Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τα ολοίσθια και τα φατσέικα

Posted by sarant στο 13 Ιανουαρίου, 2021


Τα φατσέικα είναι ο τρόπος που μιλάει ο Βαγγέλης Φατσέας, ο ήρωας στο σίριαλ Καφέ της Χαράς: όλο μαργαριτάρια, στην προσπάθειά του να χρησιμοποιήσει λόγιες εκφράσεις και «δύσκολες» (απαιτητικές, που λέει κάποιος) λέξεις. Στο Γιουτούμπ μπορεί κανείς να βρει διάφορες ανθολογίες με ατάκες του Φατσέα, από την πρώτη περίοδο του πολύ καλού σιριαλ (σε σενάριο Άννας Χατζησοφιά και Χάρη Ρώμα), για παράδειγμα εδώ. (Κατά σύμπτωση, αυτό τον καιρό προβάλλεται δεύτερη εποχή του σίριαλ, με πολλούς ίδιους ήρωες, ανάμεσά τους και τον Φατσέα, δηλαδή τον Γεράσιμο Σκιαδαρέση -και, απ’ όσο είδα, με την ίδια έφεση στα φατσέικα).

Ο Φατσέας είναι κωμικός τύπος και πρέπει να βγάλει γέλιο -τα γλωσσικά του λάθη είναι φτιαχτά και πολύ μελετημένα από τους σεναριογράφους και κατά κανόνα δεν είναι τα τυπικά γλωσσικά λάθη που ακούμε γύρω μας. Για να φέρω ένα παράδειγμα, στην αρχη του βίντεο που ανέφερα πριν (περί το 0.22) λέει: «Πήρε την απόφαση μόνος του. Αποφασίζομεν και διατάσσομεν. Την έχει δει διδάκτορας» -και βέβαια εννοεί «δικτάτορας». Πολλοί λαϊκοί άνθρωποι, όπως ξέρουμε, λένε «δικτάκτορας» και «δικτακτορία» -δεν έχω ακούσει κανέναν να λέει «διδακτορία» κατά λάθος, ενώ έχω ακούσει να μπερδεύουν με λογοπαικτικό σκοπό διδάκτορες και δικτάτορες. Επίσης ο Φατσέας λέει «έχω την εύβοια της τύχης», «θα παρεκτραχυνθώ», «είμαι εχέθυμος» και αλλα αμέτρητα, που τα μελέτησε ο γλωσσολόγος Ασημάκης Φλιάτουρας σε σχετική εργασία του (με τον Θεόδ. Κούκο). Ο Φλιάτουρας χαρακτηρίζει «κωμικόγλωσσα» τα φατσέικα, που τα εντάσσει στην παικτική παρετυμολογία, την οποία διακρίνει από τη λαϊκή ετυμολογία, που μας δίνει, ας πούμε, το αγιόκλημα από το αιγόκλημα και το εφτάζυμο από το αυτόζυμο (ξέρω, χρωστάω άρθρο).

Με τον Φατσέα γελάμε, όπως γελούσαμε παλιότερα και με τα μαργαριτάρια της Δέσποινας Στυλιανοπούλου, που και αυτή έπαιζε ρόλους που την ήθελαν να κάνει μαργαριτάρια προσπαθώντας να μιλήσει λογιότροπα και περιδιαγραμμάτου (π.χ. το όνειρο εκάστου γυναίκας – δείτε εδώ μια ανθολόγηση). Γενικά η γλώσσα μπορεί να αποτελέσει πηγή γέλιου στο θέατρο και στον κινηματογράφο -ξεκινώντας από την Βαβυλωνία στην οποία είχαμε αναφερθεί πριν από λίγους μήνες στο ιστολόγιο και προχωρώντας στους διάφορους διαλεκτόφωνους στον Καραγκιόζη ή σε επιθεωρήσεις.

Επίσης, πολλοί γελάνε με τα γλωσσικά λάθη των λαϊκών ανθρώπων, που τα βρίσκουν αστεία -όχι όμως και με τα γλωσσικά λάθη των μεγαλόσχημων. Ο λόγος είναι ότι πιο εύκολα κολλάς τη ρετσινιά του αγράμματου στον λαϊκό άνθρωπο, και γελάς μαζί του επιβεβαιώνοντας τη δική σου ανωτερότητα, παρά σε κάποιον που κάνει «λογιοστρεφή» λάθη, π.χ. «μετέρχεται άθλιων μέσων». Πολύ είχαν χλευαστεί τα γλωσσικά λάθη της λαίδης Άντζελας Δημητρίου. Και μπορεί να βγάζει γέλιο το «τρώω είδη υγιεινής», αν υποθέσουμε ότι το είπε, αλλά πολλοί γέλασαν και με το «ουδείς άσφαλτος», παρόλο που το άσφαλτος = αλάνθαστος που είναι απολύτως υπαρκτός και λεξικογραφημένος τύπος, έστω κι αν συνήθως όταν λέμε «ασφαλτος» εννοούμε το υλικό με το οποίο στρώνονται οι δρόμοι. Κάποιοι επέμειναν: «Σύμφωνοι, υπάρχει λέξη «άσφαλτος» αλλά σιγά μην την ήξερε η Άντζελα Δ. όταν το είπε» -λες και θα ήταν αφύσικο να ξέρει μια υπαρκτή (και όχι λόγια!) λέξη της γλώσσας της ή να τη σχηματίζει με φυσικό σχηματισμό.

Τα σκέφτηκα όλα αυτά τις προάλλες, όταν στη γλωσσική ομάδα Υπογλώσσια του Φέισμπουκ κάποιος χλεύασε την έκφραση «πνέει τα ολίσθια» που ακουσε να λένε (ή «πνέει τα ολοίσθια», αφού ήταν προφορικός λόγος). Ο λόγος είναι ότι ο τύπος «ολοίσθια» (ή ολίσθια) κατά τη γνώμη μου δεν είναι μαργαριτάρι, δεν είναι σαρδάμ, δεν ανήκει στα φατσέικα, αλλά είναι υπαρκτός από παλιά λαϊκός τύπος, που διατηρείται και στις μέρες μας, κυρίως σε ιδιώματα.

Οι περισσότεροι βέβαια ξέρουμε την έκφραση «πνέει τα λοίσθια», που είναι μια λόγια έκφραση που τη λέμε για κάποιον ετοιμοθάνατο, που ψυχορραγεί. Μπορούμε να την πούμε κυριολεκτικά (μακριά από εμάς), μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε και μεταφορικά, π.χ. «το πλυντήριο πνέει τα λοίσθια» δηλ. κοντεύει να σταματήσει να λειτουργεί, όπου να’ναι θα χαλάσει.

Στη σημερινή γλώσσα μόνο σε αυτή τη στερεότυπη φράση χρησιμοποιούμε τα λοίσθια. Η λέξη «λοίσθιος» είναι αρχαία, παράλληλος τύπος του λοίσθος = τελευταίος. Για την ετυμολογία της αρχαίας λέξης μόνο υποθέσεις διατυπώνονται. Ίσως συνδέεται με το ρήμα θέω ( = τρέχω), άρα ο λοίσθιος θα ήταν αυτός που «έτρεξε λιγότερο» και βγήκε τελευταίος. Άρα, αυτός που «πνέει τα λοίσθια» αναπνέει τις τελευταίες του ανάσες.

Πριν από 7 χρόνια, σε μεζεδοάρθρο, σχολιάζοντας τη φράση «πλέει τα λοίσθια» που είχε γραφτεί κάπου (και διορθώθηκε), είχα γράψει: Νόμιζα ότι έχω γράψει άρθρο για την προέλευση της νεοελληνικής φράσης «πνέει τα λοίσθια», αλλά μάλλον λάθος έκανα -ίσως γράψω κάποτε, έχει κάποιο ενδιαφέρον. Το θέμα είναι πάντως ότι «πνέει» κάποιος τα λοίσθια, δηλαδή, περίπου, ανασαίνει τις τελευταίες του ανάσες, αφού λοίσθιος είναι ο τελευταίος, ο ύστατος, και σίγουρα δεν τα «πλέει», όπως γράφτηκε στον τίτλο ενός άρθρου, που μπήκε σε αρκετούς ιστότοπους, ότι «Το εξάμβλωμα πλέει τα λοίσθια«. Ο φίλος που μου το επισήμανε, ρώτησε καλού-κακού: «Λάθος δεν είναι;» «Λάθος είναι», του απάντησα, «το σωστό είναι ‘πλέει τα νοίσθια’», κι έβαλα, καλού-καλού κι εγώ, μια χαμογελαστή φατσούλα.

Όπως βλέπετε, με το σημερινό άρθρο ξεπληρώνουμε την ασαφή εκείνη παλιά υπόσχεση. Αλλά στα σχόλια εκείνου του παλιού άρθρου κάποιοι φιλοι (και ο Λεώνικος ανάμεσά τους) ανέφεραν την παραλλαγή «πνέει τα ολίσθια» (ή ολοίσθια) που την άκουγαν στο οικογενειακό τους περιβάλλον. Και είχα τότε γράψει: Να πω κάτι για τα λοίσθια, αν και αξίζει άρθρο: ο τύπος «τα ολίσθια / ολίστια» είναι λαϊκός τύπος που θα τον κρίναμε αποδεκτό παλιότερα. Ο Μακρυγιάννης έχει «η πατρίδα είναι στα ολίστια».

Πράγματι, ο Μακρυγιάννης θυμάται μια συζήτηση που είχε με τον Καραϊσκάκη στα 1827, στο Κερατσίνι (τότε Τσερατσίνι με τον τσιτακισμό του παλαιοαθηναϊκού ιδιώματος). Ο Καραϊσκάκης τού έλεγε να σηκωθούν να φύγουν, σε αντίδραση σε κάποιες δολοπλοκίες των πολιτικών, και ο Μακρυγιάννης απάντησε: Δεν σε γελάγω, δεν μπορώ να φύγω εγώ· ότ’ είμαι κεφαλή των Αθηναίων και οι Τούρκοι είναι εις την Αθήνα. Τότε εγώ δεν είμαι διά τούτον τον κόσμον. Εγώ θα κάμω το χρέος μου. Ούτε να φύγωμεν είναι καιρός τώρα, ούτε εφύλιον πόλεμον να κάμωμεν. Ότι η πατρίδα είναι ’στα ολίστια – η Ρούμελη και η Πελοπόννησο γιομάτη Τούρκους.

«Και λοιπόν; Ο Μακρυγιάννης ήξερε ελλιπέστατα ελληνικά», μου έγραψε κάποιος. Κατά τη γνώμη μου αυτό δεν στέκει, είναι μάλιστα οξύμωρο. Ο Μακρυγιάννης ήταν ολιγογράμματος, πρακτικά αναλφάβητος, πράγματι -αλλά μπορούμε τάχα να πούμε ότι κάποιος ενήλικος και χωρίς κάποια ειδική πάθηση, και απόλυτα αναλφάβητος αν είναι, «ξέρει ελλιπέστατα» τη μητρική του γλώσσα; Τέλος πάντων, να μη σταθώ εδώ. Πάντως, προσωπικά το βρίσκω εντελώς άστοχο να το λέμε αυτό για κάποιον που χρησιμοποιούσε με τόση αποτελεσματικότητα τον λόγο στη στρατιωτική και πολιτική του δράση.

Μια αλλη αντίρρηση είναι πιο βάσιμη. «Επειδή το είπε ο Μακρυγιάννης, σημαίνει αυτό πως ο τύπος είναι υπαρκτός και δόκιμος;» Αλλά εγώ δεν ισχυρίζομαι ότι ο τύπος «τα ολοίσθια» είναι υπαρκτός επειδή τον έχει ο Μακρυγιάννης. Το ότι τον έχει ο Μακρυγιάννης είναι μια ένδειξη ότι πρόκειται για τύπο που χρησιμοποιόταν ευρύτερα, είναι κάτι που πρέπει να μας δώσει το έναυσμα να ψάξουμε.

Και ψάχνοντας βρίσκουμε πολλές εμφανίσεις του τύπου κατά τον 19ο αιώνα. Για παράδειγμα, από την ίδια με τον Μακρυγιάννη εποχή, και σε σχέση περίπου με το ίδιο θέμα, οι Έφοροι της Σαλαμίνας απευθύνονται στο βουλευτικό, που συνεδρίαζε στην Ερμιόνη:

Η Εφορία … θεωρούσα κεφαλαιωδέστερον των συμφερόντων μας το Φρούριον των Αθηνών έκρινεν επάναγκες να Σας πληροφορήση την κατάστασιν αυτού, πέμπουσα αντίγραφον της επιστολής οπού χθες έλαβε παρά των εν τω Φρουρίω σημαντικωτέρων στρατιωτών (μπουλουκτζίδων), ήτις αποτείνεται προς πάντας τους πολιτικούς τε και πολεμικούς, και εις αυτήν βλέπετε Κύριοι, οπού η Ακρόπολις πνέει τα ολίσθια…..

Βλέπουμε πως ο τύπος χρησιμοποιείται και σε κείμενο γραμμένο σε λογιοφανή γλώσσα.

Και πάλι από το Εικοσιένα, ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης απευθυνει τον Οκτώβρη του 1823 έκκληση προς το βουλευτικό «να απεράσωμεν αμέσως εις Ύδραν και Σπέτζες προς έκπλευσιν των ελληνικών μας πλοίων, προφθάνοντες το Μεσολόγγιον οπού πνέει εις τα ολοίσθια και ως εκ τούτου κινδυνεύει το παν». (Παλιγγ. 9.288).

Αλλά και ο Σαχτούρης, ο οποίος, όπως και πολλοί ναυτικοί, είχε πάρει καλούτσικη μόρφωση, στο ημερολόγιο του πλοίου του, που το συντάσσει σε λόγια γλώσσα, γράφει τον Ιούλη 1825, πάλι για το Μεσολόγγι: «Απόψε εις τας 3 της νυκτός ελάβομεν με ταχύπλουν γράμματα από Ζάκυνθον δηλωτικά του ότι το Μεσολόγγι πνέει τα ωλίσθια (sic) και να προφθάσωμεν».

Κι αν γκουγκλίσετε τα ολοίσθια ή ολίσθια θα βρείτε πολλές περιπτώσεις χρήσης του τύπου τον 19ο αιώνα, και σε εκκλησιαστικά κείμενα. Ακόμα και σε ερμήνευμα λεξικού -στο αγγλοελληνικό λεξικό του Πολυμέρη, στο λήμμα gasp, η φράση he is to the last gasp αποδίδεται «πνέει τα ολοίσθια».

Ωστόσο, ο τύπος είναι και λαϊκός. Τον βρισκουμε π.χ. σε παραμύθι από τη Σαντορίνη: «Ανοίει αυτή τον κατρέφτη, ίντα να δει. Τον πατέρα τσι στα ολίσθια, εξαιτίας την καλή του κόρη», αλλά και σε καταγραφές της φράσης «είναι στα ολίστια» στο λαογραφικό αρχείο της Ακαδημίας.

Η φράση υπάρχει ακόμα στα χειρόγραφα του Διον. Σολωμού (είχε αρχικά γράψει: στα ολίστια του’χε στείλει τη γλυκιά της τη δροσιά, αλλά μετά άλλαξε τον στίχο σε: είχε στείλει τη δροσιά της εις την ύστερη στιγμή), σε ποίημα του Λασκαράτου, στον Σκαρίμπα (στη Μαθητευόμενη των τακουνιών). Τη βρίσκω και στην ανώνυμη μετάφραση δέκα κωμωδιών του Γκολντόνι, για την οποία έχει συντάξει γλωσσάρι ο Πίτερ Μάκριτζ.

Kαταγράφεται, τέλος, σε λευκαδιτικο γλωσσάρι, σε ποντιακό γλωσσάρι, ενώ είναι και σήμερα ζωντανός στην καθημερινή ομιλία πολλών ομιλητών (ίσως θα πείτε κι εσείς στα σχόλια). Είναι πάρα πολλές αυτές οι λέξεις που έχουν πανελλήνια ή σχεδόν πανελλήνια εξαπλωση (δηλαδή δεν είναι περιορισμένες σε ένα μόνο ιδίωμα) και που χρησιμοποιούνται και σήμερα κι όμως, επειδή είναι λαϊκές, δεν καταγράφονται στα γενικά λεξικά.

Με όλα αυτά δεν λέω ότι από αύριο πρέπει όλοι να λέμε «τα ολοίσθια» ή πως… είναι λάθος να λέμε «πνέει τα λοίσθια». Όχι, αυτός είναι ο κύριος τύπος της φράσης. Θέλω όμως να δείξω ότι ο τύπος «τα ολίσθια/ολοίσθια» δεν είναι λάθος απροσεξίας κάποιου που παράκουσε τον τύπο «τα λοίσθια» αλλά παλιός υπαρκτός λαϊκός κυρίως τύπος.

Κατά τη γνώμη μου μάλιστα δεν προέκυψε από παρετυμολογία με το ολισθαίνω, όπως υπέθεσαν κάποιοι παρασυρμένοι από την ομοηχία. Για να γίνει αυτό θα έπρεπε το «ολισθαίνω» να ανήκει στο λαϊκό λεξιλόγιο. Το αιγόκλημα έγινε αγιόκλημα επειδή ο άγιος είναι καθημερινή λαϊκή λέξη.

Kατά τη γνώμη μου, το ο- αναπτύχθηκε προθετικά, όπως το α- στην αμασκάλη και την απαλάμη. Το έγραψα αυτό διαισθητικά, αλλά ένας φίλος μου έστειλε μια διαλεκτολογική εργασία του αείμνηστου Χ. Συμεωνίδη και άλλων όπου στη σελ. 42 βλέπουμε ότι οι τύποι «ολοίσθια, ουλίσθια» είναι η πιο χαρακτηριστική περίπτωση ανάπτυξης προθετικού ο- (Σάμος, Κάλυμνος, Κάρπαθος). Ο Γ. Χατζιδάκις, που ασχολήθηκε με το θέμα, αλλά δεν προλαβαίνω να αναζητήσω τα Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά, το αιτιολογεί, διαβάζω, από την επίδρ. του ρήματος «όλλυμι». Μπορεί να είναι κι έτσι.

Και για να τελειώσουμε, πόσο παλιός είναι ο τύπος «ολοίσθια» (και οι παραλλαγές του); Είδαμε πάμπολλες ανευρέσεις του 19ου αιώνα αλλά αφού είναι λαϊκός τύπος θα πάμε πιο πίσω. Τελικά ίσως πάμε αρκετά πιο πίσω. Διότι βρήκα ένα γραφτό του αγίου Θεοφάνη, μητροπολίτη Περιθεωρίου, ο  οποίος έκανε ηγούμενος στο Βατοπέδι και μετά άγιασε (θα είναι ο προστάτης άγιος των περιθωριακών) που αναφέρει:

Καὶ αὐτὸς ἐγὼ ἐκ τῆς ἱερᾶς μονῆς ὢν τοῦ Βατοπεδίου, ὁ καὶ ἰδὼν τὸν ἅγιον ἀνιπτάμενον τῆς γῆς ὕπερθεν, πολλὰ ἀσθενήσας καὶ πρὸς θάνατον καταντήσας καὶ τὰ ὀλίσθια πνέοντα, μετὰ δακρύων τὸν ἅγιον ἐπεκαλεσάμην·

Μπορεί να είναι ανεξάρτητο αυτό το εύρημα από τα πολλά του 19ου αιώνα; Δεν ξέρω. Ίσως να υπάρχουν και άλλα στους ενδιάμεσους αιώνες. Εγώ πάντως δεν θα χλευάσω όποιον λέει ή γράφει «πνέει τα ολοίσθια». Τα ολίσθια δεν είναι φατσέικα.

(Και, σαν υστερόγραφο. Η επιβίωση τύπων σαν τα ολοίσθια σε τοπικά ιδιώματα και στη λαϊκή γλώσσα αποτελεί ισχυρό επιχείρημα για τη συνέχεια της γλώσσας. Όσοι κόπτονται για τη συνέχεια, θα έπρεπε να αγκαλιάζουν τα ολοίσθια και να τα έχουν κορόνα στο κεφάλι τους αντί να τα πετάνε με περιφρόνηση, ξεγράφοντάς τα σαν λάθος αμορφωσιάς. Αλλά τόσα ξέρουν και τόσα λένε).

196 Σχόλια προς “Τα ολοίσθια και τα φατσέικα”

  1. rizes said

    ΟΙ ΣΙΩΠΕΣ ΤΩΝ ΤΙΠΟΤΑ
    https://vgiannelakis.wordpress.com/2016/11/10/%ce%bf%ce%b9-%ce%ba%cf%81%ce%b1%cf%85%ce%b3%ce%ad%cf%82-%cf%84%cf%89%ce%bd-%cf%84%ce%af%cf%80%ce%bf%cf%84%ce%b1/

  2. Στον κινηματογράφο, πριν από τη Στυλιανοπούλου, είχαμε τα «φατσέικα» της Βασιλειάδου στην Ωραία των Αθηνών (θα γίνει το ολοκαύτωμα του Ζαρκαδίου!).

  3. Καλημέρα

    Δεκτά τα ολ(ο)ίσθια αλλά με γιώτα, σαν να λέμε ολίσθια με επιρροή από το ολισθαίνω, γλιστράω πριν πέσω…

  4. LandS said

    Ώστε το «πνέει τα ολίσθια» δεν είναι λάθος· ούτε καν φατσέικα.
    Μεστιμίτη μου κύριε! 😁

  5. dryhammer said

    Τα γνήσια λαϊκά «λάθη» μπορούν εύκολα να ξεχωρίσουν από τα κατασκευασμένα (φατσέικα) αν έχεις τα κατάλληλα αυτιά.

  6. Pedis said

    Ο Μακρυγιάννης ήταν ολιγογράμματος, πρακτικά αναλφάβητος, πράγματι -αλλά μπορούμε τάχα να πούμε ότι κάποιος ενήλικος και χωρίς κάποια ειδική πάθηση, και απόλυτα αναλφάβητος αν είναι, «ξέρει ελλιπέστατα» τη μητρική του γλώσσα; Τέλος πάντων, να μη σταθώ εδώ.

    Όχι, να σταθείς.

  7. ΓιώργοςΜ said

    Όταν διάβασα πόσο κοινό είναι τα ολίσθια, έμεινα Φενεός!
    Απορώ και ξύστε με…

  8. Ψ. said

    Πολυ καλο! Ημερομηνια για τον αγιο Θεοφανη?

  9. Πουλ-πουλ said

    Άλλωστε και το «ακάθαρμα» του Χατζηχρήστου είναι διαφανέστερο από το λόγιο «κάθαρμα».

  10. >> …προσπαθώντας να μιλήσει λογιότροπα και περιδιαγραμμάτου…

    Καλημέρα. Ωραίο το «λογιότροπα». Αλλιώς θα ήταν «λόγια», αλλά τί; Του αέρα; Εκτός και αν είχαμε τη δυνατότητα να γράφαμε «λόγϊα» με διαλυτικά.

  11. Alexis said

    Καλημέρα.
    Ωραίο και χορταστικό άρθρο!

    #2: Από το στόμα μου το πήρες!
    Και πριν από το «Καφέ της Χαράς» η Χατζησοφιά και ο Ρώμας είχαν γράψει το «Κωνσταντίνου και Ελένης» όπου και πάλι είχαν οργιάσει με τα λογοπαίγνια και τα λεκτικά ευρήματα.

  12. Νέο Kid said

    Εγώ θα έλεγα παρετυμολογία από τα «ολίγα» για το ολοίσθια. «Ολίγα τα ψωμιά σου» θα έλεγε ο λαϊκός άνθρωπος με κάποια δόση «γραμματιζούμενη» , κι άμα έχεις ολίγα ψωμιά… πνέει τα ολοίσθια!

  13. ΓΤ said

    Θα ήταν πολύ καλύτερα εάν ο Μπαμπινιώτης ήταν εχέθυμος.

    (Περιθώριο —> Περιθεώριο)

  14. phrasaortes said

    Βρε το ηρωικό Περιθώρι. Νόμιζα ότι εννοούσε το δικό μας Περιθώρι στα σύνορα με τις Σέρρες, αλλά τελικά πρόκειται μάλλον για την αρχαία Αναστασιούπολη.

  15. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η λαϊκή γλώσσα με τα «λάθη» της είναι νόστιμη, όταν τη μιλούν ολιγογράμματοι λαϊκοί άνθρωποι. Όταν τα ίδια λάθη τα κάνουν άνθρωποι με πανεπιστημιακή μόρφωση, είναι απλώς απαράδεκτο.

  16. ΓΤ said

    8@

    3 Μαΐου

  17. Alexis said

    Το λινκ της εργασίας του Φλιάτουρα για τα «φατσέικα» δεν δουλεύει (σε μένα τουλάχιστον)

  18. ΓΤ said

    14@
    Ακριβώς, στη Βιστωνίδα.

  19. voulagx said

    Να πνέεις τα ολίσθια ή τα οπίσθια; Δατ’ς δε κουέστιον.

  20. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    19 Άμα πνέουν τα οπίσθια κοπάνα τη γρήγορα σε απόσταση ασφαλείας.

  21. Ψ. said

    @16
    Λολζ.
    Χρονολογια εννοουσα, αφου! Σορρυ.
    (κοντα στην Πρωτομαγια παντως, που γιορταζουν οι καθεστωτικοι, ο αγιος των περιθωριακων)

  22. Πήγα στην εφηβεία για να ανακαλύψω ότι τα ολοίσθια που έλεγαν (και λένε ακόμα) στα μέρη μου, ήταν στην πραγματικότητα λοίσθια. Το χρησιμοποιούσαν σωστά βέβαια, το έλεγαν για ετοιμοθάνατους ανθρώπους ή για μηχανήματα εξίσου ετοιμοθάνατα.

  23. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Δέκα με είκοσι χρόνια από την ζωή μου θα έδινα για να βρεθώ εκείνην την στιγμή στο Κερατσίνι. Να είμαι εκεί, παραδίπλα τους, και ν’ ακούω τους δύο Στρατηγούς του Γένους να συζητούν. Τον Μακρυγιάννη να λέει σκεπτικός «η Πατρίδα είναι στα ολίστια» και τον Αρχιστράτηγο να ρίχνει κανένα μπινελίκι 🙂
    Καλημέρα σας!

  24. nikiplos said

    Θυμήθηκα και το «που την κεφαλήν πλύναι» της Μαρίκας Νέζερ, στον μπακαλόγατο.

  25. nikiplos said

    23@ ρομαντικά, θα προτιμούσα στο Δραγατσάνι, με τον Στρατηγό Αλέξανδρο, κουρελήδες, άπλυτοι, σωστοί γενναίοι του Μπρανκαλεόνε, ανάμεσα σε εχθρικό/αδιάφορο πληθυσμό, με μόνο σκοπό να πείσουμε την Τουρκιά, ότι οι Ρώσοι ετοιμάζουν εισβολή. Χωρίς να ξέρουμε ότι ο Ρώσος στρατηγός θα κάνει το χατήρι στον κυρ-Αλέξανδρο και θα μετακινεί στρατιές στα σύνορα του Καυκάσου, χωρίς να ξέρουμε αν οι ελλαδίτες κάνουν τελικά κάτι ή είναι άλλο ένα από τα πολλά ψέμματα που είχαμε πιάσει τον Παπαφλέσσα και άλλους να ξεφουρνίζουν, και με έντονο το «αν σ’ αρέσει μπαρμπα Λάμπρο ξαναπέρνα από την Άνδρο» στ’ αφτιά μας, χθεσινό.

  26. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2-24 Σωστά

    13 Διορθώθηκε, ευχαριστώ.

    21 Περί το 1350 ο Θεοφάνης

    22 Στο Μεγανήσι, δηλαδή.

  27. Και το «πλύναι» από (υπερ)διόρθωση προέρχεται.
    Το αρχικό ευαγγελικό αποδίδεται ως «πού την κεφαλήν κλίνῃ» και όχι με το αντίστοιχο απαρέμφατο «πού την κεφαλήν κλίναι».

  28. Χαρούλα said

    #23 κ.Κατσέα να έρθω παρέα σας;;;☺️

    Και του Βάρναλη,
    Τὰ λοίσθια
    Ὅλα μπροστά σου μαῦρα, ἡ κάθε μέρα
    πιὸ μαύρη ἀπὸ τὴ νύχτα. Ἡ φωτόσφαιρα
    σβησμένη χρόνια πίσου ἀπ᾿ τὰ βουνά.
    Κι ἂν κάποτες τὰ μάτια σου γυρνᾶνε
    πίσου, διπλὰ πονᾷς, ῾τι βλέπεις νά ῾ναι
    πιὸ μαύρ᾿ ἀπ᾿ τὰ παλιά, τὰ τωρινά!

  29. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @28. Θά’λεγα «μετά χαράς», αλλά η περί ής ο λόγος φάση που αναφέρει ο Νικοκύρης δεν είναι γαλήνια. Έχουμε μπροστά μας χιλιάδες ταμπουρωμένους Τούρκους κι ετοιμαζόμαστε γιά μάχη 🙂 🙂

  30. sarant said

    29 Θα έρθει στα θεωρεία.

  31. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @30. Αν δεν απατώμαι, η Χαρούλα είναι Εβρίτισσα. Και στις μάχες, τις Εβρίτισσες δεν μπορείς να τις συγκρατήσεις στα θεωρεία.. 🙂 🙂

  32. loukretia50 said

    Θεωρεία κατασκόπων ,μπινελίκια μυλωνά?
    Ενδιαφέρον!
    Να έρθω σαν ανταποκρίτρια του ιστολογίου περί τα φατσεϊκά?
    (Και πιστά θα καταγράψω μπινελίκια ηρωικά!)

  33. ΣΠ said

    Καλημέρα.

    Τα ολοίσθια τα έχω ακούσει στην Θεσσαλονίκη, αλλά από κάποιον που μιλούσε φατσέικα. Ένα άλλο που θυμάμαι από τον ίδιο είναι το συνεχές ωάριο.

  34. Γιάννης Ιατρού said

    31: Αχαλίνωτες οι Κικόνισσες, λένε. Μετά την επέμβασή τους οι οχτροί πνέουν τα λ(ο)ίσθια… 🤗😉

  35. Ξέρετε τι είναι το «εφτάυλο»;

  36. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @34. Εκεί στην Θράκη, Γιάννη, φυσάνε δυνατοί αέρηδες και μπουγάζια και καθαρίζουν τα μυαλά των ανθρώπων. Βλέπουν απέναντι και ξέρουν και δεν έχουν ψευδαισθήσεις. Κι έτσι, κοιμόμαστε κάπως πιό ήσυχα.. (Για τις αχαλίνωτες γυναίκες, θα το συζητήσουμε από κοντά! 🙂 )

  37. leonicos said

    (και ο Λεώνικος ανάμεσά τους)

    Θαύμα

    χτες ο Πέπε μ’ έβγαλε μοναδικό (για αναντικατάστατο ούτε λέξη)
    σήμερα είμαι και παραδειγματικός

    πράγματι, σ’ ένα περιβάλλον που ο ποππούς μιλούσε τουρκολαντίνο ή τούρκικα, οι μεγάλοι λαντίνο, στο δρόμο ελληνικά, στη συναγωγή και στο νηπιαγωγείο εβραϊκά (δεν λέω για τους θείους τώρα, ήταν εκτός σπιτιού, είμαι σίγουρος ότι ακούστηκε κι αυτό, αι μάλιστα κάποιος το διόρθωσε.
    Νομίζω το είπε η μάνα μου και τη διόρθωσε η αιγυπτιώτισσα γιαγιά. Από μικρός ξέρω αυτό το πιθανό λάθος.

    Και άλλα πολλά: πρόσεχε, όχι έτσι αλλά έτσι για να μη σε κοροϊδεύουν

  38. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Δεν πολυκατάλαβα πώς προέκυψε ο τύπος «ολοίσθι» / «ολίστια» κλπ. Αφενός λέμε «δεν είναι λάθος απροσεξίας κάποιου που παράκουσε τον τύπο «τα λοίσθια» αλλά παλιός υπαρκτός λαϊκός κυρίως τύπος». Δηλαδή δεν είναι κάποιος που το παράκουσε αλλά κάμποσοι που είτε το παράκουσαν είτε το άκουσαν σωστά από κάποιον που το έλεγε λάθος επειδή το είχε παρακούσει ο ίδιος. Όπως θα ‘λεγε και ο Μπαμπινιώτης, δεν είναι Γιάννης, είναι Γιαννάκης. (Ιδίως μάλιστα που η συχνότητα δεν παίζει ρόλο, γιατί το παραπεμφθεισών π.χ. πιο συχνά το ακούμε λάθος παρά σωστό, αλλά αυτό δεν έχει επαρκέσει ως τα τώρα για να το σωστοποιήσουμε.)

    Μετά, διαβάζουμε ότι όπως αναπτύσσεται σε πολλές λέξεις το προθεματικό α-, αχελώνα, αμάχη κλπ., έχει διαπιστωθεί και αντίστοιχο φαινόμενο με προθεματικό ο-, με κυριότερο παράδειγμα αυτό ακριβώς, τα ολίσθια! Φωτογραφική διάταξη δεν το λένε αυτό;

    Αναφέρεται επίσης πιθανή παρετυμολογική επίδραση του όλλυμι.

    Να προτείνω κι εγώ μιαν άλλη πιθανή (;) παρετυμολογική επίδραση;

    Ολύστια.

    Θεωρώντας δεδομένο ότι στη λαϊκή χρήση, με ή χωρίς ο-, το -σθ- θα έχει σίγουρα γίνει -στ-, και δεδομένου επίσης ότι όλοι, εγγράμματοι και μη, αντιλαμβάνονται ότι πρόκειται για το τέλος, τα «τελευταία», μπας κι έχει παίξει κάποιος παρασυσχετισμός με το «ύστερος», «υστερινός / στερνός», «ύστατος»; Αν το [ist]- το σκεφτεί κανείς έτσι, μετά είναι εύκολο να σκεφτεί και το ολ- ως «ολο-», επιτατικό (τα πολύ τελευταία, τα εντελώς τελευταία).

    Η πρότασή μου είναι σοβαρή, αλλά μεταξύ μας δεν τη θεωρώ και πολύ πιθανή. Την άλλη πρόταση, με το προθεματικό ο-, αν την έχω καταλάβει σωστά τη βρίσκω αστεία. Είναι σαν να λέμε:
    -Αποτάνθηκα; Αποτάθηκα εννοείς.
    -Όχι, αποτάνθηκα.
    -Δεν είναι έτσι.
    -Τι λες, έτσι είναι. Το λένε όλοι (ο Μπάμπης ο Σουγιάς κλπ.), και άλλωστε είναι κανονικότατος σχηματισμός, υπάρχουν κι άλλα παραδείγματα.
    -Όπως;
    -Να, για παράδειγμα το «αποτάνθηκα».

    Ρεαλιστικά πιθανότερη θεωρώ την παρετ. επίδραση του ολισθαίνω, παρόλο που ο Νικοκύρης την απορρίπτει. Το επιχείρημα «το ολισθαίνω δεν είναι λαϊκό ρήμα» είναι βέβαια βάσιμο, αλλά σάματις τα λοίσθια θα περίμενε κανείς ότι είναι λαϊκη έκφραση; Και να που είναι! Άλλωστε, κι αν είναι λογικό να υποθέσουμε ότι οι χωρικοί της Σάμου-Καρπάθου κλπ. πριν από κάμποσες γενιές δεν ήξεραν αυτή τη λέξη (λογικό δε σημαίνει βέβαιο), σημερινοί άνθρωποι με έστω και υποτυπώδη σχολική μόρφωση που κάνουν τα λοίσθια ολοίσθια σίγουρα την ξέρουν, έστω στον αόριστο (ολίσθησα) ή στα παράγωγα (ολίσθημα, ολισθηρός). Σήμερα πιστεύω ότι και στο τελευταίο κορφοβούνι, αν πεις σε μια εκατόχρονη γιαγιά «το οδόστρωμα είναι ολισθηρό», θα καταλάβει, όσο κι αν η ίδια θα επέλεγε «ο δρόμος γλιστράει».

  39. leonicos said

    ασφαλτος

    λ΄΄εει ο Ηρόδοτος ότι λέγεται επειδή δεν γλιστράει

    Στη Σουμερική γλώσσα asfalt ηταν το κατακάθι του πετρελαίου, το οποίο το έβραζαν και το χρησιμοποιούσαν να κολλάνε πχ το σχοινί στο άροτρο.Αυτόδεν το γράφει ούτε ο Μπαμπ

  40. Πέπε said

    #38, πρώτη γραμμή: ολοίσθια βεβαια

  41. Georgios Bartzoudis said

    «το εφτάζυμο από το αυτόζυμο (ξέρω, χρωστάω άρθρο)».
    # Εμένα μου θυμίζει το Μακεδονικό «φταζ’μήτ’κο» ψωμί, με μαγια από ροβύδια. Νοστιμώτατο. Τύφλα νάχουν τα τσουρέκια και τα «κεϊκια» και τα πάσης φύσεως χριστόψωμα και βασιλόπιτες!

  42. Αράουτ said

    Αναγκαζόμαστε να κάνουμε μία σύντομον παρέμβασιν ενωρίς το μεσημέρι, μήπως και διασώσουμε ολίγη από την εγκυρότητα του παρόντος Ιστολογίου που με τόσους κόπους επιφανών σχολιαστών επετεύχθη κατά το τελευταίον 4μηνον…

    Γράφει ο κ. Σαραντάκος παρασυρθείς από τον ανυπόληπτο Μπαμπινιώτη και τον πανάσχετο φιλαράκο του, Χριστόφορο Χαραλαμπάκη: «Οι περισσότεροι βέβαια ξέρουμε την έκφραση «πνέει τα λοίσθια», που είναι μια λόγια έκφραση που τη λέμε για κάποιον ετοιμοθάνατο, που ψυχορραγεί.»

    Αλλά τι είναι αυτά που λέτε, κύριε Νίκο; Από πού κι ως πού είναι «λόγια έκφραση» το «πνέω τα λοίσθια» όταν την πρωτοκαταγράφει ο διαβόητος Βυζαντινός ιστορικός Ιωάννης Αναγνώστης ΠΡΙΝ την άλωση της Πόλης, γύρω στα 1440, στο μνημειώδες σύγγραμμά του « Διήγησις περί τῆς τελευταίας άλώσεως τῆς Θεσσαλονίκης»;

  43. Χαρούλα said


    Ο Εβρος στα ηρωϊκά του!

    Click to access %CE%94%CE%9F%CE%9C%CE%9D%CE%91-%CE%92%CE%99%CE%A3%CE%92%CE%99%CE%96%CE%97.pdf

  44. Χαρούλα said

    Ωχ! Πατατα! Και μεγαλο και μισο! Συγγνώμη…🙃

  45. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    @19, 20. Ὅποιος πνέει τὰ ὁπίσθια χαίρει ἄκρας ὑγείας.

    Ὅπως ἔλεγε ἡ γιαγιά μου «κῶλος κλασμένος, γιατρὸς χεσμένος». 🙂

  46. leonicos said

    τόσα ξέρουν και τόσα λένε

    εκείνοι που νομίζουν ότι θα πιαστούμε από ένα τόσο κακό παράδειγμα, και μας ειρωνεύονται.

    Η γλώσσα του 21 δεν είναι για παράδειγμα γιατ΄τότε θα μιλούσαμε μισοτούρκικα, που δεν έχω καμιά αντίρρηση. Ε΄ναι από τις ωραιότερες γλώσσες.

    Ότι τα λάθη γίνονται σωστά όταν γενικευθεί η χρήση τους είναι μια πολύ απλουστευτική προσέγγιση. Έναςθείος για παράδειγμα έλεγε το baboοοοro, πλοίο. Θα όφειλα να το υιοθετήσω; τον κοροϊδεύαμε, αλλά περί την πλατεία Ασωμάτων και στο Θησείο το παμπόρο ακουγόταν πολύ.

    Ποιος αρνείται ότι υπάρχει μια αδιάσπαστη διαλεκτική συνέχεια στην ελληνική; Βέβαια το ζήτημα εία ότι δεν έχουμε ορίσει τι εννοούμε ‘συνέχεια’. Βασικός όρος είναι ο χρήστης να θεωρεί ότι μιλάει την ίδια γλώσσα, μολονότι ξέρει ότι ο παππούς μιλούσε κάπως διαφορετικά. Το ότι κάποιος θα πει σκαπέτησε αντί έφυγε, τραπηκε σε φυγή, το σκαπετάω γίνεται ελληνικό και όχι αντίστροφα

  47. leonicos said

    42 Αράουτ

    Βρε Αράουτ, γλυκιέ μου, αφού ε΄σαι ωραίος γιατί το παίζεις κακός;

    Τη συγγνώμη μου τη διάβασες προχτές ή χτες;

  48. leonicos said

    43 Χαρούλα

    υπέροχο

  49. Γιάννης Ιατρού said

    36: Εγώ αυτό εννοούσα…😋

    Τα γράφει κι ο Παυσανίας (3.10.5, 9.30.8 κλπ.) κι ο Πλούταρχος (557d, Αλέξ. 2) κι άλλοι

  50. Αράουτ said

    Διακεκριμένε Κουκουβαουνιώτη ιατρέ, κύριε Λεώνικε (47),

    βεβαίως και διαβάσαμε την Δήλωση Μετανοίας και αποκηρύξεως των ύβρεων («μαλάκας» + «ύπουλος») που είχατε την ευγένεια να μάς κάνετε, αλλά δεν χρειαζόταν. Θα αρκούσε να βγείτε και να παραδεχτείτε ότι το Σαραντάκειο Ιστολόγιο είχε αυτή την τεράστια άνοδο των τελευταίων 122 ημερών (από το 1750 της 13ης Σεπέμβρη στο νέο ατομικό ρεκόρ 846 που του δινει σήμερα 13 Γενάρη η Alexa) χάρις στα μνημειώδη σχόλια του Επιτελείου μας

    ΥΓ: Σε 355 λεπτά από τώρα, στις 7.30 μ.μ. στην άδεια Τούμπα, ο αναθαρρήσας ΠΑΟΚ υποδέχεται τον υπερόπτη Ολυμπιακό. Ο Θρύλος δεν έχει καμμία τύχη στο αποψινό μάτς, για πολλούς και διαφόρους λόγους. Παίξτε άφοβα άσσο ξερό τον ΠΑΟΚ και θα μάς θυμηθείτε σε 8 ώρες από τώρα που θα πάτε Ταμείο να εισπράξετε την απόδοση 3.19 που δίνει αυτή την στιγμή το stoiximan

  51. Πέπε said

    @Λεώνικο + θείο:

  52. Alexis said

    #38: Πέπε, κι εμένα μου φαίνεται ως πιθανότερη εκδοχή η παρετυμολογική επίδραση από το «ολίσθημα». Το οποίο ολίσθημα μπορεί μεν να είναι λόγια λέξη όχι όμως άγνωστη στους λαϊκούς ανθρώπους, και λίγο-πολύ κατανοητή.
    Ο λαϊκός άνθρωπος όταν άκουγε τη λέξη «ολίσθημα» από τα χείλη γραμματιζούμενων, έστω και αν δεν κατανοούσε ακριβώς τη σημασία της, συνειδητοποιούσε πλήρως την αρνητική της φόρτιση, ότι δηλαδή πρόκειται για κάτι κακό, είτε κυριολεκτικά (γλίστρημα), είτε μεταφορικά (παράπτωμα).
    Από κει και πέρα δεν θα ήταν δύσκολο να συνδέσει το ολίσθημα με τη φράση «πνέει τα λοίσθια» και να την ερμηνεύσει στα μυαλό του ως «πάει κατά διαόλου», «πήρε την κάτω βόλτα/την κατρακύλα» κλπ.

  53. leonicos said

    Εγώ πάντως δεν θα χλευάσω όποιον λέει ή γράφει «πνέει τα ολοίσθια»

    Μην τον χλευάσεις. Καλά θα κάνεις.

    Αλλά θα τον μιμηθείς; Θα διαδωσεις τη χρήση;

    Άρα το ‘δεν θα χλευάσω’ ΔΕΝ αρκεί για να μα ς πείσει

  54. leonicos said

    51 Ευχαριστω Πέπε

  55. leonicos said

    50 Κουκουβανιώτη παρακαλώ όχι Κουκουβαουνιώτη

    Κουκουβάουνες είναι / ήταν το χωρίον, αλλά εκατοικείτο υπό απλών κουκουβανιωτων χωρίς το -ου

    Φυσικά και χρειαζόταν. Τελικά θα μας βγεις αποκάλυψη. το μυριζομαι εγώ.

    Πολύ χοντρό αστείο… χωρίς παρεξήγηση…. πολύ περίπλοκο επιτελάρχης είσαι

  56. leonicos said

    50

    Ρε συ… μπας και είσαι ο Τζι;

    έβρισα όπως δεν βρίζω. Αλλά σφαλιάρα θα φας, και θα είναι η πρώτη που θα δώσω στη ζωή μου

  57. Alexis said

    #49: Αυτή είναι η γραία Βατάλαινα που κυνηγάει τον Βάτμαν με το σκουπόξυλο:
    -Πάλι στου Σαραντάκου ξημεροβραδιάζεσαι βρε ανεπρόκοπε;

  58. dryhammer said

    Στη Χίο υπάρχει και το αντίστοιχο «αυτός/ή αυγομαζεύει (και πά)» και το επηρεασμένο από τη θητεία «μαζεύει υπογραφές»

  59. Βρε, κανένας φίλος δεν πέρασε να μας πει για το «εφτάυλο» ή, καλύτερα, και «εφτάυλου», ίσως και «ιφτάυλου».

  60. leonicos said

    βαθυδίνης 345
    καχλάζων φορέηται ἀπειρεσίῳ ὀρυμαγδῷ

    καχλάζω

    Κοϊντος Σμυρναίος

  61. kpitsonis said

    Εγώ ένα ξέρω , ότι έρχονται τα συντέλια του κόσμου !

  62. Alexis said

    #59: Γιάννη, να το πάρει το ποτάμι…

  63. gbaloglou said

    60 κλπ ΛΕΩΝΙΚΕ λαλίστατε και πρωινότατε … δεν ξέρω αν σε προλάβω, αλλά σου έχω αφήσει κάτι από χθες περί Ελληνοτουρκικών (σχόλια 67 & 68), δώσε μια απάντηση … αν δεν σου κάνει κόπο 🙂

  64. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Μιᾶς καὶ λεξιλογοῦμε σήμερα, θὰ κάνω ἀντίσταση στὴ (διαφημιστικὴ) χίτικη παντοκρατορία τοῦ πχιά, βάζοντας ἕνα τραγοῦδι, στὴν πρώτη του ἐκτέλεση μὲ τὴν τεράστια Πόλυ Πάνου.

    Τί σοῦ ᾿κανα καὶ πίνεις τσιγάρο στὸ τσιγάρο
    κι εἶν᾿ τὰ πικρά σου μάτγια στὸ πάτωμα καρφγιά.

    Πές μου γιὰ δὲ μ᾿ ἀφήνεις μὲ δυὸ φιλιὰ νὰ πάρω
    ἀπ᾿ τὰ θολά σου μάτγια τὴ μαύρη συνεφγιά.

    Ζήτω τὸ γάμα! 🙂

  65. gbaloglou said

    14 Γνωστό και ως Στάρτιστα 🙂

  66. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    38 Δεν συμφωνω με την τελευταία σου παράγραφο. Ο σημερινός χωρικός που λέει τη λέξη την άκουσε από τον παππού του.

    39 asfalt ήταν;

  67. Πέπε said

    @66
    Η τελευταία παράγραφος εννοεί ότι σήμερα θεωρώ πιθανή την επίδραση του ολισθαίνω. Μπορεί μεν ο σημερινός χωρικός να έχει ακούσει από τον παππού του τα λοίστια, αλλά δεν έπεται ότι τα καταλαβαίνει ίδια όπως τα καταλάβαινε ο παππούς του, αφού μέσα στις προσλαμβάνουσες του σημερινού είναι και το ολισθαίνω (που το έχει ακούσει αλλά, κατά τεκμήριο, όχι από τον παππού του).

    Σίγουρα το ολισθαίνω δε μας καλύπτει για την παλιότερη λαϊκή χρήση. Εκεί χρειάζεται όντως κάποια άλλη ερμηνεία, αυτό ήταν παράλειψη που δεν το ανέφερα…

    @64
    Αυτό το πγια, τγια, φγια, που το λένε πολλοί τραγουδιστές (όχι μόνο η Μοσχολιού) αλλά ούτε ένας άνθρωπος σε πεζό λόγο, το θεωρώ βάναυσα ακαλαίσθητο.

  68. dryhammer said

    64. Όλο το καλοκαίρι με παγωτά, φρούτα, ζαρζαβάτια και κρύα νερά, τραγουδούσα κάθε πρωί στη λεκάνη της τουαλέτας:
    Νά ‘ξερες πώς σπαράζουν τα μέσα μου για σένα

  69. 64, 67 πχια ή πγια, σίγουρα καλύτερο από το πϊα της Μούσχουρη και άλλων

  70. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @69. Π.χ. Κάποι-α βραδϋὰ στὴν ἀμμουδϊὰ…

    Γιάννης Βογιατζὴς στὴν Ἀθήνα τῶν Χατζιδάκι, Γκάτσου.

  71. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    69, 70

    Οποίου ποιού πύον!

  72. dryhammer said

    Δε βαριέσαι, εδώ επιβιώσατε (εγώ ήμουν μικρός) του Τονι Πινελλι

  73. William T. Riker said

    42. Να με συμπαθάς Αραούτ, αλλά πρέπει να βάλεις χέρι στο επιτελείο σου, γιατί μάλλον τεμπέλιασε σήμερα! Η φράση δεν πρωτοκαταγράφεται από τον Ιωάννη Αναγνώστη τον 15ο αιώνα, αλλά εμφανίζεται σε 2 βίους αγίων τον 9ο και 10ο αιώνα και τη βρίσκουμε έπειτα στα έργα πολλών άλλων βυζαντινών λογίων (Πρόδρομος, Βασιλάκης, Ευστάθιος, Μιχ. και Νικήτας Χωνιάτης, Μεσαρίτης, Παχυμέρης, Φιλής, Κων. Ακροπολίτης, Γρηγοράς, Γρηγ. Παλαμάς, Φιλ. Κόκκινος, Καντακουζηνός, Βλάσταρις, Ιω. Ευγενικός κ.ά.).

    50.

  74. Μαρία said

    70
    Όχι ημίφωνα προφέρουν, κάποια https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%BA%CE%AC%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BF%CF%82&dq= vraδjá, amuδjá
    Αυτό που υποτίθεται ακούς είναι τεχνητό, δεν είναι ελληνικά.

  75. Γιάννης Ιατρού said

    73α χαχα, τον εκθέτουν ανεπανόρθωτα τον «άνθρωπο», χαραμοφάηδες… 🙂 🙂

  76. Μαρία said

    > Πολλοί λαϊκοί άνθρωποι, όπως ξέρουμε, λένε «δικτάκτορας» και «δικτακτορία»

    Και μορφωμένοι προφέρουν έτσι π.χ. πανεπιστημιακός του καποδιστριακού που αποκλείεται να τη γράφει έτσι.

    >Επίσης, πολλοί γελάνε με τα γλωσσικά λάθη των λαϊκών ανθρώπων, που τα βρίσκουν αστεία -όχι όμως και με τα γλωσσικά λάθη των μεγαλόσχημων.
    π.χ. την Αστραλία την έχουμε συνδέσει με την Βασιλειάδου και όχι με τον Κυριάκο.

    (Πριν απο σαρανταριά χρόνια είχα συνάδερφο φιλόλογο που τον επικλινή τον έλεγε κλινήρη.)

  77. gpointofview said

    # 50

    Πονηρός ο βλάχος, όπως το περίμενα έδωσε άχαστο ΠΑΟΚ οπότε να την έχει καλά με όποιο αποτέλεσμα, ενώ όταν λέει ΠΑΟΚ και καταπιεί το σάλιο του παθαίνει μικρό έλκος στομάχου !
    Εκτός και το έκανε για να μη φανερώσω στα ψαχτήρια του ιστολογίου πως η φράση του Καραϊσκάκη για την μάνα του ακούστηκε σε αμφιθέατρο του Πανεπιστημίου της Αθήνας.

  78. loukretia50 said

    ΑLERT – Σεντονάτο ολίσθημα!
    Το πέτρινο αρχοντικό δέσποζε στο ψηλότερο μέρος του χωριού.
    Μετά την τελευταία κατολίσθηση έμοιαζε απροσπέλαστο, χτισμένο σε φυσική εξέδρα.
    Σκηνικό αντάξιο του κύρους που – θάθελε να – διαθέτει ο υπεραιωνόβιος πρόεδρος όταν έβλεπε τους πάντες αφ’ υψηλού και έκοβε κίνηση.
    Ένα στριφογυριστό απομεινάρι χωματόδρομου, επισφαλής και μοναδική δίοδος για την προεδρική φωλεά , φιλοξενούσε ένα σκιάχτρο με προειδοποιητική πινακίδα: «ολισθηρόν οδόστρωμα».
    (δύο σε ένα, υπήρχε μπαξές παραδίπλα).

    Γράμματα δεν ήξεραν οι λιγοστοί συχωριανοί, μόνο οι συνήθεις καχύποπτοι, παπάς και δάσκαλος – επιγραφοποιός.
    Ο πρόεδρος ήξερε λίγα κολλυβογράμματα, αρκετά για να νοιώθει περήφανος για την πινακίδα, σα να διαφήμιζε την πραμάτεια του.
    Όχι πως οι ανυποψίαστοι χρειάζονταν προειδοποίηση, η πρόσβαση ήταν μόνο για μουλάρια -αν κι ο εν λόγω δεν ήταν τόσο συμπαθής.
    Ωστόσο όλοι συγκράτησαν την παράξενη έκφραση και το σπίτι ονοματίστηκε εφεξής «το ολισθηρόν».
    Ο πρόεδρος «γλιστρίδα» – από ευθύνες, χρωστούμενα και το χάρο τον ίδιο.

    Απολάμβανε την απομόνωση. Του εξασφάλιζε άλλοθι για ν΄αποφύγει ανεπιθύμητες κοινωνικές υποχρεώσεις.
    Δεν παρέλειπε όμως να αγγαρεύει τους άλλους.
    Έβγαινε στην αυλή κι αντηχούσε η αγριοφωνάρα του όταν έδινε παραγγελιές και μοίραζε αρμοδιότητες. Με τον καλό το λόγο πάντα :
    – Μήτρο, το λάδι έπιασε μούργα. Να το δώσεις στον παπά για τα καντήλια πριν αρχίσω τα καντήλια. Και στείλε μου ένα ντενεκέ απ΄το καλό, αυτό που κρύβεις.
    – Κώτσο, ο σύρτης της αποθήκης χάλασε. Ψευτόπραμα μου πούλησες. Να μου φέρεις άλλο, μαζί μ΄ένα στυλιάρι που χρειάζομαι. Όχι τον παραγιό σου, μοναχός να ‘ρθεις.
    – κυρά -Βγένα, χειμώνιασε κι ακόμα περιμένουμε να πλύνεις τις τσέργες. Τζάμπα έκανες σκόντο στη Νικολού, ο γιος της είναι λογοδοσμένος.
    – Παναή , τ΄αλεύρι είχε μαμούνια. Στη χαρίζω για τώρα, την άλλη φορά θα το μάθουν όλοι.

    Δυσανασχετούσαν συχνά και τότε τους θύμιζε την ηλικία του.
    Ήταν ο πατριάρχης του χωριού, δεν ήταν?
    Τον στραβοκοίταζε ο παπάς, αλλά μέχρι εκεί. Οι κουτσομπόλες φρόντιζαν να καλοπιάνουν τη συμβία του , αξιόπιστη πηγή πολύτιμων πληροφοριών.

    Κάποτε αρρώστησε κι αγγάρεψε το δάσκαλο να στείλει τηλεγράφημα στην κόρη του σε κοντινό χωριό.
    Αχ! αυτός ο λογιώτατος! Παλαιάς κοπής, μουσειακόν είδος για κάθε χρήση, πρόθυμος πάντα ν΄αναλάβει την αλληλογραφία, αλλά μεγάλο κουσούρι η λόξα με την καθαρεύουσα.
    Δεν καταδεχόταν να γράψει απλά όσα του υπαγόρευαν , τα μετέγραφε κατά την κρίση του και το τελικό αποτέλεσμα έβγαινε ακαταλαβίστικο για τον παραλήπτη – και όχι μόνο.
    Νόμιζε πως κρατάει Θερμοπύλες, αλλά είχαν χαθεί προ πολλού.
    Ο λόγος του ήταν απολίθωμα και η παρουσία του η ζωντανή απόδειξη για τα πάθη της γλώσσας του λαού από τους καλαμαράδες.

    Κατέβηκε πάραυτα στην πόλη κι έστειλε τηλεγράφημα:
    «Σεβαστός πατήρ πνέει τα λοίσθια».
    Μόνο που ο τηλεγραφητής – ημιγραμματιζούμενος – θεώρησε ότι έγινε λάθος κι έγραψε «ολοίσθια».

    Μεγάλος προβληματισμός στην οικογένεια. Στον περίγυρό τους δεν κυκλοφορούσαν σπουδαγμένοι. Ούτε λεξικά.

    – Τι παναπεί ωρέ?
    – Ο παλαβιάρης τόγραψε, τι περίμενες…
    Η κόρη μελαγχόλησε. Θυμήθηκε το πατρικό της και το παρανόμι του. και σε μια ξαφνική αναλαμπή, αποφάνθηκε :
    – Ο μπαμπάς γλίστρησε.
    – Ααααααα! Πες τα ντε!
    – Εμ, ήθελε παλληκαριές. Τάλεγα ‘γω, αλλά πού…
    -Τα κακάρωσε?
    – Θα δείξ’. Φύγαμε.
    ΛΟΥ
    Επιμένετε ότι δεν υπάρχει σχέση με το ολίσθημα?

  79. Τι είναι το «εφτάυλο» ή, καλύτερα, και «εφτάυλου», ίσως και «ιφτάυλου»;

    Να το πάρει το ποτάμι που λέει και ο Alexis.

    Το κουπέ του τρένου στα γερμανικά Abteilung όπως το αντιλαμβάνονταν οι πρώτοι δικοί μας στη Γερμανία: άπ τάιλουν > απτάιλου > επτάιλου > «εφτάυλο».

  80. Αράουτ said

    Αδαέστατε βυζαντινολόγε της πλάκας, κ. William T. Riker (73),

    Ότι είσαι παντελώς άσχετος φαίνεται από τα εξής:

    1) Μιλάς για Βίους Αγίων τον 9ο και 10ο αιώνα, άρα εννοείς τον Συμεώνα τον Μεταφραστή. ΣΕ ΡΩΤΩ: Σε ποιό σημείο του έργου του ο Συμεών Μεταφραστής καταγράφει την φράση «πνέω τα λοίσθια» ή κάτι παρόμοιο; ΑΠΑΝΤΗΣΙΣ: Πουθενά!..

    2) Αφού τόσοι πολλοί Βυζαντινοί χρονογράφοι αναφέρουν την εν λόγω φράση πρίν από τον Ιωάννη Αναγνώστη, γιατί δεν μάς δίνεις τις πηγές σου να γελάσει και το παρδαλό κατσίκι;

    Κι αν όντως την αναφέρουν, γιατί δεν τολμάς να ελέγξεις τον πολύ Μπάμπι, τον χριστιανούλη Χαραλαμπάκη και τον ίδιο τον κύριο Σαραντάκο που επιμένουν πως η φράσις «πνέω τα λοίσθια» είναι λόγια;

    Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα…

    ΥΓ-1 προς όλους τους αμφισβητίες του παρόντος Ιστολογίου: Βάλτε μυαλό και μη τα βάζετε τόσο εύκολα με το Επιτελείο μας. Είναι βέβαιον ότι θα διασυρθείτε. Δεν βλέπετε τί τεράστια άνοδο αναγνωσιμότητας (από το 1.750 της Alexa στο 846 μέσα σε 122 μόλις ημέρες) του Σαραντακείου Ιστολογίου έχουν προκαλέσει τα μνημειώδη σχόλιά μας;

    ΥΓ-2: Ο σχολιαστής William T. Riker είναι τόσο άσχετος που μάς αποκαλεί «Αραούτ», αγνοώντας προφανώς την λέξη «αράουτ» που όντως έχει σκοτεινή ετυμολογία. Ο Μπάμπι υποθέτει πως προέρχεται από παραφθορά του «our out» που άκουγαν οι Ρωμηοί απο τους Άγγλους ναύτες που έφεραν το άθλημα στην Ελλάδα

    Το Βικιλεξικό νομίζει πως είναι παραφθορά του «around». Ωστόσο στα αγγλικά ο όρος για το «αράουτ» (πλάγιο άουτ) στο ποδόσφαιρο είναι throw in (= ρίξε μέσα), δηλαδή καμμία σχέση

    ΥΓ-3: Είναι όντως εντυπωσιακό ότι ο φανατικότερος εν ζωή οπαδός του ΠΑΟΚ, κ. Gpoint (βλέπε σχόλιο 77), δεν πιστεύει αυτή την στιγμή ότι θα νικήσει απόψε τον Θρύλο ο ΠΑΟΚ!.. Και δεν πρόκειται να μάς ακούσει και να πάει να ποντάρει μερικά φραγκοδίφραγκα στον άσσο που δίνει αυτή την στιγμή 3.24 απόδοση!..

    …Αλλά το βραδάκι που θα έχει χάσει ο Θρύλος, θα βγεί και θα μάς κάνει τις βαθυστόχαστες αναλύσεις του, πώς και γιατί ήξερε ότι θα κερδίσει ο ΠΑΟΚ. «Του Ρωμηού η γνώση ύστερα έρχεται» λέει μιά τούρκικη παροιμία («Γιουννανὶν ἀκὶλ σονραντὰν γκελίορ»!» που μνημονεύει ο κύρ Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στον «Γείτονα με το λαγούτο» (1900)

  81. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @78. Πολὺ ὡραῖο, Λοῦ.

    Θέλουμε καὶ τὴ συνέχεια.

  82. loukretia50 said

    Αγαπητέ Δον, είστε τόσοι!
    Δε μπορεί να μη σας εμπνέουν τα ολισθήματα! Γράψτε κάτι!

  83. Κιγκέρι said

    Από τα παραδείγματα που έβαλες, Νικοκύρη, πρόσεξα το «οπού πνέει εις τα ολοίσθια» του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και το «Τον πατέρα τσι στα ολίσθια» του σαντορινιού παραμυθιού και της Ακαδημίας, γιατί νομίζω πως δείχνουν ότι αυτά τα μυστηριώδη ολοίσθια είχαν, στο μυαλό των ανθρώπων, την έννοια του τόπου και ίσως έτσι να συνδέονταν με κατήφορο, γκρεμό, με μέρος τέλος πάντων ολισθηρό και επικίνδυνο.

  84. dryhammer said

    Άμα φυσά τα απόβραδο υγρή νοτιά και μας νοτίζει με γλοιώδη υγρασία γλιστερή, τότε πνέει τα ολίσθια κι είν όλα ολισθηρά.

  85. ΓΤ said

    78@

    Ξεκάθαρη ξινοβλαχιά, με πήγε σε γνωστό τύπο του ιστολογίου που νομίζει ότι ξέρει γράμματα.
    Η σαβούρδα του θα έρθει με το χιόνι.

  86. sarant said

    83 Kι ο Μακρυγιάννης λέει «η πατρίδα βρίσκεται στα ολίστια» -αλλά απίθανο μου φαίνεται να συνδέει με το ολισθηρό.

    80 Λόγια είναι η φράση στη σημερινή γλώσσα.

    79 Πολύ ωραίο!

    73 Αχά, ο κάβουρας!

    69 Εγω εδώ είμαι με τον Δύτη!

  87. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Τὸ ἄκουσα στὸ ραδιόφωνο τοῦ αὐτοκινήτου καὶ τὸ γκούγκλισα.

    Πρόκειται γιὰ τὸ εὑρηματικὸ τὸ πανὸ ποὺ ἀνάρτησαν οἱ ὀπαδοὶ τοῦ ΠΑΣ Γιάννινα στὴν ἄδεια, λόγῳ κορωνοϊοῦ, ἐξέδρα τοῦ γηπέδου:

    ΑΝ ΕΙΧΕ ΠΑΓΚΑΡΙ ΣΤΗΝ ΠΟΡΤΑ
    ΤΩΡΑ ΘΑ ΚΑΝΑΜΕ ΚΕΡΚΙΔΑ…

    Μαζὶ ψάρεψα καὶ μεζεδάκι γιὰ τὴν πιατέλα τοῦ Σαββάτου.

    Ἡ ἐπικεφαλίδα στὸν ἱστότοπο ποὺ τὸ βρῆκα χαρακτήριζε τὸ πανὸ «δεικτικό». 🙂

  88. Γιάννης Ιατρού said

    82: Ολισθήματα με αισθήματα 🙂 👍🤩

  89. Γιάννης Ιατρού said

    88: (συνέχεια) γιατί να είμαστε κι οι δυό ολισθηματίες 🙂 🙂

  90. Λάζαρος Ρεπούνδιος said

    «…συνέπεσε χρονικά με την εκπόνηση της δικτατορικης διατριβής,,»

    Ηλίας Ηλιού. Πολιτική βιογραφία
    Ιδρυμα της Βουλής
    Επιστημονική Επιμέλεια Ε.Χ
    Επιμέλεια κειμένων Α.Κ

  91. sarant said

    90 !!

  92. Κιγκέρι said

    Σ’ ένα χωριό, λέει, ο παπάς έχει συνεννοηθεί με τις γυναίκες, όταν ντρέπονται να του εξομολογηθούν ότι έχουν απατήσει τον άντρα τους, να του λένε συνθηματικά «Πάτερ, ολίσθησα». Όλα πάνε μια χαρά, μέχρι που ο παπάς πέφτει βαριά άρρωστος. Σχεδόν ετοιμοθάνατος («στα ολοίσθια» που λέγαμε🙂) ζητάει να του φωνάξουν τον πρόεδρο του χωριού, του φανερώνει το σύνθημα και του ζητάει να ενημερώσει τον καινούριο παπά που θα έρθει στο χωριό.
    Ε, πεθαίνει ο παπάς, τον κηδεύουν, τον κλαίνε, περνάει καιρός μέχρι να έρθει ο επόμενος, το ξεχνάει ο πρόεδρος. Οπότε μια μέρα τον συναντάει ο καινούριος παπάς και του λέει:
    – Πρόεδρε, κάτι πρέπει να κάνεις με τους δρόμους του χωριού, γλιστράνε και είναι επικίνδυνοι. Η γυναίκα σου τον περασμένο μήνα τρεις φορές ολίσθησε!

  93. loukretia50 said

    ΓΤ
    Τι εννοείς ξινοβλαχιά? Τα πεπραγμένα βλάχας που γουστάρει τα ξινά?

  94. ΓΤ said

    25
    340

  95. Εγώ νόμιζα μέχρι τώρα πως λέξεις σαν την ολίσθηση και το ολισθαίνω ακούγονταν μόνο στο μάθημα της φυσικής, μέσα στους τοίχους του σχολείου, και πως, φυσικά, δεν μπορούσαν να λάβουν μέρος σε φαινόμενα παρετυμολογίας όπως λοίσθια > ολοίσθια. Εννοείται βέβαια πως οι εγγράμματοι δεν υπέπιπταν σε παρετυμολογικά ή άλλα σοβαρότερα ολισθήματα…

  96. ΓΤ said

    μεσημέρι Τετάρτης
    @Μετρό: Ανθούπολη —> Ομόνοια

    Νεαροί αρνησίμασκοι ξυλοκόπησαν υπάλληλο του Μετρό, που τους είπε να φορέσουν τις μάσκες τους, και στον έναν από αυτούς να κατεβάσει τα πόδια του από το κάθισμα.

    https://www.iefimerida.gr/ellada/arnites-maskas-xylokopisan-agria-ergazomeno-metro

  97. … λοίσθος = τελευταίος …

    Οπότε, άφοβα,
    Last but not least = λοίστος πλην ουχί ελάχιστος
    με διπλή παρήχηση λ και στ

  98. Πουλ-πουλ said

    95.
    Η ολίσθηση έχει προ πολλού αποφοιτήσει και βασιλεύει στα πολυτεχνεία και τα γραφεία των μηχανικών.

  99. # 80

    Αραούτ (σικ, δεν μας φταίει το άθλημα να ευτελίζεται) σε συνδέω με τον ομοϊδεάτη σου Αλέφαντο (πολλή πλάκα)

    εγώ συμπίπτει με την τηλεαόρση, συμπίπτει και με μένα …ασχολείτι με την κούραση κ.λ.π.

  100. William T. Riker said

    Είναι προφανές ότι το «Αραούτ» είναι λάθος πληκτρολόγησης, επομένως μην πετάς την μπάλα στην εξέδρα.

    Έπειτα, οι βίοι δεν είναι έργα του Συμ. Μεταφραστού. Αν ήθελα να πω αυτό, θα έγραφα Μεταφραστικοί βίοι ή κάτι τέτοιο. Εδώ πρόκειται για το βίο των αυταδέλφων αγίων Δαβίδ, Συμεών και Γεωργίου εκ Λέσβου και το βίο του αγίου Παύλου, ιδρυτού της μοναστικής κοινότητας του όρους Λάτρος.

    Τις υπόλοιπες πηγές δεν τις ανέφερα στην τύχη, έψαξα χρησιμοποιώντας το TLG. Aν θες να επιβεβαιώσεις του λόγου το αληθές, γιατί δεν βάζεις το επιτελείο σου να το κάνει; Μερικές από αυτές τις πηγές δεν υπάρχουν στο διαδίκτυο, εντάξει, αλλά ο Νικ. Χωνιάτης; Ο Παχυμέρης ή ο Γρηγοράς; Ορίστε ένα δείγμα:
    https://postimg.cc/Z9tx86Rh

  101. Πολλοί των λοίστων πλην ουχί ελαχίστων…

  102. Μαρία said

    90
    σ.24
    Το τσέκαρα κι εγώ, όπως και στις Ευχαριστίες «στον Νίκος».
    Άλλα τυπογραφικά πάντως δεν έχω σημειώσει.

  103. @ 98 Πουλ-Πουλ

    Να λέγεται. Αλλά το παρετυμολογικό κακό είχε γίνει. 🙂

  104. Γιάννης Ιατρού said

    ΞΕΧΑΡΒΑΛΩΜΑ λέγεται αυτό με τις πηγές του επιτελείου….

  105. spiridione said

    Η φράση πνέω τα ολοίσθια υπάρχει σε μια μια μονωδία για την Άλωση της Θεσσαλονίκης (χρονολογείται τέλη του 15ου αιώνα), συνθεμένη σε ομηρική γλώσσα!
    Δεύτερη μονωδία, στίχος 168
    Ην δ’ όράαν πάντη γ’ αιμάτων απείρων χεύμα,
    οιμογάς ουλομένων αντίβιον, αυτόθι δ’ ηχή
    Ουλύμποιο καρήνας αειρομέν’ αιθαίρ’ ώρτο
    νηπυτίων αεικέα λοιγόν σφών γοερώς τε
    κλαυθμυριζομέν’ άορι κασιγνήτους αυτών
    γειναμένους πνείοντας ολοίσθια ηδέ καίρια
    πείσεσθαι μελλόντων άλλη τε γλυκύ φάος
    μητρόων άπαιρον κλοιόν ενί δειρή φέρον ..

    Click to access 6329.pdf

  106. sarant said

    105 Ωραίο ευρημα!

    100 Δεν έχει TLG το επιτελείο;

  107. Νέο Kid said

    63. Υπομονή ! Θα πάρεις απάντηση όταν οι Σουμέριοι ξαναρχίσουν να βγάζουν άσφαλτο…

  108. Γιάννης Ιατρού said

    «Λέανδρος» ονομάζεται η κακοκαιρία που έχουμε μπροστά μας (ή ήδη έχει φτάσει σε μερικά μέρη της χώρας). Ε, λοιπόν, «Λεώνικος» το διάβασα αρχικά 🙂 🙂

  109. kpitsonis said

    64, 67, 69 Οι Κύπριοι , νομίζω , λένε μάθκια .

  110. Γιάννης Κουβάτσος said

    108: Δεν θα είναι τόσο σφοδρή. ☺

  111. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @105, 106. Θαυμάσιο! (Από έναν διακεκριμένο φιλόλογο της Θεσσαλονίκης, τον Γιάννη Τσάρα)

    https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/makedonika/article/viewFile/6646/6380

  112. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @90. Αν με κάποιους μπορεί να έχει σχέση το γλωσσικό παραστράτημα, αυτοί δεν μπορεί να είναι παρά οι «Επιστημονική Επιμέλεια Ε.Χ» ή/και «Επιμέλεια κειμένων Α.Κ» του Ιδρύματος της Βουλής. Ο Ηλίας Ηλιού υπήρξε μια από τις σεβασμιότερες μορφές της κοινοβουλευτικής μας ιστορίας και η κλασσική του κατάρτιση ήτανε τέτοια, ώστε δεν μας αφήνει κανένα περιθώριο να του καταλογίσουμε κανένα γλωσσικό σφάλμα, μικρό ή μεγάλο..

    (Όσες φορές χρειάζεται να ξαναπάρω στα χέρια μου την Ρητορική του Αριστοτέλη σε δική του μετάφραση, πρώτα την χαϊδεύω στο εξώφυλλο, και ύστερα την ανοίγω.. 🙂 )

  113. Alexis said

    Μαρμαγκώθηκα… τι κακιά λέξη έγραψα άραγε; 😇

  114. Μαρία said

    112
    Ποιος καταλόγισε το σφάλμα στον Ηλιού; Δεν πρόκειται άλλωστε για χειρόγραφο αυτοβιογραφίας και η έκδοση με εξαίρεση δυο τυπογραφικά είναι άψογη.

  115. Alexis said

    #79: Είπα κι εγώ…
    Γιατί εγώ το γκούγκλισα και μου έλεγε: «Μήπως εννοείτε εφτάφυλο;» και από κάτω μου έβγαζε εικόνες από χασισόδεντρα! 😂
    Δεν κάνω πλάκα, ορίστε εδώ

  116. Άγγελος Σέρτης said

    «βρήκα ένα γραφτό του αγίου Θεοφάνη, μητροπολίτη Περιθεωρίου»

    Παραπομπή στην πηγή του παραθέματος έχουμε;

  117. sarant said

    113–>115 Μπορεί να φταίει ότι έβαλες λινκ

  118. Μαρία said

    115
    Γι’ αυτό μαρμαγκώθηκες;

  119. Άγγελος Σέρτης said

    116
    Οκ βρέθηκε

  120. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Δυσκολεύομαι να καταλάβω πώς τα –λανθασμένα– ολίστια/ολίσθοια είναι λαϊκή λέξη ή, έστω, λαϊκός τύπος του ‘λοίσθια’, ενώ ταυτόχρονα η –σωστή– έκφραση «πνέει τα λοίσθια» είναι (έχει γίνει) πράγματι λαϊκή, αφού χρησιμοποιείται καθημερινά και στον γραπτό και στον προφορικό λόγο.
    Και, για το προθετικό ο- και την πιθανή επίδραση του ‘ολισθαίνω’, τα είπε καλύτερα ο Πέπε (#38), αλλά και ο Alexis (#52). [Και συμπληρώθηκε με το ωραιότατο της ΛΟΥ #78]
    Απλώς να συμπληρώσω ότι τα ‘ολισθαίνω/ολίσθημα’ κ.τ.ό. μπορεί να μην είναι/ήταν λαϊκές λέξεις ήταν όμως … εκκλησιαστικές. Οπωσδήποτε οι πιστοί θα τις άκουγαν συχνότατα στα από άμβωνος κηρύγματα και θα είχαν καταλάβει τη σημασία τους. Συνεπώς, ο δρόμος από τα λοίσθια στα ολίσθια δεν ήταν μακρύς ούτε δύσκολος.

    Ωστόσο, κι αν ακόμη ήταν «παλιός υπαρκτός λαϊκός κυρίως τύπος», νομίζω ότι στις μέρες μας είναι (πρέπει να είναι) απορριπτέος. Γιατί έτσι θα πάμε …ανεπαισθήτως να δεχτούμε και τα «ως αναφορά», «υπό του μηδενός» κλπ.

  121. ΓΤ said

    αθλητική κίνηση

    ΠΑΟΚ-ΟΣΦΠ 1-1

  122. ΓΤ said

    @90, 91, 102, 112, 114

    Για το βιβλίο του Ηλιού, διαβάζουμε στη Lexilogia από αναγνώστη ότι «Στην έκδοση υπάρχουν δεκάδες λάθη» (19.12.2017).

  123. mitsos said

    Καλησπέρα

    Ρ ε τι μαθαίνει κανείς στου Σαραντάκου!

    1) Καταθέτω την δική μου εμπειρία.
    Μαθητής Γ γυμνασίου μεταφέρω την πρόταση όπως νόμιζα πως την είχα ακούσει : «πνέει τα ολίσθια».
    Η αντίδραση της φιλολόγου ( ακαριαία ) επίπληξη : «σιγά μη γλύστρισε, πνέει τα τα λοίσθια και με όμικρον-γιώτα» ( Δεν ξέρω πως κατάλαβε ότι την σκεφτόμουν με γιώτα. Εγώ δεν την είχα συνδέσει με καμιά άλλη γνωστή λέξη. Απλά την είχα ακούσει και την επανάλαβα. )
    Η φιλολογός μου λοιπόν συνέδεσε την προσθήκη του όμικρον με την ολίσθηση όπως και στο κείμενο της ΛΟΥ. Τώρα μαθαίνω από το σημερινό του Σαραντάκου ότι κακώς με επέπληξαν… !

    2. Τα φατσεϊκά δεν είναι σαρδάμ. Δηλαδή δεν είναι ακούσιο μπερδεμα στον προφορικό λόγο. Είναι εκκούσια διαστρέβλωση και επιτονισμένη αφού έχει στόχο την πρόκληση γέλιου.
    π.χ. Λέει κάποιος κάτι απρόσμενο και απαντώ : «Μ’ενω αύτανδρος που το ακούω»
    ( και ο όρος σαρδαμ , όχι δεν είναι από αντιστροφή του επωνύμου του Αχιλλέα Μαδρά , όπως ισχυρίστηκε ο Φρέντι Γερμανός , είναι από ατάκα του Αυλωνίτη … κι αυτό στο Σαραντάκειο το έμαθα αν θυμάμαι καλά )

  124. @ 115 Alexis

    Ωραίες πληροφορίες. 🙂

  125. Nestanaios said

    100.
    Η γλώσσα είναι άλλης, μεταγενέστερης, εποχής. «έτος ιδρύσεως ****». Για να φαινόμαστε παλαιοί.

  126. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Απ’ ότι ξέρω, υπήρξε και μιά επανέκδοση της Ρητορικής του με διάφορες αλλαγές + δημοτική (αυτήν δεν την διάβασα)
    [Όμως, έστω και έτσι, από αυτές τις τσιλιβίθρες της κριτικής που πετάνε διάφορα ανεξέλεγκτα κι ατεκμηρίωτα, περιμένω με αγωνία την ΜΙΑ από τις πολλές δεκάδες λάθη, εξαιρουμένων βέβαια των φανερά τυπογραφικών 🙂 ]

  127. BLOG_OTI_NANAI said

    Βρήκα δύο ολοίσθια. Κάνοντας ριφρές βλέπω ήδη παρατέθηκε η Μονωδία του 15ου αι. και ένα ακόμα που το άφησαν αχρονολόγητο οι ευλογημένοι. 18ος αι.;

  128. Ποδοσφαιρικόν σχόλιον

    Που να καταλάβει ο Αράουτ γιατί ο Γκαρσία έπαιξε χωρίς τον Τζιόλη αντιμετωπίζοντας κι αυτό το ματς με προοπτική…τριετίας ! Στο α΄ημίχρονοείχε μια καλή φάση με δοκάρι ο ΟΣΦΠ και μια με το παλτό Μουργκ ο ΠΑΟΚ. Στο δεύτερο προηγήθηκε ο ΠΑΟΚ και ο ΟΣΦΠ ισοφάρησε χωρίς να κάνει φάση, δωρεά του Πασχαλάκη. Βάζοντας μετά τον Τζόλη ο Γκαρσία δεν ευτύχησε ο μικρός είχε δοκάρι στις καθυστερήσεις.
    Προφανώς μετά τους Μπίσεσβαρ, Τσόλακ, σειρά πήρε σήμερα ο Μουργκ να θεωρηθεί άχρητος. Δυστυχώς ο Πασχαλάκης έχει βύσμα τον Βεϊρίνια και τον Ζίφκοβιτς δεν τον εμπιστεύονται γιατί ποτέ δεν ξέρεις πότε θα έρθει «ζαλισμένος»
    Ο ΟΣΦΠ παίρνει αποτελέσματα χωρίς να παίζει μπάλλα

  129. ΓΤ said

    126@

    Απλώς κατέγραψα το σχόλιο, και το μετέφερα. Προσωπικά, δεν δίνω σημασία σε τέτοια σχόλια, ιδίως όταν είναι ανώνυμα, όπως αυτό του #122. Γνωρίζω ότι στον χώρο του βιβλίου θρασεύει η κακία, είτε πίσω απ’ το αντίζηλο σοβαρογυάλι είτε, ακόμη, και σε μια σοβαροφανή νοικοκυράς του καναπέ* που, πασχίζοντας κάτι να πει, φτάνει στα όρια του θλιβερά κωμικού. Ειδικότερα για τη συγκεκριμένη έκδοση, μου κάνουν εντύπωση τα «δεκάδες λάθη», ακριβώς επειδή το άτομο ΑΚ (βλ. σχόλιο #90), πέρα από τη συγγραφική του δραστηριότητα, είναι «ταυτισμένο» με το Ίδρυμα της Βουλής.

    *Εκλεκτή μου συνάδελφος, η οποία είχε φτύσει αίμα κάποτε ξαναγράφοντας το βιβλίο συγγραφέως κομμωτηρίου, δέχτηκε πριν από χρόνια τηλεφώνημα από θεία της συγγραφέως η οποία της επαναλάμβανε κακόφωνα: «Γιατί το χαλάσατε το βιβλίο του παιδιού;»

  130. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Ολοίσθια αλλά και φατσέικα :), από έναν παλιό ηρακλειώτη χρονογράφο…

  131. ΓΤ said

    129@

    νοικοκυράς —> νοικοκυρά

  132. loukretia50 said

    ΓΤ τελικά θα μ’ αφήσεις με την απορία?
    Η κριτική σου υπονοεί ότι πρέπει να ξεβλαχέψω και να γλυκάνω ή είναι άλλο το πόιντ? (σχ. 85 για 78)

  133. Μαρία said

    122
    Ο αναγνώστης εννοεί τυπογραφικά; Δώσε λινκ.

    126
    Γιώργο, η κριτική στη λεξιλογία αφορά τη βιογραφία του Ηλιού που έγραψε ο Ηλ. Νικολακόπουλος και κυκλοφόρησε στα τέλη του 2017 κι όχι κάποιο βιβλίο του Ηλιού.

  134. Πέπε said

    130

    «Του αιμάτου» πάντως είναι γνήσιο λαϊκό πολλών ιδιωμάτων. Όχι για τη συγκεκριμένη λέξη, για ολόκληρη την κατηγορία.

    Ήρτεν η ώρα του φευγού και του ποκινημάτου,
    φεύγουσι που την Κάλυμνον οι βέργες του κλημάτου.

    Μάλιστα είναι από τις καινοτομίες της λαϊκής γλώσσας που πολλές φορές έχω μπει στον πειρασμό να υιοθετήσω. Με συγκρατεί το γραφικό εφέ που θα δημιουργούσα αν μιλούσα έτσι, αλλά είναι φορές που μου φαίνεται πολύ αταίριαστο να λέω «το κουτί του γάλα(κ)τος».

  135. ΓΤ said

    133@

    https://www.lexilogia.gr/threads/%CE%A4%CE%BF-%CE%BC%CE%B1%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%84%CE%AC%CF%81%CE%B9-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%87%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%AC%CF%82-%CE%AE-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B4%CE%B5%CE%BA%CE%B1%CE%B5%CF%84%CE%AF%CE%B1%CF%82.1214/page-3

  136. Μαρία said

    134
    Ακριβώς. Μάλιστα τη γενική του κυμάτου τη συναντάμε στην ποίηση και πρέπει να υποστηρίχτηκε κι απ’ τους παλιούς δημοτικιστές.

  137. ΓΤ said

    132

    Απορώ, Λου, που δεν γίνεται αντιληπτό ότι άλλο είναι το πόιντ…

  138. @ 134 Πέπε

    Περί υιοθεσίας. Εγώ εξασκούμαι στις εναλλακτικές φυσική/φυσικιά, εναλλακτική/εναλλακτικιά, γραφική/γραφικιά κ.λπ.

    Καλό και το περί ευαισθησίας απέναντι στις γενικές «το κουτί του γάλα(κ)τος» κ.λπ.

  139. loukretia50 said

    Μήπως πρέπει να γίνει από όλους?

  140. ΓΤ said

    αθλητική κίνηση

    ΠΑΟ-Βιλερμπάν 88-71

  141. Μαρία said

    135
    Άρα εννοεί τυπογραφικά και λέει ψέματα. Εκτός κι αν εννοεί οτι στα αποσπάσματα που παρατίθενται σε πολυτονικό υπάρχουν λάθη στις βαρείες 🙂

  142. ΚΩΣΤΑΣ said

    132
    Ε! ρε Λου, η ξινοβλαχιά πάει στον ήρωα του διηγήματός σου, τον πρόεδρο. Τα υπόλοιπα δεν έχουν σχέση με σένα.

    Παρεμπιπτόντως, ωραίο το αφήγημα, όμως εμένα δεν μου πάει τα λοίσθια να έχουν σχέση με το ολίσθημα. 🙂

  143. Dimitra said

    Ψηφίζω ειδικό άρθρο για την παρετυμολογια . Ενώ αποτελεί ένα βασικό είδος της μορφολογικής αλλαγής
    πολλοί νομίζουν ότι είναι λάθη,λάθη των ..αγραμμάτων.

  144. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    @127, Blog


    (Ν.Γ. Πολίτου, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, τ.Α, 1909)

  145. ΓΤ said

    141@

    Μπορείς κάλλιστα να το δέσεις μέσα σου και με το σχόλιο #129.
    Ακριβώς από τη γνώμη στο λινκ του #135, καταλαβαίνουμε ότι, όταν κάποιος ανοίγει την πόρτα του με το «κυκλοφορήθηκε βιογραφία», αυτός ξεκάθαρα πάσχει, είναι μια αφιλόξενη ψυχή, αρνείται να κολυμπήσει στα σημερινά νερά της γλώσσας και βαβίζει σύμφωνα με… ISO. Και δεν σου κρύβω ότι κάθε ανοργασμική φιλαυτία δεν παύει να διεκδικεί, ευτυχώς ή δυστυχώς σισύφεια, σκήπτρο και θρονί καθηγεσίας στον, εκ των πραγμάτων, πολυεπίπεδο χώρο των διορθώσεων. Σοφό παιδί, η γλώσσα τέτοιες κορόνες «αυθεντίας» θα τις διαβάσει για γιογιό, και θα τις κατουρήσει αμετάκλητα, όπως έκανε ο πιτσιρίκος απ’ το πενάκι του Μητρόπουλου καλοστοχεύοντας το ανάποδο γλυξμπουργκικό διάδημα.

  146. ΓΤ said

    Τα «μπουμπούκια» του #96

    https://www.iefimerida.gr/ellada/kare-kare-i-dolofoniki-epithesi-stathmarhi-metro-omonoia

  147. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    Η γενική «του αιμάτου» μου θυμισε το παλιό επιθεωρησιακό που έλεγε ο παππούς μου για την Παλιά Στρατώνα

    Κι όταν έμαθα προχτές πως τη γκρεμίζανε
    πήγα αμέσως εις τον τόπο του εγκλημάτου
    για να κλάψω την παλιά που εξαφανίζανε
    σαν τον γιο μωρέ που κλαίει τη μαμά του.

  148. Πάντως αρνί του Γαλάτου δεν υπάρχει. Αγριογούρουνα τρώγανε.

  149. Μαρία said

    147
    Βάρναλης, Παλαμάς, Ρίτσος, Σικελιανός
    https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/search.html?start=2940&lq=word:21550

  150. Μαρία said

    Μ. Τριανταφυλλίδης, Η ενική γενική των ουδέτερων σε -μα. http://media.ems.gr/ekdoseis/ellinika/Ellinika_15/ekd_peel_15_triantafyllides.pdf
    Έχει και αρνί του γαλάτου.

  151. Pedis said

    του χυμάτου

  152. ΚΩΣΤΑΣ said

    Χριστός κι Απόστολος. Πριν 1 λεπτό ακριβώς μου ήρθε μήνυμα σε ένα δεύτερο τηλ νούμερο που έχω, δεν το έδωσα και δεν το χρησιμοποιώ παρά μόνο να αγοράζω ίντερνετ στο τάμπλετ, ότι εμβολιάζομαι στις 21/1/2021 και ώρα 12.45 στο ΓΝ Βέροιας. Δεν πάει καλά το σύστημα…

  153. ΓΤ said

    152@

    Είναι δυνατόν να σε αφήσει ήσυχο το κράτος;

  154. Μαρία said

    152
    Είσαι τόσο γέρος;
    Στις 21/1 εμβολιάζεται στο ΑΧΕΠΑ φίλη μου 87 χρονώ. Είχε γραφτεί στην άυλη συντογογράφηση. Μ’ αυτούς που γράφτηκαν σ’ αυτή την πώς τη λεν πλατφόρμα έχουν συμβεί διάφορα κωμικοτραγικά π.χ. γριά απο Καρατζόβα να πάει Κάρπαθο 🙂

  155. Πέπε said

    #150:

    Ενδιαφέρον το κείμενο του 30φ. Λέει ότι εκτός από τις γενικές τύπου «του αιμάτου» υπήρχαν και άλλες παράλληλες τύπου «του αιματιού» (και με αντίστοιχο πληθυντικό «των αιματιών»), ήδη σπάνιες τότε που έγραφε. Αλλά ότι και το «αιμάτου» δε φάνηκε να έχει τη δυναμική να επικρατήσει έναντι του «αίματος», κι έτσι περιορίστηκε στην ποίηση κι εκεί όχι ως αποκλειστική επιλογή. Απορώντας κι ο ίδιος πώς και δεν επικράτησε, αναζητεί μεταξύ άλλων την εξήγηση στο γεγονός ότι το «αιμάτου» μετακινεί τον τόνο μια θέση και τα «αιματιού, αιματιών» δύο, ενώ το «αίματος» καμία.

    Κι όμως, δε νομίζω ότι η λαϊκή γλώσσα έχει τόση απροθυμία να μετακινεί τους τόνους. Ναι μεν υπάρχουν όλα εκείνα τα νεότερα, σύνθετα κυρίως, «δευτερόκλιτα» που δε μετακινούν τον τόνο (π.χ. του βασιλόπουλου), παράλληλα όμως η λαϊκή γλώσσα όχι μόνο διατήρησε σε πολλά άλλα την αρχαία μετακίνηση του τόνου (ο πόλεμος του πολέμου) αλλά πολύ συχνά την επεκτείνει κιόλας (οι πολέμοι), ενώ κλίσεις όπως «το μάτι του ματιού» είναι καθαρά νεοελληνικές, λαϊκής προέλευσης. Σε ιδιώματα δε έχω ακούσει και κύρια ονόματα, που συνήθως δεν τους πειράζουμε τον τόνο, να τον κατεβάζουν (του Στεφάνου, του Αγγέλου – Νάξος).

    Εντωμεταξύ αυτές οι άλλες γενικές, του αιματιού – των αιματιών, που ομολογώ πως δεν τις ήξερα, στην αρχή που διάβαζα μού φαίνονταν παράδοξες. Όταν όμως κάποια στιγμή έπεσα σε μια φράση του 30φ «το κομμάτι της ιστορικής γραμματικής» μου ‘ρθε μια φλασιά:

    Το κομμάτι, ε; Γενική του κομματιού. Σύμφωνα όμως με αυτή την (καινούργια για μένα) κλίση, «του κομματιού» θα μποσρούσε να είναι και γενική της λ. «το κόμμα». Οπότε:

    Έχουμε πολλές περιπτώσεις όπου ένα αρχαίο υποκοριστικό έχασε την υποκοριστική του σημασία και αντικατέστησε τον ανυποκόριστο τύπο, π.χ. όμμα > ομμάτιον (=ματάκι) > μάτι (=μάτι). Ίσως εδώ ο αρχικά υποκοριστικός τύπος, χωρίς πια υποκοριστική σημασία, να συνυπήρξε με τον αρχικά ανυποκόριστο (το αίμα // το *αιμάτι) και να συγχωνεύτηκαν, κρατώντας την ονομαστική από τον ανυποκόριστο και τη γενική από τον αρχικά υποκοριστικό (το αίμα του αιματιού).

  156. ΚΩΣΤΑΣ said

    Εγώ 69 χρονώ γεννήθηκα και τόσο θα πεθάνω, 😜 κάποιος έδωσε λάθος νούμερο, μην τη πατήσω όμως εγώ και δεν με εμβολιάζουν όταν θα έρθει η σειρά μου, μπήκα κι εγώ στην άυλη συνταγογράφηση. Το θέμα είναι πως θα ενημερωθεί εκείνος ο άλλος, γιατί στο μήνυμα έχει τον κωδικό για επιβεβαίωσης.

  157. Μαρία said

    155
    Πήρε των ομματιών του.

    156
    69! Καλό καλοκαίρι.
    Στην άυλη γράφτηκα το Σεπτέμβριο, πολύ βολική. Με ένα τηλεφώνημα στην ΤΟΜΥ μου έστειλαν τη συνταγή για το αντιγριπικό αλλά και άλλες εξετάσεις ρουτίνας.

  158. ΚΩΣΤΑΣ said

    157 >> 69! Καλό καλοκαίρι.

    Δεν τό ‘πιασα καλά αυτό, αλλά σας λέω μόλις πιάσετε τα 69 μην το κουνάτε από εκεί, είναι καλό νούμερο, έχει κάτι το ερωτικό… 😉

  159. Μαρία said

    158
    Αν πράγματι είσαι μόνο 69, τότε περίπου θα ‘ρθεί η σειρά σου, καλή εποχή και για 69.

  160. BLOG_OTI_NANAI said

    144: Μπράβο, ναι αυτό θα είναι.

  161. Γιάννης Ιατρού said

    152, 156 κλπ. Κώστα,
    δύσκολο είναι να έχει δώσει και να έχει καταχωρηθεί το τηλέφωνό σου, δηλ. ο αριθμό που έχεις εσύ, αντί κάποιου άλλου παραπλήσιου. Ζητείται από το σύστημα επιβεβαίωση με ΡΙΝ που στέλνεται με SMS στον αριθμό που δήλωσες (όχι σαν κάτι εγγραφές και στοιχεία συνδρομητών εδώ στο μπλογκ….😎). Eπομένως πως έγινε αυτή η επιβεβαίωση, αν έβαλε λάθος αριθμό τηλεφώνου; Τον αριθμό τηλεφώνου τον έχεις πολύ καιρό;🤔

    158: 69ρησες/δες το φθινόπωρο, με το πιό αισιόδοξο σενάριο…., όσοι την έχουν βγάλει καθαρή ως τότε. Εκτός κι αν μερικοί-μερικοί είστε πιό ίσοι από τους άλλους.

    Ο μόνος τρόπος να πάει πιό γρήγορα ο εμβολιασμός είναι να προσληφθούν άλλοι 2000 ειδικοί φρουροί για τα ΑΕΙ, 8000 για τις άλλες περιπτώσεις και 5000 ΕΠΟΠ.

  162. Γιάννης Ιατρού said

    161 (συνέχεια): Και μια αφιέρωση σχετική με τους εμβολιασμούς, για τους αγαπητούς καλόπιστους⁉ συνεντευξόμενους™ συνδρομητές του παρόντος 🤔😋

  163. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    33 >> το συνεχές ωάριο.
    κατάψυξη ωραρίων
    είπε μια θεια ότι θα κάνει η εγγονή της

    82 πνέουν τα ο λοίσθια
    εμπνέουν τα οπίσθια
    (να θυμηθούμε, με ευχές ανάρρωσης, τον Γς )

    97 >>Last but not least = λοίστος πλην ουχί ολίγιστος
    με διπλή παρήχηση λ και στ και ο 🙂

  164. Γιάννης Ιατρού said

    163: Καλημέρα Έφη, κι εσύ πρωινή βλέπω 🙂

  165. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    78. Και δίχως σύνδεση με ο λοίσθια, ωραιούλι το πεπόνημα Λου! 🙂

    «Σεβαστός πατήρ πνέει τα λοίσθια».
    Μου θύμησες το παλιό τηλε(συντομο)γράφημα, όπου ένας κρητικός γιος από τα ξένα,ειδοποιεί πότε έρχεται στο λιμάνι και να κατέβουν από το χωργιό να τον παραλάβουν (με το κριθαροκίνητο βέβαια της εποχής) :
    «Δευτέρα φτάνω Ηράκλειο μουλάρι ο υιός σας»

    163α. Η θεια με τα κατεψυγμένα ωράρια, λέει κι άλλα φατσέικα:
    στον τρεχαντήρα έχει φλεμονή
    και πόνο στον τέντονα

  166. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    164 Καλημέερα!
    Πρωινή ή ξενύχτισσα; 🙂
    Καληνύχτα τώρα 🙂

  167. Γιάννης Ιατρού said

    166: Οι κραιπάλες θα μας φάνε 🙂 🙂

  168. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα!

    Συμφωνώ πλήρως με την προσεγγιστική γραμμή του άρθρου θεωρώντας ότι άπαξ και μία ξενίζουσα λέξη (άγνωστη εν πολλοίς, αλλοδαπή ή αρχαϊκή αυτόχθων) εισάγεται στην καθομιλουμένη, στον κοινό μας λόγο,
    α)βιώνεται καταρχάς στην πράξη (δηλαδή στα συμφραζόμενα του φυσικού λειτουργικού της περιβάλλοντος) με το σωστό εννοιολογικό της περιεχόμενο, άλλως ουκ έστι χρεία “δανεισμού”
    β) κατατρίβεται έπειτα με την ομιλία, χάριν ευχρηστίας, προς μία ευπρόφερτη μορφή, οδηγούμενη γι’αυτό από την εγγύτερη ηχητικά και εννοιολογικά γνωστή (προϋπάρχουσα) λέξη, της οποίας το περιεχόμενο μπορεί έτσι και να διευρύνεται ή να παραλλάσσεται.
    Κάτι ξένο, εν ολίγοις, που γλιστράει πρώτα στο αυτί μας, γλιστράει μετά και στρογγυλεύει στη γλώσσα μας για να γενεί οικείο, οπότε δις ολίσθημα ενυπάρχει γενικά (όπως και νάχει) στις παρετυμολογίες, πράγμα που καταδεικνύεται ασφαλώς και με το ωραίο ντοκουμέντο του σχολίου 78

    Εν τούτοις, περαιτέρω και εν προκειμένω, το μεν ολίσθημα «δικτάκτορας», φαίνεται να υποδηλώνει κατά τα ανωτέρω τη ροπή του (έλληνα) ομιλητή να πει αντί «δικτάτωρ», «διατάκτορας» (=ο «διατάσσομεν ησυχίαν, τάξιν και ασφάλειαν») το δε «πνέει τα ολίστια» μοιάζει να ακούγεται ως περίφραση του «εκπνέει», ήτοι σαν ένα φαγωμένο «(ανα)πνέει τα ολι(γί)στια»,[:όπου το «γι» ο εύγεστος, γνωστός τοις πάσι, γιός της καταπγιάς, βλ και Greek (Liddell-Scott) ὀλίγος, Ταραντ. “ὀλίος”, και τύπο συγκρ. “ὀλίζων” (δηλ. ὀλιγίων) και Ἡσύχ. “λιζὸν” (γραπτέον λίζον) = ἔλαττον]
    Η πιθανότητα δηλαδή μιας τάσης προς το «να πνέει τα γλίστρια»(για το “όλλυμι”, ούτε καν) μοιάζει πολύ μικρότερη, λόγω της εννοιολογικής απόστασης μεταξύ πνοής και ολισθήματος, δοθέντος ότι όταν γλιστράς μάλλον κοιτάς να δεις πού να πιαστείς (εξ ου και το ειρωνικό «φέξε μου και γλίστρησα» προς όποιον δε βοηθά) και όχι το πώς θα σου φύγει λίγη-λίγη η πνοή(βλ.και σχόλια 12, 86α, 95)
    Κατά συνέπεια, δοθέντος επιπροσθέτως ότι στο αρχαϊκό “λοῖσθος”, κατά την ισχύουσα ετυμολόγηση, φαίνεται να μετέχει ως α’συνθετικό η ΠΙΕ leis-2(μικρός) ή *leys-(λιγοστεύω) [πρβλ Σανσκρ. liś, liś-yê (parvus, παῦρος), Ἀρχ. Πρωσσ. lik-rets, (ὀλίγον)• ἄρα τὸ ὀ- εἶναι εὐφων.], μπορούμε νομίζω εντέλει να πούμε ότι τα “λίστια” ή “ολ(ο)ίσθια” συνιστούν μια ιδιαίτατη μορφή λεκτικού πάθους, είδος γλωσσικού αταβισμού ίσως, καταχρηστικά υπαγόμενου στις παρετυμολογίες, επισύροντος αδίκως την τυχόν χλεύη εξ ημών των λογοπεδικών εγγράμματων και να προσυπογράψουμε ως εκ τούτου και την κατακλείδα του εν λόγω άρθρου που αναδεικνύει άψογα αυτό το ιδιαίτερο γλωσσικό φαινόμενο.

  169. Καλημέρα με δυνατό κουίζ

    Ποιά ταλαντούχα,διεθνους φήμης, νεαρή πιανίστρια είναι φανατική οπαδός του Κυριάκου Μητσοτάκη ;

    τιπ : πατάει σε δυο ηπείρους !

    Να δω τα επιτελεία σας !

  170. Γιάννης Ιατρού said

    169: Η Λόλα ρε συ, γνωστά αυτά 🙂

  171. ΚΩΣΤΑΣ said

    161 Καλημέρα σε όλους
    Γιάννη, το έχω χρόνια αυτό το νούμερο, το χρησιμοποιώ όμως μόνο στο τάμπλετ για να αγοράζω ίντερνετ, δεν το χρησιμοποιώ στις επικοινωνίες μου και δεν το ξέρει σχεδόν κανείς πλην του στενού οικογενειακού μου περιβάλλοντος. Σίγουρα πρόκειται για λάθος, τί σχέση έχω εγώ με 85+/ρηδες Βεροιώτες.

    Το πρόβλημα είναι σε αυτόν που πρέπει να κάνει επιβεβαίωση χρησιμοποιώντας τον κωδικό. Θα περιμένει κωδικό και δεν θα του έρχεται. Θα πάω σε κανένα φαρμακείο να ρωτήσω, να βολευτεί ο άνθρωπος, μη χάσει το εμβόλιο.

  172. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Κι αφρός το φουστανάκι του στην άκρια του κυμάτου.

  173. # 170

    Καμία Λόλα… το κουίζ είναι τίμιο αλλά δύσκολο,θα δυσκολευτούν κι όσοι την ξέρουν αλλά δεν την ξέρουν καλά ! Τι το πέρασες, γκουγκλίζουμε, ψεκάζουμε, καθαρίσαμε ;;

  174. # 170

    Εννοείται πως αν βρεις γιατί είναι φανατική οπαδός του κυριάκου Μητσοτάκη, έχεις κάνει το μεγάλο βήμα προς την σωστή κατεύθυνση!

    εδώ σε θέλω κάρβουνο που σε πατάει ο (κάθε) κάβουρας !

  175. nikiplos said

    169@ Τζη δεν πιστεύω με τίποτα ότι αυτή θα μπορούσε να είναι η Δανάη Καρά.

  176. nikiplos said

    @169 πιό πιθανό να είναι η Τζένια Μανουσάκη λόγω ότι είναι Χανιώτισσα.

  177. Οχι είναι αλλοδαπή, με καταγωγή από δυο ηπείρους και σίγουρα στην πρώτη σειρά από εκτελεστική ικανότητα διεθνώς

  178. ΓΤ said

    163@

    Liszt will last

  179. ΓΤ said

    169@

    Yuja Wang

  180. sarant said

    Καλημέρα και από εδώ!’

    149 Μερσί, σωστά.

    150 ακριβώς, του γαλάτου

    168 Καλώς τον!

  181. ΓΤ said

    @180γ

    βλ. #190@11.01.2021

  182. Πέπε said

    @177
    Μάλιστα. Μου αναπτερώνει το ηθικό το γεγονός ότι ανάμεσα στην αφρόκρεμα της διεθνούς πιανιστικής κοινότητας έχουμε ένθερμους υποστηρικτές της παρούσας κυβέρνησης. Νόμιζα ότι ζούμε κάπως δυσάρεστες καταστάσεις, αλλά ευτυχώς δεν είναι έτσι.

  183. dryhammer said

    Μια αλλοδαπή που είναι άλλο ΔΑΠί;

  184. Μαρία said

    Ομοιοπαθής του Κώστα αλλά πενηντάρης.

  185. Γιάννης Ιατρού said

    184: Είναι πολύ περίεργο λάθος, γιατί όπως είπα και χθες στον Κώστα, για την καταχώριση του αριθμού του κινητού απαιτείται επαλήθευση με ΡΙΝ που στέλνεται με SMS στον αριθμό του κινητού και πρέπει να επιβεβαιωθεί με καταχώρισή του στη φόρμα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

  186. Μαρία said

    185
    Αυτό που λες ισχύει, όταν γραφόμαστε στην άυλη, οπότε και δηλώνουμε κινητό ή μέιλ ή και τα δύο. Η πλατφόρμα λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο; Αν ναι, παραμένουν μυστήριο αυτά τα λάθη.

  187. Spiridione said

    Και εγώ έκανα προχθές άυλη συνταγογράφηση και σήμερα μου ήρθε ένα μέιλ ότι εκτελέστηκε η τάδε συνταγή, άσχετη εντελώς.

  188. Μαρία said

    187
    Συνταγή αλλουνού; Σε μένα για την ώρα δουλεύει ρολόι.

  189. Spiridione said

    Ναι, αλλουνού. Αλλά μόνο στο μέιλ, όχι στο κινητό.

  190. ΓΤ said

    Ενδεχομένως ο αλγόριθμος κλήσης εμβολιασμού διδάχτηκε στα ΙΕΚ Ελικίκου…

  191. Γιάννης Ιατρού said

    188: κι εμένα, χωρίς λάθη.
    189: Σπύρο, στο μέηλ που σου ήρθε φαίνεται το όνομα του ασφαλισμένου, ίσως βρεις άκρη.

  192. Μαρία said

    191β
    Όχι.
    Αυτό έρχεται σε μένα : Η συνταγή με barcode #2011254580655 εκτελέστηκε. Και ακολουθούν τα φάρμακα.

  193. Γιάννης Ιατρού said

    192: Ωπ, ναι. Δίκο έχεις. Το μπέρδεψα με την ειδοποίηση για τον εμβολιασμό, εκεί το γράφει το όνομα.

  194. Μαρία said

    Αυτό που συνέβη στο Σπύρο εξηγείται αν ο γιατρός του, πριν ο Σπύρος γραφτεί στην άυλη, έκανε την κομπίνα και έγραψε φάρμακα αλλουνού με το ΑΜΚΑ του Σπύρου. Και τώρα που Σπύρος γράφτηκε στην άυλη, του ήρθε η ειδοποίηση. Σπύρο να ρωτήσεις το γιατρό σου.
    Το έπαθε γνωστή μου, θύμα της γραμματέα του γιατρού που της φόρτωνε φάρμακα εν αγνοία της.

  195. Μαρία said

    Κώστα, ίσως μπορείς να βρεις άκρη απο το φάκελό σου https://www.eopyy.gov.gr/eservices/insured/2EA72D4E-0B94-4C06-9336-E389937530FC

  196. ΚΩΣΤΑΣ said

    195 Μαρία, πήγα σήμερα σε φαρμακείο. Σύμφωνα με τον ΑΜΚΑ μου, δεν φαίνομαι προγραμματισμένος για εμβόλιο. Προσπάθησε η φαρμακοποιός, σύμφωνα με τον κωδικό που υπήρχε στο μήνυμα, να βρει σε ποιον ανήκει και δεν μπορούσε να βγάλει στοιχεία.
    Εγώ συμπεραίνω ότι είναι κάποιος που μπήκε να κλείσει ραντεβού για εμβόλιο, έδωσε ή έγραψαν λάθος τηλέφωνο κι εκεί είναι το πρόβλημα. Ήρθε το μήνυμά του σε μένα, αυτός δεν θα μπορεί να κάνει επιβεβαίωση. Τι να κάνω, δεν μπόρεσα να τον βοηθήσω.

    Στην άυλη είμαι κι εγώ από καιρό, κανένα πρόβλημα, και μέηλ και μήνυμα στο κανονικό μου νούμερο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε <span>%d</span> bloggers: