Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο Τζον Στάινμπεκ στο δρόμο με τις φάμπρικες

Posted by sarant στο 22 Νοεμβρίου, 2020


Άρχισα να διαβάζω τον «Δρόμο με τις φάμπρικες» του Τζον Στάινμπεκ, ή πιο σωστά άρχισα να το ξαναδιαβάζω. Το είχα διαβάσει πριν από πολλά πολλά χρόνια, σε μιαν άλλη, παλιά έκδοση που είχε ο παππούς μου, αφού πρώτα είχα ακούσει τον παππού μου ή τον πατέρα μου να αφηγούνται διάφορες ιστορίες με τον Μακ και τον Δόκτορα -ήταν από τ’ αγαπημένα τους βιβλία, μαζί με τον Σβέικ ή τις 12 Καρέκλες.

Τώρα άρχισα να το διαβάζω στην έκδοση που κυκλοφορεί στο εμπόριο, σε μετάφραση Κοσμά Πολίτη -έκδοση 1989 το αντίτυπό μου, αλλά η αρχική πρέπει να είναι πολύ παλιότερη αφού ο Πολίτης πέθανε το 1974. Εδώ που τα λέμε, δεν αποκλείεται και το παλιό βιβλίο του παππού να είχε την ίδια μετάφραση, αφού το κείμενο μού φαίνεται οικείο. Έτσι κι αλλιώς, ο Στάινμπεκ έγραψε το μυθιστόρημά του το 1945, κι αν το μεταφράζανε σήμερα πιθανώς θα κρατούσαν τον αγγλικό τίτλο, ίσως γραμμένον στ’ αγγλικά: Cannery Row, που κατά λέξη θα πει «Οδός Κονσερβοποιείων» ή «Οδός Κονσερβάδικων». Πείτε με μαλλιαρό, προτιμώ την απόδοση του Πολίτη έστω κι αν δεν υπάρχουν πλέον φάμπρικες σήμερα παρά μόνο στο τραγούδι του Τσιτσάνη.

Ο Στάινμπεκ τοποθετεί το έργο του στα χρόνια της Μεγάλης Ύφεσης και παρακολουθεί τη ζωή σε μια γειτονιά του Μόντρεϊ, στην Καλιφόρνια, όπου η ζωή στον μεγάλο δρόμο με τις φάμπρικες περιστρέφεται ακριβώς γύρω από τα κονσερβάδικα. Εκεί υπάρχει και το μαγαζί του Λη Τσογκ, και το Βιολογικό Εργαστήριο του Δόκτορα και το πορνείο της Ντόρας -για να αναφέρουμε τρία από τα μέρη που πρωταγωνιστούν στο μυθιστόρημα μαζί με τα αντίστοιχα πρόσωπα.

Γράφει ο Στάινμπεκ στην αρχή του έργου:

«Ο δρόμος με τις φάμπρικες» στο Μόντρεϋ στην Καλιφόρνια, είν’ ένα ποίημα, μια βρομισιά, έχει ένα δικό του φως, ένα έντονο χρώμα, είναι κάτι πολύ συνηθισμένο μα κι ένα όνειρο μαζί, μια νοσταλγία. Κάτι το σκόρπιο και το συγκεντρωμένο, σίδερα, τενεκέδες, σκουριά, και πελεκούδια, το στρώσιμο του δρόμου όλο γούβες, παντού κουλούρες τα σκοινιά, κόφες λαχανικά, φάμπρικες για σαρδέλες του κουτιού, καταγώγια, ταβέρνες και μπορντέλα, μικρομάγαζα, παλιοξενοδοχεία. Κάποιος είπε πως στο δρόμο τούτο κατοικούνε «πόρνες, ρουφιάνοι, χαρτοπαίχτες, μπάσταρδοι» εννοούσε, δηλαδή, πως κατοικούνε άνθρωποι λογής – λογής. Αν τους κοίταζε όμως από μια άλλη χαραμάδα, ίσως τότε να ‘χε πει, πως κατοικούνε «άγγελοι, άγιοι και οσιομάρτυρες» – και πάλι θα εννοούσε το ίδιο.

Η μυθιστορηματική Cannery Row ήταν πλασμένη με πρότυπο την Ocean View Avenue, μια λεωφόρο του Μόντρεϊ. To όνομα Cannery Row ήδη το χρησιμοποιούσαν οι ντόπιοι, σαν ανεπίσημη ονομασία του δρόμου. Το 1958, μετά την κυκλοφορία του βιβλίου, οι αρχές του Μόντρεϊ μετονόμασαν τον δρόμο σε Cannery Row. Φυσικά, προ πολλού δεν υπάρχουν πια κονσερβάδικα εκεί, το τελευταίο έκλεισε το 1973. Υπάρχει όμως το κτίριο που στέγαζε, ως το 1948, το βιολογικό εργαστήριο του Εντ Ρίκετς, που ήταν φίλος του Στάινμπεκ και χρησίμεψε σαν πρότυπο για τον Δόκτορα. Να το:

Το μυθιστόρημα του Στάινμπεκ αρθρώνεται σε 32 μικρά κεφάλαια, πολλά από τα οποία μπορούν να σταθούν λίγο-πολύ αυτόνομα, αφού σκιτσάρουν ένα επεισόδιο από τη ζωή γύρω από το δρόμο με τις φάμπρικες. Θα παρουσιάσω σήμερα δυο κεφάλαια από το βιβλίο, το 3ο κεφάλαιο (για το πορνείο της Ντόρας) και το 5ο (για τον Δόκτορα και το εργαστήριό του). Δεν επεμβαίνω στην ορθογραφία παρά μόνο για να κάνω «κι» το «κ'». Η αναφορά σε «Παλιοπάπουτσα του Τέννις» έχει εξηγηθεί στο πρώτο κεφάλαιο -είναι μια μάρκα φτηνό ουίσκι, που λέγεται κανονικά Παλιό Τενεσή (Old Tennessee) και όλοι το λένε Old Tennis Shoes.

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΜΕ ΤΙΣ ΦΑΜΠΡΙΚΕΣ

3

Του Λη Τσογκ το μαγαζί βρίσκεται στα δεξιά του αδεια­νού γήπεδου (μ’ όλο που κανένας δεν ξέρει γιατί το λένε αδειανό μια κι είναι στοιβαγμένα εκεί πέρα παλιοκάζανα, σκουριασμένες σωλήνες, ξυλεία και σωροί μπιντόνια των πέντε γαλονιών). Πίσω από κει, ψηλά, περνά η σιδερογραμμή πλάι στο Πάλας-Χάνι. Αριστερά στο γήπεδο, στην άκρη, στέκεται σεμνό και επίσημο το πορνείο της Ντάρας Φλωντ: ένα σπίτι με παλαιικό ρυθμό, τίμιο, καθαρό και καθωσπρέπει, όπου ο καθένας μπορεί να πιει ένα ποτήρι μπίρα μαζί με την παρέα του. Δεν πρόκειται για κανένα πρόστυχο παλιόσπιτο —είν’ ένα σπίτι, με αρχές και με πα­ράδοση που το ίδρυσε η Ντόρα και το διατηρεί στο ύψος του και σε περιωπή. Μες στα πενήντα χρόνια που το δούλεψε —τρόφιμη στην αρχή κι έπειτα θεία— δείχτηκε γυ­ναίκα με ξεχωριστά χαρίσματα, ψυχικάρα, τίμια, με τακτ, μα και με κάποιο πνεύμα ρεαλιστικό, κι έτσι κατόρθωσε να τη σέβονται και να την εκτιμούν όσοι άντρες είχαν αν­τίληψη, μόρφωση και καλή καρδιά. Και για τον ίδιο λόγο τη μισούνε οι διεστραμμένες και λάγνες κυρίες που οι άν­τρες τους μπορεί να σέβονται την οικογενειακή εστία μα δεν της βρίσκουν και μεγάλα θέλγητρα.

Η Ντόρα είναι μια μεγαλοκαμωμένη γυναίκα με πυρρό­ξανθα μαλλιά που έχει ξεχωριστή προτίμηση για τα βερνιλ φουστάνια. Κρατά ένα τίμιο σπίτι, για όλα τιμή ορι­σμένη, δε σερβίρει δυνατά πιοτά, ούτε επιτρέπει πρόστυ­χα λόγια και καβγάδες. Απ’ τα κορίτσια της, μερικές δεν έχουν και πολλή δουλειά εξαιτίας της ηλικίας τους, μα η Ντόρα δεν τις διώχνει μ’ όλο που, όπως το συνηθά να λέει, δεν ποφτώνουνε ούτε τρεις φορές το μήνα και όμως εξακολουθούν να περιδρομιάζουν τρεις φορές τη μέρα ταχτικά. Η Ντόρα, σε μια στιγμή ερωτικής τρυφερότητας, τ’ ονόμασε «Εστιατόριο του Σημαιοφόρου» — και διηγούνται διά­φορα εύθυμα περιστατικά για κάτι ξένους που πήραν την επιγραφή τοις μετρητοίς και μπήκανε στο σπίτι με την πρό­θεση να γευματίσουν. Σε ομαλές περιστάσεις το σπίτι έχει δώδεκα κορίτσια —μαζί με τις ηλικιωμένες— ένα μάγερα Γραικό, κι ακόμη κάποιον που, σύμφωνα με τα επίσημα καθήκοντά του, είναι φύλακας του σπιτιού μα που ανα­λαμβάνει και άλλες λεπτές κι επικίνδυνες αποστολές. Στα­ματάει τους καβγάδες, διώχνει τους μεθυσμένους, καταπραΰνει τους υστερισμούς, γιατρεύει τον πονοκέφαλο και διαχειρίζεται το μπαρ. Επιδένει τις κοψιές και τα κατάγ­ματα, όλη τη μέρα κάνει παρέα με τους πολισμάνους και, μια που τα περισσότερα κορίτσια του σπιτιού ανήκουνε στην αίρεση της Χριστιανικής Επιστήμης, τους διαβάζει κάθε Κυριακή πρωί αποσπάσματα από το κατηχητικό βι­βλίο «Επιστήμη και Θρησκεία». Ο προκάτοχός του, όπως θα δούμε παρακάτω, δεν ήταν άνθρωπος αρκετά ισορρο­πημένος και είχε κακά υστερνά, ο Άλφρεντ όμως όχι μόνο μπόρεσε ν’ ανθέξει σ’ ένα τέτοιο περιβάλλον, μα κατόρ­θωσε να το εξυψώσει στο δικό του επίπεδο. Ξέρει ποιοι άνθρωποι ταιριάζει να ’ρχονται στο σπίτι και ποιοι όχι. Ξέ­ρει καλύτερα από κάθε άλλον τα οικογενειακά του καθενός μέσα στο Μόντρεϋ.

Όσο για την Ντόρα, περνά μια ύπαρξη αλαφιασμένη. Μια και ο νόμος —τουλάχιστον το γράμμα του νόμου— τη θεωρεί παράνομη, την καταδιώκει αμείλιχτα. Για το πα­ραμικρό τής κλείνουνε το σπίτι: για ένα καβγαδάκι, αν τύχει κάποιος να μεθύσει, αν ακουστούν πρόστυχα λόγια ή για οποιαδήποτε αφορμή. Κι αφού είναι παράνομη, πρέ­πει να δείχνεται πολύ ανοιχτοχέρα σαν πρόκειται για φι­λανθρωπικό σκοπό. Όλοι την εκμεταλλεύονται. Όταν η αστυνομία διοργανώνει τον ετήσιο χορό της για το «Ταμείον Συντάξεων Αστυνομικών», ενώ οι άλλοι συνεισφέ­ρουν ένα δολάριο μονάχα, η Ντόρα πρέπει να δώσει τουλάχιστον πενήντα. Όταν το Εμπορικό Επιμελητήριο αποφάσισε να εξωραΐσει τον κήπο του, οι έμποροι δώσανε πέντε δολάρια, ο καθένας, μα η Ντόρα υποχρεώθηκε να δώσει εκατό. Το ίδιο συμβαίνει και σε κάθε παρόμοια περίστα­ση, για τον Ερυθρό Σταυρό, για το Κοινωνικό Ταμείο, για τους Προσκόπους: η συνεισφορά της Ντόρας, που προέρ­χεται από την τιμή της αμαρτίας, αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο ποσό μες στον κατάλογο. Μα την εποχή που δεν πηγαίνανε καλά οι δουλειές στο Μόντρεϋ, η Ντόρα είχε αναλάβει κι άλλες υποχρεώσεις εκτός απ’ τις συνηθισμέ­νες. Στο δρόμο με τις Φάμπρικες είδε τα παιδάκια να πει­νούνε, τους άντρες να μην έχουνε δουλειά, τις γυναίκες να ’ναι απελπισμένες. Συμπόνεσε τη δυστυχία τούτη και για δυο χρόνια πλήρωνε δεξιά-ζερβά όσα χρωστούσανε στο φούρναρη και στον μπακάλη, τόσο που λίγο έλειψε κι η ίδια να χρεοκοπήσει. Τα κορίτσια της Ντόρας έχουνε κα­λή ανατροφή. Στο δρόμο, αποφεύγουνε να χαιρετούν τους άντρες κι αν είναι ακόμη ταχτικοί πελάτες του σπιτιού.

Προτού αναλάβει ο Άλφυ τα καθήκοντα του φύλακα, συνέβηκε στο «Εστιατόριο του Σημαιοφόρου» μια τραγω­δία που έκαμε όλο τον κόσμο να θλιφτεί. Ο Γουίλλιαμ, ο προκάτοχος του Άλφυ, ήτανε άνθρωπος μελαγχολικός και αποτραβηγμένος. Τη μέρα σαν δεν είχε δουλειά, βαριότα­νε να κάμει παρέα με τα κορίτσια. Στεκότανε στο παράθυ­ρο και κοίταζε τον Μακ με τα παιδιά, να κάθονται στο γήπεδο πάνω στις σωλήνες, τα πόδια κρεμασμένα μέσα στις μολόχες, να λιάζονται συζητώντας ήρεμα και φιλο­σοφικά πάνω σε ασήμαντα ζητήματα που είχανε γι’ αυτούς μεγάλο ενδιαφέρον. Τους έβλεπε να βγάζουν κάθε τόσο μια μπουκάλα γουίσκι Παλιοπάπουτσα του Τέννις, να σκουπίζουνε με το μανίκι το στόμα της μπουκάλας και να πίνουν διαδοχικά, ο ένας ύστερ’ απ’ τον άλλο. Ο Γουίλλιαμ λαχταρούσε να πάει κι εκείνος στην παρέα τους. Βγήκε μια μέρα και πήγε να καθίσει πλάι τους πάνω στη σω­λήνα. Μεμιάς σταμάτησε η κουβέντα κι έπεσε μία στενόχωρη βουβαμάρα. Ο Γουίλλιαμ σηκώθηκε σε λίγο, ξαναγύρισε στο «Εστιατόριο του Σημαιοφόρου» και είδε απ’ το παράθυρο πως ξανάρχισε η κουβέντα. Ένιωσε μια με­γάλη θλίψη, το μούτρο του σκοτείνιασε και κάτι αναδευό­ταν στο μυαλό του.

Την άλλη μέρα ξαναπήγε φέρνοντας μαζί του κι ένα μπου­κάλι γουίσκι. Ο Μακ και τα παιδιά ήπιανε το γουίσκι, δεν ήταν δα τόσο κουτοί να μην το πιουν, μα η μόνη κουβέντα που ανταλλάξανε ήτανε «στην υγειά σου», και «με το καλό».

Σε λίγο ξαναγύρισε ο Γουίλλιαμ στο «Εστιατόριο του Ση­μαιοφόρου», στάθηκε πάλι στο παράθυρο και άκουσε τον Μακ να λέει φωναχτά:

—  Δε μ’ αρέσουνε παρέες με ρουφιάνους.

Δεν ήθελε να πει πως ο Γουίλλιαμ ήτανε τέτοιος, εννοούσε μονάχα πως δεν του άρεσε η παρέα του.

Μα ο Γουίλλιαμ παρεξήγησε τα λόγια του και ράγισε η καρδιά του. Δεν τον καταδεχόντανε οι αλήτες, τον θεωρούσανε κοινωνικά πολύ κατώτερο τους. Ο Γουίλλιαμ εί­χε πάντα τη συνήθεια να κάνει τον έλεγχο του εαυτού του. Έβαλε το καπέλο του, βγήκε από το σπίτι και προχώρησε στην παραλία ως πέρ’ από το Φάρο. Στάθηκε στο μικρό περιποιημένο κοιμητήρι, εκεί που ακούγεται ακατάπαυτα ο αντίλαλος της θάλασσας. Μαύρες συλλογές αναδευόντανε μες στο μυαλό του Γουίλλιαμ. Κανένας δεν τον αγαπούσε. Κανένας δε νοιαζότανε γι’ αυτόν. Όσο κι αν λέει τον εαυτό του φύλακα, δεν ήτανε πραγματικά παρά ένας ρουφιάνος —ένας παλιορουφιάνος, ό,τι χειρότερο υπάρχει μες στον κόσμο. Έπειτα, σκέφτηκε πως κι αυτός είχε το δικαίωμα να ζήσει ευτυχισμένος όσο και κάθε άλλος άνθρωπος, ναι, το ’χε το δικαίωμα. Τον πήρε ο θυμός, γύρισε πίσω βιαστικά -μα ο θυμός του ξεθύμανε μεμιάς σαν έφτασε στο «Εστιατόριο του Σημαιοφόρου» κι ανέβηκε τη σκάλα. Είχε πλακώσει κιόλα το βραδάκι, μία ρομβία έπαιζε το «Ασημί Φεγγάρι» και ο Γουίλλιαμ θυμήθηκε πως ήταν το αγαπημένο τραγούδι της μοναδικής γυναίκας που του δόθηκε, που έπειτα τον παράτησε, παντρεύτηκε με κάποιον άλλο και χάθηκε απ’ τα μάτια του για πάντα. Το τραγούδι τον γέμισε θλίψη. Η Ντόρα καθότανε στο σαλόνι κι έπινε το τσάι της, όταν παρουσιάστηκε μπροστά της ο Γουίλλιαμ.

– Τι τρέχει; Μπας κι είσαι άρρωστος; τον ρώτησε.

– Όχι, της αποκρίθηκε. Τι ποσοστά έχω να παίρνω; Νιώθω σαρακιασμένος. Έτσι μου ‘ρχεται να σκοτωθώ.

Η Ντόρα, στον καιρό της, έτυχε να γνωρίσει πολλούς νευρασθενικούς. Θεωρούσε πως είχε το καθήκον να τους βγάλει από το νου μια τέτοια ιδέα.

— Και δεν πας να κόψεις το λαιμό σου! του λέει στ’ αστεία. Μονάχα μη μ’ ανακατώνεις.

Σφίχτηκε η καρδιά του Γουίλλιαμ, τα μάτια του θολώ­σανε. Βγήκε με αργό βήμα, κατέβηκε στο χολ και χτύπη­σε στην πόρτα της Εύας Φλάνεγκαν. Η Εύα είχε κόκκινα μαλλιά, κάθε βδομάδα ξομολογιότανε και μεταλάβαινε. Ήτανε πολύ θρήσκα μα και πολύ μπεκρού. Όταν μπήκε ο Γουίλλιαμ, καθότανε κι έβαφε τα νύχια της, μα τα ‘χε κά­μει θάλασσα με το βερνίκι. Αυτός κατάλαβε πως ήτανε πιωμένη, ποτέ η Ντόρα δεν άφηνε να δουλέψει ένα κορίτσι που τα ’χε τραβηγμένα. Τα δάχτυλά της ήτανε βαμμένα ως τη μέση απ’ το βερνίκι. Δεν τα κατάφερνε και τα ‘βαλε με τον Γουίλλιαμ.

—  Τι θες εδώ; του λέει θυμωμένη.

Πήρε τον Γουίλλιαμ ο θυμός.

—  Θα σκοτωθώ! της λέει αγριεμένος.

Η Εύα έβαλε τις φωνές:

—  Μη! Μη! Δε θα το κάμεις! Είναι μεγάλη αμαρτία! Μη! Για το Θεό!— κι έπειτα λέει:— Τι παλιοκαμώματα είν’ αυτά! Θα γίνεις αφορμή να μας κουβαληθεί εδώ μέσα η αστυνομία, τώρα ίσια-ίσια που μου περισσεύουνε λίγα παραδάκια να γυρίσω στο Σαιντ Λούις! Μπάσταρδε! Τιποτένιε!

Είχε φύγει κιόλα ο Γουίλλιαμ κι εκείνη εξακολουθούσε να τον βρίζει.

Πήγε στην κουζίνα. Ήτανε βαριεστισμένος από τις γυ­ναίκες. Μα τούτος ο Γραικός εδώ, ο μάγερας, δεν πολυσκοτιζότανε για δαύτες. Φορούσε μια μακριά ποδιά, με τα μανίκια του ανασηκωμένα, και τηγάνιζε χοιρινές μπρι­ζόλες, γυρίζοντάς τες από τη μια κι από την άλλη μ’ ένα μυτερό σουβλί.

—  Γεια σου, Κιτς! του κάνει. Πώς τα πας;

Οι μπριζόλες τσιτσιρίζανε μες στο τηγάνι.

—  Κι εγώ δεν ξέρω, Λούη, αποκρίθηκε ο Γουίλλιαμ. Είναι φορές που συλλογιέμαι πως το καλύτερο που έχω να κάμω είναι τούτο —χραπ!— και πέρασε το δάχτυλό του πάνω στο λαρύγγι.

Ο Γραικός ακούμπησε το σουβλί πάνω στο τζάκι κι ανα­σκούμπωσε τα μανίκια του ακόμα πιο ψηλά:

—  Κιτς, θες να σου πω καθαρά τι σκέφτομαι; Σκέφτο­μαι πως όποιος μιλά γι’ αυτοκτονία, δεν το κάνει.

Ο Γουίλλιαμ άπλωσε το χέρι του και πήρε το σουβλί. Βύθισε τη ματιά του μέσα στα μαύρα μάτια του Γραικού και είδε πως δεν τον πίστευε και πως τον διασκεδάζανε τα λόγια του. Μα σιγά-σιγά τα μάτια του Γραικού θολώ­σανε και ανησυχήσαν. Ο Γουίλλιαμ είδε την αλλαγή, πως τώρα πίστευε ο Γραικός πως είναι άξιος να το κάμει, πως είναι αποφασισμένος να το κάμει. Και μόλις το ‘δε αυτό μέσα στα μάτια του Γραικού, κατάλαβε πως ήταν πια υπο­χρεωμένος να το κάμει. Τι θλιβερό να ’ναι υποχρεωμένος να κάμει μια χειρονομία που τώρα πια φαινόταν τόσο αταίριαστη! Σήκωσε το χέρι του που κρατούσε το σουβλί και χτυπήθηκε κατάστηθα. Τι εύκολα που τρυπήθηκε η καρδιά πέρα και πέρα!

Ο Γουίλλιαμ ήτανε ο προκάτοχος του Άλφρεντ. Όλοι τον αγαπούν τον Άλφρεντ. Όποτε του καπνίσει πάει και κάθεται με τον Μακ και τα παιδιά. Κι ακόμα πάει και τους βλέπει ως και στο Πάλας – Χάνι.

5

Αντίκρυ στο αδειανό γήπεδο βρισκότανε το Βιολογικό Εργαστήριο. Δεξιά του διαγώνια, του Λη Τσογκ το μαγαζί και στα ζερβά του, πάλι διαγώνια, το «Εστιατόριο του Ση­μαιοφόρου»— το σπίτι, δηλαδή, της Ντόρας. Το Βιολογι­κό Εργαστήριο έχει δοσοληψίες με κάτι πολύ όμορφες και περίεργες πραμάτειες. Πουλάει ζούδια θαλασσινά, σφουγ­γάρια, χιτωνωτά, ανεμωνοειδή, σταυρούς της θάλασσας, αρχάστερα, υμενάστερα, δίβολβα, γαστερόποδα, κοιλίντερα, σκουλήκια και κοχλίδια, φαντασμαγορικούς ονειροφάντες, ανθόζωα της θάλασσας, γυμνόκλωνα, τακτόκλωνα, νεροσκαντζόχοιρους νυχάτους και αγκαθωτούς, καβούρια, και παγούρους, ιππόκαμπους, στρείδια που ανοιγοκλείνουνε με κρότο, και κάτι άλλα τόσο διάφανα που μόλις ρίχνουν έναν ίσκιο. Το Βιολογικό Εργαστήριο πουλάει ακόμη και κοριούς, αράχνες και σαλίγκαρους, ποντίκια, κροταλίες, μέλισσες και ζουζούνια. Όλα τούτα είναι για πούλημα. Έχει ακόμα και αγέννητα ανθρωπάκια — έμβρυα δηλαδή — άλλα ολάκερα μέσα σε γυάλες κι άλ­λα κομμένα σε λεπτές φετούλες και μονταρισμένα σε τε­λάρο ανάμεσα σε δυο γυαλιά. Υπάρχουν εκεί μέσα και σκυ­λόψαρα για να σπουδάζουνε οι φοιτητές: το αίμα είναι στραγγιγμένο από τις αρτηρίες και τις φλέβες και αντικαταστάθηκε με κίτρινη και θαλασσιά μπογιά, έτσι που να μπορούν μ’ ένα σκαλπέλο να παρακολουθούνε την κυκλο­φορία. Βρίσκεις ακόμη και βατράχους και γατιά με χρωματισμένες φλέβες και αρτηρίες. Μπορείς να παραγγείλεις ό,τι ζωντανό υπάρχει μες στον κόσμο και να ’σαι βέ­βαιος πως θα σου το προμηθέψει το Βιολογικό Εργαστήριο.

Είν’ ένα χτίριο χαμηλό, με πρόσοψη πάνω στο δρόμο. Στο υπόγειο βρίσκεται η αποθήκη, ράφια και ράφια φορτωμένα με μπαλσαμωμένα ζώα. Κι ένα δωμάτιο γεμάτο εργαλεία που χρησιμεύουνε για το μπαλσάμωμα. Από την πίσω αυλή περνάς σ’ ένα μεγάλο υπόστεγο θεμελιωμένο πά­νω σε κολόνες μες στη θάλασσα, με θέα τον ωκεανό. Εδώ είναι αραδιασμένες οι δεξαμενές για τα μεγάλα ζώα, τα σκυλόψαρα, τις ρέτουλες και τα χταπόδια, το κάθε είδος χωριστά. Από το δρόμο ανεβαίνεις κατευθείαν στο γρα­φείο. Ένα τραπέζι με σωρούς φάκελα, χαρτιά, γράμματα που περιμένουνε απάντηση από καιρό. Σε μια γωνιά το χρη­ματοκιβώτιο με την πόρτα του ορθάνοιχτη. Κάποτε κλεί­στηκε το χρηματοκιβώτιο κατά λάθος και κανένας δεν ήξε­ρε το συνδυασμό της κλειδαριάς για να το ξανανοίξει. Το μόνο που είχε μέσα ήταν ένα κουτί σαρδέλες ανοιγμένο κι ένα κομμάτι ροκφόρ. Μα ώσπου να γράψουν στο εργο­στάσιο για το συνδυασμό και να λάβουν απάντηση χάλα­σε το ροκφόρ και οι σαρδέλες και σκυλοβρόμησε ο τόπος. Το περιστατικό αυτό έκανε το Δόκτορα να δίνει την ακό­λουθη συμβουλή σε όποιον είχε λόγο να εκδικηθεί μια Τρά­πεζα: — Νοίκιασε μια θυρίδα, κλείσε μέσα ένα φρέσκο σολωμό και ταξίδεψε μακριά για έξι μήνες… Το πάθημα, ωστόσο, του έγινε μάθημα και δεν ξανάβαλε τρόφιμα μέ­σα στο χρηματοκιβώτιο. Τα φυλάει τώρα μέσα στη βιβλιο­θήκη του γραφείου.

Σ’ ένα δωμάτιο πίσω από το γραφείο είναι το ενυδρείο με τα ζωντανά θαλασσινά, οι μπάγκοι της δουλειάς, τα μικροσκόπια, ντουλάπια με φάρμακα, γυαλιά για έρευνες εργαστηριακές, μικροί κινητήρες ντίζελ και χημικά πα­ρασκευάσματα. Διάφορες οσμές ξεχύνονται μέσ’ από το δωμάτιο —φορμαλίνη, ξερό χταπόδι, θαλασσινό νερό, μεντόλ, κιτρικό οξύ, φαινικό, μυρωδιές από στρατσόχαρτο, άχερα, σκοινιά, χλωροφόρμιο, αιθέρα, οξυγόνο από τους κινητήρες, λεπτή μυρωδιά χάλυβα κι από αιθέριο λάδι που χρησιμεύει για τα μικροσκόπια, οσμή λαδιού μπανάνας, καουτσούκ, μυρίζει ακόμα και παπούτσια, μάλλινες κάλτσες που στεγνώνουν— σε ανακατώνουνε η διαπεραστική οσμή του κροταλία και η απαίσια μπόχα που βγάζουν τα ποντίκια. Από την πίσω πόρτα τρυπώνουν κι άλλες μυρωδιές: με την άμπωτη μυρίζει κατακάθι από σάπια φύκια και βυθό της θάλασσας, με την παλίρροια το αλάτι και ο αφρός.

Το γραφείο συγκοινωνεί αριστερά με τη βιβλιοθήκη. Οι τοίχοι τρόγυρα όλο ντουλάπια, ψηλά ως το ταβάνι, γεμάτα με λογής λογής βιβλία, λεξικά, εγκυκλοπαίδειες, ποιήματα, έργα θεατρικά. Κοντά στον τοίχο ένας μεγάλος φωνογράφος, και πλάι του χιλιάδες δίσκοι αραδιασμένοι. Μπρος στο παράθυρο ένα κόκκινο ντιβάνι, στους τοίχους και πάνω στα ντουλάπια διάφορες λιθογραφίες από έργα του Ντωμιέ, του Γκράχαμ, του Τιτσιάνο, του Ντα Βίντσι και του Πικασό, του Ντάλι και του Γκρος, καρφιτσωμένες στο ύψος του ματιού για να μπορεί να τις κοιτάζει όποιος το ‘χει όρεξη. Μες στο μικρό αυτό δωμάτιο υπάρχουν μπάγκοι και καρέκλες και, βέβαια, το κρεβάτι. Πέφτει αρκετά στε­νόχωρο το δωμάτιο, μα έτυχε ωστόσο να χωρέσει πάνω από σαράντα καλεσμένους.

Πίσω από τούτο το δωμάτιο (πες το βιβλιοθήκη, αίθου­σα μουσικής, κρεβατοκάμαρα ή ό,τι άλλο σου κατέβει) βρίσκεται μια στενόμακρη κουζίνα. Έχει γκάζι, ένα κα­ζάνι για νερό κι ένα μεγάλο νεροχύτη. Όπως είπαμε, διά­φορα τρόφιμα είναι φυλαγμένα στα ντουλάπια του γρα­φείου. Για την κουζίνα έχουν απομείνει τα πιατικά, το λί­πος και τα λαχανικά, όλα μέσα σε βιβλιοθήκες με τζαμέ­νιες πόρτες. Όχι από καπρίτσιο. Έτσι έτυχε. Από το τα­βάνι της κουζίνας κρέμουνται χοιρομέρια, σαλάμια και ξε­ρά χταπόδια. Πίσω από την κουζίνα είναι η τουαλέτα και το μπάνιο. Μια σωλήνα έσταζε πέντε ολάκερα χρόνια, ώσπου βρέθηκε κάποιος γνωστικός και βούλωσε την τρύ­πα μ’ ένα κομμάτι μαστίχα μασημένη.

Ο Δόκτορας είναι ιδιοκτήτης και διευθυντής του Βιολογικού Εργαστηρίου. Μάλλον κοντός, μα ξεγελάει το ανάστημά του γιατί έχει ατσαλένια μπράτσα και σαν τον πά­ρει ο θυμός δε χωρατεύει. Άφησε γενάκι, το πρόσωπό του παίρνει μια έκφραση Χριστού και σατύρου μαζί, μα φανε­ρώνει μεγάλη ειλικρίνεια. Λένε πως βοήθησε πολλά κορίτσια που βρεθήκανε σε δύσκολη περίσταση. Έχει χέρια χειρούργου, ψυχραιμία και καλή καρδιά. Τα σκυλιά του δρόμου τον κοιτάζουνε στα μάτια και του χαμογελούνε. Στην ανάγκη μπορεί να σκοτώσει ό,τι και να ’ναι, μα δεν αγγίζει ούτε μια τρίχα για γούστο ή από κέφι. Μόνο που έχει μια μανία: φοβάται μη βραχούνε τα μαλλιά του, κι έτσι, χειμώνα-καλοκαίρι, φορεί ένα καπέλο από αδιάβροχο. Μπορεί να μπει μες στο νερό ως το λαιμό αλλά τον πιάνει πανικός κι αν πέσει μόνο μια σταγόνα πάνω στο κεφάλι του.

Ο Δόκτορας ήταν ένα στοιχείο απαραίτητο στο Δρόμο με τις Φάμπρικες —κι ο ίδιος ακόμη αγνοούσε ως ποιο σημείο είχε καταντήσει απαραίτητος. Φιλοσοφία, επιστή­μη, τέχνη, όλα πηγάζουνε από κείνον. Τα κορίτσια της Ντά­ρας πρωτακούσανε στο Βιολογικό Εργαστήριο μουσική βυζαντινή και άσμα Γρηγοριανό. Διάβαζε στον Λη Τσογκ τη φιλοσοφία του Λι Πω σε αγγλική μετάφραση. Ο Ανρί ο ζωγράφος πρωτάκουσε από το στόμα του τη Βίβλο των Κεκοιμημένων και τόσο συγκινήθηκε που αποφάσισε ν’ αλλάξει τη μανιέρα του. Ο Ανρί συνήθιζε να ζωγραφίζει με κόλλα, με σιδεροσκουριά και με φτερά του κόκορα, μα, όπως είπαμε, άλλαξε από τότε τη μανιέρα του και άρχισε να ζωγραφίζει αποκλειστικά με καρυδόφλουδα. Ο Δόκτορας άκουγε υπομονετικά όλες τις ανοησίες του κόσμου και κατάφερνε στο τέλος να τις μετουσιώνει σ’ ένα είδος γνώ­σης και σοφίας. Το νου του δεν τον έκλειναν ορίζοντες και η συμπάθειά του για τους άλλους ήταν απεριόριστη και ακέρια. Μιλούσε στα παιδιά για πράματα πολύ σπουδαία και βαθιά ώστε να μπορούν να τον καταλάβουν. Ζούσε μέσα σ’ έναν κόσμο θαυμαστό και ονειρεμένο. Ήταν φιλήδονος σαν κούνελος, μαριόλος σαν το διάβολο. Όλος ο ι κόσμος του χρωστούσε κάποια υποχρέωση. Και όποιος τον έβαζε στο νου του, σκεφτότανε αμέσως: — Αλήθεια, κάτι πρέπει να κάνω για το Δόκτορα.

177 Σχόλια προς “Ο Τζον Στάινμπεκ στο δρόμο με τις φάμπρικες”

  1. Χριστιανική Επιστήμη θα ‘ναι η Σαϊεντολογία. Ωραία αποσπάσματα, εγώ έχω διαβάσει ελάχιστο Στάινμπεκ. Ο Πολίτης όμως σα μεταφραστής είναι σταθερή αξία – σκέφτομαι κυρίως τις μεταφράσεις του Κίπλινγκ, αλλά και τι δεν έχει μεταφράσει.

  2. Ωραίο και πολεογραφικό. Θ’ ακούσουμε και Woody Guthrie σήμερα.

  3. Πέπε said

    Καλημέρα.

    > > αν το μεταφράζανε σήμερα πιθανώς θα κρατούσαν τον αγγλικό τίτλο, ίσως γραμμένον στ’ αγγλικά: Cannery Row, που κατά λέξη θα πει «Οδός Κονσερβοποιείων» ή «Οδός Κονσερβάδικων». Πείτε με μαλλιαρό, προτιμώ την απόδοση του Πολίτη έστω κι αν δεν υπάρχουν πλέον φάμπρικες σήμερα παρά μόνο στο τραγούδι του Τσιτσάνη.

    Στη Ηράκλειο η γειτονιά με τις φάμπρικες ακούει στο (άσχημο κατά τη γνώμη μου) όνομα «Βιομηχανική περιοχή» ή ΒΙΠΕ. Και οι δρόμοι της ΒΙΠΕ λέγονται «οδός Α», «οδός Β» κλπ.

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Στα νιάτα μου είχα διαβάσει πολύ Στάινμπεκ -αλλά όχι πολύ Κίπλινγκ.

    2 Στο Μόντρεϊ έχει αφιερώσει και ένα προηγούμενο, το Τορτίλα Φλατ.

    Θα λείψω με Β6

  5. Τα ελληνικά του μεταφραστή με ενόχλησαν…ανακατώνω τα φαγητά, τις μπογιές αλλά ανακατεύω τους ανθρώπους και πέρα για πέρα το ξέρω, πέρα και πέρα μόνο στους πέρα κάμπους θα πήγαινε. Ισως ήθελε να αποδώσει κάποιο κλίμα έτσι αλλά δεν μου ταίριαξε.Μικρός είχα διαβάσει τα σταφύλι της οργής, δεν θυμάμαι να με είχε ενοχλήσει η γλώσσα. Δεν είμαι βιβλιόφιλος ώστε να έχω ανοχές.

  6. Γιάννης Κουβάτσος said

    Στάινμπεκ ίσον Κοσμάς Πολίτης στα ελληνικά. Από τον Πολίτη τον μάθαμε και τον αγαπήσαμε τον μεγάλο Αμερικανό συγγραφέα. Υπάρχουν κι άλλες, πρόσφατες, μεταφράσεις όπως του Μιχάλη Μακρόπουλου, αλλά τον Πολίτη δεν τον αλλάζω.

  7. Aghapi D said

    1 Όχι 🙂 https://www.christianscience.com/

  8. atheofobos said

    δεν υπάρχουν πλέον φάμπρικες σήμερα παρά μόνο στο τραγούδι του Τσιτσάνη.

    Υπάρχουν και στου Μαρκόπουλου

    1
    , Όταν γράφτηκε το βιβλίο το 1945, δεν υπήρχε σαϊεντολογία. Αυτή εμφανίστηκε το 1952.

  9. 7-8 Στέκομαι διορθωμένος 🙂

  10. ΓΤ said

    (Για να μην ανησυχούμε πλέον, ο κόσμος έστειλε ζωοτροφές στην κόρη του Μίκη για τα 57 κατοικίδιά της, η δε ΔΕΗ της καλύφθηκε από χορηγία.)

  11. atheofobos said

    Υπάρχουν και αυτές οι φάμπρικες

  12. greggan193 said

    Reblogged στις THE BROOM.

  13. # 11

    ΟΧΙ άλλο Νταλάρα !!!

  14. Γιάννης Κουβάτσος said

    Σε ποίημα του Βάρναλη, ο εργοστασιάρχης αποκαλείται φαμπρικάντης. Ας το βάλουμε ολόκληρο:

    Απ’ τον άλλον κόσμο

    Δεκάξι χρόνων κι άριστα! Ο καιρός μονάχα μέλλον,
    μέλλον μονάχα! Όλης της πλάσης η παλιά ιστορία
    άρχιζε τώρα κι από μένα πρώτα!… Ξημερώνει
    η πρώτη σήμερις αυγή ανοιξιάτικη. Ό,τι αγγίζει

    ο μέγας ήλιος γίνεται χρυσάφι κι απομένει.
    —Ξύπνα, παιδί μου, για να ιδείς πρώτη φορά τον κόσμο
    κι άκου ψηλά το σκορδαλό να κάνει τον Αιώνα
    μια μοναχά στιγμούλα και την Απεραντοσύνη
    του Παντός μιαν ασάλευτην τελεία γεμάτην αίμα!

    Όλα δικά σου κι από σέν’ αρχίζουν σήμερα όλα!…
    Έτσι άξαφνα με στέφανα με γέλια και τραγούδια,
    Απρίλη απριλοφόρετε, στο Θάνατον εμπήκες!
    Και μαζευτήκαν σοβαροί φίλοι και συγγενήδες
    να λάβουνε βουλή (καθώς οι γι άνομοι γ’ Εβραίοι,

    σαν ήταν να σταυρώσουνε τον «μέγαν βασιλέα»)
    ν’ αποφασίσουνε για μέ τί προκοπή θα κάνω
    για να τιμήσω το χωριό, το σόι, τον εμαυτό μου
    κι όχι να μοιάσω σαν τ’ αδέρφια τους Δημητρουλέους—
    λιμοκοντόροι που ’τρωγαν τα έτοιμα του γέρου!…

    Με το κοκκινογένι του και με τα λίγα λόγια
    ήτανε πρώτος ο κυρ Νίκος, του Ηρακλή ο πατέρας·
    ο φαμπρικάντης έπειτα Γκινέλης, με το πρώτο
    παγοποιείο σ’ όλη τη γης ετότε του λεβάντε,
    που δούλευεν ολημερίς κι έπινεν όλη νύχτα

    κάθε σκαλί μισήν οκά, κάθε μισήν τραγούδι·
    ήτανε και της εκκλησιάς ο επίτροπος με φέσι,
    όλοι να πουν τη γνώμη τους, την πιο καλή ο καθένας!
    —Να γίνει δάσκαλος με ομπρέλα του ήλιου και σοφία,
    για να μαθαίνει στ’ «άρρενα» τα ελληνικά τα γνήσια!

    —Γιατρός να γίνει με ψηλό καπέλο και βελάδα
    να τονε σέβονται οι γεροί, να τον ποθούν οι αρρώστοι.
    —Να γίνει με χρυσή κορόνα και στολή δεσπότης
    να σαλαγάει το «ποίμνιον», το Θεό να διαφεντεύει!
    Κι εγώ; Σα με ρωτήσανε: —«Σκαφτιάς θέλω να γίνω,

    να ζω δεμένος με τη γη, με τα νερά, τον ήλιο,
    μονάχος σε παντοτινή μονάξια και λησμόνια,
    χωρίς φαμίλια πλάγι μου, νοικοκυραίους αντίκρα!
    Μα ουδέ σκαφτιάς εγίνηκα, μόνε γραφιάς «του δρόμου»!
    Του στοχασμού, της λευτεριάς την ανηφόρα πήρα

    κι άλλοι απ’ το πλάι προφταίνανε και τερματίζαν πρώτοι,
    μα σα γυρνούσα να τους δω, πίσω τούς έβλεπα όλους
    ή και καθόλου — όσο μπορεί το τίποτα να δείχνει!
    Σαν ήρθε ο ξένος κουρσευτής, ευτύς μαζί του οι πρώτοι
    πρώτοι στα νιτερέσα τους, στην ατιμία πιο πρώτοι!

    Μαζί του κάνανε τα μπλόκα, φανερά ή με μάσκα!
    Και σ’ ένα μπλόκο μου ’τυχε κι εγώ να γίνω πρώτος,
    ο πρώτος που σκοτώθηκε! Με βάλανε στο κάρο
    και μου κρεμάσαν στο λαιμόν ένα τσιγαροκούτι,
    που ’γραφε απάνου κεφαλαία: «πολλές φορές προδότης»!

    Κι όταν ξυστά με πέρναγαν μπρος στον Κολοκοτρώνη,
    για να με παν βροντοχτυπώντα στο Νεκροτομείο,
    κανείς δεν τόλμαγε να ιδεί μην τονε πουν συφταίχτη!
    Νά κι άλλο κάρο πίσω μου και τρίτο πίσω απ’ τ’ άλλο,
    όλο «προδότες» κεφαλαίοι με το τσιγαροκούτι!

    Τί δράμ’ αστείο, σαν τρέχανε για να θαφτούνε κάπου
    οι ζωντανοί πιο βιαστικά κι από τους σκοτωμένους!
    Κι ύστερα, μετά θάνατον, μου ’στειλε η Προεδρία
    να με ρωτά: —«Πόσες τιμές και πόσες διακρίσεις
    είχ’ ώς τα τώρα»! —«Μια και μόνη, το τσιγαροκούτι»!

  15. Λεύκιππος said

    Κοντά στον τοίχο ένας μεγάλος φωνογράφος, και πλάι του χιλιάδες δίσκοι αραδιασμένοι.

    Η λέξη φωνογράφος πρέπει να είναι τονισμένη σωστά καθώς όλες οι σύνθετες με το -γράφος, έτσι τονίζονται, φωτογράφος, σεισμογράφος κλπ. Έλα όμως που χάρις στον Γιάννη Πουλόπουλο και στο τραγούδι του «ο παλιός φωνόγραφος, πάνω στο τραπέζι….» συνήθισα από παιδί ακόμη, όπως και πολλοί άλλοι, αυτή ή και αυτή την εκδοχή. Κάπως έτσι μετασχηματίζεται και προχωρά η γλώσσα σε βάθος χρόνου.

  16. ΓΤ said

    15@

    Έλα όμως που είναι αποδεκτοί και οι δύο τύποι…
    https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%BF%CE%B3&dq=

  17. spyridos said

    “[White Angel Breadline] is my most famed photograph. I made that on the first day I ever went out in an area where people said, ‘Oh, don’t go there.’ It was the first day that I ever made a photograph on the street.”


    Dorothea Lange. White Angel Breadline, San Francisco, 1932

    https://www.kennedy-center.org/education/resources-for-educators/classroom-resources/media-and-interactives/media/media-arts/dorothea-lange-white-angel-breadline/

  18. Πέπε said

    @15, 16

    Αφενός, ο κανόνας δε λέει «τα σύνθετα με το -γράφος είναι παροξύτονα». Τέτοιοι κανόνες είναι πάντα πο περίπλοκοι. Αυτόγραφος, ιδιόγραφος, άγραφος, το έγγραφο, το απόγραφο…

    Αφετέρου, πράγματι είναι αποδεκτοί και οι δύο τύποι. Όμως δεν είμαι σίγουρος αν «κανονικά» σημαίνουν ακριβώς το ίδιο. Αυτό δεν είναι τόσο θέμα γλώσσας όσο ιστορίας της τεχνολογίας ήχου. Πάντως λογικά σε γραμμόφωνο αναφέρεται. Η γενικότερη κατηγορία «πρωτόγονο πικάπ που δουλεύει χωρίς ρεύμα + αντίστοιχες μηχανές εγγραφής» κατά καιρούς περιελάμβανε διάφορες διαφορετικές συσκευές, με διάφορα ονόματα. Κάποιες εφευρέσεις επικράτησαν, και κάποια ονόματα. Όχι υποχρεωτικά τα αντίστοιχα.

  19. voulagx said

    #9 @Δυτης: «Στέκω διορθωμένος» θες να πεις. Ξαναστέκα διορθωμένος. 🙂

  20. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Σεφέρης στο «Fog»:
    «Πες της το μ’ ένα γιουκαλίλι…»
    γρινιάζει κάποιος φωνογράφος·

  21. ΣΠ said

    Καλημέρα.

    Υπάρχει και η ταινία του 1982.

    https://www.imdb.com/title/tt0083717/
    Μπορείτε να την δείτε εδώ: https://mixdrop.co/f/n0064e0qt9dkld

  22. spyridos said

    για την αίρεση της Χριστιανικής Επιστήμης

    https://en.wikipedia.org/wiki/Christian_Science

  23. ΣΠ said

    Το Monterey μάλλον Μοντερέι προφέρεται παρά Μόντρεϊ.
    https://el.forvo.com/word/monterey/#en

  24. dryhammer said

    23. Και μάλιστα αμερικανιστί δίτονο: Μόντερέι

  25. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Έτσι εκπορθούμε εμείς οι Γραικοί την Αμερική. Δια της μαγειρικής! 🙂 Στα πορνεία του Στάινμπεκ, στα χλιδάτα εστιατόρια του Τσελεμεντέ και στον Λευκό Οίκο.. (Υποθέτω ότι διαβάσατε πως ο μάγειρας του Ομπάμα (ονόματι Μητσοτάκης, παρακαλώ! 🙂 🙂 ) θα ξαναπάρει τα σκήπτρα και στην κουζίνα του Μπάιντεν..)

  26. ΓΤ said

    23@
    Επιτέλους, με πρόλαβες! 🙂

    0@
    Ωστόσο, και παρά το ορθό #23, αφού διαβάζουμε στο εισαγωγικό κείμενο το απλουστευμένο «ΜόντρεΪ», ποιος ο λόγος στο ίδιο κείμενο να έχουμε «ΛΗ» (Τσογκ) και όχι «Λι»; Θα μου πείτε άλλη η Κινέζα Λι του Καββαδία, αλλά η μακρότης του Lee στον Στάινμπεκ έχει πάει περίπατο από καιρό…

  27. ΣΠ said

    21
    Δύο από τα σχόλια σχετικά με την ταινία.

    The character of «Doc» is based on John Steinbeck’s friend «Doc» Ricketts (Edward Flanders Robb Ricketts), a pioneering marine biologist who wrote the classic «Between Pacific Tides». He and Steinbeck collaborated on the book «Log of the Sea of Cortez».

    The movie was based on not one but two John Steinbeck novels, the picture taking the setting story and its title from Steinbeck’s «Cannery Row» and most plot elements from its sequel, «Sweet Thursday».

  28. nikiplos said

    23@ και 24@ κι εγώ το σκέφτηκα. Κανείς δεν το λέει σήμερα Μόντρεϊ. Όμως όταν γράφτηκε το βιβλίο, ίσως να μην υπήρχαν τόσοι πολλοί ισπανόφωνοι εκεί, ώστε να μην κυριαρχεί η προφορά Μοντερέϊ. Μια γνώμη λέω, χωρίς να έχω κάποια γνώση. Εγώ μόνο ως Μοντερέϊ το έχω ακούσει.

    Ένα άλλο παράδειγμα που έχω είναι στο Παρίσι στο 13ο διαμέρισμα, στο Gobelins, που άλλοι το πρόφεραν Γκομπλέν και άλλοι Γκομπελάν. Και ήταν αρκετοί και οι μεν και οι δε κι εγώ συμπέρασμα δεν έβγαλα.

  29. ΓΤ said

    28@

    Σε έχω κόψει για διαβασμένο. Είναι γνωστό ότι έκανες τσάρκες στο… Διαμέρισμα των Γιβελίνων 🙂
    https://www.jstor.org/stable/2914442?seq=1

  30. Γιάννης Κουβάτσος said

    25: Ανέκαθεν υπηρετούν καλά τους Αμερικάνους οι Μητσοτάκηδες. ☺

  31. Πουλ-πουλ said

    «να λιάζονται συζητώντας ήρεμα και φιλο­σοφικά πάνω σε ασήμαντα ζητήματα που είχανε γι’ αυτούς μεγάλο ενδιαφέρον.»

    Χωρίς σχόλια.

  32. Λεύκιππος said

    16, 18 Εν πάσει περιπτώσει το τραγούδι, Ξημερώνει Κυριακή ήταν απίθανο, ο Πουλόπουλος μοναδικός, και μόνο ο φωνόγραφος έγινε πια, αρχικά CD και τώρα πια τσιπάκι.

  33. Νέο Kid Al Afrikii said

    30. 25. Α ωραία! Έτσι εξηγούνται πολλά…
    Ο ένας (ο Τραμπ) έπινε «τσάι του κεφιού» που του έστελνε ο Ερντογάνης ,ο άλλος θα τρώει «ντολμαδάκια της Μαρίκας»… και μετά, με τέτοια διατροφή και τις συνέπειές της , περιμένουμε χαϊρι από τους πλανητάρχιδες… (μήπως νάστελνε και καμιά σιεφταλιά ο Νίκαρος;…)

  34. α. 23,24 Κι εγώ Μόντερέι το έχω διαβάσει και το προτιμώ από το Μόντρι επειδή το θεωρώ πιο εύηχο και πιο «εξωτικό».

    β. Έχουμε και την «Κόμισσα της φάμπρικας»

    γ. «Έχει χέρια χειρούργου» άραγε μεταφραστικό λάθος ή επίτηδες για να μιμηθεί το ύφους του λαϊκού ανθρώπου (μπαλσαμωμένα, μπάγκος);

    δ. «Αντίκρυ στο αδειανό γήπεδο» το «αδειανό» πολύ πιο άδειο από το «άδειο» (όπως και το αδειανό πουκάμισο).

  35. nikiplos said

    34δ, Σε μένα το αδειανό γήπεδο παραπέμπει σε γήπεδο που έχει κλείσει για συντήρηση θέρρος της σεζόν. Μπορεί να είναι αδειανό, από κερκίδες, από καρεκλάκια, από δίχτυα στα τέρματα κλπ Το άδειο φυσικά άδειο από θεατές, που έχει νόημα μετά από αγώνα. Πάλι όμως αισθητικά όπως το καταλαβαίνω εγώ, παρά ότι αυτό βασίζεται κάπου.

  36. # 34, τέλος

    Είναι πιο ποιητικό, πιο τραγουδιάρικο :

    Το γήπεδο ήταν αδειανό
    ώσπου να σ’ ανταμώσω
    σαν φάνηκες στην θύρα επτά
    δεν χάρηκα και τόσο

    φόραγες κίτρινο κασκόλ
    είχε και μαύρες ρίγες
    να φιάξουμε κάτι καλό
    οι ελπίδες είναι λίγες

    τι ψάχνουμε εμεις οι δυο
    ο γάβρος με χανούμι
    θάναι ό,τι κάνουμε μαζί
    σαν σκόνη από λουκούμι

  37. voulagx said

    #21 @ΣΠ: Αν μπορεσεις να βρεις και κανενα αρχειο «Cannery Row.srt» θα εχεις την αμεριστη ευγνωμοσυνη μου. 🙂

  38. 37 (για το 21) Προσυπογράφω!

  39. Αχιλλέας Τζάλλας said

    Η πρώτη έκδοση της μετάφρασης του Πολίτη, 1946

    https://lh3.googleusercontent.com/proxy/giD3Oth1bgZr-dukG0Rj9XpZKnFOxFvHYXKJL3IG63gvGUP0lyT4xvA4Bm09eBEPBmzgsIwAwex4MGrUS5mVI3OJpAEwhtQf_9skLvcO6FcYjs9DtinwNO75MM1McRE

  40. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    8-11 Σωστά!

    14 Ναι, το τσιγαροκούτι

    23 Κι εγώ έτσι το ήξερα, αλλά πειθάρχησα στον Πολίτη

    34γ Νομίζω ότι το 1950 ο τύπος «χειρούργος» ήταν πολύ συχνότερος, δεν είχαμε διαβάσει Μπαμπινιώτη άλλωστε

    39 Μπράβο Αχιλλέα, αυτήν είχε ο παππούς. Σχεδόν αμέσως μετά την κυκλοφορία του αμερικανικού, από αριστερό εκδοτικό

  41. ΣΠ said

    37, 38
    Μόνο αγγλικούς και γαλλικούς υπότιτλους βρήκα.
    https://subscene.com/subtitles/cannery-row

  42. Αγγελος said

    To «αδειανό γήπεδο» είναι (υποθέτω) μετάφραση του αγγλικού vacant lot, που είναι η συνηθισμένη λέξη για το άχτιστο οικόπεδο. Στα ελληνικά ακούγεται φάλτσο (συνήθως λέμε σκέτο «οικόπεδο»), αλλά πώς αλλιώς να βγει το αστείο με το οικόπεδο που κάθε άλλο παρά άδειο ήταν;
    Με παραξενεύει επίσης η «σιδερογραμμή» λίγες γραμμές πιο κάτω: σιδηροδρομική γραμμή είναι ή τίποτε άλλο;

  43. Spiridione said

    Και ένα ενδιαφέρον άρθρο: Καλλίνης Γιώργος, «Η συνάντηση δύο δρόμων μέσω μιας μετάφρασης: Ο Δρόμος με τις Φάμπρικες του John Steinbeck και Το Γυρί του Κοσμά Πολίτη», Μολυβδοκονδυλοπελεκητής6, περ.Γ΄, 1998-1999, σ.129-139.
    https://www.academia.edu/30603515/%CE%97_%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7_%CE%B4%CF%85%CE%BF_%CE%B4%CF%81%CF%8C%CE%BC%CF%89%CE%BD_%CE%BC%CE%AD%CF%83%CF%89_%CE%BC%CE%B9%CE%B1%CF%82_%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%AC%CF%86%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%B7%CF%82_%CE%9F_%CE%B4%CF%81%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%82_%CE%BC%CE%B5_%CF%84%CE%B9%CF%82_%CF%86%CE%AC%CE%BC%CF%80%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%B5%CF%82_%CF%84%CE%BF%CF%85_John_Steinbeck_%CE%BA%CE%B1%CE%B9_%CE%A4%CE%BF_%CE%93%CF%85%CF%81%CE%AF_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%9A%CE%BF%CF%83%CE%BC%CE%AC_%CE%A0%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CF%84%CE%B7

  44. spyridos said

    42
    Θα ταίριαζε και στο ύφος εδώ η απλούστατη μετάφραση που δίνει ακόμα και ο γκούγκλης.

    Αλάνα

  45. spyridos said

    Χωρίς να θέλω να μεταθέσω χρονικά το γκούγκλη στα 1946. Αλλά μαι φαίνεται ότι αυτή η λέξη υπήρχε σε χρήση τότε και δεν μπορώ να φανταστώ γιατί δεν την χρησιμοποίησε.

  46. spyridos said

    «Του Λη Τσογκ το μαγαζί βρίσκεται στα δεξιά του αδεια­νού γήπεδου (μ’ όλο που κανένας δεν ξέρει γιατί το λένε αδειανό μια κι είναι στοιβαγμένα εκεί πέρα παλιοκάζανα, σκουριασμένες σωλήνες, ξυλεία και σωροί μπιντόνια των πέντε γαλονιών). »

    Αν την έλεγε αλάνα βέβαια, δεν ξέρω τι θα έκανε με την πρόταση μέσα στην παρένθεση. Αν το άλλαζε όλο αυτό δεν ήταν πλέον μετάφραση.

  47. sarant said

    43 Α, ενδιαφέρον

  48. Spiridione said

    Και ένα κείμενο του Τερζάκη για τον Στάινμπεκ από τη Νέα Εστία του 1946, που ακολουθείται από αποσπάσματα του Δρόμου με τις φάμπρικες.
    http://www.ekebi.gr/magazines/showimage.asp?file=73321&code=4531&zoom=800
    Αξιοπεριέργο είναι ότι ο Τερζάκης το Grapes of wrath το λέει Καρποί της οργής.
    Ο Πολίτης μετάφρασε το έργο αυτό του Στάινμπεκ με τον τίτλο Σταφύλια της οργής, το 1948, πάλι από τις εκδόσεις Φίλων του Βιβλίου.

  49. Γιάννης Κουβάτσος said

    40. Α, στη χτεσινή εκπομπή, ο Μπαμπινιώτης ήταν απόλυτος: μόνον τα κακόσημα τονίζονται στην παραλήγουσα (πανούργος, κακούργος, ραδιούργος). Τα εύσημα (χειρουργός, δημιουργός, λειτουργός, μουσουργός κλπ) πάντα τονίζονται στη λήγουσα. ☺

  50. ΓΤ said

    49@

    Άρα ο κακός δημιουργός είναι δημιούργος.

  51. Αγγελος said

    Να κοιτάζω τις πηγές μου προτού γράψω. Railroad track λέει το πρωτότυπο, που σημαίνει απλώς τις γραμμές του τρένου. Γιατί το έκανε σιδερογραμμές ο μεταφραστής, που δεν νομίζω πως λέγεται ποτέ, δεν ξέρω. Ούτε σιδηροτροχιές θα ταίριαζε εδώ: το λέμε, νομίζω, όταν εννοούμε κυριολεκτικά τα σίδερα («οι σιδηροτροχιές ήταν σκουριασμένες»), όχι όμως όταν εννοούμε απλώς τη θέση που κατέχουν («πίσω απ’ τις γραμμές ήταν ένα άσπρο σπιτάκι»).

    Και τα βερνίλ φουστάνια που φορούσε η Ντόρα χρειάστηκε να δω το πρωτότυπο για να καταλάβω τι είναι. Είναι Nile-green evening dresses. Οι κυρίες που συχνάζουν εδώ ξέρουν τι ακριβώς απόχρωση είναι το (προφανώς) vert-Nil;

  52. Πέπε said

    49, 50

    Όποιος γράφει μουσική είναι μουσούργος, εκτός από τον Βέρντη.

  53. Γιάννης Κουβάτσος said

    51: Και ο αλμπάνης χειρουργός χειρούργος. ☺

  54. ΓΤ said

    Γίδια Πιερίας: μαγαζιά στην Κατερίνη ανοίγουν από την πίσω πόρτα…
    https://www.iefimerida.gr/ellada/katerini-katastimata-me-pelates-en-meso-lockdown

  55. Νέο Kid Al Afrikii said

    51. Δεν είμαι κυρία που συχνάζει εδώ (μεταξύ μας, ούτε καν κύριος…οκ ) αλλά το Νάιλ γκρήν I bet we call it Βεραμάν in Greek

  56. spyridos said

    52
    και τον Ντύλαν

    43 , 48
    Πολύ καλά.

  57. Αγγελος said

    To βεραμάν το ξέρω, αλλά είναι vert amande (από το χρώμ του χλωρού μύγδαλου). To βερνίλ μάλλον κανείς δεν ξέρει ακριβώς τι είναι, αν πιστέψουμε τούτην εδώ: «Nile green is defined as a “pale yellow green” by Merriam-Webster, a “pale bluish-green colour” by Collins English Dictionary, and marketed as a bright emerald green by Benjamin Moore.» Τέλος, υπάρχ3ει και eau de Nil «a tricky color to pin down precisely […] a light-greenish hue, more saturated than celadon, less gray than sage. It has tan undertones and a cool bluish cast. It is, confusingly, an entirely different color from Nile green.» Άμα έχεις και μια ελαφριά αχρωματοψία, βράσ’ τα…

  58. ΣΠ said

    51
    Vert Nil
    https://www.benjaminmoore.com/fr-ca/introduction-a-la-couleur-benjamin-moore/trouvez-votre-couleur/couleur/2035-30/vert-nil?color=2035-30

  59. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας.

    Εἶχα διαβάσει Τὰ σταφύλια τῆς ὀργῆς καὶ τὸ Ἄνθρωποι καὶ ποντίκια τοῦ Στάινμπεκ, πρίν ἀπὸ καμιὰ πενηνταριὰ χρόνια. Καὶ τὰ δυὸ σὲ μετάφραση τοῦ Κοσμᾶ Πολίτη.

    Τότε, ἀπ᾿ ὅσο θυμᾶμαι, μοῦ εἶχαν ἀρέσει, ἂν καὶ κάποιες γλωσσικὲς ἐπιλογές τοῦ μεταφραστῆ μοῦ εἶχαν φανεῖ κάπως τραβηγμένες, π.χ. τὸ γουίσκι. Ὅλοι οὐίσκι τό ᾿λεγαν καὶ τό ᾿γραφαν τότε.

    Μετὰ σταμάτησα νὰ διαβάζω Στάινμπεκ, ἐπειδὴ διάβασα κάποια ἀντιδραστικὰ σχόλια ποὺ εἶχε κάνει γιὰ τὸν πόλεμο τοῦ Βιετνάμ.

  60. faltsos said

    «Οι ευλαβείς εγωισμοί… σκοτώνουν….
    …τάχα ευσεβείς … ετοιμάζονται να δικαιολογήσουν τα εγκληματικά τους κηρύγματα, που άρδευαν αλλοφροσύνη από την εωσφορική τους έπαρση, που τελικά σκότωσε συνανθρώπους τους
    Πιστέψαμε ότι εμάς, λόγω της πίστεώς μας, υποχρεούται ο Θεός να μας σώσει (τους άλλους όχι), και κάναμε επίδειξη αυτής της πίστεώς μας. Όμως αυτή η πίστη μας αποδείχθηκε λίγη, φτωχή, μικρή πίστη που όχι μόνο βουνά δεν μπορεί να μετακινήσει, αλλά ούτε καν τον απειροελάχιστο ιό….»

    Άραγε κι αυτός που είπε τα παραπάνω «κουβαλά την γνωστή ιδεοληψία/μισαλλοδοξία του αντικληρικαλισμού»; Έτσι με είχε στολίσει, πριν από μισό μήνα περίπου, εκλεκτό μέλος της παρέας αυτού του ιστολογίου. Είχα παραθέσει τότε το κήρυγμα του πατέρα Αντώνιου, αρχιμανδρίτη στον Ιερό Ναό του Αγίου Αθανασίου, στη Θεσσαλονίκη. Το κήρυγμα εκείνο με είχε κάνει να ανατριχιάσω από φρίκη και είχα αναρωτηθεί «ποιος διώχνει τον κόσμο από τη θρησκεία και την Ορθοδοξία;», χωρίς άλλα σχόλια και ούτε βαρείς χαρακτηρισμούς όπως παραπάνω.

    Ε, λοιπόν τα παραπάνω λόγια είναι από άρθρο του Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως κ. Άνθιμου και μου δίνουν την ευκαιρία να γράψω αυτή τη φορά: Να πώς μπορεί να έρθει ο κόσμος κοντά στη θρησκεία και την Ορθοδοξία!

    https://thesstoday.gr/αλεξανδρουπόλεως-κορωνοϊός-η-επανά/

  61. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    51 Μπράβο που βρήκες το βερνιλ, που ήθελα να το ρωτήσω και δεν το θυμήθηκα!

    Ως προς τη σιδερογραμμή φαίνεται ότι λεγόταν τότε. Με αναζήτηση στο google books το βρίσκω σε λογοτεχνικά έργα πχ του Ρενου, του Μαγκλή, της Ιορδανίδου, του Τσίρκα, βεβαίως του ιδιου του Πολίτη Και στη νεότερη Κατερίνα Γώγου.

    59 Πολλοί τον έκραξαν όταν έκανε τις δηλώσεις για το Βιετνάμ, ένα χρόνο πριν πεθάνει. Πλήρωσε τη φιλία του με τον Τζονσον

  62. Έχουν μείνει πάντως δυο Ντάρες.

  63. Κιγκέρι said

    Όχι ότι εγώ το ήξερα το βερνίλ, αλλά ελπίζω αυτό να βοηθήσει:

  64. Κιγκέρι said

    Μια σκέψη έκανα: μήπως ο Πολίτης διάλεξε τον τίτλο Ο δρόμος με τις φάμπρικες για να διατηρήσει την παρήχηση του ρο του πρωτότυπου Cannery row;

  65. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Βερνίλ /Ver Nil
    και Οντενιλ/ eau de Nil / ανοιχτό πράσινο, παλ
    https://en.wiktionary.org/wiki/eau_de_nil

  66. ΣΠ said

    Κορίτσια από τη φάμπρικα https://www.youtube.com/watch?v=DtzCovlyzJU
    Στην πιο σκληρή σου φάμπρικα https://www.youtube.com/watch?v=qOzQeUxndeY
    Στις φάμπρικες της ξενιτιάς https://www.youtube.com/watch?v=Qwnd0HxbBXc
    Η φάμπρικα https://www.youtube.com/watch?v=gjtFNQdTPRs

  67. Γιάννης Κουβάτσος said

    60: Ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη, δυστυχώς. Είναι πολύ σημαντικό, όμως, που τα λέει κάποιος που δεν μπορεί να κατηγορηθεί ως «εχθρός της Ορθοδοξίας».☺

  68. Γιάννης Ιατρού said

    22: Τι Steinbeck και «Cannery Row» ρε Σταύρο; Σήμερα ενδιαφέρει τι θα δείξουν στη Βουλή; κάνα γουέστερν παίζει;
    ΥΓ: 57, 48, 41 Δεν έχει ελληνικούς υπότιτλους 😟😕

  69. 50, … ο κακός δημιουργός είναι δημιούργος. …

    Επειδή φτιάχνει
    δήμιους

  70. ΕΦΗ - ΕΦΗ said


    Αυτό έχω ΄γω (και που ν΄το;)-Γράμματα 1983-Κοσμάς Πολίτης επίσης.

    Στο μυαλό μου τοποθετούσα το Δρόμο με τις Φάμπρικες, στη Νέα Ιωνία.Ψάχνοντας τώρα στη γούγλη να βάλω μια φωτό απ΄τα παλιά εργοστάσια εκεί, βλέπω κι άλλος το σκέφτηκε έτσι!
    «Όμως τον δρόμο προς τις φάμπρικες, (για να θυμηθούμε και τον Στάινμπεκ) εκείνη την εποχή, θα τον συναντούσε κανείς στη φτωχομάνα Νέα Ιωνία,στον Περισσό,στην Καλογρέζα και βέβαια στη Νέα Φιλαδέλφεια.Σε αυτές τις φάμπρικες, όπως ονομάζονταν τότε όλα τα εργοστάσια, (οι οποίες αναζωογόνησαν τη χειμαζόμενη οικονομία τής χώρας μας), εργάστηκαν χιλιάδες άνθρωποι, ποτίζοντας κυριολεκτικά με τον ιδρώτα (ενίοτε και με το αίμα τους) τα κτήρια και τις μηχανές. …»
    https://faretra.info/2018/12/06/n-lazaris-dromos-famprikes/

  71. sarant said

    Μάθαμε λοιπον και το βερνίλ. Το βρίσκω στο Μπουκέτο του 1932 στην κοσμική κίνηση: Η κ. Μ. Πεσματζόγλου βερ-νιλ τουαλέτα με μαύρη βέστα.

  72. Μαρία said

    103
    540
    1.498
    https://eody.gov.gr/20201122_briefing_covid19/

  73. Faltsos said

    «τ’ ονόμασε «Εστιατόριο του Σημαιοφόρου» — και διηγούνται διά­φορα εύθυμα περιστατικά για κάτι ξένους που πήραν την επιγραφή τοις μετρητοίς και μπήκανε στο σπίτι με την πρό­θεση να γευματίσουν»

    Πριν από χρόνια σε σχολείο της Θεσσαλονίκης προετοιμάζονταν να υποδεχθούν ομάδα μαθητών από σχολείο του εξωτερικού στα πλαίσια ευρωπαϊκού προγράμματος. Η διευθύντρια του σχολείου εντόπισε ξενοδοχείο που της φάνηκε καλό και πήγε να διαπραγματευτεί από κοντά. Εμείς κυρία μου δουλεύουμε με την ώρα, της είπαν από την ρεσεψιόν. Το έβαλε στα πόδια η διευθύντρια και είχε και το άγχος μη την είδε κανένα μάτι και άντε να εξηγεί, παντρεμένη γυναίκα, τι πήγε να κάνει εκεί. Και ποιος θα την πίστευε;

  74. 23, 24, 34, 40
    Πράγματι Μόντερέι.
    Συγγενικό και το Μεξικάνικο Monterrey, που γράφεται με δύο ρ και προφέρεται με τέσσερα.
    Monterrey Tech καλό πολυτεχνείο (σε 36 τοποθεσίες πλέον, λέει η Βίκη)

  75. Theo said

    Καλησπέρα!

    Το βιβλίο το διάβασα πριν από καμιά δεκαετία αλλά δεν θυμάμαι τίποτα. (Έχω διαβάσει αρκετά βιβλία του Στάινμπεκ αλλά μόνο «Τα σταφύλια της οργής» τα θυμάμαι αρκετά καλά, κι είναι μάλλον το καλύτερο έργο του.)

    Και μένα με ενόχλησε η φτιαχτή δημοτική του Κοσμά Πολίτη, με κάποιες λέξεις που δεν λέει κανείς, ούτε και τις έλεγε κανείς στην εποχή του.

    @67:
    Τα έχουν πει και πολλοί άλλοι μητροπολίτες, Γιάννη μου. Αλλά τα ΜΜΑ συνήθως παρουσιάζουν μόνο τους γραφικούς.

  76. ΓΤ said

    Χαλκιδική: βρομόπαπας τέλεσε λειτουργία με πιστούς. Ξύλο σε αστυνομικούς από τον γιο του παπά. Πρόστιμα, συλλήψεις
    https://www.in.gr/2020/11/22/greece/xalkidiki-iereas-leitourgouse-pistous-para-ta-metra-dyo-syllipseis/

  77. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    50 >>ο κακός δημιουργός είναι δημιούργος
    Εποχή των υπούργων (άμα τε και χειρούργων υπούργων… )

    Φαμπρικάρης ο ιδιοκτήτης της φάμπρικας (παλιού τύπου λιοτρίβι-με ζώα και μποξάδες) αλλά και φαμπρικάρηδες οι εργάτες εκεί.
    (Από τις αφηγήσεις των παλιών μου)

  78. ΓΤ said

    60@

    «Μισαλλόδοξος» χαρακτηρίστηκε και ο Μπουκάλας, ο οποίος, φαντάζομαι γνωρίζεις, γράφει «επικίνδυνες ηλιθιότητες»…

  79. ΓΤ said

    «φάμπρικα» + «βερνίλ» = Vernilac @ Μάνδρα Αττικής
    Πατήστε πάνω σε καθένα από τα 252 χρώματα της παλέτας
    https://www.vernilac.gr/colors.html

  80. Κιγκέρι said

    Βρε παιδιά, αυτό το «Εστιατόριο του Σημαιοφόρου» το βρίσκετε σωστή απόδοση;
    Εμένα πολύ με προβλημάτισε, μου φάνηκε πολύ εξεζητημένο όνομα για το σπίτι της Ντόρας, κι ύστερα, ποιος ειναι αυτός ο Σημαιοφόρος; Γιατί στο σημερινό απόσπασμα (το βιβλίο δεν το έχω διαβάσει) δεν δίνεται κάποια εξήγηση.
    Βλέπω λοιπόν ότι το πρωτότυπο είναι Bear Flag Restaurant.
    Bear Flag όμως είναι η σημαία της Καλιφόρνιας, η οποία απεικονίζει μια αρκούδα.
    https://en.m.wikipedia.org/wiki/Flag_of_California

    Εστιατόριο «Η σημαία» επομένως. Εσείς τι λέτε;

  81. Κιγκέρι said

    Ούτε το «Πάλας-Χάνι» μ’ αρέσει για το Palace Flophouse. Νομίζω πως δεν βοηθάει να γίνει αντιληπτή η αντίφαση και άρα η ειρωνεία.

  82. Μαρία said

    71
    Γιατί το λαχανί ακούγεται τρε μπανάλ.

  83. sarant said

    80 Δίκιο έχεις, φοβαμαι ότι ο Πολίτης μπέρδεψε το bear με το ρήμα.

  84. Γιάννης Ιατρού said

    80: Αν το θέτεις έτσι, τότε «η σημαία της αρκούδας» θά ΄λεγα 🤔

  85. Μαρία said

    76
    Μήπως είναι ο ίδιος που επιτέθηκε στον επίτροπο το δεκαπενταύγουστο https://www.xalkidikipolitiki.gr/2020/08/15/chalkidiki-anapsan-ta-aimata-metaxy-ierea-epitropoy-se-ekklisia-logo-koronoioy/

  86. Κιγκέρι said

    83:

    Στην εποχή του ίσως δικαιολογείται. Αν το βλέπαμε από σημερινό μεταφραστή, πιστεύω ότι θα τον κακίζαμε που δεν το γκούγκλισε.

  87. Yiannis KYRiakides said

    Φαμπρικες σε τραγουδια
    #8
    #11
    1. Βασιλης Τσιτσανης: ΟΙ ΦΑΜΠΡΙΚΕΣ – https://www.youtube.com/watch?v=dev8d2008kQ
    2. Γιαννης Μαρκοπουλος -στιχοι Γιώργου Σκούρτη με Λακη Χαλκια: Η ΦΑΜΠΡΙΚΑ – https://www.youtube.com/watch?v=qiAelhbi0Bw
    -το ειπε μεταξυ αλλων και η Σωτηρία Μπέλλου – https://www.youtube.com/watch?v=8q-PAwwpus4
    3. Θοδωρος Δερβενιωτης -στιχοι Κωστα Βιρβου με Γιωργο Νταλαρα: ΣΤΙΣ ΦΑΜΠΡΙΚΕΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ – https://www.youtube.com/watch?v=aXcENxvvCvY
    4. Δημήτρης Χατζηδιάκος με Αθηναϊκή Κομπανία: ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ – https://www.youtube.com/watch?v=mhY7GUFDjFA
    5. Διονυσης Σαββοπουλος: ΕΓΕΡΤΗΡΙΟ – https://www.youtube.com/watch?v=L3fEgZFulC4
    6. Χρίστος Λεοντής -στιχοι Μιχ.Παπανικολάου με Βαγγ.Περπινιάδη & Ρία Νόρμα: ΠΟΥ ΝΑ ΧΩΡΕΣΕΙ Τ’ ΟΝΕΙΡΟ – https://www.youtube.com/watch?v=6nR7rKxCbmM

    κά.

  88. sarant said

    86 Προφανώς. Το Διαδίκτυο έχει κάνει πολύ πιο εύκολη τη δουλειά μας. Ασύγκριτα, θα έλεγα.

    87 Ευχαριστούμε.

  89. Χαρούλα said

    Γιατί είναι πιο …μαλλιαρή η Φάμπρικα απο το κονσερβάδικο; Ωραία στο αυτί, λέξη που ταξιδεύει τον πτωχό εργάτη στην Ιταλία!😊 Ειλικρινά(μόνο ως λέξη) μού ειναι ευχάριστη, λυρική!

    Εεε, θα πάρω και θέση για τα σημερινά
    Ο νυν Αλξανδρουπόλεως Άνθιμος(τον οποίο γνωρίζω προσωπικά), είναι ένας απλός καθημερινός άνθρωπος. Δεν υποδύεται κάτι. Δεν αποκρύπτει. Έχει χιούμορ, εξελίσσεται μελετώντας, πρισπαθώντας, έχει σχέσεις εκκλησιαστικές με άτομα που εκτιμά απλά και όχι που τον βολεύουν ή τον προωθούν. Δεν την έχει ψωνίσει. Ότι λέει, μας αρέσει ή όχι, το πιστεύει.
    Όλα αυτά δεν τον κάνουν συμπαθή. Πολλοί συν+τοπίτες-μαθητές-γενείς δεν αρέστηκαν που δεν τον …καπέλωσαν. Που δεν τους βόλεψε. Πολλοί «ιεράρχες» δεν εκτίμησαν που δεν τον έχουν στην κλίκα τους! Από την αρχή της πανδημίας κράτησε συνετή στάση(όπως και ο Ιερώνυμος και ο Βαρθολομαίος), αλλά δεν άρεσε αυτό στους «Πιστούς Φαρισαίους» ρασοφόρους. Και υπογείως τους υπέσκαψαν όσο μπόρεσαν.
    Σήμερα εδώ εμφανίστηκαν οι γλείφτες και οι χειροκροτητές. Αστείες δημοσιευσεις και συζητήσεις! Τον θεωρούν μονάδικό! Ικανό για Αρχιεπίσκοπο(ώντας σε μάχη, αλλα ζωντανός ακόμη ο Ι.) και πανάξιο για Πατριάρχη(αγνοώντας τις προϋποθέσεις). Οι πιστοί😊! Μύρισαν εξουσία! Ευτυχώς χαζός δεν είναι. Αβανάκης(χωρις πονηριά/ντόπια λέξη) ναι!
    Νομίζω, ελπίζω πως είμαι αντικειμενική.
    Μπράβο και δύναμη νεώτερε ´Ανθιμε( για μένα Χρήστο Κουκουρίδη)!

  90. 49. Ο Λυκούργος όμως;

  91. dryhammer said

    90. Είναι ο κακός λύκος

  92. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Μπράβο, μας χρειαζότανε αλλαγή περιβάλλοντος και στυλ στα Κυριακάτικα.
    (Τον ‘δρόμο με τις φάμπρικες’ δεν θυμάμαι να τον έχω διαβάσει…)

    – Φάμπρικες στην Κρήτη ήταν μόνο τα ελαιοτριβεία! Χειροκίνητα, ζωοκίνητα, ατμοκίνητα ή πετρελαιοκίνητα αλλά και τα σύγχρονα ηλεκτροκίνητα, ακόμη σε μερικά χωριά έτσι λέγονται.
    (Οι υπόλοιπες μικρές βιομηχανίες ή βιοτεχνίες λέγονταν συνήθως “εργοστάσια’’, γενικώς… 🙂 )

    77.
    Έφη, ναι!
    Φαμπρικάρης ήταν είτε ο ιδιοκτήτης του ελαιουργείου είτε εργάτης σ’ αυτό. (Τους διακρίνανε από τα …συμφραζόμενα 🙂 )
    Φαμπρικάντης δεν έχω ακούσει στα μέρη μας.

    81.
    Εγώ το βρίσκω πολύ επιτυχημένο το Πάλας-Χάνι (Palace Flophouse), του Πολίτη.

    Και η αλλαγή γένους του σωλήνα, βλέπω είχε επέλθει από τότε (1946), όταν γράφει ’’σκουριασμένες σωλήνες’’.

    68, 69
    😅😆

  93. Faltsos said

    40 «Τα εύσημα (χειρουργός, δημιουργός, λειτουργός, μουσουργός κλπ) πάντα τονίζονται στη λήγουσα.»

    Από το Βικιλεξικό
    αυτουργός:
    1. ο άνδρας ή η γυναίκα που διαπράττει ένα ποινικό αδίκημα ως δράστης ή μετέχει έμμεσα σε αυτό σε σημαντικό βαθμό
    2. ο ή η συμμέτοχος στην τέλεση ενός εγκλήματος

  94. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    91 κι ο σπούργος; 🙂
    αλλά και φθονουργός, αυτουργός, φονουργός δεν είναι θετικά!

    82 σαυρέ! 🙂

  95. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @87. Το 3 φέρεται (διαδίκτυο κι αλλού) ΚΑΙ ως σύνθεση του Καζαντζίδη, τον οποίον θυμάμαι να το τραγουδάει..

  96. Μαρία said

    89
    Γεια σου, Χαρούλα, με το «δεν αρέστηκαν». Γραμμένο πρώτη φορά το βλέπω και αρέστηκα 🙂

  97. ΓΤ said

    94@

    «[…] Φθονουργέ, φονουργέ και αλάστορ λαέ»
    (τραγικός ο Μπαμπινιώτης, είτε αναλευροπάστωτος με τη ρόμπα είτε σφιχτογράβατος στα φλεσσάδικα)

  98. Συγνώμη ρε παιδιά, ο αυτουργός γιατί είναι κακόσημος? Πλαστικός χειρουργός είναι, με ειδίκευση στην ωτοπλαστική.

  99. sarant said

    97 Μπράβο ρε συ!

  100. ΓΤ said

    Στην αθλητική κίνηση της ημέρας:

    ΑΕΚ-ΑΕΛ 4-1
    Παναιτωλικός-Άρης 0-1
    ΠΑΟΚ-ΠΑΣ 2-1

    Ηρακλής-Περιστέρι 71-75 (60-60)
    Λαύριο-Ιωνικός 81-91
    ΠΑΟ-Κολοσσός 90-67

  101. dryhammer said

    98. Κι ο ηθικός αυτουργός δεν σου κόβει τον κώλο για να σου φτιάξει τ’ αυτιά.

  102. ΓΤ said

    99@

    Εμ, Νίκο μου, τι «αθρώποι» της Εκκλησίας είμαστε;
    (Δε μασάω, και το ξέρεις 😉 )

  103. Γιάννης Ιατρού said

    Άμα πηγαίνεις την Μεγάλη Εβδομάδα ανελλιπώς, όσο νάναι τα μαθαίνεις 🙂

  104. ΓΤ said

    103@

    Εμείς πηγαίνουμε κάθε μέρα. Μας βάζουν οι βρομοπαπάδες από την πλάγια πόρτα, όπως σήμερα στη Χαλκιδική. 🙂

  105. Μετά τον στοιχηματικό θρίαμβο του Αράουτ, ελπίζω να προσέξει πως ο Φερέιρα έκανε 4 νίκες και μετά έχασε και να προτείνει το ίδιο στο Αϊντχόβεν-ΠΑΟΚ την Πέμπτη αφού και ο Πάμπλο Γκαρσία 4 νίκες έκανε !!

    (μεταξύ μας ούτε ο ΟΣΦΠ , ούτε ο ΠΑΟΚ θα κέρδιζαν αν δεν είχε δώσει προγνωστικά ο Αράουτ, από μπάλα τίποτε )

  106. Κουτρούφι said

    «Δεν θέλω να δουλεύεις στη φάμπρικα να πας
    για μια κι εικοσιπέντε τα νιάτα σου να φας» (http://www.youtube.com/watch?v=Kv2d6I3INgM&t=1m15s)

    Ο Νέαρχος Γεωργιάδης (στο «Ρεμπέτικο και πολιτική») το έχει σε παραλλαγή (χωρίς φάμπρικα). Το αποδίδει στη Σμύρνη των τελών του 19ου αιώνα και καταγράφει το δίστιχο:
    «Ο Αη Γιώργης χτίστηκε με γρόσια και με λίρες
    κι ο Αη Γιάννης χτίστηκε από τσι φαμπρικίνες»

    (από τις εργάτριες δηλαδή)

  107. ΚΩΣΤΑΣ said

    Όλα τα μεγάλα και κλασσικά, ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας, τα διάβασα στα νιάτα μου, μεταξύ αυτών και «τα σταφύλια της οργής» του Τζον Στάινμπεκ. Ύστερα τό ‘ριξα στο ιστορικό μυθιστόρημα, στην ποίηση και στα απομνημονεύματα και συναφή της ταραγμένης περιόδου 1940-50.

    Ο αρχισιδηρουργός, ο 41ος και τα σταφύλια της οργής από τα πιο εντυπωσιακά της ξένης λογοτεχνίας. Θυμάμαι απλά ότι τότε συγκινήθηκα πολύ και τα απόλαυσα ως κοντράστ συναισθημάτων. Αν με ρωτήσετε τώρα την υπόθεση, δεν είμαι σε θέση να σας την περιγράψω, μέσες-άκρες, μόνο. Η λογοτεχνία, για μένα, δεν είναι τα μάθεις απέξω, να τα ζεις τη στιγμή που τα διαβάζεις, αυτό μου αρκεί.

  108. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    97. ΓεΤι με τις φλεσσιές σου! 🙂
    Εκείνη την …κοκκινολεπτόχειλη ,κάπως έτσι έλεγες προ ημερών, δεν αποκωδικοποίησα

    99 Νικοκύρη, το 2014, μισο-υποσχέθηκες άρθρο 🙂
    σχ.108
    κι ο Πέπε τότε σχ.123: Είναι πολύ διαδεδομένη αυτή η παράλογη άποψη, ότι το -ούργος σημαίνει κάτι κακό και το -ουργός καλό ή έστω ουδέτερο. Πολύ θα ‘θελα να ‘ξερα ποιος τα βγάζει κάτι τέτοια (αιώνια αναπάντητα ερωτήματα, όπως ποιος γράφει τα ανέκδοτα). 🙂
    https://sarantakos.wordpress.com/2014/01/27/orthop8dikos/#comment-201802

  109. sarant said

    108 μισο-…. 🙂

  110. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    72 Κάποιο μαυρόκαρδοι ή «αισιόδοξοι» της κακιάς ώρας, θεώρησαν ότι είναι «καλό» νέο που η διάμεση ηλικία των 105 νεκρών είναι 80!
    Θα λαλήσουμε λέω με τον εγκλεισμό.

  111. aerosol said

    Περί χρωμάτων:
    Οι παραδοσιακές ονομασίες αποχρώσεων προέκυψαν αυθαίρετα, από την πιάτσα, και δεν αντιστοιχούν με ακρίβεια σε κάποιο πρότυπο. Αν τις γκουγκλάρουμε βρίσκουμε αποχρώσεις κοντινές μεν αλλά με αισθητές διαφορές μεταξύ των ερμηνειών του τι σημαίνει κάθε χρώμα. Ανάλογα την περίπτωση για το eau de nil παίρνουμε από ένα σχεδόν λαχανί παλ μέχρι ένα σαφώς μπλεδίζον γκριζοπράσινο. Ανάλογες ασυμφωνίες προκύπτουν με ονομασίες όπως λιλά, μπορντό, βεραμάν κλπ. Οι διαφορές είναι αρκετά μικρότερες σε ορολογίες κάποιων κλασικών χρωμάτων ζωγραφικής (πχ. το μπλε κοβαλτίου) επειδή εκεί υπήρχε η ανάγκη για περισσότερη ακρίβεια περιγραφής που να καλύπτει τους επαγγελματίες.

  112. Ένα τεστάκι για τη σημαία της Καλιφόρνιας. Ή μήπως είναι της Βέρνης;
    http://www.geander.com/s_arktos.html

  113. Γιάννης Κουβάτσος said

    108. Δεν ξέρω ποιος τα βγάζει αυτά, αλλά ξέρω ότι ο Μπαμπινιώτης και η Φλέσσα δε σηκώνουν κουβέντα για το θέμα. ☺ Όσο για τη Φλέσσα, ποτέ δεν θυμάται, πάντα ενθυμείται.
    107: «Η λογοτεχνία, για μένα, δεν είναι τα μάθεις απέξω, να τα ζεις τη στιγμή που τα διαβάζεις, αυτό μου αρκεί.»
    Πολύ σωστά.

  114. Για να μη μπερδεύεστε, τα 4 βασικά πράσινα είναι: Χολερί, ξερατί, νοσοκομί, νεκροταφί.

  115. ΓΤ said

    108@

    Είναι πολύ δύσκολο, Εφούκι μου, γιατί πρέπει να γνωρίζεις πρόσωπα και πράγματα συγκεκριμένου χώρου για να πιάσεις ποια είναι η «κοκκινοκράγιονη φτενοχείλα». 😉

  116. ΚΩΣΤΑΣ said

    Ντάρας Φλωντ και μετά Ντόρα. Υπάρχει παρόραμα ή εγώ τα μπερδεύω;

    *Ντόρα η π…υργοδέσποινα, έτσι αποκαλούν τα σαμαράκια τη δικιά μας.

    * όποιος κατάλαβε, κατάλαβε… 😉

  117. Μαρία said

    110

  118. Spiridione said

    Στα γαλλικά και τα γερμανικά δίνουν έμφαση στις σαρδέλες
    Rue de la sardine
    Die Straße der Ölsardinen

  119. ΚΩΣΤΑΣ said

    117
    Και τα σημερινά στοιχεία δεν τα βλέπω αρκετά ενθαρρυντικά, παρά την φαινομενική μείωση. Αντιστοιχούν σε περίπου 10 χιλ. τεστ, ενώ τις καθημερινές γίνονται περίπου 25 χιλ.

    https://www.larissanet.gr/2020/11/22/giati-to-savvatokyriako-ginontai-molis-10000-test-eno-tis-ypoloipes-meres-25000/

  120. Αράουτ said

    Μετά από 10 ώρες παραμονής του παρόντος άρθρου στον Ουρανό του Διαδικτύου και 82 σχόλια, ο αγαπητός μας κύριος Νίκος φιλοτιμήθηκε να παραδεχθεί (σχόλιο 83) πως ο μπολσεβίκος Κοσμάς Πολίτης υπήρξε ΚΑΚΙΣΤΟΣ μεταφραστής από τα αγγλικά!..

    Γράφει με αποστομωτική ειλικρίνεια στο σχόλιο 83 ο επαγγελματίας μεταφραστής κ. Σαραντάκος: «80 Δίκιο έχεις, φοβαμαι ότι ο Πολίτης μπέρδεψε το bear με το ρήμα.»!..

    Όλοι εμείς οι αμερικανοτραφείς που έχουμε διαβάσει στο αγγλικό πρωτότυπο (κατεβάστε εδώ https://tinyurl.com/y46pobhy) το «Cannery Row» του Στάϊνμπεκ (1945) ξέρουμε ότι η ελληνική μετάφραση του Κοσμά Πολίτη είναι γεμάτη με λάθη που «βγάζουν μάτι», ξεκινούν από την αποτυχημένη μετάφραση του τίτλου και πολλές φορές προκαλούν ακράτητα γέλια. ΚΙ ΟΜΩΣ: Ο επαγγελματίας μεταφραστής κ. Σαραντάκος (που επανειλημμένως έχει κράξει από το παρόν Ιστολόγιο άλλους μεταφραστές για τις γκάφες τους) απέφυγε όπως ο Διάβολος το Λιβάνι να ενημερώσει τους ανυποψίαστους αναγνώστες του στην εισαγωγή του παρόντος άρθρου ότι η μετάφραση του Κοσμά Πολίτη είναι κυριολεκτικά «για τα πανηγύρια». Γιατί, άραγε; Η απάντησις είναι απλουστάτη: Διότι ο μακαρίτης υπήρξε δεδηλωμένος μπολσεβίκος και εξέχον μέλος του ΚΚΕ από τα Δεκεμβριανά του 1944 και μετά!..

    Προκειμένου να πειστεί και ο τελευταίος κάφρος αναγνώστης για την αλήθεια των λεγομένων μου, μεταφέρω αντικρυστά πώς έχει μεταφράσει ο πανάσχετος Κοσμάς Πολίτης ΜΟΛΙΣ 130 λέξεις από το πρωτότυπο αγγλικο κείμενο του Στάϊνμπεκ: (βλέπε εδώ https://tinyurl.com/y457jzv4)

    ΡΩΤΑΩ τον φίλτατο κύριο Σαραντάκο:

    1) Είναι δυνατόν να μεταφράζεις «Η Ντόρα είναι μια μεγαλοκαμωμένη γυναίκα » την αγγλική φράση «Dora is a great woman, a great big woman » που σημαίνει… «Η Ντόρα είναι μιά ΣΠΟΥΔΑΙΑ γυναίκα, μιά σπουδαία μεγαλόσωμη γυναίκα»;

    2) Είναι δυνατόν να μεταφράζεις «βερνίλ» το «πράσινο του Νείλου» («Nile green»);

    3) Είναι δυνατόν να μεταφράζεις «ποφτώνουνε» το «turn three tricks a month» που σημαίνει «κάνουν τρία πηδήματα τον μήνα»;

    4) Είναι δυνατόν να μεταφράζεις «ερωτική τρυφερότητα» το «local love» που σημαίνει «αγάπη για τον τόπο σου»;

    5) Είναι δυνατόν να μεταφράζεις «Γραικός» το «Greek» και «γεύμα» το «σάντουιτς»;

    ΥΓ: Στο σχόλιο 105, ο βετεράνος οπαδός του ΠΑΟΚ, κ. Gpointofview , μάς λοιδορεί επειδή πέσαμε λίγο έξω στις προβλέψεις μας για τα μάτς ΟΣΦΠ – ΠΑΟ 1-0 και ΠΑΟΚ – ΠΑΣ 2-1. Όποιος είδε αυτά τα δύο παιχνίδια (άλλωστε το παραδέχεται και ο ίδιος ο κ. Gpointofview) ξέρει πως σε καμμία περίπτωση δεν άξιζαν την νίκη ο ΟΣΦΠ και ο ΠΑΟΚ. Η πρόβλεψή μας ήταν απολύτως σωστή, αλλά έβαλε το ποδάρι του ο Διάολος και ο διαιτητής και αλλοιώθηκε το αποτέλεσμα. Ειδικά στο μάτς του ΠΑΟΚ, το νικητήριο γκόλ του Ελ Καντουρί στο 92΄ έκανε «μπάμ» από μακρυά πως ήταν επιθετικό φάουλ όπως βροντοφώναξε προ ολίγου στην «Αθλητική Κυριακή» και ο καθηγητής Διαιτησίας Παναγιώτης Βαρούχας

  121. Πέπε said

    @92:

    > > Φάμπρικες στην Κρήτη ήταν μόνο τα ελαιοτριβεία!

    Και στη Νάξο φάμπρικα (ή φράμπικα ή φράμπρικα) είναι το ελειοτριβείο, δεν ξέρω όμως αν είναι αυτό και μόνο.

    Και ο σκοπός τση Φάμπρικας, εργατικό τραγούδι, για να ξεχνιούνται από τον κόπο τους όσοι γυρίζανε τον «εργάτη» του ελαιοτριβείου.

    Καλοδουλέψετε τσ’ ελιές να βγάλουνε το λάδι
    για να ‘χομε να βάλομε στο λύχνο μας το βράδυ.

  122. Πέπε said

    Ξέχασα να αναφέρω ότι σε τρυφερότερες ηλικίες ο Στάινμπεκ ήταν από τους αγαπημένους μου. Από ορισμένες φράσεις που σχολιάστηκαν αναγνωρίζω ότι σ’ αυτή τη μετάφραση έχω διαβάσει το συγκεκριμένο. Και το εξώφυλλο του #70 μου είναι οικείο, όχι τόσο η εικόνα του όσο το όλο στήσιμο της σειράς των «Γραμμάτων», επομένως και άλλα έχω διαβάσει στην ίδια σειρά (αν και γενικά έχω βιβλία του σε διάφορες εκδόσεις, και κάποια στα αγγλικά).

    Με συντριβή ομολογώ ότι ελάχιστα θυμάμαι πια από τον Στάινμπεκ, εκτός από το Άνθρωποι και Ποντίκια και το Μαργαριτάρι. Ούτε από το παρόν, ούτε από 4-5 άλλα, ούτε καν από τα Σταφύλια της Οργής και το Ανατολικά της Εδέμ που πρέπει να είναι τα εμβληματικότερά του. Ευκαιρίας δοθείσης θα χαρώ να τον ξαναπιάσω.

  123. Αιμ said

    Είναι περίεργο πάντως γιατί η local love έγινε ερωτική τρυφερότητα και όχι έξαρση ή κρίση τοπικισμού ή τοπικιστικός οίστρος ξέρω γω. Ίσως επειδή δεν έπιασε την αρκουδοσημαία-σημαιοφόρο αλλά και πάλι

  124. … διαβάζω τον «Δρόμο με τις φάμπρικες» … στ’ αγγλικά: Cannery Row, που κατά λέξη θα πει «Οδός Κονσερβοποιείων» ή «Οδός Κονσερβάδικων». Πείτε με μαλλιαρό, προτιμώ την απόδοση του Πολίτη έστω κι αν δεν υπάρχουν πλέον φάμπρικες σήμερα …

    Κι εγώ. «Φάμπρικα» (το εργοστάσιο, όχι η μηχανορραφία/κόλπο) έχει (ακόμα) πολύ περισσότερες πτυχές και δημιουργεί ένα σωρό συνειρμούς. Μερικές φορές «μια λέξη, χίλιες εικόνες».

    (Βέβαια, κατ’ όνομα, υπάρχει και τώρα φάμπρικα και στην Ελλάδα (Badische Anilin und Soda Fabrik)

  125. @ 122 Πέπε

    Δοθείσης ή δοθησομενης; 🙂

  126. Πέπε said

    125
    Άμα λάχει. 🙂

  127. avn013 said

    @59, @61 Είμαι σε χειρότερη «μοίρα» από τον Πέπε του @125, γιατί δεν είμαι τόσο σίγουρος πλέον αν διάβασα τα 3(βιβλία) του Στάινμππεκ που αναφέρει. Η κοινωνιογραφία του Στ πάντα μου θύμιζε το «κάτω από το βλεμμα του Βούδα» της Περλ Μπακ, καθώς και έργα των Τσέχωφ και Ντοστογιέφσκι. Η κοινωνία του Στ (ΗΠΑ) μου θυμίζει μικρογραφία των περισσότερων οργανωμένων κοινωνιών (εξαιρούνται οι νομαδικές), και ίσως επειδή είναι μία από τις «νέες» χώρες, ίσως επειδή την αντιγράφουμε, μου φαίνεται πιο οικεία. Όταν διάβασα το σχόλιο για το Βιετνάμ, παραξενεύτηκα, πώς μπορεί και με ποια έννοια ο Στ να ήταν «υπέρ του πολέμου». Λίγες πληροφορίες βρήκα στο:
    https://www.npr.org/2012/04/21/150012711/steinbeck-in-vietnam-a-great-writers-last-reports , όπου υπάρχει και μία παραπομπή σε ένα από τα επίμαχα άρθρα του από το Βιετνάμ, όπου υπηρέτησε ένας γιος του (!) και όταν πήγε ο ίδιος ανταποκριτής εκεί. Σε αυτό που διαφωνώ με τον Στ με βάςη αυτά τα γραφόμενα (όπως τα αντιλαμβάνομαι) είναι η παγίδα του «εξ ιδίων κρίνω τα αλλότρια» (κάτι που είναι σχεδόν εξ ορισμού σχεδόν σωστό). Ο Στ (πιστεύω) καταλάβαινε ότι το Βιετνάμ έχει πολυ διαφορετική κουλτούρα από τις ΗΠΑ, αν και θωρούσε τους ανθρώπους (Βιετναμέζους και ΗΠΑικούς) στην ίδια «μοίρα» (φυσικό , παναθρώπινο δίκαιο). Η περιγραφή του για το «άλογο» της συμπεριφοράς εξτρεμιστών V.C. (υποθέτω Βιετκονγκ) είναι μάλλον σωστή και ακριβής. Αυτό που δεν «είδε» (ή δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε ή δεν φαντάστηκε) είναι ότι και η πλευρά που υποστηρίζανε οι ΗΠΑ ήταν τις ίδιας κουλτούρας με αυτήν που πολεμούσαν (εμφύλιος γαρ) και οι εξτρεμιστές της έκαναν «μια από τα ίδια» με τους της άλλης πλευράς (όμοιος ομοίω αεί πελάζει, ή κάτι τέτοιο). Ο Στ νόμισε ότι η πλευρά που υποστήριζαν οι ΗΠΑ είχαν ή θα αποκτούσαν «πολύ γρήγορα» τα «δυτικά ιδεώδη περί δημοκρατίας και ηθικής». Υποθέτω κάτι τέτοιο θα του έλεγε και ο γιος του που διαφωνούσε μαζί του επί του θέματος. Πιθανώς ο Στ έπεσε στην παγΐδα του ο «σκοπός αγιάζει τα μέσα». Ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος (γράφω εκ πείρας).

  128. sarant said

    Καλημέρα από εδώ

    116 Λάθος του OCR

    122 Αρα δεν είμαι ο μόνος που τα έχω ξεχάσει 🙂

    123 Εδώ ο Πολίτης έκανε παρανόηση.

  129. ένας τύπος κι υπογραμμός said

    Είχα διαβάσει προχουντικώς ως μαθητής στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού μερικά «διασκευασμένα» μυθιστορήματα του Στάινμπεκ σε μορφή «παιδικής» νουβέλλας («Η χρυσή κούπα», «Το κοκκινότριχο πουλαράκι», «Το μαργαριτάρι», και κανα δυο άλλα που τώρα πλέον δεν θυμάμαι ποιά ήτανε) χωρίς ωστόσο να μού κάνουν και καμμιά σπουδαία εντύπωση. (Αντιθέτως, και μιλώντας ΜΟΝΟΝ ΓΙΑ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΑ ΕΡΓΑ, ο «Τομ Σώγιερ» ή ο «Χάκλμπερυ Φιν» του Μαρκ Τουαίην -επίσης σε παλιές «παιδικές» διασκευές από τις εκδόσεις του «Αστέρος» ή της «Αγκύρας» ή της «Ατλαντίδος»- μέ είχαν συναρπάσει, όπως πολύ μέ είχαν συνταράξει συναισθηματικά τόσο «Η καλύβα του μπαρμπα-Θωμά», όσο και «Ο γέρος και η θάλασσα» που είχα διαβάσει εκείνη την ίδια χρονιά).
    Από τότε είχα το συνήθειο ν’ αναζητώ στις εγκυκλοπαίδειες του σπιτιού λεπτομέρειες για την ζωή και την εποχή όσων συγγραφέων διάβαζα έργα τους, και είχα προσέξει το όνομα εκείνου του συγγραφέα «Στάινμπεκ» που μού ακουγότανε σαν «γερμανικό» κι όχι αμερικάνικο. Έψαξα κι έμαθα γι’ αυτόν και τέτοια, λοιπόν, ήτανε τότε η μάλλον αδιάφορη γνώμη πού ‘χα σχηματίσει για ‘κείνον τον Στάινμπεκ. Βέβαια, την ίδια εποχή και στην ίδια ηλικία των ανύποπτων 8 χρόνων της αθωότητάς μου, είχα ήδη διαβάσει και τον «Μόμπυ Ντικ», επίσης σε «παιδική» διασκευή, πολυσέλιδη με σκληρό εξώφυλλο και χωρίς εικονογράφηση πέρα από 4-5 διάσπαρτες ασπρόμαυρες λιθογραφίες (τέτοια ήτανε όλα τα παιδικά μου βιβλία) και ομοίως … δεν μέ είχε ενθουσιάσει ούτε η περιπέτεια του Ισμαήλ! Εκείνα τα χρόνια, στην Δ’ Δημοτικού, οι γονείς μου με στείλανε να μάθω Αγγλικά και την επόμενη χρονιά, στην Ε’ Δημοτικού, με στείλανε να μάθω και γαλλικά. Αυτά τα μαθήματα ξένων γλωσσών από τότε μού περιόριζαν κατά πολύ τις ώρες των λογοτεχνικών μου («εξωσχολικών») διαβασμάτων (όταν μάλιστα ανυπομονούσα να διαβάσω πάνω από 20 τόμους τού πολυαγαπημένου μου Ιουλίου Βερν που μέ περίμεναν!), αλλά φρόντιζα κι αναπλήρωνα τις ώρες εκείνες περιορίζοντας κάπως κι εγώ τις ώρες της μπάλας και καταργώντας σχεδόν τελείως την σχολική μελέτη (πλην Γεωγραφίας Ηπείρων!) για να μπορώ να διαβάζω λογοτεχνία (και κόμιξ: Μίκυ Μάους, Κιτ Κάρσον, Δράση, κλπ, αλλά αυτά με φακό κουκουλωμένος στο κρεββάτι μετά τις καληνύχτες). Επίσης, από τότε είχα -δεν θυμάμαι πώς- αποκτήσει το συνήθειο να ξεφυλλίζω στα γρήγορα την «Βραδυνή» που έφερνε ο πατέρας μου γυρίζοντας τ’ απογεύματα σπίτι απ’ την δουλειά του (και όλο μού φώναζε που τού τσαλάκωνα και μπέρδευα τις σελίδες!). Έτσι, ένα απόγευμα ξεφυλλίζοντας την «Βραδυνή» διάβασα ότι «απέθανεν ο βραβευθείς με Νόμπελ διάσημος αμερικανός συγγραφεύς Τζων Στάινμπεκ». Παρόλο που στην βιβλιοθήκη του σπιτιού είχα προσέξει από πριν άλλους 4 δεμένους χοντρούς τόμους με το όνομα Στάινμπεκ στη ράχη τους («Ανατολικά της Εδέμ», «Άνθρωποι και Ποντίκια», «Τα Σταφύλια της Οργής», «Γλυκειά Πέμπτη») η χλιαρή εντύπωση που είχα αποκομίσει απ’ τ τότε παιδικά διαβάσματά μου δεν μού έδιναν αρκετή ώθηση να τους ανοίξω. Βρισκόμαστε στις αρχές της χουντικής επταετίας και η Σελήνη δεν είχε ακόμα κατακτηθή, ούτε εμείς είχαμε ακόμα αποκτήσει τηλεόραση: το ραδιόφωνο, το πικάπ και το διάβασμα ήταν τα μόνα μέσα της καθημερινής μας αναψυχής στην εβδομάδα των 6 εργάσιμων ημερών μέχρι να πάει 10 η ώρα και οι μεγάλοι να μάς βάλουν για ύπνο και να μάς σβήσουν τά φώτα (όθεν ο κρυφός υποσεντόνιος φωτισμός των νυχτερινών μου λαθραναγνώσεων!).
    Έπρεπε να περάσει μια 10ετία για να ξανασυναντήσω ως φοιτητής (φυσικομαθηματικής, όχι αγγλικής φιλολογίας) τον Στάινμπεκ και να ξανασυστηθούμε ο ένας στον άλλον. Όμως, ετούτη την φορά ο παλιός γνώριμός μου συγγραφέας μού «μίλησε» ΑΜΕΣΩΣ στην γλώσσα της ψυχής μου και τον αγάπησα όσο κανέναν άλλον αμερικανό ΠΕΖΟΓΡΑΦΟ του 20ου αιώνα..! Γνώρισα κι αγάπησα πάρα πολλούς ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥΣ ΠΕΖΟΓΡΑΦΟΥΣ από τον 18ο αιώνα και δώθε (μα ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΟΥΣ, πολλούς περισσότερους από όσους περιλαμβάνει η ανθολογία Norton!) από τον Μέλβιλ μέχρι τον Κάλντγουελ ή τον Σαρογιάν, από τον Φώκνερ μέχρι τον Χέμινγουέη ή τον Σάλιντζερ, από τον Πώου μέχρι τον Λόντον, από τον Κέρουακ μέχρι τον Σέππαρντ ή την Σίρλεϋ Τζάκσον, κοκ, παλαιότερους και νεώτερους πεζογράφους που έτυχε πολλοί απ’ αυτούς να γράψουν ΚΑΙ ποίηση, ΚΑΙ θέατρο, ΚΑΙ δοκίμια, ΚΑΙ κιν/φικά σενάρια, κλπ, κλπ, κλπ.
    Η αμερικανική λογοτεχνία, γενικώς, είναι η αγαπημένη μου αλλά ούτε η αγγλική ούτε η γαλλική ούτε η γερμανική ούτε η ρωσσική ούτε η ιταλική ούτε η ισπανική πεζογραφία (κείμενα των οποίων μπορώ να διαβάζω ευχερώς στο πρωτότυπο) μού έχουν δώσει τέτοιες μεγάλες συγκινήσεις όπως η αμερικάνικη! Μόνον ΚΑΠΟΙΑ κείμενα της ελληνικής λογοτεχνίας μέ έχουν ΣΥΝΤΑΡΑΞΕΙ περισσότερο από τους περισσότερους αμερικανούς πεζογράφους που γνώρισα διαβάζοντάς τους. Ούτε οι μεγάλοι ρώσσοι κλασσικοί, οι τιτάνες Ντοστογιέφσκυ και Τολστόϊ, ούτε οι μεγάλοι γάλλοι δεν μέ έχουν αγγίξει όσο οι αμερικανοί κι απ’ αυτούς κανείς όσο ο Στάινμπεκ! Πείτε με παλιομοδίτη ή και ρηχόν, αν θέλετε. Η αλήθεια είναι ότι έργα σαν το «Ο Δρόμος με τις Φάμπρικες» μπορώ να τα διαβάζω ξανά και ξανά και ξανά: για μένα έχει όλες τις αρετές ενός λεπτουργημένου ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΟΣ. Θα μπορούσα να γράψω ολόκληρο βιβλίο σχετικά με τό ΔΙΑΜΑΝΤΙ αυτό, αλλά -περίπου όπως και το να αποπειραθείς να γράψεις κριτική για ένα γρήγορο σχέδιο που βγήκε απ’ το βουτηγμένο σε σινική μελάνη δάχτυλο του Πικασσό- καταντάει περιττός κόπος.

    Έχω διαβάσει όλα (μα ΟΛΑ!) τα έργα του Στάινμπεκ, κατ’ αρχάς στο πρωτότυπο και αργότερα σε διάφορες μεταφράσεις που έβρισκα (στις 4-5 ξένες γλώσσες που τυχαίνει να ξέρω καλά πλην της αγγλικής και της ελληνικής) και, φυσικά, ό,τι υπάρχει στα ελληνικά.. Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι για τον Στάινμπεκ είμαι πλέον εξπέρ στην εργογραφία του, στην ζωή του και στην εποχή του. Γεγονός πάντως είναι πως ο Στάινμπεκ εμένα μέ ενθουσιάζει. Ασφαλώς -όπως όλοι οι μεγάλοι συγγραφείς- είναι «άνισος» στο σύνολο του έργου του, αλλά εγώ δεν βρίσκω τίποτε δικό του ούτε καν μέτριο. Και κατά την γνώμη μου δεν είναι στα «Σταφύλια της Οργής» η αποκορύφωση της μαεστρίας του αλλά στον «Δρόμο» και σε πολλά άλλα τέτοιου ύφους.

    Όσο για τον Κοσμά Πολίτη, πάλι δεν θα είμαι αμερόληπτος διότι είμαι φανατικός υποστηρικτής τής λογοτεχνικής του αξίας. Μυθιστορήματα όπως τα προπολεμικά του «Λεμονοδάσος», «Εκάτη», Eroïca» και το μεταπολεμικό του «Στου Χατζηφράγκου», εμένα μέ έχουν ΚΥΡΙΟΛΕΚΤΙΚΩΣ «σημαδέψει»…! Αλλά ΚΑΙ η μεταφραστική του αξία δεν νομίζω ότι υπολείπεται: ειδικά στα έργα του Στάινμπεκ (με τα οποία έχει ταυτισθή για το ελληνόφωνο αναγνωστικό κοινό) υποβάλλει με την λογοτεχνική του εκφραστικότητα το ύφος και το ήθος, το χρώμα και την οσμή, τις εμφανείς και αφανείς ιδιότητες έμψυχων και άψυχων, τις κρυφές διαστάσεις τόπων και χαρακτήρων, προβάλλοντας ατόφιο το πνεύμα του συγγραφέα στο μεταφρασμένο κείμενο και μεταφέροντας ΤΗΝ ΟΥΣΙΑ τού πρωτότυπου ΑΝΑΛΛΟΙΩΤΗ.
    ΝΑΙ…, έχει μεταφραστικά λάθη. Άλλα σοβαρά και άλλα αμελητέα. Όμως, είναι τόσο ΔΥΝΑΤΗ η αίσθηση που αφήνει εν συνόλω το κείμενο της μετάφρασής του που αυτά τα λάθη του όχι μόνο ΔΕΝ φαίνεται να ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΚΑΘΟΛΟΥ την ουσία και το πνεύμα του πρωτότυπου αλλά κάνουν το κείμενο του Στάινμπεκ να περνάει εύκολα από το προπολεμικό Μόντερέϋ της μεγάλης κρίσης του ’30 στο μεταπολεμικό Πέραμα, την Δραπετσώνα και τα Λιπάσματα του ’50! Ο Κ. Πολίτης με το ταλέντο του, κάνει τον έλληνα αναγνώστη του Στάινμπεκ, τον Πειραιώτη ας πούμε στα «Μανιάτικα», να βλέπει την σκηνή ενός δράματος στημένου 20 χρόνια πριν στην άλλην όχθη του ωκεανού και σ’ αυτήν την σκηνή ν’ αναγνωρίζει αμέσως την γειτονιά του και τα σουσούμια των τύπων με τους οποίους νταραβερίζεται καθημερνά. Όταν, π.χ., αρχίζει διατυπώνοντας την μετάφραση της πρώτης-πρώτης φράσης του βιβλίου ως «Του Λη Τσονγκ το μαγαζί… … …» (αντί, ας πούμε, «Το παντοπωλείο του Λη Τσονγκ…») έχει επίγνωση πώς και πού θα πρέπει να αυξομειώνει την ένταση. Κι όταν επιχειρεί σε κάποια από τα ονόματα των ηρώων να χρησιμοποιήσει την «ελληνική μετάφρασή τους» τούς βάζει σε «ελληνικό» κάδρο και κάνει τον έλληνα, είτε της τελευταίας 20ετίας του 20ου αιώνα (όπως εγώ όταν το διάβασα) είτε της πρώτης 20ετίας του 21ου αιώνα (όπως ο σημερινός αναγνώστης) να δει φιγούρες γνώριμές του από παλιές ελληνικές μελοδραματικές ασπρόμαυρες ταινίες του ’50 που ξαναπροβάλλει η ΕΡΤ, από παλιές χιλιοπαιγμένες κλασσικές ταινίες του ιταλικού νεορεαλισμού, από απωθημένες του βιωματικές μνήμες της δυστοπικής του νειότης, από τις σημερινές εικόνες των άστεγων και τις αυριανές του «πτωχευτικού κώδικα»: ο Μακ και οι αλήτες της παρέας του, ο Ευθύμης και ο Φουντούκας (Hazel) ξαναΖΩΝΤΑΝΕΥΟΥΝ ακριβώς ΧΑΡΗ στην μετάφραση του Κ.Πολίτη (παρόλα τα λάθη της και τις κάποιες ακυριολεξίες της). Εγώ, λοιπόν, νομίζω ότι η δουλειά του μεταφραστή είναι επιτυχής και όχι μόνο δεν προδίδει αλλά ΧΡΩΜΑΤΙΖΕΙ το πρωτότυπο με έναν τρόπο εξόχως γοητευτικόν.

    Υ.Γ.
    Θα ‘χε, πιστεύω, πολύ γούστο εάν έβαζες φίλε Νικοκύρη εκείνο το απόσπασμα από το βιβλίο όπου οι αλήτες θέλουν να κάνουν ένα δώρο στον Δόκτορα και ψάχνουν να βρουν αφορμή γι’ αυτό κι αποφασίζουν τελικά να του το κάνουν στα γενέθλιά του που, όμως, δεν ξέρουν πότε είναι και καταστρώνουν ένα ολόκληρο σχέδιο για να μάθουν πότε…

    Τι να πω…
    Η ζωή που έρχεται και φεύγει, και όπου όλα σ’ αυτήν έχουν αξία και συγχρόνως όλα σ’ αυτήν είναι φευγαλέα, απατηλά και μάταια, όπως αυτή η ίδια για όλους και για όλα, μέχρι και για «… … πεκινέζικα σκυλάκια … … » όπως λέει κάπου ο στοχαστής συγγραφέας.
    ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ! Και, όταν το τελειώσετε -και όταν θα θέλατε να μην είχε τελειώσει- διαβάστε ΚΑΙ τό «Γλυκειά Πέμπτη» (που δεν είναι τού ίδιου ύψους, όμως) έτσι για να σας φύγει η λιγούρα.

  130. sarant said

    129 Πολύ χορταστικό και ωραίο σχόλιο! Ευχαριστούμε πολύ!

    Συμφωνώ απόλυτα με την αξιολόγηση της μεταφραστικής δουλειάς του Πολίτη.

  131. dryhammer said

    129. Εδώ είναι όλο το ζουμί. Ακόμα κι αν δεχτούμε πως αυτό που διαβάσαμε δεν είναι το Cannery Row του Στάινμπεκ αλλά «Ο δρόμος με τις φάμπρικες» του Κ. Πολίτη – και για μένα που δεν θα μπορούσα χωρίς χίλια σκοντάμματα να το διαβάσω στο πρωτότυπο- στέκει σαν λογοτέχνημα; Μας δημιουργεί τις εικόνες και τα συναισθήματα; Μας βάζει στο χώρο και δίπλα στους ήρωες (πέρα από την απόσταση σε χιλιόμετρα και -πιθανά- ήθη); Παρακαλάμε να μην τελειώσει; Μας αφήνει μετά την ανάγνωση μέσα στο σύννεφο που εκτυλίσσεται το έργο; ΝΑΙ. Άρα είναι μια πολύ καλή μετάφραση. Τέλος.-

  132. dryhammer said

    Όταν έγραφα το 131 δεν είχα κάνει ριφρές και δεν είχα δει το 130.

  133. ΓΤ said

    129
    «[…] στις 4-5 ξένες γλώσσες που τυχαίνει να ξέρω καλά πλην της αγγλικής και της ελληνικής […]».
    Αν η ελληνική είναι η γλώσσα σας, τότε αυτή η συγκεκριμένη γλώσσα αυτονοήτως δεν είναι ξένη, άρα δεν θα έπρεπε να εξαιρείται από τη συγκεκριμένη φράση σας την οποία παραθέτουμε.

  134. Γιάννης Κουβάτσος said

    129: Ευχαριστούμε, αγαπητέ! Επιτέλους και κάποιος που ξέρει υπερασπίζεται επί της ουσίας τη μεταφραστική δουλειά του Κοσμά Πολίτη.

  135. spiridione said

    129. Ωραίο σχόλιο.
    Εγώ είχα διαβάσει τα Σταφύλια της οργής σε μικρή ηλικία, και είναι από τα λίγα έργα που διάβασα τότε που θυμάμαι ακόμα σήμερα και την υπόθεση αλλά και πολλές εικόνες του μου είναι ζωντανές.

    Ίσως Νικοκύρη μια καλή ιδέα θα ήταν αν μπορούσες κάποια στιγμή να έβαζες αποσπάσματα από το Γυρί του Πολίτη. Έχει εντυπωσιακά πολλά κοινά σημεία και συμπτώσεις με τον Δρόμο με τις φάμπρικες (βλ. σχόλιο 43).

  136. Αράουτ said

    Αγαπητέ κύριε Τύπε και Υπογραμμέ (σχόλιο 129),

    τί θέλετε να μάς πείτε με το όντως ενδιαφέρον και συναισθηματικά γραμμένο σχόλιό σας; Ότι πρέπει να ανεχόμαστε τα εγκληματικά μεταφραστικά λάθη του Κοσμά Πολίτη (κατά κόσμον Παρασκευά Ταβελούδη) επειδή γράφει ωραία και δημιουργεί «ατμόσφαιρα»;
    Ιησούς Χριστός νικά κι όλα τα κακά σκορπά…

    Σάς ενημερώνω ότι στο Ιστολόγιο αυτό έχουμε κάνει σκληρότατη κριτική στον Μέγα Παπαδιαμάντη για τα (επιπέδου πταίσματος σε σύγκριση με τα κακουργήματα του Κοσμά Πολίτη) λάθη που του ξέφυγαν στην μετάφραση της Ιστορίας της Ελληνικής Επαναστάσεως του George Finlay και ουδείς διανοήθηκε να μάς φιμώσει, όπως προσπαθείτε πλαγίως να κάνετε εσείς με το σχόλιο 129.

    Αντιλαμβάνομαι ότι σάς πίκρανε κατάκαρδα το αποκαλυπτικό σχόλιο 120 που έβαλε τα πράγματα στην θέση τους, με αποτέλεσμα να καταλάβει και ο τελευταίος κάφρος αναγνώστης του Σαραντάκειου Ιστολογίου ότι ο Βασιληάς (Κοσμάς Πολίτης) είναι γυμνός. Περί ορέξεως ουδείς λόγος: Εσείς μπορείτε να τον λατρεύετε όσο θέλετε και ο καθένας αντιλαμβάνεται πόσο στεναχωριέστε όταν αποκαλύπτονται τα μεταφραστικά εγκλήματα του αγαπημένου σας Παρασκευά Ταβελούδη, που πανθομολογουμένως είχε «μαύρα μεσάνυχτα» από Αγγλική Γλώσσα και την διάβαζε έχοντας συνεχώς δίπλα του τρία διαφορετικά Λεξικά….

    ΙΔΟΥ Η ΡΟΔΟΣ, ιδού και το Πήδημα, κύριε Τύπε και Υπογραμμέ: Το Επιτελείο μας έχει έτοιμο άρθρο με ΌΛΑ τα εγκληματικά μεταφραστικά λάθη που έχει κάνει ο Ταβελούδης – Κοσμάς Πολίτης στην ρωμέικη μετάφραση του «Cannery Row»: Πείστε τον κύριο Σαραντάκο να αναρτήσει το άρθρο αυτό (δεν είναι παραπάνω από 1.800 λέξεις) και σάς υπόσχομαι να γελάσει μέχρι δακρύων ο κάθε πικραμένος αναγνώστης. Τότε να δώ τί θα βρείτε να πείτε, για να πείσετε το αδαές κοινό του παρόντος Ιστολογίου, που έσπευσε να σάς δώσει μαζικά συγχαρητήρια για το συναισθηματικό σχόλιό σας, αδιαφορώντας παντελώς για την ουσία του πράγματος…

    Είπα και ελάλησα και αμαρτίαν ούκ έχω…

  137. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Χίαρ άι γουόντ γιου κραμπ του γουόκ ον δε κόουλς…

  138. Γιάννης Ιατρού said

    129: Πολύ ωραίο σχόλιο, απ΄όλες τις πλευρές.

    Άν είχε λίγη, μα ελάχιστη, τσίπα πάνω του ο πολυώνυμος εμπαθής σχολιαστής, διαβάζοντας το καλογραμμένο σχόλιο/κριτική στο 129, θα όφειλε να αυτομπαναριστεί για κανένα εξάμηνο (τουλάχιστον). Και για τις ανούσιες παρατηρήσεις του για τα όποια μεταφραστικά λάθη αλλά κυρίως για το παγιωμένο πλέον ύφος του, που είναι σκέτη ξεφτίλα για το ίδιο.

    133: αν σβήσει κανείς το «ξένες» από την πρόταση το νόημα της πρότασης παραμένει το ίδιο. Θέλω να πω, πως το «ξένες» εγώ το ταιριάζω μόνο με το «4-5» και όχι με το «αγγλικής και της ελληνικής». Αυτό το ««αγγλικής και της ελληνικής» το ταιριάζω μόνο με το «γλώσσες». Γνώμη μου βέβαια.

  139. ΓΤ said

    138β
    «4-5 ξένες γλώσσες που τυχαίνει να ξέρω καλά πλην της αγγλικής και της ελληνικής» <—- αυτό σημαίνει, έτσι όπως είναι διατυπωμένο, ότι η αγγλική και η ελληνική είναι επίσης ξένες.

  140. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    129. Πολύ ουσιαστικό και γόνιμο σχόλιο. Ευχαριστούμε!

    Μόντερέι το άκουγα κι εγώ όταν προ 30ετίας είχα πάει.
    Ρώτησα τον καλό μου, που έζησε κάμποσο εκεί, περί Μόντρι και πιθανολόγησε το εξής: Μήπως το λένε/έλεγαν και έτσι κάποιοι, όπως λένε Σάκτο το Σακραμέντο;

  141. dryhammer said

    140.> όπως λένε Σάκτο το Σακραμέντο

    Πέρασα κι από το Φρίσκο, όλο μπελαλήδες βρίσκω

    https://www.eltube.gr/watch.php?vid=915261f4c

    …ξέφυγα απ΄το Ιλινόι, με τσακώσαν στην Οινόη… (σε ήχο πλάγιο του άουτ)

  142. Ένας Τύπος κι Υπογραμμός said

    Ευχαριστώ όσους αντισχολίασαν το σχόλιό μου και το βρήκανε ενδιαφέρον, καλό και γόνιμο.

    Γενικώς, δεν συνηθίζω να σχολιάζω στα μπλόγκ που επισκέπτομαι.
    Και τις σπάνιες φορές που το κάνω θά ‘ναι πάντα λιγόλογο (της μιας αράδας το πολύ!) το σχόλιό μου γιατί δεν έχω ποτέ χρόνο, ούτε ν’ αναπτύξω επιχειρήματα ούτε νά ‘βρω -και να παραθέσω!- εμπεριστατωμένη βιβλιογραφική τεκμηρίωση των πηγών μου: όταν ξεκλέβω λίγην ώρα για νά ‘ρθω εδώ να διαβάσω το άρθρο της ημέρας, σχεδόν ποτέ δεν είμαι εύθετος και έτοιμος για να πω κάτι δικό μου που θ’ άξιζε ν’ ακουστεί στην ομήγυρη αυτήν από μένα. Επομένως, αρκούμαι να ξοδεύω τον λίγο διαθέσιμον χρόνο μου παρακολουθώντας (κι όχι πάντα) την συζήτηση μέσ’ απ’ τα σχόλια των άλλων.

    Σάς εξομολογούμαι, ωστόσο, ότι όσο περισσότερο πιεσμένος νοιώθω από τις καθημερινές μου υποχρεώσεις, τόσο περισσότερο -και συχνότερα!- έχω ανάγκη να καταφύγω έστω και για λίγο στο μπλογκ αυτό.
    Κι όσο λιγότερο συναρτάται, το καθημερινό άρθρο του Νικοκύρη, με την τρέχουσα καθημερινότητά μας σαν αυτήν που φαίνεται να μάς επιφυλάσσει ο επερχόμενος «Χειμώνας της Θλίψης μας» («The Winter of our Discontent», για να θυμηθούμε με την ευκαιρία ΚΑΙ ΠΑΛΙ τον Στάινμπεκ, που -παίρνοντας αυτούς τους εναρκτήριους στίχους τού σαιξπηρικού Ριχάρδου του Γ ‘- τιτλοφόρησε έτσι ένα άλλο, μάλλον σχετικά άγνωστο και άδικα υποτιμημένο, δραματικό μυθιστόρημά του!), τόσο περισσότερο κι εγώ θέλω να παραμένω εδώ μέσα αποφεύγοντας την δύσπνοια που μού προξενεί η καθημερινότητα έξω.

    Φαντάζεσθε, λοιπόν, τι άδηλους ψυχοσυναισθηματικούς και διανοητικούς μηχανισμούς κινητοποίησε μέσα μου αυτό το άρθρο του Νικοκύρη ώστε να εγκαταλείψω τις συνήθειες μου και να τολμήσω να πρωτοεμφανιστώ μπροστά σας μ’ ένα μακρύ κείμενό μου που, μέσα από προσωπικά μου βιώματα, γράφτηκε αυθόρμητα για να μεταφέρει στην παρέα σας μια (υποκειμενική, έτσι κι αλλοιώς, και πρόχειρη) «κριτική» δύο αγαπημένων μου μορφών, δύο «καλών φίλων μου» που αμφότερους τους γνώρισα και τους αγάπησα μέσα από τις τυπωμένες σελίδες…

    Τώρα, παρακαλώ, επιτρέψτε μου να δευτερολογήσω, μόνο για να διασαφηνίσω την παρανόηση που προκλήθηκε από μια -λίγο απρόσεχτη- φράση μου.

    ΝΑΙ, κ. Ιατρού, σωστά καταλάβατε στο #138(3) σχόλιό σας! Αυτό ήταν το νόημα της βιαστικής και κακοσυντεταγμένης φράσης μου (που, δικαίως, προξένησε την λογική αντίδραση του/της ΓΤ στα σχόλια #133 και #139).

    Υ.Γ.
    Αναρωτιέμαι, Κε/Κα Αράουτ, τι είδους «έγκλημα» … καθοσιώσεως διέπραξε ο δόλιος ο Κοσμάς Πολίτης και τα μένεα πνέετε εναντίον του…!
    Ποιόν εζημίωσαν τα μεταφραστικά λάθη του; Πόσο έβλαψαν τα πρωτότυπα κείμενα; Ποιόν «κορόϊδεψε» επαγγελματικά ο Πολίτης;
    Εσείς δεν διακρίνετε πόσο χαριτωμένη και ζωντανή είναι η «απόδοση» (εάν σάς ενοχλεί ο χαρακτηρισμός της ως «μετάφραση») του πρωτότυπου κειμένου στον «Δρόμο» του Στάινμπεκ;

    Γιατί ψέγετε έναν τόσο προικισμένον μεταφραστή (που, ΑΠΟΔΕΔΕΙΓΜΕΝΩΣ, είναι ΚΑΙ μεγάλος λογοτέχνης ο ίδιος!) επειδή -ίσως- στήν εποχή του δεν είχε πλήρη επάρκεια αγγλομάθειας ή επαρκή μέσα τεκμηρίωσης κατά τον μεταφραστικό του μόχθο;

    Εγώ νομίζω ότι ΑΚΡΙΒΩΣ ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΛΟΓΟ ο Κ. Πολίτης αξίζει τον ΔΙΠΛΟΝ θαυμασμό μας ως ΣΠΟΥΔΑΙΟΣ μεταφραστής:

    επειδή, ακόμα κι άν είχε -ίσως- περιορισμένα γλωσσικά εφόδια στην αγγλική, καταφέρνει να παρουσιάσει μια ΠΟΛΥ ΚΑΛΗ ΑΠΟΔΟΣΗ/ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ με ρέοντα λόγο και πηγαίο ύφος. Δηλαδή, ΑΚΡΙΒΩΣ ΣΤΟ ΥΦΟΣ ΠΟΥ ΕΓΡΑΨΕ Ο ΣΤΑΪΝΜΠΕΚ…! Κι αυτό μπορούν να σάς το βεβαιώσουν όσοι όχι μόνον έχουν πλήρη γνώση ταυτοχρόνως ΚΑΙ αμερικανικών αγγλικών ΚΑΙ ελληνικών, αλλά τυχαίνει νά ‘χουνε και ειδικές επιστημονικές σπουδές στην μεταφρασιολογία μέσω interlingual contrastive analysis, και πολύχρονη εμπειρία στην φιλολογική επαγγελματική μετάφραση. Υπάρχουν πολλοί τέτοιοι (η Τζένη Μαστοράκη, π.χ., νομίζω είναι μία απ’ αυτούς). Τόσα χρόνια ΚΑΝΕΙΣ ΤΟΥΣ δεν βγήκε να αρθρώσει αρνητικόν κριτικόν λόγο για την ποιότητα του μεταφραστικού έργου που άφησε ο Κοσμάς Πολίτης; Εσάς, πώς σάς ενόχλησε τόοοσο πολύ που μιλάτε για … «εγκλήματα»;;; Γιατί;
    Και ο κακομοίρης ο κυρ Αλέξανδρος (που αναφέρατε στην παρέμβασή σας) ο οποίος δεν είχε ποτέ του ταξιδέψει όχι στο εξωτερικό αλλά ούτε και πουθενά αλλού πέραν των Αθηνών, της Σκιάθου και της μεταξύ τους διαδρομής, που ένας Θεός ξέρει εάν είχε ποτέ του την ευκαιρία ν’ ακούσει ο ίδιος ή να μιλήσει με κάποιον αλλοδαπόν ομιλητή στα αγγλικά ή γαλλικά, πού νομίζετε εσείς πως είχε μάθει αγγλικά και γαλλικά, στα φροντιστήρια της εποχής ή με ιδιαίτερα μαθήματα; Μάλλον θά ‘χε μάθει τις δυο αυτές ξένες γλωσσες ΟΠΩΣ ΕΜΑΘΕ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΙ ΛΑΤΙΝΙΚΑ (όπως, δηλαδή, μαθαίνουν διαχρονικά όλοι τις κλασσικές γλώσσες: σαν ΝΕΚΡΕΣ γλώσσες) και πιθανόν (και ευλόγως!) να μην ήταν σε ευχερή θέση να αρθρώσει ρέοντα προφορικό λόγο σωστά σ’ αυτές. Εντούτοις, ΑΞΙΟΘΑΥΑΣΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΖΗΛΕΥΤΑ ΚΑΤΑΦΕΡΕ να μάθει να τις γράφει, να τις διαβάζει, να τις μεταφράζει ΜΟΝΟΣ ΤΟΥ με πειθαρχημένη επίμονη ΑΥΤΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ μέσω των ΑΦΑΝΤΑΣΤΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΜΕΣΩΝ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ (και, φυσικά, των περιορισμένων μέσων που ΚΑΙ ο ίδιος θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει!) και να μάς έχει δώσει ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΕΣ -τηρουμένων των αναλογιών- μεταφράσεις όχι μόνον του Φίνλεϋ αλλά ΚΑΙ του Ντίκενς κλπ, κλπ.
    Επομένως; Μήπως υπερβάλλετε εν αδίκω;

  143. sarant said

    142 Για κάποιο λόγο, το σύστημα κράτησε και το δεύτερο σχόλιό σας, ενώ δεν θα έπρεπε. Ευχαριστώ και πάλι και συμφωνούμε. Χαρά στο κουράγιο σας που απαντάτε στο ξωτικό του ιστολογίου.

    Πράγματι, ο φετινός χειμώνας θα είναι δύσκολος και η εδώ παρέα, όσο μπορεί, θα προσπαθήσει να υποκαταστήσει τις συντροφιές που χάνουμε.

  144. ΓΤ said

    143@

    Φαντάζομαι καταλαβαίνετε ότι ασφαλώς κατάλαβα το νόημα της φράσης σας. Βεβαίως, όταν ο πατέρας διαβάζει τη «Βραδυνή», αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η μητέρα δεν ξεκινά την ημέρα της με την Al-Quds, 🙂 οπότε, με δυνάμει μητρική την αραβική, ωραιότατα η ελληνική βαίνει στα μικράτα προς «ξένη». Το #133 διατυπώθηκε επειδή, βλέποντας ότι επιλέξατε το «Ένας Τύπος και Υπογραμμός», αυτό το «πρότυπο» που μας πηγαίνει στα χρόνια του Βυζαντίου, «οφείλετε» να είστε πρότυπο στη διατύπωση του σκέπτεσθαι. Αυστηρό το χρηστώνυμό σας, αυστηρές οι απαιτήσεις μου. Μου δώσατε χαρά, ωστόσο. Κι αυτό γιατί από μέσα σας ανάβλυσε το μικρό παιδί, μιλήσατε με λαχτάρα, όπως όταν τρέχαμε για το αγαπημένο μας παγωτό, θελήσατε να μας πείτε τα πάντα για τον Στάινμπεκ, ανοίξατε μια λαλιά-αγκαλιά, ήρθατε εδώ, στην παιδική χαρά των υποτιθέμενων εγγραμμάτων, και σας ευχαριστώ διπλά που θελήσατε να μοιραστείτε τις μνήμες σας. Θα σας ξαναδιαβάσω με χαρά.

  145. Γιάννης Ιατρού said

    142: Εγώ πάντως, και νομίζω κι άλλοι, χαίρομαι που πήρατε την απόφαση να γράψετε, και μάλιστα εκτενώς 👍👏

    ΥΓ: αφού κατά κάποιον τρόπο παρακολουθείτε το μπλογκ, δεν θα έχει διαφύγει της προσοχής σας ο πολυώνυμος σχολιαστής, το τρολ που είπε κι ο Νίκος, που ΄χει φάει και άπειρους αποκλεισμούς/εκδιώξεις λόγω ανοίκειας κλπ. συμπεριφοράς, αλλά πάντα επιστρέφει με άλλο χρηστώνυμο (είναι πολύ ευρηματικός σ΄ αυτό).
    Οπότε συνιστώ να τον αγνοείτε. Δεν έχει νόημα να ασχολείται κανείς μαζί του, ακόμα κι αν καμιά φορά αναφέρει κάτι ενδιαφέρον που ξετρυπώνει.

  146. Γιάννης Κουβάτσος said

    142: Δεν υπάρχει περίπτωση, αγαπητέ, να κατανοήσει ο Ζωίλος ο Ομηρομάστιξ όσα γράφετε για τη γοητεία των μεταφράσεων του Πολίτη. Αυτός διαβάζει με μεγεθυντικό φακό και τσιμπίδα στο χέρι.

  147. Αράουτ said

    Κύριον Τύπον και Υπογραμμόν (σχόλιο 142),

    Χαίρομαι που ομολογείτε δημοσίως πως ο αγαπημένος σας Κοσμάς Πολίτης (Παρασκευάς Ταβελούδης) ήταν εντελώς σκράπας στην Αγγλική Γλώσσα. Άλλωστε, αυτό είναι ηλίου φαεινότερο κι όποιος το αρνείται είναι σαν να αμφισβητεί ότι ο ανίκητος Ήλιος θα ανατείλει και πάλι αύριο επί δικαίους και αδίκους…

    Με ρωτάτε γιατί κανείς από τους γνωστούς Ρωμηούς μεταφραστές (αδελφή Νίκου Μαστοράκη κλπ) δεν βγήκε όλες αυτές τις δεκαετίες να διαλαλήσει την πλήρη ασχετοσύνη του Κοσμά Πολίτη με την Αγγλική Γλώσσα. Μα και αυτό είναι Ηλίου φαεινότερο, αγαπητέ μου κ. Τύπε και Υπογραμμέ: Ο Παρασκευάς Ταβελούδης από τα Δεκεμβριανά του 1944 μέχρι τον θάνατό του στις 23 Φλεβάρη 1974 στην εντατική του «Ευαγγελισμού» ήταν επιφανές στέλεχος του ΚΚΕ. Το Κόμμα του Λαού τον έχει αναλάβει όλα αυτά τα χρόνια υπό την προστασία του και ΑΛΛΟΙΜΟΝΟ σε όποιον ομότεχνό του τολμήσει να αμφισβητήσει τις ικανότητες ενός προβεβλημένου καλλιτέχνη του ΚΚΕ: Θα πέσει επάνω του ολόκληρη η πανίσχυρη Αριστερή Ιντελλιγκέντσια και θα τον φάει ζωντανό, θα τον εξαφανίσει από την πιάτσα κλπ – κλπ.

    Εδώ ο αγαπητός σε όλους μας, κύριος Σαραντάκος, αν κι έχει εδώ και χρόνια διακόψει κάθε σχέση με το ΚΚΕ, ΔΕΝ ΤΟΛΜΗΣΕ να ενημερώσει στον πρόλογο αυτού του άρθρου τους απληροφόρητους αναγνώστες του για την μεταφραστική ανεπάρκεια του Κοσμά Πολίτη στην Αγγλική Γλώσσα. Αυτό δεν σάς λέει τίποτα; Δεν σάς πονήρεψε; Κι αν δεν βρισκόταν το Επιτελείο μας να γράψει το αποκαλυπτικό Σχόλιο 120 που τόσο σάς πόνεσε, όλοι οι Σαραντάκειοι αναγνώστες θα έμεναν με την εντύπωση ότι ο Κοσμάς Πολίτης ήταν ειδήμων της Αγγλικής Γλώσσης, πρότυπο μεταφραστού κλπ – κλπ.

    Είπα και ελάλησα και αμαρτίαν ούκ έχω…

    ΥΓ: Μιά και σάς εκτιμά τόσο πολύ ο αγαπητός μας κύριος Νίκος (βλέπε σχόλιο 143), θα περίμενα αγαπητέ κ. Τύπε και Υπογραμμέ να τον παρακαλέσετε να αναρτήσει το ιδιαιτέρως αποκαλυπτικό άρθρο μου (γύρω στις 1.800 λέξεις) για όλα τα φοβερά μεταφραστικά λάθη του Κοσμά Πολίτη στο «Cannery Row», ώστε να γελάσουμε όλοι σαν Ρώσσοι χωριάτες αυτή την δύσκολη – λόγω κορωνοϊού – εποχή…

  148. Αιμ said

    Ο κάβουρας που πήγε ο κάβουρας ;

  149. ΣΠ said

    148
    Πήγε για βόλτα στο ανθρακωρυχείο.

  150. 142

    Αντί «Τζένη Μαστοράκη», «αδελφή Νίκου Μαστοράκη».
    Ελπίζω να αντιλαμβάνεστε,αγαπητέ.

  151. ΓΤ said

    To 144 στο 142 🙂

  152. Γιάννης Ιατρού said

    150: Το οποίον σκουλήκι… 😉

  153. Πέπε said

    Τύπε και υπογραμμέ, να έρχεσαι συχνότερα να γράφεις. Με τον καιρό θα μάθεις να αγνοείς τα τρολ του ιστολογίου.

    Σ’ ευχαριστούμε.

    (Πολύ καιρό καθημερινός αναγνώστης εδώ, έχω να πω ότι σπάνια θυμάμαι ένα σχόλιο, καινούργιου ή παλιού, να γίνεται δεκτό τόσο θερμά.)

  154. loukretia50 said

    Τα βιβλία του Στάινμπεκ τα είχα διαβάσει στη μετεφηβική ηλικία σε παλιές εκδόσεις δερματόδετες.
    Αγνοώ ποιος ήταν ο μεταφραστής.
    Με είχαν εντυπωσιάσει, συγκινήσει, σοκάρει, (άνθρωποι και ποντίκια), αλλά ο συγγραφέας δεν ήταν ποτέ αγαπημένος μου.
    Ίσως γιατί οι καταστάσεις που περιέγραφε τόσο χαρακτηριστικά και οι τόσο ζωντανές εικόνες ήταν ξένες για μένα.
    Σχεδόν όσο οι ανθρακωρύχοι του Κρόνιν (τ’ αστέρια κοιτάζουν τη γη) και οι Εργάτες της θάλασσας του Ουγκώ που διάβαζα την ίδια εποχή.
    Μεγαλώνοντας μπορώ να πω ότι κατανοώ περισσότερα αλλά δε νοιώθω διαφορετικά για τα συγκεκριμένα βιβλία.
    Με εξαίρεση τον Ουγκώ, ούτε για τους συγγραφείς.

    Όμως σήμερα απολαμβάνω ιδιαίτερα σχόλια όπως το 129 – Τύπος και υπογραμμός – και πιστεύω ότι είναι μεγάλο συν για το ιστολόγιο.
    ——————————–

    Δεν έχω άποψη για τη μετάφραση του Κοσμά Πολίτη, τον οποίο εκτιμώ πολύ σαν συγγραφέα.
    Και ομολογώ ότι δε μου άρεσαν οι εκδόσεις Γράμματα.
    Καλή επιλογή έργων, έχω πολλά, όμως οι μεταφράσεις δε με ικανοποιούσαν.
    Μπορεί να ήταν παραξενιά μου, αλλά ακόμα και στην ηλικία της αναζήτησης και της επιπόλαιης κρίσης αγανακτούσα συχνά κι αναζητούσα το πρωτότυπο σε άλλη γλώσσα.
    (Καλό μου έκανε τελικά!)
    Δε θυμάμαι χαρακτηριστικά παραδείγματα, αλλά η εντύπωση είναι εντονότατη.
    (Γκρινιάζω αφόρητα, συμπαθάτε με!)

  155. Γιάννης Κουβάτσος said

    153:Τόσο ποιοτικό σχόλιο δεν θυμάμαι σε άλλον πρωτοεμφανιζόμενο σχολιαστή.

  156. Γιάννης Ιατρού said

    Ναι, τέτοια γράφτε κι άκουσα πως στο ILL Οινόη κόβουν φλέβες 😂😂

  157. Αράουτ said

    155: Πού το βρήκες το ποιοτικό σχόλιο, κύρ Γιάννη μου; Ιησούς Χριστός νικά κι όλα τα κακά σκορπά…. Εδώ ο άνθρωπος (ο Τύπος και Υπογραμμός), ενώ δηλώνει θαυμαστής του, δεν ήξερε πως ο Κοσμάς Πολίτης λεγόταν Παρασκευάς Ταβελούδης και πως είχε μαύρα μεσάνυχτα από Αγγλικά. Διαβάζοντας το μνημειώδες Σχόλιο 120 το έμαθε και έπαθε την πλάκα του, γι΄αυτό βγήκε και σχολίασε. Αλλιώς δεν θα έβγαινε. Η πίκρα του που αποκαθηλώσαμε το Ίνδαλμά του ήταν τόσο μεγάλη, που κάθησε κι έγραψε δύο κατεβατά για να πείσει τους αφελείς του Ιστολογίου ότι δεν πειράζει που ο Ταβελούδης – Κοσμάς Πολίτης κάνει τόσο τραγικά λάθη στην μετάφραση, αρκεί που αποδίδει το κλίμα του Στάϊνμπεκ!..

    Δεν σε πονηρεύει, κύρ-Γιάννη μου, το γεγονός ότι ο Τύπος και Υπογραμμός δεν φιλοτιμείται να παρακαλέσει τον κύριο Νίκο να μού αναρτήσει το άρθρο ώστε να ξεστραβωθούν και οι τελευταίοι εναπομείναντες θαυμασταί του Κοσμά Πολίτη σ’ αυτό το Ιστολόγιο; Και ρίχνει την μπάλα στην εξέδρα ασχολούμενος με τον Μεγάλο Παπαδιαμάντη, επιχειρώντας (άκουσον – άκουσον) να τον εξισώσει με τον αστοιχείωτο Ταβελούδη

  158. Γιάννης Κουβάτσος said

    Βατμανάκο, ένα αρχαίο απ’ αυτά που γουστάρεις 😉:
    Μη φθονείτε τους πρωτεύουσιν αλλ’ αμιλλάσθαι.
    Ισοκράτης

  159. sarant said

    Eυχαριστώ απο εδώ για τα νεότερα!

  160. Οπως έχω ξαναγράψει ο μόνος που μπορεί να κρίνει την ποιότητα μιας μετάφρασης λογοτεχνικού κειμένου είναι ο ίδιος ο συγγραφέας, ο οποίος όμως αν γνώριζε καλά την γλώσσα της μετάφρασης θα την έκανε ο ίδιος και δεν θα ήταν μετάφραση. Από κει και πέρα, πέρα από τα χοντρά μεταφραστικά λάθη που φυσικά δεν επηρεάζουν το κλίμα που -κατά την γνώμη του- μεταφέρει ο μεταφραστής, ο καθένας κρίνει ανάλογα με τα δικά του αισθητήρια και το βρίσκει αριστούργημα ή δεν του μιλάει, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που εγώ δεν τρώω το αβοκάντο ενώ άλλοι το αποζητούνε μανιωδώς.
    Παράδειγμα χονδροειδές αν κάποιος μεταφράσει το flower «μπογαρίνι μου» θα ενθουσιάσει τους επτανησιώτες, αν το πει » ένα λουλούδι του μπαχτσέ» τους μικρασιάτες, αν «εντελβάις» τους μετανάστες στην Γερμανία» και πάει λέγοντας ενώ πολλοί άλλοι μπορεί να ψάχνονται στα λεξικά να βρούνε τι σημαίνουν οι λέξεις.
    Ο μεγάλος Μπομπ έχει πει πως όλα αυτά που βρίσκουν οι εξειδικευμένοι αναλυτές στα ποιήματά του ουδέποτε τα είχε διανοηθεί, απλά είναι ίδιον πολλών βιβλιοφάγων να φαντάζονται πως οι συνειρμοί τους ταυτίζονται με αυτούς του δημιουργού, δεν είναι κακό.

  161. 120 τέλος

    Στο στοίχημα μετράει το αποτέλεσμα και τίποτε άλλο και είσαι καταπληκτικός στο να μην μπορείς να σταυρώσεις επιτυχία και με διπλές προβλέψεις μάλιστα. Επειδή .ομως μας διαβάζουν και μικρά παιδιά, να μη γράφεις ό,τι σου κατέβη, κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα και επειδή δεν είσαι αναστενάρης, τσουρουφλίζεσαι :
    Τα Γιάννινα είχαν σε όλο το παιχνίδι 1 σουτ εντός εστίας (και γκολ) 1 σουτ εκτός εστίας και ένα κόρνερ, ο δε ΠΑΟΚ 9 σουτ εντός εστίας (2 γκολ) 1 στο δοκάρι, 7 εκτός εστίας και 13 κόρνερ. Ε, δεν το λες και άδικη νίκη, άδικο θα ήταν το παραλίγο Χ

    Επίσης βρείτε τα με τον ομόσταυλό σου Κουβάτσο, αν το γκολ ήταν επιθετικό φάουλ ή οφφσάιντ ή ανάδρομος Ερμής γιατί ο Καραπαπά(ρα)ς έδωσε διπλή γραμμή ακύρωσης και μπερδεύεστε και οι δυο σας και οι «καθηγητές διαιτησίας» (αλήθεια ο Παναγιωτάκης που έμενε τέρμα Κρίσσης ποιό πανεπιστήμιο τέλειωσε κι έγινε καθηγητής ; μάλλον επιστήμονας σαν αυτούς του Σαλιαρέλη έγινε

    # 158

    πολύ σωστά, να το θυμάσαι όταν γράφεις κάτι για ποδόσφαιρο, έτσι ;

  162. aerosol said

    153
    Επειδή μια παράνοια μου βρίσκεται, διατηρώ κάποιο σκεπτικισμό…

  163. Νέο Kid said

    160. Ωραίο το παράδειγμα με τα λουλούδια, ομολογώ! Είναι πραγματικά περίεργο αυτό που συμβαίνει με τον «μεγάλο Μπόμπ» . Έχει γράψει διαχρονικά ένα απίστευτο συνοθύλευμα από πομφόλυγες ,το οποίο οι «εξειδικευμένοι αναλυτές» για κάποιο ακατανόητο λόγο κατάφεραν να πείσουν ένα ευρύ κοινό ότι είναι στάση ζωης και φιλοσοφία επιπέδου Πλάτωνα, Κομφούκιου , Τσε Γκεβάρα και Νίτσε ομού …
    Γράφει δηλαδή ο μεγάλος Μπόμπ «το εντελβάις της ερήμου» και ειδικοί σπάνε την κεφάλα τους να βρουν τι ήθελε να πει ο μεγάλος με αυτή τη μαλακία…
    Λυπάμαι για τους φαν του «μεγάλου Μπόμπ» , αλλά πιο βαθιά φιλοσοφία και καλύτερες ατάκες έχει εκφράσει ο Μπόμπ ο Σφουγγαρακης…

  164. Νέο Kid said

    162. +1 στον σκεπτικισμό! Αλλά δε λέω φανερά τη σκέψη μου , που φοβάμαι ότι ταυτίζεται με τη δίκη σου Αεροζόλ…
    Βαριέμαι να με κράζουν …

  165. dryhammer said

    162,164 Λέτε όλη η βαβούρα να γίνεται για κείνες τις 1800 λέξεις (για να λέει πως τον ανάρτησαν;)*
    Εξόν πια κι αν κατάφερε να γράψει σε ύφος που δεν (τον) προδίδει…

    ΥΓ Η Ευγενία ελωβάθηκε;

  166. Γιάννης Ιατρού said

    165: σιγά μην έκατσε και διάβασε… (και μη επικαλείσαι τα πνεύματα 😎😂)

  167. sarant said

    162-4 Δεν νομίζω, ρε παιδιά

  168. # 163

    Μα δεν έχεις καταλάβει γιατί είναι μεγάλος ο Μπομπ, γιατί σε παγκόσμια κλίμακα ό,τι λέει θα μπορούσε να το έχει πει ο οποιοσδήποτε αλλά τυχαίνει να το έχει στο πίσω μέρος του μυαλού του και να μην το έχει εκφράσει, το ίδιο και τα (περισσότερα) τραγούδια του. Προσωπικά τον αγάπησα στα 14 μου όταν δεν ήξερα τι να πω στα κοριτσάκια που μ’ ενδιέφεραν κι άκουσα το Ολ Αι Ρηλυ Γουάνα Ντου. Το τραγούδι ήθελε υπομονή ή περιέργεια για να το ακούσεις αλλά μετά ήξερα. Το ότι γράφει από το πιο απλό επίπεδο μέχρι και στο πιο υψηλό -για όσους ξέρουν την αμερικάνική κουλτούρα- είναι που του έδωσε το νόμπελ. Ο ίδιος περιγράφει όλη την ενεργή αμερικάνικη κοινωνία με τρεις τάξεις the silver spoon, the handmade blade, the child’s balloon (αριστοκρατία, εργατική τάξη, φοιτητιώσα νεολαία)

    Πόσες φορές δεν μπορούσες να λύσεις ένα πρόβλημα κι όταν κατέφευγες στο λυσάρι έλεγες έλα ρε γαμώ το τόσο απλό ήταν και δεν το σκέφτηκα ενώ έχω λύσει πολύ πιο δύσκολα, ή πόσες φορές στο λόγο μας κολλάμε σε μια λέξη που δεν μπορούμε να θυμηθούμε ; Ενα λυσάρι είναι ο Μπομπ, όχι βιβλίο, καλός μουσικός όταν ο στίχος δεν φτάνει και σαν τραγουδιστής δεν έχει καλή φωνή αλλά ξέρει να την χρωματίζει.

  169. Πέπε said

    167
    Ουτε εγώ, αλλά έστω ότι ενδίδουμε στην παράνοια και τον σκεπτικισμό. Ε και; Διαβάσαμε ωραία σχόλια, τα ευχαριστηθήκαμε, ή όχι; Εγώ αυτό κρατώ.

  170. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ούτε εγώ το νομίζω. Αν ναι, τότε μαγκιά του, είναι τεράστιος.

  171. Γιάννης Κουβάτσος said

    Για τις μεταφράσεις:
    Όποιος θέλει να διαβάσει έναν ξένο συγγραφέα ή ποιητή, πρέπει να τον διαβάσει στη γλώσσα που γράφει ο συγγραφέας, πρέπει να διαβάσει το πρωτότυπο. Και πρέπει να την ξέρει άριστα αυτή τη γλώσσα ο αναγνώστης, με τους ιδιωματισμούς της, τα διαφορετικά της επίπεδα, τις αποχρώσεις της…Στη μετάφραση διαβάζεις την υπόθεση, το στόρι που λένε, το ύφος όμως, το στυλ της γραφής, αυτά χάνονται, δεν ξεχωρίζεις αν διαβάζεις Στάινμπεκ, Χέμινγουει, Φόκνερ…Αρκεί να φανταστούμε μεταφρασμένους σε άλλη γλώσσα τον Παπαδιαμάντη, τον Μυριβήλη, τον Καζαντζάκη…Όσο για την ποίηση και τις ιδιαιτερότητές της, στη μετάφραση απλώς διαβάζεις άλλο ποίημα, μπορεί και καλύτερο από το πρωτότυπο αλλά άλλο. Γι’ αυτό η πιστή και αλάνθαστη μετάφραση, που απαιτεί ο Βάτμαν, είναι απαραίτητη σε οδηγίες χρήσεως φαρμάκων και προϊόντων, η λογοτεχνία είναι κάτι διαφορετικό. Άλλωστε, το γοητευτικότατο γυάλινο γοβάκι της Σταχτοπύτας ήταν μεταφραστικό λάθος.

  172. sarant said

    171 Που μου θυμίζεις ότι η Σταχτοπούτα έχει πολύ υλικό για άρθρο

  173. Theo said

    Καλημέρα!

    Με αφορμή αυτό το άρθρο διαβάζω το βιβλίο (βρίσκομαι στο 25ο κεφάλαιο) και αναιρώ αυτά που έγραψα στο #75.

    Ενώ το έχω στη βιβλιοθήκη μου (σε προσφορά της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας»), μάλλον δεν το είχα διαβάσει παλαιότερα.
    Και το βρίσκω υπέροχο, όπως και τη μετάφραση του Πολίτη, από λογοτεχνική άποψη, συμφωνώντας με τον Γιάννη Κουβάτσο (#171). Αυτές οι 32 μικρές ψηφίδες-διαμαντάκια συνθέτουν, με μεγάλη μαστοριά κι ευαισθησία, ένα εξαίσιο μεγάλο ψηφιδωτό, με μιαν έντονη ποιτικότητα, κάτι που δεν θυμάμαι σε άλλα έργα του. Ο Στάινμπεκ κατεβαίνει στο επίπεδο των «ταπεινών και καταφρονεμένων», πορνών, αλητών, εμποράκων, ψιλοψωνισμένων αποτυχημένων επιστημόνων, καλλιτεχνικών ψώνιων, «καλών οικογενειαρχών», κλπ, τους νιώθει και τους σκιαγραφεί τέλεια. Είναι χαρακτηριστικό πως, με το χιούμορ, τον εν πολλοίς ποιητικό λόγο και την αγάπη του, σε κάνει να τους συμπαθείς όλους, θετικούς και «αρνητικούς» ήρωες, ή μάλλον να μη βάζεις κανένα πρόσημο σε κανένα, αλλά να τους βλέπεις σαν συνανθρώπους σου όλους. Θυμίζει Παπαδιαμάντη εδώ, που κι αυτός με την ίδια αγάπη και ευαισθησία περιγράφει τους συντοπίτες του μικρού νησιού του, όπως ο Στάινμπεκ τον μικρόκοσμο της γειτονιάς του.

    Η «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» επανεξέδωσε τη μετάφραση του Πολίτη, αλλά το «Μόντρι» το έκανε «Μοντερέυ». Δεν ξέρω αν έκανε κι άλλες επεμβάσεις. Πάντως δεν αναφέρει όνομα επιμελητή, ούτε και τίποτα για φιλολογική επιμέλεια.

    @21:
    Ευχαριστώ για την πληροφορία.
    Η ταινία του 1982 βασίζεται σε δύο έργα του Στάινμπεκ: Το «δρόμο με τις φάμπρικες» του 1945 και τη «Γλυκιά Πέμπτη» του 1954.

  174. Theo said

    ποιητικότητα, συγγνώμη 🙂

  175. sarant said

    173 Αναρωτιέμαι αν έχει και άλλες η επανέκδοση της Ε-αν δεν βαριέσαι σύγκρινε καναδυό σελίδες.

  176. Theo said

    @175:
    Ναι, έχει. (Την πρώτη μάλλον θα την παρέλειψες, από αβλεψία, γιατί και στο πρωτότυπο βρίσκω «and laboratories»· οι άλλες είναι μικροχτενίσματα της γλώσσας του Πολίτη).

    Στις τρεις περίπου σελίδες που συνέκρινα, βρήκα αυτές τις επεμβάσεις:

    Κάτι το σκόρπιο και το συγκεντρωμένο, σίδερα, τενεκέδες, σκουριά, και πελεκούδια, το στρώσιμο του δρόμου όλο γούβες, παντού κουλούρες τα σκοινιά, κόφες λαχανικά, φάμπρικες για σαρδέλες του κουτιού, καταγώγια, ταβέρνες και μπορντέλα, εργαστήρια χημικά, μικρομάγαζα, παλιοξενοδοχεία.
    Αν τους κοίταζε όμως από μιαν άλλη χαραμάδα,

    μια κι είναι στοιβαγμένα εκεί πέρα παλιοκάζανα, σκουριασμένοι σωλήνες
    ο καθένας μπορεί να πιει ένα ποτήρι μπίρα με την παρέα του (διαγράφεται η λέξη «μαζί»)
    είναι ένα σπίτι, με αρχές και με πα­ράδοση
    Και για τον ίδιο λόγο τη μισούν οι διεστραμμένες και λάγνες κυρίες
    πυρό­ξανθα
    μ’ όλο που, όπως το συνηθίζει να λέει, δεν ποφτώνουν ούτε τρεις φορές το μήνα
    μπήκανε στο σπίτι με πρό­θεση να γευματίσουν (διαγράφεται η λέξη «την»)
    όχι μόνο μπόρεσε ν’ αντέξει σ’ ένα τέτοιο περιβάλλον
    αμείλικτα
    είδε τα παιδάκια να πει­νούν, τους άντρες να μην έχουν δουλειά
    έχουν κα­λή ανατροφή
    στο μπακάλη
    αποφεύγουν να χαιρετούν τους άντρες κι αν είναι ακόμη τακτικοί πελάτες του σπιτιού

    Διόρθωσε, παρακαλώ, και το «[επίσημο το πορνείο της] Ντάρας» με «Ντόρας».

  177. […] έργο στη συνέχεια (πρόσφατα δημοσιεύσαμε δείγμα δικής του μετάφρασης στον Δρόμο με τις φάμπρικες του Στάινμπεκ), μας χάρισε […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: