια κι αναπαμό δεν έβρισκε· είχανε μπαγλαρώσει τα κορμιά τους με ζώνες γεμάτες διαμαντικό και χρυσή λίρα.

—Μαρίτσα, είπε κείνος, πολύ φοβούμαι πως δεν ήκλεισες καλά τσι πόρτες του σπιτιού.

—Ωχού, καημένε Θεμιστοκλή! Ηκλείδωσα, δε σου το ’πα! Σε κουβέντα να βρισκούμαστε.

—Και το πάναθυρο τση κουζίνας που άφηνε χαραμάδα; Το τράβηξες καλά; Χωράει χέρι από κει!

Όλοι κλειδώσανε καλά τα σπίτια τους και τα υπάρχοντά τους! Ακούω δεξιά μου τη γιαγιά της Αφρούλας που ζητάει φλιτζάνι με νερό ν’ ακουμπήσει τη μασέλα της. Η εγγόνα, όμως, έχει σοβαρότερες δουλειές μ’ ένα παλικαρόπουλο, που κόλλησε το γιατάκι του δίπλα στο δικό της.

—Θε μου! προσεύχεται γονατιστή η γιαγιά. Δώσε να ξημερώσει ένα καλό αύριο για τη Σμύρνη μας!

Το άλλο πρωί μας ξυπνήσανε χλιμιντρίσματα και καλπασμός αλόγων. Πεταχτήκαμε μεμιάς ορθοί κι ανοίξαμε τα μάτια μας. Το τούρκικο ιππικό περνούσε καμαρωτό από την παραλία. Κανείς δεν έβγαλε τσιμουδιά. Και τα μωρά κερώσανε. Μόνο μια πολύ ψιλή παιδική φωνούλα ρώτηξε:

—Τί θα μας κάνουνε οι Τούρκοι;

Τί θα μας κάνουνε; Αυτή ’ταν ολουνών η αγωνία, μα κανείς δεν τήνε ξεστόμιζε. Από μερικά μπαλκόνια ξένων σπιτιών ακούστηκαν αδύναμα παλαμάκια και «γιασασίν». Σαν τέλειωσε η παρέλαση, έγινε νεκρική ησυχία. Η δικιά μας μανούλα ήταν η τελευταία απ’ τις εξήντα και βρισκότανε σιμά στην ξηρά. Σε λίγο ακούστηκε τελάλης.

—Μπρε σεις, τι λέει;

—Λέει, να βγει ο κόσμος και να πάει στις δουλειές του δίχως να φοβάται· κανένας δε θα κακοπάθει.

—Μπορεί η νίκη να μερώνει τσ’ ανθρώπους, είπε η μάνα μου.

—Οι Μεγάλες Δυνάμεις δώκανε εντολή να μην ανοίξει ρουθούνι χριστιανικό.

—Αυτή ’ναι η αλήθεια. Φτάνει το αίμα. Τι τα γενιτσαριά θα ’χουμε;

—Τόσοι στόλοι! Τόσα βασιλικά για τα μάτια ηθαρρέψατε πως στέκουνε δω χάμου;

Ο αδερφός μου ο Κώστας με πλησίασε όλο χαμόγελα και φουσκώνοντας σαν διάνος, μου ’πε ειρωνικά:

—Τι γνώμη έχεις τώρα, Μανωλάκη, για το χτήμα π’ αγόρασα; Έκανα καλά ή με πέρασε κορόιδο ο μπαρμπα-Θόδωρος;

Ήμουνα τόσο χαρούμενος που θα του συγχωρούσα χίλιες τόσες κακοκεφαλιές κι άλλες τόσες ειρωνείες. Όλοι στη μαούνα γινήκαμε τώρα μια παρέα. Βγάλαμε ό,τι φαγώσιμο είχαμε, παστά, αυγά, κονσέρβες. Αρχίσαμε τα τραταμέντα και τις τσιρεμόνιες.

Ξάφνου, μέσα στη γενική χαρά, ακούστηκε μια φωνή κι ύστερα πολλές μαζί:

—Φωτιά!

—Φωτιά!

—Βάλαν φωτιά στη Σμύρνη!

Πεταχτήκαμε ορθοί. Κοκκινόμαυρες φλόγες τινάζονταν στον ουρανό, χοροπηδηχτές.

—Είναι κατά την Αρμενογειτονιά.

—Κατά κει φαίνεται να ’ναι.

—Πάλι οι Αρμεναίοι θα τα πλερώσουνε!

—Αποκλείεται να κάψουνε ολόκληρη τη Σμύρνη. Ποιό συμφέρον έχουνε; Αφού έγινε πια δική τους…

Ποιο συμφέρον είχαμε μεις που καίγαμε τα τουρκοχώρια στην υποχώρηση;

Η φωτιά απλωνόταν παντού. Ντουμάνιασε ο ουρανός. Μαύρα σύγνεφα ανηφορίζανε και μπερδευότανε το ’να με τ’ άλλο. Κόσμος, εκατοντάδες χιλιάδες κόσμος, τρελός από φόβο, αρχίνισε να τρέχει απ’ όλα τα στενοσόκακα και τους βερχανέδες και να ξεχύνεται στην παραλία σαν μαύρο ποτάμι.

—Σφαγή! Σφαγή!

—Παναγιά, βοήθα!

—Προφτάστε!

—Σώστε μας!

Η μάζα πυκνώνει, δεν ξεχωρίζεις ανθρώπους, μα ένα μαύρο ποτάμι που κουνιέται πέρα δώθε απελπισμένα, δίχως να μπορεί να σταθεί ούτε να προχωρήσει. Μπρος θάλασσα, πίσω φωτιά και σφαγή! Ένας αχός κατρακυλάει από τα βάθη της πολιτείας και σπέρνει τον πανικό.

—Τούρκοι!

—Τσέτες!

—Μας σφάζουνε!

—Έλεος!

Η θάλασσα δεν είναι πια εμπόδιο. Χιλιάδες άνθρωποι πέφτουνε και πνίγονται. Τα κορμιά σκεπάζουνε τα νερά σαν να ’ναι μόλος. Οι δρόμοι γεμίζουνε κι αδειάζουνε και ξαναγεμίζουνε. Νέοι, γέροι, γυναίκες, παιδιά ποδοπατιούνται, στριμώχνονται, λιποθυμούνε, ξεψυχούνε. Τους τρελαίνουν οι χατζάρες, οι ξιφολόγχες, οι σφαίρες των τσέτηδων!

—Βουρ, κεραταλάρ! (Χτυπάτε τους τους κερατάδες!).

Το βράδυ το μονοφώνι κορυφώνεται. Η σφαγή δε σταματά. Μόνο όταν τα πλοία ρίχνουνε προβολές γίνεται μια πρόσκαιρη ησυχία. Μερικοί που καταφέρανε να φτάσουνε ζωντανοί ίσαμε τη μαούνα, μας ιστορούνε το τι γίνεται όξω, στις γειτονιές. Οι τσέτες του Μπεχλιβάν και οι στρατιώτες του Νουρεντίν τρώνε ανθρώπινο κρέας. Σπάζουνε, πλιατσικολογούνε σπίτια και μαγαζιά. Όπου βρούνε ζωντανούς, τους τραβούνε όξω και τους βασανίζουνε. Σταυρώνουνε παπάδες στις εκκλησίες, ξαπλώνουνε μισοπεθαμένα κορίτσια κι αγόρια πάνω στις Άγιες Τράπεζες και τ’ ατιμάζουνε. Απ’ τον Αι-Κωνσταντίνο και το Ταραγάτς ίσαμε το Μπαλτσόβα το τούρκικο μαχαίρι θερίζει.

Η φωτιά όλη νύχτα αποτελειώνει το χαλασμό. Γκρεμίζονται τοίχοι, θρυμματίζονται γυαλιά. Οι φλόγες κριτσανίζουνε μαδέρια, έπιπλα και φτούνε σιδερικά· ξεθεμελιώνουνε την πολιτεία ολόκληρη. Απλώνουν πάνω στα έργα των ανθρώπων και τα διαλύουνε. Σπίτια, εργοστάσια, σκολειά, εκκλησίες, μουσεία, νοσοκομεία, βιβλιοθήκες, θέατρα, αμύθητοι θησαυροί, κόποι, δημιουργίες αιώνων· εξαφανίζουνται κι αφήνουνε στάχτη και καπνούς.

Αχ, γκρέμισε ο κόσμος μας! Γκρέμισε η Σμύρνη μας! Γκρέμισε η ζωή μας! Η καρδιά, τρομαγμένο πουλί, δεν ξέρει πού να κρυφτεί. Ο τρόμος, ένας ανελέητος καταλυτής άδραξε στα νύχια του κείνο το πλήθος και το αλάλιασε. Ο τρόμος ξεπερνάει το θάνατο. Δε φοβάσαι το θάνατο· φοβάσαι τον τρόμο. Ο τρόμος έχει τώρα το πρόσταγμα. Τσαλαπατά την ανθρωπιά. Αρχίζει από το ρούχο και φτάνει ίσαμε την καρδιά. Λέει: Γονάτισε, γκιαούρη! Και γονατίζει. Ξεγυμνώσου! Και ξεγυμνώνεται. Άνοιξε τα σκέλια σου! Και τ’ ανοίγει. Χόρεψε! Και χορεύει. Φτύσε την τιμή σου και την πατρίδα σου! Και φτύνει. Απαρνήσου την πίστη σου! Και την απαρνιέται. Άχ ο τρόμος! Όποια γλώσσα κι αν μιλάς, λόγια δε θα βρεις να τόνε περιγράψεις.

Τι κάνουν, λοιπόν, οι προστάτες μας; Τι κάνουν οι ναυάρχοι με τα χρυσά σιρίτια, οι διπλωμάτες κι οι πρόξενοι της Αντάντ! Στήσανε κινηματογραφικές μηχανές στα καράβια τους και τραβούσανε ταινίες τη σφαγή και τον ξολοθρεμό μας! Μέσα στα πολεμικά οι μπάντες τους παίζανε εμβατήρια και τραγούδια της χαράς, για να μη φτάνουν ίσαμε τ’ αφτιά των πληρωμάτων οι κραυγές της οδύνης και οι επικλήσεις του κόσμου. Και να ξέρει κανείς πως μια, μόνο μια κανονιά, μια διαταγή, έφτανε για να διαλύσει όλα κείνα τα μαινόμενα στίφη. Κι η κανονιά δε ρίχτηκε κι η εντολή δε δόθηκε!

Ο πάτερ Σέργιος ήταν από τους τελευταίους που σκαλώσανε στη μαούνα μας. Δίχως καλυμμαύχι και ράσο, θεόγυμνος, με μια κουρελιασμένη ματωμένη φανέλα κι ένα μακρύ σώβρακο, με ξέμπλεκα τα λιγοστά μαλλιά του κι ανάκατα τα γένια του, με δυο γουρλωμένα μάτια που τα ’καιγε πυρετός, έμοιαζε μ’ άγνωστο στη φύση πλάσμα. Από τα λόγια και τα φερσίματά του καταλάβαμε πως ολόκληρη η φαμελιά του πνίγηκε καθώς πάσχιζε να σκαλώσει σ’ ένα αμερικάνικο πολεμικό. Το μυαλό του γέροντα δεν άντεξε· σάλεψε! Εκειδά που καθότανε ήσυχα και καλά, αμίλητος και σοβαρός, εκειδά πηδούσε ολόρθος και χειρονομούσε και φώναζε δυνατά με στόμφο:

—Πέντε τα παιδιά μου! Κι η γυναίκα μου έξι! Κι η κουνιάδα μου επτά! Επτά οι αστέρες της αποκαλύψεως! Επτά διαόλοι να σας κοπανάνε στην κόλαση, δολοφόνοι! Δολοφόνοι! Δολοφόνοιοιοι.

Έπεφτε χάμω σαν σεληνιασμένος, κυλιότανε έβγαζε άναρθρες κραυγές και τύφλωνε με πόδια και με χέρια τ’ αμερικάνικο πολεμικό.

—Μας τινάξανε από τη σκάλα όπως τινάζεις ένα τραπεζομάντιλο να πέσουνε τα ψίχουλα! Τα ψίχουλα! Είμαστε τα ψίχουλα. Τα πετεινά τ’ ουρανού θα χορτάσουν από τα ψίχουλα. Ω, άνθρωποι!

Τα παιδιά της μαούνας τον πήρανε χαμπάρι και φωνάζανε:

—Ο λωλός! Ο λωλός!

Πιάνανε θέσεις γύρω του και περιμένανε τις φωνές του, όπως περιμένεις τον κούκο ενός ρολογιού να πεταχτεί για να κάνεις χάζι.

Τραβήχτηκαν στην άκρη της μαούνας και κάθισα σε μια γωνιά. Η θάλασσα ανταριασμένη, κουνούσε πέρα δώθε δυο τουμπανιασμένα κορμάκια παιδιών σαν να τα νανούριζε: «Κοιμηθείτε! Δε θέλει πια η γης παιδιά!». Τα μικρά κεφαλάκια χτυπούσανε τα ύφαλα του εγγλέζικου καταδρομικού μ’ επιμονή: «Ανοίξτε μας να μπούμε! Δε βλέπετε; Δεν ακούτε;» Δε βλέπουνε! Δεν ακούνε!

Σούσουρο μεγάλο ξέσπασε στις μαούνες. Ήρθε να μας επισκεφτεί ένας Εγγλέζος αξιωματικός με τη συνοδεία του.

—Τι ζητάει ο ναύαρχος;

—Πως ήταν και κόπιασε;

—Ρωτήστε τον…

—Πέστε του…

Ο καθένας πετούσε και μια καυτή ερώτηση, κάποιο παράπονο, μιαν ικεσία. Μας έκαιγε όλους η αγωνία για το τι μας περιμένει.

—Τι θ’ απογίνουμε, αυτό να μας πει.

Ο δραγουμάνος του μας αποκρίθηκε:

—Αυτό θέλει να εξετάσει και κείνος. Που θα θέλατε να πάτε;

—Μακριά από τη σφαγή! Θέλει και ρώτημα; φωνάξαμε όλοι μαζί.

Μερικοί πιάσανε το δραγουμάνο απ’ το σακάκι.

—Γι’ άκουσε! Πες του να μας πάει Σάμο, Χίο, Μυτιλήνη. Να μπορούμε να γυρίσουμε γρήγορα σαν περάσει το κακό…

—Καλά, είπανε και φύγανε.

Με το σούρουπο οι Τούρκοι κάνανε στόχο τις μαούνες. Χτυπήσανε κάμποσες φορές. Είχαμε λαβωμένους και δυο νεκρούς. Όλη νύχτα δεν κλείσαμε μάτι.

—Μωρέ, κάτι τρέχει. Κάτι άλλαξε!

Τις αυγές ήρθανε ρυμουλκά και τραβήξανε τις μαούνες. Δεν αργήσαμε ν’ αντιληφτούμε πως τα ρυμουλκά δεν ήταν εγγλέζικα, μα τούρκικα.

—Τούρκοι μέσα στα ρυμουλκά! ακούστηκε.

—Τούρκοι;

—Τούρκοι!

—Μας πάνε για σφαγή!

—Φωνάξτε, να πάρουν χαμπάρι οι στόλοι! Τούρκοι! Τούρκοιοι!

Οι μάνες ψάχνανε για τα παιδιά τους, τ’ αγκαλιάζανε και σπαράζανε. Τα παιδιά λες και τα ’πιασε παροξυσμός. Τρέμανε, τσιρίζανε. Οι άντρες τρέχανε άσκοπα εδώ κι εκεί. Λύνανε και δένανε μπόγους, πασχίζανε να σκεφτούνε.

—Μας προδώσανε!

—Μας ξεπουλήσανε!

—Π’ ανάθεμά τους!

—Ναύαρχε! Τι κάνεις;

—Ναύαρχε! Σώσε μας!

—Για όνομα του Χριστού! Μη μας αφήστε! Έχουμε μωρά μαζί μας! Έχουμε γερόντους, κορίτσια!

—Είστε υπεύθυνοι!

—Ναύαρχε! Ναύαρχεεε!

Τα τούρκικα ρυμουλκά συνεχίζανε το δρόμο τους. Τότε, μέσα στον πανικό που ξέσπασε, χιλιάδες άνθρωποι πέσανε στη θάλασσα κοπαδιαστά! Μαύρισε το νερό. Ο ένας πιανότανε απ’ τα μαλλιά, απ’ το λαιμό του αλλουνού και πνιγόντανε. Γαντζώνανε στα πολεμικά να σωθούνε και δεχόντανε ζεματιστά νερά και χτυπήματα με λοστούς και ξύλα. Όσοι δε χάσαμε την ψυχραιμία μας και μείναμε στις μαούνες έτοιμοι να παλέψουμε με τη μοίρα μας, είχαμε περσότερη πίστη στη θηριωδία των Τούρκων παρά το έλεος των συμμάχων.

Ένας αξιωματικός έδωσε διαταγή να δέσουνε τις μαούνες στους χαλκάδες της παραλίας και να βάλουνε ολόγυρα φρουρά. Κάθε μια δυο ώρες θρασεμένοι ζεϊμπέκοι με κόκκινα ζουνάρια, φορτωμένοι κουμπούρια και χατζάρες μπουκάρανε και ξαφρίζανε το άνθος των νιάτων.

—Εσύ! Κι εσύ! Κι εσύ!

Χερούκλες απλώνονταν πάνω σε λιμπιστερά παλικάρια και σε όμορφα κορίτσια. Τα σέρνανε πίσω απ’ το Τελωνείο, και πιο πέρα τα βιάζανε και τα εκτελούσανε. Έτσι έγινε με την Αφρούλα και με τη Ρέα, μια μαθητριούλα δεκατεσσάρω χρονώ. Η γιαγιά της Αφρούλας, καλότυχη, με το που είδε να πιάνουν το κορίτσι έμεινε στον τόπο. Μα η μάνα της Ρέας σπάραζε κι έσκιζε τα μάγουλά της κι έτρεχε πίσω τους:

—Αφήστε το κοριτσάκι μου! Εμένα πάρτε!

Τα ματωμένα δάχτυλά της τσάκωσαν το μπλουζάκι της και το ξέσχισαν.

—Κοιτάχτε! έκανε κι έδειχνε το στήθος της σαν υπόσχεση. Εμένα πάρτε! Όχι αυτό! Κοριτσάκι μου, Ρέα μου!

Κανείς δεν ήτανε πια σε θέση να νιώσει συγκίνηση για την τύχη του διπλανού του! Τρία μερόνυχτα μας κρατήσανε οι Τούρκοι στις μαούνες και τα τρία μερόνυχτα δε σταματήσαμε να παίζουμε με το θάνατο ένα φοβερό κρυφτούλι. Συμφωνήσαμε μ’ έναν πατριώτη μου να κρατούμε βάρδιες όλη νύχτα, έτσι που να μη μας ξεφεύγει καμιά κίνηση των Τούρκων. Κάθε φορά που ψάχνανε ένα χώρο, εμείς γλιστρούσαμε σ’ αυτόν και τους ξεφεύγαμε.

Την τέταρτη μέρα ήρθε ένας αξιωματικός και είπε:

—Ν’ αδειάστε τις μαούνες. Τραβάτε στη στεριά!

Τρέξαμε να φύγουμε. Πιστεύαμε πως κάθε μετακίνηση έκρυβε κάποιαν ελπίδα.

—Στο νεκροταφείο! Πάμε στο νεκροταφείο. Δεν πατούν εκεί Τούρκοι. Σκιάζονται!

Πήγαμε στο νεκροταφείο. Ούτε σπιθαμή να σταθείς. Είχανε προλάβει άλλοι, πριν από μας, και πήρανε την πρωτοκαθεδρία. Βγάλανε απ’ τους τάφους λιωμένους κι άλιωτους νεκρούς και βάλαν οι ζωντανοί τα στρωσίδια τους και τα παιδιά τους. Γυναίκες γεννούσανε πρόωρα. Είχε διαδοθεί στους γύρω μαχαλάδες: «Όποια είναι για γέννα, στο νεκροταφείο. Παραστέκουνε και γιατροί!». Γερόντισσες βράζανε νερά για τις λεχώνες με προσάναμμα κόκαλα πεθαμένων!

—Δεν είναι τόπος να σταθούμε, έκανε η αδερφή μου κι όλοι συμφωνήσαμε.

Με δυσκολία ανοίγαμε δρόμο να φύγουμε. Πάνω σ’ ένα μνήμα μια γυναίκα ξαπλωμένη τα μπρούμουτα, χτυπούσε με τις γροθιές της τη μαρμαρένια πλάκα και φώναζε στον άντρα της:

—Βρασίδα! Που είσαι να δεις τι σου κάνουν το κοριτσάκι σου! Τ’ αγνό σου κοριτσάκι, Βρασίδα! Το ατιμάσανε! Στρατός… λεφούσι πάνω στο κορμάκι του! Βρασίδα, σήκω! Αναστήσου! Έλα να μας παρασταθείς. Βρασίδα!

Φύγαμε. Ψάχναμε σ’ όλη την Πούντα να βρούμε μια γωνιά να σταθούμε. Όπου κι αν μπαίναμε, σε σκολειά, εκκλησιές, εργοστάσια, αποθήκες, όξω στους ανοιχτούς ταρλάδες, παντού, χιλιάδες πρόσφυγες περιμένανε να δούνε τι θ’ απογίνουνε. Πουλητάδες και μαυραγορίτες Τούρκοι και Εβραίοι εμπορευότανε τη γουλιά το νερό, τη σταγόνα το λάδι, τις κονκάρδες με τη φιγούρα του Κεμάλ, τις σημαιούλες και τα περιβραχιόνια με την ημισέληνο!

—Πάρτε να σωθείτε!

Σ’ ένα εργοστάσιο ανταμώσαμε πατριώτες και φίλους και μας κάνανε λίγη θέση ν’ ακουμπήσουμε. Ήμασταν ψόφιοι. Είπαμε πως θα κοιμηθούμε και δε θα ξυπνήσουμε. Όμως μόλις ξαπλώσαμε το μάτι στυλώθηκε. Τα ντουβάρια των καμένων σπιτιών κατρακυλούσανε μέσα στη νύχτα. Τουφεκιές κι ομοβροντίες κάθε λίγο και λιγάκι γαζώνανε τη σιωπή…

—Αυτές εδώ είναι εκτελέσεις! μας εξηγούσανε οι παλιοί και τρέμανε.

—Ψες μπήκανε Τούρκοι στην καρσινή αποθήκη να πάρουνε… άρχισε να διηγιέται ο χωριανός μας ο μπαρμπα-Κωστής. Τα παιδιά του μακαρίτη του Αντώνη Μάντζαρη, ο Δημητράκης και η Μαρία, μόλις ακούσανε πως έρχονται Τούρκοι τρομάξανε, γιατί θυμηθήκανε το σφαγμένο πατέρα τους και χωθήκανε μέσα στο σωρό τα κάρβουνα, να κρυφτούνε. Η μάνα τους είχε βγει όξω προς νερού της. Ακούει πως πλάκωσαν οι Τούρκοι. Τρέχει μέσα να προστατέψει τα παιδιά. Τα γυρεύει εδώ, τα γυρεύει εκεί· αλαφιάζεται. Κείνα τήνε βλέπουνε και την ακούνε μα δε βγάζουνε τσιμουδιά όσο οι Τούρκοι στέκουν εκεί. Η έρμη η μάνα τρελαίνεται, παίρνει τσι δρόμοι, ψάχνει, σκούζει, χτυπιέται: «Τα παιδιά μου, καλέ! Μην είδατε τα παιδιά μου, για όνομα του Θεού! Ώχ μου τα πήρανε! Τι τήνε θέλω τη ζωή; Τα παιδιά μου! Τα παιδιά μου!» Βάζει μια τρεχάλα για τη θάλασσα, πέφτει και πνίγεται! Τα ορφανά, σαν εβγήκανε απ’ το κάρβουνο, κλαίγανε τη μάνα τους και την ερημιά τους…

Αγρυπνούμε. Μερικοί που βγήκανε για την ανάγκη τους γυρίζουνε τρομαγμένοι.

—Κάτι θα γίνει! Ασκέρι έζωσε τις φάμπρικες. Ίσως μας σηκώσουνε! Ποιος ξέρει!

Το πρωί μπήκανε στρατιώτες στο εργοστάσιο. Πιάσανε τους άντρες. Διαταγή, λέει, του Νουρεντίν πασά: Όλοι οι άντρες από 18 χρονώ μέχρι 45, θα μείνουνε αιχμάλωτοι, να ξαναχτίσουνε ό,τι χαλάσανε! Οι άλλες ηλικίες καθώς και τα γυναικόπαιδα θα φύγουνε με τα βαπόρια.

—Ν’ αδειάσει ο τόπος απ’ τους γιουνάνηδες!

Καμιά μάνα δε θέλει να παραδεχτεί πως τ’ αγόρι της είναι 18 χρονώ. Καμιά γυναίκα πως ο άντρας της είναι κάτω από πενήντα. Κλαίνε, δέρνονται. Η δική μου μάνα, αδάκρυτη, με τα χέρια πεφτάτα, στέκει μαρμαρωμένη. Σκύψαμε με τον Κώστα και τήνε φιλήσαμε, όπως φιλάς κάτι που δε θα το ξαναδείς.

—Μάνα, της είπα, μη σκιάζεσαι. Θα γυρίσουμε…

Πρόλαβα κι είδα ν’ αστράφτει άγριο το μάτι της. Το μπαμπακιασμένο χείλι της έπιασε να τρέμει ασταμάτητα. Ο Κώστας έκλαψε. Σαν να το ’ξερε πως δε θα ξαναγυρίσει, όπως δεν ξαναγύρισε κι ο Σταμάτης μας…

—Έχε γεια, μάνα!

 

120 Σχόλια προς “Πρόσφυγες στα νεκροταφεία – Απόσπασμα από τα Ματωμένα χώματα της Διδώς Σωτηρίου”

  1. Γς said

    Καλημέρα

    … κι ο συνωστισμός της Ρεπούλης από πρώτο χέρι

  2. Γς said

    «Τσι φραγκοπαναγίες σας, τους φωνάζανε. Τα κουτσάκια σας τα γύψινα!». Κι αυτές ηβρίζανε τσι εικόνες μας: «Τσι χαλκομανίες σας και τσι τραγοπαπάδες σας!».

    Γουστάρω…

  3. Aghapi D said

    Δέν είμαι βέβαιη πως μπορώ να το εκφράσω καλά ή/και σωστά, αλλά με έχουν τσακίσει οι αναφορές στο παρελθόν.
    Μού φαίνονται σαν συχωροχάρτια.
    Αυτή τη στιγμή, ΤΩΡΑ , οι πρόσφυγες και οι μετανάστες έχουν τεράστιο πρόβλημα άσχετα από τη Μήλο, τους Εβραίους τών αρχαίων και τών μέσων χρόνων, τα άουσβιτς.

    ΤΩΡΑ τί κάνω και τί μπορώ να κάνω μόνη ή μαζί σας

  4. leonicos said

    ανάμεσα στη Σμύρνη του 22 και στη Μόρια του 20

    Διόρθωσέ το

    ανάμεσα στη Σμύρνη του 922 και στη Μόρια του 020

  5. leonicos said

    Όπως και να το κάνεις, τον 10ο αιώνα υπήρχε κάποια πρόοδος έναντι του πρώτου

  6. Γς said

    1:

    Της ΡεπούΣης γαμώτο!

    Γιατί δεν με διορθώνετε;

  7. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια

    4 Επίτηδες το έβαλα έτσι

  8. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

  9. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Φυσικά, κατά τα άλλα οι συνθήκες διαφέρουν εντελώς ανάμεσα στη Σμύρνη του 22 και στη Μόρια του 20.»
    Πολύ σωστά. Η Ελλάδα τότε είχε τεράστια ευθύνη, με τη μεγαλοϊδεατική πετριά της, για το ξεσπίτωμα των πληθυσμών της Μικράς Ασίας. Τώρα υφίσταται τις συνέπειες της πολιτικής άλλων, που της κουνάνε και το ανθρωπιστικό τους δάκτυλο, επειδή δεν είναι αρκετά φιλόξενη.

  10. nikiplos said

    Δυνατή περιγραφή. Τέτοιες ώρες τα πράγματα, οι συνθήκες, η γειτνίαση με το θάνατο, την ατίμωση, αλλάζουν τους ανθρώπους. Από όλα που διάβασα που τα είχα διαβάσει και μικρός, που είχα διηγήσεις από πρώτο χέρι καθώς η οικογένεια της μητέρας μου είναι από την Πριήνη της Μ. Ασίας, εντύπωση μου έκανε η πώληση κονκάρδων του Κεμάλ και της ημισελήνου.

    «Φορέστε τις να σωθείτε». Η υποταγή ως ύστατη ελπίδα, ατίμωση, λίγο πριν τον θάνατο. Μου θύμισε τη διήγηση ενός βιβλίου, χρόνια πριν: «Υπόγραψε, ότι βδελύσσεσαι να σωθείς!», και μετά τους πήγαν πίσω από το Γεντί Κουλέ και τους εκτέλεσαν. Όλους μαζί, υπογεγραμμένους και ανυπόγραφους. Κείνοι που δεν είχαν υπογράψει είχαν ένα βλέμμα βουρκωμένο, ένα βλέμμα απορίας και παραπόνου. Εκείνοι που δεν είχαν υπογράψει, ήταν πιο γαλήνιοι. (η περιγραφή στο βιβλίο από στρατιώτη του εκτελεστικού απόσπάσματος).

  11. nikiplos said

    10@ Κείνοι που ΕΙΧΑΝ υπογράψει είχαν ένα βλέμμα βουρκωμένο, ένα βλέμμα απορίας και παραπόνου.

    βέβαια…

  12. atheofobos said

    Ίδιες εικόνες, αλλά από απόλυτα άσχετες μεταξύ τους καταστάσεις. Στην Σμύρνη κατέφευγαν εκεί γιατί τους κυνηγούσαν και κινδύνευαν να τους σκοτώσουν. Απ΄ότι φαίνεται εδώ δικοί τους έβαλαν και τις 2 φωτιές για να ξεφύγουν από την αθλιότητα της Μόριας, στην οποία πάλι βρέθηκαν αφήνοντας την Τουρκία η οποία είναι γι΄αυτούς σαφώς ασφαλής χώρα στην οποία δεν κινδυνεύουν, γνωρίζοντας επίσης πως η πορεία προς την Ευρώπη είναι αδύνατη γιατί αυτή έχει κλείσει από χρόνια τα σύνορα της .

  13. leonicos said

    Πάντως, στο ‘στα Χαϊρια μας εδώ’ δεν τα γράφει έτσι.

    Γράφει μάλιστα επί λέξει: Αν δεν ήταν οι τούρκοι, πολύ πιο λίγοι θα είχαμε σωθεί.

    Επίσης ο Βενιζελος είχε εκφράσει την έκπληξή του για την ‘ευγένεια’ με την οποία τον δέχτηκε ο Κεμάλ ‘μετά τα όσα είχαμε κάνει στον πόλεμο’ και ντρεπόταν.

    Αλλά η σφαγή και οι βιασμοί πρέπει να ήταν πραγματικά. Πιθανώς όμως όχι τόσο εκτεταμένά, οσο αφήνεται να εννοηθεί.

    Κάποιος γνωστός μου είχε πάει στο Ισραήλ, και πήγαν και στα κατεχόμενα. Περιγράφει συμπεριφορές Παλαιστινίων εξαιρετικά προσβλητικές κι επικίνδυνες. Από την άλλη, υπάρχουν περιγραφές ισραηλινών στρατιωτών πραγματικά απράδεκτες.

    Συμπέρασμα: Δεν φταίνε ούτε οι τούρκοι, ούτε οι έλληνες ούτε οι ισραηλινοί ούτε οι παλαιστίνιοι.

    Φταίει το γεγονό ότ υπάρχουν τούρκοι, έλληνες ισραηλινοί και παλαιστίνιοι ή για να το θέσω πιο σωστά

    .Φταίει το γεγονός ότι υπάρχους Ελλάδα, Τουρκία, Ισραήλ και Παλαιστινη, και οι αντίστοιχοι τυφλοί εθνικισμοί και τα σύνορά τους

    Μας εμποδίζει από το να χαιρόμαστε και ν’ απολαμβάνουμε τον πολιτισμό και την ποίηση που έχουν δημιουργήσει όλοι αυτοί,

  14. gbaloglou said

    9 Επίσης: έξω από τα νεκροταφεία περίμενε τότε τους Έλληνες ο θάνατος στα χέρια των Τούρκων διωκτών τους (που δεν έμπαιναν στα νεκροταφεία επειδή «σκιάζονταν»), τώρα οι πρόσφυγες κλπ της Μόριας δεν αντιμετωπίζουν τέτοιο άμεσο κίνδυνο, απλώς κοιμούνται στα νεκροταφεία λόγω ύπαρξης χώρου.

  15. leonicos said

    7

    Το κατάλαβα, μπρε, και προσπάθησα να το επεκτείνω

    Γι’ αυτό συγκρίνω τον 9ο αι με τον 1ο

  16. sarant said

    13 Να ένα βιβλίο που δεν το έχω διαβάσει ολόκληρο -και είναι και μεγάλο.

  17. leonicos said

    9 Γιάννη Κουβάτσο

    Υπάρχει και η εκδοχή, ότι μεγάλο μέρος της ευθύνης για την καταστροφή, την έχει και η επικράτηση των βασιλιά, τον οποίο οι άγγλοι θεωρούσαν φιλογερμανό, και γι’ αυτό υποστήριξαν τον Κεμάλ.

    Βέβαια, η καταστροφή κάποτε θα ερχόταν, διότι δεν ήταν δυνατό η Ελλάδα να κρατήσει για παντα ένα τόσο εκτεταμένο μέτωπο, με έναν τόσο πολυπληθή λαό μπροστά της.

    Και οι σημερινές απειλές είναι μερος των αντιποίνων, που ακόμα δεν έχουν έρθει, και μακάρι να μην έρθουν ποτέ.

    Εσύ πιστεύεις ότι η γαλλία και η Γερμανία είναι φίλες χώρες; Αλληλοβλεπόμενοι λύκοι είναι, που χαμογελούν ο ένας στον άλλο μπροστά μας, αλλά κλοτσιούνται κάτω από το τραπέζι. Ούτε ενιαίο μέτωπο δεν έχουν σ’ ένα ζήτημα κατ’ ουσίν περιθωριακό γι’ αυτούς

  18. ΚΩΣΤΑΣ said

    Επίκαιρο το σημερινό με την έννοια της προσφυγιάς, όχι όμως και αντίστοιχο με τα τότε και τα σημερινά. Κι ας κοιμήθηκαν τότε και τώρα κάποιοι στα νεκροταφεία.

    Σε κάθε περίπτωση, για ‘μένα, το σημερινό είναι στενάχωρο και δεν θέλω να το συζητώ. Αν και δεν έχω προσφυγικές ρίζες, ήρθα ως μέτοικος σε προσφυγική γειτονιά. Ακούω συνέχεια τέτοιες διηγήσεις και ως ένα σημεία μελέτησα πιο εμπεριστατωμένα τις προσφυγικές εγκαταστάσεις. Κουράστηκα, στεναχωριέμαι και θέλω να τα αποφεύγω τέτοια θέματα. Αυτό σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει δεν επικροτώ την επιλογή του Νικοκύρη. Απλά καταθέτω την δική μου ψυχική διάθεση.

  19. leonicos said

    19

    Εγώ γνωρίζω τον γιό της (αν υπάρχει ακόμα, γιατί έχω καιρό να μάθω) το σπίτι τους ήταν πολύ κοντά στο κρατικό Νικαίας.

  20. leonicos said

    16

    19 = 16

  21. gbaloglou said

    13 Αυτό το «Αν δεν ήταν οι τούρκοι, πολύ πιο λίγοι θα είχαμε σωθεί.» … ΔΕΝ το καταλαβαίνω: ποιοι άλλοι κυνηγούσαν τους Έλληνες;! Ή αναφέρεται απλώς σε Τούρκους που προστάτεψαν Έλληνες γείτονες από Τούρκους στρατιώτες, ατάκτους και κακούς γείτονες; Τι εννοεί ο ποιητής; (Τώρα για ευθύνες και εγκλήματα να μην αρχίσουμε τον συνήθη χορό: το 1922 το έφερε το 1919, που το έφερε το 1914, που το έφερε το 1912, που το έφερε το 1908…)

  22. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  23. gbaloglou said

    17 «Και οι σημερινές απειλές είναι μερος των αντιποίνων, που ακόμα δεν έχουν έρθει, και μακάρι να μην έρθουν ποτέ.»: πολύ μεταφυσικό αυτό, νομίζω οι ίδιοι οι Τούρκοι γνωρίζουν την τρομερή έκταση των ΤΟΤΕ αντιποίνων (εις βάρος Ελλήνων αμάχων αλλά και στρατιωτών), σήμερα απλώς διεκδικούν ό,τι μπορούν βασισμένοι στην ισχύ τους … και δικαιολογώντας τις διεκδικήσεις με γεωγραφικά επιχειρήματα.

  24. Καλημέρα,
    Άσχετο με το διήγημα, σχετικό όμως με την κατάσταση στη Μυτιλήνη:

    https://www.stonisi.gr/post/11377/ksekinhse-h-leitoyrgia-toy-neoy-kataylismoy-ston-kara-tepe-pics-video

  25. nikiplos said

    23@ Ας μην ήταν οι προδότες (Χουνταίοι και Καραμανλήδες) στην εισβολή στην Κύπρο και θα ήταν καλύτερα τα πράγματα σήμερα. Γιατί ένας ΕλληνοΤουρκικός πόλεμος το 1974 ήταν υπέρ μας.

    Είχαμε στρατό και αξιωματικούς που πολεμούσαν μόλις πριν 10 χρόνια, ενώ οι Τούρκοι είχαν να πολεμήσουν από το 1922. Θα άλλαζε και το ηθικό μας με μια νίκη. Δυστυχώς υποταχθήκαμε στη γεωστρατηγική των ισχυρών.

  26. Leonicos

    «Σμύρνη του 922»

    Μου κάνει εντύπωση πως ενώ το τριψήφιο ήταν διαδεδομένο σε παλιότερες εποχές για τα έτη, επικράτησε το διψήφιο, όπως το ’22, και γενικά.

    Ο Γεώργιος Μαύρος, ως αρχηγός της Ενώσεως Κέντρου (ΕΚ/ΝΔ), είχε χρησιμοποιήσει σε ομιλία του τριψήφιο π.χ. «ο Καραμανλής του 961» και είχε επικριθεί. Πού βρήκε το παλιομοδίτικο…

  27. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    «…Ζερβά μου ένα αντρόγυνο στριφογύριζε πάνω στα σανίδια κι αναπαμό δεν έβρισκε· είχανε μπαγλαρώσει τα κορμιά τους με ζώνες γεμάτες διαμαντικό και χρυσή λίρα….»

    Η ευπορη μεσαια ταξη μεταναστευει στην παλια ελλαδα.

  28. Χαρούλα said

    Πριν την Μόρια…. τότε που δεν ήταν μουσουλμάνοι!

    Τυχαία ώρα. Τυχαία πλατεία. Τυχαία Ελλάδα.
    Πάντως Κυριακή,
    τότε που δέεσαι το χρόνο να ειρηνέψει.
    Στα παγκάκια, μισοί να κάθονται, μισοί ανεβασμένοι.
    Αλβανοί.
    Τώρα μιλάνε δυνατά
    και ξαναβρίσκουν όσα έκρυψε
    φοβισμένος ο καιρός της σιωπής.
    Ξενιτεμένοι μες στη γλώσσα τους.
    Οι εδραίοι δεν της αποδίδουν σημασία,
    Καν δεν τη διακρίνουν
    Γι’ αυτό κι ελευθερώνει ερμητικό τον ήχο της.
    Στο θάλαμο τηλεφωνούν. Φιλιππινέζοι. Μάλλον.
    Διπλά ξενιτεμένοι αυτοί
    της γλώσσας και του δέρματος
    δεσμεύουν τη φωνή τους
    αθόρυβοι διασχίζουν το ακίνητο βλέμμα μας.
    Συλλέκτης μάταιος επεισοδίων
    παίρνεις να γράφεις σιωπηρά,
    δίχως χαρτί ή μολύβι,
    λες ξαναλές τις φράσεις μη χαθούν,
    έχει ραγίσει ο ρυθμός,
    κομπιάζει η μνήμη.
    Εκείνο το βαρύ τ’ αγενεολόγητο: «Πατρίδα του ποιητή η γλώσσα του»
    σου τρώει το νου τον φαρμακώνει.
    Μα ποια πατρίδα.
    Λέξεις και λέξεις και πάλι λέξεις.
    Ιθαγενής του κενού,
    μετράς, διπλή-τριπλή η ξενιτιά της γλώσσας
    όταν γράφεται.
    Να μένεις έξω μακριά απ’ ό,τι πόθησες
    ό,τι σχεδίασες πριν το αναθέσεις στα ρημάτια.
    Να μένεις έξω μακριά
    απ’ όσους δεν νοούν τη γλώσσα σου
    σε άλλον ήλιο γεννημένοι.
    Έξω μακριά κι απ’ τους ομόγλωσσους
    που διασχίζουν την παλιλλαλία σου
    αδιάφοροι.
    Μια ξενιτιά η πατρίδα σου.
    Σαν έρωτα που τον ζητάς
    μόνον για να τον χάσεις.

    Ο Νικοκυροφίλος, Παντελής Μπουκάλας
    (Από τη συλλογή Ρήματα, Αθήνα, Άγρα, 2009)

  29. Νικιπλέ, τι λες; Ο ελληνικός στρατός «πολεμούσε μόλις πριν 10 χρόνια» το 1974; Δόξα τω Θεώ, είχε 25 χρόνια να πολεμήσει, άντε 20 αν βάλουμε και την Κορέα — εκτός αν αναφέρεσαι στα γεγονότα της Κύπρου του 1964, όπου μάλλον είχε ηττηθεί η όλη ελληνική πλευρά.
    Και πάντως, όσο κι αν λυπάμαι για τους Κύπριους, προσωπικά πολύ χαίρομαι που ο Καραμανλής δεν συμμεριζόταν την άποψή σου 🙂

  30. Γς said

    25:

    >Ας μην ήταν οι προδότες (Χουνταίοι και Καραμανλήδες) στην εισβολή στην Κύπρο.

    Ας μην , ας μην, ας μην …

    ας μην αφήναμε την εξέγερση του Πολυτεχνείου να εξελιχθεί μόνο σε αλλαγή Χούντας. Σε αλλαγή ενός πονηρού δικτάτορα από ένα μαλάκα.

    Τις αμαρτίες μας να πληρώνουν τα απιδιά μας και τα εγγόνια μας μισό αιώνα τώρα σε Ελλάδα και Κύπρο

  31. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    Απο μαθητης ειχα την απορια γιατι δε υπηρξε πολιτοφυλακη στην Σμυρνη ωστε να καθυστερησει την εισβολη τουρκων και τσεττων και η οποια αποχωρηση του ελληνικου στοιχειου να γινει κατα το δυνατον συντεταγμενα….Απ’ οτι φαινεται υπηρξε ως σκεψη η «Μικρασιατική Άμυνα» που τελικα απετελεσε προϊόν φαντασίας. Οι ελληνες μικρασιατες ηλεγχαν σηματικο ποσοτο της τουρκικης οικονομιας .Θα μπορουσαν να εξαγορασουν ατακτους απο διαφορρες φυλες . Δεν φαινοταν ευκολο σε αστους να χρηματοδοτησουν στρατο και να πολεμησουν εναντιον των τουρκων, οι οποιοι – κατα την γνωμη μου και παρα τις σφαγες – διεξηγαγαν ενα πολεμο ενατιον του παλαιου καθεστωτος και παραλληλα εναν απελευθερωτικο πολεμο, εναντιον εθνοτητων που ελεγχαν την τουρκικη οικονομια….

    ΥΓ […]

    Η «Μικρασιατική Άμυνα» σχηματίστηκε στα τέλη Οκτωβρίου 1921 από σημαντικά και ευυπόληπτα μέλη της αστικής τάξης της Σμύρνης (Ψαλτώφ, Σολομωνίδης, Ευρυπαίος, Δήμας, Τενεκίδης) και ουσιαστικά ήταν παράρτημα της Βενιζελικής «Άμυνας της Κωνσταντινούπολης» του Κονδύλη και του Ιωάννου όπως φαίνεται από τις παραπλήσιες ονομασίες. Απεσταλμένος της «άμυνας της Κωνσταντινούπολης» (Αργυρόπουλος) είχε ταξιδέψει στην Σμύρνη τουλάχιστον μια φορά για να συντονίσει τις ενέργειες των 2 Βενιζελικών οργανώσεων. Η «μικρασιατική άμυνα» αρχικά δημιουργήθηκε υπό το φόβο των ντόπιων Μικρασιατών ότι οι μετανοεμβριανές Κυβερνήσεις θα εγκατέλειπαν την Μικρά Ασία, λόγω των δυσκολιών της εκστρατείας και της ελπίδας τους ότι η επιστροφή του Βενιζέλου θα εξασφάλιζε την πολύτιμη Αγγλική υποστήριξη.

    Όταν απέτυχε η προέλαση του Ελληνικού στρατού στην Άγκυρα και το μέτωπο τελματώθηκε, αντιπρόσωποι της οργάνωσης σε συνεννόηση με τον φανατικό Βενιζελικό Πατριάρχη Κωνσταντινούπολης Μελέτιο και υπό την καθοδήγηση της «Εθνικής άμυνας Κωνσταντινούπολης», πλησίασαν τον Ύπατο Αρμοστή Αριστείδη Στεργιάδη και τον Αρχιστράτηγο του Ελληνικού εκστρατευτικού σώματος Παπούλα με προτάσεις για κήρυξη ανεξάρτητου Μικρασιατικού κράτους με τον ταυτόχρονο εξοπλισμό του ντόπιου πληθυσμού. Το σχέδιο που είχε εκπονήσει η οργάνωση της Κωνσταντινούπολης, προέβλεπε πως θα αποστέλλονταν εκκλήσεις για βοήθεια σε όλες τις Ελληνικές κοινότητες της Ευρώπης, ενώ Πρωθυπουργός του νέου «Κράτους» θα ήταν ο Αρχιστράτηγος Παπούλας. Οι αντιπρόσωποι της Άμυνας υπολόγιζαν ότι θα μπορούσαν να εξοπλίσουν γύρω στους 80.000 άνδρες, ενώ προβλεπόταν μαζική λαική συγκέντρωση στην Σμύρνη που θα επιβεβαίωνε την εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του και ειδικό όρκο!! που θα έδιναν οι νέες ένοπλες δυνάμεις.

    Οι προτάσεις αυτές έφτασαν ως την επίσημη Ελληνική Κυβέρνηση, ειδικά όταν μαθεύτηκε ότι ο Παπούλας δεν είχε αρνηθεί κατ΄ αρχήν την συμμετοχή του. Στις 31 Μαρτίου 1922, ο Παπούλας συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Δ. Γούναρη και με τον υπουργό στρατιωτικών Σ. Θεοτόκη όπου του ανέλυσαν γιατί ήταν εντελώς ανεδαφικό να ανακυρηχθεί αυτόνομο Μικρασιατικό κράτος. Το τέλος της πρωτοβουλίας αυτής ήρθε όταν ο Βενιζέλος εμμέσως πλην σαφώς, αρνήθηκε να ενθαρρύνει τα σχέδια της «αμυνας» και η επίσημη Αγγλική Κυβέρνηση ξεκαθάρισε πως οι ενέργειες των Βενιζελικών κύκλων της «άμυνας» δεν έχουν την στήριξη τους.

    Είναι προφανές λοιπόν ότι οι προτάσεις για «αυτόνομο μικρασιατικό κράτος» είχαν πολιτική υποκίνηση από Βενιζελικούς στρατιωτικούς που είχαν εγκαταλείψει τις θέσεις τους ενώπιον του εχθρού, αλλά δεν είχαν πραγματικό ειδικό βάρος. Είναι απορίας άξιο πως θεωρήθηκε από έμπειρους στρατιωτικούς πως 80.000 αγύμναστοι στρατιώτες θα κατάφερναν να αποκρούσουν τις πολλαπλάσιες Κεμαλικές δυνάμεις. Ακόμη και η ίδια η διαδικασία ανακήρυξης αυτόνομου μικρασιατικού κράτους πιθανότατα θα έφερνε ανωμαλία στο μέτωπο και άμεση κατάρρευση με τον Κεμάλ να εκμεταλλεύεται την ευκαιρία που θα του δινόταν. Άλλωστε και επί της ουσίας το σενάριο που είχε κατασκευάσει η «άμυνα Κωνσταντινούπολης» ήταν προϊόν φαντασίας και δεν βασιζόταν σε πραγματικά δεδομένα.

    «Η δύναμη των 60.000 ανδρών που η Άμυνα έκρινε επαρκή για την υπεράσπιση των συνόρων του νέου κράτους από τις κεμαλικές επιθέσεις, ήταν αμφίβολο αν θα μπορούσε να εκπληρώσει τον προορισμό αυτό. Άλλωστε και η περιορισμένη αυτή δύναμη δεν υπήρχε ουσιαστικά, παρά μόνο στα σχέδια των αυτονομιστών» (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους τ ΙΕ, σελ 194).

    «Οι εκτιμήσεις της Άμυνας για την υποστήριξη σε άνδρες και σε χρήμα που θα μπορούσε να περιμένει το νέο κράτος, ήταν προιόν φαντασίας. Στην πραγματικότητα τα συστατικά του αξιοπρόσεχτου αυτού εγγράφου ήταν κολακείες και ευσεβείς πόθοι…» (Τό όραμα της Ιωνίας, Michael Llewellyn Smith).

    Προφανώς αν η λύση του αυτόνομου Μικρασιατικού κράτους ήταν ρεαλιστική, η ελληνική κυβέρνηση του Γούναρη και του Θεοτόκη θα την υιοθετούσε, γιατί βρισκόταν σε ένα τραγικό και πολύπλοκο διπλωματικό οικονομικό και στρατιωτικό αδιέξοδο. Δεν το υιοθέτησε γιατί ήξερε πως ίσως έτσι μεταβίβαζε την ευθύνη αλλά αυτό θα κατέστρεφε πλήρως τον Μικρασιατικό Ελληνισμό.
    […]

  32. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    31
    ΥΓhttps://www.istorikathemata.com/2010/01/blog-post_18.html

  33. Νίκος Μαστρακούλης said

    0: «Η δικιά μας μανούλα ήταν η τελευταία απ’ τις εξήντα», θαρρώ πρέπει «Η δικιά μας μαούνα».
    Επίσης, «Τραβήχτηκαν στην άκρη της μαούνας και κάθισα σε μια γωνιά.» Θαρρώ πρέπει «Τραβήχτηκα».

    ΥΓ: Κεντρική έκκληση της Διεθνούς Αμνηστίας για επιστολές προς τον Ελ. Πρωθ. για τα στοιχειώδη:
    https://www.amnesty.org/en/get-involved/take-action/greece-moria-refugees-fire-danger/

  34. Γς said

    30:

    >Τις αμαρτίες μας να πληρώνουν τα απιδιά μας

    Κοντά στα εράσμια παϊδάκια και τα απίδια του σάκου!

  35. Γιάννης Ιατρού said

    28: ..Νικοκυροφίλος.. 😂🤗👍✔

  36. geobartz said

    (α) Πολύ καλή επιλογή το απόσπασμα από το διήγημα της Διδώς. Πολύ κακή η όποια συσχέτιση με τα συμβαίνοντα στη Μόρια.

    (β) «εμπρησμός και από ποιον, τυχαία ή άθελη πυρκαγιά δεν έχει σημασία»

    # Ιδού το μέγα ερώτημα! Εγώ πάντως, νομίζω ότι η πυρκαγιά στη Μόρια είναι προφανώς «τυχαία ή άθελη». Προκλήθηκε από …αυτανάφλεξη, λόγω της μεγάλης ζέστης. Ναι. Είχαμε 2-3 διαδοχικές …άθελες και τυχαίες αυταναφλέξεις. Αλλά, τι ψαχνόμαστε;; «δεν έχει σημασία» αν είναι ή δεν είναι εμπρησμός. Σημασία έχει ότι εγώ …παραμένω φίλος των λαθρομεταναστών και προσφύγων (με το μπαρντόν κιόλας που μου …ξέφυγε το λαθρο-)

  37. Χαρούλα said

    #33 Η Διεθνής Αμνηστία μου φαίνεται πως κάπου μπερδεύτηκε με τους παραλήπτες. Ίσως βέβαια να μην είχε και τις διευθύνσεις-μέιλ της ΕΕ. 😤

  38. Χαρούλα said

    #36 Αγαπάω και νοιάζομαι για τον συνάνθρωπο, δεν είναι κάπως καλύτερα;

    Επιπλέον μήπως σας βολεύει και η άποψη της «ακτιβίστριας»; 🙃https://www.ereportaz.gr/foties-moria-meso-facebook-edrasan-oi-ypokinites-sygklonistikes-apokalypseis-apo-germanida-aktivistria/

  39. Νίκος Μαστρακούλης said

    37: Κατά το διεθνές δίκαιο, η ευθύνη εξασφάλισης των στοιχειωδών όρων διαβίωσης εναπόκειται στην κυβέρνηση της χώρας, μια που αυτή ασκεί την εθνική κυριαρχία. Αυτή έχει και την ευθύνη να βάλει στα αίματα τους διεθνείς της εταίρους, εδώ που τα λέμε.

  40. Γιάννης Κουβάτσος said

    37,39: Κάτι το διεθνές «δίκαιο», κάτι τα Δουβλίνα του Γιωργάκη και του Χρυσοχοΐδη, κάτι τα «ελάτε όλοι στη Γερμανία (περνώντας και αράζοντας στην Ελλάδα)» της Μέρκελ, ας το λουστούμε τώρα το πρόβλημα και ας απολογούμαστε για τις απαράδεκτες συνθήκες υποχρεωτικής φιλοξενίας. Ρε, έχει πλάκα η διεθνής πολιτική. 😂

  41. ΓΤ said

    @0

    «Τις μέρες αυτές, μετά την καταστροφή των εγκαταστάσεων στη Μόρια από τη φωτιά (εμπρησμός και από ποιον, τυχαία ή άθελη πυρκαγιά δεν έχει σημασία -όταν στοιβάζεις 13000 σε χώρο για 3000 το κακό περιμένει να συμβεί)»
    Βάλαμε και προχτές τη γνώμη του Μπουκάλα για τη φωτιά, αλλά δεν κουνήθηκε φύλλο
    https://www.kathimerini.gr/opinion/561075181/moiraia-tragodia/

    @1
    Ο «συνωστισμός» δεν είναι της Ρεπούση, αλλά του Ρίτσαρντ Κλογκ.

    @4
    Η τριψήφια περιγραφή (Σμύρνη 922, Μόρια 020) σαφέστατα θυμίζει γραμμή του ΟΑΣΑ.

  42. Πισμάνης said

    @25 Πράγματι μεγάλη στρατιωτική εμπειρία τό 1964, πυροβολώντας άμαχους καί γυναικόπαιδα!

  43. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    33 Ναι,έχεις δίκιο για τις διορθώσεις -και το πήρα από το σάιτ του Υπ. Παιδείας

    31 Αν πάμε στο what if, δεν ξέρω τι θα γινόταν αν ο στρατός απλώς δεν εκκένωνε την περιοχή της Σμύρνης -θα καθυστερούσε την εισοδο του Κεμάλ και θα γλίτωνε η πόλη την καταστροφή *ίσως* και πολλά θύματα -αλλά δεν ήθελαν να θυσιάσουν ούτε έναν Πομερανό ακόμα.

  44. Αιμ. Παν. said

    @43 / 31 και για όποιον άλλο ξέρει τι ακριβώς έγινε τότε…

    Οταν σε καιρό ειρήνης τα νησιά του Αν. Αιγαίου έχουν πρόβλημα ανεφοδιασμού με κάθε χοντρό μελτέμι, ΤΙ είχαν στα μυαλά τους οι στρατηγοί μας στην Μ. Ασία και αποφάσισαν να προελάσουν προς Αγκυρα, 515km με αεροπλάνο ;;

    Με ποια επιμελητεία/εφοδιασμό/logistics που λέμε στο χωριό ;;

    Πόσο μυαλό χρειαζόταν για να περιοριστούν στο κομμάτι που μας έδιναν οι συμφωνίες και να μην κακοποιήσουν τον τουρκικό πληθυσμό ;;

    Ευχαριστώ προκαταβολικά για την εμπεριστατωμένη γνώμη/γνώση σας…

  45. Πέπε said

    > > Το μυθιστόρημα της Διδώς Σωτηρίου είναι πολύ γνωστό, αφού διανεμήθηκε και στα σχολεία

    Εμάς δε μας είχε διανεμηθεί, το είχαμε αγοράσει όμως όλη η τάξη και είχαμε εργασία. Οπότε, όλη η τάξη βρέθηκε να έχει το συγκεκριμένο βιβλίο. Όταν λοιπόν ο φίλος μου ο Γιάννης έκανε πάρτι γενεθλίων, κανόνισα με όλη την τάξη, για πλάκα, να του πάμε όλοι δώρο Ματωμένα Χώματα. Δεν έπιασε βέβαια με όλους, πάντως καμιά δεκαριά Ματωμένα Χώματα πρέπει να μάζεψε (φυσικά, όσοι του τα έφεραν, μετά το σχετικό γέλιο τού έδωσαν και το κανονικό δώρο). Ο Γιάννης ρώτησε, έψαξε, και βρήκε ποιος κρυβόταν πίσω από τη φάρσα. Μετά, περίμενε το δικό μου πάρτι γενεθλίων για να πάρει εκδίκηση.

    Όσα χρόνια ήμασταν συμμαθητές, και όσα ακόμη χρόνια εξακολουθούσαμε να κάνουμε παρέα (και να κάνουμε πάρτι γενεθλίων), ανταλλάσσαμε στοίβες Ματωμένα Χώματα δις του έτους ανελλιπώς. Βέβαια με τα χρόνια οι στοίβες φύραιναν.

    Έτσι πλέον έχω μείνει με μόνο 3 αντίτυπα, τα οποία αργότερα, για συγκυριακούς λόγους που δε θα αποκαλύψω, προσαυξήθηκαν και κατά ένα αντίτυπο της …ολλανδικής έκδοσης. Σύνολο τέσσερα.

    Σε καμιά συνάντηση παλιών συμμαθητών θα πρέπει να τον ρωτήσω αν έχει τα υπόλοιπα.

  46. sarant said

    44 Κίνηση απελπισίας, βλέποντας ότι δεν διαλύεται η Τουρκία. Φυγή προς τα εμπρός

    45 Πολύ ωραία ιστορία!

  47. Ατακαμα said

    @ σοκ. Παν
    Η μικρασιατική εκστρατεία είχε αντικειμενικό σκοπό τη διατήρηση του στάτους κβο στην περιοχή, δηλαδή την εφαρμογή της συνθήκης των Σεβρών.

    Γενικά υπάρχει η παρερμηνεια στην ελληνική κοινή γνώμη για το θέμα ότι και καλά δε θέλαμε μόνο αυτά που μας δώσανε θέλαμε παραπάνω και για αυτό προχωρήσαμε τόσο.

    Καμία σχέση. Η συνθήκη των Σεβρών είχε ουσιαστικά την υποστήριξη μόνο της Αγγλίας. Γρήγορα Γαλλία και Ιταλία υποστήριξαν τον Κεμάλ. Το ελληνικό επιτελείο στην προσπάθειά του να καταβάλει τον Κεμάλ που εναντιονοταν στη συνθήκη τον κυνήγησε μέχρι μέσα ας το πούμε έτσι.

    Το ότι έγιναν επιχειρησιακά λάθη αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Ο Μεταξάς άλλωστε αν και βασιλικός είχε συμβουλέψει τον βασιλιά να μην επιμείνει στη Μικρά Ασία καθώς η αποστολή θα ήταν αποτυχημένη να αποτύχει. Αυτό που συνέβη ήταν η πλήρης επιβεβαίωση του Μεταξά. Τι άλλο θα μπορούσε να γίνει κανείς δεν μπορεί να το ξέρει. Μην ξεχνάμε πάντως ότι οι χριστιανικοί πληθυσμοί της περιοχής δεχόντουσαν άγριους διωγμούς από τους Τούρκους από το 1914. Κάποιος έπρεπε να τους προστατέψει και βέβαια μόνο ο ελληνικός στρατός ήταν πρόθυμος.

    Όσο για τις αγριότητες του ελληνικού στρατού στη μικρα Ασία ήταν η πάγια τακτική της εποχής σε πολυεθνικές περιοχές. Τα ίδια γίνανε από όλες τις δυνάμεις και στους βαλκανικούς και στον ΑΠΠ. Δεν ήταν κάποια ελληνική προτοτυπια. Προτοτυπια ήταν η συστηματική γενοκτονία των χριστιανών της Μικράς Ασίας από τους Οθωμανούς σε συνεργασία με τη Γερμανία.

    Η μικρασιατική τραγωδία αποτελεί τη μεγαλύτερη καταστροφή του ελληνισμού και μπορεί να συγκριθεί με τη νεότερη εθνική τραγωδία της Κύπρου. Είμαι αισιόδοξος και πιστεύω ότι η ελληνική πλευρά έχει διδαχτεί από τα λάθη της και δεν κινείται με όρους μαγκιάς κλανιας και ανευθυνου εθνικισμού πλέον. Η όλη της προσέγγιση στα ελληνοτουρκικά αυτό αποδεικνύει.

    Η Τουρκία από την άλλη, και ανεξάρτητα αν στο τιμόνι είναι ισλαμιστές ή κοσμικοί, δείχνει ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει με όρους του 21ου αιώνα και χρησιμοποιεί το μόνο μέτρο που της αποδίδει καρπούς και ξέρει να χειρίζεται όσο λίγοι, τη βαρβαρότητα.

  48. Ατακάμα said

    @ αιμ. Παν******

  49. Avonidas said

    #12. Απ΄ότι φαίνεται εδώ δικοί τους έβαλαν και τις 2 φωτιές για να ξεφύγουν από την αθλιότητα της Μόριας, στην οποία πάλι βρέθηκαν αφήνοντας την Τουρκία η οποία είναι γι΄αυτούς σαφώς ασφαλής χώρα στην οποία δεν κινδυνεύουν

    Μπορεί κάποιος να μου εξηγήσει επιτέλους από πού μας έχει καρφωθεί αυτή η ιδέα, ότι η Τουρκία είναι ασφαλής χώρα για τους πρόσφυγες;

    Επειδή είναι μουσουλμάνοι; Ακόμη κι αν ήταν όλοι τους, που δεν είναι, φαντάζεστε ότι οι μουσουλμάνοι δεν πειράζουν ποτέ τους ομοθρήσκους τους; Ο ISIS αποδεικνύει τρανταχτά το ακριβώς αντίθετο.

    Εσείς αισθάνεστε ασφαλείς βλέποντας τα καμώματα του Ερντογάν; Όχι, ε; – κι είστε εδώ, κι όχι εκεί. Οι πρόσφυγες γιατί πρέπει να αισθάνονται ασφαλείς;

  50. Ατακαμα said

    @ avonidas

    Με όλο το σεβασμό δηλαδή αλλά ναι η Τουρκία είναι ασφαλής για τους πρόσφυγες. Σύμφωνα με τη συνθήκη της Γενεύης του 51 για να θεωρηθεί κάποιος πρόσφυγας πρέπει να έχει κάποιο αντικείμενο φόβο εναντίον της ζωής του λόγω φυλής, θρησκείας, κοινωνικής ομάδας κλπ.

    Η Τουρκία δε διώκει πρόσφυγες. Δεν έχουν κίνδυνο για τη ζωή τους στην Τουρκία. Οι μόνοι που μπορούν να θεωρηθούν πρόσφυγες στην Τουρκία είναι οι Κούρδοι που διώκονται από τις αρχές και οι γκιουλεντιστες και αντικαθεστωτικοί.

    Από την άλλη η Τουρκία εξασφαλίζει στους πρόσφυγες το καθεστώς της συμπληρωματικής προστασίας με το οποίο έχουν ορισμένα προνόμια στη χώρα και δεν μπορούν να απελαθούν.

    Η Τουρκία άλλωστε δεσμεύεται και από τη σύμβαση των δικαιωμάτων του ανθρώπου στην Ευρώπη. Ο οποιοσδήποτε κάτοικος Τουρκίας εφόσον δεχτεί παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του στη χώρα μπορεί να προσφύγει στο ευρωπαϊκό δικαστήριο.

    Πλέον οι πρόσφυγες στην Τουρκία, οι περισσότεροι τουλάχιστον, δουλεύουν χρόνια και ζουν χρόνια στη χώρα. Έχουν φτιάξει πολλοί από αυτούς και δικές τους μικροκοινοτητες στην Πόλη και αλλού.

    Προφανώς αν η Μέρκελ πει ελάτε στην Ευρώπη,θα πάνε στην Ευρώπη. Ξέρεις κανένα που να βγάζει ένα δολάριο τη μέρα και να μη θέλει να βγάζει 10; Αυτό δε σημαίνει ότι κινδυνεύει η ζωή τους στην Τουρκία.

    Οικονομικά είναι τα κριτήρια που τους οδηγούν να περάσουν από την Τουρκία στην Ευρώπη. Μην τα ισοπεδώνουμε όλα γιατί οι πρώτοι που θίγονται με αυτές τις ισοπεδώσεις είναι οι πραγματικοί πρόσφυγες.

  51. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τα Ματωμένα Χώματα ήταν το πρώτο, μεγαλούτσικο, βιβλίο (όχι αστυνομικό,όχι πειρατικό, όχι Χαρι Πότερ) που είχε διαβάσει απνευστί ο γιος μου, πρέπει να ήταν ή στ΄δημοτικού ή α΄ γυμνασίου και το διάλεξε από τις προτάσεις που τους έκανε η καθηγήτρια των ελληνικών . Έφαγε στον καναπέ να μη χάσει το σερί της ανάγνωσης. Ακόμη το λέμε.

    Πρόσφυγες στα ξερονήσια: Συνέβη αλλά με Έλληνες Πόντιους το 1922
    «Στη Μακρόνησο άρχισαν νέα βάσανα και θάνατοι» – Πόντιος πρόσφυγας διηγείται
    http://www.pontos-news.gr/pontic-article/151825/sti-makroniso-arhisan-nea-vasana-kai-thanatoi-pontios-prosfygas-diigeitai?fbclid=IwAR00fdPzWjx-qHEG6xQ3WVA93ESaNFMFSm-bB68wWnsx61l-BDu3ox0_dSY

  52. sarant said

    51α Τι ωραία εικόνα!

  53. atheofobos said

    Το αν είναι ασφαλής χώρα για τους πρόσφυγες/μετανάστες η Τουρκία το έχουν κρίνει τα 3,6 εκατομ. από αυτούς που έχουν καταφύγει εκεί.
    Γιατί δεν πηγαίνουν στην Σαουδική Αραβία , στο Κατάρ, τα Εμιράτα ή το Κουβέιτ; Γιατί προφανώς εκεί δεν αισθάνονται ασφαλείς και δεν τους δέχονται , ενώ αντίθετα αισθάνονται ασφάλεια στις φτωχότερες ισλαμικές χώρες όπως η Ιορδανία (πάνω από ένα εκατομ), ο Λίβανος (600.000) και η Αίγυπτος (200.000)
    Οι μόνοι ίσως που δεν θα θεωρούν ασφαλή χώρα την Τουρκία πιθανώς να είναι Σύροι από κουρδικές περιοχές αλλά ήδη σήμερα τα; 85% των προσφύγων είναι από το Αφγανιστάν.

  54. Γιάννης Κουβάτσος said

    53: Παίζουν ρόλο και τα ενθοθρησκειακά τους: σουνίτες εναντίον σιιτών. Όλα τα ‘χε η Μαριορή…

  55. http://www.topontiki.gr/article/405342/lesvos-i-megalyteri-seira-anamonis-stin-istoria-oyra-hiliadon-anthropon-gia-liga

  56. Μαρία said

  57. Γιάννης Ιατρού said

    38β Χαρούλα, η κα αυτή (Rebecca Sommer) δεν είναι καθόλου άγραφο βιβλίο…
    Συνεντεύξεις της από το 2018 σε πολωνικά μέσα (π.χ. Euroslam.pl ή dorzeczy.pl -> πό ΄σαι ρε Αβο; 🙂 ) φιγουράρουν (στα γερμανικά, Ελληνικά και Αγγλικά…) σε σαφώς «πατριωτικές», αντιισλαμικές, ξενοφοβικές και γενικότερα ακροδεξιάς πλεύσης ιστοσελίδες (Ελληνικές και ξένες), π.χ. με τίτλους όπως «SOS, σταματήστε την αποδοχή προσφύγων αμέσως» ή στα γερμανικά «SOS, Aufnahmestopp jetzt sofort!“ (Initiative an der Basis)». Ο ζητών ευρήσεται 🙂

  58. ΓΤ said

    51@
    Ήταν στην Α’ Γυμνασίου

  59. Nestanaios said

    9.
    Για την απελευθέρωση της Μακεδονίας δεν λες τίποτα. Ούτε για τις άλλες περιοχές. Ούτε για την συνθήκη των Σεβρών λες τίποτα. Τι έφταιξε θες να μάθεις; Όλοι το ξέρουμε αλλά συ το αποκρύπτεις. Μας το αναφέρει ο Πατριώτης μου Αλέξανδρος Παπαναστασίου στο «Δημοκρατικό Μανιφέστο».

    Διάβασε το σχ. 17. Κάτι θα καταλάβεις.

  60. Nestanaios said

    50.
    Ναι στη φιλοξενία αλλά ο οπλισμένος ξένος δεν είναι φίλος. Πρέπει πρώτα να προηγηθεί ένας διάλογος και μία συνεννόηση και μετά να δεχθούμε ξένους.

  61. Γς said

    57:

    Και λοιπόν;

    https://vimapress.gr/sos-stamatiste-tin-apodochi-prosfygon-amesos-rebecca-sommer-ethelontis-synodos-prosfygon-ke-voithos-ensomatosis/

  62. Gero said

    η αποτυχια των ελληνικων ελιτ για ολοκληρωση και η τεραστια καταστροφη που επήλθε, θεωρώ ηταν αυτη που εστρωσε το δρομο για τον εμφυλιο (ολες οι προσφυγοσυνοικιες ηταν του εαμ) Ηταν η «εκδικηση» των κατεστραμενων.
    Ένας μηχανισμός που ειναι μονιμως παρον (και υπαρκτη πιθανοτητα και στο μελλον), στην ελληνικη ιστορία

  63. sarant said

    62 Aφού πρώτα απογοητεύηκαν από τους βενιζελικούς.

  64. Μαρία said

    Πυροσβέστης δηλώνει πως θα… άφηνε τους πρόσφυγες «μέσα στη Μόρια να κάνουν παρέα στη φωτιά»!
    https://www.documentonews.gr/article/pyrosbesths-dhlwnei-pws-tha-afhne-toys-prosfyges-mesa-sth-moria-na-kanoyn-parea-sth-fwtia

  65. Χαρούλα said

    #57 ντοτόρε την είχα ψάξει. Μάλιστα είναι κατά πως λέει, ανανήψασα μετά «τα γεγονότα της Κολονίας»! Λέλουδο🌵! Γιαυτό κσι την έστειλα εκεί που θα …αναγνώριζαν την αξία της!😜

    Εκείνο που δεν υπολόγησα είναι πως ο κάκτος μας, θα την αντιμετώπιζε ως συγγενή! Ε, όχι «και λοιπόν;» Γς;! Εεεέχει αγκάθια!

  66. Γιάννης Ιατρού said

    65: Έτσι, όπως τα λες! Την έχουν ξεσκεπάσει… βέβαια οι antifa του Βερολίνου (2019), με όλες τις σχετικές πληροφορίες για το ποιόν της.

    Και ακριβώς αυτούς προσπαθεί να ενοχοποιήσει το δημοσίευμα που έβαλες στο #38 γράφοντας π.χ. «…οι Seawatch-Antifa δεν εμπλέκονται μόνο με τη συντονισμένη διακίνηση ανθρώπων, αλλά και με τη διακίνηση ναρκωτικών, εφοδιάζουν τους μετανάστες με κανονικά διαβατήρια…».

    Αμφιβάλλω ακόμα κι αν ήταν παρούσα στο επίμαχο χρονικό διάστημα στη Λέσβο… Μεγάλη λέρα!

  67. aerosol said

    #49
    Η Τουρκία έχει όντως απορροφήσει τεράστιο αριθμό προσφύγων. Σε κάποιο βαθμό παίζει ρόλο το ότι πολλοί είναι γείτονες. Αλλά ρόλο παίζει και η πολιτική επιλογή του Ερντογάν: διδασκόμενος από το αυτοκρατορικό παρελθόν δημιουργεί ακρίτες (πχ στα σύνορα με Συρία). Πάντως ο αριθμός των προσφύγων που έχει δεχτεί ντροπιάζει την Ευρώπη.

  68. Alexis said

    Μαρία ακόμα χειρότερο είναι αυτό:

    Το είδα και έμεινα άναυδος για το μέγεθος της ανθρώπινης σκατοψυχιάς!

  69. Gero said

    @ sarant. σωστα

  70. ΚΩΣΤΑΣ said

    66 –> … Την έχουν ξεσκεπάσει… βέβαια οι antifa του Βερολίνου

    Χε, χε, χε… καλόψυχέ μου Ιωάννη, σοβαρή εταιρεία οι antifa 🤣😉😜🤗🤔👎

    Δεν ξέρω, ούτε με νοιάζει τι είναι η κυρία, αλλά με τέτοια επιχειρήματα κινδυνεύεις να βγεις οφσάιτ ή Αράουτ 🤗 Κανένα καλύτερο επιχείρημα δεν υπάρχει; 😂

  71. Alexis said

    Πολύ δυνατό το σημερινό κομμάτι, η γραφή της Διδώς Σωτηρίου είναι γροθιά στο στομάχι!
    Ας μην αρχίσουμε πάλι την ατέρμονα συζήτηση για το ποιος φταίει για τη Μικρασιατική καταστροφή.
    Η ουσία είναι μία: πολύς πόνος, πολύ αίμα, πολλά δάκρυα…
    Τα υπόλοιπα είναι για τους ιστορικούς…

  72. geobartz said

    38 Χαρούλα said: «36 Αγαπάω και νοιάζομαι για τον συνάνθρωπο, δεν είναι κάπως καλύτερα; Επιπλέον μήπως σας βολεύει και η άποψη της «ακτιβίστριας»; https://www.ereportaz.gr/foties-moria-meso-facebook-edrasan-oi-ypokinites-sygklonistikes-apokalypseis-apo-germanida-aktivistria/

    # Ακριβώς. «Αγαπάω και νοιάζομαι για τον συνάνθρωπο». Και επειδή συνάνθρωποι είναι και οι εγκληματίες-εμπρηστές, νοιάζομαι και γι΄αυτούς! Έτσι δείχνω εγώ τη (ψευτο) αριστεροσύνη μου! Όσο για τη Γερμανίδα ακτιβίστρια, δεν μου χρειάζεται. Σου την χαρίζω. Προτιμώ τη λαϊκη σοφία που λεει: «Ο λύκος είναι μπροστά σου, και συ κοιτάς να τον βρεις απ’ την αντίρα τ’»!

  73. Alexis said

    Βρήκα αυτά στο ΦΒ και τα αφήνω εδώ:

    [img]https://i.imgur.com/iX9np8N.jpg[/img]

    [img]https://i.imgur.com/Te4DgBx.jpg[/img]

    [img]https://i.imgur.com/VUYTZJ2.jpg[/img]

    [img]https://i.imgur.com/bduRLbb.jpg[/img]

    Ο ρατσισμός στα χρόνια της Μικρασιατικής καταστροφής:
    Στις 9 Νοεμβρίου του 1923,έγινε συλλαλητήριο στις στήλες του Ολυμπίου Διός,στην Αθήνα,όπου συμμετείχαν μαζικά οι κάτοικοι των Μεσογείων.Το χαρακτηριστικότερο σύνθημα ήταν «Φωτιά στους Τουρκόσπορους πρόσφυγες»

    Σαν σήμερα 13 Σεπτεμβρίου του 1922 ξεσπάει η μεγάλη πυρκαγιά στη Σμύρνη ,ξεκινώντας από την αρμένικη συνοικία.

  74. sarant said

    66 Εμ!

  75. Γιάννης Ιατρού said

    70: Κώστα,
    δεν ξέρω αν γνωρίζεις καν την επικυριαρχική και κατάλαβες τι γράφουν. Αν ναι, τότε πες σε πιό απ΄αυτά διαφωνείς. Αν δεν ξέρεις ή δεν διάβασες, τότε πως κρίνεις; Βέβαια επικουρικά, ίσως βγάλεις κάποιο συμπέρασμα από τον σύνδεσμο του γουσού…, στα ελληνικά είναι🙄
    Όσο για το όνομα τους (φλύκταινες έβγαλες, ε; 😂😉), σε τι σε ενοχλεί; Εσύ δηλαδή είσαι pro ⁉ και δεν σ΄αρέσουν οι anti ;
    Αν γνωρίζεις τις ενέργειές τους, εκεί στο Βερολίνο κι αλλού, ποιές σε ενοχλούν;

  76. Alexis said

    Βλακεία έκανα, ξαναβάζω τις εικόνες:

  77. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η επίμαχη συνέντευξη της Ρεμπέκα Σόμερ…Για να κρίνει ο καθένας μόνος του και ανεπηρέαστος από εκ προοιμίου σχολιασμό, θετικό ή αρνητικό, και ποια γνώμη έχουν ή δεν έχουν οι Αντίφα:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://maccunion.wordpress.com/tag/%25CE%25B1%25CE%25BD%25CE%25B8%25CF%2581%25CF%258E%25CF%2580%25CE%25B9%25CE%25BD%25CE%25B1-%25CE%25B4%25CE%25B9%25CE%25BA%25CE%25B1%25CE%25B9%25CF%258E%25CE%25BC%25CE%25B1%25CF%2584%25CE%25B1/&ved=2ahUKEwiWpuzO-ObrAhUGT8AKHRIbA8IQFjADegQIBRAB&usg=AOvVaw1mh_PSZx_Xm47yGnn8CaOL

  78. aerosol said

    Να σε δω σε στρατόπεδο ρε φίλε, να πίνεις σκατωμένο νερό, να δω αν είσαι εγκληματίας ή όχι…

  79. ΚΩΣΤΑΣ said

    75 Καταρχήν Γιάννη, περισσότερο ήθελα να βρω ευκαιρία να σε πειράξω με τον Αράουτ 😉 παρά να κάνω ένα σοβαρό σχόλιο.

    Επί της ουσίας του ερωτήματός σου τώρα. Ούτε ξέρω την εν λόγω κυρία, ούτε άνοιξα κανένα λινκ, ούτε έχω κανένα λόγο να την υποστηρίξω. Έχω την εδραιωμένη αντίληψη ότι οι δικοί μας αντίφα είναι, σε υπερθετικό βαθμό, ακριβώς το αντίθετο από αυτό που (δήθεν) ισχυρίζονται ότι είναι. Κατ΄αναλογία έκρινα παρόμοια και τους Γερμανούς αντίφα, χωρίς όντως να έχω ιδίαν αντίληψη για το ποιόν τους.

    * Αυτό το pro ⁉ τι είναι; δεν το κατάλαβα. Διαισθάνομαι ότι είναι έπαινος! 🤪

  80. Γιάννης Ιατρού said

    79: Πάλι καλά που έχεις καλή διαίσθηση!
    Ναι, έπαινος 😉 What else? 😜 (ρίχνω ιδέα: Βάλε το για gravatar, να σε αναγνωρίζουμε γρήγορα οπτικά)

  81. gbaloglou said

    Ο πατέρας μου, λοιπόν, που έφυγε ορφανός από την Τουρκία σε ηλικία 5 ετών και δεν θυμόταν παρά μόνο το πλοίο της προσφυγιάς, που σε αντίθεση με την μεγαλύτερη αδελφή του δεν γνώριζε παρά ελάχιστα Τουρκικά, που δεν είχε ποτέ καλή κουβέντα για την Τουρκία και δεν θέλησε ποτέ να ταξιδέψει εκεί (ανησυχώντας μάλιστα μήπως θελήσω εγώ), διάβασε κάποτε και ‘κατ’ εξαίρεση’ τα «Ματωμένα Χώματα»: τον έβλεπα απορροφημένο στην πολυθρόνα, όταν κάποτε τελείωσε το βιβλίο έγινε σχετική σύντομη συζήτηση, σε κάποιο σημείο είπα «Έλληνας και Τούρκος, θύμα και θύτης» … και τότε με ρώτησε ξερά, σκυμμένος και με αλλόκοτο ύφος ΕΙΣΑΙ ΒΕΒΑΙΟΣ;;; … και η συζήτηση τερματίστηκε εκεί!

  82. Γιάννης Ιατρού said

    77: Γιάννη, το ίδιο περιεχόμενο με αυτό στον λίκνο του γουσού (#61) είναι

  83. Γιάννης Κουβάτσος said

    82: Α, συγγνώμη, δεν το είδα. Είμαι ακόμα ταραγμένος από την ήττα της Πανάθας. ☺

  84. Γιάννης Ιατρού said

    Κουράγιο! Άκουσα πως κατεβαίνει κι ο Γιώργης για να σου συμπαρασταθεί… 🙂

  85. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    77
    Κριτική στην μαρτυρία της Rebecca Sommer. Ισλάμ και “εθνική πολιτική”
    https://www.alerta.gr/archives/2276

    58 Λες; μπερδεύεται λίγο το πράμα γιατί στο γαλλικό σχολείο έχουν 5 χρόνια δημοτικό και μετά 7 γυμνάσιο. Δηλ. Α΄γυμνασίου 11 χρονών,(με καθηγητές,κανονικά) και είχε την ίδια ελληνικού(που θυμάμαι ότι την είχε σ΄αυτήν την «εργασία») και μετά 🙂

  86. Γιάννης Ιατρού said

    Δευτέρα πλέον, οπότε του Σταυρού, επομένως ούτε λάδι !!!

    Χρόνια πολλά για τη γιορτή τους σε Lands, ΣΠ, Nikiplos και γενικά σε όσες κι όσους έχουν την γιορτή τους!

  87. Theo said

    Χρόνια πολλά κι από μένα στους τρεις Σταύρους του #86.

  88. Alexis said

    #86: Α, μπά, ο Νίκιπλος είναι Σταύρος, όχι Νίκος;

  89. Γιάννης Ιατρού said

    88: Αποκάλυψη (του Ιωάννου 🙂 🙂 )

  90. Γς said

    82:

    Και λοιπόν;

  91. Γς said

    85 α:

    >Κριτική

    😦

  92. Γς said

    91:

    Μάλλον για γέλια

    😉

  93. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Χρόνια Πολλά στη Σταυρούλα (που ΄χει καιρό να περάσει) και στους Σταύρους μας βεβαίως βεβαίως!
    Όλοι να ΄στε γεροί και ευτυχείς και να παρεϊζουμε εδώ, πολλά πολλά χρόνια.

    Σταυρίνα ήκουσα όνομα

    Πα να δω στην πλατεία στην εκκλησία αν έβαλαν τα ντεπόζιτα με σωλήνες και βρυσούλες να ΄ναι έτοιμα γι΄αύριο.

  94. Μαρία said

    89
    Τους ρώτησες; Κι ύστερα λέει εμένα ο Δύτης Λουμπιάνκα 🙂

    Χρόνια πολλά, λοιπόν, και στους τρεις.

  95. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «Γελά … καν τι μη γελοίον η»,

  96. 77

    Φοβάμαι ότι στις επόμενες εκλογές, σε τέσσερα χρόνια, θα δούμε ένα νέο φαινόμενο – οι μουσουλμάνοι αργά ή γρήγορα θα εγκαταστήσουν το κόμμα τους και επειδή έχουν ήδη ένα μεγάλο εκλογικό σώμα, θα γίνουν ασταμάτητοι. Με τη βοήθεια της αριστερής πτέρυγας και σχεδόν όλων των κομμάτων, θα αρχίσουν να αλλάζουν τους κανόνες και θα είμαστε εμείς εκείνοι που θα πρέπει να προσαρμοστούν.

    (τα μπολντ για όποιον δεν κατάλαβε)

  97. Γιάννης Ιατρού said

    94: Είναι να μην σου βγεί το όνομα 🙂

  98. Γς said

    93:

    >Πα να δω στην πλατεία στην εκκλησία αν έβαλαν τα ντεπόζιτα με σωλήνες και βρυσούλες να ΄ναι έτοιμα γι΄αύριο.

    https://caktos.blogspot.com/2014/11/said-1-2014-at-1125.html

  99. Γς said

    96:

    Και η κατακλείδα της [για 😉 και για 😦 ] κριτικής (Σχ. 85)

    «Είναι τελικά δυνατόν να πιστεύουμε πως με την αντιισλαμική υστερία θα αντιμετωπιστεί το ζήτημα των προσφύγων ή οι διαφορές της Ελλάδας με την Τουρκία; Μα αυτό οδηγεί κατευθείαν στο διάλεγμα πλευράς στην σύγκρουση στην Μ. Ανατολή με τα δυτικά “χριστιανικά” έθνη, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Στην “υπεράσπιση της Ευρώπης” από το Ισλάμ. Να μην γίνει δεκτή η Τουρκία αλλά να μείνουμε μέσα εμείς. Αντί να ζητάμε εμείς να φύγουμε από το ΝΑΤΟ θα ζητάμε να διώξει το ΝΑΤΟ την Τουρκία! Η ελληνική αστική τάξη, πολλοί δεξιοί και ακροδεξιοί θα το ήθελαν. Επιθυμεί κάτι τέτοιο η αριστερά; Όποιος μέσα στην αριστερά το επιθυμεί ας έχει το θάρρος να το πει.»

  100. Γιάννης Ιατρού said

    96: Το καθιαυτού κέιμενο στην επικυριαρχική τα λέει ελαφρώς αλλιώς:

    Muslime gründen früher oder später ihre eigene Partei, und weil sie schon einen großen Elektorat besitzen, werden sie nicht aufzuhalten sein. Mit Hilfe vor allem von Linken, Grünen und eigentlich fast allen Parteien, die sie hofieren, werden sie Gesetze zu ihren religiösen Gunsten verändern, an die wir uns dann anpassen werden müssen.

    Οι μουσουλμάνοι θα ιδρύσουν αργά ή γρήγορα το δικό τους κόμμα και επειδή διαθέτουν ήδη ένα μεγάλο εκλογικό σώμα, θα γίνουν ασυγκράτητοι. Με τη βοήθεια κυρίως της Αριστεράς, των Πρασίνων και για την ακρίβεια σχεδόν όλων των κομμάτων που τους γλείφουν, θα αλλάξουν προς όφελος της δικής τους θρησκείας τους νόμους, στους οποίους εμείς θα πρέπει να προσαρμοστούμε μετά.

  101. 100 Εξακολουθεί πάντως να μου βρομάει AfεDίλα. Κάτι μου συμβαίνει, πα να κλείσω ραντεβού με ωριλά 🙂

  102. Γιάννης Ιατρού said

    100: Ναι, συμφωνώ! Από «Παύλος» έγινε «Σαούλ», λέμε τώρα 🤔
    Έχουμε κι εμείς εδώ τέτοιες ανατροπές, π.χ. ο νυν αντιπρόεδρος κάποτε έβριζε χοντρά τον νυν πρόεδρο…
    Συνήθως τέτοια «διαμάντια» πηγαίνουν από το ένα άκρο στο άλλο.

  103. Αιμ said

    102. Νομίζω ο Θεοδωρικάκος είναι καλύτερο παράδειγμα

  104. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Είδα ότι στην πλατεία, που ήταν γεμάτη από παιδιά (και αστυνομικούς) θα ξυπνήσουν αχάραγα φαίνεται να στήσουν το αγιοδοχείο, αλλά τώρα συνειδητοποιώ ότι των Φώτων είναι που βγάζουν την τεράστια κυβόσχημη ντίνα με τις σωλήνες και τις βρύσες.

    102 >>ο νυν αντιπρόεδρος κάποτε έβριζε χοντρά τον νυν πρόεδρο…
    και την αδελφή του και την αδελφή του (του προέδρου)

  105. Γς said

    103:
    .
    >καλύτερο παράδειγμα

    Τι παράδειγμα; Εδώ πρόκειται για ροή. Προς τη σωστή κατεύθυνση

  106. Γιάννης Κουβάτσος said

    96: Είναι το θέμα του δυστοπικού μυθιστορήματος του Ουελμπέκ «Υποταγή»:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://m.popaganda.gr/art/diavasame-tin-ipotagi-tou-misel-ouelmpek/&ved=2ahUKEwiOhvOZ6efrAhWB26QKHTlMBXYQFjAFegQIBxAB&usg=AOvVaw2wT33OTnixeHbqWX6F8Pr7&cshid=1600058211059

  107. Γιάννης Ιατρού said

    104: χεχε, κι όλο το σόι που λένε 🙂

    105: ΓουΣου, άντε κοιμήσου ρε συ, τα μικρά παιδιά τέτοιες ώρες κοιμούνται 🙂

  108. Γς said

    106:

    «Παράδειγμα» κι αυτός;

    Ενα βραβείο Γκονκούρ [και βάλε];

    Δυστυχώς. Ροή όλη αυτοί, σαν την Κασσάνδρα, που

    » σωστά προέβλεπε όλα αυτά για τα οποία προειδοποιούσε τους άλλους, αλλά και τον εαυτό της: η μόνη κατάρα της ήταν να μη γίνεται πιστευτή!»

  109. nikiplos said

    86@ Ευχαριστώ από καρδιάς και αντεύχομαι σε όλους να έχουμε υγεία για τούτον τον δύσκολο ως φαίνεται χειμώνα!

  110. Γς said

    107 β:

    Εγώ Ντοcteur;

    Ολη μέρα κοιμάμαι και μτο βρεδυ πάω για ύπνο

    Σαν το λαγό όμως

  111. nikiplos said

    88@ Υπήρξε ένα μεσαίο τέτοιο κατά τη βάφτιση αλλά δεν πέρασε ευτυχώς στο πιστοποιητικό του δημοτολογίου. 🙂
    (άλλα χρόνια, άλλοι καιροί άλλα έθιμα)

  112. Γς said

    Χρόνια Πολλά σ όλους τους Σταύρους

    και στον κουμπάρο μου, τον Σουπερμακετά:

    https://caktos.blogspot.com/2014/08/blog-post_39.html

  113. Γς said

    111:

    > Υπήρξε ένα μεσαίο τέτοιο κατά τη βάφτιση αλλά δεν πέρασε ευτυχώς στο πιστοποιητικό του

    Το Νίκος; Γιατί;

    Εγώ όμως κόντεψα να κάνω λαμπόγιαλο τον Προφήτη Ηλία Παγκρατίου για να περάσει αυτό το Νίκος

    https://caktos.blogspot.com/2013/04/blog-post_7.html

  114. Χαρούλα said

    Καλημέρα!
    Χρόνια πολλά, δημιουργικά, ήρεμα και στις Σταυρούλες και στους Σταύρους που φαίνονται, και στους Άλλους(ΣΠ,Nikiplos) φυσικά! Και το κοινότυπο, υγεία να έχετε και σεις και οι αγαπημένοι σας.

    ΚΑΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ! Και στους εκπαιδευτικούς μας και στους μαθητές σας! Κουράγιο και ελπίδα!

  115. Γς said

    114:

    >Κουράγιο και ελπίδα!

    που πεθαίνει τελευταία. Μετά από σας!

    Δάσκαλοι, δασκάλες,
    έρχονται σκάλες, ουπς, κρεμάλες!

  116. ΓΤ said

    64@
    https://www.iefimerida.gr/ellada/mytilini-apolythike-ethnofylakas-apeiloyse-na-pyrobolisei-prosfyges

  117. dryhammer said

    116. α) Καλά κάνανε [Μα και για τα μάτια μόνο νά ‘γινε, καλά κάνανε -αρκεί να μην τον «αποκαταστήσουν» αργότερα στα μουλωχτά]
    β) Να δεις που θα το παίξει και θύμα των … [Βλέπε β’ μέρος της από πάνω αγκύλας]

  118. Γιάννης Ιατρού said

    66 (τέλος): ήταν 😎

  119. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    Η Νεκρόπολη του Καΐρου

    Γενική εικόνα της Νεκρόπολης. Φωτογράφος: Κλέλια Νίνου

    Όταν αναφερόμαστε στη Νεκρόπολη του Καΐρου, επί της ουσίας μιλάμε για τα δύο νεκροταφεία της πόλης, το βόρειο και το νότιο, τα οποία, εδώ και εκατοντάδες χρόνια, βρίσκονται κάτω από ένα ιδιάζων καθεστώς λειτουργίας. Το καθεστώς αυτό, δεν συνάδει με τα σύγχρονα δεδομένα διαβίωσης, καθώς οι χώροι αυτοί κατοικούνται από έναν μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Φυσικά, αυτά τα νεκροταφεία λειτουργούν και ως ιεροί χώροι ταφής, όπως άλλωστε θα ήταν αναμενόμενο. Στον χώρο του συμπλέγματος αυτού, συνυπάρχουν ο κόσμος των νεκρών και των ζωντανών, που απαρτίζεται από τη συνύπαρξη τόσο των τάφων όσο και των παραπηγμάτων που συνθέτουν μία αχανή σε έκταση παραγκούπολη. Η εικόνα αυτή, γίνεται πιο ιδιαίτερη λόγω της ύπαρξης μεγάλου αριθμού θρησκευτικών μνημείων.

  120. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    119. https://akea2011.com/2017/04/26/nekropolikairou/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: