Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Χριστούγεννα του Είκοσι (διήγημα του Δημήτρη Μαρτίνου)

Posted by sarant στο 27 Δεκεμβρίου, 2020


Ο φίλος μας ο Δημήτρης Μαρτίνος μού έστειλε τις προάλλες ένα φρέσκο διήγημά του, χριστουγεννιάτικο. Με χαρά το δημοσιεύω σήμερα, τελευταία Κυριακή της χρονιάς, και βρίσκω μάλιστα πως ταιριάζει πολύ με το παπαδιαμαντικό που βάλαμε προχτες, ανήμερα Χριστούγεννα -όχι μόνο επειδή κάποιες λέξεις είναι ίδιες, αλλά διότι ο Δημήτρης ενσωματώνει στοιχεία από διηγήματα του Παπαδιαμάντη στην πλοκή του δικού του. Όμως δεν θα πω περισσότερα, μόνο θα σας προτρέψω να το διαβάσετε και να το χαρείτε.

Όπως συνηθίζει, ο Μήτσος συνοδεύει το διήγημά του με Γλωσσάρι, οπότε με απαλλάσσει από όλη τη δουλειά. Καλή ανάγνωση λοιπόν και μην ξεχνάτε την ψηφοφορία για τη Λέξη της χρονιάς!

 

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΙ

Ὁ «Ἀνεμπόδιστος», ἡ μπρατσέρα1 τοῦ καπετὰν Λευτέρη τοῦ Πιπεριᾶ, ἀρμένιζε μεσομπούγαζα2 ἐκείνη τὴ νύχτα. Κόντευαν Χριστούγεννα – προπαραμονὴ – κι ὁ καιρὸς ξύδι. Καραβοριάς. Χιονιὰς ντὲ ντίο3. Στὸ πέλαγο οὔτε πουλὶ πετάμενο. Ὅσοι δὲν πρόλαβαν νὰ φτάσουν στὸν προορισμό τους εἶχαν ποδίσει4 ὅπου μπόρεσαν.

Κι ὁ «Ἀνεμπόδιστος» εἶχε μείνει ποδισμένος δυὸ μερόνυχτα σ᾿ ἕναν κόρφον ἀνοιχτό, πού ᾿βλεπε νοτιοδυτικά. Ὁ κόρφος ἦταν προφυλαγμένος ἀπὸ τὰ κύματα τοῦ Βοριᾶ, ὅμως ἡ στεριὰ ἔβγαζε πολὺν ἀέρα. Εἶχαν φουντάρει καὶ τὶς δυὸ ἄγκυρες μὲ ὅλη τους τὴν καδένα5  γιὰ νὰ κρατηθοῦν. Ὅταν ἐρχόταν ἡ κατεβασιά ἀπὸ τὸ βουνό, οἱ καδένες τεζάριζαν, τὸ καΐκι τριζοβολοῦσε καὶ νόμιζες πὼς θὰ ξεκολλήσει ἡ πλώρη ἀπὸ τὸ ζόρισμα.

Δίπλα, φουνταρισμένο μὲ τὶς δυό του ἄγκυρες κι αὐτό, τὸ μπρίκι τοῦ καπετὰν Φαράση. Ὁ Πιπεριᾶς τὸν ἤξερε ἀπὸ παλιά, ὅταν ἀκόμα ἦταν ναυτόπουλο ἀμούστακο. Κοντά του ἔμαθε τὰ πρῶτα μυστικὰ τῆς θάλασσας καὶ σήμερα ἤτανε κι ὁ ἴδιος καπετάνιος· καὶ μὲ μπρατσέρα  δικιά του. Τί κι ἂν δίπλα στὸ μπρίκι ἡ μπρατσέρα του ἔμοιαζε μὲ βάρκα· αὐτὸν δὲν τὸν ἔνοιαζε. Νέος ἦταν, στὰ μισὰ χρόνια τοῦ καπετὰν Φαράση, καὶ εἶχε πολὺν καιρὸ μπροστά του γιὰ νὰ φτιάξει κι αὐτὸς μπρίκι ἢ καὶ βαπόρι ἀκόμα.

Ἀπὸ τὴν πρώτη μέρα ποὺ ποδίσανε, μόλις σιγουράρισε τὸ καΐκι, ὁ Πιπεριᾶς πῆρε τὴ φελούκα μὲ δυὸ ναῦτες ἀπὸ τὸ πλήρωμα καὶ πῆγε νὰ χαιρετίσει τὸν καπετὰν Φαράση. Εἶδαν κι ἔπαθαν νὰ φτάσουν τραβῶντας τέσσερα κουπιά, ἀπὸ ἕνα οἱ δυὸ ναῦτες, καθισμένοι στὸν πάγκο μὲ πρόσωπο κατὰ τὴν πρύμη καὶ δυὸ ὁ Πιπεριᾶς, ὄρθιος μὲ πρόσωπο στὴν πλώρη.

Ὁ καπετὰν Φαράσης τοὺς καλοδέχτηκε καὶ τοὺς κέρασε οὖζο καὶ μεζὲ νηστίσιμο· ἐλιές, βρεχτοκούκια καὶ παξιμάδι. Ἦταν θρῆσκος καὶ τὶς κρατοῦσε τὶς νηστεῖες. Ὁ Πιπεριᾶς ἔβγαλε ἀπὸ τὸ κόρφο του καὶ τοῦ ᾿δωσε μιὰ κούτα καπνὸ καὶ ἕνα πάκο τσιγαρόχαρτο. Λαθραῖα, ἀπὸ τὸ κοντραμπάντο6 ποὺ ἔκανε περιστασιακά, ὅποτε δὲν εἶχε ναῦλο. Ὁ καπετάνιος δέχτηκε τὸ δῶρο, ἀλλὰ βρῆκε εὐκαιρία νὰ τὸν ἀρχίσει στὶς ὁρμήνιες.

«Μὲ τὸ κοντραμπάντο κανένας δὲν πρόκοψε. Παίζεις κορώνα-γράμματα ὁλάκερη περιουσία. Γιατὶ μιὰ περιουσία ἀξίζει ἡ μπρατσέρα σου, δὲν εἶναι καμιὰ ψαρόβαρκα. Ἄσε τὴ φυλακή, ἢ καὶ τὴ ζωή σου τὴν ἴδια».

Μετὰ εἶπαν γιὰ τὸν καιρό.

«Τί λές, καπετάνιο, θὰ κρατήσει;» ρώτησε ὁ Πιπεριᾶς. «Δὲ θέλω νὰ κάνω Χριστούγεννα στὸ καΐκι».

«Ὅ,τι θέλει ὁ Θεός», ἀποκρίθηκε ὁ καπετάνιος. «Ἅμα χρειαστεῖ, θὰ κάνουμε Χριστούγεννα ἐδῶ, στὸ ἐκκλησάκι τ᾿ ἁϊ-Νικόλα στὸν κάβο. Παπᾶ δὲ θά ᾿χουμε. Θ᾿ ἀνάψουμε τὰ καντήλια, θὰ κάνουμε τὸ σταυρό μας καὶ θὰ ποῦμε ὅ,τι ξέρουμε ἀπὸ πατερημὰ καὶ ψαλμουδιές. Ὅσο γιὰ φαΐ, θὰ πῶ στὸ φίλο μου τὸ Γιώργη τὸν τσομπάνη νὰ σφάξει ἕνα κατσίκι καὶ νὰ μᾶς τὸ ψήσει».

«Νὰ μὲ συμπαθᾶς καπετάνιο, Χριστούγεννα στὸν κάβο ἐγὼ δὲν κάνω», εἶπε ὁ Πιπεριᾶς. «Μὲ περιμένει ἡ μάνα, ἡ ἀδερφή, ὁ γαμπρός μου. Καὶ πιὸ πολὺ ὁ μικρός, ὁ ἀνηψιός μου. Τό ᾿χω γιὰ γρουσουζιὰ νὰ μὴ μοῦ πεῖ τὰ κάλαντα».

«Δὲν πειράζει. Θὰ σοῦ τὰ ᾿πεῖ τοῦ χρόνου. Ἡ θάλασσα δὲν θέλει ἀποκοτιές. Εἶδες τί ἔπαθε ὁ καπετάν Δρακόσπηλος. Ἔχασε τὴν «Παντάνασσα», ἔχασε καὶ τὴ ζωή του».

Ὁ Πιπεριᾶς καθόταν σ᾿ ἀναμμένα κάρβουνα. Σκεφτόταν τὸ σπίτι, τοὺς δικοὺς του καὶ πιὸ πολὺ τὸν Γιαννούλη, τὸν μονάκριβο ἀνηψιό του. Κάθε φορὰ ποὺ γύριζε ἀπὸ ταξίδι ὁ μικρὸς τὸν περίμενε πῶς καὶ πῶς. Ὄχι τόσο γιὰ τὰ δῶρα καὶ τὶς λιχουδιὲς ποὺ τοῦ ᾿φερνε, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἔπαιζε μαζί του σὰν μικρὸ παιδί. Ἡ ἀλήθεια εἶναι πὼς ὁ Γιαννούλης ἦταν ἀρρωστιάρης καὶ δὲν πολυέβγαινε ἀπὸ τὸ σπίτι. Ἔτσι ἔμαθε ν᾿ ἀγαπάει τὰ βιβλία καὶ νὰ διαβάζει ἀπὸ πολὺ μικρήν ἡλικία, πρὶν πάει στὸ σχολεῖο· ἀπὸ τὰ εικονογραφημένα παραμύθια ποὺ τοῦ διάβαζε ἡ μάνα του. Ἤτανε καὶ καλὸς τραγουδιστής. Μάθαινε τὰ τραγούδια ἀπὸ τὸ γραμμόφωνο ποὺ εἶχε φέρει ὁ θεῖος του. Καὶ τραγουδοῦσε – μόνο γιὰ ᾿κεῖνον – τὸ ἀγαπημένο του τραγοῦδι, τοὺς Κοντραμπατζῆδες6, ἢ Κουντραμπατζίβες ὅπως τό ᾿χε πάρει τὸ παιδικό του αὐτί. Ἄλλο ἕνα παράκουσμα ποὺ ξετρέλαινε τὸν θεῖο ἦταν στὰ κάλαντα. Στὸ τέλος, ὅταν οἱ καλαντιστὲς ἔλεγαν παινέματα καὶ καλοῦσαν τοὺς νοικοκυραίους νὰ δείξουν τὴ γενναιοδωρία τους

κι ἂν εἴσαστε ἀπ᾿ τσὶ πλούσιους φλουριὰ μή λυπηθεῖτε

ὁ Γιαννούλης ἔλεγε

κι ἂν εἴσαστε ἀπ᾿ τσὶ πούστηδες φλουριά μὴ λυπηθεῖτε

κι ὁ θεῖος γελοῦσε μὲ τὴν ψυχή του.

Μεγαλώνοντας τά ᾿μαθε σωστά, ἀλλὰ πάντα στὸ θεῖο του τά ᾿λεγε ὅπως ἤθελε ἐκεῖνος καὶ τὸ χαίρονταν καὶ οἱ δυό.

Τὸ σούρουπο τῆς τρίτης μέρας ὁ καιρὸς φάνηκε νὰ κόβει λιγάκι. Ὁ Πιπεριᾶς δὲ χασομέρησε.

«Ἰσᾶτε, λεβέντες μου», φώναξε στὸ πλήρωμα, «βίρα τὶς ἄγκυρες, κι αὔριο, παραμονὴ τοῦ Χριστοῦ, θά ᾿μαστε στὰ σπίτια μας».

Ξεκίνησαν μὲ τὰ πανιὰ μουδαρισμένα7 καὶ τὸν καιρὸ δευτερόπρυμα8. Μόλις ἔστριψαν τὸν κάβο, ἄρχισαν νὰ τοὺς χτυποῦν οἱ χοντρὲς θάλασσες. Τώρα εἶχαν τὸν καιρὸ στὸ πλάι, τὸ καΐκι ἔγερνε πολὺ καὶ ἡ δεξιὰ κουπαστὴ9 ἤτανε μέσα στὸ νερό, κάποιες στιγμές καὶ τὸ παραπέτο10. Ὅταν ζόριζαν πολὺ τὰ πράματα, ὁ καπετάνιος ἔστριβε λίγο πάνω στὸν καιρό. Τὸ πλεούμενο ἴσιωνε κάπως, ἔπεφτε κι ὁ δρόμος του καὶ δὲν κοπανοῦσε μὲ φόρα στὶς χοντρές θάλασσες ποὺ συναντοῦσαν μεσομπούγαζα.

Πάλεψαν ἔτσι ὧρες πολλές.  Μὲ τὰ ὀρτσαρίσματα11 εἶχαν ἀνέβει πολὺ βορεινὰ καὶ ὅσο ζύγωναν στὴ στεριὰ ἄρχισε τὸ ἀντιμάμαλο12. Τώρα ἡ θάλασσα τοὺς χτυποῦσε ἀπὸ δυὸ μεριές. Τὸ ἴδιο κι ὁ ἀέρας. Ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ ὁ ἀέρας τοῦ μπουγαζιοῦ κι ἀπό τὴν ἄλλη τὰ στρίμματα ποὺ ἔβγαζε ἡ στεριά.

Ὁ καπετάνιος τιμόνευε κῦμα μὲ τὸ κῦμα. Μόλις ἔστρωνε κάπως, ἔστριβε λίγο κατὰ τὸ νοτιά, προσέχοντας μὴν τοῦ σκάσει καμιὰ χοντρή θάλασσα στὸ πλάι καὶ τοὺς κάνει ζημιά. Ὅμως, ὅσο ζύγωναν στὴ στεριά, οἱ ἀπότομες ἀκτὲς κατέβαζαν δυνατὲς ἀνεμορριπές· καπακιαστά, ἀπὸ πάνω πρὸς τὰ κάτω. Κάποια στιγμὴ τὰ πανιὰ δὲν ἄντεξαν καὶ σκίστηκαν σὰν χαρτί. Ἡ μπρατσέρα βρέθηκε ν᾿ ἀρμενίζει ξυλάρμενη στὸ ἔλεος τοῦ καιροῦ, ποὺ τὴν ἔσπρωχνε πρὸς τὰ βράχια τῆς πιὸ ἀφιλόξενης μεριᾶς τοῦ νησιοῦ. Μὲ συνεχόμενες κοφτές κινήσεις τοῦ τιμονιοῦ ὁ Πιπεριᾶς κατάφερε νὰ στρίψει λίγο πρὸς τὰ δεξιά, ὰποφεύγοντας γιὰ λίγες ὀργιὲς τὸ βορεινὸ κάβο τοῦ πιὸ μεγάλου αὐλακιοῦ σ᾿ αὐτὰ τὰ κακοτράχαλα μέρη.

«Φοῦντα13 τὴν ἀριστερή!», πρόσταξε μόλις προσπέρασαν τὸν κάβο καὶ μπῆκαν μέσα στὸ αὐλάκι.

Ἡ ἄγκυρα ἔπεσε στὸ νερὸ μὲ τὴν ἁλυσίδα νὰ ξετυλίγεται γοργά, καθὼς προχωροῦσαν.

Ἄφησε τὸ καΐκι νὰ προχωρήσει μὲ τὴ φόρα ποὺ εἶχε, σχεδὸν μέχρι τὴ μέση τοῦ αὐλακιοῦ, καὶ μετὰ πρόσταξε:

«Ἀγάντα14 καδένα!»

Μόλις σταμάτησε τὸ ξετύλιγμα, ἡ ἀλυσίδα τεντώθηκε καὶ τὸ καΐκι ἔστριψε ἐπὶ τόπου, γυρίζοντας τὴν πλώρη στὸν καιρό.

Φουντάρησαν καὶ τὴ δεξιὰ, ἔριξαν τὴ φελούκα στὴ θάλασσα κι ἔδεσαν πρυμάτσα15 στὰ βράχια, ἀπὸ τὴν ἀπάνεμη μεριὰ τοῦ αὐλακιοῦ. Ὕστερα, τραβῶντας τὴν πρυμάτσα μὲ τὰ χέρια ὅλοι μαζί, ἔφεραν τὸ καΐκι κοντὰ στὸ ἀπάνεμο μέρος.

Εἶχε φέξει γιὰ τὰ καλά, ὅταν σπατσάρησαν κι ἔκατσαν νὰ πάρουν μιὰν ἀνάσα.

Παραμονὴ τῶν Χριστουγέννων κι ὁ Γιαννούλης ξύπνησε ἀξημέρωτα καὶ κατέβηκε στὸ κάτω σπίτι, στῆς γιαγιᾶς, νὰ δεῖ ἂν ἔφτασε ὁ θεῖος του. Τὸν περίμενε μὲ μεγάλη ἀνυπομονησία γιὰ νὰ τοῦ πεῖ τὰ κάλαντα, ὄχι τόσο πολὺ γιὰ τὸ γενναιόδωρο φιλοδώρημα, ὅσο γιὰ νὰ χαρεῖ τὸ τρανταχτὸ γέλιο του μόλις θ᾿ ἄκουγε τὴν ἐπωδὸ «ἄν εἴσαστε ἀπ᾿ τσὶ πούστηδες».

Εἶχε πιὰ πατήσει τὰ δέκα καὶ ἤξερε τὸ σωστό, ὅμως γιὰ τὸ θεῖο του πάντα ἔκανε τὴν ἐξαίρεση. Ἦταν ἄριστος μαθητὴς, ὁ πρῶτος στὴν τάξη του, τὴν Πέμπτη, ἀλλὰ καλύτερος κι ἀπὸ τὰ παιδιά τῆς Ἕκτης. Ἄλλωστε οἱ δυὸ τάξεις ἔκαναν τὰ ἴδια μαθήματα· συνδιδασκαλία, ὅπως τὸ ᾿λεγε ὁ κύριος Φαίδων, ὁ δάσκαλος. Τὸν ἀγαποῦσε καὶ τὸν ξεχώριζε ἀπ᾿ ὅλα τὰ παιδιά, ἀλλὰ προσπαθοῦσε νὰ μήν τὸ δείχνει. Ὅποτε ὅμως εἶχε τὴν εὐκαιρία ἔλεγε στὸν πατέρα του:

«Αὐτὸ τὸ παιδὶ πρέπει νὰ σπουδάσει. Θὰ εἶναι ἁμαρτία νὰ σταματήσει τελειώνοντας τὸ Δημοτικό.»

Ἤξερε, βέβαια, πὼς αὐτὸ ἦταν δύσκολο, μιᾶς καὶ δὲν ὑπῆρχε γυμνάσιο στὸ νησί. Ἔτσι θά ᾿πρεπε νὰ τὸν στείλουν σὲ κάποιον δικό τους στὴν Ἀθήνα, ἂν ὑπῆρχε, ἢ νὰ ξενιτευτοῦν οἰκογενειακῶς.

Ὁ μικρὸς ἦταν βιβλιοφάγος. Ὅ,τι χαρτὶ ἔπεφτε στὰ χέρια του τὸ ξεκοκάλιζε· ἀπὸ βιβλία, περιοδικὰ κι ἐφημερίδες, μέχρι τὰ χαρτιά ποὺ τύλιγε ὁ μπακάλης τὶς ρέγγες, φτάνει νὰ ἦταν τυπωμένα.

Ἀφοῦ διάβασε, τὰ λιγοστὰ βιβλία ποὺ βρῆκε στὴ σχολικὴ βιβλιοθήκη, ὁ δάσκαλος τοῦ δάνεισε ἕνα ἀπὸ τὰ δικά του· μιὰ συλλογὴ διηγημάτων τοῦ Παπαδιαμάντη. Ἕνα μαῦρο δερματόδετο βιβλίο ποὺ τὸ πρόσεχε σὰν νά ᾿ταν Εὐαγγέλιο. Στὴν ἀρχὴ δυσκολεύτηκε λιγάκι μὲ κάποιες ἀρχαΐζουσες λέξεις. Τὶς σημείωνε μὲ ἐπιμέλεια σ᾿ ἕνα τετράδιο, ὅπως τὸν συμβούλεψε ὁ δάσκαλος, καὶ τὸν ρωτοῦσε τὴν ἄλλη μέρα στὰ διαλείμματα. Πρόβλημα ἄλλο μὲ τὴν γλώσσα δὲν εἶχε, ἀφοῦ στὸ σχολεῖο διδάσκονταν τὴ γραμματικὴ τῆς καθαρεύουσας τότε.

Τὶς μέρες ἐκεῖνες εἶχε διαβάσει «Τῆς Κοκκώνας τὸ σπίτι». Εἶχε ταιριάσει στὸ μυαλό του τὰ πρόσωπα καὶ τὶς τοποθεσίες τοῦ διηγήματος μὲ πρόσωπα καὶ τοποθεσίες τοῦ χωριοῦ του. Κάπου ἔβαζε μέσα καὶ τὸν ἑαυτό του καὶ προσάρμοζε τὴν ἐξέλιξη τῆς ἱστορίας ἀνάλογα μὲ τὴ διάθεσή του.

Ἡ γιαγιὰ καταγινόταν μὲ τὶς ἑτοιμασίες γιὰ τὸ Χριστουγεννιάτικο τραπέζι, τὴν ὥρα ποὺ κατέβηκε ὁ μικρός.

«Δὲν ἦρχε ἀκόμα, γιοκαράκι μου. Μπορεῖ ν᾿ ἀργήσει μὲ τὴ φουρτούνα. Ἄντε νὰ κοιμηθεῖς εἶναι πολὺ πρωί. Θὰ σοῦ μιλήσω ἐγὼ μόλις φτάσει», τὸν καθησύχασε. Μέσα της ὅμως ἡ ἴδια εἶχε μεγάλη ἀνησυχία, καθὼς ἄκουγε τὸν ἀέρα νὰ λυσσομανᾶ.

Ἀφοῦ ξαπόστασαν γιὰ λίγο στὸ καμαρὶ16 τῆς πρύμης, προφυλαγμένοι ἀπὸ τὸν παγωμένο ἀέρα, ὁ καπετάνιος ἔβγαλε ἀπὸ τὴν κασέλα του μιὰ μποτίλια ροῦμι, τυλιγμένη μὲσα στὰ ροῦχα του γιὰ νὰ μή σπάσει. Μετὰ τὴ δεύτερη βόλτα ἀνάμεσα στοὺς τέσσερις, τὸν καπετάνιο καὶ τοὺς τρεῖς ναῦτες, ἡ μποτίλια κατέβηκε στὴ μέση κι ἐκεῖνοι ἔνοιωσαν τὸ αἷμα νὰ κυκλοφορεῖ στὰ ξυλιασμένα ἄκρα τους.

Ἔβγαλαν στὴ στεριὰ τὸν μοῦτσο τὸ Φρατζέσκο νὰ πάει στὸ χωριὸ νὰ πεῖ στοὺς δικούς τους πὼς εἶναι καλά. Οἱ ἄλλοι τρεῖς στρώθηκαν στὴ δουλειὰ γιὰ νὰ φτιάξουν τὶς ζημιές. Πρῶτα ἄνοιξαν τ᾿ ἀμπάρια γιὰ νὰ δοῦν ἂν ἡ μπρατσέρα εἶχε κάνει νερά ὅσες ὧρες πάλευε μὲ τὰ κύματα. Ἤξεραν πὼς μὲ τὸ κοπάνημα μποροῦσε νὰ λασκάρει μιὰ σκουριασμένη πρόκα, ν᾿ ἀνοίξει ἕνας ἁρμός, νὰ φύγει ἕνα στουπὶ ἀπὸ τὸ καλαφάτισμα. Ἀφοῦ βεβαιώθηκαν πὼς δὲν ἔμπαιναν νερὰ ἀπ᾿ τὰ βρεχάμενα, ξεκρέμασαν τὰ σκισμένα πανιὰ ἀπὸ τὶς ἀντένες καὶ μάτισαν ὅσα σκοινιὰ κόπηκαν στὰ κατάρτια καὶ στὶς ἀντένες ἀπὸ τὴ μανία τοῦ ἀέρα. Μετὰ κρέμασαν στὶς ἀντένες τοῦ μπροστινοῦ καταρτιοῦ τὸ ἐφεδρικὸ πανὶ ποὺ εἶχαν γιὰ μιὰν ὥρα ἀνάγκης, ὅπως καληώρα.

Τώρα ἦταν ἕτοιμοι νὰ ταξιδέψουν γιὰ τὸ λιμάνι, μόλις ἔκοβε λιγάκι ὁ καιρός.

Ὁ Φρατζέσκος ἔκανε ὥρα πολλὴ νὰ φτάσει στὸ χωριό. Ἡ πλαγιὰ ἦταν ἀπότομη πολὺ κι ἀπάτητη ἀπὸ ἀνθρώπους, γεμάτη φρύγανα καὶ σκῖνα. Δὲν τὴν ἔσπερναν ποτέ. Μόνο κατσίκια ἀμολοῦσαν γιὰ νὰ βοσκήσουν. Εἶδε κι ἔπαθε νὰ βγεῖ στὸ διάρραχο. Ἀπὸ κεῖ συνέχισε μέσα ἀπὸ τὰ χωράφια, σκαρφαλώνοντας ὄχτες καὶ πηδώντας ξερολιθιές, μέχρι νὰ βγεῖ σὲ κάποιο δρόμο καὶ σὲ μέρη ποὺ γνώριζε.

Φτάνοντας στὸ σπίτι τοῦ Πιπεριᾶ βρῆκε μεγάλη ἀναστάτωση. Δὲν ἦταν μόνο τὸ σόι τοῦ καπετάνιου. Εἶχαν μαζευτεῖ καὶ οἱ φαμίλιες ἀπὸ τὸ πλήρωμα γιὰ νὰ μάθουν τί ἀπόγιναν οἱ ἄνθρωποί τους. Τοῦ πῆρε κάμποση ὥρα νὰ τοὺς πεῖ τὰ καθέκαστα καὶ νὰ τοὺς ἀπαντήσει σ᾿ αὐτὰ ποὺ τὸν ρωτοῦσαν, ἔτσι ὅπως μιλοῦσαν ὅλοι μαζί. Μόλις τέλειωσε ἡ ἀφήγηση τοῦ Φρατζέσκου, ὁ Γιαννούλης ξέσπασε σὲ κλάματα κι ἔτρεξε στὴν ἀγκαλιὰ τῆς γιαγιᾶς του.

«Δὲν πειράζει, γιοκαράκι μου. Τοῦ τὰ λὲς αὔριο τὰ κάλαντα τοῦ μπάρμπα σου. Ἄντε τώρα νὰ τὰ πεῖς στὴ θείτσα τὴν Καλὴ καὶ στὴ θείτσα τὴν Ἀννεζιώ, στὸ Γαλατᾶ.»

Ὁ μικρὸς ἡρέμησε καὶ ξεκίνησε γιὰ τὸν Γαλατᾶ, τὴν πέρα γειτονιά τοῦ χωριοῦ, χτισμένη στὴν ἀπέναντι πλαγιά· κι ἀνάμεσά στὸ Πανωχώρι καὶ τὸ Γαλατᾶ ἡ ρεματιά, τὸ Νεροφάωμα.

Τὰ καλὰ νέα, πὼς σώθηκε τὸ καΐκι κι ὅλο τὸ πλήρωμα μαζί, ἔφτασαν στὸν Γαλατᾶ, ὅπως καὶ στὶς ἄλλες γειτονιὲς τοῦ χωριοῦ πρίν φτάσει ὁ Γιαννούλης. Οἱ θεῖτσες τὸν ὑποδέχτηκαν χαρούμενες, τὸν κέρασαν δίπλες ποὺ τοῦ ἄρεσαν πολύ, ἄκουσαν τὰ κάλαντα καὶ τοῦ ᾿δωσαν καλὸ φιλοδώρημα. Μετὰ ἄρχισαν νὰ τὸν ρωτοῦν νὰ τοὺς πεῖ πῶς ἔγινε τὸ παραλίγο ναυάγιο. Κι αὐτὸς τοὺς τά ᾿πε μὲ κάθε λεπτομέρεια ὅπως τ᾿ ἄκουσε ἀπὸ τὸν Φρατζέσκο.

Εἶχε σουρουπώσει γιὰ τὰ καλά, ὅταν ξεκίνησε γιὰ νὰ γυρίσει στὸ σπίτι. Ἀνεβαίνοντας τὸ καλντερίμι ἀπὸ τὸ Νεροφάωμα στὸ Πανωχώρι ἄρχισε ν᾿ ἀναπλάθει στὸ μυαλό του τὴν ἱστορία ἀπὸ τὸ διήγημα τοῦ Παπαδιαμάντη. Ὅταν ἔφτασε μπροστὰ ἀπὸ τὸ μισογκρεμισμένο σπίτι, ταυτισμένο στὸ νοῦ του μὲ τῆς Κοκκώνας τὸ σπίτι, τοῦ φάνηκε πὼς εἶδε μιὰ σκιὰ στὰ χαλάσματα. Μπορεῖ νὰ μὴν ἦταν τίποτα ἢ νὰ ἦταν κάποιος περαστικὸς ποὺ εἶχε πάει πρὸς νεροῦ του. Τοῦ Γιαννούλη τοῦ φάνηκε πὼς ἦταν ὁ παλαβο-Γιακουμῆς, ἕνας ἄκακος ἄνθρωπος, λειψὸς στὸ μυαλό. Κυκλοφοροῦσε ἀξύριστος καὶ κουρελιασμένος καὶ ζοῦσε ἀπὸ ἐλεημοσύνες, κάνοντας ποῦ καὶ ποῦ θελήματα ἢ μικροδουλειὲς ποὺ δὲν χρειάζονταν πολὺ μυαλό. Πάντως ἡ ὄψη του ταίριαζε μιὰ χαρὰ στὴν περιγραφὴ τοῦ Παλούκα. Χωρὶς δεύτερη σκέψη ὁ μικρὸς πῆρε μιὰ πέτρα καὶ τὴν πέταξε στὸ χάλασμα φωνάζοντας:

«Νὰ κι ἄλλη ζυγιά!»

Ὕστερα τό ᾿βαλε  στὰ πόδια κι ἔφτασε στὸ σπίτι ξέπνοος, ἀλλὰ χαρούμενος.

Κάθησε λίγο στὴν πεζούλα τῆς αὐλῆς νὰ ξελαχανιάσει καὶ μπῆκε στὸ σπίτι θριαμβευτικά, δείχνοντας τὰ λεφτὰ ποὺ τοῦ ᾿δωσαν οἱ θεῖτσες.

«Καλημέρα, συνάδελφε. Καλὰ Χριστούγεννα! Πῶς ἦταν τὸ Χριστουγεννιάτικο ρεβεγιόν σου στὴ ΜΑΦ17

«Εὐχαριστῶ. Νά ᾿σαι καλά. Γενικὰ περάσαμε ἤρεμα. Μόνο ὁ παπποῦς στὸ 16Δ ἦταν ἀνήσυχος. Ὅλη τὴ νύχτα ἦταν σὲ παραλήρημα. Στὴν ἀρχὴ ἔδινε ναυτικὰ παραγγέλματα, κατόπιν τραγούδησε τοὺς κοντραμπατζῆδες τοῦ Ρούκουνα καὶ στὸ τέλος ἔψαλε κάτι παλιὰ κάλαντα. Μετὰ ἡσύχασε καὶ κοιμήθηκε σὰν πουλάκι. Τὸ πρωί, πάντως, ἦταν ἀπύρετος καὶ μὲ ἀνεβασμένο τὸ ὀξυγόνο. Μήπως ξέρεις τί δουλειὰ ἔκανε; Πάω στοίχημα πὼς ἦταν ναυτικός».

«Ναί, τὸν ξέρω. Ὁ κύριος Γιαννούλης. Ἐγὼ ἔκανα τὴν εἰσαγωγή του. Ὡραῖος ἄνθρωπος, ἐνδιαφέρων. Ὅμως δὲν ἦταν ναυτικός. Δάσκαλος ἦταν».

Δημήτρης Στεφ. Μαρτῖνος

20-21/12/2020

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Δανείστηκα κάποιους ἥρωες ἀπὸ παιδικά μου διαβάσματα ποὺ μὲ σημάδεψαν:

Ὁ καπετὰν Φαράσης εἶναι ἀπὸ τὸ διήγημα «Ἡ Γοργόνα» καὶ ὁ καπετὰν Δρακόσπηλος ἀπὸ τὸ διήγημα «Κακότυχος». Καὶ τὰ δυὸ ἀπὸ τὰ «Λόγια τῆς Πλώρης» τοῦ Ἀνδρέα Καρκαβίτσα.

Ὁ Παλούκας εἶναι ἀπὸ τὸ διήγημα «Τῆς Κοκκώνας τὸ Σπίτι» τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαδιαμάντη.

 

ΓΛΩΣΣΑΡΙ

μπρατσέρα1:  Ἡ μπρατσέρα (ἰταλικό brazzera) ἦταν σχετικὰ μικρὸ ἱστιοφόρο σκάφος, μὲ δύο κατάρτια, μὲ πανιὰ τραπεζοειδοῦς σχήματος (ψάθες) καὶ δυὸ φλόκους στὸν πρόβολο (μπαστοῦνι ἢ μπομπρέσο).

http://s.slang.gr/media/201506/20150604123402-1433412273.jpg

μεσομπούγαζα2: Στὴ μέση ἑνὸς στενοῦ θαλάσσιου περάσματος.

μπουγάζι< τουρκ. boğaz = λαιμός, πορθμός.

χιονιὰς ντὲ ντίο3: πολὺ δυνατὸς χιονιάς.

ντὲ ντίο< λατ. de dio = τοῦ θεοῦ.

ποδίζω4: (γιὰ σκάφη) βρίσκω προσωρινὸ καταφύγιο ἀπὸ τὴν κακοκαιρία.

καδένα5: ἡ ἁλυσίδα τῆς ἄγκυρας.

κοντραμπάντο/κοντραμπατζῆς6: λαθρεμπόριο/λαθρέμπορος.

https://www.slang.gr/lemma/24224-kontrampatzis

Κοντραμπατζῆδες τοῦ Κώστα Ρούκουνα:

https://www.youtube.com/watch?v=Cw-MJX8WBcU

μουδαρισμένα7: (πανιὰ ἱστιοφόρου) μαζεμένα στὸ κάτω μέρος τους καὶ δεμένα μὲ λεπτὰ σκοινιά, τὶς μοῦδες, γιὰ νὰ μειωθεῖ ἡ ἐπιφάνειά τους. Γίνεται ὅταν εἶναι πολὺ δυνατὸς ὁ ἄνεμος γιὰ τὴν ἀποφυγή ζημιῶν.

δευτερόπρυμα8: πλεύση μὲ τὸν ἄνεμο ἀπὸ πίσω καὶ πλάγια.

κουπαστὴ9: τὸ ἐπάνω μέρος τοῦ ἐξωτερικοῦ κελύφους ἑνὸς σκάφους. Στὰ ξύλινα σκάφη καλύπτεται μὲ χοντρό, ἀνθεκτικὸ ξύλο γιὰ προστασία καὶ ἀκαμψία τοῦ κελύφους (πετσώματος). Στὰ κωπήλατα σκάφη ἐκεῖ στηρίζονταν τὰ κουπιά.

παραπέτο10: ἐλαφριὰ ὑπερκατασκευὴ  πάνω ἀπὸ τὴν κουπαστὴ γιὰ νὰ μὴν πέφτουν νερὰ στὸ σκάφος. Στὰ παλιά, ξύλινα σκάφη ἦταν ἀπὸ μουσαμᾶ στηριγμένο σὲ ξύλινα κοντάρια.

ὀρτσάρισμα11: πλεύση ἱστιοφόρου σὲ κατεύθυνση σχεδὸν ἀντίθετη ἀπὸ αὐτὴν τοῦ ἀνέμου.

https://www.slang.gr/definition/27251-ortsa

ἀντιμάμαλο12: δευτερεύων κυματισμὸς ἀπὸ τὴν ἀνάκλαση τῶν κυμάτων σὲ ἀπότομη ἀκτή.

φοῦντα13: (ναυτ. παράγγελμα) ρίξε τὴν ἄγκυρα, φουντάρω=ἀγκυροβολῶ (καθαρ. πόντισον).

ἀγάντα14: (ναυτ. παράγγελμα) κράτα το γερά.

πρυμάτσα15: σκοινί πρόσδεσης τῆς πρύμης τοῦ σκάφους στὴ στεριά.

καμαρὶ16: στεγασμένος χῶρος στὸ πίσω μέρος τῶν παλιῶν ξύλινων σκαφῶν. Λειτουργοῦσε ὡς γέφυρα καὶ καμπίνα τοῦ καπετάνιου.

ΜΑΦ17: Μονάδα Αὐξημένης Φροντίδας σὲ νοσοκομεῖα.

118 Σχόλια προς “Χριστούγεννα του Είκοσι (διήγημα του Δημήτρη Μαρτίνου)”

  1. Έτρεξα πρώτα στο γλωσσάρι. αφού οι λέξεις… Με καλημέρες.

  2. Αχ… μεσομπούγαζο (= στενό θαλάσσιο πέρασμα) και ο Βόσπορός μας: Boğaz-iç-i. Με iç [έσω] που θυμίζει και «τζ-ογλάνι».

  3. atheofobos said

    Πολύ πετυχημένο διήγημα ,στο πνεύμα του Παπαδιαμάντη και εκτός του -χιονιὰς ντὲ ντίο- δεν χρειάστηκε να δω το γλωσσάρι .
    Μπουγάζι βέβαια είναι και το ρεύμα του αέρα, και θυμάμαι ακόμα την μέρα που βρισκόμαστε στην Λέσβο να περιμένουμε όρθιοι ντάλα καλοκαίρι, το βραδάκι έξω από το κάστρο, την Άλκηστη Πρωτοψάλτη να τελειώσει την πρόβα που έκανε για την συναυλία της για να μπούμε, δύο ντόπιες κυρίες να λέει η μία : Ζέστ! και να της απαντάει ή άλλη εϊ όμως μπγάζ!

  4. Πολύ καλό, υποδειγματικό.

  5. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα καὶ χρόνια πολλὰ στὶς ἑορτάζουσες καὶ στοὺς ἑορτάζοντες. Τοῦ ἁγίου Στεφάνου σήμερα. Τέτοια μέρα ἦταν ἡ γιορτὴ τοῦ πατέρα μου καὶ τὸ σπίτι μας στὸ χωριὸ γέμιζε κόσμο.

    Εὐχαριστῶ πολὺ τὸν Νικοκύρη ποὺ εἶχε τὴν καλοσύνη νὰ φιλοξενήσει, γιὰ πολλοστὴ φορά, ἕνα γραφτό μου.

    Εὐχαριστῶ πολὺ καὶ γιὰ τὰ πρῶτα σας σχόλια.

  6. sarant said

    Kαλημέρα, χρόνια πολλά στους Στέφανους και τις Στεφανίες, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια -και βέβαια ευχαριστώ τον Μήτσο για το πανέμορφο διήγημα!

  7. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Ωραιότατο! ούτε που κοίταξα το γλωσσάρι, σαν να ήμουν ναυτικός χρόνια κι ας μη τα ‘ξερα.
    Και το τέλος απροσδόκητο.

  8. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @3. Τὸ «χιονιὰς ντὲ ντίο» τό ᾿λεγε ὁ παπποῦς μου ὁ καπτα Μῆτσος (1893-1974). Προφανῶς εἶναι λέξη τῆς ναυτικῆς διαλέκτου, κατάλοιπο τὴς βενετσιάνικης κυριαρχίας στὸ Αἰγαῖο, μιᾶς καὶ δὲν ἤξερε καμιὰ ξένη γλώσσα, οὔτε εἶχε πάει στὸ σχολεῖο.

    Τὸ μπουγάζι ἢ μπογάζι (@2), πάντως, εἶναι περισσότερο διαδεδομένο, ὄχι μόνο στοὺς ναυτικούς, ἀλλὰ καὶ στὸν γενικὸ πληθισμὸ τῶν νησιῶν τοῦ Αἰγαίου.

  9. Costas X said

    Καλημέρα !

    Υπέροχο το διήγημα, συναρπαστικό, στρωτό, ωραίο τέλος, και το γλωσσάρι καλή προσθήκη, αν και για μένα σχεδόν αχρείαστο. Μία μικρή επιφύλαξη που είχα αρχικά, σχετικά με τη μίμηση ύφους κι εποχής, μου την έσβησε εντελώς το απροσδόκητο τέλος ! Μπράβο στον συγγραφέα !

  10. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @8. πληθισμὸ=>πληθυσμό.

  11. dryhammer said

    Καλημέρα!

    Όμορφο το θαλασσόβρεχτο χριστουγεννιάτικο. Έχει και Καρκαβίτσα, έχει και Παπαδιαμάντη έχει και τσι κορώνας το γιό. Άλλωστε το χαρακτηριστικό των Χριστουγεννόσκολων στα νησιά δεν είναι το χιόνι, που σπανίζει (μόνο στα ορεινά τσοπανοχώρια και άν), αλλά οι φουρτούνες, που ‘χουνε πολλές φορές μαυροφορέσει τις γιορτινές μέρες. Ά,ναι! έχει και χάπι εντ (και στ’ όνειρο και στ’ αλήθεια). Νά ‘σαι καλά Δον και πάντα όμορφα!

    [Έχει απόξω ένα σαμιώτη* που δεν ταξιδεύεται με τίποτα κι ας μην φέρνει κρύα παρά μόνο νερά

    * Σαμιώτης: αέρας που έρχεται από τη μεριά της Σάμου – σορόκος ως όστριασορόκος-, κακός καιρός, απάλευτος κι όχι στρωτός όπως ο βοριάς, αλλά φυσάει κατά κύματα. Στα ντουζένια του παίρνει κεραμίδια, ξηλώνει δέντρα, σπάει καΐκια στο λιμάνι μέσα]

  12. Νέο Kid Al Afrikii said

    Φαίνεται ότι οι ιταλοβενετσιάνοι δεν ήταν τόσο αθυρόστομοι όσο οι λατινοσπανιόλοι, οι οποίοι δεύτεροι σε τέτοια περίπτωση θα έλεγαν «χιονιάς ντε μιέρδα! ή ντε λα πούτα μάδρε!» …
    Δεν ήξερα ότι οι φελούκες λέγονται και παρά τοις Έλλησι! Νόμιζα ότι είναι μόνο παρά τοις Μπαρμπαροτουνεζοαιγυπτίοις.
    Το » Μόλις τέλειωσε ἡ ἀφήγηση τοῦ Φρατζέσκου, ὁ Γιαννούλης ξέσπασε σὲ κλάματα κι ἔτρεξε στὴν ἀγκαλιὰ τῆς γιαγιᾶς του.» μπορεί να μεταφερθεί αυτούσιο και σε ποδοσφαιρικό συγκείμενο. Ο Φρατζέσκος αφηγούνταν πώς έστελνε το τόπι στο πλεκτό από φάουλ, και το μειράκιο Γιαννούλης θαύμασε ,έκλαψε για την αμπαλοσύνη του* κι έτρεξε στη γιαγιά…

    * Εντάξει, άμπαλος ο Γιαννούλης δεν είναι. Παιχταράς είναι για τη θέση του και για τα σημερινά θλιβερά (τεχνικώς) ποδοσφαιρικά δεδομένα, αλλά του λείπει προφανώς τόλμη και σωφροσύνη (και ίσως ένας καλός μάνατζερ…) αλλιώς θα είχε ήδη χαιρετίσει το Ελλαδιστάν και θα έπαιζε σε ομαδάρα τση Ευρώπης…

  13. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    Δημήτρη ωραίο! Ευχαριστούμε, να γράψεις κι άλλα ρε συ, τώρα μάλιστα που έχει πέσει μάντρωμα…, δεν χωρούν δικαιολογίες 🙂

    Να είσαι καλά και να θυμάσαι τον πατέρα σου που γιόρταζε τέτοια μέρα. Και Χρόνια Πολλά σ΄ όσες κι όσους γιορτάζουν σήμερα.

  14. antonislaw said

    Καλημέρα και χρόνια πολλά σε όλους!
    Εξαιρετικό στη γραφή, επίκαιρο και απολαυστικό στο διάβασμα Δημήτρη! Πολύ σε ευχαριστούμε εσένα που μας το χάρισες και κ Νίκο που μας το δημοσίευσες!
    Έχεις διαβάσει μήπως και τους Κοντραμπατζήδες του Αιγαίου του Γιάννη Μαγκλή;

  15. Λεύκιππος said

    Έπρεπε να διαβάσω το τέλος δυο φορές για να το καταλάβω. Απροσδόκητο, ή…

  16. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα, χρόνια πολλά στους εορτάζοντες και τις εορτάζουσες!

    Εξαιρετικό, Δον Μήτσο! Δε χρειάστηκε το γλωσσάρι, όποιος έχει διαβάσει μερικά ναυτικά διηγήματα, έχει το απαραίτητο υπόβαθρο.

    Πολλές ευχαριστίες σε συγγραφέα και οικοδεσπότη!

  17. loukretia50 said

    Πάντα γλυκός και ήρεμος Δον! Ακόμα κι αν περιγράφεις φουρτούνες!
    Η αμεσότητα, η απλότητα και η αλήθεια χαρακτηρίζουν όλα τα καλογραμμένα κείμενά σου.
    Ψήγματα αναμνήσεων ξεγλιστρούν στις γραμμές και νοιώθουμε ότι λαχταράς να μοιραστείς την αγάπη σου για τη ζωή,τους ανθρώπους τη θάλασσα , την παράδοση και τη γλώσσα που χάνεται.
    Ευχαριστούμε, έχεις πολλά να δώσεις.

    Α! καλημερούδια!

  18. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Εὐχαριστῶ γιὰ τὰ καινούργια σχόλια.

    @11.Νὰ εἶσαι καλά, φίλε Ξεροσφύρη.

    Ἔχει κι ἐδῶ τὸν ἴδιο παλιοαέρα. Ἔχει σακατέψει τὰ λουλούδια τῆς κυρᾶς μου στὸ μπαλκόνι.

    @13. Γιάννη, σ᾿ εὐχαριστῶ, ἀλλὰ γιὰ νὰ γράψω πρέπει νὰ μοῦ ᾿ρθει ἡ ρημάδα ἡ ἔμπνευση.

    Ἀλλιῶς, ὅσο κι ἂν ζοριστῶ, δὲν βγαίνει τίποτα τῆς προκοπῆς. Ἄσε ποὺ μὲ τὸ ζόρισμα μπορεῖ νὰ ἔχω ἄλλου εἴδους παρενέργειες. 🙂

    @14. Γειά σου, Νομικαντώνη.

    Δὲν ἔχω διαβάσει τοὺς «Κοντραμπατζῆδες τοῦ Αἰγαίου». Μικρὸς εἶχα ἀκούσει, στὴ Ραδιοφωνικὴ Βιβλιοθήκη τοῦ Δεύτερου, ἕνα ἄλλο τοῦ Μαγκλῆ, γιὰ τοὺς σφουγγαρᾶδες τῆς Καλύμνου. Τότε, πρὶν ἀπὸ μισόν αἰῶνα καὶ βάλε, τὸ παρακολουθούσαμε οἰκογενειακῶς μὲ θρησκευτικὴν εὐλάβεια.

  19. Paul H. said

    υπέροχο!!!

  20. sarant said

    Eυχαριστώ κι εγώ για τα νεοτερα, ωραία σχόλια!

    11 Ωστε Σαμιώτης; Λογικό για τη Χίο.

  21. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @12. Νέο Kid Al Afrikii said:

    » …Δεν ήξερα ότι οι φελούκες λέγονται και παρά τοις Έλλησι!

    Παλαιόθεν, μάλιστα. Ἂν δὲν κάνω λάθος, τὶς λέει καὶ ὁ Παπαδιαμάντης καὶ ἄλλοι παλιότεροι συγγραφεῖς.

    Κώστα Χ (@9), Λεύκιππε (@15), Γιῶργο Μ (@16), Paul H (@19), εὐχαριστῶ γιὰ τὰ καλά σας λόγια.

    @17. Νὰ εἶσαι καλά, Λοῦ.

    Κι ἐσὺ ἔχεις πολλὰ νὰ δώσεις. Ἐκτὸς ἀπὸ τὰ πολὺ ὄμορφα στοιχουργήματά σου περιμένουμε καὶ δικό σου πεζό.

  22. Γιάννης Ιατρού said

    21γ: κάτι έγραψε τις προάλλες, μικρό σε μήκος βέβαια, αλλά πρόγευση ήταν… 👍

  23. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @21 …στΙχουργήματα, βεβαίως-βεβαίως. 🙂

  24. spyridos said

    Χρόνια Πολλά Δημήτρη.

    Και του χρόνου.

  25. Κουτρούφι said

    Χρόνια Πολλά, πατριώτη! Και του Χρόνου!
    Η περιγραφή της τοποθεσίας που είχε φουντάρει το σκάφος προσωρινά (κόρφος ανοιχτός στα νοτιοδυτικά που ήταν προφυλαγμένος από το Βοριά και είχε εκκλησάκι του Αη Νικόλα) μού έφερε στο νου συγκεκριμένο τόπο σε μας.
    Ο καθένας με τις εμμονές του….

  26. ΚΑΒ said

    Πολύ το χάρηκα. Εξαιρετικό: νησιώτικο, θαλασσινό, παπαδιαμαντικό με σχεδόν όλες τις ναυτικές λέξεις γνωστές με εξαίρεση τη φράση ντε ντίο που μου θύμισε όμοιες » βασιλική χιονιά» κλπ
    Αγαπητέ Δημήτρη, μπράβο.

  27. Spiridione said

    Ευχαριστούμε Δημήτρη, χρόνια πολλά.

  28. Triant said

    Καλημέρα και χρόνια πολλά.

    Εξαιρετικό (όπως πάντα) Δον Μήτσο, σαν να ήμουν μέσα. Σφίχτηκα όμως λιγάκι γιατί αυτές τις μέρες πουλάω τη βάρκα μου.

  29. ΣΠ said

    Καλημέρα και χρόνια πολλά στους εορτάζοντες.

    Δημήτρη, πολύ όμορφο. Μπράβο!
    Του ταιριάζει και το πολυτονικό. Για το απροσδόκητο τέλος υπάρχει υπαινιγμός στον τίτλο.

  30. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ἀποφεύγεις, βλέπω, Δημήτρη, τὴν διευκρίνηση: Στὰ κάλαντα ποὺ παραληρηματικἀ ἔψελνε ὁ καπετὰν Γιαννούλης στὴν ΜΑΦ, ἔλεγε στοὺς γιατροὺς «κι ἂν εἴσαστε ἀπ᾿ τσὶ πούστηδες»; 🙂 Συγχαρητήρια, ὄχι μόνο γιὰ τὴν ποιότητα τοῦ διηγήματὀς σου, ἀλλὰ καί ἐπειδή τὰ στοιχεῖα ποὺ κουβαλᾶς ἀπό τοὺς Παπαδιαμάντη καὶ Καρκαβίτσα εἶναι ἀφομοιωμένα. Μπράβο σου!

  31. Χαρούλα said

    Απλά μπράβο και ευχαριστώ! Τα εχουν ήδη πεί!…..και σε αλλα με το καλο.

  32. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @Spyridos (24), Κουτρούφι (25), ΚΑΒ (26), Spiridione (27). Εὐχαριστῶ γιὰ τὶς εὐχές καὶ τὰ καλά σας λόγια.

    @Triant (28). Θόδωρε σ᾿ εὐχαριστῶ.
    Ὅσο γιὰ τὸν ἀποχωρισμὸ ἀπὸ τὸ πλεούμενό σου, τὰ πέρασα καὶ τὰ ξέρω.

    Αὐτὸ ποὺ δὲν θὰ χάσεις ποτὲ εἶναι οἱ ὄμορφες στιγμὲς ποὺ ζήσατε μαζί.

    Σταῦρο, σ᾿ εὐχαριστῶ.

    Ὅταν ξεκίνησα νὰ τὸ γράφω ἔβαλα γιὰ προσωρινὸ τίτλο «Χριστουγεννιάτικο».

    Γράφοντάς το, ὅμως, σκέφτηκα τὸν τίτλο ποὺ ἔβαλα τελικά. Πιστεύω πὼς τοῦ ταιριάζει καλύτερα.

  33. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @32. Τὸ τέλος στὸ σχόλιο 29 τοῦ ΣΠ.

    @30. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said:

    » Ἀποφεύγεις, βλέπω, Δημήτρη, τὴν διευκρίνηση: Στὰ κάλαντα ποὺ παραληρηματικἀ ἔψελνε ὁ καπετὰν Γιαννούλης στὴν ΜΑΦ, ἔλεγε στοὺς γιατροὺς «κι ἂν εἴσαστε ἀπ᾿ τσὶ πούστηδες»; 🙂

    Γιῶργο, σ᾿ εὐχαριστῶ. Δὲν ξέρω ἂν τὸ εἶπε. Δὲν ἤμουνα ἐκεῖ. 🙂

    @31. Χαρούλα, σ᾿ εὐχαριστῶ.

  34. leonicos said

    Χάριν των προτέρων γνώσεων κτηθεισών εκ του παρόντος Ιστολογίου δεν κατεφύγομεν εις το γλωσσάριον

  35. Αράουτ said

    Αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί, διαβάσαμε με μεγάλη προσοχή το διήγημα του κυρίου Μαρτίνου. Προσπαθήσαμε ειλικρινά να βρούμε κάτι ενδιαφέρον ή χρήσιμο, αλλ’ εις μάτην: Πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένοι, ούτε αρχή υπάρχει, ούτε μέση, ούτε τέλος. Πιάσ’ το αυγό και κούρεφτο, τρέχα γύρευε και Δημητρό καρτέρει…

    Και ο τελευταίος κάφρος αναγνώστης αντιλαμβάνεται εν ριπή οφθαλμού ότι ο συγγραφεύς του παρόντος διηγήματος στερείται παντελώς του οποιοδήποτε συγγραφικού ταλάντου. Κάνει «μπάμ» από μακρυά ότι ο κύριος Μαρτίνος έγραψε το παρόν διήγημα για να μάς κάνει επίδειξη των υποτιθέμενων ναυτικών του γνώσεων και του ναυτικού του λεξιλογίου. Και δεν αντιλαμβάνεται ο τάλας ότι κομίζει γλαύκα ες Αθήνας, όταν έχουν προηγηθεί ένας Καρκαβίτσας, ένας Νίκος Καββαδίας, ένας Μαγκλής, ένας Φώτης Κόντογλου κι ένας κύρ Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης…

    Θα σταθούμε μόνο σε μιά λεπτομέρεια η οποία αποδεικνύει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι ο κύριος Μαρτίνος μάς εκλαμβάνει ως αστοιχείωτους κάφρους: Δύο φορές μέσα στο διήγημα ο μικρός Γιαννούλης παραφράζει τον στίχο των Καλάντων «κι ἂν εἴσαστε ἀπ᾿ τσὶ ΠΛΟΥΣΙΟΥΣ φλουριά μὴ λυπηθεῖτε» σε «κι ἂν εἴσαστε ἀπ᾿ τσὶ ΠΟΥΣΤΗΔΕΣ φλουριά μὴ λυπηθεῖτε»

    ΡΩΤΑΜΕ τον κύριο Μαρτίνο και τον μέντορά του κύριο Σαραντάκο: Πόθεν τεκμαίρεται ότι γνώριζαν οι αγαθοί νησιώται την λέξη «πούστηδες» και την χρησιμοποιούσαν ακόμη και τα μικρά παιδιά σαν τον Γιαννούλη για να παραφράσουν τα Κάλαντα;

    Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα

  36. leonicos said

    Κομψοτέχνημα

    Γλώσσα και πλοκή γοητευτική μέχρι μαγευτική

    Η έκπληξη στο τέλος και η ασάφια των πολλαπλών επιλογών

    Μεγάλες αφηγηματικές τεχνικές

  37. Καλημέρα σε όλους,
    Ευχαριστώ κι εγώ (μαζί με τους πολλούς) τον Δον Μήτσο για το διήγημά του. Πολύ ωραίο.

  38. dryhammer said

    Αναστήθηκε ο κάβουρας ο θρακοβαδιστής!

  39. Να ευχαριστήσω και γω τον Δημήτρ που το έγραψε και τον Νικοκύρη που το δημοσίευσε.

    Και για μένα το γλωσσάρι ήταν περιττό, το χιονιάς ντε ντίο δεν το είχα ξανακούσει μα δεν χρειαζότανε μετάφραση. επίσης δεν έχω ακούσει την έκφραση τσι πούστηδες αλλά μόνο τσι πούστιδι, θάναι τοπικές παραλλαγές φαίνεται.

  40. ΚΩΣΤΑΣ said

    Ρέων λόγος, ενδιαφέρουσα διήγηση, καλοδιατυπωμένες περιγραφές, ανατροπή και έκπληξη στο τέλος, όλα στοιχεία ενός καλού διηγήματος!

    Συγχαρητήρια, Δημήτρη, κι «άσε τσι πούστηδοι» να λένε ότι δεν αξίζει… 😂

  41. # 28

    Να στενοχωριέσαι που πουλάς την βάρκα το καταλαβαίνω γιατί για το σκάφος θρυλείται πως δυο στιγμές είσαι ευτυχισμένος μαζί του, μία όταν το αγοράζεις κι άλλη μια όταν το πουλάς ! Τον φίλο μου με το κότερο, τον Λουίτζι, τον πήγα το καλοκαίρι σε μερικές βραχονησίδες κι απρόσιτα μέρη με την βάρκα, τρελλάθηκε κι αγόρασε αμέσως κι αυτός βάρκα στα 78 του ! Το σκάφος το έστειλε πίσω στην Ιταλία μάλλον για πούλημα,αν πείσει την γυναίκα του.

  42. Το καταυχαριστήθηκα! Κάποιες στιγμές φοβήθηκα σαν να ήμουν εκεί. Θερμά συγχαρητήρια!

    «Μεγαλώνοντας τά ᾿μαθε σωστά, ἀλλὰ πάντα στὸ θεῖο του τά ᾿λεγε ὅπως ἤθελε ἐκεῖνος καὶ τὸ χαίρονταν καὶ οἱ δυό».
    «Εἶχε πιὰ πατήσει τὰ δέκα καὶ ἤξερε τὸ σωστό, ὅμως γιὰ τὸ θεῖο του πάντα ἔκανε τὴν ἐξαίρεση».
    (Επανάληψη)

    Φελούκα λέμε και την ανόητη γυναίκα.

  43. Αγγελος said

    Γουστόζικο το διήγημα. Μίμηση βέβαια ομολογημένη του Καρκαβίτσα, στον οποίο άλλωστε παραπέμπει αμέσως το μπρίκι του καπετάν Φαράση, αλλά πετυχημένη και με απροσδόκητο τέλος.
    Όχι όμως και «χάριν των προτέρων γνώσεων», Λεώνικε! Χάρη σ’αυτές, ναι 🙂

  44. Γειά σου Δον! Χρόνια πολλά, νάσαι καλά να τον θυμάσαι!
    Ευχαριστούμε για τον Αλέξανδρο Καρκαβίτσα, πάντα τέτοια, και με καλό τέλος!

    Κιντ, ντε πούτα μάδρε είναι αυτό που λέμε εμείς και γαμώ (=πολύ ωραίο), δε νομίζω πως κάθεται καλά ως μετάφραση του ντε ντίο όπως αυτό δίνεται εδώ.

  45. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Λεώνικε (36), Γιάννη (37), Γιῶργο (39), Κώστα (40), σᾶς εὐχαριστῶ πολύ.

    Γράφω γι᾿ αὐτὰ ποὺ μὲ συγκινοῦν καὶ τὰ λέω ὅπως τὰ αἰσθάνομαι.

    Χαίρομαι νὰ τὰ μοιράζομαι μαζί σας καὶ περισσότερο, ὅταν νοιώθω πὼς σᾶς ἀγγίζουν.

  46. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @42. Ἄρη, σ᾿ εὐχαριστῶ.
    Ἡ ἐπανάληψη πρὸς ἐμπέδωσιν. 🙂

    @43. Εὐχαριστῶ, Ἄγγελε.

    Ἐξομολογούμενος τὴν ἁμαρτία μου στὸ τέλος γλύτωσα κι ἀπὸ τὶς κακές γλῶσσες. 🙂

    @45. Νὰ εἶσαι καλά, φίλε. Μὲ τὸν Ἀλέξανδρο Καρκαβίτσα τοὺς ἑνοποίησες. Ἔτσι ὅπως εἶναι μέσα μου.

  47. Νέο Kid Al Afrikii said

    44. Ε, δε λέμε «κάνει και γαμώ τα ψοφόκρυα!» ; 🙂

  48. 47 Ναι, αλλά δε μας αρέσει. Ενώ η εκδιδόμενη μήτηρ λέγεται για ωραία πράματα 🙂

  49. Το ντε ντίο προσωπικά θα το μετέφραζα κάπως σαν «φύσαγε ο θεός να ξεριζώσει/σαλέψει τον κόσμο» ή κάτι τέτοιο.

  50. ΣΠ said

    47
    Ναι, είναι ο υπερ-υπερθετικός. Οι Σέρβοι λένε «ου πίτσκου μάτερινου». 🙂

  51. Ηλίας Φωλιας said

    Υπεροχο το διηγημα.Ευχαριστουμε τον συγγραφεα και τον Νικοκυρη που το μοιραστηκε μαζι μας. Ενοποιησες πολυ ταιριαστα δυο πολυαγαπημενους συνταξιδιωτες μας σε πολλες φουρτουνιασμενες θαλλασες.

  52. Νέο Kid Al Afrikii said

    50. Απότι θυμάμαι από παλιότερες συναναστροφές με Σέρβους, Σταύρο, ακόμα και το «Καλημέρα!» συντάσσεται με «πίτσκου μάτρι» και τέτοια… 😆 Σωστά;
    Θυμάμαι που μου τα μάθαινε ένας σκακιστής στην Ικαρία ,και φυσικά ανταπόδωσα τα φώτα του πολιτισμού μαθαίνοντάς του το «τέτοιο της μάνας σου»…

    Τον προειδοποίησα όμως ότι καλό θα ήταν να αποφύγει στους χαιρετισμούς αυτή τη χαριτωμένη προσθήκη στην Κρήτη όπου θα πήγαινε μετά… (δεν ξαναείχα νέα του έκτοτε! …)

  53. ΣΠ said

    35
    Η κριτική σου είναι σαν τις προβλέψεις σου και ταιριάζει με το χρηστώνυμό σου. Μονίμως αράουτ,

  54. ΣΠ said

    52
    Ναι, το λένε πιο εύκολα απ’ ό,τι λέμε εμείς μαλάκα. Μπορεί να το ακούσεις ακόμα και στην τηλεόραση. Φαίνεται ότι είναι απλώς μια έκφραση αποσυνδεδεμένη από την κυριολεκτική σημασία της. Εμάς μας παραξενεύει επειδή η αντίστοιχη δική μας είναι ιδιαίτερα υβριστική.

  55. Αράουτ said

    Αγαπητέ μου κύρ Σταύρο (53): Έχεις την παραμικρή απόδειξη ότι οι αγαθοί νησιώται των Κυκλάδων γνώριζαν πρίν το 1950 την λέξη «πούστηδες» και την χρησιμοποιούσαν για να διασκευάσουν τα Κάλαντα και να χλευάσουν τους πλουσίους;

    Διότι εγώ πιστεύω ακράδαντα (και μπορώ να το αποδείξω, αν προκληθώ) ότι είναι τραβηγμένος από τα μαλλιά αναχρονισμός του κυρίου Μαρτίνου για να εντυπωσιάσει τους μπολσεβίκους αναγνώστες του: Ότι και καλά οι Πλούσιοι είναι Πούστηδες

  56. Alexis said

    Εξαιρετικό, και με καταπληκτικό φινάλε!
    Συγχαρητήρια Δημήτρη!

  57. Νέο Kid Al Afrikii said

    55. Θες να μας πεις δηλαδή ότι φερειπείν ο Μάρκος Βαμβακάρης δεν ήξερε πριν το 1950 τι είναι οι πούστηδες; … seriously?

  58. Alexis said

    #38: Αναστενάρης και εφτάψυχος ο κάβουρας! 😂

  59. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @Ηλίας Φωλιας (51), Alexis (56). Εὐχαριστῶ πολὺ γιὰ τὰ καλά σας λόγια.

  60. 58 Εφτάψυχος, αλλά ο διάολος έχει οχτώ ποδάρια

  61. Παναγιώτης Κ. said

    Λίγο πριν από τη μέση σηκώθηκα και έβαλα την μπαλκονόπορτα στην ανάκληση μήπως και φτάσει η μυρουδιά της θάλασσας μέχρι σε μένα και απολαύσω πιο πολύ αυτό το υπέροχο ναυτικό διήγημα! (Το σπίτι μου στην ευθεία, απέχει περίπου εκατό μέτρα από τη θάλασσα την οποία όμως δεν την βλέπω γιατί κτίστηκαν πολυκατοικίες).
    Μπράβο Δημήτρη! Το καλύτερο (κτγμ) από τα διηγήματα σου!

  62. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @61. Νὰ εἶσαι καλά, Παναγιώτη.

  63. # 60

    Πάντως είναι αμοιβαία η εκτίμηση του ενός στο κρέας του άλλου. Οταν γουλιάζω χταπόδι στα βράχια πετάγονται όλα τα κουβάρια για καμιά βεντούζα που θα ξεπέσει ή και για την «σαπουνάδα» του γουλιάσματος

  64. Αράουτ said

    Παρακαλείται ο αγαπητός μας κύριος Νίκος να αφήσει για λίγο το Χριστουγεννιάτικο ραχάτι του και να βγεί να μάς απαντήσει: Θα τολμήσει το προσεχές Σαββάτο να περιλάβει στα μεζεδάκια του την πελώρια αγραμματοσύνη στο οπισθόφυλλο της Χριστουγεννιάτικης «Αυγής», όπου ο κορυφαίος αρθρογράφος του Σύριζα και έμμισθος σύμβουλος του Αλεξίου Τσίπρα, Θανάσης Καρτερός, εμφανίζεται να αγνοεί ότι η δοτική «εν πλήρει συνειδήσει» γράφεται με έψιλον ιώτα;

    Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα

  65. 63 Εμένα στο γούλιασμα μου έρχονται σμέρνες, κλασικά. Ενίοτε τις ντουφεκάω, άμα δλδ είναι αξιόλογου μεγέθους να φτουράνε σκορδάτες στο τηγάνι.

  66. aerosol said

    Ευχαριστούμε Δον για το όμορφο διήγημα!
    [Άσε που όλα αυτά τα θαλασσινά τόσες μέρες μου άνοιξαν την όρεξη και για λίγο Ξεροσφύρη…]

  67. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @60,63. Σκηνὴ ἀπὸ ψαροντούφεκο. Χταπόδι κινεῖται μὲ τὴν τουρμπίνα του, ἀλλὰ κάπως ἀργὰ καὶ μὲ τὶς ἄκρες ἀπὸ τὰ πλοκάμια του νὰ κρέμονται σὰν παράλυτες.

    Ἀκολουθεῖ βουτιά, ντουφεκιὰ κλπ. (παραλείπονται κάποιες βίαιες, ἀντισπισιστικὲς σκηνές). 🙂

    Στὸ τέλος διαπιστώνεται ὅτι τὸ χταπόδι κρατοῦσε ἀπὸ κάτω του ἔναν σεβαστοῦ μεγέθους μαλιαρὸ κάβουρα.

  68. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @66. Νὰ εἶσαι καλά, Aerosol.

    Κι ἐμένα μοῦ ἔχει ἀνοίξει ἡ ὄρεξη γιὰ Ξεροσφύρη.

    Ἴσως περιμένει νὰ φωτιστοῦν τὰ νερά. 🙂

  69. # 65

    Το έχω ακούσει από κρητικούς. Στα μέρη μου έχει μόνο πολλά μουγκριά που δεν συγκινούνται στο γούλιασμα. Φέτος το καλοκαίρι, για πρώτη φορά στη ζωή μου είδα και ξαναείδα στις περιπολίες μου μια μπέιμπυ σμέρνα κάτω από μια πέτρα. Γενικά τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται είδη που δεν υπήρχαν κι εξαφανίζονται άλλα που υπήρχαν, δεν είναι μόνο η ρύπανση, είναι και η άνοδος της θερμοκρασίας της θάλασσας

  70. Εδώ που κυκλοφορούνε και τόσοι μενσεβίκοι γιατί να λούζονται χαρακτηρισμούς ως μπολσεβίκοι;

  71. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα, έλειπα με Β6 (λέμε τώρα). Ευχαριστώ και τον Μήτσο που με αναπλήρωσε επάξια.

    66 Καλά λες, καλή ιδέα!

  72. 66, 68
    Να συγκροτηθεί πάραυτα μια ad hoc επιτροπή!

  73. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @72. Τριμελής, ἀπὸ πεντέξι ἄτομα.

  74. ΓΤ said

    Ευτυχώς που ξεκίνησαν οι εμβολιασμοί, και μας χάρισαν υπέροχη εικόνα αποδόμησης.
    Στέκομαι στον Τσιόδρα:

    https://www.capital.gr/epikairotita/3505185/ekane-to-embolio-gia-ton-koronoio-kai-o-sotiris-tsiodras

    Με τρισάθλια φανέλα, με λεκέδες πληθύος αστέρων υπερστρατήγου ευδοκίμως τερματίσαντος τη θητεία του, αλλά με ύφος παραπεταμένου καραβανά η σπλαχνική καρδία του οποίου νοσταλγεί την αρβύλα της ενημέρωσης, μας θύμισε, ακριβώς με αυτή τη φανέλα, έναν μεροκαματιάρη Σωτήρη που παράτησε τον dενεκέ στο γιαπί και θα επανέλθει αύριο. Δεν λέω: λείπει μολύβι απ’ τ’ αυτί και μέτρο σπαστό απ’ τον κώλο, συν πιτσιλιές απ’ το σουβά. Αλλά η αποθέωση της αποδόμησης είναι αμετάκλητη.

    Για την Πρόεδρο της Δημοκρατίας δεν θα πλατειάσω. Αγαπώ τις γυναίκες. Μπρατσάκι πορσελανάκι, τη χάρηκα.
    https://www.ethnos.gr/ellada/139202_embolio-se-sakellaropoyloy-mitsotaki-kai-minyma-tsiodra-gia-ton-koronoio

    Ο κύριος Πρωθυπουργός εμφανίστηκε κοντομάνικος, «σαν έτοιμος από καιρό». Εάν το κοντομάνικο ήταν πιο εφαρμοστό, θα έλεγα ότι μόλις είχε ξεπεζέψει από το βελό με την ολοκλήρωση ενός απαιτητικού ετάπ, σαν την πολιτική ένα πράμα. Στο κεφάλι δεν είδα κάτι. Ταλαντεύομαι ανάμεσα στο οπισθοξύληκτο κράνος του ατομικού «πουρσουίτ», ώστε να βγάζεις γλώσσα στην αντίσταση παντός «στρατηγού ανέμου», και, στην περίπτωση που θα ήθελα να τον συνδέσω με πολιτικό βατερλό, αυτονοήτως κάτι ναπολεόντειο.

    Ακολούθησε ο Γιάνης Βαρουφάκης.
    https://www.kathimerini.gr/politics/561208552/varoyfakis-to-emvolio-apo-mono-toy-den-arkei-gia-tin-apeleytherosi-apo-tin-pandimia/

    Μούρη χανιμπαλέκτερη και βλέμμα «πόρτας» για διαλογή ανθρώπων, προτείνει αποφασιστικό μπράτσο για να γυρίσει μια ώρα αρχύτερα στη Βίλα Αιγίνης.

    Εικόνα για τον κύριο Τσίπρα δεν έχουμε. Θα εμβολιαστεί αύριο, ξεκινώντας από την πολύπαθη γη της Λαυρεωτικής, που ‘ναι με δάκρυα ποτισμένη.

    Ο Ιός είναι άκρως ωφέλιμος. Καθε μορφής εξουσία, φιλεξούσια ή μη, στέκεται κλαρίνο μπροστά σε μια… σύριγγα.

  75. dryhammer said

    68. Άμα δε μού ‘ρθει, δεν πάει να πέσει κι η Βουγιουκλάκη (τώρα) να πιάσει το σταυρό…

  76. nikiplos said

    Καλησπέρα… Συγχαρητήρια στον Δημήτρη Μαρτίνο, μου άρεσε πολύ, το διάβασα απνευστί, με κέρδισε και δεν μου έκανε καρδιά να σταματήσω. Μου θύμισε περισσότερο Καρκαβίτσα και λιγότερο Παπαδιαμάντη, κι αυτό γιατί είχε πολλά από τη θαλάσσια «δικαιοσύνη», τη νέμεση σε όποιον την αψηφά, το πάθημα σε όποιον κομπάζει, αλλά και η ανταμοιβή από τη μοίρα, σε όποιον δουλέψει σκληρά.

    Και οι συμβουλές από τον Καπετάν Φαράση, κάτι μου θύμιζε το όνομα, όπως και εκείνο του Δρακόσπηλου. Καμία φορά η μοίρα σκληρή, πληρώνει ακριβά την αποκοτιά, άλλες φορές συγχωρεί.

  77. 75 Με Μόνικα Μπελούτσι ψήνεσαι?

  78. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @76. Νίκιπλε, εὐχαριστῶ γιὰ τὰ καλά σου λόγια.

  79. nikiplos said

    Μιλώντας για την ύβρη, ο εμβολιασμός της εξουσίας, των πολιτικών και των βουλευτών, είναι ό,τι πιο προκλητικό έχω δει τον τελευταίο καιρό.

    Διέσπειραν, συντήρησαν, προέβαλαν και υπερφούσκωσαν, την αρνησιμασκία και τους αρνητές του ιού, δίνοντας ασύμμετρα λόγο και βήμα στους ελάχιστους γραφικούς που συναντά κανείς σε κάθε χώρα. Τα ΜΜΕ κουράστηκαν είναι η αλήθεια να τους βρουν, όμως τους έδωσαν βήμα, τηλεοπτικό χρόνο, επαναλαμβανόμενες εμφανίσεις.

    Και όταν έρχονται τα πρώτα ελάχιστα εμβόλια σπεύδουν να κάνουν πρώτοι τη δόση, δήθεν για να αποτελέσουν το καλό παράδειγμα. Τουλάχιστον από τον Τσιόδρα θα περίμενα κάτι πιο χριστιανικό.

    ΓΜΤΧτους προηγούνται οι γιατροί και οι νοσηλευτές κι όχι η Βουλή. ΓΜΤΧτους προηγούνται τα νοσοκομεία, εκείνοι που εκτίθενται καθημερινά.

    Αιδώς και αίσχος, για όλο το προκείμενο.

    Μου θυμίζει τον Καπετάνιο που μπαίνει πρώτος στη σωσίβια λέμβο, για να δείξει το καλό παράδειγμα επειδή δήθεν υπάρχουν και αρνητές των σωσίβιων λέμβων.

    (συγνώμη για τις βλαστήμιες, αλλά δεν μου βγαίνει κάτι πιο ήπιο. )

  80. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Στὸ γλωσσάρι, Δημήτρη, θὰ ἔβαζα καὶ τὸ σπατσάρισαν= ἀποτέλειωσαν

  81. Alexis said

    Νίκιπλε, είμαι κι εγώ έξω φρενών με το επικοινωνιακό σόου που στήθηκε γύρω από τα εμβόλια, αλλά μήπως είσαι λίγο υπερβολικός;
    Το λέω με την έννοια πως αν δεν εμβολιάζονταν οι πολιτικοί θα χτύπαγαν κόκκινο τα σενάρια της μαλακίας των συνωμοσιολόγων για την επικινδυνότητα των εμβολίων (ΓΙΑΤΙ ΑΡΑΓΕ ΔΕΝ ΕΜΒΟΛΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΑΡΧΗΓΟΙ; ΔΙΑΔΟΣΤΑΙ !!!!!)
    Όχι πως τώρα δεν βρίσκουν να πούνε, ήδη κυκλοφορούν σενάρια ότι τους εμβολίασαν με …καθαρό νεράκι! 🙂

  82. leonicos said

    43 Άγγελε

    Όχι όμως και «χάριν των προτέρων γνώσεων», Λεώνικε! Χάρη σ’αυτές, ναι

    Μα το είπα σαφώς: γνώσεις εκ του παρόντος Ιστολογίου

  83. leonicos said

    43 Άγγελε

    Τζίφος

    Δεν κατάλαβα. Έχεις δίκιο!

    Χάρη στις πρότερες γνώσεις

    Οκ μπρατ

  84. dryhammer said

    77. Περιμένω να καπετανέψει

    https://www.inkefalonia.gr/koinonia/70484-evi

  85. leonicos said

    35 Αράουτ

    Μερικές φορές σ’ έχω επαινέσει γι’ αυτά που λες. Αν εχεις αποδείξεις γι’ αυτάπου λες, βάλ’ τες κάτω. Γιατί αυτό το ΄υφος;

    Δεν καταλαβαίνεις ότι φαντάζεις μαλάκας; και πιθανόν να μην είσαι.

    Εδώ είναι ο κάβουρας που με μπερδεύει

    Δεν ξέρω αν είσαι εφοδιασμένος μαλάκας ή τον παίζεις για τη δική σου πλάκα

    Ξεκαθέρισέ το μου τέλος πάντων

  86. leonicos said

    35 Αράουτ

    Και δεν έχει καμια σημασία αυτή η λεπτομέρεια

    Δεν γράφει ιστορία

  87. aerosol said

    #84
    Πάω για μούτσος στη «Βιολάντω», πάραυτα!
    [Κι ο Μπαμπινιώτης να μου κουνάει το δάχτυλο: Όχι μούτσος αεροζόλι, ναυτόπαις λέμε!]

  88. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Μου άρεσε! Τρυφερό και ταυτόχρονα δυνατό, με την έκπληξη στο τέλος! Συγχαρητήρια στο Δημήτρη Μαρτίνο – ευχαριστίες στον Νικοκύρη!

    >> Ὁ κόρφος ἦταν προφυλαγμένος ἀπὸ τὰ κύματα τοῦ Βοριᾶ, ὅμως ἡ στεριὰ ἔβγαζε πολὺν ἀέρα.

    Σε κάποια παραθαλάσσια/τουριστικά μέρη της νότιας Κρήτης – ειδικά σε παραλίες με άμμο – οι ντόπιοι σε παρόμοιες καταστάσεις λένε: ‘Αυτή είναι η κατάρα του τόπου μας…’ Πραγματικά, όταν φυσά καταβάτης βοριάς (καλοκαιρινό μελτέμι), δεν είναι να κάθεσαι στην αμμουδιά. Σαν να είσαι σε αμμοβολή…

    ΥΓ. Ρε παιδιά, ο κάβουρας έχει χολή;?

  89. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @80. Σωστά, δὲν εἶναι ἀπὸ τὶς πολὺ συνηθισμένες λέξεις τὸ σπατσάρω.

    @88. Εὐχαριστῶ γιὰ τὰ καλά σου λόγια.

  90. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Καί ΒΕΒΑΙΑ δεν είναι έτσι!
    (Ναι στο εμβόλιο/-α. Όχι στο παραμύθιασμα και τις προπαγανδιστικές φούσκες)
    https://www.kathimerini.gr/politics/561208579/ad-georgiadis-i-archi-toy-teloys-tis-pandimias-xekinise-simera/

  91. ΓΤ said

    79@

    Έτοιμα τα ‘χω τα βόλια
    που μου θέτε πρώτ’ εμβόλια!
    (Νίκιπλος)

  92. ΓΤ said

    αθλητική κίνηση:

    ΑΕΛ-Μεσολόγγι 84-58
    ΠΑΟ-Ηρακλής 106-74
    ΠΑΟΚ-Ιωνικός 86-84
    Λαύριο-ΑΕΚ 78-70

  93. Αράουτ said

    Εκλεκτέ φίλε κύριε Λεώνικε (85 + 86),

    1) Έχετε ξανακούσει εσείς τα παιδάρια που λένε τα κάλαντα σε οποιοδήποτε σημείο του Ρωμέικου να παραφράζουν τους «πλούσιους» σε «πούστηδες», όταν μάλιστα περιμένουν κάποια ανταμοιβή από τους πλούσιους; Μόνο ένας αμετανόητος μπολσεβίκος σαν τον κύρ Δημήτρη Μαρτίνο θα μπορούσε να το σκεφτεί αυτό, αδιαφορώντας αν θα γελάνε εις βάρος του οι νουνεχείς αναγνώστες

    2) Γιατί δεν βγάζετε άχνα, κύριε Λεώνικε, για την αποκάλυψή μας στο σχόλιο 64 ότι ο κύριος Σαραντάκος προτίθεται να αποσιωπήσει την αγραμματοσύνη της Χριστουγεννιάτικης «Αυγής» στα μεζεδάκια του Σαββάτου, για να μή δυσαρεστηθούν οι φιλαράκοι του που δουλεύουν εκεί;

  94. mitsos said

    Εύγε
    με καθήλωσε και το διάβασα μονορούφι
    κοντοστάθηκα στο ξαφνικό γύρισμα του επίλογου
    και με μάγεψε το εύρημα ( υποθέτω )

    Είσαι πολύ καλός τεχνίτης του λόγου και …
    …και και σας ευχαριστώ, και σένα Μήτσο και τον Νίκο

  95. Αιμ said

    Μπράβο Γίγαντα, εξαιρετικό το πόνημα.
    Ζωντανό με απροσδόκητο γύρισμα και χάπι έντ.
    Excellent !

  96. Αιμ said

    85. Λεό δεν ξέρω τι είναι ο «εφοδιασμένος μαλάκας» αλλά ο συγκεκριμένος είναι χοντρό- και γνήσιος.

  97. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @94. Εὐχαριστῶ σε, συνονόματε.

    @95. Εὐχαριστῶ κι ἐσένα, Αἰμίλιε.

  98. William T. Riker said

    Μου άρεσε κι εμένα το διήγημα, πολλά συγχαρητήρια στον συγγραφέα, αλλά και στον πάντα φιλόξενο οικοδεσπότη που μας κακομαθαίνει!

    93 Αράουτ, you little attention whοre!

  99. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεοτερα!

  100. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @98. Εὐχαριστῶ, William T. Riker.

    Καληνύχτα στὴν ἐκλεκτὴ παρέα*.

    *The attention whores are out. 😉

  101. MA said

    Πολύ ωραίο κύριε Μαρτίνο, μύρισε θάλασσα! Δεν χρειάστηκα το λεξιλόγιο, είμαι καπετάνιου κόρη. Ευχαριστούμε πολύ και εσάς και τον Νικοκύρη!

  102. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μπράβο σας Κάπτεν Τζίμη! 🙂
    Ωραιότατο! Θαλασσινό, νησιώτικο, με τα όλα του, όπως τα ξέρουμε και τα εννοούμε, όμορφα χτισμένο με το απρόσμενο φινάλε να επιβεβαιώνει την αξιοσύνη του συγγραφέα.
    Ευχαριστούμε για το τραταμέντο.
    Αυταρκες το ιστολόγιο!

    >>Χιονιάς ντε ντίο
    Ντιντίο θυμάμαι να λένε οι πιο παλιοί, νομίζω «κάψα ντιντίο» ή «ξύλο ντιντίο» (άγριο ξυλοφόρτωμα)

  103. ΓΤ said

    102@

    Τυχαία λείπει ο τόνος από το «Αυταρκες»; Εδώ σε θέλω, κάβουρα… 🙂

  104. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    103 🙂 καβουρίνα!
    αὔταρκες, αυθαδες γέτι! 🙂
    Γέλασα πολύ, να ΄σαι καλά.

    87 >>…Όχι μούτσος αεροζόλι, ναυτόπαις λέμε!
    καυτόπαις

  105. # 103

    Δικαίωσες όσους, όταν είμαστε μικροί, κοροϊδεύαμε επειδή διάβαζαν πολύ » Σιγά ρε, θα σου πέσει καμιά οξεία !! «

  106. Alexis said

    Αν ερμήνευσα σωστά τα γραφόμενα του Νικοκύρη στο νήμα για τη Λέξη της Χρονιάς, ο κάβουρας δεν θα κάνει πρωτοχρονιά μαζί μας.
    Εκτός κι αν προκάνει να μεταμορφωθεί σε κάποιο άλλο ζωντανό έως τότε… 😅 😂 🤣

  107. Γιάννης Ιατρού said

    106: απ΄ τις 0:24 ✔

  108. dryhammer said

    Ε, όλο και κάνα άλλο ψευδώνυμο θα ‘χει καβατζώσει πάλι… [Αν οι ιοί μεταλλάσσονταν όπως αυτός, δεν θά ‘χε μείνει ρουθούνι -όχι τώρα, από χρόνια!]

  109. Costas Papathanasiou said

    Πολύ όμορφο και συγκινητικό.
    Ευχάριστος αιφνιδιασμός (ή “γκολ από τα αποδυτήρια”, ποδοσφαιριστί) το μ(π)αρκάρισμα για τα Χριστούγεννα του Τώρα, με μία μπρατσέρα προπολεμική.
    Γουστόζικο εύρημα η εσφαλμένη(;) εντύπωση στο παιδικό μυαλό της έννοιας “πλούσιος” ως κακόσημης, συνώνυμης του “άτιμος”.
    (Πολύ μου άρεσε και η αλληγορική φράση «Ὁ Πιπεριᾶς καθόταν σ᾿ ἀναμμένα κάρβουνα*»: Αισθάνθηκα ότι μόνον έτσι θα ανέδιδε όλα του τα ανθρώπινα αρώματα, οπότε η σχετική μυστική συνταγή, μέρες που είναι, πρέπει να δοθεί πάραυτα και στους γκρινιάρηδες που αγαπούν τους αναστενάρηδες κάβουρες.)
    Εξαιρετικό το παμπάλαιο πάλεμα του μπάρμπα-καπετάνιου με τις «χοντρές θάλασσες», έτσι όπως το διέσωσε η νεαρούλικη φαντασία, παραλληλιζόμενο με την ενεστώσα μάχη της ίδιας παιδικής ψυχής που βγαίνει νικήτρια σ’ένα κακοκαιρισμένο γέρικο σκαρί που το φουρτουνιάζει ο παγκόσμιος πυρετός.
    Πολύ τους αγαπώ τους υγειανούληδες όλου του κόσμου(φανταστικούς ή πραγματικούς). Τους βάζω στην καρδιά μου και κάθε που λιποψυχώ τους ανακαλώ κι αναθαρρώ. Ένας έξ αυτών θα’ναι τώρα κι ο καπετάνιος της στεριάς, ο κυρ-Δάσκαλος Γιαννούλης.
    Και εις άλλα με υγεία αγαπητέ Δημήτρη!

    *Όπως θα λέγαμε “O Χατζησαλάτας πνίγηκε στο λάδι”
    (Να πω και μία ΚΑΛΗΜΕΡΑ, αν και μεθ’υμών είναι αυτονόητη)

  110. Νέο Kid said

    108. Κι όμως Dry, απότι λένε οι ειδικοί , γενικά με κάθε μετάλλαξη ένας ιός εξασθενεί , δεν δυναμώνει! Τρέχα γυρευόπουλος ,θα μου πεις…

  111. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    Εὐχαριστῶ γιὰ τὰ νυχτερινὰ καὶ τὰ πρωινά σας σχόλια καὶ γιὰ τὰ καλά σας λόγια.

    @109.Αὐτὰ τὰ παιδικὰ παρακούσματα (οἰ κουντραμπατζίβες καὶ οἱ πλούσιοι-πούστηδες) δὲν εἶναι δικά μου εὑρήματα. Εἶναι οἰκογενειακά ἀκούσματα, ἀπὸ αὐτὰ ποὺ μεταφέρονται ἀπὸ γενιὰ σὲ γενιά. Τὰ ἔλεγε κάποιο μέλος τῆς εὐρύτερης οἰκογένειας, ποὺ ἦταν παιδὶ τὴ δεκαετία τοῦ τριάντα. Γυρόφερναν στὴ μνήμη μου ἀπὸ τὰ μικράτα μου καὶ τώρα ἔπλεξα γύρω τους, μᾶλλον σκάρωσα – γιὰ νὰ εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸ πνεῦμα της – αὐτὴν τὴν ἱστορία.

  112. sarant said

    109 Καλώστον!

    111 Προφανώς. Σε ευχαριστουμε και παλι Μήτσο!

  113. Με καθυστέρηση, αλλά αξίζουν τα συγχαρητήρια! Πολύ ωραίο διήγημα με όλη τη φρεσκαδούρα του πελάγου. Ευχαριστούμε.

  114. Κουνελόγατος said

    Πολύ μου άρεσε.
    Ευχαριστούμε πολύ και τους δύο.

  115. Κιγκέρι said

    Με τα ορτσαρίσματα, θυμήθηκα τον Γύλο και το μάτι του, που «είναι λίγο όρτσα»!

    (μετά το 0.35)

  116. nwjsj said

    Σήμερα κατάφερα να το διαβάσω, μου άρεσε πάρα πολύ! Μπράβο στο συγγραφέα, οι διηγήσεις του έχουν ροή, γλαφυρότητα και συνεπαίρνουν τον αναγνώστη. Έχει ταλέντο που πάει άνετα για μυθιστόρημα, αφού κάθε του αφήγηση με αφήνει με μια προσμονή να θέλω κι άλλο. Ιδιαίτερα ευρηματικό το άλμα στο χρόνο με τον Γιαννούλη και τα κάλαντα, με συγκίνησε πολύ.

  117. Μανώλης said

    Καλό μεσημέρι και χρόνια πολλά σε όλους. Εξαιρετικό το διήγημα !!!! Ο τίτλος του ( Χριστούγεννα του ’20 ) με έκανε να περιμένω παραλληλισμό με τα φετινά ιδιαίτερα Χριστούγεννα. Αυτή την αίσθηση μου άφησε επίσης ο διάλογος των δυο καπετανιων για Χριστούγεννα μακριά από οικείους και εκκλησίες-φουρτουνα τότε ,κορονοφουρτουνα φέτος….

  118. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Μαγδαληνὴ (113), Κουνελόγατε (114), Κιγκέρι (115), Νόηση (116) καὶ Μανώλη (117), εὐχαριστῶ γιὰ τὰ σχόλια καὶ γιὰ τὰ καλά σας λόγια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: