Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Γιατί βρόμικος;

Posted by sarant στο 4 Δεκεμβρίου, 2020


Η ερώτηση του τίτλου είναι βέβαια ελλειπτική, λείπει το ρήμα -κι έτσι ο τίτλος επιδέχεται κάμποσες ερμηνείες, ας πούμε «γιατί ήρθες έτσι βρόμικος στο σπίτι;» (θα μπορούσε να επιπλήττει μια μητέρα τον γιο της ή τον άντρα της) ή «γιατί να είναι βρόμικος ο κόσμος;», φιλοσοφική δηλαδή απορία. Όμως επειδή εδώ λεξιλογούμε, θα πρέπει να στρέψουμε αλλού τον προβολέα μας. Και η ερωτηση του τίτλου σημαίνει «Γιατί γράφουμε βρόμικος με όμικρον και όχι βρώμικος με ωμέγα;» και δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τον Τσαρλς Μπουκόφσκι και το βιβλίο του.

Πριν από τριάμισι χρόνια, είχαμε συζητήσει σε ένα άρθρο μας ένα σημείωμα στο οποίο κάποιος, ίσως δάσκαλος, θρηνούσε διάφορες αλλαγές στην ορθογραφία. Και έγραφε ο ίσως δάσκαλος:

Ενός λεπτού σιγή για εκείνο το μαντήλι που ξηλώθηκε κι έμεινε «μαντίλι», για την εταιρεία που διαλύθηκε κι έγινε «εταιρία», για τη βρωμιά που λερώθηκε κι έγινε «βρομιά»…..

Απαντώντας, τότε, εξέτασα μία προς μία τις ορθογραφικές αλλαγές που τόσο πόνο ψυχης είχαν προκαλέσει στον συντάκτη του σημειώματος. Και σχετικά με τη βρωμιά ή βρομιά είχα γράψει: Αξίζει άρθρο για τη λέξη αυτή.

Χρειαζόταν όμως και μια ακόμα σκουντιά για να το αποφασίσω. Πολύ πρόσφατα είδαμε το κατηγορητήριο της κ. Αφροδίτης Μάνου κατά του Γ. Μπαμπινιώτη, και ανάμεσα στα εγκλήματα κατά της ελληνικής γλώσσας για τα οποία η κ. Μάνου κατηγορεί τον κ. Μπαμπινιώτη είναι ακριβώς και η γραφή «βρομιά». Οπότε, ήρθε το πλήρωμα του χρόνου για να ξοφλήσω αυτό το χρέος.

Στο σχολείο, στις δεκαετίες 1960-70, είχα μάθει τη λέξη «βρόμικος» και όλη της την οικογένεια, με ωμέγα: βρώμα, βρωμάω, βρώμικος, βρωμερός. Ομολογώ πως όταν, μεγάλος πια, τα είδα γραμμένα με όμικρον ενοχλήθηκα -το παθαίνουμε αυτό όποτε βλέπουμε να ανατρέπεται κάτι που έχουμε μάθει στα πολύ τρυφερά μας χρόνια, που έχουμε γαλουχηθεί μαζί του. Και παρόλο που έχω κρατήσει μερικές λέξεις που τις γράφω διαφορετικά από την επίσημη ορθογραφία, προσπαθώ αυτές να είναι μετρημένες στα δάχτυλα -κι έτσι για τον βρώμικο και την οικογένειά του δεν εκανα εξαίρεση και άρχισα να τις γράφω με όμικρον, βρόμικος, βρομερός κτλ.

Στα αρχαία ελληνικά, υπάρχει λέξη βρώμα, μόνο που είναι ουδέτερη, το βρώμα -και σημαίνει το φαγητό, από το ρήμα «βιβρώσκω». Απο εκεί και η βρώση, που τη χρησιμοποιούμε σήμερα σε λόγιο ύφος («ακατάλληλα προς βρώσιν» είδη), ενώ θυμόμαστε και την εκκλησιαστική ευχή «ευλόγησον την βρώσιν και την πόσιν». Ξέρουμε ακόμη και τα βρώσιμα μανιτάρια -φαγώσιμα δηλαδή. Παλιότερα, στο πανεπιστήμιο υπήρχε μάθημα Βρωματοχημεία -σήμερα το λέμε Χημεία Τροφίμων.

Υπήρχε, επίσης στα αρχαία, η λέξη βρόμος, που σήμαινε τον δυνατό θόρυβο. Η λέξη χρησιμοποιείται στην Ιλιάδα για το τριζοβόλημα της φωτιάς, στον Πίνδαρο για τη βροντή, αλλού για φωνές ζώων. Οι αρχαίοι έλεγαν επισης βρόμο το δημητριακό που εμείς το λέμε βρόμη (ή βρώμη), χωρίς να είναι καθαρό γιατί εξελίχθηκε έτσι η σημασία -ίσως, λέει το ετυμολογικό του Μπαμπινιώτη, επειδή πίστευαν πως η άγρια βρόμη προστατεύει από κεραυνούς.

Βρόμιος ήταν στα αρχαία ο ηχηρός, ο θορυβώδης, ο σαματατζής θα λέγαμε -«ω Διόνυσε βρόμιε», διαβάζουμε στις Θεσμοφοριάζουσες καθώς ο Διόνυσος είχε φασαριόζικη ακολουθία. Βρομέω σήμαινε θορυβώ.

Από ένα σημείο και μετά, στα αρχαία κείμενα, παρατηρούμε ότι η λέξη βρόμος παίρνει και τη σημασία της άσχημης μυρωδιάς, της κακοσμίας, και αρχίζει να διττογραφείται, βρώμος και βρόμος, ενώ εμφανίζεται και ρήμα «βρωμώ» με σημασία «μυρίζω άσχημα». Ο Φρύνιχος, ο αυστηρός αττικιστής που τον έχουμε συναντήσει κι άλλη φορά, λέει κάπου:

Βρῶμος· πάνυ ἐζήτησα, εἰ χρὴ λέγειν ἐπὶ τῆς δυσωδίας· μέχρι οὖν εὑρίσκεται, ἄχαριν ὀσμὴν λέγε ὥσπερ οἱ κωμῳδοποιοί.

Έψαξε δηλαδή να βρει στα κείμενα αν μπορεί να χρησιμοποιηθεί η λέξη «βρώμος» με τη σημασία της δυσωδίας. Μέχρι να βρεθεί, να το αποφεύγουμε και να λέμε «άχαρις οσμή», μας συμβουλεύει.

Πώς όμως ο θόρυβος κατέληξε να σημαίνει δυσάρεστη μυρωδιά; Ο Γεώργιος Χατζιδάκις, ο πατέρας της ελληνικής γλωσσολογίας, έδειξε, πειστικά κατά τη γνώμη μου, ότι οι δυο έννοιες συναντήθηκαν σε κάτι που και θόρυβο κάνει και άσχημα μυρίζει: την πορδή. Αν το σκεφτούμε, δεν είναι παράλογο. Παρόλο που υπάρχουν και αθόρυβες πορδές, ο θόρυβός της είναι κάτι χαρακτηριστικό, και αυτή η σύνδεση θόρυβου και δυσάρεστης οσμής εμφανίζεται και στο κλάνω, το οποίο αποτελεί μετεξέλιξη του αρχαίου κλω «σπάζω με θόρυβο» (από εκεί και η παρεξηγηση με το «ο Ιησούς έκλασεν τους άρτους» που έκανε τις ευσεβείς κυρίες να μονολογούν «μόσχος η πορδούλα σου, Χριστέ μου!»). Αλλά και σε διάφορα ιδιώματα υπάρχει το «κρούει» με τη σημασία «μυρίζει άσχημα» και το «κρούω» = πέρδομαι, π.χ. στην Κεφαλονιά. Ο Μπαμπινιώτης μάς θυμίζει επίσης το γερμανικό stinken, βρομάω, που ανάγεται σε παλαιογερμ. stincan = χτυπώ, θορυβώ.

Στα επόμενα χρόνια, το ιδιόμελο της νεκρώσιμης ακολουθίας «ότι γυμνά οστέα ο άνθρωπος, σκωλήκων βρώμα και δυσωδία», που σήμαινε βέβαια «τροφή των σκουληκιών και δυσωδία», παρερμηνεύτηκε, ενώ αυτονομήθηκε η φράση «βρώμα και δυσωδία» και έγινε παροιμιώδης, που λέγεται για την αφόρητη βρόμα ή για κατάσταση ηθικής εξαχρείωσης, εκλαμβάνεται δηλαδή σαν ζευγάρι οιονεί συνωνύμων που επιτείνει τη σημασία (όπως στα «φωτιά και λαύρα», «φοβος και τρόμος», κτλ).

Αυτή η εξέλιξη εδραίωσε τη γραφή με ωμέγα, η οποία κλονίστηκε μόνο όταν ο Χατζιδάκις, το 1915, εισηγήθηκε την ετυμολογία που αναφέραμε και κατά συνέπεια τη γραφή με όμικρον. Αν και συνοπτικά την ανέφερα και πριν, αξίζει να δούμε την επιχειρηματολογία του Χατζιδάκι -βέβαια, τη μεταφέρω από δεύτερο χέρι χωρίς να εγγυώμαι για τη σωστή αντιγραφή:

«Τὴν λέξιν βρόμα παρῆγον πολλοὶ ἐκ τοῦ γνωστοῦ τροπαρίου “σκωλήκων βρῶμα καὶ δυσωδία”. Ἀλλ’ οὐδείς ἠρώτα, πῶς συμβαίνει νὰ σχηματίζηται ἐξ αυτοῦ τὸ ῥῆμα βρωμεῖν, ἀφοῦ ἐκ τῶν εἰς -μα ὀνομάτων δὲν παράγονται ῥήματα εἰς -έω · ἢ πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ παράγωνται ἐξ αυτοῦ τόσον πλῆθος παραγώγων καὶ συνθέτων, ἀφοῦ αἱ ἐκ τῆς ἐκκλησιαστικῆς γλώσσης εἰσαχθεῖσαι εἰς τὴν συνήθειαν ἄλλαι λέξεις δὲν χρησιμεύουσι συνήθως εἰς παραγωγὴν καὶ σύνθεσιν· καὶ τὸ σπουδαιότατον, πῶς συμβαίνει νὰ εὑρίσκηται ἡ λέξις ἤδη πρὸ Χριστοῦ ἐν τῇ Π. Δ. καὶ βραδύτερον παρὰ Φρυνίχῳ ἐπὶ τῆς δυσωδίας. Πάντα ταῦτα τὰ ἀπορήματα ἐξαφανίζονται, ὅταν γνωσθῇ ὅτι ἤδη π. Χ. τὸ ὄνομα ὁ βρόμος (ἐκ τοῦ βρέμειν) ἐδήλωσε πρὸς τῷ ψόφῳ, κρότῳ καὶ τὴν ἔκ τινων ψόφων προερχομένην κακήν ὀσμήν· πρβλ. Ησυχ. βρομήσει, φυσήσει, ψοφήσει καὶ τὸ πασίγνωστον οὐχ ὅμοιος ὁ ψόφος.

Ὅτι δὲ ῥῆμά τι δύναται πρὸς τῇ κυρία σημασία νὰ δηλώσῃ καὶ τὴν εὐθὺς μετὰ τὴν πρώτην συνήθη ἑπομένην, δῆλον ἔκ τε ἄλλων πολλῶν καὶ ἐκ τοῦ πίπτειν ἐν τῇ μάχῃ δηλοῦντος οὐ μόνον τὴν πτῶσιν ἀλλὰ καὶ τὸν ἐπερχόμενον θάνατον· πρβλ. καὶ ψοφεῖν = κροτεῖν, πίπτειν μετὰ κρότου (ἐπὶ τῶν υποζυγίων), ἀποθνῄσκειν. Ὅμοιον τῷ ψοφεῖν εἶναι τὸ Ὁμ. δουπεῖν, τῷ δὲ βρομεῖν (= κροτεῖν καὶ ἔπειτα ὄζειν) εἶναι τὸ ἐν Κεφαλληνίᾳ κρούειν ὁμοίως ἐπὶ τοῦ πέρδεσθαι»…

Δύσκολη η αρχαΐζουσα, αλλά μέσες άκρες θα καταλάβατε τι λέει.

Στα παλιότερα λεξικά, όπως στον Δημητράκο θα βρείτε μόνο τη γραφή «βρώμα, βρώμικος», αν και στο λεξικό της Πρωίας, λίγο παλιότερο από τον Δημητράκο, έχει δεύτερη τη γραφή με όμικρον. Από τα σημερινά λεξικά ΛΚΝ, ΜΗΛΝΕΓ και Μπαμπινιώτης γράφουν «βρόμικος» ενώ το Χρηστικό δίνει δεύτερη τη γραφή με ω αλλά λημματογραφεί επίσης «βρόμικος». Και η σχολική ορθογραφία υιοθετεί το «βρόμικος» αλλά στην πράξη είναι μοιρασμένες οι ανευρέσεις του «βρωμ***» και του «βρομ***» διότι υπάρχει αδράνεια σε αυτά τα πράγματα. Και ο τίτλος του βιβλιου του Μπουκόφσκι, άλλωστε, με ωμέγα είναι γραμμένος.

Εγώ σέβομαι πολύ την παρετυμολογία, οπότε για καιρό έγραφα «βρώμικος, βρωμιά» κτλ. ακόμα κι όταν είδα ότι η γραφή με όμικρον είναι η επίσημη. Επειδή όμως, όπως είπα, προτιμώ να μην έχω πολλές λέξεις σε απόκλιση από την ορθογραφία του ΛΚΝ, τελικά υιοθέτησα εδώ και αρκετά χρόνια τις γραφές με όμικρον. Ένας λόγος είναι ότι, πέρα από τα δικά μου κείμενα, γράφω και πολλά πράγματα στα οποία δεν είμαι «κύριος του κειμένου», ας πούμε στη δουλειά μου ή όταν εκδίδω έργα άλλων. Οπότε, ακολουθώ «εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων» (Ωχ, το καθίκι) τη σχολική ορθογραφία.

Χωρίς φανατισμό βέβαια. Μου αρέσει το Βρώμικο ψωμί κι ας είναι με ωμέγα.

238 Σχόλια προς “Γιατί βρόμικος;”

  1. Καλημέρα, πολύ δύσκολα θα γράψω βρόμικος με όμικρον μέχρι το ψοφείν μου. Από τα ζεύγη συνωνύμων μου αρέσει το ‘Μπαρμπαριά και Τούνεζι’ που έλεγε ο Παπαγιαννόπουλος όταν η Ρένα Παγκράτη τον φώναζε μπάρμπα στο ‘Λούνα Παρκ’.

  2. Aghapi D said

    Καλημέρα
    παπούς και γιαγιά, και οι δύο εκπαιδευτικοί, έγραφαν τη βρώμα ο μέν με όμικρον, η δε με ωμέγα.
    Τον κατηγορούσε για ανορθόγραφο, τον φυσικομαθηματικό παπού, η αστοιχείωτη – με τα σημερινά μέτρα – η αρσακειάδα γιαγιά 🙂
    Συχνά χρησιμοποιούσαν τέτοιες διαφωνίες για να δείξουν ότι κάτι άλλο τους στενοχωρούσε αλλά οι «καλοί τους τρόποι» δέν τους επέτρεπαν να το αναφέρουν.
    Είμαι βέβαιη πως τα «ορθογραφικά» λάθη είναι συχνά αφορμή και μόνο

  3. Ανδρέας Τ said

    Καλημέρα. Της Αγίας Βαρβάρας της Βρομίας σήμερα, γιορτάζει το Πυροβολικό. Υπέροχο το άρθρο αλλά θα εξακολουθήσω να βρωμίζω τις λευκές σελίδες όταν γράφω. Μας τα άλλαξαν όλα. Και τους τόνους και τις υπογεγραμμένες και την ορθογραφία.. Όσον αφορά τη Βρωματοχημεία, Χημεία Τροφίμων λεγόταν και πριν 55 χρόνια. Η αλλαγή θα έγινε παλιότερα.

  4. Κουνελόγατος said

    Κι εγώ με τον ίδιο τρόπο λειτουργώ, ωστόσο ζορίζομαι ακόμη με την εταιρεία, τον φάκελλο, κι άλλα, προσπαθώ όμως να συμβιβαστώ με τα νέα δεδομένα.
    Υπάρχουν βέβαια και παλιά βιβλία που δεν σ’ αφήνουν ν’ αγιάσεις…

  5. atheofobos said

    Ενδιαφέρουσα η εξήγηση για την βρόμα, αλλά είπαμε σωστά, να καταργήσουμε την πιο μικρή ασέλγεια του αλφαβήτου μας αλλά, έ όχι και το ωμέγα!
    Έτσι έγραψα:
    ΟΤΑΝ Η ΑΠΛΥΣΙΑ ΚΑΙ ΒΡΩΜΑ ΘΕΩΡΗΘΗΚΑΝ ΩΣ ΥΓΕΙΑ!
    http://atheofobos2.blogspot.com/2015/04/blog-post_28.html

    Επίσης και ο μακαρίτης Ηλίας Πετρόπουλος στο κεφάλαιο Περί πορδολογίας στο «Εγχειρίδιον του καλού κλέφτη» (1979) μόνο ω χρησιμοποιεί!
    Οι βρωμερότερες πορδές προέρχονται από το κουνουπίδι, το λάχανο, το σκόρδο, το ρεπάνι και το αυγό.
    ΠΕΡΙ ΠΟΡΔΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ !
    http://atheofobos2.blogspot.com/2013/01/blog-post.html

  6. Pedis said

    Όχι τίποτ’ άλλο, αλλά αν ποτέ απλοποιηθεί η ορθογραφία θα χάσουμε την επαφή με την ετυμολογία των λέξεων … 🤘🏽 😅 🤪

  7. leonicos said

    η λέξη βρόμος, που σήμαινε τον δυνατό θόρυβο.

    Βρόμιος Ζευς

    Μόλις αυτή τη στιγμή τον άκουσα. Έξω αό το σπίτι μου είναι. Και ΔΕΝ φοράει μάσκα.

    Αλίμονό του! Οι φύλακες γρηγορούν

    ΝΒ Γράψε κι ένα αλίμονο για το πάλαι ποτέ αλλοίμονο

  8. leonicos said

    Και εις την Χεττιτικήν

    Yat parjanya stanyati
    samviyate jagat

    Όταν βροντάει ο Ρarjanya
    όλος ο κόσμος τρέμει

    ΝΒ το m στο sam θέλει τελεία από κάτω. Είναι το »συν» όλος

    Καλά αυτός ο αρχιαγραμματος Σαραντάκος ούτε ένα Χιττιτικό ρητό δεν μπορεί να βάλει;

  9. ΓΤ said

    17.12.2020> δημοπρασία μονόφυλλων Καβάφη (κ.λπ.)
    https://www.dimoprasion.gr/dimoprasia-spanion-vivlion-cheirografon-kai-neoellinikis-zografikis/

  10. sarant said

    Kαλημέρα ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    7 Λεώ, άρθρο για το αλίμονο έχουμε γράψει ήδη:
    https://sarantakos.wordpress.com/2013/01/28/alimono-2/

    6 🙂

    3 Νομίζω πως ο πατέρας μου, πριν από 70 όμως χρόνια, έκανε Βρωματοχημεία.

    2 Ωραία ιστορία αυτή με τα ορθογραφικά.

  11. sarant said

    9 Έχει κι ένα πολύ δικό μου εκεί.

  12. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα !
    Έχω δει και τη γραφή «Βρωμύλος», που φυσικά ο γράφων την έχει ελκύσει από το μύλο…

  13. leonicos said

    Ομολογώ πως όταν, μεγάλος πια, τα είδα γραμμένα με όμικρον ενοχλήθηκα

    Κι εγώ

    αυγο > αβγό
    αυτί > αφτί
    αλλοίμονο > αλίμονο
    κλωτσιά > κλοτσιά
    βρωμιά > βρομιά
    νεώτερος > νεότερος αλλά Νεωτερισμοί
    και το
    πλημμύρα > πλημύρα (προταση Μπαμπινιώτη, που υιθετησα)

    Να συνεχίσω;

    φιλεναδα > φιλαινάδα (Μπαμπινιωτικό πολύ καλο)
    καλωσύνη > καλοσύνη

    και κατάργηση του ω στα παραθετικά

  14. Τελικά το στοιχείο πως το ορθογραφούμε; Η Βίκη έχει ω.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CF%81%CF%8E%CE%BC%CE%B9%CE%BF

  15. Ζαχαρίας said

    Λάτρεψα το ομηρικό δουπέω που, μάλλον, ακουγόταν ως ντουπ-εω..

  16. ΚΩΣΤΑΣ said

    Καλημέρα, πολύ ωραίο άρθρο, προσωπικά θα μείνω στο ω, βίτσιο μου!

    Όπου ο βρόμιος σφυρίζει
    κ’ η ποτήρα τριγυρίζει
    η ζω’ ειν’ εν αληθεία
    αιωνία τυρανία*.

    *Σακελαρίου σε Χριστόπουλο.

  17. leonicos said

    10

    Πρέπει να το θυμόμουν. Απλώς μέσα στ’ αλλα έναλα κι αυτό

    ξέχασα και το μαντήλι / μαντύλι > μαντίλι

  18. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Είπα να μπω σήμερα αλλά βρομοσκυλάει εδωμέσα. Έξω βρέχει, ούτε για τσιγάρα δε μπορώ να πάω, οπότε ας κάνω καμιά δουλειά.

  19. Παναγιώτης K. said

    Πολύ του γούστου μου το σημερινό άρθρο!
    Με ωμέγα το έγραφα μέχρι σήμερα αλλά από εδώ και στο εξής θα συμμορφωθώ με την νέα ορθογραφία, αρκεί βέβαια να μη ξεχαστώ και μείνω στην παλαιά γραφή.

  20. sarant said

    14 Καλά που το αναφέρεις διότι το είχα κατά νου και το ξέχασα. Τα λεξικά γράφουν «βρόμιο»

  21. Η πορδή είναι θόρυβος ή ελαφρός κρότος. Σύμφωνα με τα διαγράμματα της ακουστικής, είναι κρότος.

    https//i.imgur.com/nmrOhnl.jpg

  22. Η πορδή είναι θόρυβος ή ελαφρός κρότος. Σύμφωνα με τα διαγράμματα της ακουστικής, είναι κρότος.

  23. Ναι, και το στοιχείο βρόμιο, πρώην βρώμιο.

  24. Μια και το ωραίο άρθρο είναι καθαρά λεξιλογικό, να πω κάτι εκτός θέματος, αλλά λεξιλογικό και αυτό.

    Βρήκα μόνο δύο εμφανίσεις στη Βίκη για «κρουσματίας». Οι γιατροί τη χρησιμοποιούν;

  25. Triant said

    Καλημέρα.
    Τι έγινε; Θα αρχίσουμε να διορθώνουμε και τους ΑΗΠ τώρα; Αφού και το ρήμα βρωμώ με ωμέγα το γράφανε όπως λέει το άρθρο. Σηκώθηκαν τα πόδια να χτυπήσουν το κεφάλι;

  26. Πουλ-πουλ said

    «συναντήθηκαν σε κάτι που και θόρυβο κάνει και άσχημα μυρίζει: την πορδή.»

    Αν και συχνά, οι άηχες είναι και οι πιο δύσοσμες!

  27. Κιγκέρι said

    Όταν ήμασταν μικρά με τον αδερφό μου, πριν μάθουμε τη λέξη βρώση, τότε που ξέραμε μόνο τη βρωμιά – και ποιο παιδί δεν την ξέρει, θα μου πείτε – ξεκαρδιζόμασταν στα γέλια κάθε φορά που ο πατέρας μας έλεγε το κακάο επιστημονικά : Θεόβρωμα κακάο!

    Τώρα πια, όσο κι αν ξέρω τη σωστή ορθρογραφία, η λέξη εξακολουθεί να σχηματίζεται στο μυαλό μου με ωμέγα και πρέπει να διορθώσω τον εαυτό μου για να τη γράψω με όμικρον.

  28. mimisgri said

    Θυμάμαι ένα καθηγητή χημείας που έλεγε το άρωμα από τη βρώμα διαφέρουν όσο το α από το β. τελικά διαφέρουν περισσότερο.

  29. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η επαγγελματική ιδιότητα με βοηθάει να εκσυγχρονίζομαι ορθογραφικά, οπότε κι εγώ στο βρόμικος έχω καταλήξει. Όσο για την Αφροδίτη Μάνου, λέτε να άλλαζε γνώμη και να γινόταν πιο διαλλακτική διαβάζοντας το άρθρο του Νικοκύρη ή θα συνέχιζε να επιμένει με το γνωστό πείσμα του ημιμαθούς ξερόλα. Στα νιάτα της ήταν επαναστάτρια και ήθελε να αλλάξει τον κόσμο, στα γεράματα δεν ανέχεται ούτε μικρές ορθογραφικές αλλαγές. Καλά λέει ο Ρόμπερτ Φροστ:
    «Ποτέ δεν τόλμησα να είμαι επαναστάτης στα νιάτα μου γιατί φοβόμουν πως έτσι θα γινόμουν συντηρητικός στα γεράματα». Το ‘χει βάλει και ως μότο στο ιστολόγιό του ο φίλος μας ο Αθεόφοβος.

  30. ΣΠ said

    14
    Το ΛΚΝ το έχει με ο
    https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%B2%CF%81%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BF&dq=

  31. ΚΑΒ said

    ..>>«ω Διόνυσε βρόμιε»

    Από τον Κύκλωπα του Ευριπίδη 123-4

    {Οδ.} Βρομίου δὲ πῶμ’ ἔχουσιν, ἀμπέλου ῥοάς;
    {Σι.} ἥκιστα· τοιγὰρ ἄχορον οἰκοῦσι χθόνα.

    Ρωτά ο Οδυσσέας: Έχουν οι Κ. το πιοτί του Διονύσου (κρασί);
    Απαντά ο Σιληνός:Μπα, ζουν σε μια χώρα χωρίς διασκεδάσεις (που σε πιάνει θλίψη)

  32. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    5 τέλος

    Φαίνεται πως ο ΗΠ αργότερα άλλαξε σε -ο- γιατί στην Ψειρολογία (αν θυμάμαι καλά) χαρακτηρίζει τους Έλληνες βρόμικο λαό.

  33. odinmac said

    26
    Χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες:
    Οι άηχες και δύσοσμες είναι οι «Αλφόνσο» ( βρωμάει όλο το «τετράγωνο» αλλά άντε να βρεις τον ένοχο.. )
    Αυτές που κάνουν θόρυβο αλλά και βρωμάνε συγχρόνως είναι οι «Πασκουάλε»
    Στην τρίτη κατηγορία έχουμε την «Ρομπέρτο Μπράνκα» (την ακούει όλο το «τετράγωνο» αλλά από οσμή δεν.., σκύλος που γαυγίζει… κτλπ)

  34. spiridione said

    Στο ΙΛΝΕ, που έχει πρώτη τη γραφή βρώμα, παραπέμπει στο Μιχαήλ Στεφανίδου, Ορολογικά Δημώδη, 2, 23, ο οποίος βλέπω ότι στήριζεται στη σημασία βρώμα = πληγή φαγέδαινα.
    Στο αγγλικό Liddell Scott δεν βλέπω αυτή τη σημασία. Έχει .. cavity in a tooth Hp.Epid.4.25, Dse.1.105, Archig. ap. Gal.12.859.
    Στην ελληνική έκδοση έχει: .. πληγὴ καρκινώδης, Ἱππ. 1131Ε· συναπτόμενον τῷ ἰός, παρὰ τοῖς Ἑβδ. (Βαρούχ, Ϛ’, 11)· ― ὀπὴ, «κούφωμα» ἐν ὀδόντι, Διοσκ. 1.141 κ. ἀλλ.
    https://lsj.gr/wiki/%CE%B2%CF%81%E1%BF%B6%CE%BC%CE%B1

    Αυτό που λέει συναπτόμενον τω ιός είναι από την Επιστολή Ιερεμίου από τη μετάφραση των Εβδομήκοντα:
    κοσμοῦσί τε αὐτοὺς ὡς ἀνθρώπους τοῖς ἐνδύμασιν, θεοὺς ἀργυροῦς καὶ χρυσοῦς καὶ ξυλίνους· οὗτοι δὲ οὐ διασῴζονται ἀπὸ ἰοῦ καὶ βρωμάτων.

    Το ισπανικό DGE έχει στο βρώμα στο τέλος σημασία: usos deriv. 1 corrosión οὐ διασῴζονται ἀπὸ ἰοῦ καὶ βρωμάτων LXX Ep.Ie.11. 2 medic. caries dental, Hp.Epid.4.25, Archig. en Gal.12.859, Dsc.1.105.
    Για το corrosión δίνονται λέξεις όπως βρῶμα, ἔμβρωμα, βρῶσις, διάβρωσις
    https://lsj.gr/wiki/corrosi%C3%B3n

    Στο βρώμος ο Φρισκ λέει (τα ίδια βλέπω και ο Μπικς)
    Etymology: No etym. Supposed to be identical with βρόμος noise, Kretschmer Glotta 9, 222f., 11, 98, Hatzidakis, Glotta 22 (1934) 130-3. Diff. Kalitsunakis, Glotta 12,198. – Lat. brōmus, brōmōsus, exbrōmō is a loan. The word lives on in the element, Fr. brome etc.
    https://www.lsj.gr/wiki/%CE%B2%CF%81%E1%BF%B6%CE%BC%CE%BF%CF%82

  35. sarant said

    34 Α μπράβο. Είναι εντυπωσιακό ότι το ΙΛΝΕ δεν ακολουθεί την ετυμολογία του Χατζιδάκι.

  36. costasl said

    Καλά, σοβαρά τώρα: αυτό εδώ είναι αληθινό ή τρολιά; Απίστευτο!
    …έκανε τις ευσεβείς κυρίες να μονολογούν «μόσχος η πορδούλα σου, Χριστέ μου!»

  37. @ 36 Costasl

    Βέβαια, αληθινό. Το θυμάμαι από μαθητής, από τον μαθηματικό μας που ειρωνευοταν αυτές τις –όποιες– κυρίες… 🙂

  38. Γιάννης Ιατρού said

    34Q

  39. ΚΩΣΤΑΣ said

    37 Ε! όχι και πραγματικό γεγονός, μυθώδης έκφραση, πανελλήνιας εμβέλειας. Δεν αποκλείεται κάπου κάποτε να συνέβη ως γεγονός, εγώ δεν δίνω και πολλές πιθανότητες, αλλά από εκεί και πέρα σε όποιο χωριό και να πας το διηγούνται ότι το είπε κάποια γιαγιά του χωριού, συνήθως μακαρίτισσα! 😉

  40. Triant said

    Τρολιά είναι. Το πραγματικό είναι «μόσχος η πορδούλα σου, Χριστούλη μου».

  41. ΚΩΣΤΑΣ said

    40 !!! 😅🤣😂

  42. sarant said

    36 Με πρόλαβαν 🙂

  43. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Ωραία. Ήρθε η μακαρονάδα μου και μπορώ να κάτσω να την απολαύσω διαβάζοντας το σημερινό άρθρο & σχόλια.
    Καλή μου όρεξη.

  44. tryfev said

    1. Νίκο μου, με έχει απασχολήσει αρκετά αυτό το θέμα. Κι εμένα με είχε επηρεάσει το «βρώμα και δυσωδία». Ομως, κάποια φορά συνειδητοποίησα ότι μάλλον λείπει από τον στίχο «ότι γυμνά οστέα ο άνθρωπος, σκωλήκων βρώμα και δυσωδία» το συνδετικό ρήμα εστί. Επομένως η φράση σημαίνει ότι ο άνθρωπος, μετά το θάνατό του, είναι (γίνεται, απομένει) γυμνά κόκαλα, τροφή των σκουληκιών και (εκπέμπει) δυσοσμία. ΄Ετσι υιοθέτησα κι εγώ τη γραφή βρόμα, βρόμικος, βρομιάρης, βρομίζω κλπ.

  45. Γιάννης Ιατρού said

    43: πώς ήρθε ρε συ, λέγε λεπτομέρειες 🙂 🙂 Με τα πόδια, με διανομέα Wolt κλπ., στο έφερε ο καλός άγγελος, η γυναίκα σου, τιιιι; Αγωνιούμε! Εδώ ήρθε (ex machina) ένα ταψί γίγαντες με κάτι λουκάνικα μέσα 🙂 🙂

  46. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    45 Τι πώς ρε συ? Ο διανομέψ, αλλά όχι γουόλτ. Εδώ δίπλα είναι το μαγαζί.
    Η μάκινα που λες εσύ είναι κι αυτή δίτροχη του είδους νήσσα?

  47. ΓΤ said

    45@
    Επομένως θα υπάρξει μία αχνή, να ευχηθώ, συσχέτιση μεταξύ φασουλοταβά και σημερινών αναρτήσεων, μία γεφύρωση γνώσεων η οποία, διαφορετικά, ασφυκτιά όταν μένει δεσμευμένη στα λήμματα.

  48. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    47 Αν κατάλαβα, ο Γιόχαν θα μας μεταδώσει τη γνώση όταν θα την έχει χωνέψει καλά.

  49. ΓΤ said

    48@

    Να προσέξουμε μήπως, λόγω υδροθείου, παίξει λαμπάδιασμα κατά τη μεταλαμπάδευση.

  50. @ 38 ΚΩΣΤΑΣ

    Μυθώδες μεν αλλά παλαιότατο δε… 🙂

  51. spiridione said

    38. Μπράβο. Του Καλλιτσουνάκη το έχεις; Kalitsunakis, Glotta 12,198.

    Να κάνω μια διόρθωση στο 34 στο τέλος: το παράθεμα (No etym.) είναι απ’ το ετυμολογικό λεξικό της ελληνικής του Robert Beekes.

    Ο Frisk συμφωνεί με τον Χατζιδάκι:
    βρω̃μος .. Etymology : Mit βρόμος ‘Geräusch’ identisch; das Wort ist im Sinn von ‘Furz’ aus der akustischen in die Geruchssphäre übergegangen, vgl. ngr. κρούω ‘stoßen, farzen, stinken’. Hatzidakis Anh. zu ’Αθ. 27, 3ff., dazu Kretschmer Glotta 9, 222f., 11, 98. Anders z. B. Kalitsunakis, s. Glotta 12, 198. Vgl. auch ngr. βρομει̃ ‘es stinkt’ s. βρέμω. — Daraus lat. brōmus, brōmōsus, exbrōmō.
    Page 1,275
    http://ieed.ullet.net/friskL.html

  52. Γιάννης Ιατρού said

    46: το ex machina ως «σώζει καταστάσεις», λογοπαίγνιο, άσχετα από μεταφορές αγαθών.
    ΥΓ: Ο άλλος (47) με τα «γιοφύρια» προφανώς πεινά και ζουλεύει 🙂 🙂

  53. Ο καλός φιλόλογος που μας έκανε Λατινικά. Βαζμανόλης μας έλεγε από τότε (6) πως Μανόλης, φλόμος και βρώμα γράφονται με όμικρον,, τα δυο πρώτα μου έκαναν εντύπωση και τα υιοθέτησα, το τρίτο το παρέπεμψα στις καλένδες.

    Ξαναάκουσα το Βρόμικο (σικ) Ψωμί μετά από χρόνια, η Ελσα ήταν το κορυφαίο του για μένα αλλά έχοντας ακούσει αυτό το τραγούδι από την Φλέρυ η ενορχήστρωση του Ζουγανέλη μου φάνηκε ξενέρωτη τώρα, δεν μου ταιριάζει με τα λόγια. Το ίδιο και το Μ’ αεροπλάνα και βαπόρια,χωρίς την φωνή της Σωτηρίας χάνει πολύ, έμεινε μόνο η Δημοσθένους λέξη κάτι αμυδρό να θυμίζει από ολόκληρο τον δίσκο. Δικαιολογημένα η σε βινύλιο έκδοση που κατέχω έχει αραχνιάσει, αλλάζουν τα ακούσματα με τον καιρό ή τα αυτιά μας άραγε ; (μεγαλώνουν σίγουρα είναι από τα πιο εμφανή σημάδια των γηρατειών)

    Αθεόφοβε και Κουβάτσε ξέρετε κανέναν που ήταν συντηρητικός στα νιάτα κι έγινε επαναστάτης στα γεράματα ;, μάλλον ξεμωραμένο θα τον χαρακτήριζαν κι επειδή οι φοβίες που λογικά αναπτύσσονται στου ηλικιωμένους είναι κοινές και ανεξαρτήτες της εφηβείας, μάλλον όποιος δεν επαναστάτησε και λίγο στα νιάτα του, χάνει σε εμπειρίες.

  54. Γιάννης Ιατρού said

    51: Εδώ Σπύρο

  55. ΣΠ said

    33 odinmac
    Πώς προέκυψαν αυτά τα ονόματα; Σημαίνουν κάτι;

  56. # 52

    Βάλε κι ένα deus ( θεός, μάλλον θεά εν προκειμένω ) να σε καταλαβαίνωνε !

    Ρελανσάρω με χοιρινό μπούτι στον φούρνο με καρότα, λόγω θερμίδων και σακχάρου αντί πατατών, κι από γεύση μάλλον ισοδύναμα

    Καραντίνα εδέσματα κατεργάζεται…

  57. leonicos said

    29

    Ποτέ δεν τόλμησα να είμαι επαναστάτης στα νιάτα μου γιατί φοβόμουν πως έτσι θα γινόμουν συντηρητικός στα γεράματα

    O θείος μου είχε διαφύγει μέσω Μαραθώνα, Ευβοίας, Μ. Ασίας στο Ισραήλ, τότε Παλαιστίνη, το 1942. Παρακολουθούσαν το ελληικό ραδιόφωνο τόσο που η θειά μου μου τηλεφωνήσε να ντυθώ γιατί θα κάνει κρύο.

    Μας ήρθε 60-65 για μερικές μέρες ντυμένος σα λέτσος. Ήταν σοσιαλιστής. Οι δικοί μου αναγκάστηκαν να του ράψουν ρούχα για να τον εμφανίσουν στο υπόλοιποο συγγενολόι, τόσο που όταν τον είδε ο γιός του ντυμένο αναφώνησε σε άπταιστα εβραϊκά millionaire!

    Μας ξαναρθε, άλλη μια βόλτα, το 70. Σοσιαλιστης για το Ισραήλ, αλλά για την Ελλαδα Παπαδοπουλικός. Είχε πειστεί ότι μ΄νο ο Παπαδόλπουλος αγαπούσε την Ελλάδα.

    Την αγαπούσε κι αυτός. Ο θείος μου εννοώ, αλλά….

  58. Triant said

    43, 45, 56: Αρκέστηκα σε μια καυτερή φασολάδα. Μάλιστα χρειάστηκα και δεύτερο πιάτο για να σιγουρευτώ ότι μου άρεσε. Λουκάνικα, το βράδυ (με αντισκωριακό για να πάνε κάτω).
    Τζή, το χοιρινό στο φούρνο κάντο με λαιμό και θα με θυμηθείς.

  59. odinmac said

    55 ΣΠ
    Δεν ξέρω αγαπητέ, αυτήν την κατηγοπιοποίηση μου την είπε μια σειρά μου, ροδίτης, στον στρατό πριν από 30 και βάλε χρόνια.
    Ισπανικά ή ιταλικά μου ακούγονται.

  60. spiridione said

    Και ο Σαντρέν:
    βρώμος : m. « puanteur, corruption » (LXX, Gal., etc., condamné par Phryn. 133), parfois écrit βρόμος; composé : άβρωμος (Diph. Siph. ap. Ath. 355 b, Dsc., Aét.); dérivé βρωμώδης «puant», parfois écrit βρομώδης (Str., Plu., Ath., etc.) ; verbe dénominatif βρωμέω « sentir mauvais » (tardif).
    Βρώμα n. Ev. Marc. 7, a été diversement interprété et commenté (cf. Blass-Debrunner-Funk, Greek Grammar of the New Testament § 126). Pallis et Pernot adoptent la traduction « pourriture ».
    Groupe de mots qui n’apparatt que tardivement mais subsiste en gr. moderne: η βρώμα, βρωμερός, βρωμίζω, etc.
    Emprunté dans le lat. brômus, bromôsus, exbrômô.
    Etim: Mots peut-être populaires et d’origine obscure. Deux tentatives d’explication : 1) celle d’Hatzidakis, Gl. 22, 1934, 130-133, cf. encore chez Kretschmer, Gl. 9, 1918, 222; 11, 1921, 98. En se fondant sur le caractère métaphorique de certains termes de ce genre, cf. all. stinken, gr. m. κρούω, il suppose que le sens est issu de βρόμος pris au sens (jamais attesté) de « péter ». L’orth. du gr. moderne βρόμα, βρομεί qui est également évoquée, ne prouve évidemment rien. En fait l’ω de βρώμος ne se laisse pas expliquer; 2) Kalitsunakis, Μ. und Neugr. Erklt. aus Eustathios 12 (cf. Gl. 12,198) reprend une vieille
    explication qui rapproche βρώμα, etc. (cf. encore Stéphanidis, Ορολογικά Δημώδη, 23 qui évoque l’emploi de βρώμα pour un ulcère de la bouche). En fait l’explitation par βρώμα n’est pas impossible. Il faudrait admettre que βρώμος est un dérivé populaire de βρώμα ou βρώμη et se souvenir que le sens propre de βιβρώσκω « dévorer » s’applique au carnassier. Βρώμα pourrait être ce que dévore le carnassier, « charogne ». Cette seconde explication ne se laisse pas non plus démontrer.

  61. # 58

    τα αυξημένα τριγλυκερίδια απαιτούν ορισμένες θυσίες στην γεύση, παίρνω μπούτι χωρίς λίπος. Πατέντα που ενισχύει την γεύση, εκτός από χυμό τρίβω και λίγη φλούδα από τα δικά όμορφα μου λεμόνια φυσικά, όχι του εμπορίου

    Ενα τέταρτο του κιλού μαύρα φασόλια βρασμένα περίπου μισή ώρα, μετά στεγνά στο ταψί και περιχυμένα από δυο ντομάτες, δυο καρότα κι ένα κρεμμύδι δουλεμένα ‘ολα στο μπλέντερ, λίγα φυλλαράκια σέλινο, αλάτι, πιπέρια, λαδάκι ο,τι νοστιμότερον σε όσπριο υπάρχει.

  62. # 61

    Ξέχασα το 20λεπτο ψήσιμο με λίγο νεράκι (όσο πάρουν)

  63. Yiannis KYRiakides said

    Η κλανια, αν καταλαβαινω, ειναι η διακεκομμενη, πρτ, πρτ, πρτ – ηχοποιητη λεξη πορδη σε κλασματα.
    Στην Κυπριακη Διαλεκτο λεμε ο «πόρτος» – να το λες και να …γεμιζει το στομα σου, ακους εκει ‘πορδή’.
    Το ρημα «πέρδομαι» που εγινε κλανω, στην Κυπριακη ειναι ‘κλάννω’.

    Πατηστε λιγο το refresh γιατι κατι μυριζει 🙃

  64. Γιάννης Ιατρού said

    56a: λέγε με Γιάννη 🙂 🙂 🙂 Για τη ρελάνς, εύγε! Συνοδεύεται από αντιοξυδωτικόν!
    58: 👍

  65. Γιάννης Ιατρού said

    αντιοξειδωτικό

  66. Γιάννης Ιατρού said

    58: Θόδωρε, τότε όμως σε λαδόκολλα τυλHγμένο σφιχτά με σκορδάκια μέσα κλπ.

  67. Άιντε, βρε, να βάλουμε από ένα ευρώ, να κάνουμε δώρο του Νικοκύρη για μεθαύριο 🙂

  68. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    67 Ωχ, έχει *και* αυτό η δημοπρασία;

    58 Εγώ όμως έβαλα μέσα τα λουκάνικα.

  69. Pedis said

    Μία σας και μία μας!

  70. Πέπε said

    Καλησπέρα.

    Τόση βρομιά και λυσωδία εδωμέσα, και ούτε ένας συνταξιούχος μπολσεβίκος δεν αποκάλυψε αυτό που μας θύμισε (…ποιος; ο Άγγελος νομίζω) προ ημερών, και που γνωρίζει βέβαια κάθε τρόφιμος παλιού σχολαρχείου:

    Ότι η πορδή και η αγγλική αντίστοιχη λέξη, fart, προέρχονται από ΠΙΕ ρίζα ηχομιμητική, δηλαδή από τα φωνήματα «πρτ», όπως προυτ, πριτς κλπ.

  71. loukretia50 said

    Σφήνα για να ξεβρωμίσουμε λίγο! – αν και χλΩμό το βλέπω!
    Ένα παιδικό βιβλιαράκι – μικρή σειρά, είχε τίτλο «Η Βρωμίτσα κι ο Μουτζούρης»
    (Το θυμόμουν με ωμέγα, πιθανόν σε νεότερη έκδοση να ξεβρώμισε λίγο!)

    «Η Βρομίτσα και ο σκύλος της, ο Μουντζούρης (όνομα και πράγμα και οι δύο) έχουν ταλέντο στο να λερώνονται. Η μαμά της Βρομίτσας, εν όψει επίσκεψης, την κλειδώνει στο δωμάτιό της για να μη λερωθεί μέχρι να έρθουν οι καλεσμένοι, εκείνη όμως το σκάει απ’ το παράθυρο και τα καταφέρνει να λουστεί δυο τενεκεδάκια μπογιά πριν καν πατήσει το πόδι της στο έδαφος. Παρόλα αυτά, με λίγο τρίψιμο, μέχρι την επίσκεψη καταφέρνει και ξαναγίνεται καθαρή και όμορφη, και η μόνη που τελικά αμαυρώνει το όνομα της οικογένειας είναι η μητέρα της».

  72. loukretia50 said

    Odinmac, Μου θύμισες κάποια παλιά ταινία με το Βιτόριο Γκάσμαν και ένα μάτσο βρωμύλους !
    Δεν ξέρω αν βλέπεται σήμερα, τότε ήταν μεγάλη επιτυχία και πιθανότατα ενέπνευσε και τo φοβερό αδελφάτο των ιπποτών των Monty Python :
    Branca – branca – brancaleone / Armata Brancaleone (1966)

    Θρασύτατη είμαι με τον Stazy παρόντα!

  73. Avonidas said

    Καλησπέρα.

    Ο Φρύνιχος, ο αυστηρός αττικιστής που τον έχουμε συναντήσει κι άλλη φορά

  74. Αράουτ said

    Με όλη την αγάπη και βαθειά εκτίμηση που έχω στον αγαπητό μας κύριο Νίκο, σήμερα θα είμαι αρκετά σκληρός: Κατά τους σκοτεινούς αιώνες του Μεσαιώνος, όταν ήθελαν να δούν οι Ευρωπαίοι σοφοί πώς είναι οι οδόντες του ίππου, κατέφευγαν στον Αριστοτέλη, αντί να σπεύσουν να ανοίξουν το στόμα ενός αλόγου και να το εξετάσουν. Έτσι και ο κύριος Σαραντάκος, κάθε φορά που προκύπτει ένα γλωσσικό θέμα, αντί να πάει να ψάξει κατευθείαν στις πηγές τί λέγανε οι σοφοί (λόγω Δωδεκαθέου) ΑΗΠ, καταφεύγει στους χριστιανούληδες: Στον Γεώργιο Χατζιδάκι, στον γερο-Κριαρά, στον ανυπόληπτο Μπαμπινιώτη και πάει λέγοντας., με αποτέλεσμα το παρόν Ιστολόγιο να διασύρεται πανελληνίως και κατ’ εξακολούθησιν…

    1) ΑΝΑΡΤΩ κατ’ αρχάς το σχόλιο του Λεξικού Μπαμπινιώτη στο λήμμα «βρόμα», για να αντιληφθεί και ο τελευταίος κάφρος πόσο άσχετοι είναι οι Ρωμηοί γλωσσολόγοι:

    Όπως βλέπετε, ο Μπάμπι έχει παρασυρθεί 100% από τις ανιστόρητες παλαβομάρες του Γ. Χατζιδάκι, όπως ακριβώς παρεσύρθη και ο κύριος Σαραντάκος.

    2) Αλλ’ ώ αφελέστατοι Μπάμπι, Γεώργιε Χατζιδάκι και Νίκο Σαραντάκο, ο πρώτος που χρησιμοποίησε την λέξη «βρώμα» με την σημασία της άσχημης μυρωδιάς ήτο ο Μέγας Αριστοτέλης στο 6ο κεφάλαιο του μνημειώδους σύγγραμματός του «Ιστορίαι περί Ζώων» , όπου περιγράφει τα ελάφια και μάς ενημερώνει πως όταν το αρσενικό οχεύει την θηλυκιά, ΒΡΩΜΑΕΙ όπως οι τράγοι!..

    ΕΝΝΟΕΙΤΑΙ ότι το ρήμα «βρωμέω-ώ» (= μυρίζω άσχημα, εκ του «βρώμος» που δεν μπόρεσε να ανακαλύψει ο Φρύνιχος ο Αράβιος) το έχει με ωμέγα τόσο το Liddell-Scott, και ο «Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσης» του Henrico Stephano, αλλά δεν το πήραν χαμπάρι ούτε ο Γ. Χατζιδάκις, ούτε ο Μπάμπι, ούτε ο κ. Σαραντάκος!.. Ιησούς Χριστός νικά και όλα τα κακά σκορπά…

    3) Αλλά αυτός που δίνει το τελειωτικό χτύπημα στον Γ. Χατζιδάκι και στα πνευματικοπαίδια του (Μπάμπινιώτηδες, Σαραντάκους και λοιπούς) είναι ο ελληνόψυχος Στράβ@ν: Στο 5ο κεφάλαιο των ανεπανάληπτων «Γεωγραφικών» του κάνει λόγο για «αναπνοάς βρωμώδεις» που επίσης δεν πήραν χαμπάρι ο επιπόλαιος Γεώργιος Χατζιδάκις και τα όψιμα πνευματικοπαίδια του:

    4) Επίσης (αυτό το αναφέρουν τόσο το Liddell-Scott όσο κι ο Henrico Stephano) και ο συγγραφέας της Επιστολής Ιερεμίου (γράφτηκε πρό Χριστού, αλλά αγνοούμε την ακριβή χρονολογία) αναφέρει την λέξη «βρώματα» εννοώντας «βρωμιές», «διαβρώσεις» κλπ:

    Επιστολή Ιερεμίου 1,10: « κοσμούσί τε αυτούς ως ανθρώπους τοίς ενδύμασι, θεούς αργυρούς και θεούς χρυσούς και ξυλίνους· ούτοι δε ου διασώζονται από ιού και βρωμάτων.»

    Προφανώς ο αγαπημένος του κυρίου Σαραντάκου, Φρύνιχος ο Αράβιος, δεν είχε διαβάσει ποτέ το «Ιστορίαι περί Ζώων» του Αριστοτέλους, και την Επιστολή Ιερεμίου, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχαν στην εποχή του…

    5) Τελειώνοντας, ας μού επιτρέψει ο πολύ αγαπητός μου (και το εννοώ απολύτως) κύριος Νίκος να του απευθύνω την τελευταία κατηγορία, που θα πείσει κάθε άπιστο Θωμά ότι έχω δίκιο σε όσα προηγουμένως ανέφερα:

    Ο κ. Σαραντάκος αναφέρει στο παρόν άρθρο του τόσα πολλά για τον Γ. Χατζιδάκι, αλλά αποκρύπτει το πλέον ουσιώδες: Την Ομηρική Διαμάχη που είχαν ο Γ. Χατζιδάκις με τον μεγάλο Λεξικογράφο της εποχής εκείνης, Γεώργιο Ζηκίδη, και τί επιχειρήματα χρησιμοποιούσε ο Ζηκίδης για να πείσει τους Ρωμηούς ότι πρέπει να γράφουν την «βρώμα» με ωμέγα: Μιά ιδέα αυτής της Ομηρικής Διαμάχης παίρνουμε από την 12σέλιδη απάντηση του ίδιου του Γ. Χατζιδάκι στον Ζηκίδη (που μπορείτε να κατεβάσετε ΕΔΩ ) υπό τον τίτλο… «Και πάλιν περί των λέξεων βρόμος, βρομείν, βρόμα κτλ». Το πιό φοβερό που γράφει ο Χατζιδάκις σ’ αυτή την 12σέλιδη απάντηση στον Ζηκίδη είναι ότι οι συγγραφείς του «Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσης» του Henrico Stephano είναι ΑΣΧΕΤΟΙ !!..

  75. Αράουτ said

    Ημαρτημένο σχολίου 74: Πατήστε ΕΔΩ για το κατέβασμα της αποκαλυπτικής απαντήσεως του Χατζιδάκι στον Γ. Ζηκίδη, όπου βγάζει άχρηστο τον Henrico Stephano…

  76. Αράουτ said

    Πάλι δεν τυπώθηκε: Πατήστε εδώ http://digital.lib.auth.gr/record/80351/files/arc-2007-38538.pdf

  77. 36, 37 κ.λ.π.
    Η δικιά μας η γνωστή το έλεγε : «Αχ! Χριστούλη μ’ την πορδίτσα’σ να’ χα».

  78. Αράουτ said

    Ξέχασα να παραθέσω την θαυμάσια λέξη του Λουκιανού «βρωμολόγος» (= βρωμόστομος) του Λουκιανού, όπως την παραθέτει το Liddell-Scott με ένα μεγαλοπρεπέστατο ΩΜΕΓΑ που έκαναν πως δεν είδαν ο Γεώργιος Χατζιδάκις και τα πνευματικοπαίδια του

    ΕΠΙΣΗΣ, επειδή δεν τυπώθηκαν στο μνημειώδες σχόλιο 74, ιδού πού μπορείτε να βρείτε τα αποστομωτικά παραθέματα του Αριστοτέλους «Περί Ζώων»

    των «Γεωγραφικών» του Στράβ@νος»

    και της
    «Επιστολή2 Ιερεμίου»

  79. 69

    Πανάκεια: Θεραπεία ή φάρμακο θεραπείας των πάντων.

    Πχ για τα προβλήματα δυσκοιλιότητας που προκαλεί η κρεοφαγία μία είναι η λύση: Ραπανάκεια.

  80. … σκωλήκων βρώμα και δυσωδία …

    Θα είχε χαλάσει ο κόσμος να είχε γράψει, ο χριστιανός, «σκωλήκων βρώμα και βρόμα»;
    Θα είχαμε πάρει πρέφα αμέσως ότι μάλλον κάτι τρέχει στα ομόηχα,
    όπως με το «λοιμού, λιμού».
    (Τα «αμήν αμήν», «άρον άρον» είναι άλλη περίπτωση.)

  81. Εδώ που τα λέμε, και το «ωμέγα» «ομέγα» έπρεπε, γιατί «ω» είναι ήδη μέγα «ο», οπότε «ωμέγα» είναι μεγαλυτερότερο.
    (Το ίδιο και με το ψιλό «ι».).

  82. 68: Ε, το άλλο είναι πιο ακριβό…

  83. ΓΤ said

    98
    612

  84. Φημολογείται πως υπήρξε προ 40+ ετών, διαγωνισμός πορδής με αντικείμενο την δια του πρωκτού προφορά της λέξεως πρόβατον. Επειδή ουδείς το επέτυχεν, νικητής ανεδείχθη επιφανής νομικός όστις έφθασεν έως το «προβάτ» …

  85. 22,
    Ακόμα και η θορυβώδης
    (εκτός αν είναι από ορδές περδομένων)
    δεν είναι θόρυβος,
    λέει εδώ:

    The bottom trace of a fart’s acoustic structure is a sound spectrum that shows strong harmonic structure, as reflected in the regular stack of frequency bands that are multiples of a fundamental frequency of around 150 Hz at mid-burst. The fart has a tonal quality and is clearly not a noisy blast with a random distribution of frequencies. The fart also has a periodic, pulsatile quality (amplitude modulation).

    Αφού περάσει και από το φάσμα συχνοτήτων του ρεψίματος, το άρθρο αναφέρεται και στην συχνότητα που την κλάν’ οι ρέγγες. Σχετικές μελέτες εξασφάλισαν και βραβείο Ιg Nobel:

    The fish fart findings earned Magnus and colleague Haaken Westerberg the 2004 Ig Nobel prize in biology (they shared the prize with a group from Scotland and Canada, who independently did related research that involved herring farts but not imagined Soviet submarines).

  86. loukretia50 said

    Γειά σου Μαγδαληνή!
    Ελάχιστα παραλλαγμένη η φράση σ΄όλη την Ελλάδα.
    Σίγουρα έχουν προβληματιστεί πολλές γιαγιάδες – και παππούδες!
    Άλλωστε πώς είναι δυνατόν οι θεοσεβούμενες που άκουγαν τόσα ακαταλαβίστικα να μην αναγνώριζαν ένα κοινότατο ρήμα?
    Τι άλλο θα νόμιζαν ότι σημαίνει?

    Βέβαια και τα μαθητούδια κάποτε γελούσαν πολύ μ’ αυτούς που έφευγαν πανικόβλητοι από τις βαρβαρικές ορδές!

  87. 85
    Στο λυγξ με το βραβείο του κώλου λέει κάτι για Annals of Improbable Research. Κάπου περισσεύει ένα -n- αν δεν κάνω λάθος 🙂

  88. sarant said

    85 Πολύ γέλασα

    76 Βέβαια όποιος κάνει τον κόπο να διαβάσει τις αρχαϊκούρες του Χατζιδάκι θα δει ότι έχει πολλά επιχειρήματα. Ότι ο Ζηκ. παρέθεσε αλλοιωμένα τα αρχαία παραθέματα, ότι προτείνει δυο ετυμολογίες, κτλ.

  89. Μαρία said

  90. 87,
    🙂
    A perennial favorite!

  91. avno13 said

    @dimosioshoros σε 4 Δεκεμβρίου, 2020 στις 11:07
    Σοστώς. Άρα και ιόδιο, χλόριο. Το F θα παραμείνει ως έχει; Ή να γίνει φθώριο κατά το θωρώ?
    Το άλας έχει εναρμονιστεί σε χλωρίδιο του νατρίου, και αναρωτιέμαι αν θα εξελιχθεί σε χλωρίδιο του σοδίου. Ευτυχώς δεν έχω να δώσω άλλες εξετάσεις χυμείας και η ωρθωγραφεία έχει πάρει ήδη την εφαπτομένη.

  92. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ένα μετά μεσημβρίας και ένα συνίσταται (αντί συνιστάται) σε μια πρόταση μέσα από τον κουστουμαρισμένο κυριούλη που διάβασε την ανακοίνωση για το άνοιγμα βιβλιοπωλείων και κουρείων. Συγχωρεμένος, μας έδωσε μεγάλη χαρά. ☺

  93. mitsos said

    Καλησπερα
    Το χημικό στοιχείο Βρώμιο ανιχνεύθηκε πρώτα (1825) από τον Γερμανό Carl Jacob Löwig και την επόμενη χρονιά την απομόνωσε στο θαλασσινό νερό ο Γάλλος Antoine Jérôme Balard ο οποίος και το ονόμασε Bromie . Από εκεί και η ονομασία Βρώμιο.
    Αλλά ο A.J. Balard γιατί ονόμασε το χημικό στοιχείο Bromie ;
    Τα λεξικά γράφουν πως η καταγωγή της λέξης είναι ελληνική ( Βρvμ;oς ή βρoμός ) που σημαίνει δυσάρεστη οσμή (tench ). Αυτό που δεν καταλαβαίνω είναι γιατί ένας Γάλλος του 1826 να δανιστεί έναν όρο ελληνικό όταν υπάρχει και ο όρος στα λατινικά bromos που φαίνεται να είχε την σημασία του Δημητριακού ( βράμης ; ) . Δεν ξέρ αν η αρχική σκέψη ήταν η οσμή του βρωμιούχου ύδατος κι αν κάπου αναφέρει ο ίδιος ο A.J. Balard την σκέψη του αυτή. Δεν περιμένει βέβαια κανείς να ήξερε αυτός πως στα αρχαία Ελληνικά φαίνεται ο βρώμα να είναι κάτι φαγώσιμο ενώ ο βρόμος κάτι ηχηρό και αργότερα κάτι δύσοσμο .
    ( δες τώρα θυμήθηκα και μια άλλη λέξη βλωμός = μπουκκιά )
    Ακατανόητες μεταλλάξεις . ( Την συσχέτιση με την πορδή , αν δεν υπάρξει τεκμηρίωση μόνο ως χιούμορ μπορώ να την εκλάβω. )

    Τελικά καταλαβαίνω πως θα έπρεπε να γράφω το χημικό στοιχείο Br με ομικρον αλλά δεν μου πάει ρε παιδιά το χέρι. Γέρικο άλογο καινούργια περπατησιά δε βάνει…

  94. Γιάννης Κουβάτσος said

    92: Ο κύριος Σταμπουλίδης, συγκεκριμένα.

  95. sarant said

    92 Από πότε ανοίγουν βιβλιοπωλεία; Δεν το βρίσκω.

  96. sarant said

    Εκανα ένα ολιγόωρο γκάλοπ στο Τουίτερ για το βρόμικος/βρώμικος και η λαϊκή ετυμηγορία είναι συντριπτική, 85,5% βρώμικος, 6,5% βρόμικος, 8% Και τα δύο!

  97. ΣΠ said

    85
    Και η σχετική βιβλιογραφία.
    https://sci-hub.se/10.1016/s0990-7440(03)00017-2
    https://sci-hub.se/10.1098/rsbl.2003.0107

  98. Μαρία said

    94
    γ.γ εμπορίου
    Το κράτησα για αύριο.
    Συνίσταται η μη χρήση ανελκυστήρα.

  99. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Αναρωτιέμαι, γιατί τόση εμμονή στο πέρδεσθαι (ως στοιχείο εννοιολογικής και λεξικογραφικής σύνδεσης θορύβου και δυσωδίας) και παραβλέπουμε κάτι που κείται πέραν του αυτονοήτου; Ο πεπτικός μας σωλήνας παράγει και άλλα δύσοσμα προϊόντα -πλην της πορδής- που έχουν άμεση αιτιολογική σχέση με ό,τι τρώμε, με το βρώμα..

  100. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Βρώμικος και χλωμός γράφω

    Βρωμοπόδαρος/βρωμοποδαράς, ο πεζικάριος
    https://www.slang.gr/definition/2064-bromopodaros

  101. Alexis said

    #95: Εμένα με ενδιαφέρουν τα κουρεία. Η φαβορίτα μου έχει γίνει σαν των Μπητλς!
    Αλλά είναι άσπρη και δεν λέει… 😆

  102. ΚΩΣΤΑΣ said

    Το υπαινίχθηκα στο @16, το ξαναβάζω κι εδώ με την επισήμανση ότι Βρώμιος με αναφορά στον Διόνυσο συνεχίζει να γράφεται με ο κατά τον 19 αιώνα μΧ.

    1. Κατάρα*
    … Όπου Βάκχος δε σφυρίζει
    κ’ η ποτήρα δεν γυρίζει, …

    *Αθ. Χριστόπουλος
    ………………………………………….

    2. Κατάρα**
    … Όπ’ ο Βρόμιος σφυρίζει
    κι’ η ποτήρα τριγυρίζει, …

    **Γεώρ. Σακελλαρίου

  103. sarant said

    99 Δεν κάνουν θόρυβο

  104. Γιάννης Κουβάτσος said

    95: Πήρα την επιθυμία μου για πραγματικότητα, Νικοκύρη. Για τα εποχικά είδη μίλησε, αλλά άκουσα μόνο ένα κομμάτι. Αλλά επειδή διαβάζω και ακούω παντού ότι 14 Δεκεμβρίου ανοίγουν, το θεώρησα επίσημο. Του είχαν γράψει του Σταμπουλίδη 8.30 μ.μ. και το ξεφούρνισε. Άλλη φορά να το απαιτεί φαρδύ-πλατύ ολογράφως. ☺

  105. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Νά τί κάνουν οι πραγματικά πολιτισμένες χώρες σ’ αυτές τις δύσκολες καταστάσεις..
    https://www.iefimerida.gr/kosmos/koronoios-serbia-neo-nosokomeio-covid-04-12

  106. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μια παροιμία που την λέγανε συχνά οι δικοί μου
    «Ο κουφός δεν ακούει την πορδή του αλλά την αφοράται» *

    *αφορούμαι, ψυλλιάζομαι, υποψιάζομαι, ψυχανεμίζομαι

  107. Χαρούλα said

    Με κείνα και με τούτα, εγώ ένα έχω αντιληφθεί
    Όσο περνούν τα χρόνια, τόσο πιο ανορθόγραφη νοιώθω!🥺🥲

    …και εκτός από το βρώμικο ψωμί, τραγουδήθηκε και ο βρώμικος αέρας

  108. ΚΩΣΤΑΣ said

    102 … την τύφλα μου
    … ότι Βρόμιος με αναφορά στον Διόνυσο…

  109. Γιάννης Κουβάτσος said

    107: Και σου ‘χω και χειρότερα, Χαρούλα:το νοιώθω τώρα το γράφουμε νιώθω. ☺

  110. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @103. Το στοιχείο «θόρυβος» προκύπτει μόνο αν ξεκινήσεις από το βρόμος κλπ. Αν η έννοια που επιδιώκεις να υπονοήσεις είναι η δυσοσμία, νομίζω πως σου φτάνουν τα -συχνά, αλλά όχι πάντα, αθορύβως προκύπτοντα- (παρα)προϊόντα του βρώματος. 🙂

  111. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Αυτός είναι μεγάλος βρώμος ή μεγάλη βρωμιά,
    λέμε κάτω για αισχρό χαρακτήρα, αυτόν που
    αλλού λένε βρωμερό και τη γυναίκα βρωμούσα.

  112. Πέπε said

    @106:
    > > Μια παροιμία που την λέγανε συχνά οι δικοί μου: «Ο κουφός δεν ακούει την πορδή του αλλά την αφοράται» * *αφορούμαι, ψυλλιάζομαι, υποψιάζομαι, ψυχανεμίζομαι

    Ναι, αλλά το ακούει δεν το εξήγησες. 🙂

    Όλοι μιλούν για πορδές που ακούγονται αλλά δε μυρίζουν ή που μυρίζουν αλλά δεν ακούγονται. Στην Κρήτη νομίζω ότι μια τέτοια συζήτηση θα ήταν αδιέξοδη!

    (ακούω = νιώθω τη μυρωδιά, ακούγομαι = κάνω αισθητή τη μυρωδιά μου)

    π.χ. Τ’ ακούς τα γιασεμιά;

  113. loukretia50 said

    Άκουσα προ αμνημονεύτων φίλη Κρητικιά … να ακούει μυρωδιές και νόμιζα πως παράκουσα!

  114. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Γιά εμάς τους καλλιεργητές, υπάρχουν και δύο ενοχλητικοί βρωμοεχθροί, που επιμένουν να γράφονται με ωμέγα: Αμφότεροι ονομάζονται «βρωμούσα», ο ένας είναι φυτό [τρίψτε τα φύλλα του και θα καταλάβετε 🙂 ] και ο άλλος έντομο, που κάνει ζημιά στις καλλιέργειες..

  115. 112
    Πέπε, να σπαμάρω μια ολιά περί του ρήματος?
    https://www.slang.gr/definition/25910-m-akouei-de-m-akouei

  116. Χαρουλα said

    #109 Αυτά είναι δάσκαλε! Δεν είμαι εγώ η ανορθόγραφη! Αυτοί αλλάζουν την ορθογραφία!😂🤣😂🤣

  117. Πέπε said

    @113
    Όταν λες την άκουσες, δηλαδή; Παρφουμαρισμένη ήταν;

  118. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @109. Γιάννη, μην με πληγώνεις! Όπου βρώ νοιώθω, το διορθώνω σε νιώθω.. 🙂
    [από καιρό έχω πεισθεί από την ετυμολογική εκδοχή που δικαιολογεί το νιώθω vs νοιάζομαι]

  119. Γιάννης Κουβάτσος said

    118: Μην το λες δυνατά. Μπορεί να βρεις τον μπελά σου από κάναν…νοιωθικό. 😂

  120. Alexis said

    Ενώ η βρώμα/βρόμα ξεκίνησε να σημαίνει δυσοσμία, με τον τρόπο που γράφει στο άρθρο ο Νικοκύρης, το παραγόμενο επίθετο βρώμικος/βρόμικος δεν σημαίνει δύσοσμος αλλά λερωμένος, ακάθαρτος.
    Η σημασιολογική «ολίσθηση» φαίνεται ξεκάθαρα και στο γεγονός ότι έχουν φτιαχτεί δύο διαφορετικά ρήματα. Το βρωμάω (αμετάβατο) με τη σημασία του εκπέμπω δυσοσμία, και το βρωμίζω (μεταβατικό) με τη σημασία του λερώνω.

  121. loukretia50 said

    Πέπε,
    η φίλη μου είπε χαρωπά «ακούω μυρωδιές!»
    και ήταν για στιφάδο!

  122. Πέπε said

    Πέρα από τα ετυμο-ορθογραφικά, η βρόμα έχει ενδιαφέρον ως λέξη.

    Άλλα ομόρριζα και παράγωγά της (στη σημερινή κοινή γλώσσα) έχουν να κάνουν τόσο με τις δυσάρεστες οσμές όσο και με άλλου είδους ρυπαρότητα και ακαθαρσία, άοσμη, και άλλα μόνο με το ένα από τα δύο:

    βρόμα: ακαθαρσία / κακοσμία
    βρόμικος: ακάθαρτος, όχι όμως δύσοσμος
    βρομερός: και τα δύο
    βρομάει: μυρίζει άσχημα
    βρομίζω: λερώνω / λερώνομαι. Στην Κρήτη και στην Κάρπαθο το λένε βρομέζω, τουλάχιστον ως μέσο (για την ενεργητική σημασία δεν έχω προσέξει)
    Άρα θα πρέπει να γράφουμε «το ψάρι βρόμησε», όχι «βρόμισε» (ούτε βρώμισε, ούτε βρώμησε)
    βρομο- (α΄ συνθετικό): συνήθως άδηλο αν αναφέρεται σε ακαθαρσία ή σε δυσωδία, αφού και τα δύο εξυπηρετούν τη μεταφορά (βρομόστομος = βωμολόχος, βρομοθήλυκο / βρομόπαιδο / βρομόγερος κλπ.), αλλά: βρομόστομε, βρομόχνωτε, τίνος λαλείς και λέγεις / εσύ που τρως εκ το πουρνόν ολόωμα οψάρια (εδώ κυριολεκτικά για τη δυσοσμία).

    Δε νομίζω ότι σε άλλες οικογένειες λέξεων βρίσκουμε αλληλοεπικάλυψη αυτών των δύο εννοιών:
    λέρω, λερώνω: μόνο για την ακαθαρσία
    μπόχα: μόνο για τη δυσοσμία

    Ούτε σε άλες γλώσσες, όσο ξέρω και θυμάμαι.

  123. Μαρία said

    109
    40+ χρόνια = τώρα!

    112
    Ειδικά το «ακούγεται» χρησιμοποιείται στη γλώσσα της μαγειρικής για τις γεύσεις.

  124. Πέπε said

    Διορθ. @122
    λέρω, λερώνω: > λέρα, λερώνω

  125. Πέπε said

    121
    Αυτό το κατάλαβα.
    Είπες όμως ότι την άκουσες κι εσύ, τη φίλη σου. Εκεί μπερδεύτηκα. Με ποιο από τα αισθητήρια όργανά σου την άκουσες;

    ( 🙂 )

  126. loukretia50 said

    Η λέξη «βρώμικος» χρησιμοποιείται πολύ μεταφορικά :
    βρώμικος πόλεμος, βρώμικο χτύπημα, χρήμα κλπ

    Παντού βρωμιά τριγύρω μας, μ’ όμικρον δεν αλλάζει,
    Καλύτερα για έμφαση ωμέγα της ταιριάζει

    με νοιώθετε?

  127. Πέπε said

    126
    Ναι, πώς δε σε ν*ώθουμε! Εγώ, μετά από συνειδητή απόφαση να κώψο το ομέγα και να βάζω ώμικρον, στο #122 ούτε ξέρω πόσες φορές χρειάστηκε να διορθόσο τον εαυτώ μου.

  128. Παναγιώτης Κ. said

    @61. Δύο κουταλιές της σούπας βρώμη ημερησίως. Στο γάλα ή στο τσάι.
    Προ… βρώμης: Τριγλυκερίδια 215 .(Το κανονικό κάτω από 150)
    Μετά από τρεις μήνες χρήση: Τριγλυκερίδια 84!

  129. loukretia50 said

    Αν κάποτε τις μυρωδιές μονάχα τις ακούω
    Είτε θα φταίει η μύτη μου ή κώδωνα σας κρούω!

    Αν ζηλευτό κοκκινιστό ακούω με τ’ αυτιά μου
    Είτε το ζώον μέθυσε είτε η αφεντιά μου!

  130. sarant said

    109 Το «νιώθω» γράφεται έτσι από το 1976 τουλάχιστον. Το «νοιάζομαι» δεν άλλαξε.

    128 Χωρίς αλλαγή διαιτολογίου;

  131. Πέπε said

    Τζάμπα τον κρους τον κώδωνα: είμαι συναχωμένος
    κι ούτε κανόνια δε γρικώ, κουφάθηκα ο καημένος

  132. loukretia50 said

    Για ποιόν χτυπάει ο κώδωνας? Για σένα ή για μένα?
    Γιατί αν ακούω μυρωδιές θα τα’χω πια χαμένα!

  133. @ 91 Avno

    Ακόμα και το βρόμιο
    με όμικρον το γράψανε
    ιώδιο και φθόριο
    επήγαν και το κλάψανε…

    🙂

  134. loukretia50 said

    133. Του βρωμίου η περσόνα
    δε συνάδει με βρωμιά
    Κι αν σνομπάρει το ωμέγα
    ας καθίσει στην ουρά

  135. Πέπε said

    Μένα κουφάθη η μύτη μου σήμερο τρίτη μέρα,
    κι ούτε βροντές ούτε κι οσμές ακούει στον αέρα

  136. Μεταξύ –και μετά συγχωρήσεως– π@ρδής και κλ@νιάς
    με δύο ηχοποίητες λέξεις αρχαίας και νέας γλώσσας
    τι από τα δύο συμβαίνει;

    Οι Αρχαίοι διατρέφονταν με φαγητά που προκαλούσαν εντερικούς θορυβο-κρότους σε χαμηλές ακουστικές συχνότητες p, r, d VS l, n
    ή
    το ακουστικό και γλωσσικό περιβάλλον έχει αλλάξει ώστε να οδηγεί σε άλλη λεκτική ηχοποιία;

  137. @134 Loukretia50

    🙂

  138. loukretia50 said

    Πέπε
    Δε βαριέσαι, όλα περνάνε,
    Φάε σκόρδο με τουρσί
    Κι αν οι άλλοι αντιδράνε
    «Δεν ακούω» να λες εσύ!

  139. loukretia50 said

    (το κάνεις και με «ου» αν προτιμάς!)

  140. Πέπε said

    @136: Βλ. #70

  141. loukretia50 said

    136. Κύκλωπας ήταν φοβερός
    Σε όλα του πληθωρικός
    Τα μάλα παραγωγικός
    Το όνομά του Βρόντης

    Στο Δία μπόνους κεραυνός
    Απ΄το αμόνι του πυρός
    Σερβίρεται αποκλειστικώς.
    (Και άλα τις ο Βρόντης!)
    Φαντάσου νάταν ζωηρός,
    σε κρότους … παγαπόντης!

  142. Πέπε said

    138

    Τα λόγια σου σαν μουσική
    μυρίζουνε μεθυστική
    της βιόλας και του ίου,
    τα δυο μου αφτιά σαν θα τη δου’
    δακρύου’ και μεθύου’

  143. loukretia50 said

    Πέπε,
    Ω! πώς με συγκινούν τρελά
    τα λόγια τα μεγάλα!
    Μη φύγεις! σου ζητώ δειλά.
    Είμαι για σένα όλη αυτιά
    Για να ακούσω κι άλλα!

  144. loukretia50 said

    (Δώσε θάρρος στη φευγάτη και θ’ ακούει κοντυλιές!
    κι αν το ψώνιο βγάζει μάτι … έχετε κι άλλες δουλειές!)

    Το «νοιώθω» και το « νοιάζομαι»
    για μένα είναι πακέτο
    Εκπτώσεις δεν παραχωρώ
    Για τάσεις, αδιαφορώ
    Απλά δε συμβιβάζομαι
    Κρατείστε εσείς το σκέτο!

    because…
    Κι αν άλλαξα περπατησιά και πάω με μαγκούρα
    Κι αν φόρεσα χοντρά γυαλιά για οφθαλμών θολούρα,
    Παλιές συνήθειες κρατώ, το κόλλημα είν’ μαστούρα!
    (εξαρτάται, μου λες, εξαρτάται!)

  145. Παναγιώτης Κ. said

    @130. Αλλαγή μεν διαιτολογίου αλλά χωρίς…πείνα.

    Βασικός κανόνας: Βγάζουμε πρόγραμμα ή μας δίνουν οι ειδικοί πρόγραμμα και το τηρούμε.

  146. Παναγιώτης Κ. said

    Λου και Πέπε συνεχίστε!
    Μας αρέσει!

  147. loukretia50 said

    Παναγιώτη Κ. Μην είσαι σίγουρος!

    Αν το πρόγραμμα έχει βρώμη
    Να προσέχεις στο σκοτάδι
    Αν την κλέβεις απ΄τα ζώα
    αγριεύει το κοπάδι!

  148. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    121 >>«ακούω μυρωδιές!»
    Κοιμούμαι κι ονειρεύομαι
    πως σε φιλώ στο στόμα
    ξυπνώ κι ακούω μυρωδιά
    στα χείλη μου ακόμα

  149. Alexis said

    Πέπε

    Τι κι αν δε νιώθεις, δε γρικάς και μυρωδιά δεν παίρνεις
    εκπλήξεις με τους στίχους σου απρόσμενα μας φέρνεις…

  150. loukretia50 said

    Κοιμήσου πορτογύρη μου γιατί είσαι πάλι λιώμα
    Δεν ένοιωσες τις παντοφλιές γιατί γελάς ακόμα

  151. voulagx said

    Να μην ξεχάσουμε τον μυθικό ήρωα Περδομενέα (= πορδή+ μένος (σφρίγος, οργή, δύναμη), «η δύναμη της πορδής»), τον κολλητό του Ορχεοξέοντα.

  152. loukretia50 said

    Αλέξη μας ευγενικέ αδιάβαστο σε πιάνω!
    Μας έχει δώσει δείγματα , μα τώρα δεν τον φτάνω!

  153. loukretia50 said

    Voulagx, Τι, έτσι στεγνά τον δίνεις?

    Όταν ο Ιδομενέας πέρδεται ανελλιπώς
    Απωθεί όλας τας νέας, γίνεται αστερισμός
    (άβαταρ «Περδομενέας» άνευ followers δυστυχώς!)

  154. costasl said

    Όλε! Όλε!! Βρώμα ολέ ολέ ολέ! Με ωμέγα για πάντα, συντάσσομαι με τον Αριστοτέλη!

  155. Alexis said

    #152:
    Θαρρώ πως έχεις δίκαιο, ταλέντο είναι μεγάλο!
    τι «εκλεκτός φιλόλογος» θα ήταν δίχως άλλο;

  156. loukretia50 said

    154.
    (σόρυ για το θράσος και τον ενικό, δε σηκώνει ευγένειες το ντέρτι!)

    Βρωμύλος και του λόγου σου , ωμέγα θες εν τέλει!
    Και άλλοθι αναζητάς στο θείο Αριστοτέλη!

  157. Alexis said

    Νομίζω ότι από τη σημερινή ανάρτηση δεν πρέπει να λείπει αυτό:

  158. 151,
    o)
    Παραλλαγή του
    «Έπνεε μένεα»

  159. Alexis said

    #156:
    Μ’ ωμέγα κι αν τα γράφουμε και είμαστε βρωμύλοι
    έτσι τα μάθαμε μικροί στη διδακτέα ύλη!

  160. loukretia50 said

    Alexis
    Ο Πέπε είναι πονηρός, το δασκαλίκι είν’ ο αφρός
    Γιατί όταν θέλει παίρνει μπρος
    και δεν του βγαίνει ούτε γαμπρός !
    ω- ω- ω – ω!

  161. voulagx said

    Ο Βρώμος κι ο Βρωμύλος έμειναν στην ιστορία ως οι εφευρέτες της βρώμης.

  162. loukretia50 said

    Ο πιο καλός ο μαθητής ήταν αρκούδως ντέρτι
    Κι οι δάσκαλοι μου λέγανε : έχεις κολώνια? Φέρτη!

  163. 91, … Το F θα παραμείνει ως έχει; Ή να γίνει φθώριο

    Να γίνει φλώριο/φλόριο,
    αν και το F είναι έντονα
    φθοροποιό στοιχείο.

  164. loukretia50 said

    161. Κι αν εκεί οδηγούν οι δρόμοι
    πού να βρεις στη Ρώμη βρώμη?
    Πρόβλημα έχει ο Βρωμύλος
    Πέφτει μακριά ο μύλος

  165. 161
    Εύγε νέε μου. Τώρα πες μας για τον Σκαττίλα και τους Γουρούννους στα Κατακλανικά Πεδία.

  166. loukretia50 said

    Μιχάλη, διαφθορεύ!

    Το φθόριο αν γίνει φλώριο
    πες μου εσύ, τις πταίει?
    Μήπως ο κύκλος ο στενός,
    που το στριμώχνει δυσμενώς
    κι αδίκως του τη λέει?
    Χμμμ!
    Αν του φθορίου η φθορά
    προϋποθέτει αποφορά
    (χημεία δε γνωρίζω)
    μιλάμε για διαφθορά
    Και του βρωμίου την ουρά
    ευθύς ξεκαθαρίζω :
    Μ’ ωμέγα ηγεμονικόν
    κάθε στοιχείο χημικόν
    να γράφεται ορίζω

  167. mitsos said

    Αφού στο τέλος το θέμα πάντα απλώνει σε γειτονικά θέματα , ας πω κι εγώ μια ωραία παροιμία που κολλάει
    «κάθε κόρη την κλανιά της μοσχολίβανο το έχει»
    Καληνύχτα

  168. voulagx said

    #165: Ο Σκαττίλας έκλασε πατάτες μόλις αντίκρυσε τους Βρωμαίους, εξ ού και η ονομασία Κατακλανικά Πεδία.

  169. Alexis said

    #161: 😂 😂 😂

  170. loukretia50 said

    167.
    Να προσέχεις τη μανόλια
    Μήτσο διακριτικέ!
    Πιο πολύ τον εαυτό σου
    Το παιχνίδι είναι σικέ.
    Της καρδιάς τα περιβόλια
    Είναι λίαν κομπλικέ!

  171. 161,
    😀

  172. Αγγελος said

    Δημόσιε Χώρε, κανείς δεν είπε ότι το ‘κλάνω’ είναι λέξη ηχοποίητη. Είναι προφανώς το αρχαίο κλώ, αόριστος έκλασα, που σήμαινε βέβαια σπάζω, αλλά εξελίχθηκε βάσει της ίδιας ιδέας που μας κάνει να λέμε στα αγγλικά ευγενικά μεν break wind, χυδαία δε cut a fart. Ηχοποίητη λέξη αλλά πανάρχαια, πιθανότητα ινδοευρωπαϊκή (πρβ. ακριβώς το αγγλ. fart), είναι η πορδή — πρρρτ!

  173. 164,
    Η βρώση βρώμης τους διατήρησε βρωμαλέους.

  174. mitsos said

    Γεια σου Λου
    Καλό ξημέρωμα

  175. 166,
    Ο λυρισμός για το φθώριο αρμόζει στο
    περιωδικό σύστημα

  176. Πέπε said

    Σκουζάτε με κι αν έλειψα, ήταν μόνο για λίγο
    το σπίτι λίγο αέρισα, δε σκόπευα να φύγω

    Ήθελα να ‘μενα σερί μα έπεσα σ’ εμπόδια,
    είναι καλή η παρέα σας αλλά βρομούν τα πόδια.

    @167:
    Αγαπώ γριά να κλάνεις
    μα να μην το παρακάνεις

  177. costasl said

    @156 Λουκρητία εξαιρετική! Αυτό ακριβώς σημαίνει «ποιητική αδεία»…

  178. 168

    Εύγε νέε μου! Εξ ου και οι φημισμένες πατάτες του Chalon sur Marne, που φύτρωναν ανάμεσα στα ψωράμπελα που έδιναν το ξίδι που έπιναν οι Γουρούννοι για να πνίξουν τον πόνο της ήττας.
    https://books.google.gr/books?id=hH1kE0-f1kkC&pg=PA52&lpg=PA52&dq=chalon+sur+marne+agriculture+potatoes&source=bl&ots=LSpdreMUg1&sig=ACfU3U1E4twz-20vA8W7eztxCNSWmaEYCA&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwinp4aGvLXtAhUIsKQKHd8fBj0Q6AEwBXoECAUQAg#v=onepage&q=chalon%20sur%20marne%20agriculture%20potatoes&f=false

  179. Πέπε said

    Μα τώρα πήγε μιάμιση κι αφήνω καληνύχτα.
    Τα λέμε το ταχύ ταχύ.
    Να κλάνετε όλη νύχτα.

  180. Πέπε said

    (κάτι για τον ψωλοβρόντη Δία πήρε κάπου το μάτι μου μα δεν πρόλαβα να το σχολιάασω δεόντως. Αύριο πάλι.)

  181. loukretia50 said

    177. … αναιδεία μάλλον!
    Ευχαριστώ!

    ———————

    Πέπε
    Σοφά φροντίζεις ωγαθέ, το σπίτι ν’ αερίσεις
    Με τόσους μετεωρισμούς θα ένοιωθες δονήσεις!
    btw
    «Μετεωρίζεται» έχω δει σε ποίημα ωραίο
    Νόμιζα πως ρομαντικό ήτανε φρούτο νέο
    Μα ήταν του μεταφραστή ατόπημα μοιραίο!

  182. Ρενέ said

    Αν ο βρόμος είχε αρχίσει να γράφεται βρώμος ήδη από τα αρχαία χρόνια, σε ποια παρετυμολογία ή σε τι άλλο οφειλόταν τότε αυτό; Η βρώμα και δυσωδία είναι μεταγενέστερη.

    Επίσης, αν δεχόμαστε άλλες λέξεις που γράφονται «ανορθόγραφα» από τα αρχαία χρόνια με το σκεπτικό ότι έχει περάσει πολύς καιρός και έχουν παγιωθεί (π.χ. ο κροκόδειλος, εκτός και αν έχει αλλάξει κι αυτός «επισήμως» και δεν το έχω πάρει είδηση), γιατί να μη δεχτούμε και τη βρώμα με το ίδιο επιχείρημα; Ή όλα ή κανένα και ας βρούμε και χρονικό όριο…

  183. Ρενέ said

    Ας θέσουμε χρονικό όριο αυθαιρέτως εννοούσα.

  184. ΣΠ said

    Με όλη αυτή την πορδολογία θυμήθηκα τον Χάρρυ Κλυνν και το ταγκό της χορδής (το χι με πι).

  185. ΣΠ said

    158
    Ή του Πιέτρο Μενέα.

  186. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    165 στα Κατακλανικά Περδία.

    179 «Καληνύχτα καληνύχτα
    και να κλάνετ΄όλη νύχτα »
    ήταν του παππού μου αστειο-τρυφερό καληνύχτισμα σ΄ εμάς τα παιδιά.

    Η μητέρα μου οσάκις γινότανε οποιαδήποτε συζήτηση περί…αερισμού, σπαρτάραγε στα γέλια. Το θέμα της φαινόταν πάντα πολύ αστείο αλλά της υπενθύμιζε και δυο ιστορίες που τις έβρισκε ξεκαρδιστικές. Αφορούσαν τον ίδιο άνθρωπο, ένα μπάρμπα της, που στη μία ιστορία έκανε προύτου προύτου σε κάθε βήμα από το καφενείο μέχρι το σπίτι του κι ένας άλλος χωριανός που τον άκουσε, μονολόγησε (φωναχτά) «ε τον παντέρμο και στο Φιλεντέμ* θα το γυρίσει!»
    Στην άλλη περίπτωση, ο γεράκος αποκοιμήθηκε όπως ήταν γερμένος στο δίπλα τζάκι και σιμά του ήταν κουλουριασμένη η γάτα. Σε μια στιγμή αερίστηκε μεγαλοπρεπώς και η στάχτη πασπάλισε τη μούρη της γάτας η οποία τινάχτηκε έντρομη «νιάουουου!» 🙂

    Γελάω με δάκρυα τώρα. Αχ μανούλα μου. Την τσιγκλούσα κάτι φορές, όταν ήθελα να κάνει κέφι, να ξαναπεί τις ιστορίες και κάθε φορά έκανε μια ώρα από τα τρελά γέλια που την πιάνανε.

    *Φιλεντέμ, το παλιό κρητικό τραγούδι

  187. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    186 Ωχ, πού πήγε το τέλος της δεύτερης ιστορίας;
    Η γάτα τινάχτηκε, ο μπάρμπας ξύπνησε και η γυναίκα του, δίπλα στο τζάκι κι αυτή, λέει :
    «επαέ θα μασε στραβώσεις μπρε! «

  188. 185,
    🙂
    Ήταν σίφουνας!

  189. 182, … Αν ο βρόμος είχε αρχίσει να γράφεται βρώμος ήδη από τα αρχαία χρόνια, σε ποια παρετυμολογία ή σε τι άλλο οφειλόταν τότε αυτό; …

    Σϊγουρα
    ο βρόμος είχε τη δική του ιστορία.

  190. Κουτρούφι said

    #93. Για το στοιχείο Br.
    O A. J. Balard έδωσε το όνομα «brome» (όχι «bromie») (συμβουλεύτηκε, λέει, κάποιον M. Anglada)
    Το απόσπασμα στο οποίο περιγράφονται τα βαφτίσια (σελ. 341):
    https://books.google.gr/books?id=vBIAAAAAMAAJ&pg=PA337&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
    (..du grec βρωμος..)

    Εκείνες τις εποχές, οι ονομασίες που έδιναν στα στοιχεία που ανακάλυπταν σχετίζονταν με κάποια μακροσκοπική ιδιότητα (χρώμα, οσμή κλπ). Από το κείμενο φαίνεται ότι ο Balard εστίασε στην οσμή ως το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του καινοφανούς στοιχείου. Τα αρχαιοελληνικά λεξικά που είχαν στη διάθεσή τους οι Γάλλοι νονοί του στοιχείου φαίνεται ότι συσχέτιζαν το «βρωμος» με την οσμή (και όχι με την τροφή).
    Στα Νέα Ελληνικά (κάποιες δεκαετίες αργότερα, φαντάζομαι) πέρασε στα χημικά κείμενα ως Βρώμιο (δεν θα υπήρχε ο Γ. Χατζιδάκης τότε να σκίσει τα πτυχία του) και έκτοτε οι Έλληνες χημικοί (οι κανονικοί και οι μηχανικοί) το μαθαίνουν με «ω» μέχρι σήμερα.

  191. αν στο βρώμιο το ωμέγα
    θεωρείται θέμα μέγα,
    σφάλμα της ορθογραφίας
    λόγω ετυμολογίας,
    φρίκη, αίσχος, ματαιότης
    για όλα φταίει ο Μπαμπινιώτης

  192. 172 ‘Αγγελος

    Αχ, κρίμα, τότε.
    Πάντως όμως πήρε μια εύηχη –κλαν…– πορεία στη νέα γλώσσα αυτός ο αέρας (π.χ. κατά Τσιφόρο, αν θυμάμαι καλά). 🙂

  193. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Καλημέρα… με βρωμούσες (και με το μπαρδόν… 🙂 )

    – Θυμήθηκα το λευκαντικό-απολυμαντικό ‘βρωμούσα’ (σκόνη, με βάση τη χλωράσβεστο). Τη χρησιμοποιούσαν παλιά οι νοικοκυρές στις μπουγάδες τους.

    – Βρωμούσα, η γνωστή (αφιερωμένη στους καλλιεργητές του ιστολογίου 🙂 )

    – Βρωμούσα ή βρωμόδεντρο, νομίζω έτσι λέγεται σ’ όλη την Ελλάδα.

    – Και το κρητικό βρωμόχορτο ή βρωμούσα, που όμως είναι βρώσιμο (σε μικρές ποσότητες).

    [Χρησιμοποιώ ‘ω’ –ως … λυκόπουλο κι εγώ 🙂 –, αλλά γενικά προσπαθώ να προσαρμοστώ στη γραφή με ‘ο’, και λόγω εγγονιών…]

  194. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    Ὡραῖο τὸ χτεσινό.

    Τόσο τὸ ἄρθρο, ὅσο καὶ τὰ σχόλια, ἀκόμα καὶ τὰ χαρμανκιοϊλίδικα. 🙂

    Πολὺ ὄμορφος καὶ ὁ στιχουργικὸς διάλογος.

    Μὲ κάτι τέτοια σκάει καὶ τὸ χειλάκι μας, στὶς ζοφερὲς μέρες ποὺ ζοῦμε.

  195. Δεν αναφέρθηκε η διάσιμη γερμανική παροιμία :

    MIT PORDEN NICHT VAFEN AVGEN !!

  196. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Προς πάντα ενδιαφερόμενον…

    Αθαν. Σακελλαρίου, ’’Ανώμαλα και ελλιπή ρήματα ης ελληνικής γλώσσης’’, Αθήναι, 1877.

    Και:

    – Σκαρλ. Βυζαντίου, ’’Λεξικόν της καθ’ ημάς ελληνικής διαλέκτου’’, Αθήναι, 1874.

    – Μερικά στιχουργήματα ήταν κα-τα-πλη-κτι-κά! Εμπνευσμένα και …γελαδερά 😉 😅

  197. Nestanaios said

    172. Άγγελος.

    Αυτό το «κλώ» είναι πολύ αόριστο. Σε ποία από τις τρεις συζυγίες των περισπωμένων ανήκει;
    Έχουμε «κλώ» στην πρώτη συζυγία των περισπωμένων και γίνεται από το «κλέω» της έκτης συζυγίας των βαρυτόνων. Κλέω, κλέσω , έκλεσα.
    Έχουμε «κλώ» στην δευτέρα συζυγία των περισπωμένων και γίνεται από το κλάω της έκτης συζυγίας των βαρυτόνων. Κλάω, κλάσω, έκλασα.
    Έχουμε «κλώ» στην Τρίτη συζυγία των περισπωμένων και γίνεται από το κλόω της έκτης συζυγίας των βαρυτόνων. Κλόω, κλόσω, έκλοσα.

    Βλέπεις τα πράγματα επιδέχονται περαιτέρω εξειδίκευση.
    Η σημασιολογία εξετάζει τα προκύπτοντα στοιχεία της ετυμολογίας και αποδίδει συνεκδοχικές σημασίες. Βλέπεις γίνεται εξέταση στοιχείων και όχι ανακάλυψη ριζών. Εδώ έχουμε γραμματική και όχι βοτανολογία.

  198. Κιγκέρι said

    Τι ’ναι αυτά καλέ; Οι αρχικοί χρόνοι του κλάνω είναι:

    κλάνω
    έκλανον
    κλάσω
    έκλασα
    πεπόρδηκα
    επεπορδήκην 🙂

  199. sarant said

    Kαλημέρα από εδώ, κρίμα που το βράδυ έλειπα κι έχασα τα στιχουργήματα της Λουκρητίας και των άλλων.

    161-2 Ο Μπαμπινιώτης στο λεξικό του είχε πράγματι εισηγηθεί κροκόδιλος και πλημύρα ανασταίνοντας τις (πολύ) παλιές ορθογραφίες. Αλλά με τον βρόμικο η παρουσία του τύπου με Ο δεν είναι χτεσινή (1998) αλλά παλιότερη (1915).

  200. Επιτέλους Σαββόπουλος στο ιστολόγιο 🙂
    (μετά από δυο μέρες ημικρανίας, αυτό έχω να συνεισφέρω…)

  201. sarant said

    200 Κι έλεγα πώς και δεν το σχολίασες ως τώρα!

  202. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @Ξέρουμε γιατί το κρητικό (..και με το μάτι φαίνεται πως είναι βρώσιμο..) χορταράκι το λέμε έτσι; Μυρίζει;

  203. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @193. (συνέχεια..). Α, ωραία! Το βρήκα στο διαδίκτυο! 🙂
    https://www.cretanmagazine.gr/gnoriste-ta-chorta-mas-vromoysa/

  204. dryhammer said

    195. Μοι ενεθύμισες μίαν άλλην παροιμία της Εσπερίας:

    I FUCK YOU AND PRUT AND CHILDREN KAPUT!!

  205. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    193 Βρωμούσα, εμείς λέγαμε την πολυπαινεμένη εδώ, τώρα, ρόκα! Καθώς μοιάζει πολύ με άλλα νόστιμα συγγενικά ραπανοειδή βρώσιμα χόρτα, μπορούσε να γίνει μπέρδεμα κατά το μάζεμα, οπότε μας βρώμαγε (και σουταριζόταν) όλη η μαγερειά. Η έντονη μυρωδιά της δεν άρεσε σε κανέναν και δεν την είχαμε για φαγώσιμη (ακόμη δε μ΄αρέσει).
    Το έντομο βρωμούσα, η ηπειρώτισσα φίλη μου τη λέει κλασοπαπαδιά!

    Έβγαλε βρώμα η ιστορία ότι ξοφλήσαμε
    Είμαστε λέει το παρατράγουδο στα ωραία άσματα

  206. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    193 Μικ, ξέχασα, βρωμοπαπαδιά λέγαμε τη βρωμούσα-κηποζούζουνο.

  207. Γιάννης Ιατρού said

    205: ΕΦΗ, τα Χανιώτικα Νέα άλλα γράφουν…🤔😉
    Ο Διοσκουρίδης σημειώνει ότι τα πράσινα μέρη και ο σπόρος της ρόκας αν καταναλωθούν σε μεγάλη ποσότητα, 👉προκαλούν ισχυρή σεξουαλική επιθυμία… 🙂 🙂

    ΥΓ: ούτε εγώ την πάω, μόδα έχει γίνει, λες και δεν μπορείς να απολαύσεις την παρμεζάνα σκέτη… ,🍕🍕

  208. # 207

    άγρια ρόκα, μπερδεμένη με ψιλοκομένους χουρμάδες και μπαλσάμικο είναι πολύ ενδιαφέρουσα (γευστικώς και…προσεχώς, Γιάννη), σαλάτα !

  209. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @207. Ένας έξω-καρδιά φίλος, όποτε βγαίναμε για φαγητό, παράγγελνε πριν απ’ όλα ρόκα και ανανέωνε ακόμη δυο τρεις φορές την παραγγελία της μέχρι να τελειώσουμε.
    Άργησα να καταλάβω το γιατί.. 🙂

  210. sarant said

    Ωστε γι αυτό έγινε μόδα η ρόκα!

  211. Γιάννης Ιατρού said

    Όλα εγώ πχιά 🙂 🙂 🙂

  212. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @207. Πάντως, Γιάννη (Ιατρού), τουλάχιστον για την θεωρητική τεκμηρίωση των εγερτηρίων ιδιοτήτων της ρόκας (=το κείμενο που παραθέτεις) κράτα και μιά πισινή: Το υπογράφει Κουβάτσος! 🙂
    (Άντε, πες μου εσύ, τί δουλειά έχει ένας Μανιάτης στα Χανιά;; 🙂 )

  213. Γιάννης Ιατρού said

    Έλα ντε! Να μου πεις τώρα, γιατί δηλαδής, στην πλατεία Βάθη και στα περίχωρα τι δουλειά έχει εκεί, ε;

  214. voulagx said

    Θεσσαλική παροιμία, δεν ξέρω αν λέγεται κι αλλού:

    Ακ’σι ου κουφός την πουρδή
    πιρπατάει κι την τελιαλεί

  215. Myriolis said

    112, 125:
    Αγαπητέ Πέπε, σωστά έχεις καταλάβει ότι εμείς εδώ κάτω όλα τα ακούμε.
    Πήγε η γιαγιά στο ΠΑΓΝΗ στον γιατρό που δεν ήταν κρητικός
    – Τι πρόβλημα έχεις γιαγιά;
    – Όφου παιδί μου και δεν ακούω καθόλου τον πόδα μου
    – Εσείς γιαγιά εδώ όλα τα ακούτε πια !

    115:
    «άμα σ’ ακούει» επίσης με την έννοια του «αν τολμάς», «αν έχεις τα … άντερα»

    193, 205, 206:
    Έφη και Μικιέ, εσείς δεν την λέτε την βρωμούσα, κλασοπαπαδιά;

  216. Πέπε said

    215 τέλος:

    Μα έλα ντε! Εγώ στην Κρήτη το ‘μαθα αυτό το όνομα, και η Κρητικιά σού λέει έφτασε μέχρι Ήπειρο για να το ακούσει!

  217. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    207 Βρε τους Χανιώτες! Ψύλλο πεταλώνουνε! 🙂
    Για διασταύρωσε με το Διοσκουρίδη τί ακριβώς λέει 🙂 🙂

    215
    β.Τ’ αλάτσι αυτό δεν ακούγεται ντίπι 🙂
    γ.Βρωμοπαπαδιά τη λέμε. Κλασο.. στ΄απάνω μέρη της Δωδώνης την πρωτάκουσα 🙂

    Μια παροιμία μας για το …κλασικό θέμα, από σημερινή κουβέντα με τη θεία μου,90, για ξεδιάντροπη,ακατανόητη συμπεριφορά (θου Κύριε)
    «Δεν ήκλασε και να ντραπεί μόνο ΄κλασε κι εγέλασε»

  218. ΚΩΣΤΑΣ said

    Επειδής εδώ δεν είμεθα όλοι κάφροι, να επισημάνω τρεις περιπτώσεις καίριες με το θέμα της ανάρτησης, τις οποίες ουδείς χριστιανομπολσβίκος συνταξιούχος δεν ενεθυμήθη, επί 48ωρο, να μνημονεύσει:
    Κλανομαρία,
    Η καθαριότητα είναι μισή αρχοντιά κι άλλη μισή η βρώμα.
    Πέντε κώλοι όλοι κι όλοι, μας βρωμίσανε την πόλη.

  219. Γιάννης Ιατρού said

    217Α «ξυπνάει την Αφροδίτη» έλεγε. Άκου τώρα, λες κι αυτή προλάβαινε ποτέ να κοιμηθεί 🙂 🙂

  220. Γιάννης Ιατρού said

  221. Ρενέ said

    199. Δεν ξέρω, ασθενές μου φαίνεται το επιχείρημα. Πρώτον, σε βάθος χρόνου το 1915 δε θα έχει μεγάλη διαφορά από το 1998 (αν φτουρήσει η ελληνική γλώσσα και ορθογραφία). Ακόμα και σήμερα, το 1998 είναι 20+ χρόνια πίσω μας, υπάρχουν ήδη γενεές που μόνο κροκόδιλος και πλημύρα θα είχαν διδαχθεί και θα χρησιμοποιούσαν (αν είχε καθιερωθεί η ορθογραφία). Δεύτερον, αν η πρόταση δεν ήταν του 1998 και ήταν του 1978, θα τη δεχόμαστε; Του 1968, του 1958, του 1948…; Και δεν είναι μόνο ο κροκόδιλος και η πλημύρα. Με το γλι/υτώνω τι να κάνουμε; Με το τσιγκ/γούνης; Μήπως για αυτές τις κάποιες λέξεις να δεχθούμε επισήμως και τις δύο (ή τρεις) γραφές και να επιλέξει ο καθένας ποια προτιμά; Εκτός και αν αυτό ανοίγει το κουτί της Πανδώρας. Σκέψεις και διάλογο κάνω, προσωπικά δεν έχω καταλήξει σε κάποιο ικανοποιητικό σύστημα ακόμα.

  222. Ρενέ said

    161. Άψογο!

  223. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Να θεσπίσουμε βραβείο (παρα)σχολιου για κάθε νήμα , να προτείνω σ’ ετούτο, τον Voulagx στο 161 με τον Βρωμύλο και το Βρώμο που φυτέψανε τη Βρώμη
    και τον Μιχ.Νικολάου στο 189 «ο βρόμος είχε τη δική του ιστορία». 🙂

    220 Άμα φουσκοκοιλιάσεις απ΄ αυτό το ραπανοειδές, για κανα δυο μέρες ποιος να σε πλησιάσει, οπότε η αποχή γεννά επιθυμία (ονείρατα ‘ξηγώ ε; 🙂 )
    Μα με …βρούβες; Άλλο, άλλο! 🙂

  224. Πέπε said

    @221

    Γίνεται μια αλλαγή στην επίσημη ορθογραφία, π.χ. γλυτώνω-γλιτώνω.
    -Αν είμαι μαθητής εκείνο τον καιρό ή αργότερα, θα τη διδαχτώ.
    -Εφόσον την έχει αντιληφθεί ο δάσκαλος.
    -Και εφόσον είναι κάτι που διδάσκεται (δε διδάσκεται η ορθογραφία κάθε λέξης ξεχωριστά!), και μάλιστα σε τάξη που να μην την έχω ήδη περάσει..
    -Αν είμαι μαθητής σε προχωρημένη τάξη, θα την έχω ήδη διδαχτεί αλλιώς και, αν ισχύουν τα δύο παραπάνω, θα την ξαναδιδαχτώ κι αλλιώς.
    -Με όλα αυτά τα αν και εφόσον, ας πούμε ότι εγώ προσωπικά θα την έχω μάθει. Έστω ότι τη μαθαίνουν οι πάντες, ο κάθε εκδότης, ο κάθε διορθωτής, ο κάθε επιμελητής, ο κάθε δημοσιογράφος, ο κάθε επιγραφοποιός και κειμενογράφος διαφημίσεων, το κάθε λογισμικό ορθογραφίας, και πλέον δεν ξαναεμφανίζται ποτέ με την παλιά ορθογραφία (υπόθεση πολύ μακριά από οποιονδήποτε ρεαλισμό). Τι θα γίνει με όσα κείμενα έχουν ήδη τυπωθεί με την παλιά ορθογραφία;

    Θέλει γενιές για να εμπεδωθεί κάθε αλλαγή. Κάποια στιγμή θα φτάσουμε, όταν βλέπουμε την παλιά ορθογραφία, να ξέρουμε ότι αυτή ήταν μια παλιά ορθογραφία (όπως π.χ. «η χαραίς», «της χαραίς», «είνε», «να ήνε»). Αλλά αυτοστιγμεί δε γίνεται.

  225. avno13 said

    @224Συμφωνώ και επαυξάνω. Το «γίνεται μια αλλαγή» θέλει λίγη ανάλυση. Καταρχήν δεν αφορά μόνο την «ορθογραφία» (κάτι με διαφορετική έννοια σε εικονογραφικές γλώσσες που χρησιμοποιούν ιδεογράμματα) αλλά μπορεί να επεκταθεί και στην ίδια την γλώσσα, η οποία είναι είναι κάτι (αγαθό,εργαλείο,κληροδότημα,δημιούργημα) συλλογικό. Ιστορικά,υποθέτω (δεν έχω ούτε νομίζω να έχω επαρκή προσωπική εμπειρία) οποιαδήποτε αλλαγή «αναδύθηκε» από την «κοινωνία» που μιλάει κια γράφει μία γλώσσα, και χρειάστηκαν χρόνια αν όχι δεκαετίες γιανα εδραιωθεί. Φυσικά μια γλώσσα μπορεί να «πεθάνει» ή έστω να μπει στην «κατάψυξη». Αλλά κάθε «ζωντανή» γλώσσα εξελίσσεται και η οποιαδήποτε «αλλαγή» δεν είναι παρά η παραδοχή της «εξέλιξης». Η ορθογραφία, απλώς εξελίσσεται πιο αργά από την προφορική έκφραση (εισαγωγή/αποδοχή/καθιέρωση νέων λέξεων π.χ. μπιτσόμπαρο. Και γιατί όχι μπητσόμπαρο, μπητσιόμπαρρο,μπιτσώμπαρο κοκ). Δεν είναι μόνο η ύπαρξη των παλαιών κειμένων, αλλά και των δυνητικών μελλοντικών, αφού ακόμακαι η κάθε εμπέδωση μπορεί μελλοντικά να αλλαχθεί. Και ναι μεν η αλλαγή ως ιδέα είναι συχνά ευπρόσδεκτη, αλλά η εφαρμογή της ενια εξ ίσου συχνά αποτρόπαια.

  226. avno13 said

    @163,166. !!! Έτσι συμπληρώνονται και τα τρία γένη. Ο φλώρος, η φλώρα (με ή χωρίς Άντυ, και ενίοτε με το πρόθεμα πάστα) και το φλώριο(ν). Η επόμενη πιθανή «εξέλιξη» για το ουδέτερο είναι άραγε «το φλώρι»;

  227. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    226τέλος
    Έχει και φλώρι και φλωρί
    (τα παραθέτω αφθωρεί! )

    https://el.wiktionary.org/wiki/%CF%86%CE%BB%CF%8E%CF%81%CE%B9

    https://el.wiktionary.org/wiki/%CF%86%CE%BB%CF%89%CF%81%CE%AF

  228. avno13 said

    @228 Ευχαριστώ για τα λίνκια. Από όπου:»φλώρι < χλωρίς < αρχαία ελληνική χλωρίων (ο πρασινωπός ή πρασινούλης, λόγω του xρώματος του πτηνού φλώρος, ο οποίος σήμερα ταξινομείται ως chloris chloris)" δηλαδή χλώριο παρά τοις χημικοίς. Γλωσσική μεταστοιχείωση! "Τύφλα νάχουν" οι επιταχυντές.

  229. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    215, 216, 217
    Βέβαια! Εδώ …στη μέση και κλασο- και βρωμο-παπαδιά.

  230. Ρενέ said

    224, 225. Δε διαφωνώ διόλου. Γι’αυτό λέω ίσως να τα δεχόμαστε όλα, παλιά και νέα.

  231. Myriolis said

    229:
    Είπα κι εγώ, τόσο περιορισμένο στη μέση! Η αλήθεια είναι, το βρωμο- δεν το ήξερα, μόνο το κλασο-.

  232. sarant said

    221-224 Όπως τα λέει ο Πέπε. Το Χρηστικό Λεξικό δέχεται κάμποσες διτυπίες. Εγώ όταν έχω αμφιβολία κοιτάζω το ΛΚΝ.

  233. # 226

    Ως γνωστόν φλώρα ονομάζεται η πάλλευκη αιξ. Η πάστα φλόρα θέλει όμικρον ως προερχομένη εξ Εσπερίας

  234. 233,
    Δεν το ήξερα για την αίγα!

    Εξαίρεση για την πάστα φλόρα η
    Μαίρη Αρώνη
    στον ρόλο της
    παστα-Φλώρας

    (άκλιτο προτακτικό το πάστα-)

  235. Michael S. said

    Στο Γεωπονικό διδάσκεται ακόμα ως ξεχωριστό μάθημα η Βρωματολογία.

    Επίσης, από ψαράδες ακούω συχνά το χαρακτηρισμό «βρώμιο» για το ψάρι που έχει αρχίσει να σαπίζει…. Μόνο στον Κριαρά έχω εντοπίσει το «βρώμος» = ψοφίμι

  236. Costas Papathanasiou said

    ΠΕΡΙ ΗΧΟΣΜΙΑΣ
    Εάν δεχτούμε ως βασικό γνώρισμα του ορθού λόγου τη βέλτιστη σύνδεση σημαίνοντος-σημαινόμενου, τότε το /΄vɾɔ.mi.kɔs/ νομίζω ότι θα πρέπει να ορθογραφείται με ωμέγα διότι:
    Ως “βρωμιά” νοείται οιοσδήποτε ρύπος, συνήθως ορατός, όχι πάντα δυσώδης και ουδέποτε ηχηρός, ενώ η έννοια “βρόμος” εκκινεί εξ ορισμού ως ήχος δυνατός έως εκκωφαντικός (εξ ου και “βρόμιοι” ο βροντερός Δίας και ο σαματατζής Διόνυσος), περιστασιακά συνδεόμενος με δυσώδη απαέρια, ανθρώπων και μόνο, γεγονός που καθιστά την μετατόπισή της και προς όποιο σιωπηλό βρωμερό αντικείμενο, τουλάχιστον άστοχη.
    Αντιθέτως, αφού τα σκουπίδια και οι ακαθαρσίες είναι απόβλητα καταναλωτισμού, στοιχεία βρώσεως και διαβρώσεως, απομεινάρια της βιώσιμης(;) φαγωμάρας μας, νοούνται ευκόλως και ως απεχθής κατάληξη παντός βρώματος, του οποίου ως εκ τούτου λογικά επακόλουθη είναι και η θηλυκοποίηση με ανάλογη νοηματική καμπή υπό την επήρεια και του βαρέος εκκλησιαστικού λόγου «σκωλήκων βρώμα και δυσωδία», που το συναρτά με την επαχθή εικόνα όζουσας σκωληκόβρωτης σορού (ή όποιου άλλου σκορο- ή σαρακο-φαγωμένου, αποσυντιθέμενου οργανικού σώματος κατ’επέκταση: «Ὑπερείδης ἐν τῷ κατὰ Δημάδου θριπήδεστον τὴν Ἑλλάδα εἶπεν ἀντὶ τοῦ διεφθαρμένην»).
    Εξ άλλου η σύνδεση φαγητού, βρωμιάς και αφόδευσης(τουτέστιν τροφικών καταλοίπων) ενυπάρχει τόσο στην αγγλική [όπου dirt<drit(=κόπρανα) από ΠΙΕ *dʰreyd-, *treydʰ-(=τσιρλίζω)], όσο και στην καθ’ημάς καθομιλουμένη, αφού σε καιρούς χαλεπούς συνιστούμε την κατανάλωση αποξηραμένων περιττωμάτων μας (κατ’εφαρμογήν της λεγόμενης κυκλικής οικονομίας), πέραν τούτου ονομάζουμε «σκατολοΐδια» τα πάσης φύσεως εθιστικά, ανθυγιεινά ταχυφάγια (κοινώς junkfood) και «βρώμικο» το γνωστό κοπροσαλτσάτο hot dog.
    Σημειωτέον, κατά τα ανωτέρω, ότι δεν τίθεται ζήτημα μορφής, αλλά ουσίας: θα μπορούσε (κατ’εμέ πάντα) και η γραφή ‘βρόμικος’ να είναι αποδεκτή, ερμηνευόμενη όμως (έστω μετά βασάνων) από μετάπτωση της ρίζας -βορ (εξ ης βορά και voro/vorare) στο θέμα -βρο- (όθεν βρόγχος, βρόχθος καταβροχθίζω, βρώμη) αναγόμενη δηλαδή και πάλι στο “βιβρώσκω” με ΠΙΕ ρίζα *gʷro-nkh₃- < *gʷerh₃- (=καταπίνω, τρώω – και: «όταν τρώμε δεν μιλάμε») και όχι στην φωνήεσσα *bhrem(e)-, *breme- (=θορυβώ), απ’οπου ελλ. βρέμω/φόρμινξ, -γγος,/βροντή, λατ. fremō-ere, γερμ.brummen, αγγλ. breme, πόλη Brême. Αξιοποιώντας και την τελευταία θα μπορούσαμε να γράφουμε «βρόμικο βρώμα» και να εννοούμε απλώς την εθνική φασολάδα
    Σημειωτέον επίσης ότι πέραν της σχέσης αστραπόβροντου και όζοντος, κάποια σύνδεση ήχου και φθοράς/σήψης/δυσωδίας μπορεί να κάνει και ο σάρακας (ιδίως το είδος Hylotrupes Bajulus της οικογένειας Cerambycidae) ο οποίος, επιδιδόμενος σε ηχηρό κριτσάνισμα ξύλου, δύναται να μετατρέψει κοτζάμ δέντρο σε οργανικό υπόστρωμα (κοπριά) επ’ ωφελεία αναπτύξεως σαπροφυτικών μυκήτων, εχόντων μάλιστα οσμή θνησιμαίου, πλην εδώδιμων και φαρμακευτικών, παρά ταύτα, όπως ο Phallus impudicus.
    Νοσηρή αποφορά αναδίδει οπωσδήποτε «Το ψοφίμι» (εκ του «ψόφος=άναρθρος ήχος», εδώ, μάλλον, με την έννοια της ανάσας ψυχορραγούντος ζώου ή επιθανάτιου ρόγχου), για το οποίο χαρακτηριστική η φράση του Παπαδιαμάντη στο ομώνυμο διήγημά του: “Την εσπέραν, όταν ο κυβερνητικός υπάλληλος επανήρχετο εις την οικίαν του, το ψοφίμι ήτο πάντοτε εκεί, δηλητηριάζον τον αέρα με την δυσωδίαν του”.
    Τώρα κατά πόσον αυτή η εικόνα μπορεί να επεκταθεί και για ένα κακό κυβερνητικό έργο ή να εξηγήσει την εξάπλωση λοιμωδών νοσημάτων, και κατά πόσον “όσα λέσια, τόσα απαίσια” ή “δρυός θριπηδέστου πεσούσης, πας φαλλός αναίσχυντος αναφύεται”, επαφίεται στην κρίση επιτελείου ειδικών (λοιμωξιολόγων, κοινωνιολόγων, βιολόγων, συμπεριφοριστών και λοιπών συναφών ειδικοτήτων), εν προκειμένω, η τυχόν προϊούσα κοινωνική σήψη νομίζω ότι καλυπτεται επίσης μια χαρά (και δυο μας τρομάρες) με τη λέξη «βρωμιά», με ω-μέγα.

  237. sarant said

    Ηχοσμία 🙂

  238. # 234

    Περί των ονομάτων των αιγών αναλόγως των χρωμάτων (και όχι μόνο ) έχω αναφερθεί σ’ ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα ποστ μου, μάλλον εκλαμβάνεται ως οδηγός συμπεριφοράς των (χρονίως) παντρεμένων.

    https://gpointsnovel.blogspot.com/2011/02/blog-post.html

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: