Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 2

Posted by sarant στο 29 Σεπτεμβρίου, 2020


Από την προπερασμένη Τρίτη άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Την προηγούμενη φορά είδαμε τον πρόλογο και σήμερα ξεκινάμε με το καθαυτό μυθιστόρημα, το 1ο κεφάλαιο. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές. Αν βρίσκετε ότι είναι πολύ μεγάλη η συνέχεια, να μου πείτε να χωρίζω τα κεφάλαια στη μέση στο εξής.

1

ΕΝ ΤΑΙΣ ΗΜΕΡΑΙΣ ΗΡΩΔΟΥ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ

Επειδή, όπως είναι γνωστό, πολλοί αποπειράθηκαν να αναπλάσουν μιαν αφήγηση για τα θαυμαστά εκείνα πρόσωπα, που έζησαν σε καιρούς ταραγμένους, και για τα γεγονότα που συνδέονται μαζί τους, βασισμένοι σε πληροφορίες που αυτόπτες μάρτυρες μετέδωσαν, θα επιχειρήσω και εγώ να αφηγηθώ τη δικιά μου εκδοχή, για τη δράση και το κήρυγμα των μεγάλων αυτών ανθρώπων.

Δυστυχώς, όλοι οι αυτόπτες και αυτήκοες μάρτυρες των γεγονότων που θα αφηγηθώ, είχαν προ πολλού πεθάνει, όταν για πρώτη φορά έγινε η καταγραφή των πράξεων και της διδασκαλίας των θαυμαστών εκείνων προσώπων. Έτσι ότι κατεγράφη βασίστηκε σε όσα, ελλειπή και αντιφατικά, κράτησαν στη μνήμη τους τα παιδιά και τα εγγόνια των αυτοπτών μαρτύρων1. Και όχι μόνον αυτό. Τελικά η καταγραφή τους στα αρχαία βιβλία έγινε σε άλλη γλώσσα, στα ελληνικά2 και σε άλλους τόπους μακρινούς, στη Ρώμη, στην Αντιόχεια, στην Έφεσο και στην Κόρινθο3 , γιατί στο μεταξύ, στη χώρα όπου διαδραματίστηκαν τα αξιομνημόνευτα αυτά  γεγονότα, όπου ακούστηκε το κήρυγμα και διαδόθηκαν οι ιδέες των υπέροχων αυτών ανθρώπων, συνέβησαν στάσεις, εξεγέρσεις και πόλεμοι αιματηροί, χιλιάδες άνθρωποι χάθηκαν, αρχεία και βιβλιοθήκες καταστράφηκαν και σε πολλές πόλεις δεν έμεινε λίθος επί λίθου4 .

Η ιστορία που θα αφηγηθώ, αρχίζει το έτος 3747 από κτίσεως κόσμου, (κατά το ιουδαϊκό ημερολόγιο)5, όταν την Οικουμένη κυβερνούσε ο Σεβαστός Καίσαρας και τελειώνει εκατό χρόνια μετά, όταν ηγεμόνευε ο Καίσαρας Δομιτιανός.

Εκατό χρόνια είναι ίσως πολλά για να τα ζήσει ένας άνθρωπος, αλλά αποτελούν μια μόνο στιγμή στην ιστορία της Ανθρωπότητας. Γιατί μολονότι οι ιουδαίοι ιερείς πιστεύουν πως ο κόσμος έχει δημιουργηθεί από τον ένα και μοναδικό Θεό, πριν από λίγες μόνο χιλιάδες χρόνια6 , οι έλληνες φιλόσοφοι μας δίδαξαν: ΚΟΣΜΟΝ ΤΟΝΔΕ, ΤΩΝ ΑΥΤΩΝ ΑΠΑΝΤΩΝ, ΜΗΤΕ ΤΙΣ ΘΕΩΝ ΜΗΤΕ ΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΕΠΛΑΣΕΝ, ΑΛΛ’ ΗΝ ΚΑΙ Ηι, ΠΥΡ ΑΕΙΖΩΟΝ, ΑΠΤΟΜΕΝΟΝ ΜΕΤΡΑι ΚΑΙ ΣΒΕΝΥΜΕΝΟΝ ΜΕΤΡΑι7. Και η Επιστήμη φαίνεται να τους δικαιώνει.

Εκατό χρόνια λοιπόν, μόλις τρεις με τέσσερες γενιές ανθρώπων. Αρκετά όμως για να επιφέρουν συγκλονιστικές μεταβολές στην ανθρώπινη σκέψη. Μεταβολές που προκάλεσαν το θάνατο της Αρχαιότητας και τη γέννηση μιας άλλης εποχής8.  Φυσικά κανένας από τους ανθρώπους, τη ζωή των οποίων πρόκειται να αφηγηθώ, δεν μπορούσε να υποπτευθεί κάν το ρόλο που θα έπαιζε σ’ αυτές τις μεταβολές. Όσο ζούσανε, παρά τη δύναμη των ιδεών τους και τη γοητεία της προσωπικότητάς τους έμειναν γνωστοί σε ένα μικρό κύκλο ανθρώπων και για τις αρχές της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ή τους επίσημους ιστορικούς της ήταν ασήμαντοι ή και ανύπαρκτοι9.

Ο πρώτος, από τους μεγάλους αυτούς ανθρώπους, γεννήθηκε το έτος 3747 από κτίσεως κόσμου10, τον εικοστό τρίτο χρόνο της βασιλείας του Ηρώδη, στη Γαλιλαία της Παλαιστίνης, στη μικρή κώμη Καπερναούμ11, στη βόρεια ακτή της λίμνης Γενησαρέτ12. Ήταν το πρώτο παιδί μιας ταπεινής οικογένειας, του ξυλουργού Ιωσήφ και της Μαρίας. Οι γονείς του είχαν παντρευτεί ένα χρόνο πιο μπροστά και κατοικούσαν σε ένα σπιτάκι, στην άκρη της Καπερναούμ. Από την αυλή τους η Μαρία, κάθε πρωί που ξεπροβόδιζε τον άντρα της για τη δουλειά, αντίκριζε τα βαθυκύανα νερά της λίμνης κι όταν έστρεφε αριστερά, το βλέμμα της σκαρφάλωνε ως τα γαλάζια βουνά της Γαυλωνίτιδας13, που υψώνονταν  πίσω από μια σειρά κατάφυτους λόφους. Ήταν ένα θέαμα που την έκανε να ονειροπολεί. Ίσως γιατί ήταν έγκυος στο πρώτο της παιδί.

Οι πόνοι της γέννας την έπιασαν ένα πρωί, όταν ο Ιωσήφ έλειπε στη δουλειά του. Την παραστάθηκαν οι γειτόνισσες, που φώναξαν τη μαμμή να την ξεγεννήσει. Δεν ειδοποίησαν τον Ιωσήφ παρά μόνο σα γεννήθηκε το παιδί, γιατί τα έθιμά τους απαγόρευαν να είναι μπροστά στη γέννα ο πατέρας14. Μόνον όταν η μαμμή πήρε το παιδί στα χέρια της, το αφαλόκοψε, το έπλυνε, το έτριψε με αλάτι για να σφίξουν οι σάρκες του και το φάσκιωσε, μια γειτόνισσα έστειλε το γιο της να πει τα καλά νέα στον πατέρα, πως απόχτησε παιδί και μάλιστα γιο. Ο Ιωσήφ ήρθε τρέχοντας σε λίγα λεπτά, με το πρόσωπο και τα χέρια σκεπασμένα με λεπτό πριονίδι. Πήρε χαρούμενος στα γόνατά του τον μπεκόρ, τον πρωτότοκο δηλαδή γιο του και αφού τον καμάρωσε και τον ευλόγησε, παράδωσε το βρέφος στη Μαρία να το θηλάσει.

Σε οχτώ μέρες του έκανε ο ίδιος περιτομή. Δεν ήταν ειδικός αλλά τα κατάφερε. Άλλωστε και ο προπάτοράς τους ο Αβραάμ δεν έκανε το ίδιο με τον Ισαάκ; Αν δεν ήταν  φτωχός ο Ιωσήφ θα καλούσε γι’ αυτή τη δουλειά τον μοχέλ, τον ειδικό που έκανε περιτομή στα νεογέννητα. Ο Νόμος του Θεού όριζε για τον πρωτότοκο κάθε οικογένειας, να τον πηγαίνουν μέσα σε σαράντα μέρες στο Ναό, για να τον παρουσιάσουν στον ιερέα, μαζί με δυο τρυγόνια15. Τα οικονομικά όμως του Ιωσήφ δεν του επέτρεπαν να λείψει τόσες μέρες από τη δουλειά του για να κάνει ένα τόσο μακρινό ταξίδι, από την Καπερναούμ ως τα Ιεροσόλυμα.

Το παιδί το ονόμασαν Ιησού. Δεν είχαν κανένα συγγενή ή πρόγονο μ’ αυτό το όνομα και οι γείτονες παραξενεύτηκαν αλλά ο Ιωσήφ επέμενε. Ήταν επηρεασμένος από τα κηρύγματα των Ζηλωτών, που ομάδες τους περνούσαν ταχτικά έξω από την Καπερναούμ, κηρύσσοντας πως ο Θεός δε θ’ αργούσε να στείλει τον Χριστό του, για να λυτρώσει το λαό του Ισραήλ από το ζυγό των ξένων. Έτσι έβγαλε το γιο του Λυτρωτή16.

Για τα τέκνα του Ισραήλ, τους πιστούς του ενός και μοναδικού Θεού, όπως ήταν οι γονείς του Ιησού, η εποχή που ζούσαν ήταν δύσκολη. Όχι γιατί στη χώρα βασίλευε αναρχία ή γίνονταν πόλεμοι. Ούτε γιατί είχε πέσει στο λαό πείνα και λοιμός. Αντίθετα στο εσωτερικό επικρατούσε ησυχία, καθώς ο Ηρώδης κυβερνούσε τη χώρα με σιδερένιο χέρι και οι εξωτερικοί πόλεμοι είχαν σταματήσει, από τότε που ο Οκταβιανός (που αργότερα ανακηρύχθηκε Σεβαστός17 Καίσαρας) νίκησε τον Αντώνιο στο Άκτιο, τερματίζοντας έτσι τους εμφυλίους πολέμους που είχαν κρατήσει εκατό χρόνια και έκλεισε με τους Πάρθους ειρήνη. Για τα τέκνα του Ισραήλ ήταν δύσκολη εποχή, γιατί είχαν ξαναχάσει την ανεξαρτησία τους, την κερδισμένη με αιματηρούς αγώνες και είχαν ουσιαστικά γίνει και πάλι υπόδουλοι ξένων και ειδωλολατρών ηγεμόνων. Κι αυτό πολύ δύσκολα μπορούσαν να το αντέξουν.

Άλλωστε, περιπλανώμενοι κήρυκες, προφήτες και δάσκαλοι, τους το υπενθύμιζαν διαρκώς. Τη χώρα διατρέχαν κάθε λογής άνθρωποι, οι οποίοι ισχυρίζονταν ότι μιλούσαν στο όνομα του ενός και μοναδικού Θεού18, μνημόνευαν περικοπές από βιβλία που γράφηκαν πολύ παλιά και μιλούσαν για τον ερχομό του Χριστού του Θεού, που θα λύτρωνε το Ισραήλ από τη δουλεία. Πολύς κόσμος μαζεύονταν για να τους ακούσει, γιατί, κατά τους δύσκολους καιρούς που πέρασε ο εβραϊκός λαός, από τον καιρό της βαβυλώνιας αιχμαλωσίας, αλλά και αργότερα, όταν ζούσε κάτω από ξένους δυνάστες, τους Πέρσες, τους Πτολεμαίους, τους Σελευκίδες και τώρα τους Ρωμαίους και  τον Ηρώδη, προσδοκούσε να έρθει ο Χριστός19 του Θεού, να τον λυτρώσει από τον ξενικό ζυγό. Γενική ήταν η πεποίθηση ότι ο Θεός του Ισραήλ, δεν ήταν δυνατό να αφήσει το λαό του επ’ άπειρον κάτω από την εξουσία των ειδωλολατρών.

Ο Ιωσήφ πήγαινε κάθε Σάββατο στη Συναγωγή για να προσευχηθεί και συχνά έπιανε συζήτηση με τους μορφωμένους, που μπορούσαν να διαβάζουν τις Γραφές και να τις ερμηνεύουν στο λαό. Οι πιο πολλοί τους ήταν Φαρισαίοι και όπως του εξηγούσαν, τα αρχαία βιβλία20 το λένε καθαρά: θα έρθει ο Χριστός του Θεού να τους λυτρώσει. Αλλά και νεώτερα βιβλία, που γράφτηκαν εκατό μόλις χρόνια πριν, όταν ο εβραϊκός λαός αγωνιζόταν κατά των Σελευκιδών21, επαναλαμβάνουν την προφητεία για την προσεχή έλευση του Χριστού, ο οποίος στο βιβλίο του Δανιήλ ονομάζεται Υιός του Ανθρώπου22Ο Χριστός κατά τις Γραφές θα ήταν βασιλιάς ή θα διεκδικούσε το θρόνο του Ισραήλ. Θα ανήκε στη φυλή Ιούδα και θα καταγόταν από τον οίκο του Δαυίδ23. Ο ερχομός του Χριστού θα συνοδευόταν,   σύμφωνα  με  πολλές   περικοπές   των  βιβλίων   αυτών,  από  τη Συντέλεια του κόσμου, δηλαδή την ολοκληρωτική καταστροφή του κόσμου της αδικίας και της καταπίεσης.

Κύλησαν μερικά χρόνια χωρίς να συμβεί τίποτα το εξαιρετικό. Στη  μικρή πολιτεία της Καπερναούμ, στη Γαλιλαία, η οικογένεια του Ιωσήφ του ξυλουργού τα έβγαζε δύσκολα πέρα. Μετά τον Ιησού ακολούθησαν και άλλα παιδιά24, τέσσερις γιοί, ο Ιακώβ, ο Ιωσής, ο Σίμων και ο Ιούδας και δυο θυγατέρες η Λυδία και η Λυσία25. Οι δουλειές στο μικρό τόπο τους ήταν λίγες και τα στόματα που είχε να θρέψει πολλά. Ο Ιωσήφ δούλευε από το πρωί ως το βράδυ και κάπου κάπου πήγαινε σε γειτονικές πόλεις και χωριά, όταν μάθαινε πως εκεί ζητούσαν μαραγκούς. Μια δυο φορές ταξίδεψε και ως τα Ιεροσόλυμα και δούλεψε για λίγες βδομάδες στην ανοικοδόμηση του τρίτου Ναού, που είχε ξεκινήσει ο Ηρώδης τον δέκατο πέμπτο χρόνο της βασιλείας του, δηλαδή εφτά χρόνια πριν αποχτήσει ο Ιωσήφ τον πρωτότοκο γιο του26.  Πολλές φορές επίσης, η   Μαρία, για να βοηθήσει τον άντρα της, σκέπαζε το κεφάλι της με ένα μαντήλι και πήγαινε να ξενοδουλέψει σε σπίτια πλουσίων.

Και πάλι τα χρήματα  δεν έφταναν. Οι φόροι και τα κάθε είδους δοσίματα δεν άφηναν  να απομείνει τίποτα στα χέρια τους. Στην αρχή κάθε χρόνου, το μήνα Τισρί27, έρχονταν οι εισπράκτορες του Ηρώδη, (δηλαδή των Ρωμαίων), που είχαν αγοράσει το προνόμιο να εισπράττουν τους ταχτικούς φόρους. Δεν υπήρχε τρόπος να μην πληρώσεις28.  Είχαν το δικαίωμα να κάνουν κατάσχεση στην περιουσία σου και αν δεν είχες τίποτα, να πουλήσουν σαν δούλους τα παιδιά σου, τη γυναίκα σου ή και σένα τον ίδιο. Σε μια τέτοια περίπτωση και αν ήσουν τυχερός και σε αγόραζε Ιουδαίος, θα έπρεπε να περιμένεις ως το επόμενο σαββατικό έτος29 για να απελευθερωθείς. Κατόπιν, στα μέσα του μήνα Αντάρ30, πριν από το Πάσχα, φτάνανε οι εισπράκτορες του Ναού των Ιεροσολύμων για το καθιερωμένο αττικό δίδραχμο, που κάθε πιστός Ιουδαίος, από δεκάξι χρονών και πάνω, όπου και να κατοικούσε, έπρεπε να δώσει για τη συντήρηση του Ναού και των ανθρώπων του. Αν ο Ιωσήφ ήταν αγρότης, θα έπρεπε κατόπιν να πληρώσει και τη δεκάτη, το ένα δέκατο από τη σοδειά του για τις ανάγκες του Ναού.

Ο Ναός! Εδώ και χίλια χρόνια, πριν από την εποχή που ιστορώ, κάθε Ισραηλίτης όπου γης, τον θεωρούσε το κέντρο της πίστης και της φυλής του. Από τότε που ο βασιλιάς και προφήτης Δαυίδ έφερε στα Ιεροσόλυμα την Κιβωτό της Διαθήκης και την έστησε στο λόφο της Σιών και από τότε που ο γιος του, ο Σολομώντας, έχτισε τον υπέρλαμπρο Ναό του στο λόφο Μορία, στα βόρεια της Σιών. Βέβαια τριακόσια πενήντα χρόνια μετά, ο βασιλιάς της Βαβυλώνας Ναβουχοδονόσωρ τον έκαψε, όταν κυρίευσε τα Ιεροσόλυμα αλλά σε εξηνταπέντε χρόνια, όταν οι Ιουδαίοι γύρισαν από τη βαβυλώνια αιχμαλωσία, ο Ζοροβάβελ έχτισε στην ίδια θέση τον δεύτερο Ναό, ένα μικρότερο και άσημο κτίριο.

Ο βασιλιάς Ηρώδης πιστεύοντας ότι έτσι θα κέρδιζε την αγάπη των ευσεβών Ιουδαίων, αποφάσισε να χτίσει στη θέση εκείνου του άσημου Ναού, που είχε οικοδομήσει ο Ζοροβάβελ, νέο και μεγαλοπρεπή Ναό Η οικοδόμηση του Ναού έδωσε δουλειά σε πολλά χέρια. Χτίστες, πελεκητές της πέτρας, σιδεράδες, χαλκουργοί, ξυλουργοί από όλη τη χώρα ήρθαν στα Ιεροσόλυμα και έπιασαν δουλειά. Ο Ηρώδης έχτιζε το Ναό τηρώντας όλους τους κανόνες που όριζε η Γραφή για την οικοδόμησή του και στα πιο ιερά σημεία του κτιρίου χρησιμοποίησε ιερείς, εκπαιδευμένους ως λιθοδόμους31

Ο Ναός ήταν το μοναδικό ιερό όπου οι πιστοί Εβραίοι μπορούσαν να λατρέψουν τον ένα και μοναδικό Θεό και να του προσφέρουν θυσίες. Το Δευτερονόμιο32 απαγόρευε να λειτουργεί άλλος Ναός σε οποιοδήποτε άλλο μέρος της γης και μια από τις αιτίες  που οι Ιουδαίοι αντιπαθούσαν τους  Σαμαρείτες ήταν γιατί  οι τελευταίοι αυτοί δεν αναγνώριζαν τη  μοναδικότητα  του Ναού των Ιεροσολύμων. Βέβαια ο μεγάλος βασιλιάς Ιωάννης ο Υρκανός, είχε καταστρέψει συθέμελα το Ναό τους αλλά αυτοί συνέχιζαν να κάνουν θυσίες στα ερείπιά του.

Στο Ναό υπηρετούσαν χιλιάδες ιερείς, χωρισμένοι σε εικοσιτέσσερες εφημερίες, που κάθε μια τους κρατούσε δυο βδομάδες περίπου. Ήταν μεγάλο προνόμιο να είσαι ιερέας στο Ναό. Η ιδιότητα του ιερέα, ήταν κληρονομική, ισόβια και ανεξάλειπτη. Το επιφανέστερο ιερατικό γένος καταγόταν από τον Ααρών, ενώ όσοι ιερείς κατάγονταν από τον  οίκο του Ζαδόκ ήταν υποδεέστεροι.  Ακόμα, οι ιερείς που έμεναν μόνιμα στα Ιεροσόλυμα ήταν ανώτεροι από εκείνους που έμεναν σε άλλες πόλεις ή χωριά και έρχονταν στο Ναό μόνο κατά την  εφημερία  τους. Κατώτεροι από τους  ιερείς ήταν οι λευίτες, που  αποτελούσαν  επίσης προσωπικό του Ναού. Στις διαταγές τους οι ιερείς είχαν εκτός από τους λευίτες και πολυάριθμο βοηθητικό προσωπικό (μουσικούς, θυρωρούς, νεωκόρους κ.ά.) καθώς και ένα είδος αστυνομίας33.

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι και οι οικογένειές τους ζούσαν από τα έσοδα του Ναού, τα οποία ήταν τεράστια, γιατί εκτός από τη δεκάτη της γεωργικής παραγωγής, ο Ναός εισέπρατε ποικίλες εισφορές, υποχρεωτικές για κάθε Ισραηλίτη, της Παλαιστίνης ή της Διασποράς (ένα αττικό δίδραχμο το χρόνο), δεχόταν δωρεές και είχε πλήθος άλλες πηγές εσόδων, μεταξύ των οποίων και ποσοστά από ιδιωτικές καταθέσεις, που δεχόταν ο Ναός προς φύλαξη και από την πώληση ζώων για θυσία, φυλαχτών και άλλων ειδών, η αγοραπωλησία των οποίων γινόταν στον περίβολο του Ναού. Στο θησαυροφυλάκιο του Ναού φυλάγονταν τεράστια ποσά σε νομίσματα, πολύτιμα μέταλλα και τιμαλφή. Υπήρχε το κυρίως ταμείο ή κορβανάς και το ταμείο των συνήθων συνεισφορών ή γαζοφυλάκιον.

Ανάμεσα στους ιερείς του Ναού ήταν και ο Ζαχαρίας, ο γιος του Βαραχία34, που ανήκε στην εφημερία Αβιά35. Αυτός και η γυναίκα του η Ελισάβετ, που κατάγονταν από τη γενιά του Ααρών, ήταν άνθρωποι δίκαιοι απέναντι στο Θεό, τηρούσαν τις εντολές του και γενικά ήταν ευσεβείς και άμεμπτοι. Ήταν όμως προχωρημένης ηλικίας και είχαν μείνει άκληροι, κι αυτός ήταν ο μεγάλος και κρυφός καημός τους.

Συνέβη τώρα, τρία χρόνια πριν πεθάνει ο βασιλιάς Ηρώδης, και μιαν ημέρα ο Ζαχαρίας, που κληρώθηκε για να ιερουργήσει και να προσφέρει το θυμίαμα, βγήκε από το Ναό άλαλος και κατατρομαγμένος. Όπως εξήγησε αργότερα, αφού κατά τα καθιερωμένα,  σηκώθηκε  αξημέρωτα, λούστηκε και έβαλε τα ειδικά για την ιεροπραξία  ρούχα,  ζώστηκε τη ζώνη και φόρεσε το τουρμπάνι, ξεκίνησε με την ανατολή του ήλιου   να προσφέρει το θυμίαμα, ενώ ο  λαός που είχε μαζευτεί απ’ έξω, γονάτιζε. Τότε  φανερώθηκε μπροστά του και στα δεξιά του θυσιαστηρίου, όπου καιγόταν το θυμίαμα, Άγγελος Κυρίου. Ταράχθηκε πολύ ο Ζαχαρίας όταν τον είδε και μέγας φόβος τον κυρίευσε. Και είπε προς αυτόν ο Άγγελος36:

           — Μη φοβάσαι Ζαχαρία, γιατί εισακούσθηκαν οι προσευχές σου και η γυναίκα σου η Ελισάβετ θα γεννήσει γιο που θα τον ονομάσεις Ιωάννη.  Και θα είναι μεγάλη χαρά και αγαλλίαση και για σένα και για πολλούς άλλους που θα χαρούν στη γέννησή του, γιατί θα γίνει μέγας μπροστά στον Κύριο. Δε θα πιεί ποτέ του κρασί  ή άλλα μεθυστικά ποτά  και θα είναι γεμάτος από το ΄Αγιο Πνεύμα, ακόμα και όταν θα βρίσκεται στην κοιλιά της μητέρας του. Και πολλούς από τους Ισραηλίτες θα τους ξαναφέρει στο δρόμο του Κυρίου  και Θεού τους και θα προχωρήσει με το πνεύμα και τη δύναμη του Ηλία.

Ο Ζαχαρίας ταραγμένος από το όραμα, έμεινε αρκετήν ώρα μέσα στο Ναό κι όταν βγήκε για πολύν καιρό έμεινε άλαλος και κουφός, εξακολούθησε όμως να υπηρετεί το Ναό έως ότου συμπληρώθηκε η εφημερία του. Κατόπιν έφυγε από τα Ιεροσόλυμα και γύρισε στον τόπο του. Λίγο αργότερα η γυναίκα του έμεινε έγκυος, αλλά για πέντε μήνες το έκρυβε από τον κόσμο, γιατί ντρεπόταν, λόγω της μεγάλης ηλικίας της. Όταν πια η εγκυμοσύνη της δε μπορούσε να μείνει κρυφή τη φανέρωσε στους γείτονες και τους συγγενείς τους, λέγοντας ότι ο Κύριος της αφαίρεσε την ντροπή της ατεκνίας38.

Όταν ήρθε η ώρα της, η Ελισάβετ γέννησε αγόρι, που ο Ζαχαρίας, ακόμη άλαλος, του έκανε περιτομή, την όγδοη μέρα από τη γέννησή του. Στους συγγενείς που ήρθαν να τη συγχαρούν και τη ρωτούσαν ποιό όνομα θα δώσουν στο παιδί η Ελισάβετ απαντούσε Ιωάννης39. Όταν της παρατήρησαν πως δεν είχαν συγγενείς με αυτό το όνομα εκείνη έκανε νόημα στον άντρα της κι αυτός αφού πήρε μια πινακίδα έγραψε σ’ αυτήν το ίδιο όνομα. Όλοι θαύμασαν, γιατί την ίδια στιγμή λύθηκε η γλώσσα του κι άρχισε να μιλά και να ευλογεί τον Κύριο40.

Ο Ζαχαρίας προσδοκούσε πολλά από το γιό του. Εμπνευσμένος από όσα προηγήθηκαν έγραψε μιαν ωδή για το νεογέννητο γιο του41

Ευλογημένος να είναι ο Κύριος μας
ο Θεός του Ισραήλ
γιατί παρουσιάστηκε και λύτρωσε το λαό του.
Και σάλπισε κέρας σωτηρίας για μας,
τη γενιά του Δαυίδ του γιου του,
καθώς, με το στόμα των αγίων προφητών μας
από αρχαιοτάτων χρόνων, μας υποσχέθηκε
να μας σώσει από τους εχθρούς μας
και από τα χέρια όλων όσων μας μισούν.
Ελέησε τους πατέρες μας
και θυμήθηκε στην αγία διαθήκη του
την ένορκη διαβεβαίωση που έδωσε
στον πατέρα μας τον Αβραάμ
πως θα μας αξιώσει,
να τον λατρεύουμε χωρίς φόβο
λευτερωμένοι από τους εχθρούς μας.
Και συ παιδάκι
θα ονομαστείς προφήτης του Υψίστου,
γιατί θα βαδίσεις μπροστά
ετοιμάζοντας τους δρόμους του.
Θα δείξεις στο λαό τη σωτηρία του
πως να λυτρωθεί από τις αμαρτίες
και πως να βαδίσει
στους δρόμους της ειρήνης.

Έτσι γεννήθηκε ο δεύτερος μεγάλος άνθρωπος της ιστορίας μου.

Μεταξύ των ιερέων του Ναού ήταν επίσης και ο Ιωακείμ, άνθρωπος πολύ πλούσιος και πολύ αγαπητός στον κόσμο, γιατί όταν έκανε προσφορά στο Ναό έλεγε42

— Όλα τα περισσεύματα να τα πάρει ο λαός

και τα μοίραζε  στο πλήθος.

Ο Ιωακείμ ήταν εξάδελφός του Ζαχαρία και μεγαλύτερος στα χρόνια από αυτόν43. Και εκείνου η γυναίκα, η Άννα, είχε αποκτήσει σε προχωρημένη ηλικία μια κόρη, τη Μαριάμ. Καθώς οι γονείς της ζούσαν στα Ιεροσόλυμα και ο πατέρας της ανήκε στην υπηρεσία του Ναού, η Μαριάμ, που την υπεραγαπούσαν όχι μόνο οι γονείς της αλλά και όλοι οι άνθρωποι του Ναού, ανατράφηκε στο περιβάλλον του και όταν οι γονείς της πέθαναν, έγινε οικότροφος του Ναού ως τα δώδεκά της χρόνια44. Τότε το συμβούλιο των ιερέων ανέθεσε με κλήρο την κηδεμονία της σε έναν ιερέα, χήρο και μεγάλης ηλικίας, τον Ιωσήφ45. Αυτός στην αρχή δεν ήθελε  να αναλάβει αυτή την ευθύνη46.

— Έχω πια μεγάλα παιδιά. Οι γιοί μου θα γελάνε  μαζί μου. Και τι θα  πει ο κόσμος…

Τελικά όμως, καθώς οι άλλοι ιερείς επέμεναν, δέχτηκε και πήρε στα σπίτι του το ορφανό κορίτσι.  Δεκαέξι χρονών όμως, η Μαριάμ έμεινε έγκυος! Στον Ιωσήφ, που το έμαθε όταν γύρισε από ταξίδι και φυσικά βρέθηκε σε μεγάλη αμηχανία, εξήγησε ότι παρουσιάστηκε μπροστά της Άγγελος Κυρίου και της είπε47:

— Μη φοβάσαι Μαριάμ γιατί έχεις τη χάρη του Θεού. Θα συλλάβεις από σπέρμα του Κυρίου και γεννήσεις γιο που θα τον ονομάσεις Ιησού και θα είναι εκείνος που θα μεταδώσει το λόγο του Κυρίου, όπως κι ο γιος που θα γεννήσει η εξαδέλφη σου η Ελισάβετ.

Όπως ήταν φυσικό προκλήθηκε τότε μεγάλο σκάνδαλο. Διάφοροι καλοθελητές είπανε τότε πως την κοπελίτσα την ξελόγιασε ένας μισθοφόρος στρατιώτης, που τον λέγανε Πάνθηρα48, αλλά δεν αποδείχτηκε τίποτα. Ο Ιωσήφ στην αρχή θέλησε να τη διώξει από το σπίτι του, κρυφά όμως για να μην τη λιθοβολήσει ο κόσμος, όπως όριζε το έθιμο49, αλλά το ίδιο βράδυ είδε κι αυτός στον ύπνο του τον Άγγελο του Κυρίου να του λέει πως το παιδί που περιμένει η Μαριάμ είναι από το Άγιο Πνεύμα και πως όχι μόνο πρέπει να το αποδεχτεί, αλλά να παντρευτεί τη μητέρα του και να ονομάσει το παιδί Εμμανουήλ50. Επηρεασμένος από το όνειρο προσπάθησε να πείσει και το συνέδριο των ιερέων του Ναού για την αθωότητα της Μαριάμ, τελικά όμως οι ιερείς πείσθηκαν μόνον αφού, τόσον ο Ιωσήφ όσο και η νεαρή κοπέλα, πέρασαν με επιτυχία τη δοκιμασία του «πικρού νερού»: ήπιαν χωρίς να κάνουν εμετό ή να λιποθυμήσουν, ένα αηδιαστικό υγρό, που το έφτιαχναν ανακατεύοντας νερό με χώμα μαζεμένο από το δάπεδο του περιβόλου του Ναού και με διάφορες ακαθαρσίες51. Ο Ιωσήφ, ολοκληρώνοντας την εντολή του Αγγέλου, παντρεύτηκε τη νεαρή γυναίκα52.

Πάντως, για να σταματήσουν τα σχόλια, έστειλε τη Μαριάμ στην ορεινή Ιουδαία53, στο χωριό της, κοντά στη γυναίκα του εξαδέλφου του πατέρα της, την Ελισάβετ, που ήταν ήδη εξ μηνών. Όταν η Μαριάμ αφηγήθηκε το όραμά της η Ελισάβετ τόσο συγκινήθηκε, που το έμβρυο σκίρτησε στα σπλάχνα της. Η Μαριάμ έμεινε κοντά της τρεις μήνες ώσπου η Ελισάβετ γέννησε και κατόπιν γύρισε στο σπίτι του αντρός της.

Κατά το διάστημα που έμεινε με την εξαδέλφη της η Μαριάμ, επηρεασμένη από το όραμα που είχε δει, συνέθεσε έναν ύμνο για τον Θεό54

Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριο
και αγαλλίασε το πνεύμα μου
για το Θεό και τον Σωτήρα μου
γιατί έριξε ευμενές το βλέμμα του
πάνω στην ταπεινή του δούλη
και νά τώρα που θα με μακαρίζουν
όλες οι γενεές.
Γιατί έδωσε σε μένα μεγαλεία ο παντοδύναμος
που άγιο να είναι το όνομά του
και το έλεός του πάνω σε όσους τον φοβούνται
επί γενεές γενεών.
Έδωσε δύναμη με το ισχυρό του μπράτσο
διασκόρπισε αυτούς που περηφανεύτηκαν
στο μυαλό και στην καρδιά τους
ανέτρεψε δυνάστες από τους θρόνους τους
και ανύψωσε τους ταπεινούς.
Χόρτασε τους πεινασμένους
και πήρε τα  αγαθά τους από τους πλούσιους.
Προστάτεψε το Ισραήλ, το παιδί του
και το θυμήθηκε στο έλεός του,
καθώς το  υποσχέθηκε στον  Αβραάμ
και τους απογόνους  του
στους αιώνες.

Το παιδί της Μαριάμ, ο τρίτος μεγάλος άνθρωπος της ιστορίας μου, γεννήθηκε τον τριακοστό πρώτο χρόνο της βασιλείας του Ηρώδη55. Εκείνον τον καιρό ο ανατολικός ουρανός φωτιζόταν κάθε βράδυ από ένα καινούργιο λαμπρό αστέρι56, πράγμα που οι θεοφοβούμενοι γονείς του το θεώρησαν επιβεβαίωση του οράματος της Μαριάμ και του ονείρου του Ιωσήφ και θεϊκό σημείο, που πρόλεγε πως το παιδί τους θα γινόταν μεγάλος. Καθώς ήταν άνθρωποι ευλαβείς και πιστοί τηρητές του Νόμου, μια βδομάδα μετά τη γέννησή του, του έκαναν περιτομή και μετά από σαράντα ημέρες τον παρουσίασαν στο Ναό, μαζί με ένα ζεύγος τρυγόνια, όπως ορίζει ο Νόμος57 και το ονόμασαν Ιησού και Εμμανουήλ, για να τηρηθεί μια παλιά προφητεία του Ησαϊα. Οι άνθρωποι του Ναού, που ήξεραν τη Μαριάμ από μικρό κοριτσάκι και την αγαπούσαν πολύ, την υποδέχτηκαν με θερμές εκδηλώσεις όταν την είδανε με το βρέφος στην αγκαλιά της. Ενας γέρος ιερέας, που τον θεωρούσαν και προφήτη, ο Συμεών, ευλόγησε τη Μαριάμ,  πήρε στα χέρια του το μωρό και είπε58

— Τώρα που αξιώθηκα να το δω κι αυτό ας πεθάνω, γιατί αυτό το παιδάκι θα γίνει μεγάλος άνθρωπος και θα έχει το χάρισμα από το Θεό, να σώσει το λαό του Ισραήλ

Μια γριά προφήτισσα η Αννα, κόρη του Φανουήλ, όταν είδε το παιδί της Μαριάμ προφήτεψε πως θα λύτρωνε τους κατοίκους των Ιεροσολύμων από τις αμαρτίες και πολλά άλλα δεινά59.

Κατόπιν οι γονείς του εγκαταστάθηκαν στην ορεινή Ιουδαία60, κοντά στα Ιεροσόλυμα και ο Ιωσήφ κατέβαινε στην πόλη μόνον όταν είχε εφημερία, ενώ στις μεγάλες γιορτές και οπωσδήποτε κάθε  Πάσχα, πήγαιναν οικογενειακώς στην Αγία Πόλη να προσκυνήσουν στο Ναό. Το παιδί  τους, από τότε που έγινε πέντε χρονών, του δίδασκαν τη Γραφή  και αυτό με μια σπάνια για την  ηλικία του ωριμότητα κατανοούσε τα όσα του μάθαιναν61.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ

  1. Σχετικά με το πότε γράφηκαν τα Ευαγγέλια οι ειδικοί δεν συμφωνούν. Η επικρατούσα άποψη είναι ότι γράφηκαν μετά από ορισμένες επιστολές του Παύλου και τις Πράξεις, ενδεχομένως δε μετά και την Αποκάλυψη. Όπως φαίνεται οι μαθητές του Ιησού, ειδικότερα, δεν έγραψαν απολύτως τίποτα. Αυτό τουλάχιστον ισχυρίζεται ο Κλήμης της Αλεξανδρείας {Προφητ. Εκλογαί 27 1-7].
  1. Δοθέντος ότι οι ήρωες της ιστορίας μου ήταν Ισραηλίτες και οι τρεις από αυτούς έδρασαν και κήρυξαν αποκλειστικά στην ύπαιθρο της Παλαιστίνης, δηλαδή απευθύνθηκαν σε ακροατήριο που αγνοούσε τα ελληνικά, είναι παράδοξο το ότι όλα (με την αμφιλεγόμενη εξαίρεση του 1ου Ευαγγελίου) τα βιβλία της Καινης Διαθήκης γράφηκαν εξ αρχής στα ελληνικά.
  1. Αγουρ.Εισ. σ. 112, 113, 140, 187.

4.Αγουρ.Ιστ. σ. 303. Από την εποχή του Πόντιου Πιλάτου ως την πτώση των Ιεροσολύμων έγιναν στην Παλαιστίνη δεκάδες μικρές και μεγάλες εξεγέρσεις, με αποκορύφωση τον ιουδαϊκό πόλεμο. Εκτός από τις ανθρώπινες απώλειες, που προκάλεσαν, σε πολλές περιπτώσεις είχαμε και καταστροφή αρχείων ή και ολόκληρων βιβλιοθηκών.Όταν οι Ζηλωτές κυριάρχησαν στα Ιεροσόλυμα έκαψαν όλα τα αρχεία και βιβλία με τους φορολογικους καταλόγους και τα χρέη του λαού [Ιωσ. Ι.Π. 2 427-428].

  1. Το έτος 739 από κτίσεως Ρώμης ή 14 πριν από τη χρονολογία μας
  2. Κατά τη Βίβλο ο κόσμος πλάσθηκε 5760 χρόνια πριν από τις ημέρες μας (1999)
  3. Το αποσπασμα είναι από τον Ηράκλειτο [Απόσπ. B 30 D-K Και TLG Heracletus Phil. Fragmenta].
  4. Την εποχή που εμφανίστηκε και αναπτύχθηκε ο Χριστιανισμός άλλαζε βαθμιαία το οικονομικό σύστημα. Ο δουλοκτητικός τρόπος παραγωγής έδινε τη θέση του στο πολύ αποδοτικότερο σύστημα των coloni, πρόδρομο του φεουδαρχικού τρόπου παραγωγής. Η αλλαγή αυτή βέβαια δεν έγινε σε εκατό χρόνια αλλά κράτησε πολλούς αιώνες. Τότε  όμως  μπήκαν οι σπόροι της μεταβολής αυτής.
  1. Sanders σ. 98.
  2. Ο Ιησούς αυτός, (ο Γαλιλαίος γιος του ξυλουργού), υποστηρίζω ότι γεννήθηκε το έτος 739 από κτίσως Ρώμης ή το 14 πριν από τη χρονολογία μας. Τη χρονολογία αυτή τη εικάζω από μία περικοπή του 4ου Ευαγγελίου [Ιωαν η’ 57] : ΠΕΝΤΗΚΟΝΤΑ ΕΤΗ ΟΥΠΩ ΕΧΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΒΡΑΑΜ ΕΩΡΑΚΑΣ; Αν το «πεντήκοντα ούπω έχεις» σημαίνει πως ήταν 45-50 χρονών και εφ΄όσον ο διάλογος, που αναφέρει η περικοπή, έγινε το έτος 34, μας οδηγεί στο  -16 έως -12.  Ο Ειρηναιος εξ άλλου [Ελεγχος και Ανατροπή Ψευδωνύμου Γνώσεως 2 22 5] αναφέρει ότι ο Ιησούς σταυρώθηκε πλησιάζοντας τα γεράματα, πάνω από πενήντα ετών.
  3. Το ότι η πατρίδα αυτού του Ιησού ήταν η Καπερναούμ συνάγεται από αρκετές περικοπές των Ευαγγελίων. [Ιωαν β’12 κ.ά.]. Εν πάσει δε περιπτώσει ήταν η πατρίδα του ξυλουργού Ιωσήφ και η κατοικία του Σίμωνα, που καταγόταν μεν από την Βηθσαϊδά [Ιωαν. Α’ 45] αλλά έμενε στην Καπερναούμ [ Μαρκ. α’ 21].
  4. Η λίμνη Γενησαρέτ αργότερα ονομάστηκε λίμνη της Τιβεριάδας και στην Καινή Διαθήκη αναφέρεται σαν «θάλασσα» της Γαλιλαίας, μολονότι είναι όσο η λίμνη της Καστοριάς.
  5. Τα σημερινά υψώματα Γκολάν.
  6. Για τα σχετικά με τη γέννηση βλ. Ροπς σ. 122.
  7. Ροπς σ. 126
  8. Ιησούς, από το εβραϊκό Γεϊσου, που είναι σύντμηση του Γιεχοσούα=ο Θεός λυτρώνει. Στα ελληνικά αποδίδεται Σωτήρας ή Λυτρωτής.
  9. Είναι ο Αύγουστος. Augustus = Σεβαστός. Τίτλος με ιερατική σημασία, που δόθηκε στον Οκταβιανό όταν έγινε αδιαφιλονίκητος κύριος της Ρώμης, κλείνοντας έτσι τον κύκλο των αιματηρών εμφυλίων πολέμων, που άρχισαν επί Γράκχων (το 131 πριν από τη χρονολογία μας).
  1. Sanders σ.97
  2. Χριστός (= ο κεχρισμένος, ο έχων το χρίσμα) είναι η ελληνική απόδοση της εβραϊκής λέξης Μεσσίας [Ιωαν. α’42, δ’ 25]. Στην Παλαιά Διαθήκη, (κατά τη μετάφραση των Ο’), ο όρος Μεσσίας δεν αναφέρεται ούτε μια φορά  και χρησιμοποιείται παντού ο όρος Χριστός.  Αντίθετα στην Καινή Διαθήκη ο όρος Μεσσίας αναφέρεται  σε δύο  περικοπές, ενώ ο όρος Χριστός σε 431, αλλά αφορά μόνο τον συγκεκριμένο Ιησού, ενώ αναφέρονται διάφοροι ψευδοχριστοί. Στο βιβλίο αυτό χρησιμοποιώ παντού τον όρο Χριστός αντί του Μεσσίας.
  1. Του Ησαϊα, του Ωσηέ, του Αμώς, του Ιερεμία και του Μιχαία.
  2. Τα βιβλία του Δανιήλ, του Ενώχ, οι Ψαλμοί και οι Παροιμίες του Σολομώντα.
  3. Δαν. Ζ’13, Εσδρ. ΜΓ’ 7,17,38
  4. Ησ. Θ’ 67 ΙΑ’ 1-8

24.Ματθ. ιγ’ 55, Μαρκ. ε’3

  1. Ο ισχυρισμός του Ωριγένη ότι πρόκειται για παιδιά του Ιωσήφ από προηγούμενο γάμο, δεν τεκμηριώνεται από κανένα κανονικό ή απόκρυφο κείμενο. Στα κανονικά κείμενα [Ματθ. δ’ 18-21 και Μαρκ. α΄16-19] αναφέρονται μεν τα ονόματά των γιων του ζεύγους, όχι όμως τα ονόματα των θυγατέρων τους, τα οποία  σε ένα απόκρυφο μνημονεύονται ως Λυδία και Λυσία.
  2. Δηλαδή το έτος 22 πριν από τη χρονολογία μας. Πολλοί ιστορικοί (όπως ο Ιώσηπος) χρονολογούν τη βασιλεία του Ηρώδη από τότε που πήρε την εξουσία στα Ιεροσόλυμα. Άλλοι όμως από το χρόνο που η ρωμαϊκή Σύγκλητος τον ονόμασε βασιλιά της Ιουδαίας, τρία χρόνια πιο μπροστά.
  3. Ο πρώτος μήνας του εβραϊκού ημερολογίου (περίπου 18 Οκτ. – 17 Νοεμ.)

28.Περισσότερα για τη φορολογία αναφέρονται στο σχόλιο 4 στο τέλος του 3ου κεφαλαίου.

29.Για τα σαββατικά έτη βλ. σχόλιο 3 στο τέλος του 3ου κεφαλαίου.

  1. Ο έκτος μήνας του εβραϊκού ημερολογίου (περίπου 18 Μαρτ. – 17 Απρ.)
  2. Ιωσ. Ι.Α. 15 390
  3. Δευτερονόμιο ιβ’ 4-8 και Αγουρ.Ιστ. σ. 307
  4. Ο Ναός των Ιεροσολύμων δεν ήταν μόνο τόπος λατρείας και θρησκευτικό κέντρο. Ηταν ισχυρός οικονομικός παράγοντας και η βάση της εξουσίας των Εβραίων αρχόντων. Κατά τον Ιώσηπο [Κατ. Απίων. 2 8] οι ιερείς (εβρ. κοενίμ) που υπηρετούσαν έφταναν τις 20.000, νεώτεροι όμως ερευνητές θεωρούν τον αριθμό αυτόν υπερβολικό. Κατά τον Jeremias [Αγουρ.Ιστ. σ.310] υπηρετούσαν 7200 ιερείς και 9600 λευίτες. Επι κεφαλής των ιερέων και λευιτών ήταν ο Αρχιερέας (Κοέν α Γκαντόλ). Οι ιερείς, που μετά την καταστροφή του Ναού εξαφανίζονται, δεν πρέπει να συγχέονται με τους ραββίνους (δασκάλους), που αποχτούν κυρίαρχο ρόλο όσο μεγαλώνει η σημασία και ο ρόλος της Συναγωγής, κυρίως μετά την  καταστροφή του Ναού.
  5. Ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι ο Ζαχαρίας, ο πατέρας του Ιωάννη, είναι ο γιος του Βαραχίου, αυτός που αναφέρεται στο κατά Ματθαίο [κγ’ 35] και κατά Λουκά [ια’ 51] ότι σκοτώθηκε μεταξύ Ναού και θυσιαστηρίου, από ανθρώπους του ιερατείου. Ορισμένοι όμως αλλοι τον ταυτίζουν με τον Ζαχαρία τον γιο του Βαρείς, τον οποίον αναφερει ο Ιώσηπος [Ι.Π. 4 335.2] ότι σκοτώθηκε από τους Ζηλωτές μεταξύ Ναού και θυσιαστηρίου επίσης, αλλά κατά τον ιουδαΪκό πόλεμο, το 66 της χρονολογίας μας. Αν αυτό ευσταθεί, τότε δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα για το πότε γράφηκαν το 1ο και 3ο Ευαγγέλια.
  6. Λουκ. α’ 5.

36.Λουκ. α’12-18

  1. Λουκ. α’ 22-25
  2. Λουκ. α’ 25
  3. Λουκ. α’ 57-62. Ιωάννης από το εβραϊκό Γιοχανάαν=Ελεήμων ο Θεός
  4. Λουκ. α’ 64-66
  5. Λουκ. α’ 67-79
  6. Πρωτοευαγγέλιο Ιακώβου α’ 1
  7. Πρωτοευαγγέλιο Ιακώβου α’ 1
  8. Πρωτοευαγγέλιο Ιακώβου α’ 17
  9. Ο ιερέας Ιωσήφ, γιος του Ηλί [Λουκ.γ’23] είναι άσχετος με τον άσημο ξυλουργό της Καπερναούμ, αλλά και με τον πλούσιο και βασιλικής καταγωγής Ιωσήφ, το γιο του Ιακώβ, [Ματθ. α’16], που όπως θα ιστορήσω στα επόμενα, περιέθαλψε τη χήρα του  Ιούδα του Γαυλωνίτη.
  10. Πρωτοευαγγέλιο Ιακώβου α’ 19
  11. Πρωτοευαγγέλιο Ιακώβου α’ 23
  12. O Κέλσος [σ.32] αναφέρει ότι οι Ιουδαίοι πίστευαν ότι η Μαριάμ έμεινε έγκυος από κάποιο στρατιώτη που λεγόταν Πάνθηρας. Στα ταλμουδικά κείμενα Τοσεφτά και Μπαράιτας υιοθετείται η εκδοχή αυτή και ο Ιησούς ονομάζεται Γεσου μπεν Παντέιρα. Ο Ωριγένης την αντικρούει και θεωρεί πως πρόκειται για παρανόηση, η οποία προέκυψε από το παρωνύμιο «Πάνθηρας» που είχε ο πατέρας του Ιωσήφ, άποψη που δέχεται και ο Επιφάνειος.
  13. Η βαρύτητα της μοιχείας ήταν συνάρτηση του τόπου που τελέστηκε. Εάν έγινε στο ύπαιθρο υπήρχαν ελαφρυντικά για τη γυναίκα ενώ εάν έγινε σε κλειστό χώρο δεν υπήρχε καμμία συγγνώμη. Τις μοιχαλίδες τιμωρούσαν πάντοτε με λιθοβολισμό [Δευτερονομιο ΚΒ’ 21], ενώ τους μοιχούς σε πολύ λίγες περιπτώσεις. (Περισσότερα στον Ροπς σ. 146).
  14. Πρωτοευαγγέλιο Ιακώβου α’ 29
  15. Η δοκιμασία του πικρού νερού (το Πρωτοευαγγέλιο [α’34] το ονομάζει ύδωρ ελέγξεως) καθιερώθηκε από πολύ παλιά [Αριθμ. Ε’ 11-31] και αποτελεί μία από τις άφθονες θεοδικίες που συναντάμε στην ιουδαϊκή δικαιοσύνη. Κατά το Πρωτοευαγγέλιο την υπέστη και η Μαριάμ.
  16. Πρωτοευαγγέλιο Ιακώβου α’34 και Ματθ. α’ 22-25
  17. Λουκ. α’ 39
  18. Λουκ. α’ 46-55
  19. Ματθ. β’ 1. Ο Ηρώδης βασίλεψε 33 χρόνια ως το έτος 4 πριν από τη χρονολογία μας. Αρα ο Ιησούς γεννήθηκε το έτος 6 πριν από τη χρονολογία μας. Ηταν 6 μήνες νεώτερος από τον Ιωάννη.
  20. Αυτός ο Ιησούς και ο Ιωάννης γεννήθηκαν ενώ ακόμα ζούσε ο βασιλιάς Ηρώδης, (δηλαδή πριν από το 4 πριν τη χρονολογία μας). Κατά τους υπολογισμούς του Κέπλερ το 6-7 πριν από τη χρονολογία μας. έγινε σύνοδος των πλανητών Αρη, Δία και Αφροδίτης, με αποτέλεσμα ένα λαμπρό φωτεινό σώμα να καταυγάζει επί πολλές νύχτες το ανατολικό τμήμα του ουρανού, προς τον αστερισμό των ιχθύων. Είναι λοιπόν λογικό να υποθέσουμε ότι τα δύο ξαδέλφια γεννήθηκαν το 6 πριν από τη χρονολογία μας.
  21. Λουκ. β’ 21-24
  22. Λουκ. β’ 21-24
  23. Λουκ. β’ 25-32
  24. Η ορεινή Ιουδαία αναφέρεται ως ο τόπος όπου κατοικούσαν οι οικογένειες του Ζαχαρία και του Ιωσήφ. Είναι η περιοχή με σχετικά ψηλούς λόφους που βρίσκεται στα ΝΔ των Ιεροσολύμων πριν από την έρημο της Ιουδαίας.
  25. Λουκ. β’ 40

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΜΗΣΕΙΣ

Αγουρ. Ιστ.       Σάββα Αγουρίδη: Ιστορία των χρόνων της Καινής Διαθήκης

Αγουρ. Εισ.      Σάββα Αγουρίδη: Εισαγωγή εις την  Καινήν Διαθήκην

Α’ Θεσαλ.         Προς Θεσσαλονικείς Α’ Επιστολή Παύλου

Α’ Κορινθ.         Προς Κορινθίους Α’ Επιστολή Παύλου

Αποκαλ            Αποκάλυψη

Bruce                F.F. Bruce: Τα κείμενα της Καινής Διαθήκης

Β’ Θεσαλ.         Προς Θεσσαλονικείς Β’ Επιστολή Παύλου

Β’ Κορινθ.        Προς Κορινθίους Β’ Επιστολή Παύλου

Γαλατ               Προς Γαλάτας Επιστολή Παύλου

Δαν.                Δανιήλ

Δευτερ.           Δευτερονόμιο

Dodds             E.R. Dodds: Εθνικοί και Χριστιανοί σε μια εποχή αγωνίας

Εβρ.                Προς Εβραίους Επιστολή Παύλου

Εσδρ.              Εσδρας

Ευσ. Ε.Ι.          Ευσεβίου:  Εκκλησιαστική Ιστορία

Εφεσ               Προς Εφεσίους Επιστολή Παύλου

GEMSC          G.E.M. St Croix:  Ο ταξικός αγώνας στον αρχαίο ελληνικό κόσμο

Ιωαν.               Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο

Ιώσ.Ι.Α.           Φλαβίου Ιωσήπου: Ιουδαϊκή Αρχαιολογία

Ιωσ.Ι.Π.           Φλαβίου Ιωσήπου: Ιουδαϊκός Πόλεμος

Ιωσ.κ.Απ.        Φλαβίου Ιωσήπου: Κατ’ Απίωνος

Ιωσ.Βίος          Φλαβίου Ιωσήπου: Βίος

Κελσ.               Κέλσου: Αληθής Λόγος

Κολοσ              Προς Κολοσσαείς Επιστολή Παύλου

Κυρτ. Επικρ.    Δημ. Κυρτάτα: Επίκρισις

Κυρτ. Αποκ.     Δημ. Κυρτάτα: Η Αποκάλυψη του Ιωάννη και οι 7Εκκλησίες                          

                        της Μικρασίας

Λουκ                Κατά Λουκάν Ευαγγέλιο

Μαρκ               Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο

Ματθ               Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο

Μουστ.            Γ. Μουστάκη:  Οι πέντε μεγαλύτερες  θρησκείες της Ανθρωπότητας

Ντυράν            Γουιλ Ντυράν: Πακόσμιος Ιστορία του Πολιτισμού

Πραξ                Πράξεις των Αποστόλων

Ροπς                Ντάνιελ Ροπς:  Η καθημερινή ζωή στην Παλαιστίνη, στους χρόνους του Ιησού

Ρωμ.                Προς Ρωμαίους Επιστολή Παύλου

Sanders           E.P. Sanders: Το ιστορικό πρόσωπο του Ιησού

Σουητ.              Σουητώνιος: Βίοι των Καισάρων

Τιμοθ. Α’          Προς Τιμοθεον Α’ Επιστολή Παύλου

Τιμοθ. Β’          Προς Τιμόθεον Β’ Επιστολή Παύλου

Τιτ.                   Προς Τίτον Επιστολή Παύλου

TLG                 Thesaurus Linguae Graecae

ΦΕ                   Το κατά Φίλιππον Ευαγγέλιο

Φιλημ.              Προς Φιλήμονα Επιστολή Παύλου

Φιλοστρ.          Φιλοστράτου: Τα ες τον Τυανέα Απολλώνιον

Φιλιππησ.         Προς Φιλιππησίους Επιστολή Παύλου

Φουγ.               Μεθοδίου Φούγια: Η ελληνιστική ιουδαϊκή παράδοση

Ψαλμ.               Ψαλμοί

88 Σχόλια προς “Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 2”

  1. Ωραίο!!!
    Μπεκόρ ο πρωτότοκος, εξ ου και ο καημένος ο Μποχώρης.

  2. nikiplos said

    Φυσικά κανένας από τους ανθρώπους, τη ζωή των οποίων πρόκειται να αφηγηθώ, δεν μπορούσε να υποπτευθεί κάν το ρόλο που θα έπαιζε σ’ αυτές τις μεταβολές. Όσο ζούσανε, παρά τη δύναμη των ιδεών τους και τη γοητεία της προσωπικότητάς τους έμειναν γνωστοί σε ένα μικρό κύκλο ανθρώπων και για τις αρχές της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ή τους επίσημους ιστορικούς της ήταν ασήμαντοι ή και ανύπαρκτοι

    Ακριβώς όπως τα λέει ο Ταλέμπ και οι σύγχρονοι μεγάλοι μαθηματικοί, τα περιέγραψε ωραιότερα ο Δημ. Σαραντάκος πριν πολλά χρόνια. Ακριβώς έτσι είναι!

  3. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Ώστε από εκεί ο Μποχώρης;

    2 Τον Ταλέμπ τον παρακολουθώ στο Τουίτερ.

  4. Χαρούλα said

    Καλημέρα! Θα διαβάσω αργότερα. Προς το παρόν
    Χρόνια πολλά, καλά, αιρετικά στον Λάμπρο! Καλές πτώσεις, βουτιές, απολαύσεις! Από τον Έβρο με αγάπη

  5. leonicos said

    Λεώνικος
    Εντάξει, δεν μαλώσαμε για τα πολιτικά, δεν μαλώσαμε για τα ποδοσφαιρικά, δεν θα μαλώσουμε για τα θρησκευτικά.

    Επομένως δεν θα συζητήσω κατά πόσο ο συγγραφέας γνωρίζει τόσο καλά αυτό που δεν είναι γραμμένο, ενώ απορρίπτει υτό που καλώς ή κακώς είναι γραμμένο.

    Άλλωστε, ό,τι και να πούμε, ο καθένας θα διατηρήσει τις πεποιθήσεις του.

    Αλλά διακρίνω μια υποφώσκουσα ειρωνεία και συνεχίζοντας όσα είπα προ ημερών για το Σαρλί Εμπντό

    δεν θεωρώ εξυπνάδα να τα βάζεις μ’ εκείνους που δεν μπορούν ν’ αμυνθούν.

    Κάθε μέρα συναστρεφόμαστε με ανθρώπους που δεν έχουν τις ίδιες απόψεις μ’ εμάς.

    π.χ. Εγώ και ο Τζι είμαστε φίλοι, ακόμα και όταν παίζει η υπέροχη νικηφόρα ΑΕΚ μου με τον αηδιαστικό χασούρη ΠΑΟΚ του. Η φιλία δεν χαλάει.

    Επίσης κάθε μέρα συναστρεφόμαστε με ανθρώπους που κρίνουν και επικρίνουν τις απόψεις μας ως αβάσιμες κλπ. Το τι θεωρεί καθένας βάση για το τι πιστεύει, είναι ασφαλώς ζήτημα επιλογής.

    Όμως η ειρωνεία, και μάλιστα η συγκεκαλυμμένη ειρωνεία, δεν επιδέχεται απάντηση

    κι αυτό το βρίσκω άδικο που λέει κάποιο τραγούδι

    Εγώ το βρίσκω και όχι αξιοπρεπές. Είναι κάτι που δεν περιμένεις από τον καλό συνομιλητή σου

  6. leonicos said

    Εξυπακούεται ότι το άρρητο σχολιό μου

    είναι πολύ αξύτεο του ρητου και γραμμένου.

    Θεωρώ το ιστολόγιο σπίτι μου

    και δεν θα το χαλάσω τώρα.

  7. leonicos said

    3 Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    Ποτέ άλλοτε δεν έχεις βγει στο 3

    γιατι πιθανώς δεν θα πει ‘ευχαριστώ’ για όλα τα σχόλια

  8. Ανδρέας Τ said

    Καλημέρα κι ευχαριστώ. Περιμένω τη συνέχεια.

  9. Νέο Kid said

    Jesus son of panther 🐆??
    https://en.wikipedia.org/wiki/Tiberius_Julius_Abdes_Pantera

  10. spiridione said

    1. Από την ίδια ρίζα και ο μπακούρης, έτσι;

  11. ΓΤ said

    Όχι πως καίγομαι, αλλά σε ποια σελίδα μάς πηγαίνει η παραπομπή 14;

  12. sarant said

    11 Ωχ, σ. 122, θα το προσθέσω

    Και χρόνια πολλά στον Λάμπρο!

  13. Pedis said

    Δυστυχώς, όλοι οι αυτόπτες και αυτήκοες μάρτυρες των γεγονότων που θα αφηγηθώ, είχαν προ πολλού πεθάνει, όταν για πρώτη φορά έγινε η καταγραφή των πράξεων και της διδασκαλίας των θαυμαστών εκείνων προσώπων. Έτσι ότι κατεγράφη βασίστηκε σε όσα, ελλειπή και αντιφατικά, κράτησαν στη μνήμη τους τα παιδιά και τα εγγόνια των αυτοπτών μαρτύρων1. Και όχι μόνον αυτό. Τελικά η καταγραφή τους στα αρχαία βιβλία έγινε σε άλλη γλώσσα, στα ελληνικά2 και σε άλλους τόπους μακρινούς, στη Ρώμη, στην Αντιόχεια, στην Έφεσο και στην Κόρινθο3 , γιατί στο μεταξύ, στη χώρα όπου διαδραματίστηκαν τα αξιομνημόνευτα αυτά γεγονότα, όπου ακούστηκε το κήρυγμα και διαδόθηκαν οι ιδέες των υπέροχων αυτών ανθρώπων, συνέβησαν στάσεις, εξεγέρσεις και πόλεμοι αιματηροί, χιλιάδες άνθρωποι χάθηκαν, αρχεία και βιβλιοθήκες καταστράφηκαν και σε πολλές πόλεις δεν έμεινε λίθος επί λίθου4 .

    Δηλαδή high risk για RIRO, άσε που δίνεται η ευκαιρία να την πέσουν όλοι οι βλαμένοι με κατάληξη εκείνο που λέει ο Μέρφυ στο σχετικο ρητό …

  14. 10 Δεν ξέρω. Δεν βγαίνει απ’ τον μπεκιάρη; (τουρκ. bekâr)

  15. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    10, 14

    εδώ https://www.slang.gr/definition/9160-mpakouri ο κατά τεκμήριο σοβαρός λημματογράφος μιλάει για παράλληλη χρήση του μπεκιάρη και του μπακουριού από Πολίτες, πιθανολογώντας και αυτός την προέλευση από το bekâr.

  16. spiridione said

    14. 15. Το αραβικό bikr βλέπω στο βικιλεξικό, συγγενές του εβραικού. Ο Νισανιάν λέει και το bekâr και το bakir, όχι ο χαλκός, ο παρθένα/παρθένος από το αραβικό προέρχονται.
    https://en.wiktionary.org/wiki/%D8%A8%D9%83%D8%B1#Noun

  17. ΓΤ said

    (Νίκο, περιμένω έγκριση στα υποκοριστικά…)

  18. Το πρόβλημα με τον παρθένο είναι το εξής: αν ήταν bakır (ο χαλκός) θα δικαιολογούνταν η απόδοση μπακούρης, μιας και το ı φέρνει λίγο και σε ου (αν και μπακίρι λέμε το χάλκινο σκεύος). Είναι όμως bakir που θα έδινε μπακίρης, πάει και τελείωσε. Υπάρχει βέβαια και η λέξη bakur που σημαίνει όμως τα κερασφόρα βοοειδή, κάπως άσχετο.

  19. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    18 Εντελώς άσχετο το τελευταίο, ο μπακούρης ντε φάκτο αποφεύγει τα κέρατα.

  20. sarant said

    14 Μάλλον, μπεκιάρης ίδιο με μπακούρης

    17 Οκ

  21. gpoint said

    Θεωρώ τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του καθενός προσωπική του υπόθεση και αισθάνομαι ενόχληση όταν προσπαθούν να «αποδείξουν» την ορθότητα της επιλογής τους ή προσηλυτίζουν. Σαν άθεος βεριταμπλ προτιμώ τους δηλωμένους πιστούς από αυτούς που πιστεύουν σε ή δεν αποκλείουν «κάποια ανώτερη δύναμη», μου θυμίζουν κοριτσάκια που γράφουν σε λευκώματα στα πάρτυ ή ανοργσμικές-ους που συζητάνε γι αυτήν στα μπαρ με το ποτήρι στο χέρι. Χρόνια πολλά στον Λάμπρο.
    Ούτε με την ιστορία τα πάω καλά και το παρόν διήγημα το βλέπω σαν μια διασκεδαστική περιγραφή, γιατί στα σοβαρά το ξεσκάλισμα των γενεολογιών είναι ανήθικο πράγμα συμφωνα με τις αρχές της Μαχαμπαράτα.
    Ο Λεώνικος αν δεν είχε γεννηθεί στις Κουκουβάουνες θα ήταν ένας τέλειος ΠΑΟΚτσής αλλά έδειξε μια γεωγραφική προτίμηση στα οπαδικά ενω εγώ την ξεπέρασα με την ενηληκίωσή μου. Δεν πειράζει, φίλος είναι, τον αγαπάω και του συγχωρώ αυτό το ελάττωμα.

  22. ΓΤ said

    @20β

    ευχαριστώ

  23. ΓΤ said

    (Ούτε να μιλήσω με τον Γς δεν μπορώ. Είμεθα πάλι στον τάκο της έγκρισης στα υποκοριστικά.)

  24. Χαρούλα said

    Νομίζω ότι μπακούρη/ι λέμε όποιον είναι χωρίς σύντροφο, ενώ μπεκιάρη λέμε όποιον ζεί μονος. Ο μπεκιάρης-σσα μπορεί να είναι και παντρεμένος-η, αλλά για επαγγελματικούς λόγους πχ, να ζει σε άλλο τόπο μόνος-η.

  25. sarant said

    23 Κάτι κάνεις σήμερα και σε πιάνει η μαρμάγκα.

  26. Theo said

    Νικοκύρη, μαρμάγκα στα υποκοριστικά 😦

  27. Αγγελος said

    H πρώτη παράγραφος είναι κλεμμένη από την αρχή του κατά Λουκάν 🙂

  28. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Όπως φαίνεται οι μαθητές του Ιησού, ειδικότερα, δεν έγραψαν απολύτως τίποτα. η δράση τιου ιδρυτή της θρησκείας τους.
    μάλλον «για τη δράση του ιδρυτή…»

    Χρόνια πολλά Μπρουκ! Και στα 152 με καλό! 🙂
    Πάντα χαρούμενος.

    24 Ναι, έτσι!
    .Ενας μπακούρης μπορεί να είναι καμιά φορά και μπεκιάρης (πχ σ΄αλλο χωριό), αλλά ένας μπεκιάρης, δεν είναι οπωσδήποτε μπακούρης

  29. geobartz said

    # «Nῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, δέσποτα, κατὰ τὸ ῥῆμά σου ἐν εἰρήνῃ, ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου, ὃ ἡτοίμασας κατὰ πρόσωπον πάντων…»
    Αυτή τη φράση διάβαζε κάθε χρόνο, στη γιορτή της Υπαπαντής, ένας γνωστός μου ψάλτας (σημειώνω τον δωρισμό στη Μακεδονική μας γλώσσα). Τη διάβαζε εντελώς μηχανικά, χωρίς να καταλαβαίνει τίποτα. Ώσπου, μια μέρα Υπαπαντής κατανόησε ότι αυτό που διάβαζε σημαίνει: «Τώρα που αξιώθηκα να το δω κι αυτό ας πεθάνω, γιατί αυτό το παιδάκι θα γίνει μεγάλος άνθρωπος και θα έχει το χάρισμα από το Θεό, να σώσει το λαό του Ισραήλ», όπως μεταφράζει ο πατήρ Σαραντάκος.
    Και, αποτέλεσμα αυτής της κατανόησης ήταν να γίνει Μάρτυρας του Ιεχωβά! Διότι συνέβη την προηγούμενη βραδιά να τον έχουν επισκεφτεί προσηλυτιστές «Γιαχωβάδες», με τους οποίους είχε συνομιλίες θρησκευτικού περιεχομένου. Και ο φίλος μου ο ψάλτας θεώρησε ότι εγένετο θείο θαύμα!

    # Τώρα, επί του μυθιστορήματος: Στην πραγματική επιστήμη, την οποία φαίνεται ότι καλλιεργούσε ο πατήρ Σαραντάκος, συμβαίνει το εξής απλό: Όταν σε έναν συλλογισμό έχουμε δυο ή περισσότερα άστοχα «αν» (υποθέσεις), οδηγούμαστε σε τραγέλαφους. Όσοι έχουν κάποια γεύση από μαθηματικά, γνωρίζουν πού μπορεί να μας οδηγήσει ένας συλλογισμός όταν έστω και ένα «αν» είναι αβάσιμο!

    # Και πάλι επί του μυθιστορήματος: Η αξία της χριστιανικής πίστης δεν έγκειται στο πως γεννήθηκε ο Χριστός και η Παναγία, ή στα θαύματα κλπ, αλλά τι πράγματι διδάσκει.

  30. sarant said

    27 Ακριβώς!

  31. Παναγιώτης Κ. said

    Για ποιο πράγμα στέλνουμε ευχές στον Λάμπρο;

  32. Γιάννης Κουβάτσος said

    Να ρωτήσω κάτι δασκαλίστικο; Αυτήκοες μάρτυρες; Όχι αυτήκοοι;

  33. leonicos said

    21
    Ο Λεώνικος αν δεν είχε γεννηθεί στις Κουκουβάουνες θα ήταν ένας τέλειος ΠΑΟΚτσής αλλά έδειξε μια γεωγραφική προτίμηση στα οπαδικά ενω εγώ την ξεπέρασα με την ενηληκίωσή μου. Δεν πειράζει, φίλος είναι, τον αγαπάω και του συγχωρώ αυτό το ελάττωμα

    Δεν γεννήθηκα στις Κουκουβόυνες. Στο Έλενας γεννήθηκα.
    Έζησα στις Κουκουβάουνες τα χρόνια της ποδοσφαιρικής μου διαμόρφωσης. 6-10, γιατι μετά ούτε που ξανάκουσα για ποδόσφαιρο εκτος απο καποτε σε μια παρέα τη δεκαετία του 80 που πήρε το παγκόσμιο η Ουρουγουαη και άλλη μια φορά που νίκησε η Ελλάδα το ελευταίο δευτερόλεπτο, και πήρε το Πανευρωπαϊκό, νομίζω πιο πρόσφατα.

    Αλλά στη Θεσσαλονικη όταν πήγα, φωτογραφηθηκα μπροστά στο κιόσκι του ΠΑΟΚ, σου έδειξα τη φωτογραφια

    ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΔΕΙΞΕΣ ΤΗΝ ΠΑΡΑΜΙΚΤΡΗ ΣΥΓΚΙΝΗΣΗ

    Είσαι και αχάριστος

    Σε μια φιλική αντιπαράθεση τον πρώτο λόγο έχε το ήθος
    δεύτερο το ύφος
    τρίτο το περιεχόμενο

  34. Γιάννης Κουβάτσος said

    Εγώ πάντως δεν διέκρινα πουθενά ειρωνεία εις βάρος κάποιου που δεν μπορεί να αμυνθεί.

  35. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η Αργεντινή πήρε το παγκόσμιο, το 1986, όχι η Ουρουγουάη. ☺

  36. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το ανάγνωσμα μου άρεσε πάρα πάρα πολύ. Γοητευτική αφήγηση και οι παραπομπές στις γραφές, δείχνουν τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετώπισε το βαρύ του θέμα, ο συγγραφέας.
    Δεν έχω θεοτικές ανησυχίες κι έτσι το απόλαυσα απόλυτα χωρίς καχυποψίες. Πολύ ωραία η αίσθηση να ξαναθυμάμαι μερικά καταχωνιασμένα τοπικοϊστορικά της εποχής του Χριστού. Η περιγραφή με αυτόν τον τρόπο μού ταιριάζει απόλυτα.
    Ήμουν μεγάλη,προς τις τελευταίες τάξεις του γυμνασίου/λυκείου όταν σε μια παρέα, ένας μεταξύ των μεγάλων/ μεσήλικων συνδαιτυμόνων (καλλιτεχνική παρέα κιόλας) πείραξε τον διπλανό του ανάλαφρα (σε στυλ «κι εσείς σκοτώνετε τους μαύρους») «γιατί σταυρώσατε ρε το Μεσσία» κι αυτός «απάντησε» πως «δικός μας ήταν, ό,τι θέλαμε τον κάναμ娻. (Συζητούσαν για μια παραγωγή που όλα φαινόταν ευνοϊκά και την τελευταία στιγμή αναβλήθηκε γι΄αργότερα η απόφαση από κάποιο κρατικό φορέα και δεν έβρισκαν το λόγο,οπότε κάνανε πλάκα ότι έφταιγε τάχα που ήταν Εβραίος ένας από τους συντελεστές).
    Τότε συνειδητοποίησα ότι ο Χριστός μας, των Χριστιανών, επίσης Εβραίος ήταν (Λες και μ΄ένοιαζε ή άλλαξε κάτι, αλλά όταν λέγαμε στα «Πάθη του Χριστού «Σήμερο έβαλαν βουλή οι άνομοι Εβραίοι», οι ουσία ήταν στο άνομοι)

  37. […] Από την προπερασμένη Τρίτη άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, “Οι εσταυρωμένοι σωτήρες”. Την προηγούμενη φορά είδαμε τον πρόλογο και σήμερα ξεκινάμε με το καθαυτό μυθιστόρημα, το 1ο κεφάλαιο. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές. Αν βρίσκετε ότι είναι πολύ μεγάλη η συνέχεια,… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2020/09/29/swtires-2/ […]

  38. sarant said

    32 Αυτήκοοι. Έλξη απο τους αυτόπτες.

  39. Nestanaios said

    35.
    Το 1986 δεν το πήρε ούτε η Αργεντινή ούτε η Ουρουγουάη. Το πήρε ο Μαραδόνα.

  40. kpitsonis said

    Η γραφή του πατρός Σαραντάκου είναι λιτή κι απέριτη , απλοϊκή θα έλεγα . Θυμίζει τη Μικρή ιστορία του κόσμου του Ernst Gombrich .

  41. Αγγελος said

    Δεν είναι βέβαια εύκολο να έρθουμε στη θέση του αγράμματου, αλλά πόσο δύσκολο είναι να μαντέψεις τι θα πει «Nῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, δέσποτα, κατὰ τὸ ῥῆμά σου ἐν εἰρήνῃ, ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου»; Δεν λέμε βέβαια πια ‘νυν’, αλλά άμα είσαι ψάλτης, είναι δυνατό να μην ξέρεις, να μην έχεις αναλογιστεί ποτέ τι θα πει «νυν και αεί»; Το ‘ρήμα’, εντάξει, δεν μαντεύεις με τίποτα ότι θα πει «κουβέντα», αλλά όλες οι άλλες λέξεις, κι αν δεν λέγονται («σωτήριον»), καταλαβαίνονται! Δεν είναι ούτε Όμηρος, ούτε και «μολών λαβέ», που πράγματι ηχεί… περσικό σήμερα!
    Μάλλον ο άνθρωπος ήταν, για δικούς του λόγους, έτοιμος να μεταπέσει στην αίρεση 🙂 των ΜτΙ. Εδώ κοτζάμ Λεώνικος, άνθρωπος και μορφωμένος και μυαλωμένος…

  42. Georgios Bartzoudis said

    Με το συμπάθιο «Άγγελος» (σχ. 41) αλλά δεν έχεις χαμπάρι από «αγράμματο» της εποχής του 1950. Θα σου πω μάλιστα ότι τω καιρώ εκείνω οι ψαλτάδες θεωρούνταν από τους γραμματιζούμενους. Υπήρχε δηλαδή και πλήρες σκοτάδι. Τότε όμως όλοι ήταν ξεφτέρια στη χρήση όπλων κλπ. Με… αντιλαβού;;;

  43. Nestanaios said

    31.
    Εγώ ξέρω αλλά δε θα το αποκαλύψω.

  44. dryhammer said

    41. Προς επιβεβαίωση του κ. Μπαρτζούδη (42)
    αντιγράφω από εδώ
    https://www.athenssocialatlas.gr/%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF/%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CE%BA%CF%80%CE%B1%CE%AF%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF%83%CE%B7/

    Η Ελλάδα της δεκαετίας του 1950 είναι σε μεγάλο βαθμό αγράμματη κοινωνία. Σύμφωνα με την Απογραφή του 1961, από τα κοντά εφτά εκατομμύρια πολίτες άνω των 10 ετών μόνο 1,9% έχει δίπλωμα ανώτατης εκπαίδευσης και 7,5% απολυτήριο εξατάξιου γυμνασίου. Δηλαδή λιγότερο από 10% του ολικού πληθυσμού (3,8% του συνόλου των γυναικών) είναι μορφωμένο. Απολυτήριο του «υποχρεωτικού» εξάχρονου δημοτικού σχολείου έχει 43,4%. Ο άλλος μισός πληθυσμός της χώρας άνω των 10 ετών είναι λίγο-πολύ αναλφάβητος, καθώς 47% ανήκει στην κατηγορία «Δεν ετελείωσαν το δημοτικόν», ενώ το ένα τρίτο από αυτούς τους πολίτες στην κατηγορία «αγράμματος».

  45. sarant said

    44 Φοβερα νούμερα αν το καλοσκεφτείς.

  46. gpoint said

    # 31, 43

    saper vorreste … lo sa, ma non dira…

  47. dryhammer said

    44. συνέχεια.
    Κι αν μιλήσουμε για διαφορές στον αλφαβητισμό μεταξύ «αστικών και ημιαστικών κέντρων» σε σύγκριση με την «ύπαιθρο» …άστα και γ… τα.

  48. 36 Δεν είχες διαβάσει τον Τρελαντώνη 🙂

  49. atheofobos said

    Όπως φαίνεται οι μαθητές του Ιησού, ειδικότερα, δεν έγραψαν απολύτως τίποτα. η δράση τιου ιδρυτή της θρησκείας τους.

    Στο σχόλιο 1 προφανώς στην αντιγραφή κακοποιήθηκε η φράση –για την δράση του-

    Ιδιαίτερα ενδιαφέρον κείμενο, ιδίως για άτομα σαν και μένα που δεν έχουμε ιδιαίτερες γνώσεις στα θρησκευτικά θέματα.

  50. Αγγελος said

    Όχι, όντως δεν έχω χαμπάρι από «αγράμματο» της εποχής του 1950. Αλλά οι ψαλτάδες εξ ορισμού αναλφάβητοι τουλάχιστον δεν πρέπει να ήταν. Ένιωθαν άραγε παρόλ’αυτά ότι αυτά που διάβαζαν ήταν ένα είδος μαγικά λόγια, που δεν ήταν ανάγκη να προσπαθούν να τα καταλάβουν; Θα μου πεις, «σκύλα Βαβυλών» — αλλά αυτό είναι λόγϊα ποίηση, δεν είναι η συγκριτικά απλή γλώσσα του Ευαγγελίου!

  51. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Ενδιαφέρουσα φαίνεται η προσέγγιση του Δημ. Σαραντάκου, κυρίως –κτγμ- για τα ιστορικά ή «ιστορικά» στοιχεία που παραθέτει συν τον γλαφυρό και άνετο τρόπο/γράψιμο που το κάνει. Το «ιστορικά» το βάζω γιατί, παρά το ότι ο συγγραφέας στον Πρόλογο έγραψε «Βεβαιώνω πάντως τους αναγνώστες μου ότι κάθε παράγραφος, αν όχι κάθε γραμμή, των όσων γράφω, στηρίζεται σε συγκεκριμένες πηγές…», υπάρχει το τεράστιο θέμα της αξιοπιστίας των πηγών!

    Απορία: Η υπογεγραμμένη στο (δις) ΜΕΤΡΑι του αποσπάσματος/αποφθέγματος που αποδίδεται στον Ηράκλειτο είναι σωστή; γιατί μπήκε; μήπως είναι «μέτρα»; ή «μέτρῳ»; πώς είναι η ακριβής απόδοση του τέλους της φράσης αυτής;
    [Το έψαξα λίγο, αλλά δεν έβγαλα καθαρό συμπέρασμα…]

  52. sarant said

    49 Καλά που το είδες, κάτι έγινε και μπλέχτηκε. Το διόρθωσα.

    Η σωστή υποσημ. 1 είναι:

    Σχετικά με το πότε γράφηκαν τα Ευαγγέλια οι ειδικοί δεν συμφωνούν. Η επικρατούσα άποψη είναι ότι γράφηκαν μετά από ορισμένες επιστολές του Παύλου και τις Πράξεις, ενδεχομένως δε μετά και την Αποκάλυψη. Όπως φαίνεται οι μαθητές του Ιησού, ειδικότερα, δεν έγραψαν απολύτως τίποτα. Αυτό τουλάχιστον ισχυρίζεται ο Κλήμης της Αλεξανδρείας {Προφητ. Εκλογαί 27 1-7].

  53. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Nῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, δέσποτα, κατὰ τὸ ῥῆμά σου ἐν εἰρήνῃ, ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου»
    Όχι, δεν νομίζω πως δύναται ένας άνθρωπος που έχει τελειώσει μερικές τάξεις του δημοτικού να ερμηνεύσει νοηματικά αυτήν ή παρόμοιες φράσεις. Σκόρπιες λέξεις ναι, αλλά το πλήρες νόημα ούτε κατά προσέγγιση.

  54. Αράουτ said

    Ο σχολιαστής Μίκιος (στο σχόλιο 51) καταπίνει την κάμηλον και διυλίζει τον κώνωπα: Τάχα προβληματίζεται για την υπογεγραμμένη στο «μέτρα» και δεν βλέπει πως όλο το θρυλικό ρητό του Ηρακλείτου (βλέπε εδώ https://tinyurl.com/y4xqm398 και εδώ http://interglacial.com/stuff/heracleitus/ ) που αναφέρει ο πατήρ Σαραντάκος είναι γεμάτο με ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΚΑ ΛΑΘΗ, αλλαγές λέξεων κλπ – κλπ.

    ΑΝΑΡΤΩ δίπλα – δίπλα την εκδοχή του αειμνήστου Δημήτρη Σαραντάκου και τί πραγματικά είπε ο Ηράκλειτος, για να αντιληφθούν όλοι το μέγεθος της αλλοιώσεως…

    Γεννώνται μιά σειρά από εύλογα ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ:

    1) Πού βρήκε ο αλησμόνητος πατήρ Σαραντάκος το αλλοιωμένο ρητό του Ηρακλείτου και πώς είναι δυνατόν να μάς λέει ότι το πήρε από το TLG;

    2) Γιατί ο γιός του συγγραφέως, αγαπητός μας κ. Νίκος Σαραντάκος, ενώ ψειρίζει τα πάντα και καταγράφει του κόσμου τα επουσιώδη λάθη στα Σαββατιάτικα μεζεδάκια του, δεν φρόντισε να ελέγξει το ρητό του Ηρακλείτου κατά την διόρθωση των χειρογράφων του βιβλίου;

    3) Πώς είναι δυνατόν στις 12,5 ώρες που το παρόν άρθρο βρίσκεται στον Ουρανό του Διαδικτύου να μήν έχει βρεθεί ένας χριστιανός να επισημάνει το λάθος που «βγάζει μάτι» για όσους έχουν διαβάσει στοιχειωδώς τον Ηράκλειτο;

    Ούτε κάν ο πολυδιαφημισμένος για την ελληνογνωσία του κ. Νεσταναίος, δεν βγήκε να επισημάνει την αλλοίωση του ρητού. Γιατί, άραγε;

  55. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    4 – Ευχαριστώ Χαρούλα νάσαι καλά, ειδικά φέτος τα είχα όλα αυτά σε μεγάλη ποσότητα κι είμαι γεμάτος (όχι πως είμαι άδειος ποτέ😊). Την υγειά μας νάχουμε και του χρόνου το καλοκαίρι, μετά από 18 χρόνια θα ανέβω στο Σοφικό, αν είναι θα κάνω μια στάση στην αγαπημένη μου Αλεξανδρούπολη κι ίσως γνωριστούμε κι από κοντά, είσαι αρκούντος «παλαβούτσικη» για τα μέτρα μου,😊 είσαι συντρόφισσα, είσαι ανοιχτόμυαλη κι από τις αξιοπρεπέστερες παρουσίες εδώ μέσα και θα χαρώ πολύ.

    Αυτό για σένα.

  56. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    12 – Ευχαριστώ Νίκο.

    21 – Ευχαριστώ φίλε μου Gee.

  57. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    28 – Eυχαριστώ θεοπάλαβο κρί κρί μου με το μαγικό μυαλό😊 νάσαι καλά.

    Αυτό το υπέροχο κομμάτι για σένα.

  58. Γιάννης Ιατρού said

    54β Το βάλαμε έτσι για να δούμε αν προσέχεις!

    55: …θα κάνω μια στάση στην αγαπημένη μου Αλεξανδρούπολη..
    Λοιπόν ρε συ, συμήθηκα κάτι διαλόγους που γίνονταν παλιά, περισσότερο το καλοκαίρι 🙂 🙂 🙂

    ….
    -Μπορεί να έρθουμε κι εμείς εκεί κοντά που θα είστε διακοπές, να τηλεφωνηθούμε
    -Θα λείπουμε

  59. sarant said

    51-54 Λάθος το έχει ο πατέρας μου. Και δεν παραπέμπει στο TLG για το συγκεκριμένο

  60. Χαρούλα said

    #58 μη με προδίδεις γιατρέ μου. Τι θα του πω, τώρα εγώ;;;;🤣😂😉
    ΛΑΜΠΡΟ κι εγώ ευχαριστώ! Θα σε περιμένω, φυσικά, και με χαρά.🥰

  61. Γιάννης Ιατρού said

    58Α Το κείμενο ίσως να υπάρχει σ΄αυτή τη μορφή σε παλιό σχολικό βιβλίο (με επιφύλαξη), έχω μια οθονιά από παλιά (2014), θα βρω από που προέρχεται αργότερα

  62. Γιάννης Ιατρού said

    60β «με χαρά» κοστίζει κάτι περισσότερο βέβαια 🙂 🙂

  63. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    45 – Αναλογικά, ως προς την σχέση μόρφωση αντίληψη, τα σημερινά, είναι τρομακτικά αν το καλοσκεφτείς, η κατάσταση είναι κατά πολύ χειρότερη από τότε γιατί τότε ήταν αμόρφωτοι, τώρα;

  64. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    62 – Εμείς είμαστε Εβρίτες κι όχι Πελοποννήσιοι, όταν λέμε με χαρά το εννοούμε, δεν μιλάμε εκ του διαδικτυακού ασφαλούς.😊

    Πολλά είπα, σας φιλώ και θα τα πούμε λίαν συντόμως.

  65. ΚΩΣΤΑΣ said

    Τώρα βρήκα χρόνο. Τρέχω αυτές τις μέρες, για δουλειές.

    Εν πρώτοις, το γνωστό γλαφυρό αφηγηματικό ύφος του αείμνηστου Δ. Σαραντάκου.

    Εν δευτέροις, 😜 οι τρεις εκδοχές του προσώπου του Χριστού ή τα τρία πρόσωπα που θα καταλήξουν (μελλοντικά) σε ένα.

    Εν τρίτοις, 😋 υπάρχει και τέταρτη εκδοχή, η δική μου.

    Ας γίνω πιο σαφής. Βρίσκομαι στην Ασπροβάλτα, θέλω να μετακινηθώ στο Σταυρό, αμάξι δεν έχω, χάνω και το λεωφορείο. Ωτοστόπ. Για «καλή» μου τύχη περνάει ένα φιατάκι και είναι μέσα μια γνωστή μου από τον εργασιακό μου χώρο. Είναι πολύ θρήσκα και διαμένει στη μονή κολογραιών η Λυδία. Με βλέπει, στρέφει το κεφάλι της αντίθετα, και το όχημα αναπτύσσει ταχύτητα, οδηγούσε άλλη. Για «κακή» μου τύχη περνάει ένα πανάθλιο ντάτσουν, «σίδερα, μέταλλα, οπωρνικά, ιχθείς» το οδηγεί ένας μαυροτσούκαλος, σταματάει με παίρνει, με κερνά και τσιγάρο.

    Κάποιες μέρες μετά, σε ομήγυρη που παρευρίσκετο και η ως άνω ειρημένη, με κάποια αφορμή, διατύπωσα τη θεωρία ότι η Παναγία ήταν παλλακίδα του Ηρώδη και έμεινε μαζί του έγκυος. Και για να μην κληρονομήσει ο νόθος γιος του τη βασιλεία, διέταξε τη σφαγή των νηπίων. Ναι, εγώ που δηλώνω χριστιανός, το ξεστόμισα αυτό. «Nῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, δέσποτα,…» Η συνέχεια, ποιος είδε τον Θεό και δεν φοβήθηκε, από την καθιαυτού εκπρόσωπο του Θεού.

    Αναρωτιέμαι, ποιος ο λόγος που ο Δ.Σ. καταπιάστηκε με τέτοιο θέμα; Μήπως του την έδωσε κι αυτουνού κάποιος θρησκόληπτος;

    *Νικοκύρη, τις σημειώσεις δεν τις διάβασα. Θέλω να έχω την αίσθηση ότι διαβάζω ένα διήγημα και όχι μια επιστημονική μελέτη. Απλά καταθέτω την δική μου άποψη. Ας πουν και οι άλλοι.

  66. ΚΩΣΤΑΣ said

    Γειά σου ρε δυσθεώρητε Λάμπρε, Μας έκλ… εψες πολύ καιρό. Πολλά και καλά χρόνια, ό,τι αγαπάς και να μας… γράφεις πιο συχνά. 😂

  67. 66 – Αμάν βρε Κώστα τι ώρα είναι αυτή, όλο καληνύχτα λέω κι όλο δεν βγαίνω.
    Ευχαριστώ πολύ φίλε για τις ευχές αλλά δεν θα σας γράφω πιο συχνά, μια χαρά είμαστε έτσι, βλέπεις, είμαι κατά της αντιπαράθεσης μια και δεν έχω κανέναν θυμό μέσα μου για κανέναν και για τίποτε.😂
    Ο θυμός δεν είναι λογική διανοητική λειτουργία αλλά συναισθηματική και είναι πάντα λάθος.😊

    Εσένα τώρα τι αν σε κεράσω, για να δούμε, μμμ αυτό καλό μου φαίνεται.😊

  68. sarant said

    61 Μηπως είναι από άλλο άρθρο του πατέρα μου;

  69. mitsos said

    Καλησπέρα
    Λάμπρο να τα εκατοστήσεις υγιής και δραστήριος.

    Για το σημερινό
    Γραφή εκπληκτική θέμα αδιάφορο και βαρετό.

    Ονειρεύομαι από νέος ένα κόσμο χωρίς παραμύθια για ψυχές και πνεύματα και κυρίως χωρίς ενοχές, αμαρτίες, αυτοκαθάρσεις και πνευματική δουλοπρέπεια. Ένα κόσμο χωρίς προφήτες, Σωτήρες και θρησκείες.

  70. Nestanaios said

    54.
    Εγώ δεν το διάβασα. Δεν ασχολήθηκα. Δεν ήθελα να ασχοληθώ επειδή δεν είναι γλωσσικό, ετυμολογικό. Δεν με ενδιαφέρει ο Ηράκλειτος. Δεν είμαι υλιστής.

    Εδώ είναι και εγώ διαφωνώ.

    «κόσμον τόνδε, τὸν αὐτὸν ἁπάντων, οὔτε τις θεῶν
    οὔτε ἀνθρώπων ἐποίησεν, ἀλλ’ ἦν ἀεὶ καὶ ἔστιν καὶ
    ἔσται πῦρ ἀείζωον, ἁπτόμενον μέτρα καὶ ἀποσβεννύ-
    μενον μέτρα.»

    Εσύ τι λες, ποιος πήρε το μουντιάλ του Μεξικού το 1986, η Αργεντινή, η Ουρουγουάη ή ο Μαραδόνα;

  71. leonicos said

    41 Άγγελος

    Μάλλον ο άνθρωπος ήταν, για δικούς του λόγους, έτοιμος να μεταπέσει στην αίρεση 🙂 των ΜτΙ. Εδώ κοτζάμ Λεώνικος, άνθρωπος και μορφωμένος και μυαλωμένος…

    Χαμογέλασα και χαμογελώ ακόμα με τον λεπτό τρόπο που μου την είπες
    Άλλωστε δεν κατάλαβα με μποιαν αφορμή ξεκ΄νησε το σχόλιό σου. Βαρέθηκα να ψάξω. Γραφε νούμερα, να ξέρουμε

    Όντως πιστεύω τον Θεό. Όσο για τους ΜτΙ είναι άλλη κουβέντα. Και άλλο ο Ιεχωβά και άλλο οι ΜτΙ. Αλλά ξέφυγα

    Το πρόβλημά μου δεν είναι να μου πεις ότι δεν πιστεύεις ό,τι πιστεύω, ούτε ότι πιστεύω λάθος.

    Εκείνο που θέλω να δείξω είναι ότι άλλο ‘κουβέντα στον αέρα’ και άλλο ‘επιχείρημα’.

    Δεν έχω επιχειρήματα να υποστηρίξω την άποψή μου για τον Θεό. Η οποία μπορεί να περνάει από πολλά κύματα ταυτόχρονα. Επομένως δεν ανοίγω σχετική συζήτηση, γιατί θα έδειχνα ότι δεν στηρίζομαι σε δεδομένα αλλά σε συναισθήματα και σε ιδιοσυγκρασικές πορείες. Όλα αυτά τα ξέρω και τα παραδέχομαι.

    Απλώς θέλω όταν μιλάω με κάποιον ή όταν καποιος μου λέει κάτι

    να τιμά εξίσου κι εμένα και το θέμα του.

  72. Γ.Κ. said

    Πολύ σωστός ο κ. Λεώνικος.

    Όταν προσπαθεί κάποιος να «εκλογικεύσει» τους συναισθηματισμούς του… καταλήγει να του φταίνε οι διαιτητές, οι παράγκες, η Μεγάλη Λευκή Αδελφότητα…

    Το χειρότερο είναι όταν τα μεταφέρει κανείς και σε πολιτική συζήτηση.

  73. gpoint said

    # 72

    Γαβροκάφρε, για λόγους επαγγελματικής διαστροφής θα σου απαντήσω σ’ αυτό που έγραψες εξ αιτίας της βεβαιότητάς σου, ολόιδια με του εκ γενετής τυφλού όταν περιγράφει το πράσινο χρώμα…
    Αν πιστεύεις πως οι προτιμήσεις σου έχουν συναισθηματική βάση και όχι λογική, απλά ζεις την ζωή σου σαν όνειρο και πολύ δύσκολα θα ξυπνήσεις, μετά το σημείο καμπής της ζωής σου (από τα 14 σου μέχρι τα 41 σου ). Φυσικά δεν είσαι μόνος, ομαδοποιείσαι αναγκαστικά και νομίζεις πως βρήκες το δίκιο σου στον περιορισμένο χώρο σου. Είσαι σαν τους ναρκομανείς, ευτυχής σ’ αυτήν την ακίνδυνη μαστούρα σου, λογικά έγινες γάβρος χωρίς να σ’ ενοχλεί.
    Ολες (σχεδόν) οι πουτάνες έχουν μια φωτογραφία του ΟΣΦΠ στον χώρο εργασίας τους, ανεβαίνει ο τζίρος τους μετά από «θρυλικές» επιτυχίες … είναι θέμα λογικής και όχι συναισθηματισμού.

  74. Γιάννης Ιατρού said

    καλημέρα,

    68: Όχι Νίκο, από αλλού είναι το απόκομμα, αλλά δεν αποκλείω ο συντάκτης του (πιθανώς εκπαιδευτικός ή μαθητής) να τό ΄χει πάρει από τον πατέρα σου, χωρίς να αναφέρει την πηγή.

  75. Γιάννης εμίρης said

    Καλημέρα σε όλους!
    Πολύ ενδιαφέρον διήγημα!
    Ειναι σαφώς ειρωνικό και φαίνεται η διάθεση του συγγραφέα να αμφισβήτησει τα πάντα, χρησιμοποιώντας ακομα και υποθέσεις (τα «αν» που γράφει και ο geobartz).

    Υπάρχει νοηματική διαφορά στο ρηθέν υπό του Ηρακλείτου, όπως αναφέρεται και στις δύο περιπτώσεις;

    Το όνομα Λυδία, δεν είναι ελληνικότατο; Πώς το χρησιμοποίησε ένας Ιουδαίος για την κόρη του;

    Αγράμματος και ψάλτης είναι σπάνιο. Η ψαλτική είναι μαγεία, εξαιτίας του πλούτου του περιεχομένου της και η ίδια μορφώνει. Βέβαια υπάρχουν και τα ανέκδοτα όπως αυτό: «Ο ανυψώσας το κέρας ημών…» – Δάσκαλε, για ποιόν ανιψιό σας μιλάει;

    @ΚΩΣΤΑΣ, νομίζω οτι οι σημειώσεις ειναι εξίσου σημαντικές! Εκεί βασίζει και ο συγγραφέας τις ειρωνείες του. Σε όλες τις προκλητικές δηλώσεις του βάζει και μια υποσημείωση.

  76. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

  77. sarant said

    75 Και άλλη εβραία Λυδια (αλλά ίσως προσύλητη) εμφανίζεται στην ΚΔ.

  78. Αγγελος said

    Kαι το όνομα Φίλιππος είναι ελληνικότατο, αλλά το έφερε και ο Απόστολος, που βέβαια θα ήταν ευσεβής Εβραίος. Ομοίως και του Ανδρέα του Πρωτόκλητου. Για να μην πούμε για τους Αριστόβουλους και Ηρώδηδες της ελληνίζουσας αριστοκρατίας!

  79. Αγγελος said

    Λεώνικε, αφορμή να σε πιάσω στο στόμα μου υπήρξε το σχόλιο (29) του Geobartz. Και ναι, θα το πω ωμά τώρα: σέβομαι τη θρησκευτική πίστη, θεωρώ λογικό να πιστεύει κανείς σε ένα Θεό, πατέρα, παντοκράτορα, ποιητή ουρανού και γης, θαυμάζω τη μορφή του Χριστού, αλλά δεν μπορώ να καταλάβω πώς ένας έξυπνος και μορφωμένος άνθρωπος που δεν έχει ανατραφεί από μικρός σ´ αυτό το περιβάλλον μπορεί να χάψει τις ανοησίες της συγκεκριμένης αμερικάνικης αίρεσης, τις διαστρεβλώσεις των Γραφών και τις επανειλημμένα διαψευσθείσες προφητείες της για το τέλος του κόσμου.

  80. Γ.Κ. said

    Φίλε μου ΠΑΟΚ-τζι, δεν χρειάζεται να μου απαντήσεις, δεν έχει νόημα να συμμετέχεις σε μια σοβαρή συζήτηση.

    Έχεις κάνει τα (συν)αισθήματά κοσμοθεωρία. Μαγκιά σου. Δεν είσαι ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος. Άρχισε τώρα να μας λες θεωρίες, γιατί σου αρέσουν περισσότερο τα παϊδάκια από τα μπιφτέκια…

  81. Nestanaios said

    Ο «Φίλιππος» δεν είναι ελληνικότατο. Ο «Φίλιππος» είναι βαρβαρισμός αλλά πρέπει να ξέρεις να το αποδείξεις. Μια τέτοια απόδειξη χρειάζεται βαθιά γνώση ετυμολογίας.

  82. Γιάννης Ιατρού said

    ἃνθρωπος (με δασεία) 🙂

  83. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    81 Άντε, να δοκιμάσω:

    Ο Φίλιππος είναι υβρίδιο ελέφαντα με άλογο (< αραβ/τρκ fil = ελέφας).
    Γι αυτό και οι φιλάνθρωποι είναι παχύδερμα.

  84. Nestanaios said

    83.
    Για αυτό δεν υπάρχει στο Όμηρο…αλλά όχι για αυτό.

  85. Nestanaios said

    Ο Επόμενος!

  86. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    85 Νέστα, ρίχτο! 🙂

  87. Nestanaios said

    86.
    Εγώ θέλω να πάρει θέση ο φίλος μου από τα «Δυτικά προάστια». Ή ο φίλος μου από το Σικάγο να δούμε αν ο «Φίλιππος» είναι λέξη ελληνική.

  88. Stella said

    Πολύ ενδιαφέρον! Θα μπορούσατε να αντικαταστήσετε τα διπλά κενά με μονά στις επόμενες δημοσιεύσεις; Ευχαριστώ!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: