Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 9

Posted by sarant στο 5 Ιανουαρίου, 2021


Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η ένατη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα μπούμε στο έβδομο κεφάλαιο, που επειδή είναι εκτενές το χωρίζω σε δύο μέρη. Σε αυτό το κεφάλαιο θα δούμε τη δράση του δεύτερου από τα τρία πρόσωπα της ιστορίας μας: πρόκειται για τον Διδάσκαλο, τον Ιησού-Εμμανουήλ, τον γιο της Μαριάμ, που ονομάστηκε και Ιησούς Ναζωραίος.

7

ΕΓΩ ΕΙΜΙ Ο ΑΡΤΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Ο Ιησούς-Εμμανουήλ  ακολούθησε διαφορετικό δρόμο και από τον Δοσίθεο και από τους άλλους μαθητές του Ιωάννη. Μετά τη σύλληψη του δασκάλου του1, κρύφτηκε για λίγο και αργότερα εγκαταστάθηκε στην  πατρίδα του πατριού του2, που είχε στο μεταξύ πεθάνει και άρχισε να κηρύττει, φανερά, μέσα στη μοναδική Συναγωγή του χωριού. Ήταν ένα, μεγάλο για τα μέτρα του τόπου, κτίριο χτισμένο στο ψηλότερο σημείο του, κοντά σε μιαν απόκρημνη πλαγιά3 και δίπλα σε μια πηγή4. Στη Συναγωγή πήγαινε όσο πιο συχνά μπορούσε, οπωσδήποτε δε τη Δευτέρα, την Πέμπτη και το Σάββατο. Πολλές φορές ζητούσε από τον επιστατούντα να  του δώσει να διαβάσει  και  να αναλύσει κάποια περικοπή των Γραφών5. Ιδιαίτερη προτίμηση έδειχνε στον Ησαϊα και τους άλλους προφήτες. Η ανάλυσή του έκανε πάντα ζωηρήν εντύπωση στον κόσμο που τον άκουγε και γρήγορα απέκτησε τη φήμη του γνώστη των Γραφών. Άρχισε να μαζεύεται πολύς κόσμος για να τον ακούσει και όχι μόνο στη Συναγωγή. Συχνά τον ακολουθούσαν και στο σπίτι του, όπου πολλές φορές, απορροφημένος από το κήρυγμα, δε θυμόταν ούτε να φάει. Στο τέλος οι δικοί του, που δεν έβλεπαν με καλό μάτι το πάθος του με τις Γραφές και την εν γένει ιδιόρρυθμη συμπεριφορά του,  πίστεψαν ότι είχε τρελλαθεί και ζήτησαν μάλιστα να τεθεί υπό περιορισμό6.

Δύο φίλοι του, που ήταν επίσης μαθητές του Ιωάννη του Βαπτιστή, οι γιοί του Ηλία, Ανδρέας και Σίμων7 (ο οποίος, καθώς ήταν σωματώδης και χειροδύναμος παρονομαζόταν Κηφάς ή Πέτρος8), ήρθαν να τον βρουν στη Βηθανία9 και τον ακολούθησαν. Σύντομα σ’ αυτούς προστέθηκαν  και οι γιοι του Ζεβεδαίου και της Σαλώμης, Ιάκωβος και  Ιωάννης10. Προσχώρησαν επίσης στην ομάδα του άλλοι τέσσερις μαθητές του Βαπτιστή11 καθώς και άλλα ακόμη άτομα.

Συγκροτήθηκε έτσι γύρω του μια ομάδα περιπλανώμενων κηρύκων που σύντομα έγιναν γνωστοί ως Ναζωραίοι, ίσως γιατί ο αρχηγός και έξι ακόμη μέλη της ομάδας υπήρξαν  μαθητές του ναζήρ Ιωάννη του Βαπτιστή, μολονότι όλοι οι μαθητές του Ιησού δεν τηρούσαν τους αυστηρούς κανόνες που ακολουθούσαν όσοι είχαν δώσει τον «όρκο του Ναζωραίου». Ούτε ο ίδιος είχε δώσει τέτοιον όρκο. Έτρωγε ψωμί και λάδι, έπινε κρασί12, κουρευόταν και δε δίσταζε να βάζει το χέρι του πάνω σε νεκρούς. Παρ’ όλα αυτά υιοθέτησε τον τίτλο Ναζωραίος για τον ίδιο και τους μαθητές του. Βεβαίως Ναζωραίοι δεν ονομάζονταν μόνο οι μαθητές του Βαπτιστή αλλά και άλλες θρησκευτικές ομάδες και στο σημείο αυτό γίνονταν πολλές συγχίσεις.

Με βάση την πατρίδα του πατριού του, ο Ιησούς και οι μαθητές του διάβαιναν στις κωμοπόλεις και τα χωριά της Ιουδαίας, κηρύσσοντας και διδάσκοντας, μέσα στις συναγωγές τους. Τους μαθητές του, ο Ιησούς, τους ονόμαζε συνήθως αδελφούς και εκείνοι τον προσφωνούσαν ραββί, δηλαδή δάσκαλο13. Για χάρη τους και όσο αφοσιωνόταν στο κήρυγμα, έφυγε από το σπίτι του και  απαρνήθηκε ουσιαστικά την οικογένειά του, τους ετεροθαλείς αδελφούς του και τη μητέρα του14. Όταν κάποτε την ώρα που μιλούσε στη Συναγωγή, πήγε η μητέρα του με τα αδέλφια του να τον δουν, αυτός δεν τους έδωσε καμιά σημασία. Κάποιοι του είπαν πως έξω βρισκόταν η μάνα του και τ’ αδέλφια του, αυτός όμως απάντησε, δείχνοντας τους μαθητές του:

— Αυτοί είναι η μάνα μου και οι αδελφοί μου15.

Γενικά δεν ένοιωθε προς τη μητέρα του στοργή και αγάπη και όχι σπάνια της μιλούσε με ύφος ψυχρό και σκληρό:

— Τί κοινό υπάρχει ανάμεσα σε μένα και σε σένα, γυναίκα16;

της είπε μια φορά. Η καημένη η Μαριάμ, που ήταν τότε πενήντα τριών χρονών αλλά, όπως οι περισσότερες γυναίκες της Ανατολής, εκείνους τους καιρούς, φαινόταν πια γερασμένη, πικραινόταν πολύ από τη στάση του γιού της. Οι γιοι του Ιωσήφ, μ’ όλο που εκείνη τους είχε σαν παιδιά της δεν την αγαπούσαν. Ήταν άλλωστε μεγάλοι στα χρόνια, παντρεμένοι και είχαν οικογένεια και παιδιά να φροντίσουν.

Ο Ιησούς ήταν εκπληκτικά ελκυστικός άνθρωπος, με μεγάλη δύναμη υποβολής και πειθούς. Όλα σχεδόν τα λόγια του ήταν υποδείγματα συντομίας και δύναμης17. Πίστευε ότι ο Θεός του  είχε  αποκαλύψει  την  απόλυτη αλήθεια και τη βεβαιότητά  του αυτή προσπαθούσε να την επιβάλει  στους μαθητές του18. Πολλές φορές τους μιλούσε με ύφος αυθεντίας

 Αλήθεια σας λέω, έτσι είναι19

ήταν η  συνηθισμένη αρχή  των λόγων  του.  Οι μαθητές του  όμως δεν ήταν αντάξιοι του δασκάλου τους. Οι αφελείς ή άσχετες ερωτήσεις τους τον απογοήτευαν, γιατί δείχνανε πως δεν είχαν κατανοήσει το κήρυγμά του20. Κάποτε ο Πέτρος τον ρώτησε ποια θα ήταν η ανταμοιβή τους, που απαρνήθηκαν τα πάντα για να τον ακολουθήσουν21. Εκτός αυτού δεν ομονοούσαν πάντα και συχνά μάλωναν μεταξύ τους για τα πρωτεία22. Πολλές φορές ο Ιησούς οργιζόταν μαζί τους, τους αποκαλούσε ολιγόπιστους και κάποτε μάλιστα ονόμασε τον Σίμωνα Σατανά23.

Τα λόγια του φαινομενικώς ήταν απλά και κατανοητά, μεστά όμως βαθύτερων εννοιών. Του άρεσε να διδάσκει παρεμβάλλοντας στο κήρυγμά του απλές ιστορίες από τη ζωή των ανθρώπων, που τις έλεγε παραβολές. Στον κόσμο άρεσαν πολύ οι ιστορίες αυτές, γιατί έκαναν πιο κατανοητή τη διδαχή του. Αλλωστε τέτοιου είδους διδασκαλία με παραβολές ήταν πολύ συνηθισμένη από τα παλιά χρόνια στα μέρη της Ανατολής. Σ’ αντίθεση με τους Έλληνες, που προτιμούσαν τη φιλοσοφική ανάλυση ενός συμβάντος, οι Εβραίοι κι οι άλλοι λαοί της Ανατολής εκφράζανε και τα πιο υψηλά νοήματα με μιαν ιστορία24. Παρά τη φαινομενική απλότητά τους, οι παραβολές του περιείχαν το απόσταγμα των ιδεών, που ο Ιησούς είχε πάρει μελέετώντας τις Γραφές και ιδίως τα βιβλία των Προφητών και των Ψαλμών, που τον είχαν επηρεάσει βαθειά. Παρόμοιες ιδέες, παρμένες από τα βιβλία του Δανήλ και του Ενώχ, περιείχε και η διδαχή του Ιωάννη του Βαπτιστή25, την οποίαν ο Ιησούς ο Ναζωραίος επεξέτεινε και ανέπτυξε περισσότερο. Παρά το ότι δεν είχε περάσει από τα κοινόβια των Εσσαίων, μέσω του  δασκάλου  του υιοθέτησε κάποιες πρακτικές τους όπως την εξομολόγηση και το δείπνο της ευχαριστίας. Αντίθετα όμως με τον εξάδελφό του, ο ίδιος δεν έκανε βαπτίσεις.

Κήρυσσε κι αυτός ότι έρχεται η Βασιλεία των Ουρανών αλλά την εννοούσε διαφορετικά από τους Ζηλωτές26. Όπως οι περισσότεροι Ιουδαίοι της εποχής του πίστευε πως ο Θεός ήταν ο κύριος του Ουρανού και πως στο τέλος θα κυβερνούσε για πάντα τη γη. Ήταν δηλαδή η βασιλεία των Ουρανών μια υπερβατική σφαίρα, η οποία στο μέλλον θα κατέβει στη γη27. Και το μέλλον αυτό δεν ήταν μακριά28. Ο Ιησούς ο Ναζωραίος πίστευε πως οι περισσότεροι από τους πιστούς και ακολούθους του, εφ’ όσον θα έπρατταν το θέλημα του Θεού, θα έμπαιναν στη Βασιλεία, η έλευση της οποίας θα συνέπιπτε με την Τελική Κρίση29. Δεν τον ενδιέφερε ποσώς η εγκαθίδρυση στη Γη του Ισραήλ ενός επίγειου θεοκρατικού βασιλείου αλλά η υποταγή όλων των ανθρώπων σε μια πνευματικήν εξουσία και ο Υιός του Ανθρώπου που ευαγγελιζόταν ήταν μια μορφή υπερκόσμια30:

— Πλησιάζει η βασιλεία των Ουρανών. Ερχεται ο Υιός του Ανθρώπου πάνω σε σύννεφα του ουρανού, για να κρίνει ζωντανούς και νεκρούς

Δεν περιοριζόταν όμως μόνο στο κήρυγμα. Προικισμένος με εξαιρετικά μεγάλη δύναμη υποβολής και γνωρίζοντας καλά την τέχνη του εξορκιστή και του θεραπευτή με βότανα και άλλα φάρμακα, μπορούσε να κάνει καλά διαφόρους που έπασχαν από ποικίλες παθήσεις. Εκείνη την εποχή, περίοδο κρίσης, ανασφάλειας και αβεβαιότητας για το αύριο, αφθονούσαν οι άρρωστοι από ψυχοσωματικές ασθένειες. Δαιμονισμένοι, επιληπτικοί, παραλυτικοί, αιμοραγούντες, κυκλοφορούσαν παντού και ιδιως στα Ιεροσόλυμα, αυτή την πόλη των αργόσχολων, των άνεργων και των ζητιάνων31. Για τον λόγο αυτόν την ίδιαν εποχή αφθονούσαν οι κάθε λογής θεραπευτές, που δεν ήταν γιατροί και κατά κανόνα είχαν επιτυχία σε παρόμοιες περιπτώσεις. Πολλοί εξόρκιζαν τα δαιμόνια, που υποτίθεται είχαν μπει στο σώμα του πάσχοντος και άλλοι θεράπευαν με προσευχές στο θεό (ή – στην περίπτωση Εθνικών – στους θεούς). Εκατό χρόνια πριν από τον Ιησού ήταν περίφημος ο Ονίας ο λεγόμενος «κυκλοποιός», ο οποίος όχι μόνο θεράπευε αλλά με την προσευχή του μπορούσε να προκαλέσει βροχή32. Ο Ιησούς αναγνώριζε ότι και άλλοι Εβραίοι μπορούσαν στις μέρες του να προκαλούν παρόμοιες ιάσεις33. Ο ίδιος είχε μεγάλη επιτυχία σε πολλές τέτοιες περιπτώσεις, κατά κανόνα όμως απέφευγε να τους δίνει μεγάλη δημοσιότητα34, ουδέποτε δε δέχτηκε οποιαδήποτε αμοιβή35. Τις θεραπείες τις επετύγχανε είτε με την απλή επίθεση των χεριών του ή,  με πολύ απλά «φάρμακα» όπως το σάλιο του, το χώμα ή διάφορα βότανα, ενώ σε μιαν άλλη κατηγορία παθήσεων προκαλούσε  τη θεραπεία  από την  αρρώστια ή έστω την πρόσκαιρη εξαφάνιση  των συμπτωμάτων της με «εξορκισμούς» δηλαδή μόνο με το λόγο του και τη μεγάλη δύναμη της υποβολής του. Πολλοί εχθροί του τον κατηγόρησαν για μάγο36, αυτός όμως βεβαίωνε ότι θεράπευε με τη βοήθεια του Αγίου Πνεύματος37.

Ο χώρος που δρούσε ήταν εκτεταμένος, από την Ιουδαία ως τη Γαλιλαία, και μια ή δύο φορές έφτασε ως τα περίχωρα των φοινικικών πόλεων Τύρου και Σιδώνας. Κάποτε, περνώντας από την Καπερναούμ της Γαλιλαίας, συνάντησε στο τελωνειακό φυλάκιο που βρισκόταν στην έξοδο της κωμόπολης, στο δρόμο προς την Τιβεριάδα, ένα τελώνη, τον Λευή ή Ματθαίο, ο οποίος γοητευμένος από την προσωπικότητα και το κήρυγμά του, όχι μόνο τον ακολούθησε αμέσως αλλά του έκανε τραπέζι και τον γνώρισε με άλλους τελώνες38. Συχνά αποσυρόταν για ανάπαυση στη Βηθανία και την Εφραίμ39, δυο χωριά της Ιουδαίας, κοντά στα Ιεροσόλυμα. Αντιθέτως απέφευγε να μπει στις μεγάλες πόλεις, που ο πληθυσμός τους σε μεγάλο ποσοστό ήταν εθνικοί, καθώς και να περάσει από τη Σαμάρεια. Συχνά για να πάει από τη Γαλιλαία στην περιοχή των Ιεροσολύμων ή αντίθετα, έκανε μεγάλο ανάγυρο40.

Το κήρυγμά του το προόριζε μόνο για τους Εβραίους, τα τέκνα Ισραήλ. Στους μαθητές του το έλεγε καθαρά41:

 –Μην ακολουθήσετε δρόμους που θα σας οδηγήσουν στους εθνικούς42, να μη μπείτε σε πόλεις Σαμαρειτών

Κάποτε πλησίασε τον Ιησού και τους μαθητές του μια Χαναναία γυναίκα  και του ζήτησε να θεραπεύσει την κόρη της που ήταν δαιμονισμένη43. Στην αρχή δεν έδινε καμμιά σημασία στις παρακλήσεις της και δεν της απηύθυνε το λόγο. Οι μαθητές του τού έλεγαν:

— Τί θα γίνει με αυτή που μας ακολουθεί και κλαίγεται;

— Εγώ δεν έχω να ασχοληθώ παρά με τα χαμένα πρόβατα του Ισραήλ

Το άκουσε η γυναίκα και αφού τον προσκύνησε τον παρακαλεσε

— Βόηθησε με Κύριε

— Μα δεν είναι σωστό να παίρνεις το ψωμί των παιδιών σου για να το δώσεις σε σκυλάκια

— Ναι Κύριε, αλλά και τα σκυλάκια  τρώνε από τα ψίχουλα που πέφτουν από το τραπέζι των αφεντικών τους

Η απάντηση αυτή τον έκαμψε

— Μεγάλη είναι η πίστη σου γυναίκα. Ας γίνει όπως θέλεις.

και πήγε  στο σπίτι της, όπου θεράπευσε την κόρη της.

Κάτι ανάλογο συνέβη με μια γυναίκα Συροφοίνισσα, ελληνικής θρησκείας, σε ένα άλλο του ταξίδι έξω από τα όρια της Γαλιλαίας, στη Φοινίκη, κοντά στη Σιδώνα και την Τύρο44.

Καθώς η φήμη του είχε αρχίσει να απλώνεται, όλο και μεγαλύτερα πλήθη μαζεύονταν να τον ακούσουν. Στο τέλος, επειδή  οι συναγωγές πια δεν τους χωρούσαν, άρχισε να διδάσκει στο ύπαιθρο. Πολλές φορές οργάνωνε πρόχειρα συσίτια για όλο αυτό το πλήθος, η διατροφή του οποίου με τόσο πενιχρά μέσα διογκώθηκε με τον καιρό σε θαύμα45. Κάποια μέρα που βρισκόταν στην πλαγιά ενός λόφου της Γαλιλαίας, κοντά στη λίμνη, μαζεύτηκε πολύ μεγάλο πλήθος να ακούσει τη διδασκαλία του. Η ομιλία του κράτησε πολλές ώρες αλλά δεν κούρασε γιατί δεν ήταν κανένα μεγαλόστομο κήρυγμα, γεμάτο περικοπές από τη Γραφή ή φορτωμένο με πολύπλοκες και βαθυστόχαστες έννοιες. Οπως και σε όλα τα άλλα κηρύγματά του χρησιμοποιούσε γλώσσα απλή και νοήματα κατανοητά σε όλους46.

Την ομιλία του πάνω στο βουνό, (την «επί του Ορους47 ομιλίαν» όπως έμεινε γνωστή στα αρχαία βιβλία) την άρχισε με τον ορισμό της πραγματικής ευτυχίας. Ποιοί είναι οι πραγματικά ευτυχισμένοι, οι μακάριοι:

— Ευτυχισμένοι είναι οι φτωχοί στο πνευμα, γιατί αυτοί θα δουν τη βασιλεία των ουρανών.

— Ευτυχισμένοι είναι όσοι πενθούν, γιατί αυτοί θα παρηγορηθούν.

— Ευτυχισμένοι είναι οι πράοι, γιατί  αυτοί θα κληρονομήσουν τη γη.    

— Ευτυχισμένοι αυτοί που πεινάνε και διψάνε για δικαιοσύνη, γιατί  αυτοί θα χορτάσουν.

— Ευτυχισμένοι είναι οι ελεήμονες, γιατί αυτοί θα ελεηθούν.

— Ευτυχισμένοι είναι όσοι έχουν καθαρή την καρδιά τους, γιατί αυτοί θα δουνε τον Θεό.

— Ευτυχισμένοι είναι οι ειρηνοποιοί, γιατί αυτοί θα ονομαστούν παιδιά του  Θεού.

— Ευτυχισμένοι όσοι καταδιώχτηκαν επειδή ζήτησαν το δίκιο, γιατί δικιά τους είναι η βασιλεία των ουρανών.

Τόνιζε την άπειρη αγάπη του Θεού για όλα τα πλάσματά του ακόμα και για τα πιο ασήμαντα και υποσχόταν συγνώμη και αιώνια ζωή στους ουρανούς ακόμα και για τους μεγαλύτερους εγκληματίες, εφ’ όσον η μετάνοιά τους ήταν ειλικρινής.

Επέμενε πως οι πιστοί πρέπει να είναι πράοι και ταπεινοί. Να αποφεύγουν την αντεκδίκηση, την επίκριση και τη βία, να προτιμούν να προσφέρουν παρά να απολαμβάνουν 48

— Μη κατακρίνετε τους άλλους για να μη κριθείτε από αυτούς

— Μην απαιτείτε να πάρετε κάτι με τη βία. Ζητήστε το και θα σας το δώσουν, χτυπήστε τις πόρτες και θα σας ανοιχτούν

— Ευτυχισμένοι είναι αυτοί που δίνουν κι όχι αυτοί που παίρνουν

         — Να αγαπάτε τους εχθρούς σας,

          — Να ευλογείτε όσους σας καταριώνται, να κάνετε το καλό σε όσους σας μισούν, να προσεύχεστε υπέρ εκείνων που σας καταδιώκουν49

Το κύριο όμως στοιχείο του κηρύγματός του ήταν σχετικό με την αγάπη. Όταν οι μαθητές του τον ρώτησαν ποια είναι η βασική εντολή, τους είπε50.

— Να αγαπήσεις το Θεό με όλη σου την καρδιά, με όλη σου την ψυχή και με όλο σου το μυαλό. Αυτή είναι η πρώτη μεγάλη εντολή. Η δεύτερη, όμοια με αυτήν είναι: να αγαπήσεις τον διπλανό σου, σαν τον εαυτό σου. Από αυτές τις δύο εντολές κρέμονται όλος ο Νόμος και οι Προφήτες51.

Στο σημείο αυτό, επηρεασμένος καθώς ήταν από το μεγάλο δάσκαλό του τον Ιλλέλ,  συμφωνούσε με τις απόψεις ορισμένων Φαρισαίων και ερχόταν σε αντίθεση με την ερμηνεία που έδινε στο Νόμο το ιερατείο των Ιεροσολύμων, όπου πλειοψηφούσαν οι Σαδδουκαίοι. Είχε αντιληφθεί ότι, στην ουσία, το ιερατείο του Ναού, από τότε που εγκαταστάθηκε στην πόλη, μετά τη βαβυλώνια αιχμαλωσία, ασκούσε στο λαό πραγματική πνευματική τρομοκρατία, με την οποίαν διαιώνιζε την εξουσία του. Για τους ιερείς ο μόνος τόπος για να λατρεύεται ο αληθινός Θεός ήταν ο Ναός του στα Ιεροσόλυμα και πουθενά αλλού52 και ο Νόμος του ήταν άτεγκτος για τους άπιστους ή τους αμαρτωλούς. Για πλήθος ασήμαντων παραβάσεων του Νόμου και μικροπαραπτωμάτων προβλέπονταν βαρύτατες ποινές ή θάνατος.

Ο Ιησούς, μ’ όλο που ισχυριζόταν πως δε θέλει να αλλάξει ούτε μια κεραία από το Νόμο, τον ερμήνευε διαφορετικά. Τον ήθελε λιγότερο αυστηρόν και άκαμπτο.

— Ακούσατε τι έχει ειπωθεί: «οφθαλμόν αντί οφθαλμού και οδόντα αντί οδόντος». Κι εγώ σας λέω να αντισταθείτε στον Πονηρό και αν κανείς σας χαστουκίσει στο ένα μάγουλο, στρέψτε του και το άλλο.

— Ακούσατε τι έχει ειπωθεί  «να αγαπήσεις τον πλησίον σου και να μισήσεις τον εχθρό σου»53. Κι εγώ σας λέω: να αγαπάτε τους εχθρούς σας, να ευλογείτε αυτούς που σας καταριώνται, να κάνετε το καλό σε όσους σας μισούν, να προσεύχεσθε για όσους σας βρίζουν και σας καταδιώκουν.

— Ακούσατε πως οι παλιοί λέγανε: «μη σκοτώσεις. Οποιος σκοτώσει θα βρεθεί κατά την Κρίση ένοχος». Εγώ σας λέω πως όποιος οργίζεται κατά του αδελφού του, χωρίς σοβαρό λόγο θα βρεθεί ένοχος κατά την κρίση. Ακόμα και όποιος βρίσει τον αδελφό του και τον πει ανόητο ή βλάκα, θα τιμωρηθεί με τη γέενα του πυρός54.

Μόνο σε θέματα ηθικής και στις σχέσεις των ανδρών με τις γυναίκες ήθελε το Νόμο ακόμα πιο αυστηρό. Η εποχή του ήταν εποχή μεγάλης χαλάρωσης των ηθών, η οποία, από τη Ρώμη, την Αντιόχεια και την Αλεξάνδρεια, έχε φτάσει και ως τις επαρχίες. Οι πλούσιοι Ρωμαίοι αλλά και όσοι ακολουθούσαν τον τρόπο της ζωής τους, δεν είχαν φραγμούς στην ασωτεία, τον ευδαιμονισμό και την κραιπάλη, ιδίως σε ότι αφορούσε τις σεξουαλικές σχέσεις55. Ο Ιησούς στο θέμα αυτό ήταν άτεγκτος και πολλές φορές υπερβολικός

— Ακούσατε ότι οι παλιοί λέγανε: «μη μοιχεύσεις» κι εγώ σας λέω πως καθένας που βλέπει με επιθυμία μια γυναίκα έχει κι όλας μοιχεύσει στην καρδιά του56.

— Εχει ακόμα ειπωθεί: «όποιος χωρίσει τη γυναίκα του να της δώσει έγγραφο διαζυγίου». Εγώ σας λέω πως όποιος χωρίσει τη γυναίκα του, εκτός από την περίπτωση να είναι αυτή πόρνη, τη σπρώχνει στη μοιχεία. Κι αν πάλι παντρευτεί χωρισμένη γυναίκα γίνεται μοιχός57.

Αυτά τα λόγια δεν τα είπε μόνο σε κείνη την ομιλία στο βουνό58. Τα επανέλαβε πολλές φορές από τότε, στα διάφορα κηρύγματα που έκανε59.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

  1. Το έτος 31 της χρονολογίας μας.
  2. Αγνοούμε την πατρίδα του πατριού του. Εικάζω ότι ήταν κάποια κώμη στην ορεινή Ιουδαία, ενδεχομένως η Βηθανία ή το Εφραίμ, όπου, όπως αναφέρεται στα Ευαγγέλια, πολύ συχνά ο Ιησούς ο Ναζωραίος αποσυρόταν και όπου υπήρχαν συγγενείς και φίλοι του. Άλλωστε το 4ο Ευαγγέλιο αναφέρει ότι οι πρώτοι μαθητές του, ο Ανδρέας και ο Πέτρος πήγαν μαζί του στη Βηθανία και όχι στη Γαλιλαία [Ιωαν. α’ 28 και Sanders σ. 206]. Ο ίδιος τόσο από πλευράς της μητέρας του όσο και από πλευράς του πατρυού του δε φαίνεται να είχε σχέσεις με τη Γαλιλαία και ειδικότερα με τη Ναζαρέτ. Όπως αναφέρω στο σχόλιο 23 του προηγουμένου κεφαλαίου το επίθετο Ναζωραίος (ή Ναζηραίος ή Ναζαρηνός), δεν προέρχεται από τη λέξη Ναζαρέτ αλλά από τη λέξη ναζήρ = άνθρωπος του Θεού [ Κριταί ιγ’ 5, Α’ Σαμουήλ α’ 11, Αριθμοί ς’ 1-21]. Ναζωραίος και Ναζαρέτ έχουν διαφορετική ετυμολογία και ορθογραφία.

Η ίδια η Ναζαρέτ της Γαλιλαίας, την εποχή που εξιστορώ, αποτελεί μυστήριο. Απουσιάζει από τους ρωμαϊκούς φορολογικούς καταλόγους και δεν την αναφέρει κανένας γεωγράφος ή ιστορικός. Ο ίδιος ο Ιώσηπος, που διετέλεσε διοικητής της Γαλιλαίας δεν την μνημονεύει πουθενά. Ομοίως δεν την αναφέρει το Ταλμούδ. Και κάτι άλλο, όχι χωρίς σημασία, η Ναζαρέτ των Ευαγγελίων [Λουκ. δ’ 29-30], πρέπει να ήταν χτισμένη σε μέρος ορεινό και απόκρημνο, ενώ η πραγματική Ναζαρέτ βρίσκεται χαμηλά στο βάθος μιας κοιλάδας.

  1. Λουκ. δ’ 29 .. ΚΑΙ ΗΓΑΓΟΝ ΑΥΤΟΝ ΕΩΣ ΟΦΡΥΟΣ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ, ΕΦ’ ΟΥ Η ΠΟΛΙΣ ΑΥΤΩΝ ΩιΚΟΔΟΜΗΤΟ, ΕΙΣ ΤΟ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΗΣΑΙ ΑΥΤΟΝ
  2. Η Συναγωγή δεν ήταν τοπικός ναός ούτε υποκαθιστούσε το Ναό των Ιεροσολύμων, με την έννοια ότι δε γινόταν σ΄αυτήν λατρευτικές τελετουργίες και θυσίες αλλά μόνο προσευχές. Όπως το όνομά της μαρτυρεί ήταν τόπος συνάθροισης των πιστών, οι οποίοι προσεύχονταν ομαδικά, ερμήνευαν και σχολίαζαν περικοπές από τις Γραφές.
  3. Λουκ. δ’ 17, 22
  4. Μαρκ. γ’ 20-21 .. ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΑΝΤΕΣ ΟΙ ΠΑΡ’ ΑΥΤΟΥ, ΕΞΗΛΘΟΝ ΚΡΑΤΗΣΑΙ ΑΥΤΟΝ. ΕΛΕΓΟΝ ΟΤΙ ΕΞΕΣΤΙ.
  5. Ιωαν. α’ 28 και 41
  6. Κηφάς από το εβραϊκό κεφαχα=βράχος
  7. Sanders σ. 225
  8. Ματθ. δ’ 21
  9. Εκτός από τον Ανδρέα και τον Σίμωνα και άλλοι τέσσερις μαθητές του Βαπτιστή ακολούθησαν τον Ιησού του Ναζωραίου και παρέμειναν πιστοί στο κήρυγμά του και μετά τη σταύρωση. Αυτό συνάγεται από ένα εδάφιο των Πράξεων, [κα’ 20-26 ] όπου οι εν λόγω Ναζωραίοι με εντολή της  εκκλησίας των Ιεροσολύμων, συνόδεψαν τον Παύλο στις ιεροπραξίες που έκανε στο Ναό.
  10. 12. ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΣΟΝ ΤΟΝ ΟΙΚΟΝ ΑΥΤΟΥ ΣΙΤΟΥ ΟΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΛΑΙΟΥΕνας αληθινός Ναζωραίος δε θα τις έλεγε ποτέ
  11. Ματθ. κγ’8
  12. Λουκ. η’20-21
  13. Ματθ. ιβ’ 48-49 Μαρκ. γ’ 31-34
  14. Ιωαν. β’ 4
  15. Ντυράν Γ’655
  16. Ιωαν. ε’ 31-32… ΑΛΛΟΣ ΕΣΤΙΝ Ο ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΠΕΡΙ ΕΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΔΑ ΟΤΙ ΑΛΗΘΗΣ ΕΣΤΙΝ Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΗΝ ΜΑΡΤΥΡΕΙ ΠΕΡΙ ΕΜΟΥ και ιη’ 37…ΕΛΗΛΥΘΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟΝ ΙΝΑ ΜΑΡΤΥΡΗΣΩ ΤΗι ΑΛΗΘΕΙΑι
  17. Αυτό σημαίνει η έκφραση ΑΜΗΝ ΛΕΓΩ ΥΜΙΝ, που στο 4ο Ευαγγέλιο διατυπώνεται πιο εμφαντικά ΑΜΗΝ ΑΜΗΝ ΛΕΓΩ ΥΜΙΝ
  18. Ματθ. ιζ’ 20. Επίσης Μαρκ. ς’ 47-52 ..:Η ΚΑΡΔΙΑ ΑΥΤΩΝ ΗΤΟ ΠΕΠΩΡΩΜΕΝΗ ..
  19. Ματθ. ιθ’ 27
  20. Ματθ. κ’ 20-28 .. ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΑΝΤΕΣ ΟΙ ΔΕΚΑ ΗΓΑΝΑΚΤΗΣΑΝ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΑΔΕΛΦΩΝ, επίσης Μαρκ. θ’ 34, ι’ 40-42, Λουκ. κβ’ 21-25
  21. Ματθ. ις’ 23
  22. Αγουρ.Εισ. σ.81
  23. Η διδασκαλία και η πρακτική του Ναζωραίου παρουσιάζει πολλά κοινά σημεία με εκείνες του Ιωάννη, διαφέρει όμως σε άλλα. Ο Ιησούς δεν είχε δώσει την «ευχή του Ναζωραίου» ούτε ζούσε ασκητικά όπως ο Βαπτιστής.
  24. Το περιεχόμενο της Βασιλείας των Ουρανών κατά τον Ναζωραίο [Ματθ. ιγ’ 33 44-47, ιη’ 1-3], είναι διαφορετικό από εκείνο που της έδινε ο Γαλιλαίος Χριστός και οι Ζηλωτές. Για περισσότερα βλ. Αγουρ.Ιστ. σ.377-379, καθώς και τα σχόλια 24 του 2ου κεφαλαίου και 21 του 5ου κεφαλαίου.
  25. Sanders σ.291
  26. Ματθ. ιη’ 9 Mαρκ. θ’47
  27. Ματθ. ζ’ 21
  28. Πετρ.Α’ δ’ 5.2. Βλ. επίσης σχόλιο 21 του 2ου κεφαλαίου.
  29. Ροπς σ.115-116
  30. Sanders σ. 236-237
  31. Sanders στο ίδιο.
  32. Μαρκ. α΄44 .. ΠΡΟΣΕΧΕ ΜΗ ΕΙΠΕΙΣ ΕΙΣ ΟΥΔΕΝΑ ΜΗΔΕΝ.. και Μαρκ ζ’ 36 .. ΜΗ ΕΙΠΩΣΙ ΤΟΥΤΟ ΕΙΣ ΜΗΔΕΝΑ..

35.Θαύμα λέμε σήμερα κάθε τι το υπερφυσικό, το εκπληκτικό, το παράδοξο, το άξιο θαυμασμού. Στην αρχαία ελληνική σήμαινε επίσης και το τέχνασμα ταχυδακτυλουργού ή μιαν εξαιρετική επίνοια. Το θρησκευτικό θαύμα, δηλαδή η θεραπεία μιας ανίατης πάθησης, κάποιο υπερφυσικό φαινόμενο ή μια παραβίαση των φυσικών νόμων, που γινόταν με την άμεση ενέργεια ή με τη επίκληση θείων δυνάμεων, στην αρχαία ελληνική οριζόταν με τις λέξεις τέρας ή σημείον. Λέξεις που κατά κανόνα συναντούμε στην Καινή Διαθήκη.

Από τον συνολικόν αριθμό των 28 θαυμάτων, που αποδίδονται στον Ιησού, τα 14 δηλαδή το 50 % αφορούν θεραπείες. Μια ορθολογική ερμηνεία των θαυμάτων αυτών είναι ότι πολλά αφορούν ψυχοσωματικές παθήσεις (αιμορροούσα γυναίκα, σεληνιαζόμενος νέος, συγκύπτουσα γυναίκα κ.ά.) και αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι ο ίδιος ο Ιησούς βεβαίωνε τους θεραπευμένους ότι «η πίστη σου σε έσωσε». Οι αναστάσεις της κόρης του Ιαείρου ή του γιου της χήρας της Ναϊν, ενδεχομένως να αφορούν νεκροφάνειες. Ο ίδιος άλλωστε είπε στην πρώτη περίπτωση βεβαίωνε «δεν πέθανε το κοριτσάκι αλλά κοιμάται»

  1. Την κατηγορία κατά του Ιησού πως ήταν μάγος, την επαναλαμβάνει το Ταλμούδ, ενώ ο Παύλος με τον Βαρνάβα είχαν καταγγελθεί στις μεν αρχές ως ανατρεπτικά στοιχεία στον δε αμόρφωτο πλήθος ως επικίνδυνοι μάγοι [Πραξ. ιγ’ 42-43, Αγουρ. σ.181]. Πολύ αργότερα η νικήτρια χριστιανική εκκλησία θα χρησιμοποιήσει κατά κόρον την κατηγορία της μαγείας για να εξοντώσει τους αντιπάλους της [Εμ. Ροϊδης Αι μάγισσαι του Μεσαίωνος].
  2. Ματθ. ιβ’ 24,28
  3. Μαρκ. β’ 14-15
  4. Μαρκ. ια’ 11, Ιωαν. ια’ 54
  5. Μαρκ. ι’1, Λουκ. θ’ 51
  6. Ματθ. ι’ 5-6
  7. Κατά λέξη στο δρόμο των εθνών. Έθνη (γκογιμ) ονόμαζαν οι Εβραίοι όλους τους μη ιουδαϊκής θρησκείας λαούς.
  8. Ματθ. ιε’ 21-28
  9. Μαρκ. ζ’ 26
  10. Λουκ. θ’ 12-14, Μαρκ. η’ 3-9, Ιωαν. ς’ 1-3
  11. Αναφέρεται δια μακρών στο κατά Ματθαίον [ κεφάλαια ε’ ς’ και ζ’] και συνοπτικότερα στο κατά Λουκάν [ιβ’ 1-12]. Το πρώτο ευαγγέλιο περιέχει τετραπλάσια σε έκταση ομιλία από το τρίτο.
  12. Το όρος αυτό δεν είναι οπωσδήποτε το όρος των Ελαιών αλλά κάποιος ανώνυμος λόφος της Γαλιλαίας ή της Ιουδαίας
  13. ΜΑΚΑΡΙΟΝ ΕΣΤΙ ΜΑΛΛΟΝ ΔΙΔΟΝΑΙ Η ΛΑΜΒΑΝΕΙΝ. Ο μακαρισμός αυτός δεν περιλαμβάνεται στην επί του όρους ομιλίαν ούτε αναφέρεται από κανένα Ευαγγέλιο, μνημονεύεται όμως στις Πράξεις [κ’ 35] ως λεχθείς από τον Ιησού.
  14. Ματθ. ε’ 43 και Λουκ. ς’ 27
  15. Η αγάπη είναι το καινούργιο στοιχειο, που ο Χριστιανισμός έφερε στην Ανθρωπότητα και αποτελεί το καθοριστικό του γνώρισμα. Τόσο ο Ιησούς ο Ναζωραίος, όσο και ο Παύλος, βάζουν την αγάπη, την απεριόριστη, αδιάλλακτη, ασυμβίβαστη και χωρίς εξαιρέσεις αγάπη, πάνω από όλα, ακόμα και πάνω από την πίστη. Η αγάπη υπερτερεί των χαρισμάτων. Αυτό φαίνεται να ενοχλεί πολλούς θεολόγους που μιλάν ειρωνικά για όσους «πάσχουν από αγαπήτιδα» [Μ. Μελινός Πίστη και Λογική σ.51], ενώ εξ άλλου στα κηρύγματα (αλλά και τα έργα) πολλών παλαιοτέρων αλλά και συγχρόνων ιεραρχών πλεονάζει το μίσος, όχι μόνο κατά των αλλοθρήσκων αλλά και κατά των ομοθρήσκων, πλην ετεροδόξων, χριστιανών και απουσιάζει τελείως η αγάπη. (Βλ. επίσης Π. Μπρατσιώτη Το νόημα της χριστιανικής αγάπης Αθήνα 1956).

(Και κάτι άσχετο με τη θεολογία, που ενδιαφέρει τους γλωσσολόγους. Στην εβραϊκή της Βίβλου η αγάπη λέγεται αχάμπα και το αγαπώ αχάμπ. Ενδεχομένως πρόκειται για δάνεια από την ελληνική).

  1. Ματθ. κβ’ 37-40
  2. Εσδρας A’ 3 και Ροπς σ.98
  3. Σε κανένα σημείο της Παλ. Διαθήκης δεν αναφέρεται αυτή η περικοπή. Στο λευιτικό υπάρχει το «Αγαπήσεις τον πλησίον σου ως σεαυτόν». Ο συγγραφέας του 1ου ευαγγελίου παρουσιάζεται να αγνοεί τις Γραφές!
  4. ΓΕΕΝΝΑ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ. Η ελληνική απόδοση της εβραϊκής ονομασίας της κοιλάδας Εννώμ (Γκε Ινόμπ). Ηταν τοποθεσία κοντά στα Ιεροσόλυμα, όπου αρχικά λατρευόταν ο θεός των Χαναναίων Μολώχ και στο όνομά του γίνονταν ανθρωποθυσίες. Ο βασιλιάς Ιωσίας, θέλοντας να κάνει τη  θέση αυτή μιαρή, τη μετέτρεψε σε χωματερή, όπου οι Ιεροσολυμίτες αποθέταν τα σκουπίδια, πτώματα ζώων και περιττώματα, τα οποία περιοδικώς καίγονταν. [Δ’ Βασιλ. κγ’ 10]. Από εκεί η ονομασία του πυρός. Αργότερα αυτός ο θλιβερός και αποκρουστικός τόπος ταυτίστηκε με την Κόλαση και  με αυτή την έννοια  χρησιμοποιείται στην Καινή Διαθήκη.
  5. Παρ’ όλα αυτά την ίδιαν εποχή συναντάμε μεταξύ εθνικών (Ρωμαίων ή Ελλήνων) πολλά παραδείγματα εγκρατείας και αρετής. Οι επικούρειοι, η πιο διαδεδομένη φιλοσοφiκή τάση, αφού κατά τη μαρτυρία πολλών συγγραφέων γέμιζαν ολόκληρες πόλεις, ζούσαν (παρά τη μεταγενέστερη δυσφήμιση του όρου) ενάρετα και είχαν αναπτύξει μεγάλη αλληλεγγύη μεταξύ τους. Το ίδιο μετρημένα ζούσαν και οι στωικοί.

Δεν αποκλείεται εξ άλλου, προφήτες και διδάσκαλοι, όπως ο Ιωάννης και ο Ιησούς,  εμποτισμένοι με το ανδροκρατικό πνεύμα του ιουδαϊσμού, να εκλαμβάναν σε πολλές περιπτώσεις τη συμπεριφορά των Ρωμαίων και Ελληνίδων γυναικών της ανώτερης κοινωνικής τάξης, σαν εκδήλωση άσεμνης ελευθεριότητας. Πραγματικά το ρωμαϊκό δίκαιο έδινε στις γυναίκες (έγγαμες και μη) πολλά δικαιώματα (διατήρηση της πατρικής περιουσιας, δικαίωματσα στην κληρονομία, συναινετικό διαζύγιο κ.ά.) και τις μεταχειριζόταν με ανθρωπισμό, που δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία. Οι γυναίκες στον ρωμαϊκό κόσμο κυκλοφορούσαν ελεύθερα στην πόλη , ακάλυπτες, μπορούσαν να πάνε στο θέατρο και ο γυναικωνίτης ήταν άγνωστος στα σπίτια τους. Τον καιρό του Ιησού οι ρωμαϊκές αυτές συνήθειες είχαν εξαπλωθεί σε όλον το Μεσογειακό κοσμο. (Περισσότερα βλ. Φοίβου Φάρμα Ο γάμος παρά Ρωμαίοις– Γράμματα – Αλεξανδρεια 1929 και GEMSC σ. 151-152).

  1. Ματθ. ε’ 27-28. Εδώ ο Ιησούς συμφωνεί με το ραββίνο Συμεών μπεν Γιοχάι, που μιλούσε για τις «αμαρτίες του βλέμματος».
  2. Ματθ. ε’ 31-32
  3. Το κατά Λουκάν [ς’17] μιλά για κάποιο παρεμφερές κήρυγμα, εις τόπον πεδινόν
  4. Τμήματα της ομιλίας στο βουνό στο τρίτο ευαγγέλιο αναφέρονται σαν να έχουν ειπωθεί σε άλλο μέρος και σε άλλη περίπτωση. Αυτό προκύπτει από τη σύγκριση των εδαφίων Ματθ. ς’ 9-13 και Λουκ. ια’ 1-4 καθώς και των Ματθ. ς’ 25-34 και Λουκ.ιβ’ 22-31. Στο κατά Λουκάν ορισμένοι χαρακτηρισμοί που υπάρχουν κατά Ματθαίον παραλείπονται: ΟΙ ΠΤΩΧΟΙ ΤΩι ΠΝΕΥΜΑΤΙ γίνονται απλώς ΠΤΩΧΟΙ, οι ΠΕΙΝΩΝΤΕΣ ΤΗΝ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΝ  μόνο ΠΕΙΝΩΝΤΕΣ. Γιαυτό εικάζω ότι αυτά που αναφέρει το κατά Λουκάν ίσως να τα είπε ο Γαλιλαίος και όχι ο Ναζωραίος.

106 Σχόλια προς “Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 9”

  1. Πολύ καλό.

  2. Μου κάνει εντύπωση πως η λέξη «θαυματικός, -ή, ό» είναι σχεδόν ανύπαρκτη στη γλώσσα. Τι φαινόμενο είναι αυτό;

  3. @0

    >> 50. […] (Και κάτι άσχετο με τη θεολογία, που ενδιαφέρει τους γλωσσολόγους. Στην εβραϊκή της Βίβλου η αγάπη λέγεται αχάμπα και το αγαπώ αχάμπ. Ενδεχομένως πρόκειται για δάνεια από την ελληνική).)

    Γιατί όχι η αντίστροφη φορά δανειοληψίας, αφού η εβραιόφωνη γραμματεία είναι παλαιότερη;

  4. Διόρθωση.
    Σημ. 55. …δικαίωματσα στην κληρονομία…

  5. Να δούμε αν κάποιος φίλος ξέρει κάτι και για ενδεχόμενη ινδοευρωπαϊκή προέλευση της «αγάπης» που επίσης έφτασε και στα εβραϊκά.

  6. Αντώνης said

    3 & 5.
    Πάντως, πρόσφατα εντυπωσιάστηκα βλέποντας πως, στο Άσμα Ασμάτων, στη μετάφραση των Εβδομήκοντα, η λέξη «αγάπη» απαντά πολλές φορές (τη θεωρούσα πολύ πιο πρόσφατη).

  7. Βλέπω γκουγκλάρεται υπάρχει και αυτό ως αχαμπα (αγάπη, אהבה).

  8. ΓΤ said

    @σημ. 18 —-> ελΥλΗθα —> ελΗλΥθα (και, ασφαλώς, όχι «μΕρτυρία»…)
    @σημ. 54 (και στο κειμενικό σώμα) γέεΝα —-> γέεΝΝα
    @σημ. 54 περιΤώματα —> περιΤΤώματα

    Επίσης, στη σημ. 54, για να μην υπάρχει σύγχυση, αφού μιλάμε «για ελληνική απόδοση», η παραπομπή στο στο Β’ Βασ. 23:10 είναι παραπομπή στην εβραϊκή Βίβλο. Στην κατά τους Ο’ ΠΔ αυτή η παραπομπή είναι Δ’ Βασ. 23:10.

  9. Διόρθωση: Του άρεσε να διδάσκει παρεμβάλοντας στο κήρυγμά του απλές ιστορίες από τη ζωή των ανθρώπων,…

  10. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1-6 Το αγαπώ είναι ήδη ομηρικό.

    8 Ευχαριστώ

  11. leonicos said

    παρονομαζόταν Κηφάς ή Πέτρος

    ΔΕΝ παρονομαζόταν Κηφάς ή Πέτρος

    Λεγόταν Shimyon και ο Ιησούς τον αποκάλεσε Κηφά = πέτρα. Το μεταφράσανε σε Πέτρο

  12. leonicos said

    6 Αντώνης

    η αγάπη εβρα¨κά είναι ahavah και θεωρείται ελληνικό δάνειο = δάνειο από τα ελληνικά

  13. leonicos said

    κάποτε μάλιστα ονόμασε τον Σίμωνα Σατανά

    Λείπει το περικείμενο. Αν το έβαζες, θα φαινόταν ότι ο ισχυρισμός είναι ψευδης. Κι εντελώς περιττός. Έχει τόσα άλλα να πει

  14. Georgios Bartzoudis said

    Η ανάγνωση και ερμηνεία των Γραφών κλπ, από τον πατέρα Σαραντάκο, είναι σαν αυτό που έχει χαρακτηριστεί ως μονταζέρα!

  15. leonicos said

    Προικισμένος με εξαιρετικά μεγάλη δύναμη υποβολής …..

    τόσο απλά;

    Γιατί χάθηκαν οι Προικισμένοι με εξαιρετικά μεγάλη δύναμη υποβολής ;

    Ή τα θαύματα ήσαν θαύματα ή οι αφηγήσεις είναι παραμύθια. Ενδιάμεση ερμηνεία δεν χωράει.

  16. leonicos said

    που τις έλεγε παραβολές

    δεν τις έλεγε παραβολές.δεν μιλούσε καν ελληνικά. τις είπαν οι άλλοι παραβολές

  17. leonicos said

    Εγώ δεν έχω να ασχοληθώ παρά με τα χαμένα πρόβατα του Ισραήλ

    Αυτό δεν το έχω ποτέ καταλάβει και ειλικρινά μ’ ενοχλεί. Δεν ταιριάζει στην όλη προσωπικότητά του

  18. ΣΠ said

    Καλημέρα.

    Ας βάλω κι εγώ μια διόρθωση:
    ιδίως σε ότι αφορούσε τις σεξουαλικές σχέσεις -> ιδίως σε ό,τι αφορούσε τις σεξουαλικές σχέσεις

  19. Δεν πάει καλύτερα «τις γενετήσιες σχέσεις»;

  20. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Για τις γυναίκες στη Ρώμη αλλιώς τα είχαμε μάθει(ότι θεωρούνταν πράγμα «res»). Υποπτεύομαι ότι η περιγραφή του πατρός Σαραντάκου για τις «ελεύθερες και ωραίες» Ρωμαίες αφορά τις λίγες πολύ πλούσιες.

  21. leonicos said

    Ναζωραίος και Ναζαρέτ έχουν διαφορετική ετυμολογία και ορθογραφία.

    πού βλέπεις τη διαφορετική ετυμολογία και ορθογραφία; είναι άλλες λέξεις από την ίδια ρίζα

    נזיר nazir αφιερωμένος κλπ όπως έχει ήδη διευκρινιστεί נזירי Ναζιραιος ο σχετικ΄ςο με τυς προηγούμενους נזרח Ναζαρέτ η πόλη των Ναζιραίων, άγια (λαμπερή) πόλη
    .ρήμα נזר λάμπω ως ουσιαστικόμ στέμμα

  22. Αράουτ said

    Αναγκαζόμαστε να παρέμβουμε ενωρίς, για να μήν υπάρξουν καινούργια σχόλια με αερολογίες για την λέξη «Αγάπη». Το θέμα έχει λυθεί σε παλαιότερα σχόλια στο παρόν Ιστολόγιο με την σύμφωνη γνώμη του Εβραιογνώστου σοφού Νέστορος του Ιστολογίου κ. Αγγέλου :

    1) Λέξις «Αγάπη» στα ελληνικά δεν υπάρχει. Η ελληνική λέξις είναι «αγάπησις» που προέρχεται από το ρήμα «αγαπώ» και σημαίνει εντελώς άλλο πράγμα από την «Αγάπη», διότι περιέχει και το βινείν

    2) Η λέξις «Αγάπη» (το ουσιαστικό) στα ελληνικά είναι δημιούργημα του Ραββίνου Σαούλ (καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Απ. Παύλος) από την εβραϊκή λέξη «αχάμπα», που δεν έχει καμμία ετυμολογική προέλευση από τα ελληνικά. Πρόκειται απλώς για σύμπτωση ότι οι δύο λέξεις μοιάζουν

    3) Η ουσία είναι μία και ο μπακλαβάς γωνία: Στα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης που έχουν μεταφράσει οι Ο΄ (Εβδομήκοντα), η εβραϊκή λέξις «ahaba» μεταφράζεται σε «αγάπησις». Στο Άσμα Ασμάτων και στα άλλα που έχουν γραφεί μετά τον Παύλο, το «ahaba» μεταφράζεται σε «αγάπη».

    Παραδείγματος χάριν:

    Β Βασ. 1,26: «αλγώ επί σοί, αδελφέ μου Ιωνάθαν· ωραιώθης μοι σφόδρα, εθαυμαστώθη η αγάπησίς σου εμοί υπέρ ΑΓΑΠΗΣΙΝ γυναικών.»

    Ιερεμίας 2,33: «τι έτι καλόν επιτηδεύσεις εν ταίς οδοίς σου τού ζητήσαι ΑΓΑΠΗΣΙΝ; ουχ ούτως· αλλά και σύ επονηρεύσω τού μιάναι τας οδούς σου.»

    Ψαλμός 108,5: «και έθεντο κατ εμού κακά αντί αγαθών και μίσος αντί της ΑΓΑΠΗΣΕΩΣ μου.»

    Σοφ. Σειρ. 19,18: «φόβος Κυρίου αρχή προσλήψεως, σοφία δε παρ αυτού ΑΓΑΠΗΣΙΝ περιποιεί.»

    και λοιπά, και λοιπά…

    Τόσο απλά είναι τα πράγματα

  23. Alexis said

    Το ΛΚΝ λέει ότι η λέξη «αγάπη» είναι ελληνιστική.
    Είπα και ελάλησα και αμαρτίαν ουκ έχω…

  24. Alexis said

    Μπορεί για μας που το διαβάζουμε να είναι δύσκολο, έως κουραστικό με όλη αυτή την απαρίθμηση ονομάτων, γεγονότων, πόλεων, περιοχών κλπ. κλπ., αλλά στην ουσία η συγγραφή αυτού του βιβλίου από τον Δημήτρη Σαραντάκο εκτιμώ ότι υπήρξε ένα πολύ δύσκολο και κοπιώδες εγχείρημα.
    Σκεφτείτε λίγο: έπρεπε να συγκεντρώσει και να βάλει σε μια σειρά έναν τεράστιο όγκο γραπτών πηγών και στη συνέχεια να τις αξιολογήσει και να τις ταξινομήσει με τέτοιον τρόπο ώστε να «δομήσει» τρεις διαφορετικές προσωπικότητες. Και μάλιστα προσωπικότητες εμβληματικές και «μεγάλες», λαμβανομένης υπόψη και της επίδρασης που είχαν στην κατοπινή εξέλιξη της Ιστορίας.

  25. sarant said

    23 Η αγάπη είναι ελληνιστική, αλλά το αγαπώ είναι ομηρικό. Αρχαία είναι η αγάπησις.

    Όμως το Ασμα Ασμάτων δεν μπορεί να είναι «μετά τον Παύλο» όπως λέει το 22, αφού εκτιμαται ότι γράφτηκε το αργότερο τον 2ο αιώνα πΧ

  26. ORIO said

    Το βιβλίο είναι πάρα πολύ καλό! Πολύ καλή αφήγηση. Το διαβάζω. Τώρα η κριτική ως προς την προσέγγιση τής προσωπικότητας του Ιησού, είναι δύσκολη. Ας παραμείνουμε με στοχασμό στα λόγια του Ιησού πού παραθέτει ο συγγραφέας:— Να αγαπήσεις το Θεό με όλη σου την καρδιά, με όλη σου την ψυχή και με όλο σου το μυαλό. Αυτή είναι η πρώτη μεγάλη εντολή. Η δεύτερη, όμοια με αυτήν είναι: να αγαπήσεις τον διπλανό σου, σαν τον εαυτό σου. Από αυτές τις δύο εντολές κρέμονται όλος ο Νόμος και οι Προφήτες51.

  27. ΓΤ said

    @σημ. 2 πατρΥού —> πατρΙού

    @σημ. 2 ναζΗρ —> ναζΙρ (επίσης στο κειμενικό σώμα)

    @σημ. 2 Λουκ. 4:29-30 —> Λουκ. 4:29

    @σημ. 2 Επίσης, γενικά, για να μην υπάρχει σύγχυση, η παραπομπή στο Α’ Σαμ. είναι παραπομπή στην εβραϊκή Βίβλο. Στην κατά τους Ο’ ΠΔ αυτή η παραπομπή είναι Α’ Βασ. Ειδικότερα, η συγκεκριμένη παραπομπή είναι εσφαλμένη. Η ορθή για τον «άνθρωπο του Θεού» είναι Α’ Βασ. 9:6.

    @σημ. 3 κατακρημνΗσαι —-> κατακρημνΙσαι

    @σημ. 6 έξεστι —> εξέστη

    @σημ. 7 Ιω. 1:28 —> Ιω. 1:38

    στο κειμενικό σώμα συγχΙσεις —> συγχΥσεις

    Η σημ. 12 πάσχει.

    @σημ. 18 περί εμού —> περί εμού,

    @σημ. 20 η καρδία αυτών ήτο πεπωρωμένη —> ην αυτών η καρδία πεπωρωμένη

    @σημ. 30 5.2 —> 5

    @σημ. 34 ΠΡΟΣΕΧΕ ΜΗ ΕΙΠΕΙΣ ΕΙΣ ΟΥΔΕΝΑ ΜΗΔΕΝ —> όρα μηδενί μηδέν είπεις

    @σημ. 34 ΜΗ ΕΙΠΩΣΙ ΤΟΥΤΟ ΕΙΣ ΜΗΔΕΝΑ —> ίνα μηδενί είπωσιν

    @σημ. 41 Ματθ. 10:5-6 —> Ματθ. 10:6

    @σημ. 43 Ματθ. 15:21-28 —> Ματθ. 15:22-28

    @σημ. 49 Λουκ. 6:27 —> 6:27-28

    @σημ. 51 συμπληρωματικά: και Μάρκ. 12:30-33

    @σημ. 52 Έσδρας Α’ 3 —> Α’ Έσδρας 2:4-7

    @σημ. 58 εις τόπον πεδινόν —> επί τόπου πεδινού

  28. ΓιώργοςΜ said

    Για τη δύναμη της υποβολής είναι απαραίτητο να την αποδεχτεί το υποκείμενό της. Είδα πρόσφατα τούτο, εξαιρετικά ενδιαφέρον κτγμ για τη δράση του placebo, ακόμη και σε άτομα που γνωρίζουν πως δεν παίρνουν παρά μόνο θεραπεία υποβολής.

  29. Αγγελος said

    Eπίσιης, το σχετικό χωρίο της επί του Όρους ομιλίας λέει «Εγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ΜΗ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ», όπου πονηρός ή είναι απλώς ο κακός άνθρωπος ή έστω ο διάβολος που τον ωθεί να μας κάνει κακό. Δεν μπορεί βέβαια ο Χριστός να λέει να μην αντιστεκόμαστε στον Σατανά!
    Αξιοπερίεργο πάντως είναι γραμματικώς ότι χρησιμοποιεί απαρέμφατο αορίστου, ενώ φυσικά η προτροπή ισχύει πάντοτε. «Μη ανθιστάναι» θα περίμενε κανείς, με το σημερινό μας τουλάχιστον γλωσσικό αίσθημα.

  30. Πέπε said

    @27:

    (πρώτη διόρθωση) πατρυού / πατριού: πότε είναι γραμμένο το κείμενο; Η ιστορική ορθογραφία είναι πατρυιός (των ίσων αποστάσεων 🙂 ). Αυτήν χρησιμοποιούσε ο ΔΣ ή τη νεότερη που προτείνει ο ΓΤ;

    (παρακάτω, διόρθ. @σημ. 34) είπης μάλλον.

  31. ΓΤ said

    #30

    ναι, σωστά, ευχαριστώ, βιάστηκα
    «είπης»

    Στο κειμενικό σώμα: «εγκαταστάθηκε στην πατρίδα του πατριού του». Γι΄αυτό και η διόρθωση @ σημ. 2.

  32. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @29. Άγγελε, μου κίνησε το ενδιαφέρον και έριξα μιά σύντομη ματιά στα Συντακτικά μου. Δεν βρήκα κάποια επί τούτου εξήγηση (ίσως οι φιλόλογοι του ιστολογίου να έχουν μιά καλή εξήγηση), αλλά πιθανώς να ισχύει στα Ελληνιστικά Ελληνικά αυτό που ισχύει και στη σημερινή Ελληνική: Συχνά οι συνοπτικοί και μη τύποι της προστακτικής δεν διαφέρουν ουσιαστικά ως προς το ποιόν ενεργείας, αλλά μόνο ως προς την έμφαση.
    -Τρώγε το φαγητό σου, γιατί αργήσαμε!
    -Χρησιμοποίησε τον Δημητράκο και δεν θα σου μείνει καμιά απορία.

  33. Πέπε said

    @32
    Έχω πολύ γενικά την εικόνα ότι την εποχή εκείνη η ελληνική γλώσσα είχε αρχίσει να αποβάλλει την τάση της κλασικής ελληνικής για πολλές, λεπτές και σαφείς παρά ταύτα διακρίσεις. Δεν είμαι καθόλου σε θέση να πω αν αυτό έπιανε και τη συγκεκριμένη διάκριση (η οποία πάντως δεν είναι και τόσο λεπτή, ψιλοχοντροθεμελιώδη θα την έλεγες, και άλλωστε έφτασε ωραιότατα μέχρι και τις μέρες μας, όσο κι αν υπάρχουν συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου δεν την κάνουμε πια).

    Έχει σημασία όμως και το συμφραζόμενο. Μήπως ήθελε να πει αυτό ακριβώς που λέει;

  34. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @33. Προφανώς και έχει σημασία, Πέπε, και το συμφραζόμενο. Εξ άλλου, νομίζω πως αν υπάρχει ΜΙΑ προστακτική η οποία ΜΟΝΟ με την σημασία της διαρκούς (=μή συνοπτικής) εντολής μπορεί να εκστομιστεί, αυτή δεν μπορεί παρά να είναι η προστακτική που περιέχει ηθική επιταγή. Άρα, μάλλον δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία για το ποιόν ενεργείας που επιβάλλει το «μή ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ». Η απορία του Άγγελου και το δικό μου (ερασιτεχνικό) ψάξιμο, αφορούσαν στην «συντακτικο-τεχνική» πλευρά της φράσης.. 🙂

  35. ΓΤ said

    40
    405

  36. ΓΤ said

    35@

    Με μεταβολή ~ 1/200 στις διασωληνώσεις, μάλλον αργεί το φως…

  37. Theo said

    Καλησπέρα και καλή χρονιά κι από ‘δω!

    (Μια εξήγηση της απουσίας μου από το ιστολόγιο στην ανάρτηση της Πρωτοχρονιάς: https://sarantakos.wordpress.com/2021/01/01/kalixronia-10/#comment-707997)

  38. Μαρία said

    29
    Σε όλες τις προτροπές- απαγορεύσεις χρησιμοποιείται ο συνοπτικός τύπος του απαρέμφατου που ταιριάζει στα συμφραζόμενα
    ε, 33-34 Πάλιν ἠκούσατε ὅτι ἐῤῥέθη τοῖς ἀρχαίοις, οὐκ ἐπιορκήσεις, ἀποδώσεις δὲ τῷ Κυρίῳ τοὺς ὅρκους σου.
    Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ὀμόσαι ὅλως.

    ε, 38-39Ἠκούσατε ὅτι ἐῤῥέθη, ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος. Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· ἀλλ᾿ ὅστις σε ῥαπίσει ἐπὶ τὴν δεξιὰν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην·
    Να μην προβάλεις αντίσταση στον πονηρό άνθρωπο χτυπώντας τον, αν σε χτυπήσει …

    Υποψιάζομαι οτι παρερμηνεύεις το αντιστήναι.

  39. ΓΤ said

    37@

    Γύρισες, ρε τιτάνα! Έλα να γίνουμε μπίλιες για την Εκκληshία! 🙂
    Τεό και ψωμί ξερό!

  40. Γιάννης Κουβάτσος said

    37: Καλή χρονιά, Theo. ☺ Αισθητή η απουσία σου αλλά σημασία έχει ότι είσαι καλά, έστω αρκετά καλά.

  41. Theo said

    @39:
    Άσε, δεν έχω διάθεση ούτε για μπίλιες, ούτε για κουρσούμια. Κι ανησυχώ για τον κοινό γνωστό μας που αρρώστησε από τον κορωνοϊό και δεν δέχεται «διασωληνώσεις και βίαιες ενέργειες πάνω στα ανθρώπινα σώματα», και στο δικό του.

    @40:
    Γεια σου, Γιάννη, και με το καλό και ακινδύνως στο σχολείο 🙂

  42. ΓΤ said

    41α

    Πλάκα κάνω 🙂
    Ποιον κοινό γνωστό, τον ΓΠ;

  43. Theo said

    @42:
    Ναι. Έχει κολλήσει τον ιό εδώ κι έντεκα μέρες και υπέγραψε να φύγει από το νοσοκομείο.

  44. ΓΤ said

    43@

    😦 😦 😦

  45. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @37. Χαίρομαι που είσαι καλά. Καλώς ήλθες!

  46. Theo said

    @45:
    Καλώς σε βρήκα, Γιώργο 🙂

  47. Καλώστονα, καλή χρονιά!

  48. Theo said

    @47:
    Καλή χρονιά, Δύτη μου!

  49. dryhammer said

    Καλώστονε, Καλή Χρονιά κι ΑΓΑΝΤΑ!

  50. Καλώς τον Τεό! Καλή Χρονιά και καλά κουράγια!

  51. ΓΤ said

    43@

    Τεό, μόλις επικοινώνησα με «πηγή» κοντά στη γειτονιά του. «Καλά είναι, το ξεπέρασε», μου είπαν.

  52. Theo said

    @49, 50:
    Σας ευχαριστώ. Καλή χρονιά!
    (Το «αγάντα» σήμερα το έμαθα από το διήγημα του Μαρτίνου.) 🙂

  53. @ 32 Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη

    >> Χρησιμοποίησε τον Δημητράκο και δεν θα σου μείνει καμιά απορία.

    Έχουμε όμως καμία μονολεκτική επιλογή προστακτικής, μη συνοπτικού τύπου;

  54. Theo said

    @51:
    Κι εγώ από «πηγή» τα έμαθα τα περισσότερα. Αλλά προ ημερών.
    Θα ρωτήσω και μια άλλη «πηγή», στη γειτονιά του, να επιβεβαιώσω τα μαντάτα σου.

  55. sarant said

    27 Πολλά από αυτά είναι διορθωμένα στο βιβλίο, αλλά τώρα δεν μπορώ να πω ποια είναι, δεν το έχω πρόχειρο.

  56. # 51

    Φίλτατε ΓΤ, τα γραφόμενα στο #194 της 4/1/21 επαληθεύθηκαν για το πρώτο σκέλος το…δίμετρο, κάποια στιγμή (πιο δύσκολα αλλά) θα τα δεις και για τον …ριγέ !

    https://www.sdna.gr/monimes-stiles/paraskinia/796230_o-melissanidis-bgazei-sto-sfyri-akinito-toy-koygia-pics

  57. ΓΤ said

    Για να μην ξεχνιόμαστε, αύριο έχει γενέθλια ο Μπαμπινιώτης… Άλλος Φωτισμένος κι αυτός…

    Θα βγει με βερσαλλοπέρουκο για να ανακοινώσει νέο βιβλίο 800 σελίδων, που θα διορθώνει μια παράγραφο προηγουμένου μηνός σε κάποια από τις «12.500 σελίδες που έχω γράψει», με τις 799 σελίδες να μηρυκάζουν, και γκαφρά να ανακυκλώνουν. Ρε ο τύπος σε λίγο θα αρχίσει να υποβάλλει το Ε1 του στη… ΔΟΥ Πλοίων…

  58. ΓΤ said

    56@

    Προς στιγμήν νόμισα ότι θα έκανες παλαιοδιαθηκικό σχόλιο…

  59. Theo said

    @54:
    Ρώτησα στη γειτονιά, και μου είπαν πως είναι απύρετος τρεις μέρες τώρα.
    Κι έχω μια χαρά 🙂

  60. ΚΩΣΤΑΣ said

    Ωραίο και σύντομο το σημερινό, εννοείται ότι δεν διάβασα τις υποσημειώσεις, τα ξέρω εγώ αυτά! 😉

    >> κι εγώ σας λέω πως καθένας που βλέπει με επιθυμία μια γυναίκα έχει κι όλας μοιχεύσει στην καρδιά του (56 Ματθ. ε’ 27- … που μιλούσε για τις «αμαρτίες του βλέμματος»).

    Ας μου επιτραπεί να γίνω αυτοαναφορικός. Παρακολουθούσα στα γυμνασιακά μου χρόνια κατηχητικό, μας δίδασκε ένας άγιος (πιστεύω) κληρικός, ο πατήρ Αθανάσιος ο Μυτιληναίος, σε μαθήματα του λεγόμενου «κύκλου». Μια μέρα το θέμα μας ήταν ακριβώς αυτό, οι αμαρτίες του βλέμματος. Αφού σχολάσαμε, μας έβαλε σαν άσκηση στη διαδρομή για το σπίτι μας να τιθασεύσουμε το βλέμμα μας. Ενώ βάδιζα με έναν συμμαθητή μου, εμφανίζεται από μια γωνία, με κατεύθυνση προς εμάς, ευειδής δεσποινίς, εκπάγλου ωραιότητος και κάλους. Ο συμμαθητής μου σκύβει απότομα πολύ το κεφάλι του και σε 2-3 μέτρα δίνει μια δυνατή «κουντριά» στον κορμό μιας ακακίας… κι ένα καρούμπαλο νααα! Ξεκαρδίστηκα στα γέλια, από τότε μπήκε ο σπόρος της αμφιβολίας μέσα μου, άρχισα να ξεκόβω… κι άλλαξα ζωή. Παραμένω χριστιανός, με το δικό μου μυαλό… και λάτρης του ωραίου…

    ……………………………………………………………………….
    Καλώς ήρθες, Theo, καλή χρονιά, δύναμη και κουράγιο, να ξεπεράσεις γρήγορα, με τη βοήθεια του Θεού και της Παναγίας, τις προσωρινές ταλαιπωρίες και τον πόνο σου για τον χαμό του φίλου σου και των γνωστών σου.

  61. ΓΤ said

    59@

    Σου μιλάω πάντα γκαραντί 🙂

  62. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @53. (Χρησιμοποίει)! 🙂
    Εφ’όσον μου επιβληθή -εν είδει ασκήσεως- να χρησιμοποιήσω μονολεκτική, μη συνοπτική προστακτική
    -αν ξέρω ότι απευθύνομαι σε άτομο που νοιάζεται για την Γλώσσα, την μελετά, ανοίγει το ΛΚΝ για να δεί σε ποιό κλιτικό πρότυπο παραπέμπει για το εν λόγω ρήμα και θέλω οπωσδήποτε να χρησιμοποιήσω αυτό και όχι κανένα παρεμφερές ρήμα, θα τολμούσα να του πώ «Χρησιμοποίει»
    -για τους πολλούς, θα χρησιμοποιούσα άλλο ρήμα που διαθέτει δόκιμο τύπο προστακτικής ενεστώτα («άνοιγε» τον Δημητράκο και δεν θα σου μένει καμιά απορία, «βλέπε», «ψάχνε» κλπ).

  63. sarant said

    53-62 Στην προστακτική, η διάκριση συνοπτικού-διαρκούς συνήθως ειναι πιο ασθενής. Οπότε, δεν νομίζω ότι πάσχει το «Χρησιμοποίησε».

  64. Γιάννης Ιατρού said

    Μιας και στο σημερινό άρθρο γίνεται λόγος για τον Ιωάννη τον Βαπτιστή, ίσως ταιριάζει εδώ μια παρατήρηση σχετικά με τον αυριανό αγιασμό των υδάτων και την σχετική αντιπαράθεση πολιτείας και εκκλησίας λόγω της απαγόρευσης της καθιερωμένης τελετής σε εξωτερικούς χώρους (αυτής με τον με κόσμο, επισήμους, περιστέρια και θαρραλέους κολυμβητές…), όπως μαθαίνουμε από τα ΜΜΑ (Α=>Αποβλάκωσης).
    ‘Ήπια αστυνομικά μέτρα» θα χρησιμοποιήσει o Χρυσοχοΐδης👮‍♂️ στους ναούς, λένε😂😂 (π.χ. προτροπές στο στυλ καλέ, μην πάτε μέσα, θα κολλήσετε). Αλλά κατά τα άλλα «τσαμπουκάς με συλλήψεις και πρόστιμα» σε πιτσιρίκους στις πλατείες…
    Κάτι ύποπτοι τύποι😎😉 ισχυρίζονται πως τελικά η κυβέρνηση «κλάνει μέντες» (=> λόγω πολιτικού κόστους) μπροστά στους αγανακτισμένους χριστιανομπολσεβίκους.

  65. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @63. Νίκο, δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία περί του ότι δεν πάσχει σε τίποτε το «Χρησιμοποίησε». Ό,τι είπαμε στα (53),(62) ήταν κάτι σαν κουίζ, σαν γλωσσικό παιχνίδι. 🙂

  66. leonicos said

    37 Theo

    Μην ξεχνάς ότι έχεις κι εδώ φίλους που σε αγαπούν.

    Δεν λέω τον Τζι, αυτός είναι ΠΑΟΚ, αλλά εννοώ κι εμένα ανάμεσα σε όλους τους άλλους

  67. leonicos said

    60 Κ’ωστα

    εκπάγλου ωραιότητος και κάλους

    εννοείς κάλλους. Γιατί αν είχε κάλους θ κούτσαινε

  68. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @66. Και ο Εδεσσαίος Theo, τί ομάδα φαντάστηκες πως είναι Λεώνικε; 🙂

  69. sarant said

    67 Θα κούτσαινε εκπάγλως.

  70. leonicos said

    Σήμερα δεν τραβάει η ομάδα

  71. ΚΩΣΤΑΣ said

    67 Λεώνικε, σωστός… εγώ τά ΄χω χαμένα!

    Να σε συγχαρώ για τα εύστοχα σχόλιά σου, είσαι σχετικά ειδήμων γιατί γνωρίζεις και την άλλη πλευρά του λόφου. 😉

  72. @ 62 Γιώργος Κατσέας,

    Μακάρι να μπορούσαμε να ανοίξουμε τη μεγάλη κουβέντα για το ελληνικό perfective / imperfective, αλλά δυστυχώς ο σεβασμός προς την αρχαία μας γλώσσα μας παγίδεψε. 🙂

  73. @ 63 Sarant
    @ 62 Γιώργος Κατσέας

    >>Στην προστακτική, η διάκριση συνοπτικού-διαρκούς συνήθως ειναι πιο ασθενής. Οπότε, δεν νομίζω ότι πάσχει το «Χρησιμοποίησε».

    Να ένα σωστό πρότυπο χρήσης:

    ‒ Είναι μακριά η Αμερική;
    ‒ Σκάσε (perf., μία φορά) και κολύμπα (imperf., συνέχεια).

  74. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σου κι ἀπὸ ᾿δῶ, Theo.

    Νὰ εἶσαι καλὰ κι ἀγάντα! 🙂

  75. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @73. Ωραίο παράδειγμα! (Και φυσικώς αναμενόμενη σειρά γεγονότων. Αν αρχίσεις να κολυμπάς σε μεγάλες αποστάσεις, θέλεις-δεν θέλεις, θα πρέπει να έχεις βγάλει τον σκασμό προηγουμένως 🙂 )

  76. 🙂

  77. sarant said

    73 Καλό παράδειγμα.

  78. Γιάννης Κουβάτσος said

    68: Εδεσσαϊκός, φυσικά. Ασπροπράσινος. ☺

  79. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @78. Θα ήταν Εδεσσαϊκός, Γιάννη, αν δεν είχε προηγηθεί αυτό.. 🙂

  80. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ρε την κακομοίρα τη Μαριάμ! Μήτε ο γιος μήτε τα προγόνια έστεργαν!

  81. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τεό, συλλυπητήρια. Τόσοι άνθρωποι, τόσος πόνος!
    Τα θύματα της κορόνας γίνανε ένας καθημερινός αριθμός. Σκληρό, απάνθρωπο.
    Έστω κι έτσι, με την αναφορά σου,απόχτησαν την ανθρώπινη υπόστασή τους οι νεκροί σου.
    Χρόνια πολλά.Ας μείνουμε με τη χαρά εκεινού που τα κατάφερε.

  82. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα κι απ΄εδώ,
    Χρόνια Πολλά σε όσους Φάνηδες, Φανές κλπ. γιορτάζουν σήμερα

  83. Καλημέρα

    Εισέτι πολλά στους εορτάζοντες παντός φύλου

    περιμένοντας το καινούργιο άρθρο…

    ήρθε !

  84. 83 Εισέτι αναμένεται το άρθρο και Εις έτη πολλά στους εορτάζοντες (που είναι ποικίλοι σήμερα)

    Καλημέρα

  85. sarant said

    Καλημέρα από εδώ! Το άρθρο δεν αναμένεται (πια).

  86. 85 Μα το έγραψε ο Γιώργος ήδη. Απλά είπα να παίξω με το εισέτι και το εις έτη και έγραψα πώς γραφόταν κανονικά το 83!

  87. Pedis said

    ρόμπες α νουβώ

  88. nikiplos said

    Τεό συλλυπητήρια για τις απώλειες. Χάρηκα ΓΤ για τον ΓΠ, που είναι καλά και δεν έμπλεξε σε τίποτε επιπλοκές.

    Όσο για τις ευχές για φέτος καλό είναι να κάνουμε και υπολογισμούς:
    5000 τεστ/ημέρα ισοδυναμεί με 1.750.000 τέστ/έτος
    Για να εμβολιαστεί το 70% του πληθυσμού, που απαιτεί η ανοσία αγέλης, απαιτούνται 4 χρόνια.

    το «αστείο» είναι ότι ο ΠΘ το παρουσίασε ως επιτυχημένο!

  89. Θεολόγος said

    Καλημέρα σας και Χρόνια Πολλά σε πιστεύοντες και μή πιστεύοντες. Με το Ναζαρέτ – Ναζωραίος υπάρχει όντως ένα πρόβλημα που διχάζει τους Καινοδιαθηκολόγους: Υπήρξε πόλη Ναζαρέτ τον καιρό του Χριστού μας; Συνδέονται ετυμολογικά το Ναζωραίος και η Ναζαρέτ; Γιατί η Π. Διαθήκη δεν αναφέρει καθόλου την Προφητεία που υπαινίσσεται ο Ματθαίος στο 2,23…

    «καὶ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγομένην Ναζαρέτ, ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται…»;

    Όντως η Ναζαρέτ δεν αναφέρεται στις Εβραϊκές Γραφές (Π.Διαθήκη). Ορισμένοι υποθέτουν ότι ο Ματθαίος παρέπεμψε σε κάποιο χαμένο προφητικό βιβλίο ή κάποια άγραφη παράδοση, αλλά η φράση που μεταχειρίστηκε, «ειπώθηκε μέσω των προφητών», χρησιμοποιείται από τους συγγραφείς των Χριστιανικών Ελληνικών Γραφών μόνο αναφορικά με αυτήν ακριβώς την κανονική συλλογή των Εβραϊκών Γραφών που έχουμε και εμείς σήμερα. Για να κατανοήσουμε αυτό το ζήτημα χρειάζεται προφανώς να συσχετίσουμε το όνομα «Ναζωραίος» με τη λέξη «νέτσερ», που σημαίνει «βλαστός».

    Με αυτό υπόψη, είναι φανερό ότι ο Ματθαίος αναφερόταν σε αυτό που είχε πει ο Ησαΐας (11:1) σχετικά με τον Μεσσία: «Θα βγει ένα κλαδάκι από το υπόλειμμα του κορμού του Ιεσσαί· και από τις ρίζες του θα καρποφορήσει ένας βλαστός (βενέτσερ)». Μια άλλη εβραϊκή λέξη, η λέξη «τσέμαχ», σημαίνει επίσης βλαστός και χρησιμοποιήθηκε από άλλους προφήτες αναφορικά με τον Μεσσία. Ο Ματθαίος χρησιμοποίησε πληθυντικό αριθμό, λέγοντας ότι “οι προφήτες” είχαν μνημονεύσει αυτόν τον ερχόμενο «Βλαστό». Για παράδειγμα, ο Ιερεμίας έγραψε για τον «δίκαιο βλαστό» που επρόκειτο να προέλθει από τον Δαβίδ. (Ιερ 23:5· 33:15) Ο Ζαχαρίας περιγράφει έναν βασιλιά-ιερέα «του οποίου το όνομα είναι Βλαστός», μια προφητεία που μπορούσε να εφαρμοστεί μόνο στον Ιησού τον Ναζωραίο, τον μεγάλο Οικοδόμο του πνευματικού ναού.—Ζαχ 3:8· 6:12, 13.

  90. Γιάννης Ιατρού said

    89: Εδώ λέει πως τα βρήκανε όλα
    The location of the home where Jesus, Mary and Joseph lived in Nazareth when Jesus was a child may have been discovered by Prof. Ken Dark of the University of Reading in England, according to research Dark wrote about in his recently published book, The Sisters of Nazareth Convent: A Roman-period, Byzantine, and Crusader site in central Nazareth, which is available from Routledge Press.

  91. Γιάννης Ιατρού said

    90 (συνέχεια): Και προηγουμένως και λεπτομέρειες σχετικά για την Νάζαρετ βεβαίως New archaeological evidence from Nazareth reveals religious and political environment in era of Jesus.

  92. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    88>>Για να εμβολιαστεί το 70% του πληθυσμού, που απαιτεί η ανοσία αγέλης, απαιτούνται 4 χρόνια.
    το «αστείο» είναι ότι ο ΠΘ το παρουσίασε ως επιτυχημένο!
    Απευθύνεται στην ανοησία της αγέλης

  93. Pedis said

    Το σπίτι του Ιησού βρίσκεται στο Λορέτο (κοντά στην Ανκόνα) όπου έφτασε από τη Ναζαρέτ τη νύχτα της 9ης προς τη 10η Δεκεμβρίου του 1294 πάνω σε φτερούγες αγγέλων.

    https://m.famigliacristiana.it/articolo/la-madonna-di-loreto-e-il-prodigio-della-casa-arrivata-in-volo-da-nazaret.htm

  94. ΓΤ said

    93@

    Είναι πολύ θετικό που, χρονικά, το σχόλιο του εκλεκτού Pedis έρχεται ακριβώς κάτω από το αντίστοιχο της Έφης. η οποία έκλεισε με «ανοησία της αγέλης».

  95. Pedis said

    Αγιασμός για καθαρισμό πεζοδρομίων

    https://www.facebook.com/groups/404167809624625/permalink/4875018805872814/

  96. Triant said

    88,92: Χ2 (δύο δόσεις) 8 χρόνια. Αλλά μετά θα καθόοομαστε.

  97. Μαρία said

    95
    Το είδες αυτό; https://www.francetvinfo.fr/societe/harcelement-sexuel/affaire-olivier-duhamel-cinq-questions-sur-les-accusations-d-inceste-portees-par-camille-kouchner_4245081.html

    https://www.francetvinfo.fr/culture/livres/camille-kouchner-christine-angot-catherine-allegret-claude-ponti-le-livre-un-briseur-du-tabou-de-l-inceste_4246549.html

  98. Pedis said

    Ναι, το είχα δει, με τον παλιομαλάκα. Μερσί.

    Ωραίο λόμπυ ο Αιών στο οποίο προεδρεύει.

  99. Pedis said

    http://www.lesiecle.asso.fr/le-siecle/lassociation/

  100. Theo said

    @60, 66:
    Ευχαριστώ, Κώστα και Λεώνικε 🙂

    68, 78:
    Εδεσσαϊκός φυσικά (πήγαινα στο γήπεδο από τα έξι ή εφτά μου χρόνια, τότε που η ομάδα έπαιρνε πρωταθλήματα σε όμιλό της Β΄Εθνικής αλλά έχανε στους αγώνες κατάταξης, μέχρι τα είκοσι ή εικοσιένα που δεν κερδίσαμε την Καλαμαριά και δεν ανεβήκαμε στη Β΄ Εθνική από τη Γ΄, λόγω διαιτησίας και τα έκαναν λαμπόγυαλο στο γήπεδο) και Παναθηναϊκός.
    Αυτός στο @79 ήταν αντιπρόεδρος τότε. Πρόεδρος ήταν ένας συμμαθητής μου.

  101. Μαρία said

    88
    Πράγματι! Μιλάμε για φοβερό ρυθμό.

  102. Γιάννης Κουβάτσος said

    100: Καταπράσινος, δηλαδή. Μπράβο, βρε Theo, αλλά δεν γίνεται να ανεβείς παραπάνω στην εκτίμησή μου, είσαι ήδη στο ρετιρέ. ☺👍

  103. Αργυρώ said

    Αν και παρακολουθώ μήνες το ιστολόγιο, γράφω 1η φορά για ένα και μοναδικό λόγο: Είμαι επιμελήτρια κειμένων σε ξενόγλωσσο εκδοτικό οίκο και τυχαίνει να παρακολουθώ χρόνια την αγγλόφωνη εκδοτική κίνηση. Διαβάζοντας το ιστορικό δοκίμιο του Δ. Σαραντάκου για τους Εσταυρωμένους Σωτήρες, μου έχει κάνει εντύπωση ότι κανείς (ούτε ο ίδιος ο άμεσα ενδιαφερόμενος κ. Νίκος Σαραντάκος) δεν έχει επισημάνει πως η ιδέα για τους τρείς Ιησούς Χριστούς που ο Δ. Σαραντάκος εμπνεύστηκε το 1999 (1η έκδοση του βιβλίου) έχει κλαπεί το 2010 με μεγάλη επιτυχία από τον Daniel T. Unterbrink, στο βιβλίο του «The Three Messiahs, The Histrorical Judas the Galilean, the Revelatory Christ Jesus, and the Mythical Jesus of Nazareth» που σημείωσε μεγάλη εκδοτική επιτυχία στις ΗΠΑ και στη Βρετανία και έβγαλε πολλά λεφτά.

    Αν μπορούσα να σας στείλω ένα αντίτυπο του βιβλίου, θα βλέπατε ότι ο D. Unterbrink έχει αντιγράψει λέξη προς λέξη τον Δημήτρη Σαραντάκο, μέχρι και πολλές από τις υποσημειώσεις του. Θα μπορούσε, λοιπόν, ο κ. Νίκος Σαραντάκος να διεκδικήσει με νομικό τρόπο την πατρότητα της ιδέας των 3 Χριστών και να αποδείξει στο δικαστήριο την καταφανέστατη κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας. Από την πείρα μου σας βεβαιώνω ότι θα είναι πολύ εύκολο να το αποδείξει και ο εκδοτικός οίκος «iUniverse» που εξέδωσε το βιβλίο θα αναγκαστεί να έρθει σε εξώδικο συμβιβασμό, πληρώνοντας πολλά χρήματα

  104. ΓΤ said

    Να τος πάλι…

  105. Γιάννης Ιατρού said

    όντως (104) 😉😉επιμελήτρια κειμένων σε ξενόγλωσσο εκδοτικό οίκο.. 😂😂

  106. dryhammer said

    Αν τα κέρδη που υπόσχεται είναι σαν εκείνα των προβλέψεών του στο ποδόσφαιρο…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: