Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Βασίλης Αλεξάκης, Μια γλώσσα για να γελάω και μια γλώσσα για να κλαίω

Posted by sarant στο 17 Ιανουαρίου, 2021


Πριν από μερικές μέρες έφυγε από τη ζωή ο συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης, στα 77 του χρόνια (γεννημένος Χριστούγεννα του 1943).

Ο Αλεξάκης κατέχει μοναδική θέση στα γράμματά μας επειδή όχι μόνο έζησε σε δυο χώρες, Ελλάδα και Γαλλία, αλλά και έγραψε σε δυο γλώσσες, ελληνικά και γαλλικά, και μάλιστα από ένα σημείο και μετά έγραφε τα βιβλία του άλλοτε στα γαλλικά και άλλοτε στα ελληνικά (ανάλογα με τους ήρωες, όπως έχει πει) και στη συνέχεια τα ξανάγραφε στην άλλη γλώσσα. Τα μετέφραζε, αλλά επειδή, όπως έχει πει, η μετάφραση είναι «μια πολύ αυστηρή ανάγνωση», ξαναγράφοντας το κάθε βιβλίο το βελτίωνε.

Επιπλέον, στα περισσότερα βιβλία της ωριμότητάς του παίζουν κεντρικό ρόλο η γλώσσα, οι γλωσσικές αναζητήσεις και οι γλωσσικές συζητήσεις, δηλαδή οι ήρωές του πολύ συχνά συζητούν για τη γλώσσα, αναφέρουν ετυμολογικές πληροφορίες ή συγκρίνουν πώς λέγεται μια λέξη ή μια έκφραση στα ελληνικά, στα γαλλικά και σε άλλες γλώσσες. Aκόμα και οι τίτλοι αρκετών από τα βιβλία του έχουν γλωσσικό θέμα: Η πρώτη λέξη, Οι ξένες λέξεις, Η μητρική γλώσσα.

Βέβαια, ίσως το πιο γνωστό βιβλίο του να είναι το Τάλγκο, το πρώτο που έγραψε απευθείας στα ελληνικά (1980). Είναι το πιο γνωστό, επειδή έγινε ταινία, Ξαφνικός έρωτας. Θυμάμαι που το διαβάσαμε όντας φοιτητες και οι κοπέλες της παρέας μας απορούσαν πόσο καλά ο συγγραφέας εξέφραζε τον γυναικείο τρόπο σκέψης -γιατί η αφηγήτρια είναι γυναίκα.

Γυρω στο 2008-9 με είχε αναζητήσει μέσω κοινών γνωστών και κάναμε από το τηλέφωνο μια συζήτηση για διάφορους γλωσσικούς μύθους που κυκλοφορούν στην Ελλάδα. Γράφω ένα βιβλίο, μου είχε πει. Το βιβλίο αυτό ήταν Η πρώτη λέξη -το έγραψε πρώτα στα γαλλικά, αφού εκτυλίσσεται στο Παρίσι, έστω κι αν η αφηγήτρια είναι Ελληνίδα. Οι ήρωες είναι οι περισσότεροι Γάλλοι ή Έλληνες της Γαλλίας. Σε ένα σημείο του βιβλίου, κάποιος αναφέρει τους ελληναράδικους γλωσσικούς μύθους -ας πούμε για τα εκατομμύρια των ελληνικών λέξεων- που είχαμε συζητήσει στο τηλέφωνο με τον Αλεξάκη.

Στο βιβλίο αυτό ο Μιλτιάδης, αδελφός της αφηγήτριας, δικαιολογώντας την προτίμηση της κόρης του να μιλάει γαλλικά, παρόλο που και οι δυο γονείς της είναι Έλληνες, λέει ότι «Τη μητρική γλώσσα δεν τη δίνει η μάνα, τη δίνει η γειτονιά». Αυτό το είχε εκφράσει και ο ίδιος ο Αλεξάκης σε πολλές συνεντεύξεις.

Σε κάποια άλλη συνέντευξη είχε πει κάτι που το έχω επαληθεύσει και με άλλους που ζουν στα ξένα. Όταν, λέει, ζεις πολλά χρόνια στα ξένα χωρίς ευκαιρία να χρησιμοποιείς τη γλώσσα σου, αρχίζεις πια να σκέφτεσαι στην ξένη γλώσσα που τη μιλάς καθημερινά, ωστόσο υπάρχουν τρία πράγματα που παραμενουν στη μητρική γλώσσα:  οι αριθμοί τηλεφώνου, οι λογαριασμοί που κάνεις με το μυαλό σου και οι βλαστήμιες.

Βέβαια, από ένα σημείο και μετά ο Αλεξάκης άρχισε να έρχεται συχνότερα στην Ελλάδα, κατάκτησε ξανά τη μητρική του γλώσσα, όπως θα δείτε παρακάτω, συνέχισε όμως να μοιράζεται ανάμεσα στις δυο χώρες, έως τα τελευταία χρόνια που αγκυροβόλησε μόνιμα στην Αθήνα. Η δεύτερη πατριδα του πάντως τον τίμησε με περισσότερα βραβεία από την πρώτη, αν και έχει τιμηθεί και στην Ελλάδα με Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος.

Το 2013 μου είχε αναθέσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να διοργανώσω μια σειρά σεμινάρια για ελληνομαθείς μεταφραστές, που μετέφραζαν από άλλες γλώσσες προς την ελληνική, οπότε ζήτησα από τον Αλεξάκη να μας κάνει μια ομιλία, ακριβως για τη μοναδική του θέση ανάμεσα στις δυο γλώσσες και για τη μοναδική του ιδιότητα να είναι μεταφραστής του εαυτού του. Η ομιλία αυτή είχε τίτλο «Μια γλώσσα για να γελάω και μια γλώσσα για να κλαίω», που τον έχει χρησιμοποιήσει και άλλες φορές σε ομιλίες του. Ηχογράφησα την ομιλία, με ερασιτεχνικά όμως μέσα κι έτσι με πολύ κακή ποιότητα ήχου. Την παραθέτω στα επόμενα, μαζί με την αρχή των ερωτήσεων -παραλείπω άλλη μια ώρα ηχογράφησης επειδή γίνεται συζήτηση που ακούγεται πολύ δύσκολα. Οι πολλές ερωτήσεις που έγιναν βέβαια δείχνουν ότι το θέμα μας είχε γοητεύσει.

Επειδή ακριβώς ο ήχος είναι πολύ κακός, έχω απομαγνητοφωνήσει με μεγάλη, αλλά όχι απόλυτη, πιστότητα τα όσα είπε εκείνη τη μέρα, στις 7 Νοεμβρίου 2013, ο Αλεξάκης, Αν περιοριστείτε στο γραπτό δεν θα χάσετε σχεδόν τίποτε, αλλά ακούστε λίγο και το ηχητικό αν δεν έχετε άλλη φορά ακούσει τον γλυκύτατο αυτόν άνθρωπο να μιλάει. Ή, μπορείτε να τον δείτε εδώ, στη γαλλική τηλεόραση, στη θρυλική εκπομπή Apostrophes του Μπερνάρ Πιβό, το 1989, μετά την έκδοση του βιβλίου του Παρίσι-Αθήνα -ή μάλλον Paris-Athènes.

Μια γλώσσα για να γελάω και μια γλώσσα για να κλαίω (ομιλία του Βασίλη Αλεξάκη)
Πήγα πολύ νέος στη Γαλλία και εκεί έμαθα τη γλώσσα, γιατί τα γαλλικά που ήξερα ήταν τα γαλλικά του σχολείου. Λοιπόν, δεν ήξερα καλά τη γλώσσα όταν πήγα στη Γαλλία, ένα σωρό πράγματα δεν τα καταλάβαινα, παρακολουθούσα με δυσκολία τα μαθήματα, στη σχολή δημοσιογραφίας στη Λιλ. Για να σας δώσω ένα παράδειγμα, όταν έφτασα στο σταθμό της Λυών στο Παρίσι, διότι εκείνη την εποχή δεν ταξιδεύαμε με αεροπλάνα, όταν έφτασα λοιπόν στον σταθμό κάποιος με ρώτησε τι ώρα είναι, που είναι κάτι πολύ εντυπωσιακό διότι στους σιδηροδρομικούς σταθμούς έχει παντού πολλά μεγάλα ρολόγια. Και εγώ είπα ότι είναι minuit (μεσάνυχτα) και ο Γάλλος που με είχε ρωτήσει με διόρθωσε αμέσως, διότι ήταν μέρα. Όχι minuit μου λέει, midi. Minuit c’est l’heure du crime. Και για μένα, που ήθελα να γράψω μυθιστορήματα, διότι αυτή ήταν ανέκαθεν η επιθυμία μου, η δημοσιογραφία δεν με ενδιέφερε ιδιαίτερα, αυτή η φράση ήταν μια πολύ καλή αρχή.

Λοιπόν, έμεινα τρία χρόνια στη Λιλ, κι εκεί έμαθα τη γλώσσα, δουλεύοντας βέβαια πάρα πολύ. Δεν νομίζω ότι τώρα ξέρω καλύτερα Γαλλικά απ’ όσα ήξερα τότε, που ήμουν 20 χρονών και είχα τελειώσει τη σχολή.

(Επέστρεψε στην Ελλάδα για να πάει στο στρατό, όσο ήταν στρατιώτης έγινε το πραξικόπημα, το 1968 που απολύθηκε έφυγε πάλι για τη Γαλλία. Βρέθηκε στη Γαλλία σε μια καλή συγκυρία, πριν αρχίσει η πετρελαϊκή κρίση).

Αυτό με βοήθησε διότι βρήκα πολύ γρήγορα δουλειά, και μάλιστα στη Μοντ, μια πολύ δύσκολη εφημερίδα όπως ξέρετε, κι όμως με δέχτηκαν αμέσως, να δουν τι γράφω, τι μπορούσα να κάνω. Εγώ ζήτησα αμέσως να κάνω κριτική βιβλίου, που ήταν θράσος για κάποιον τελείως άγνωστο που εμφανίζεται από την Ελλάδα και ζητάει να κάνει κριτική βιβλίου! Εξωφρενικά πράγματα, αλλά παρ’όλ’αυτά το δέχτηκαν και μου είπαν να κάνουμε μια δοκιμή. Μου δώσαν ένα τεράστιο βιβλίο 500 σελίδων και μου είπαν «Γράψε μας είκοσι γραμμές». Αισθανόμουν ότι δίνω εξετάσεις. Τις έγραψα τις είκοσι γραμμές, δημοσιεύτηκαν και από τότε άρχισα να δουλεύω στη Μοντ και να σκέφτομαι βέβαια τα βιβλία που ήθελα να γράψω.

Έτσι τα γαλλικά έγιναν η γλώσσα μου· παντρεύτηκα με Γαλλίδα, δεν ερχόμουν συχνά στην Ελλάδα, κάθε μέρα έγραφα στα γαλλικά, είχα μια εξοικείωση με τη γλώσσα που άλλοι συγγραφείς δεν την έχουν, δεν έκανα άλλη δουλειά -μόνο έγραφα. Θυμάμαι, όταν παντρεύτηκα, το δώρο που μου έκανε η μητέρα μου ήταν το Μεγάλο Ρομπέρ (το λεξικό Grand Robert), σαν να μου έδινε την έγκρισή της να γράψω σε μια ξένη γλώσσα. Συμβολικά, έχει μια σημασία αυτό, ότι η μάνα σου σού δίνει το λεξικό της ξένης γλώσσας.

Είναι αλήθεια επίσης ότι το πρώτο μου βιβλίο που μεταφράστηκε στα ελληνικά από τα γαλλικά το μετέφρασε η μάνα μου, η οποία δεν ήξερε πολύ καλά γαλλικά, αλλά διαβάζοντας τα δικά μου άρθρα βελτίωσε και εκείνη πολύ τα γαλλικά της. Έγραψα τα πρώτα μου βιβλία στα γαλλικά, τα οποία έχουν κάποια χαρακτηριστικά, σας μιλάω για τη δεκαετία του 70, το πρώτο μου βιβλίο το Σάντουιτς βγήκε το 1974, το δεύτερο το 75.

Αυτά τα πρώτα βιβλία, για να δικαιολογήσω και τον τίτλο που έδωσα στην ομιλία, είχαν έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα. Καταρχήν, δεν φαινόταν ότι είμαι Έλληνας, δεν υπάρχει Έλληνας ήρωας, ένας μόνο Έλληνας εμφανίζεται και είναι πάρα πολύ αντιπαθής στον αφηγητή, επειδή ο αφηγητής τον υποψιάζεται ότι είναι ερωτευμένος με τη γυναίκα του. Αυτά στο δεύτερο βιβλίο μου, Τα κορίτσια του Σίτι Μπουμ Μπουμ, ενώ το τρίτο ήταν το Κεφάλι της γάτας, που αυτό μετέφρασε η μάνα μου, και δημοσιεύτηκε στην Ελλάδα σαν ξένο βιβλίο.

Στα βιβλία αυτά η Ελλάδα απουσίαζε· γράφοντας εγώ γαλλικά κατά ένα τρόπο την είχα παραμερίσει στη μνήμη μου. Και κάποια στιγμή αυτό με ενόχλησε πάρα πολύ, αφού πέρασαν κάποια χρόνια, έπεσε και η χούντα, άρχισα να σκέφτομαι ότι είχα ανάγκη τη μητρική μου γλώσσα για να πω κάποια πράγματα.

Και όπως είχα δυσκολευτεί στην αρχή με τα γαλλικά, έτσι δυσκολεύτηκα, λίγο λιγότερο βέβαια, για να γράψω το πρώτο μου βιβλίο στα ελληνικά. Διότι, πρώτον, εγώ έλειπα χρόνια κι είχα αρχίσει να ξεχνάω τη γλώσσα, διότι ξέρετε, όταν δεν τη χρησιμοποιεί κανείς τη γλώσσα, σκουριάζει. Είχα δύο γραφομηχανές, μια γαλλική και μια ελληνική, η γαλλική μονίμως ανοιχτή επάνω στο γραφείο, η ελληνική όμως ήταν κάτω από το τραπέζι και μάζευε σκόνη και με στενοχωρούσε αυτή η ιδέα της σκονισμένης ελληνικής γραφομηχανής.

Αναγκάστηκα λοιπόν κατά ένα τρόπο να ξαναμάθω τη γλώσσα, να αρχίσω να έρχομαι συχνότερα στην Ελλάδα, και να παρατηρήσω όλες τις αλλαγές, διότι όχι μόνο εγώ είχα αρχίσει να ξεχνάω τα ελληνικά, αλλά και στο διάστημα της απουσίας μου τα ελληνικά είχαν αλλάξει, είχαν δημιουργηθεί άπειροι νεολογισμοί, κάποια πράγματα τα καταλάβαινα λάθος, και άρχισα να ηχογραφώ συζητήσεις στα καφενεία, είχα ένα μαγνητόφωνο, για να είμαι βέβαιος ότι έτσι ακριβώς έλεγαν οι άνθρωποι κάποια πράγματα. Αυτό το πράγμα το είχα κάνει προηγουμένως και στη Γαλλία, όταν είχα πρωτοέρθει στη Γαλλία ηχογραφούσα συνέχεια συζητήσεις, είχα γεμίσει πολλές μαγνητοταινίες, εκείνες τις παλαιού τύπου, όπως στις Επικίνδυνες αποστολές, και είχα πάρα πολλές μαγνητοταινίες με φλυαρίες, με κουβέντες, σε γαλλικά καφενεία, στις αγορές, στο Ταχυδρομείο. Το ίδιο έκανα και στην Ελλάδα.

Κι έτσι έγραψα ένα βιβλίο στα ελληνικά, το οποίο λέγεται Τάλγκο, όπως το τρένο που πάει στη Βαρκελώνη, διότι η ιστορία εν μέρει εκτυλίσσεται στη Βαρκελώνη, και τώρα μόλις μεταφράστηκε στα ισπανικά και τα καταλανικά. Το βιβλίο αυτό είναι κάπως διαφορετικό από τα γαλλικά βιβλία που είχα γράψει ως τότε. Καταρχήν είναι πιο συγκινητικό. Το θέμα του είναι μια αποτυχημένη ερωτική ιστορία, την οποία όμως διηγείται μια γυναίκα, όχι ο άντρας. Ο άντρας είναι σαν κι εμένα, είναι κι αυτός μετανάστης στη Γαλλία, ενδιαφέρεται κυρίως για την καριέρα του και πολύ λιγότερο γι’ αυτή την κοπέλα, με την οποία πηγαίνει στη Βαρκελώνη. Το βιβλίο είναι γραμμένο από εκείνη, αφού έχει τελειώσει η ιστορία. Το περίεργο στο βιβλίο αυτό είναι ότι επιστρέφοντας στη δική μου γλώσσα ταυτίστηκα με μια γυναίκα. Με έχουν ρωτήσει επανειλημμένα, γιατί το έκανα αυτό, δεν υπάρχει απάντηση. Με διασκέδαζε αυτή η αλλαγή οπτικής γωνίας και σκεφτόμουν πως το βιβλίο θα έβγαινε κωμικό, διότι μου φαινόταν εξαιρετικά αστείο να γράφω εγώ σαν γυναικείο πρόσωπο. Δεν εξελίχθηκε έτσι καθόλου, το βιβλίο έγινε δραματικό. Και έτσι δικαιολογώ τον τίτλο της ομιλίας, διότι το πρώτο βιβλίο μου στα ελληνικά μού επέτρεψε να εκφράσω μια συγκίνηση, όπως δεν είχα κάνει στα γαλλικά. Τα τρία πρώτα μου γαλλικά βιβλία ήταν ειρωνικά.

Μια εξήγηση που δίνω είναι ότι είχα μεγαλύτερη απόσταση όταν έγραφα στα γαλλικά, διότι η γλώσσα ήταν πιο ουδέτερη, και αυτό με διευκόλυνε να κάνω χιούμορ στη γλώσσα αυτή. Τα ελληνικά αμέσως με συγκίνησαν περισσότερο διότι ήταν η γλώσσα της παιδικής μου ηλικίας. Λοιπόν, το βιβλίο αυτό, το Τάλγκο, ήταν το πρώτο μου που βγήκε πρώτα στα ελληνικά, και το μετέφρασα εγώ στα γαλλικά, κι έτσι ανακάλυψαν οι Γάλλοι ότι είμαι Έλληνας· έως τότε νόμιζαν ότι είμαι Γάλλος ελληνικής καταγωγής.

Μεταφράζοντάς το δημιουργήθηκε μια περίεργη κατάσταση, διότι στα βιβλιοπωλεία υπάρχουν προθήκες για τη γαλλική λογοτεχνία και για τους ξένους συγγραφείς, αλλά εγώ ήμουν παντού και πουθενά, καθώς ήμουν ένας ξένος συγγραφέας που γράφει στη γλώσσα του και αυτομεταφράζεται στην ντόπια γλώσσα, τα γαλλικά. Συνειδητοποιούσα ότι δημιουργούσα ένα πρόβλημα και κάποια στιγμή με άγχωσε αυτό το πρόβλημα και άρχισα να σκέπτομαι μήπως θα έπρεπε να διαλέξω ανάμεσα στις δύο γλώσσες -και ανάμεσα στις δύο χώρες. Διότι σας είπα ότι τη γλώσσα δεν μπορεί κανείς να την κρατήσει ζωντανή από απόσταση· είναι πολύ δύσκολο, πρέπει να διαβάζει, να παρακολουθεί τις εφημερίδες, αλλά δεν αρκεί το τηλέφωνο· είναι όπως οι ερωτικές σχέσεις, δεν μπορείς να κρατάς μια σχέση μόνο από το τηλέφωνο.

Μια εποχή, δέκα χρόνια αργότερα, προβληματίστηκα πάρα πολύ, ποιος ήμουν επιτέλους. Είχα πάρα πολύ καλά προσαρμοστεί στη Γαλλία, αν και γαλλική ταυτότητα δεν απέκτησα ποτέ, δεν ζήτησα ποτέ την υπηκοότητα και δεν την έχω, για λόγους σνομπισμού ας πούμε. Αναρωτιόμουν λοιπόν αν έχω γίνει Γάλλος και κάποια στιγμή, για να λύσω αυτό το πρόβλημα, ας πούμε της ταυτότητας, και πέρασα μια πολύ δύσκολη περίοδο, διότι αυτός ο δισταγμός με έκανε να μη μπορώ να διαλέξω την πρώτη γλώσσα στην οποία θα έγραφα για τον δισταγμό αυτό. Σε ποια γλώσσα να γράψω ότι δεν μπορώ να διαλέξω τη γλώσσα στην οποία θα γράψω; Γράφοντας κάνουμε μια επιλογή.

Κι έτσι πέρασα μια δύσκολη περίοδο, αρκετούς μήνες, κατά την οποία δεν έγραψα τίποτα, εφόσον δεν υπήρχε γλώσσα για να εκφράσω το πρόβλημα, την αδυναμία επιλογής γλώσσας. Και παρατηρούσα διάφορες καταστάσεις που τις συσχέτιζα με την κατάστασή μου. Εκείνον τον καιρό άδειασε το διπλανό διαμέρισμα από το δικό μου, και επειδή οι μυθιστοριογράφοι ενδιαφέρονται για τα πάντα, ακούνε τις συνομιλίες των άλλων, η γραφή είναι μια περιέργεια, και σκεφτόμουν ότι θα έρθει ένα ζευγάρι Γάλλων δίπλα, οπότε θα τους ακούω, διότι η μεσοτοιχία ήταν μάλλον ασήμαντη, αλλά για κακή μου τύχη ήρθε ένα ζευγάρι Βιετναμέζων, και βεβαίως δεν καταλάβαινα τίποτε από αυτά που έλεγαν· αλλά μια μέρα άκουσα την κοπέλα να μιλάει γαλλικά. Και ανακάλυψα ότι είχαν υιοθετήσει ένα γατάκι, οπότε του μιλούσε στα γαλλικά για να την καταλαβαίνει.

Όλη αυτή η αδυναμία τελικά με οδήγησε στο να γράψω ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο για να προσπαθήσω να καταλάβω την ίδια μου την ιστορία, να ερευνήσω τους δισταγμούς μου, και τελικά αποφάσισα να το γράψω στα γαλλικά διότι με τη Γαλλία είχα το μεγαλύτερο πρόβλημα, ο εαυτός μου στη Γαλλία με προβλημάτιζε πιο πολύ και όχι ο εαυτός μου στην Ελλάδα. Έπρεπε δηλαδή να εξηγηθώ με τη γαλλική πλευρά του εαυτού μου. Κι έγραψα το βιβλίο Παρίσι-Αθήνα, που είχε μεγάλη επιτυχία στη Γαλλία, και τελειώνοντας το βιβλίο κατάλαβα και αποφάσισα ότι δεν υπήρχε λόγος να διαλέξω ανάμεσα στις δύο γλώσσες, ότι είναι πλούτος να έχεις δυο γλώσσες και όχι μόνο μία, δυο κουλτούρες και όχι μόνο μία -και επιτέλους ησύχασα, και αποφάσισα από τότε ότι θα έγραφα τα βιβλία μου δυο φορές και αυτό κάνω συνέχεια από τότε.

Την πρώτη γλώσσα τη διαλέγω σύμφωνα με το θέμα του βιβλίου, πχ αν η ιστορία έχει σχέση με την Ελλάδα ή αν τα πρόσωπα είναι Έλληνες τη γράφω ελληνικά. Είναι πολύ δύσκολο να αποδώσω σε πρώτη γραφή στα γαλλικά μια σκηνή σε ελληνική ταβέρνα. Αισθάνομαι ότι λέω ψέματα, όλα τα λόγια τα ακούω ελληνικά, δεν μπορώ έναν Έλληνα ψαρά στην πρώτη γραφή του βιβλίου να τον βάλω να μιλάει γαλλικά διότι θα αναρωτιόμουν εγώ ο ίδιος «πού τα έχει μάθει;». Θα ήταν σαν υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά τον ίδιο τρόπο, αν έχω μια θυρωρό Γαλλίδα, μια αλκοολική θυρωρό κατά το στερεότυπο που ξέρουν όσοι έχουν ζήσει στο Παρίσι, πώς να τη βάλω να εκφράζεται σε καλά ελληνικά;

Την πρώτη γραφή μου την υπαγορεύουν τα πρόσωπα του βιβλίου, αν είναι Γάλλοι γαλλικά κι αν είναι Έλληνες ελληνικά. Βέβαια, αυτό είναι κόπος και παίρνει χρόνο. Μου παίρνει χρόνια να γράψω ένα βιβλίο, κι αυτό δουλεύοντας καθημερινά 10-15 ώρες. Δεν είναι αστείο, δεν μπορείς να γράψεις μυθιστόρημα τα σαββατοκύριακα ή κάνοντας μια άλλη δουλειά, εγώ παραιτήθηκα από τη δημοσιογραφία πριν από 25 χρόνια, διότι το μυθιστόρημα θέλει όλο σου το χρόνο.

Και επειδή γράφω δυο φορές τα βιβλία, όταν τελειώσω ένα βιβλίο στο οποίο έχω αφιερώσει χρόνια, αντί να πω «επιτέλους, ησύχασα» και να ξεκουραστώ, από την επομένη πρέπει να αρχίσω το βιβλίο να το μεταφράσω από την αρχή.

Δύσκολο είναι, αλλά εδώ υπάρχει ένα μεγάλο πλεονέκτημα που εσείς, που είστε μεταφραστές, θα το ξέρετε καλά, ότι η μετάφραση είναι μια πολύ αυστηρή ανάγνωση. Μεταφράζοντας το βιβλίο μου στην άλλη γλώσσα βλέπω αδυναμίες στο πρωτότυπο, τις οποίες όμως εγώ μπορώ να διορθώσω, αυτό είναι το μεγάλο μου πλεονέκτημα. Διότι μεταφράζω ένα κείμενο που συνήθως δεν έχει ακόμα δημοσιευτεί, δηλαδή η μετάφραση είναι προέκταση της συγγραφικής μου δουλειάς. Οπότε, το μεταφρασμένο κείμενο το βελτιώνω. Τις αλλαγές όμως δεν τις κάνω για την ευκολία μου, επειδή αυτό είναι πιο εύκολο να το πεις στα ελληνικά. Τις ίδιες δυσκολίες αντιμετωπίζω με κάθε άλλο μεταφραστή.

Κάνω έξι μήνες να μεταφράσω το βιβλίο μου, δουλεύοντας και πάλι πάρα πολύ διότι θέλω το βιβλίο να είναι το ίδιο με το πρωτότυπο, το γαλλικό ή το ελληνικό. Συχνά με ρωτούν «Όταν αλλάζετε γλώσσα, δεν θέλετε να γράψετε κάτι άλλο;». Όχι. Οι γλώσσες είναι πάρα πολύ φιλικές και δέχονται να σε βοηθήσουν να γράψεις το βιβλίο που θέλεις.

Τα βιβλία δεν τα γράφουν οι γλώσσες, οι συγγραφείς τα γράφουν. Και οι γλώσσες βοηθούν τον συγγραφέα να γράψει αυτό που θέλει, να πάει εκεί που θέλει. Δεν πρέπει δηλαδή να προσωποποιούμε τις γλώσσες, ή να φτιάχνουμε ένα μύθο γύρω από τις γλώσσες, σαν οι γλώσσες να υπαγορεύουν τα κείμενα που γράφονται σ’ αυτές. Όχι βέβαια. Κάθε συγγραφέας Γάλλος έχει τον δικό του τρόπο και οι διαφορές ανάμεσά τους είναι τεράστιες.

Σε μια υπέροχη γλώσσα (όλες οι γλώσσες είναι υπέροχες) μπορεί κανείς να γράψει τις μεγαλύτερες βλακείες. Όλοι οι ακροδεξιοί, όλα τα κόμματα της ακροδεξιάς στην Ελλάδα, στη Γαλλία, χρησιμοποιούν την ίδια γλώσσα με τους άλλους. Δεν ευθύνονται οι γλώσσες για τις ανοησίες που γράφουμε σε αυτές.

(…)

Όταν πέθανε ο πατέρας μου, ήθελα φυσικά να μιλήσω για τον θάνατό του, αλλά δεν ήθελα να γράψω γαλλικά, γιατί δεν ήταν η γλώσσα του, αλλά ούτε ελληνικά, επειδή ήταν η γλώσσα του. Και ενώ είχαν περάσει έξι μήνες, ένα πρωί ξύπνησα με την ιδέα (αφού αυτή είναι η δουλειά μου να γράφω μυθιστορήματα, συνεχώς ψάχνω ιδέες για μυθιστορήματα), ξύπνησα λοιπόν με την απίστευτη ιδέα να γράψω ένα μυθιστόρημα για κάποιον που ζει στο Παρίσι, όπως εγώ, ο οποίος αποφασίζει να μάθει μια αφρικάνικη γλώσσα.

Μου φάνηκε απίστευτη αυτή η ιδέα, επειδή δεν είχα πάει ποτέ στην Αφρική ούτε είμαι γλωσσολόγος, αλλά από την άλλη, μυθιστορηματικά, η ιδέα μού φάνηκε πολύ προκλητική, να χρησιμοποιήσει κανείς μια γλώσσα σαν ηρωίδα μυθιστορήματος. Ποια γλώσσα να διαλέξω όμως; Κουβέντιασα με έναν Γάλλο γλωσσολόγο που μου λέει «Πώς θα διαλέξετε τη γλώσσα; Στην Αφρική μιλάνε 1200 γλώσσες». Και εκείνος αρνιόταν να πάρει την ευθύνη να μου υποδείξει μια γλώσσα. Και στο τέλος της κουβέντας, του λέω: Πού είναι το γεωμετρικό κέντρο της Αφρικής; Μου λέει, κοντά στο Μπανγκί. Το Μπανγκί είναι η πρωτεύουσα της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας. Και τι γλώσσα μιλάνε εκεί; Μιλάνε διάφορες γλώσσες, αλλά όλοι ξέρουν τη γλώσσα Σάνγκο. Και μου άρεσε η λέξη Σάνγκο. Ρωτάω, υπάρχει τρόπος να τη μελετήσω αυτή τη γλώσσα, κανένα εγχειρίδιο, κανένα λεξικό; Βεβαίως μου λέει, υπάρχει ένα λεξικό, άλλωστε εγώ το έχω γράψει. Οπότε μου έδωσε το λεξικό, μου έδωσε δυο εγχειρίδια.

Και για να γράψω το μυθιστόρημα έπιασα να μάθω τη γλώσσα. Είναι το μυθιστόρημα «Οι ξένες λέξεις». Αρχίζω λοιπόν, μαθαίνοντας τη γλώσσα, να γράφω το μυθιστόρημα διηγούμενος αυτό που ζούσα. Αλλά κάποια στιγμή διαπίστωσα, ενώ είχα γράψει περίπου το μισό μυθιστόρημα, η ίδια η γλώσσα μου το έδειξε αυτό, ότι έπρεπε να πάω στη χώρα, ότι έπρεπε να ακούσω να μιλάνε τη γλώσσα που μάθαινα. Και αυτό μου το επέβαλε το βιβλίο, αλλιώς δεν θα μπορούσα να το τελειώσω.

Και πήρα το αεροπλάνο και πήγα στην Κεντρική Αφρική και εκεί συνάντησα για πρώτη φορά έναν Κεντροαφρικανό, στον έλεγχο των διαβατηρίων, με τη στολή του, και αποπειράθηκα να του μιλήσω Σάνγκο, του είπα μερικές κουβέντες και βεβαίως με κατάλαβε. Εγώ έμεινα άφωνος από την έκπληξη, αλλά κι αυτός δεν του είχε ξανασυμβεί σε όλη του τη ζωή να εμφανιστεί ξένος που να ξέρει τη γλώσσα. Ενθουσιάστηκε, και άρχισε να μου μιλάει κι αυτός στα Σάνγκο, αλλά βέβαια τα μιλούσε πολύ γρήγορα οπότε δεν κατάλαβα τίποτε.

Πολύ γρήγορα όταν βρέθηκα στην πόλη, επειδή δεν πηγαίνουν πολλοί τουρίστες, με εντόπισε κάποιος δημοσιογράφος, και με κάλεσε στο τοπικό κανάλι, κι εκεί είπα μερικές κουβέντες στα Σάνγκο.

Και την άλλη μέρα το πρωί, διασχίζοντας τη λαϊκή αγορά του Μπανγκί, που είναι αχανής, διαπίστωσα πως όλος ο κόσμος με ήξερε. Και μπορώ να πω, επειδή έχω πάει και άλλες φορές μετά, όταν βγήκε το βιβλίο, με κάλεσαν, μπορώ να πω ότι η μόνη πρωτεύουσα όπου είμαι πραγματικά γνωστός, δεν είναι ούτε η Αθήνα, ούτε το Παρίσι, είναι το Μπανγκί.

Κι έτσι τελικά μου ήταν πιο εύκολο μαθαίνοντας μια ξένη γλώσσα να μιλήσω για τον θάνατο του πατέρα μου. Την πρώτη φράση του βιβλίου ήθελα να την ξεκινήσω στα Σάνγκο, και γράφοντας στα Σάνγκο, σε αυτή την εντελώς εξωτική γλώσσα, «ο πατέρας μου πέθανε» είναι Baba ti mbi a kui. Το ti mbi αντιστοιχεί στο γαλλικό de moi. Είναι μια γλώσσα με τόνους, που ανεβοκατεβαίνει. Στον τηλεφωνητή μου στο Παρίσι και στην Αθήνα έχω το μήνυμα σε τρεις γλώσσες, Γαλλικά, Ελληνικά και Σάνγκο.

«H μητρική γλώσσα» είναι γραμμένο για τον θάνατο της μητέρας μου. Αλλά και σε αυτό το βιβλίο, που το έγραψα ελληνικά, έμμεσα μιλάω για τον θάνατο της μητέρας μου, διότι ο αφηγητής μου κάνει μια έρευνα γύρω από το περίφημο Έψιλον των Δελφών, δεν ξέρω αν ξέρετε για το αρχαιολογικό αυτό μυστήριο, γιατί στον ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς ήταν κρεμασμένο ένα μεγάλο Ε στην πύλη, αργότερα έγινε χρυσό. Αυτό δεν το ξέρουμε και δεν θα το μάθουμε ποτέ, τι ήταν αυτό το Ε. Και ο αφηγητής, ψάχνοντας τις λέξεις από Ε, διηγείται έμμεσα τον θάνατο της μητέρας του.

Λοιπόν, τα μεγάλα θέματα χρειάστηκα ένα τέχνασμα για να τα αφηγηθώ, το ένα ήταν το Ε των Δελφών και το άλλο η γλώσσα αυτή της Αφρικής.

(…)

Και το ηχητικό:

128 Σχόλια προς “Βασίλης Αλεξάκης, Μια γλώσσα για να γελάω και μια γλώσσα για να κλαίω”

  1. Στη μνήμη του !

  2. Κουνελόγατος said

    Καλημέρα.

  3. Γιάννης Κουβάτσος said

    Και εδώ μια πολύ καλή συνέντευξη του Αλεξάκη:

  4. Πουλ-πουλ said

    «η ελληνική όμως ήταν κάτω από το τραπέζι και μάζευε σκόνη και με στενοχωρούσε αυτή η ιδέα της σκονισμένης γαλλικής γραφομηχανής.»

    Φαίνεται ότι όχι μόνο οι γλώσσες, αλλά και οι γραφομηχανές έχουν μπλεχτεί.

  5. @ 4 Πουλ-Πουλ

    Σωστό.
    Εκτός εάν εννοεί «…η ιδέα μιας σκονισμένης γραφομηχανής που θα ήταν η γαλλική».

  6. dryhammer said

    > …είχα παραχωρήσει (;) τη μνήμη μου…

    Μήπως παραχώσει; (λετ)

    > Το βιβλίο είναι γραμμένη από εκείνη

    γραμμένο

    [άμα μου χτυπήσει τίποτ’ άλλο στο μάτι θα επανέλθω]

  7. leonicos said

    λέει ότι «Τη μητρική γλώσσα δεν τη δίνει η μάνα, τη δίνει η γειτονιά».

    Την εποχή που έμενα στους Αμπελοκήπους, ήρθαν ξαφνικά στον πάνω όροφο ένα ζευγάρι γάλλων μ’ έναν μπόμπιρα 8-9 χρονώ. Θα έμειναν κανένα χρόνο.

    Χαρά που βρήκαν γαλλόφωνο συγκάτοικο, χαρά κι εγώ που θα ξέτριβα τα γαλλικά μου…. επικοινωνήσαμε.

    Τις πρώτες μέρες κανένας από τους τριες ούτε γρυ ελληνικά

    Μετά από κανένα μήνα, κατάλαβα ότι η κυρία γαλλίς χρησιμοποιούσε τον γιό τη για μεταφραστή στο σουπερ-μάρκετ

    Μετά από δυο μήνες, μπαίνοντας σπιτι, στον παράδρομο κάτι πιτσιρίκι παίζανε μπάλα

    Ακούω »Άντε ρε, μαλάκαααα κλώτσα να δούμε πού θα πάει…. Άντε φυγε από κει να δεις τι σουτάρα θα κάνω εγώ

    Ήταν ο μπόμπιρας ο γάλλος που πριν από δύο μηνες δεν ήξερε να πει νερό

  8. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  9. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα

    κι επαναλαμβάνω κι εδώ τα ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ σε όσες κι όσους γιορτάζουν, ειδικά στον antonislaw. Πάω να διαβάσω το άρθρο 🙂

  10. leonicos said

    Εντουτοις,
    αυτό δεν αποδεικνύει ότι
    «Τη μητρική γλώσσα δεν τη δίνει η μάνα, τη δίνει η γειτονιά»

    Εξαρτάται τι σχέση έχεις με τη μάνα και τι σχέση με τη γειτονιά

    Εγώ που ασφαλώς θεωρώ την ελληνική μητρική μου, σκέπτομαι πάντα στη γλώσσα που μιλάω.
    Όταν σκέπτομαι απλώς, και όταν βρίζω (κατά μόνας εννοώ, κυρίως τον κέρσορα επειδή δε φαίνεται καλά και τον χάνω) ελληνικά

    Αλλά, εκτός από μια γειτόνισσα που έκανε πολλή παρέα με τη μάνα μου, ελληνικά, κάτι στο οποίο έπρεπε ν’ ανταποκριθώ, άκουσα στα πέντε μου

  11. Λεύκιππος said

    «Τη μητρική γλώσσα δεν τη δίνει η μάνα, τη δίνει η γειτονιά». ……….. Ο Γιάννης ο Αντετοκουνμπο τον δικαιώνει πλήρως.

  12. Πουλ-πουλ said

    Προσέξτε στο γαλλικό βίντεο την τελευταία ερώτηση στο 4:40: Τι γλώσσα χρησιμοποιείτε κατά την ερωτική πράξη; Μόνο ο Πιβό θα τολμούσε να κάνει δημόσια μια τέτοια ακομπλεξάριστη ερώτηση με τόσο αθώο ύφος.

  13. Ένα μόνο βιβλίο του έχω διαβάσει και δεν μ’ άρεσε καθόλου -το «μ.Χ.»- αλλά υποψιάζομαι ότι τα υπόλοιπα θα μ’ ενδιέφεραν.
    Αυτή η παρατήρηση για τη γειτονιά μου φαίνεται και μένα σημαντική.

  14. Καλημέρα
    6 Με πρόκανες και στα δυο. Είπαν και για τη γαλλική σκονισμένη γραφομηχανή, τι να πω εγώ τώρα.
    Σε κάποια άλλη συνέντευξή του εκεί που αναφέρεται στο φανταρλίκι του, λέει και πιο συγκεκριμένα πράγματα: πως ήταν στην ομάδα που έχει βάλει ο Περάκης στο «Λούφα και παραλλαγή». Ο Σαββίδης που γράφει στη γραφομηχανή κι έχει την ξένη τη γκόμενα (μόνο που ο Περάκης τον βάζει αγγλόφωνο και με Αγγλίδα γκόμενα).

    Επίσης θυμάμαι την κριτική του Δανίκα για τον «Ξαφνικό Έρωτα», την ταινία που βασίζεται στο Τάλγκο. Ούτε ξαφνικός ούτε έρωτας.

    Το ηχητικό μπορεί ένας με μέτριες γνώσεις επεξεργασίας να το κάνει να λάμψει (ήδη ακούγεται μια χαρά). Ας αναλάβουν οι ειδήμονες σχολιαστές μόλις βρουν καιρό.

  15. Kαλημέρα

    Μια διόρθωση : Πολύ γρήγορα όταν βρέθηκα στην πόλη, επειδή δεν πηγαίνουν πολύ τουρίστες

  16. Μόλις τώρα άκουσα – επιβεβαίωσα πως λέει για σκονισμένη ελληνική γραφομηχανή (στο 9:00). Όσο δε για το «παραχωρήσει τη», όχι δεν είναι παραχώσει (το ίδιο σκέφτηκε κι εγώ) αλλά «παραμερίσει στη»

  17. Aghapi D said

    To πρώτο του βιβλίο που διάβασα ήταν Οι Ξένες Λέξεις και τον ερωτεύτηκα. Δέν είδα έναν, ας τον πούμε, επικήδειο αλλά μια καταγγελία (με εντελώς προσωπικό ύφος) και δυο τρεις σκηνές, οι δύο μού φάνηκαν ξεκαρδιστικές
    Και μια περιγραφή τής σχεδόν απερίγραπτης πρωτεύουσας.
    Οι μνήμες τών παιδικών αναγνωσμάτων του επανέρχονται σε πολλά βιβλία που διάβασα αργότερα τού αγαπημένου Αλεξάκη – κι’ αν υπάρχει ένα του που αντιπάθησα σχεδόν, έχω διαβάσει περίπου όλα τα υπόλοιπα και τα λάτρεψα ακόμη και για τις εμμονές του – και ποιος δέν έχει άλλωστε ;

    Σε άλλο κλίμα: λατρεύω τους ανθρώπους με τους οποίους δέν ανταλλάξαμε καμιά λέξη ή ελάχιστες αλλά τα βλέμματά μας αρκούν για να πούμε άπειρα πράγματα. Και είναι ελάχιστοι αυτοί οι άνθρωποι με την αστραπιαία εύγλωττη συμφωνία.
    Γι’ αυτό θυμάμαι έντονα έναν βαρκάρη στηνΑίγινα και τον συγγραφέα που τιμάμε σήμερα:

    Σε αντιρατιστικό φεστιβάλ, στέκομαι πίσω από τον πάγκο τού Κυριακάτικου Σχολείου Μεταναστών. Περνά ο Αλεξάκης με παρέα, κοιτά με πολύ ενδιαφέρον τον πάγκο και τα βλέμματά μας διασταυρώνονται. Σπάνια έχω αντικρίσει βλέμμα τόσο εκφραστικό, ερωτηματικό και χαμογελαστά ειρωνικό. Προτίμησα να μήν του μιλήσω (το μετάνοιωσα φυσικά αργότερα )

  18. Costas X said

    Καλημέρα !

    Πολύ ενδιαφέρουσα η ομιλία του Αλεξάκη περί γλώσσας, κάποια σημεία με έχουν προβληματίσει κι εμένα.

    Στην παράγραφο περί «Τάλγκο» : «Με έχουν ρωτήσει επανειλημμέΓα…»
    Νέα λέξη της τρισχιλιετούς ; 🙂

  19. Λεύκιππος said

    10 σειρές πριν το τέλος του αρχικού κειμένου ……. επειδή δεν πηγαίνουν πολύ τουρίστες……..μάλλον πολλοί τουρίστες.

  20. Πολύ καλό το κείμενο και φυσικά με δικιώνει όταν έγραφα πως δεν είνισωστό να λέμε πως είναι καλή η τάδε μετάφραση και μόνο ο συγγραφέας είναιμσε θέση να κρίνει αλλά αν ήξερε την γλώσσα θα έκανε οίδιος την μετάφραση και να που υπήρχε τέτοιος συγγραφέας και δεν το ήξερα γιατί δεν είμαι διαβαστερός !

    Χρόνια πολλά στους εορτάζοντες και στις εορτάζουσες

  21. ΚΩΣΤΑΣ said

    Αιωνία η μνήμη του Βασίλη Αλεξάκη. Δεν έχω διαβάσει κάτι δικό του, από εδώ καταλαβαίνω ότι ήταν σημαντικός συγγραφέας και γενικά σπουδαίος άνθρωπος.

    *Νιικοκύρη, δες το μέιλ σου.

  22. H. Mandragoras said

    Πολύ ενδιαφέρον θέμα για όλους εμάς, κι ας μη φτάσαμε ποτέ στο επίπεδο γλωσσομάθειας του Βασίλη Αλεξάκη.

    «Τη μητρική γλώσσα δεν τη δίνει η μάνα, τη δίνει η γειτονιά». Και θυμάμαι τα παιδιά φίλων, Έλληνα και Πολωνής. Έχουν ζήσει και στις δύο χώρες. Μεταξύ τους αλλάζουν γλώσσα στα σύνορα.

    Και είμαστε κι εμείς οι γραφιάδες της επιστήμης. Lingua franca η αγγλική, και σ’ αυτήν γράφουμε πριν ακόμα περάσουμε τα σύνορα για το πρώτο μας συνέδριο, καμιά φορά πριν τη μάθουμε καλά καλά. Και όταν χρειαστεί να τα πεις στα ελληνικά;
    Σοκ και δέος όταν έγραφα τη διατριβή. Δεν με άφησε ο δάσκαλος να γράψω στα αγγλικά: «Αν δεν γράψουμε εμείς στα ελληνικά, Μανδραγόρα, τότε ποιός;». Πολλά κομμάτια μπορούσα να τα μεταφράσω από τα άρθρα μου, αλλά φυσικά μετάφραση λέξη προς λέξη δεν παίζει. Πολλές φορές δεν την απέφυγα και κάποιος από την επταμελή σχολίασε «ωραία διατριβή με πολλά παράξενα ρήματα». Άσε την ορολογία. Στην καθημερινή μας επικοινωνία τα λέμε αστοριανά, αλλά στο χαρτί δεν πάει έτσι. Τί κάνεις με φρέσκους όρους που δεν έχει χρησιμοποιήσει κανείς ως τώρα;

  23. Γιάννης Κουβάτσος said

    Στο «μ.Χ.» λέει αλήθειες και έχει κάνει μεγάλη έρευνα για να το γράψει, αλλά δεν νομίζω πως του ταιριάζει του Αλεξάκη αυτό το ύφος, λογοτεχνικά δεν μου άρεσε. Ο καλύτερος Αλεξάκης βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, στην «Καρδιά της Μαργαρίτας», στις «Ξένες λέξεις», στο «Θα σε ξεχνάω κάθε μέρα», στο «Τάλγκο», ακόμα και στον «Μικρό Έλληνα»…Τα διάβασα όλα μαζί κάποιο πρόσφατο καλοκαίρι, εκμεταλλευόμενος τις πολύ χαμηλές τιμές, στις οποίες διαθέτουν τα βιβλία του η «Πρωτοπορία» αλλά και το παζάρι του βιβλίου στην Κοτζιά. Θύμα του κορονοϊού κι αυτό φέτος…

  24. Nestanaios said

    Η μάνα δίνει και τη γλώσσα και τη γειτονιά. Αρκεί να υπάρχει μάνα. Και ο πατέρας συνεισφέρει. Μην τον ξεχνάμε.

  25. Παναγιώτης K. said

    «Είχαν δημιουργηθεί άπειροι νεολογισμοί» μας λέει ο Αλεξάκης και φυσικά δημιουργούνται διαρκώς καινούργιοι ιδιαιτέρως στο χώρο των νέων.
    Βρέθηκα λοιπόν στον στρατό και άκουσα την προσφώνηση «δικέ μου». Μου είχε κάνει μεγάλη εντύπωση. Γενικώς στον στρατό ακούς εκφράσεις που δεν ακούγονται και τόσο στον πολιτικό βίο.

    Είναι πράγματι (γλωσσικός) πλούτος να ξέρεις δύο γλώσσες.
    Μου έχει συμβεί να διαβάσω ένα (δημοτικό) τραγούδι στα Αγγλικά και σε μετάφραση και μου «μίλησε» γλωσσικά πιο πολύ από το να περιοριζόμουν σε μια μόνο γλώσσα.

  26. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!
    Χρόνια πολλά στον Αντώνη τον νομικό, και στους εορτάζοντες και τις εορτάζουσες.

    Ευχαριστώ και για τις πολλές διορθώσεις, τις πέρασα στο κείμενο.

    22 Να δεις που θα συμφωνήσω με τον καθηγητή σου, καλά έκανε και επέμενε.

    21 Το είδα, μερσί, απάντησα.

    17 Ωραία σκηνή -και καταλαβαίνω που το μετάνιωσες.

    14 Αυτό με τον Περρακη δεν το ήξερα

    12 Σωστά

    7 Τι ωραία ιστορία!

  27. Epaminondas Papayannis said

    «… ωστόσο υπάρχουν τρία πράγματα που παραμενουν στη μητρική γλώσσα: οι αριθμοί τηλεφώνου, οι λογαριασμοί που κάνεις με το μυαλό σου και οι βλαστήμιες.»

    Είχα έναν θείο, κάτοικο Γενεύης. Σε ερώτηση μου σε ποια γλώσσα σκέπτεται, μού είχε απαντήσει: «Σκέπτομαι γαλλικά, ονειρεύομαι γαλλικά· αλλά για πράξεις πρακτικής αριθμητικής και, γενικά, ό,τι σχετίζεται με αριθμούς στα ελληνικά».

  28. Πέπε said

    > > Όταν, λέει, ζεις πολλά χρόνια στα ξένα χωρίς ευκαιρία να χρησιμοποιείς τη γλώσσα σου, αρχίζεις πια να σκέφτεσαι στην ξένη γλώσσα που τη μιλάς καθημερινά, ωστόσο υπάρχουν τρία πράγματα που παραμενουν στη μητρική γλώσσα: οι αριθμοί τηλεφώνου, οι λογαριασμοί που κάνεις με το μυαλό σου και οι βλαστήμιες.

    Αυτό είναι γνωστό και στη γλωσσολογία. Σ’ ένα συνέδριο για τις μειονοτικές γηγενείς γλώσσες της Ελλάδας (αρβανίτικα κλπ.), που φυσικά μιλιούνται σχεδόν αποκλειστικά από δίγλωσσους, είχαν παρουσιαστεί στατιστικές από ερωτηματολόγια στα οποία συμπεριλαμβάνονταν τέτοιες ερωτήσεις: σε ποια γλώσσα μετράτε νοερά; σε ποια γλώσσα βρίζετε; σε ποια γλώσσα ονειρεύεστε; κλπ. Ανάμεσα βέβαια σε πιο αναμενόμενες όπως τι μιλάτε στην οικογένεια, τι στο καφενείο κλπ.

  29. leonicos said

    Η θειά μου η Μαρί είχε φύγει μέσω Μαραθώνα (μέσω του ηρωικού αλλά εντελώς άγνωστου σήμερα Θωμά), μέσω Εύβοιας, μεσω Μ. Ασίας, το 1942. Ποτέ δεν ξέχασε τη γλώσσα γιατί άκουγε καθημερινά ραδιόφωνο, μιλούσε κι ελληνικά όταν ήμουν κάτω, μου τηλεφωνούσε να ντυθώ καλά όταν άκουγε ότι θα κάει κρύο, όταν ήμουν την Αθήνα,

    και ήρθε για πρώτη φορά στην Ελλαδα ξανά το 1964

    οι μεταβολέ που διαπίστωσε ήσαν πάρα πολλές.

    Παρά την τόσο συχνή επαφή, όταν λέμε ‘ άκουγε ελληνικό ραδιόφωνο’ , εννοούμε ειδήσεις, ξερή στερεότυπη γλώσσα, ιδίως εκείνη την εποχή,

    παρά τη συχνή επαφή τη με τη γλώσσα, λοιπόν, βρήκε πολλές αλλαγές.

    Ήταν η πρωτη μου άτυπη επαφή με τη γλωσσολογία, ή μάλλον το έναυσμα για την γλωσσική μου ευαισθησία. Όταν ζεις σ’ ένα τόπο δεν το καταλαβαίνεις

  30. 26 Για τον Περράκη ούτε ‘γω τόξερα. Τόμαθα πρόσφατα που είχε διάφορες συνεντεύξεις λόγω του θανάτου του Αλεξάκη και το είπε ο ίδιος. Εν τω μεταξύ έτυχε να έχει την ταινία τις επόμενες μέρες οπότε την ξαναείδα με άλλη ματιά!

  31. leonicos said

    Πολύ καλή γλωσσικά η γραφή του

    αλλά όχι ιδιαιτερως ενδιαφέροντα τα έργα του, τετριμμένα πράγματα, σχεδόν καθημερινά, για να περνάει η ώρα

    δενχάνει κανείς αν δεν τον διαβάσει

    αλλά η διάλεξή του ή η συνέτευξή του δεν με έπεισε.

    Φτιαχτός μου φάνηκε. Προβάλλει μια ιδιοτυπία του ως εξαιρετικό στίγμα

  32. Christos said

    Πριν 2-3 χρόνια είχα διαβάσει για μια έρευνα που υποστήριζε ότι οι γυναίκες είναι αυτές που φέρνουν τις αλλαγές στη γλώσσα. Επακόλουθο αυτής της θέσης ήταν μια άλλη ιδέα, ότι οι άντρες μαθαίνουν τη γλώσσα από τη μητέρα τους, ενώ οι γυναίκες η μία από την άλλη. Δυστυχώς δεν κράτησα την έρευνα, παρόλο που τη βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα.

  33. Κουτρούφι said

    Εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=PIURe4z73_8
    ένα ντοκυμανταίρ του 2009 για το πώς γυρίστηκε το 1984 το Λούφα και Παραλλαγή. Εμφανίζεται και ο Αλεξάκης.

    (τα καντήλια μου εγώ τα ρίχνω στα σιφνέικα πάντως)

  34. Ανδρέας Τ said

    Καλημέρα. Ούτε κι εμένα μου άρεσε όταν το διάβασα το «μ.Χ.» αλλά πάει μακριά πολύ μακριά η βαλίτσα της κριτικής και είναι και πολύ βαριά. Τα υπόλοιπα για τη γλώσσα τη μητρική ή της γειτονιάς τα θεωρώ εύκολα στη έκφραση τους αλλά δύσκολα στην επιστημονική τους απόδειξη και κατοχύρωση. Ίσως η απομόνωση με οξυγόνο λόγω κορονοϊού με κάνει πολύ ξινό. …Καλό ταξίδι Βασίλη.

  35. Καλημέρα, χρόνια πολλά στους εορτάζοντες, Αντώνιο Νομικό 🙂 και όποιον άλλο.

    28 και πριν
    Έτσι είναι.
    Θυμάμαι που διάβαζα προ αμνημονεύτων ένα παιδικό βιβλίο για τη ζωή της Μαρίας Κιουρί που μετά από δεκαετίες στη Γαλλία έκανε τους μαθηματικούς υπολογισμούς και το μέτρημα στα πολωνέζικα.
    Και στις Ρίζες του Άλεξ Χέιλι, ο Κούντα Κίντε μετά από δεκαετίες σκλαβιάς κάποια στιγμή συνειδητοποιεί με τρόμο πως έχει αρχίσει να σκέφτεται στα τουμπόμπ (=γλώσσα των λευκών, αγγλικά).

  36. sarant said

    33 Α, ωραία!

    34 Περαστικά!

  37. 14 κατακλείδα: Άμα άκουγες πώς ήταν το αρχικό…

  38. Καλά, εννοείται ότι δίχως παράνοια ή τα γαλλικά για μητρική, αποκλείεται να μετράς στα γαλλικά.

  39. Pedis said

    αρχίζεις πια να σκέφτεσαι στην ξένη γλώσσα που τη μιλάς καθημερινά, ωστόσο υπάρχουν τρία πράγματα που παραμενουν στη μητρική γλώσσα: οι αριθμοί τηλεφώνου, οι λογαριασμοί που κάνεις με το μυαλό σου και οι βλαστήμιες.

    δεν θα επέμενα …

  40. Pedis said

    Ωραίος επαγγελματίας τεχνίτης μου είχε φανεί. Αλλά το «μ.Χ» που διάβασα είχε κάποια προβληματάκια, αν δε με απατά η μνημη μου, και τελικά με απέτρεψε να πάρω στα χέρια μου κι άλλο βιβλίο του ίδιου. Η ζωή είναι μικρή και δεν της αναλογούν περισσότεροι από 5, άντε 10, χιλιάδες τόμοι ανάγνωσης. 😃

  41. Ανδρέας Τ said

    Συγνώμη αλλά πάλι κάτι αρνητικό. Στη δεκαετία του 1980 σε μια συνάντηση Ελλήνων και Γάλλων μαθητ(ρι)ών γυμνασίου στον Πολύγυρο στο τέλος της διάλεξης του Αλεξάκη για το ε ένας ελληνογάλλος 14άρης τον ερώτησε σε ποιά γλώσσα ονειρεύεται. Ο Αλεξάκης αντί να προσπαθήσει να απαντήσει με τη συνήθη γνωστή του ειλικρίνεια «κατσάδιασε » το νεαρό που παρά λίγο να αρχίσει να κλαίει. Κανείς μας δεν κατάλαβε γιατί αυτή η επιθετικότητα. Συνάντησα το νεαρό πριν λίγους μήνες που ακόμη θυμάται το περιστατικό

  42. ΣΠ said

    Ο Βασίλης Αλεξάκης έχει γράψει τα σενάρια αρκετών ταινιών, ενώ ήταν και σκηνοθέτης στην ταινία «Οι Αθηναίοι (1990)».

  43. Πουλ-πουλ said

    Και ποιός δεν θυμάται τη σκηνή στο «Μαγικό Βουνό», όπου ο ο ήρωας απαρνιέται τη μητρική του γλώσσα για να εξομολογηθεί το έρωτά του, στα γαλλικά.

  44. # 41

    Μπορεί να καταλάβει κάποιος το γιατί αλλά θα πρέπει να είναι οπαδός του ερασιτεχνικού γραψίματος και παιξίματος και όχι σινεφίλ και βιβλιοφάγος

  45. H. Mandragoras said

    26-22. Κι εγώ συμφωνώ 🙂 Και τότε συμφώνησα. Είναι καλό το επιχείρημα. Ζορίστηκα, αλλά άξιζε.

    0-27-28 «ωστόσο υπάρχουν τρία πράγματα που παραμενουν στη μητρική γλώσσα: οι αριθμοί τηλεφώνου, οι λογαριασμοί που κάνεις με το μυαλό σου και οι βλαστήμιες.»
    Νομίζω πως 60% βρίζω πια στη γλώσσα του νέου τόπου. Αυτό το «kurwa mać» έχει μια κάποια εκφραστικότητα που μου ταιριάζει. Αυτό βέβαια όταν το σιχτιριλίκι βγαίνει αντανακλαστικά. Σε ρέοντα λόγο φυσικά βρίζω στη γλώσσα που μιλώ κάθε φορά.

  46. ΣΠ said

    22
    Πολύ καλά έκανε ο καθηγητής σου και επέμεινε να γράψεις την διατριβή σου στα ελληνικά. Ένας ολοκληρωμένος επιστήμονας πρέπει να μπορεί να γράφει επιστημονικό κείμενο στην μητρική του γλώσσα. Άλλωστε, την υποστήριξη της διατριβής σου σε τι γλώσσα την έκανες;

    Μια διατριβή γραμμένη στα αγγλικά έχει το πλεονέκτημα ότι είναι προσβάσιμη και από επιστήμονες άλλων χωρών, αλλά γι’ αυτό υπάρχουν οι δημοσιεύσεις.

  47. ΣΠ said

    Φυσικά τους λογαριασμούς τους κάνουμε στην μητρική μας γλώσσα. Την προπαίδεια την μαθαίνουμε στο δημοτικό.

  48. H. Mandragoras said

    46. Συμφωνώ απολύτως. Παρόλο που ζήτησα να γράψω στα αγγλικά, το επιχείρημα του με έπεισε αμέσως. Και αυτό που λες είναι επίσης αλήθεια. Σήμερα δεν θα σκεφτόμουν καν να γράψω στα αγγλικά.

  49. 37 Α, τότε καλά!

  50. Χαρούλα said

    Πολυπράγμων

    L’aveugle et le philosophe / ο τυφλός και ο φιλόσοφος
    Σκίτσα

  51. leonicos said

    Προς Ατακάμα

    Κακότροπε Ατακάμα, πού είσαι;

    Σε χρειάζομαι

    ευγενής Κουκουβανιώτης

  52. Αυτά είναι καλά νέα !

    https://www.newsfish.gr/epikairotita/147669/paradothike-stis-arxes-martyras-tou-noor-1

    Αντε μήπως δούμε άσπρη μέρα στη δικαιοσύνη και παρασύρει και τους πολιτικούς παρατρεχάμενους

  53. Αγγελος said

    Είχα ένα συμφοιτητή Κουβανό, που είχε μεταναστεύσει στις ΗΠΑ με τους γονείς του μετά την επικράτηση του Κάστρο και αφού είχε πάει μια χρονιά σχολείο. Ε, μου έλεγε ότι μετρούσε και έκανε νοερά προσθέσεις στα ισπανικά, αλλά πολλαπλασιασμούς έκανε στα αγγλικά!

  54. Νέο Kid said

    Οι Ινδοί σκέφτονται πράξεις στα εγγλέζικα. Ίσως γιατί στα σχολεία διδάσκονται αριθμητική μόνο στα αγγλικά; …δεν ξέρω.
    Κι έχουν πολύ πλάκα όταν μιλάνε μεταξύ τους στα Χίντου να ακούς να πετάνε τους αριθμούς στα αγγλικά!
    – Τέγκελε τέγκελε μπάμπου τίνταλα ντε Θέρτυ ουάν!
    – Νο σερ,νο σερ! Μπίκπελε,μπίμπελε τάντουρι Θέρτυ τού! 😀

  55. gbaloglou said

    Δεν μπορώ να θυμηθώ πως χειριζόμουν τις δύο γλώσσες κατά την διάρκεια της σχεδόν 30χρονης παραμονής μου στις ΗΠΑ και μετέπειτα. Βεβαίως ακόμη και 12 χρόνια μετά τον επαναπατρισμό — repatriation το έγραψα με αθέλητο σαρκασμό στην πανεπιστημιακή ιστοσελίδα μου 🙂 — συλλαμβάνω τον εαυτό μου να σκέφτεται Αγγλικά που και που. Πάντως την επαφή με τα Ελληνικά δεν την έχασα αν και δεν ζούσα ποτέ κοντά σε Έλληνες, και λόγω «Εθνικού Κήρυκα», και λόγω των συχνών σχετικά ταξιδιών στην Ελλάδα, και, κυρίως, λόγω του διαδικτύου (κατά το δεύτερο μισό της παραμονής μου στις ΗΠΑ). Αυτό με το χιούμορ που είναι ευκολότερο ή καλύτερο στην δεύτερη γλώσσα με προβλημάτισε ιδιαίτερα — το άκουσα για πρώτη φορά σε επανάληψη του «Μονογράμματος» της ΕΡΤ2 εις μνήμην του Αλεξάκη την περασμένη Δευτέρα — και μου θυμίζει κάτι που μου είχε πει, μεταξύ σοβαρού και αστείου, Αμερικανός συνάδελφος, ότι δηλαδή «τα Αγγλικά μου είναι καλύτερα από τα δικά τους», υπονοώντας πιθανώς μια κάποια ποιότητα ένεκα προσπαθείας και έλλειψης αυτοματισμού 🙂

  56. gbaloglou said

    54 Συνειδητοποίησα πόσο τυχεροί είμαστε όταν μου είπε Ινδός συνάδελφος ότι δεν έχουν δική τους λέξη για το «τραπέζιο»!

  57. Νέο Kid said

    56. Μα ρε συ Γιώργο, το τραπέζιο βρήκες και σύ να πεις; Μήπως έχουν για αυτό δικιά τους λέξη οι Αγγλοσάξωνες; 🤪 trapezoid, trapezium ξέρω γω δε λένε;

  58. sarant said

    41 Περίεργο. Στη συνέντευξη στον Πιβό νομίζω ότι απαντάει σ’ αυτή την ερώτηση

    45 Αλλο να βρίζεις (άλλους) και άλλο να βλαστημάς πχ όταν χτυπήσεις το δάχτυλό σου με το σφυρί ή σου χυθεί ο καφές

  59. gbaloglou said

    57 Σωστό(ς)! 🙂

  60. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.

    Χρόνια πολλὰ στὶς ἐορτάζουσες καὶ στοὺς ἑορτάζοντες καὶ ἰδιαίτερα στὸν Νομικαντώνη.

    Πολὺ μοῦ ἄρεσε τὸ σημερινὸ καὶ σὲ κάποια σημεῖα μὲ συγκίνησε. Δυστυχῶς, δὲν ἔχω διαβάσει κάποιο βιβλίο τοῦ Ἀλεξάκη καὶ τὸ σημερινὸ μοῦ δίνει τὸ ὲρέθισμα ν᾿ ἀρχίσω νὰ τὸν διαβάζω.

    Εὐχαριστῶ, Νικοκύρη, γιὰ τὰ πνευματικὰ ἐρεθίσματα ποὺ μᾶς δίνεις.

    Κι ἂς γκρινιάζω καμιὰ φορά, ὅταν ἀκτιβίζεις γλωσσικά. 🙂

  61. ΓΤ said

    Χτες «Vogue», σήμερα «Μοντ»…

  62. Κουτρούφι said

    #22, #46. Νομίζω ότι το ελληνικό νομικό πλαίσιο απαιτεί η γλώσσα που γράφεται η διατριβή και η γλώσσα παρουσίασης να είναι η ελληνική. Υπάρχει όμως τρόπος παράκαμψης (π.χ. με απόφαση Γενικής Συνέλευσης Τμήματος κλπ) και η γλώσσα μπορεί να είναι άλλη. Το δίλημμα είναι υπαρκτό πάντως. Από τη μια, είναι σωστό να φροντίζει ο υποψ. διδ. και την επιμέλεια της διατριβής του στη γλώσσα του. Ας ξοδέψει λίγο χρόνο να εισαγάγει εκείνος τους όρους που υπάρχουν στην διεθνή βιβλιογραφία στα ελληνικά. Από την άλλη, προκειμένου να γίνει η γνώση όσο το δυνατόν προσπελάσιμη από όλο τον κόσμο (δεν είμαστε σε μια γυάλα) θα ήταν βολικό να γραφτεί σε γλώσσα που την καταλαβαίνουν όλα τα έθνη (τώρα είναι τα εγγλέζικα). Μια διατριβή μπορεί να περιέχει και αποτελέσματα που δεν έχουν δημοσιευτεί ενώ στις τριμελείς και επταμελείς επιτροπές μπορεί να συμμετέχουν και ξένοι (ολωσδιόλου) ακαδημαϊκοί. Νομίζω ότι το τελευταίο επιτρέπεται νομικά και είναι λόγος για συγγραφή και παρουσίαση σε άλλη γλώσσα

  63. 62 Νομίζω εξαρτάται από το παν/μιο. Στο πρόγραμμα που ξέρω εγώ, ο κανονισμός γράφει κάτι σαν «στην ελληνική εκτός αν συντρέχουν σοβαροί λόγοι που θα εξηγηθούν κλπ κλπ». Επειδή μπορεί να είναι υποψήφιος και κάποιος αλλοδαπός, φαντάζομαι εκεί πάει η πρόβλεψη.

  64. Yorikas said

    «Μπαρούτι τα φαγητά Γιώργο στη Νέα Υόρκη, και δεν μπορείς να καπνίσεις και πουθενά!» μου είχε πει όταν τον είχα γνωρίσει πριν από χρόνια σε μια εκδήλωση στο ίδρυμα Ωνάση στο Μανχάτταν. Εγώ, άν και φανατικός πολέμιος του τσιγάρου, τον έβγαλα έξω σε μια γωνία στην 52η οδό για να καπνίσει. Από τότε, όποτε τρώω κάτι καυτερό, πάντα λέω «μπαρούτι» και τον σκέφτομαι. Λίγα βιβλία σαν το ‘Αθήνα Παρίσι’ και το ‘Η Μητρική Γλώσσα’ με έχουν αγγίξει τόσο πολύ από τότε που έφυγα από την Ελλάδα στα νιάτα μου.

  65. ΣΠ said

    62, 63
    Η διατριβή επιτρέπεται από τον νόμο να είναι σε άλλη γλώσσα. Για την παρουσίαση ο νόμος δεν προσδιορίζει την γλώσσα, αλλά βέβαια ένας αλλοδαπός φοιτητής, ακόμα κι αν έχει μάθει ελληνικά, μάλλον θα προτιμήσει να την κάνει στα αγγλικά. Στο Τμήμα μας είχαμε την περίπτωση ενός Κινέζου, ενώ ήμουν στις τριμελείς δύο φοιτητών από το Μπαγκλαντές.

  66. Μαρία said

    Διάβασα μέχρι τον Πιβό. Η σωστή ερώτηση που έπρεπε να του κάνει δεν είναι σε ποια γλώσσα βρίζει ή γαμεί αλλά σε ποια γλώσσα κάνει πολλαπλασιασμούς.

  67. kpitsonis said

    Το Νοέμβριο του 2006 ο Βασίλης Αλεξάκης είχε προλογίσει και είχε συνδράμει ως διερμηνέας στην ομιλία με θέμα, «Οι ηδονιστές στην πυρά;» του Γάλλου αθεϊστή
    φιλόσοφου Michel Onfray, στην αίθουσα Νίκος Σκαλκώτας του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών .

  68. Καλησπέρα,
    Το περίμενα πως και πως το σημερινό κείμενο.
    Έχω διαβάσει σχεδόν όλα τα εργα του. Κάποιες -ίσως όχι και πολύ χρήσιμες- σημειώσεις:

    Αυτό που μου άρεσε πιο πολύ είναι το Κλαρινέτο, εμπνευσμένο από τον Γάλλο εκδότη και φίλο του που πέθανε πριν λίγα χρόνια.
    Το ΜΧ, όπως και να το κάνουμε, διαπραγματεύεται τη σχέση αρχαίας Ελλάδας – ελλαδική εκκλησίας, οπότε οι ματιές είναι μοιρασμένες.
    Τα πρώτα του βιβλιαράκια με σκίτσα και λίγο κείμενο είναι αρκετά σπάνια σήμερα ενώ φιλοξενήθηκε στην Τήνο (όπου ζούσε τα καλοκαίρια) έκθεσή του με σκίτσα και ζωγραφιές.
    Το πρώτο του βιβλίο στα ελληνικά δεν είναι το Τάλγκο. Ήταν μια μικρού σχήματος αυτοέκδοση με φράσεις, γνωμικά και αποφθέγματα σε 100 αντίτυπα. Φυσικά και δεν υπάρχει πια και ο ίδιος με δυσκολία το θυμότανε. Όποιος το έχει ας το φυλάξει σαν τα μάτια του.

    Στα ελληνικά σχεδόν ολο του έργο εκδόθηκε από τον Εξάντα. Φαντάζομαι ότι είχε να κάνει με τον Θ. Μπανούση και την Μ. Γκοτζιά που ζούσαν και αυτή στο Παρίσι εκείνη την περίοδο. Δεν μπόρεσα να το διασταυρώσω όμως.
    Ευχαριστώ

  69. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    …και οι πιο ευχάριστες αναμνήσεις μου με θλίβουν γιατί μου φαίνεται τεράστια η απόσταση από τα παιδικά μου χρόνια
    σκηνοθεσία Ροβήρος Μανθούλης

  70. Μαρία said

    13
    Δύο εγώ. Το μ.Χ. αδιάφορο, και τις ξένες λέξεις που έχουν γλωσσολογικό ενδιαφέρον και δευτερευόντως λογοτεχνικό.

  71. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    60 Να είσαι καλά Μήτσο!

    64 Είναι πραγματι τόσο καυτερά τα φαγητα στη Νέα Υόρκη;

    68 Μήπως λεγόταν «Γδύσου» αυτο το πρώτο βιβλίο;

  72. ΓΤ said

    56@

    Μα και πόσο άτυχος είστε που ακόμη περιμένετε απάντηση για εκείνο το «οι Τούρκοι μάς νίκησαν το 1922 αλλά δεν μας τιμώρησαν»…

  73. H. Mandragoras said

    58: Ναι ναι. Την κάνω αυτή τη διάκριση! Το 60% που είπα είναι για την περίπτωση του σφυριού και του καφέ. Πιο συχνά αντιδρώ αυθόρμητα με «kurwa mać» παρά με «γαμώτο» ή «ώ-να-σου».
    Παρεπιφτού το ρήμα «βλαστημάω» το συνδέω μάλλον με αναφορές στη θρησκεία. Κάνω λάθος;

    62,63. Τω καιρώ εκείνω στο ΕΜΠ θαρρώ ήταν όπως τα λέει το κουτρούφι. Αν υπήρχε λόγος, η γενική συνέλευση επέτρεπε συγγραφή και υποστήριξη στα αγγλικά. Πχ στα άγγλικά έγραψε και υποστήριξε ο Κινέζος συμφοιτητής, και κάποιοι Έλληνες που είχαν ξένο στην τριμελή τους.
    Στο Πολυτεχνείο της Κρακοβίας, οι φοιτητές μου γράφουν στα αγγλικά, χωρίς καμιά ιδιαίτερη άδεια από τη σχολή. Μάστερ και διπλωματικές αυτό, για διδακτορικό θα σας πω όταν αναλάβω 😛
    Fun fact: Στο κανονικό πολωνόφωνο πρόγραμμα σπουδών δίνω την έκθεσή μου στα αγγλικά, σε πολωνική φόρμα, και κανείς δεν παραπονιέται. Στο αγγλόφωνο πρόγραμμα μου τη ζητούν και στις δύο γλώσσες γιατι «πολωνικό πανεπιστήμιο είμαστε».
    Υποστηρίζουν όμως οι φοιτητές του πολωνικού προγράμματος στα πολωνικά, μιας και στην εξέταση ο επιβλέπων απλά παρίσταται.
    Στην σχολή μας υπάρχουν τρεις βαθμοί που σχετίζονται με την εργασία:
    1. Ο επιβλέπων δίνει ένα βαθμό που αξιολογεί την εργασία καθ όλη την πορεία της.
    2. Ο επιβλέπων και ένας κριτής δίνουν από κοινού έναν βαθμό για το κείμενο.
    3. Μια επιτροπή (στην οποία παρίστανται ο επιβλέπων και ο κριτής χωρίς όμως να είναι μέλη της) κρίνει συνολικά την προφορική παρουσίαση της εργασίας + μια ταυτόχρονη «γενική εξέταση» με ερωτήσεις γενικού περιεχομένου. Αυτό δίνει κάτι σαν 20% του βαθμού πτυχίου.
    Σε άλλη σχολή, όπου είχα μια φοιτήτρια, η επιτροπή του 3 ήταν ο επιβλέπων, ο κριτής, και ένας προεδρεύων. Πολύ πιο λογικό. Στην εξέταση, ο προεδρεύων με ρώτησε αν θέλω να γίνει η διαδικασία στα αγγλικά, χωρίς να θέσει θέμα τυπικών διαδικασιών. Αρνήθηκα καθώς ήξέρα ότι η φοιτήτρια ήταν προετοιμασμένη στα πολωνικά, και ήδη μπορούσα να καταλάβω πράγματα. Έκανα τις ερωτήσεις μου στα αγγλικά, απάντησε στα πολωνικά, ούτε γάτα ούτε ζημιά.

  74. όχι.
    από την πρωτη σελιδα της «Σκιάς του Λεωνίδα» διαβάζω:
    Στα ελληνικά, Τάλγκο κ Γδύσου 1982. Και τα δύο από το εξάντα.
    Αυτο που περιγράφω είναι αυτοέκδοση. Εδώ στο 38,50:

  75. Triant said

    Ο Αλεξάκης πρέπει να συνέπεσε με τον Γς στο ΛΛΠ. Δεν πρέπει όμως να ήταν συμμαθητές γιατί νομίζω πως ο Γιάννης είναι μικρότερος. Νικο;

  76. aerosol said

    Δεν έχω πρόχειρες τις πηγές αλλά νομίζω πως υπάρχουν πια στοιχεία πως η μητρική γλώσσα «δίνεται» στο σπίτι, μια διαδικασία που συμβαίνει πριν την ευρύτερη κοινωνικοποίηση του παιδιού. Βέβαια αυτό αφορά βασικά την ρυθμολογία της γλώσσας και λιγότερο το λεξιλόγιο. Η γειτονιά μπορεί όντως να αλλάξει την γλωσσική κατεύθυνση του παιδιού αλλά οι πρώτες εγγραφές μένουν.

  77. Λάζαρος Μ. said

    Πολύ ενδιαφέρουσα και διδακτική η συνέντευξη με αφορμή το «Ζορμπαλίκι των ραγιάδων» στο σημερινό Documento. Αξίζει να διαβαστεί.

  78. 68 Δεν χρειάζεται να πάρεις την μία από τις δυο πλευρές για να μη σ’ αρέσει το βιβλίο, νομίζω. Δηλαδή εγώ και η Μαρία θα βγούμε υπερασπιστές της ελλαδικής εκκλησίας; Θου Κύριε, θα το μάθει και ο Μπλογκ και θα τρέχουμε! 🙂

  79. @78
    Όχι βέβαια, αλλά όσο να ΄ναι είναι φορτισμένο το θέμα.
    Προφανώς στον μπλογκ δεν θα αρέσει ένα τέτοιο βιβλίο.
    🙂

  80. sarant said

    73 Κανονικά ναι, με τη θρησκεία, αλλά κατά τη γνώμη μου υπάρχει διαφορά όταν δεν βρίζεις άλλο πρόσωπο.

    74 Οκ, δεν το ήξερα

    75 Ο Γς είναι μερικούς μήνες μικρότερος, άλλη χρονιά, αλλά αφού ο Αλεξακης γεννήθηκε Δεκ. 1943 υπάρχει μια μικρή πιθανότητα να πήγαν μαζί.

    77 Θα τη βάλω και εδώ, απο βδομάδα

  81. Αράουτ said

    Καλησπέρα κι από εμάς.

    1) Είναι απίστευτο ότι τόσοι πολλοί αριστεροί σχολιασταί (Δύτης στο 13, κύρ Γιάννης Κουβάτσος στο 23, Ανδρέας Τ. στο 34, Pedis στο 40, Μαρία στο 70 κλπ) πάνε να βγάλουν άχρηστο + αδιάφορο το «Μετά Χριστόν». Και ουδείς φιλοτιμήθηκε να πεί ότι γι’ αυτό ακριβώς το έργο πήρε το 2007 ο Αλεξάκης το μακράν σπουδαιότερο βραβείο της καριέρας του (Grand prix du roman de l’Académie Française). Είναι ηλίου φαεινότερον ότι υπάρχουν κρυφοχριστιανούληδες εδωμέσα που δεν ανέχονται τον διασυρμό της Χριστιανικής Εκκλησίας και των αγιορειτών μοναχών που έκανε ο μακαριστός συγγραφέας στο «μ.Χ.»

    ΜΕΤΑΦΕΡΩ ένα μάλλον ανώδυνο απόσπασμα από το «μ.Χ.» για του λόγου το αληθές: «Δεν αμφισβητώ ότι οι πατέρες της Εκκλησίας δανείστηκαν κάποια ρητορικά σχήματα από τους αρχαίους συγγραφείς, απάντησε ο Βεζιρτζής. Υπήρξαν ωστόσο θανάσιμοι εχθροί της κλασικής παιδείας και του πολιτισμού των αρχαίων.[…]
    ……Είναι γνωστό ότι η Εκκλησία επιδίωξε να προσεταιριστεί τους αρχαίους σοφούς, αυτούς τουλάχιστον που δεν κατάφερε να θάψει, παραποιώντας τη σκέψη τους. Αυτό άλλωστε δεν διδάσκονται οι μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ότι η αρχαιότητα παρέδωσε τη σκυτάλη του πολιτισμού στο Βυζάντιο; Ο χριστιανισμός, αγαπητέ μου φίλε, δεν συνεχίζει την αρχαιότητα, απλά ακολουθεί όπως η νύχτα ακολουθεί τη μέρα. Η θεολογία αναιρεί τη φιλοσοφία. Η πρώτη απαντά σε όλα, ενώ η δεύτερη ξέρει κυρίως να ρωτά.»

    2) Προκαλεί αλγεινή εντύπωση ότι το βίντεο στο YouTube με την ομιλία του Β. Αλεξάκη, που ανήρτησε στο Κανάλι του ο κύριος Νίκος και απομαγνητοφωνεί στο παρόν άρθρο, έχει κάνει μόλις 92 θεάσεις, μετά από 10 ώρες στον ουρανό του Διαδικτύου. Όπερ σημαίνει ότι ούτε ο ένας στους δέκα αναγνώστες δεν μπήκε στον κόπο να κάνει ένα κλίκ για να ακούσει την φωνή του μακαρίτη. Άλλη μία επιβεβαίωσις του ωχαδερφισμού και της τεμπελχανιάς που διακρίνει τους Σαραντάκειους αναγνώστες.

    3) Γενικά ο Βασίλης Αλεξάκης δεν είχε ποτέ σουξέ με τους Ρωμηούς. Ακόμη και η περίφημη εκπομπή με την Εύη Κυριακοπούλου στην ΕΡΤ (βλέπε σχόλιο 3) το 2011 έχει κάνει λιγότερες από 8.600 θεάσεις σε 9,5 χρόνια!.. Η εκπομπή με τον Ροβήρο Μανθούλη (βλέπε σχόλιο 69) έχει κάνει μόλις 1.440 θεάσεις. Μόλις 2.280 θεάσεις έχει κάνει η εμφάνιση του Αλεξάκη στον «Ιανό» (βλέπε σχόλιο 74), πράγμα που ασφαλώς αποτελεί ξεφτίλα συγκρινόμενο με τις θεάσεις των άλλων βίντεο του εν λόγω βιβλιοπωλείου8. Στα ίδια χαμηλότατα επίπεδα κινούνται και οι άλλες εμφανίσεις του στο YouTube.

    4) Ο κ. Σαραντάκος προσπαθεί με κάθε τρόπο να κάνει ενδιαφέρον το παρόν άρθρο, ωστόσο είναι παραπάνω από βέβαιον ότι δεν έχει διαβάσει τα βιβλία του και αγνοεί τα ουσιώδη «πιστεύω» του Β. Αλεξάκη. Για παράδειγμα αγνοεί ότι:

    α) Ο Αλεξάκης από 17 ετών είχε αποφασίσει (το λέει και στο 44:00 της εκπομπής με την Εύη Κυριακοπούλου) τι θα γράφει η επιτύμβια επιγραφή που θα βάλουν πάνω στον τάφο του: «Dieu n’existe pas. Je suis bien placé pour savoir» (= Δεν υπάρχει Θεός. Είμαι πια σε θέση να το ξέρω»)

    β) Ο Αλεξάκης πρωτοστατούσε επί πολλά χρόνια στην ανάγκη τα καταργηθεί το γράμμα «ρώ» από την Θεία Ελληνική Γλώσσα, διότι το εύρισκε αντιπαθέστατο και με πολύ απεχθή ήχο. Αυτό το είχε πεί και στην εκπομπή με την Κυριακοπούλου το 2011 (βλέπε 50:10 με 51:16 του βίντεο), άρα θα μπορούσε να το ξέρει ο κ. Σαραντάκος και να του θέσει σχετική ερώτηση στις 7 Νοέμβρη του 2013, που μίλησε στους ελληνόφωνους μεταφραστές του Ευρωκοινοβουλίου

    5) Και δύο απορίες: 5Α) Λέει σε κάποιο σημείο της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας του προς τους μεταφραστές του Ευρωκοινοβουλίου ο Β. Αλεξάκης: «…έτσι ανακάλυψαν οι Γάλλοι ότι είμαι Έλληνας· έως τότε νόμιζαν ότι είμαι Γάλλος ελληνικής καταγωγής.»

    ΡΩΤΑΜΕ: Αλλά, κύριε Νίκο, πώς και δεν βρέθηκε ένας μεταφραστής να κολλήσει στον τοίχο τον Αλεξάκη και να του επισημάνει πως δεν είσαστε όλοι κάφροι; Και ο τελευταίος απόφοιτος Παλαιού Σχολαρχείου αντιλαμβάνεται ότι και μόνο ακούγοντας οι Γάλλοι την άθλια προφορά του στα γαλλικά (απ’ όλους τους Ρωμηούς κατοίκους της Γαλλίας μόνο η Ελενίτσα Αρβελέρ προφέρει τα γαλλικά χειρότερα από τον Αλεξάκη) ΑΜΕΣΩΣ ΘΑ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΑΝ ότι δεν είναι Γάλλος

    5Β) Πώς εξηγείτε εσείς, αγαπητέ μας κύριε Νίκο, ότι το κανάλι σας στο YouTube αν και βρίσκεται στον αέρα εδώ και 10 χρόνια (από τις 18 Μαΐου 2010) έχει μόνο 83 εγγεγραμμένους συνδρομητές και μόλις 7.235 προβολές και για τα 36 βίντεο που έχει ανεβάσει όλα αυτά τα 10 χρόνια;

    Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα

  82. ΓΤ said

    αθλητική κίνηση

    ΟΣΦΠ-ΠΑΣ 1-0
    ΟΦΗ-ΠΑΟΚ 0-3
    Βόλος-Λαμία 1-1

    Εργοτέλης-Ιωνικός 0-1
    Απόλλων Λάρισας-Ξάνθη 1-1

    Άρης-ΠΑΟ 75-93

    Φίλιππος-ΠΑΟΚ 0-3 (19-25, 23-25, 25-27)

    Μπιέλοβαρ-ΠΑΟΚ* 24-30

    (* Πρόκριση στα Προημιτελικά του EuroCup στο Χάντμπολ Γυναικών)

  83. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Έχω πόνο γι αυτήν την απώλεια. Γλυκός και γενναιόδωρος. Εχω, χαρισμένα από τον ίδιο στα μέσα του ΄80, το Τάλγκο, τη Γάτα και τα Κορίτσια κι ένα αστείο σκίτσο του σε καδράκι.
    Λογοτέχνης και καλλιτέχνης αξεχώριστα. Το σπίτι του στο Παρίσι μου ΄χε πει ήταν σε σχήμα κανονικού σκάφους. Στο λιτό σπίτι του εδώ, θυμάμαι μια μαντόνα σε καμβά ακέντητο(αυτά τα σχέδια DMC) που την είχε καρφιτσωμένη με πινέζες σε περίοπτη θέση. Δεν ρώτησα γιατί, αλλά το ενέταξα κι αυτό στο παιχνιώδες του βλέμμα και το προσωπικό του χιούμορ.
    Στην πρεμιέρα της ταινίας/κωμωδίας μεγάλου μήκους (είχε προηγηθεί το «Είμαι κουρασμένος»με σκίτσα ) «Οι Αθηναίοι», νόμιζα ότι επειδή γνωριζόμαστε κι ότι είχα αποκωδικοποιήσει το διαρκές Αλεξάκειο χιούμορ – ενίοτε σαρκασμό, την ειρωνεία ιδίως που χρησιμοποιούσε, με το θράσος της νιότης του λέω στη μούρη «δε σου βγήκε συνολικά, αλλά επί μέρους γέλασα πολύ!» . Μετά που αντιλήφθηκα τη χοντράδα μου (μπορούσα να πω μόνο το δεύτερο μέρος της φράσης) ντρεπόμουν τόσο πολύ που τα επόμενα χρόνια απέφευγα να του απευθυνθώ «κατά μόνας» κάποιες φορές που διασταυρωθήκαμε σε εκδηλώσεις,παρουσιάσεις κλπ. Όταν διάβασα το «μ.χ» είχα ακριβώς την ίδια αίσθηση. Είχε μεγάλα κομμάτια πολύ ενδιαφέροντα κι άλλα άνευρα.
    Το παιδικό(;) βιβλίο «Γιατί κλαις» που το διάβασα στα γαλλικά σε, άρθρο; διήγημα; δε θυμάμαι, (σαν απόκομμα το ΄χω στη μνήμη), το θυμόμουν χίλιες φορές όταν έκανα παιδί.
    Η μάνα μες τη φούρια της βιοτικής μέριμνας ζορίζει το μπόμπιρα, έλα, κουνήσου, κάνε κείνο,κάνε τ΄άλλο,βιάσου κλπ κι όταν ο δύστυχος ξεσπάει σε κλάματα, εκείνη του λέει μα γιατί κλαις;!

  84. sarant said

    83 Τυχερή που τον γνώρισες καλά!

  85. Nestanaios said

    81 Αράουτ.

    Αν πας σε μια ξένη χώρα μετά τα 12, δεν υπάρχει περίπτωση να αποκτήσεις προφορά γηγενούς. Αυτό που δεν καταλαβαίνω είναι γιατί μερικοί επιμένουν ότι έχουν τέλεια προφορά ενώ δεν έχουν. Δεν έχουν ποτέ ακούσει τον εαυτό τους να μιλάει;

  86. ΣΠ said

    64
    Αν στην Ν.Υ. το φαγητό είναι μπαρούτι, στο Νέο Μεξικό ειναι ατομική βόμβα.

  87. gbaloglou said

    72 🙂

  88. Yorikas said

    71 Δεν είναι καυτερά όλα τα φαγητά, αλλά βάζουνε πολύ κόκκινο πιπέρι σε άσχετα πιάτα (όχι ινδικά η μεξικάνικα) ακόμα και άν δεν το έχεις παραγγείλει έτσι. κάτι που στην Ελλάδα, και νομίζω και γενικά στην Ευρώπη, δεν συμβαίνει συχνά, οπότε του είχε έκανε εντύπωση.

    85 Εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, κυρίως από ποιά είναι η «μητρική» γλώσσα, και ποιά η γλώσσα «στόχος.» Είχα φίλη κυπραία σαν προπτυχιακός φοιτητής στην Αμερική η οποία άρχισε 17 χρονών πρωτοετής, και στο 3ο έτος όλοι οι ντόπιοι την περνάγανε για Αμερικάνα. (Εγώ πήγα «γέρος» στα 22, οπότε ακόμα και τώρα, με 20φεύγα χρόνια συνεχούς διαμονής στις ΗΠΑ, κάνω μπαμ). Για μια καλή περίληψη της ερευνητικής βιβλιογραφίας για την απόκτηση 2ης γλώσσας δείτε εδώ:

    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3723803/

  89. sarant said

    88 Να το έχουμε στο νου μας 🙂

  90. Μαρία said

    88
    Περίληψη το παπλωσέντονο;
    Αυτός που κατακτιέται τελευταίος, επειδή στη μητρική μαθαίνεται πρώτος, είναι ο επιτονισμός. Μπορεί να μην κάνεις γλωσσικά σφάλματα, να έχεις τέλεια προφορά κι αυτός να σε προδώσει 🙂 Οι χειρονομίες επίσης.

  91. Μαρία said

    89
    Όταν με απασχόλησε το θέμα, είχα αγοράσει απ’ τη Βρυξέλλα αυτό: Hamers, J.F. et M. Blanc. Bilingualité et bilinguisme. Bruxelles: Mardaga, 1983.

  92. gbaloglou said

    90 Χα χα, όταν επέστρεψα στην Ελλάδα … κατηγορήθηκα για αλλοιωμένο επιτονισμό 🙂

  93. MA said

    Καλησπέρα,

    Ωραίο το μνημόσυνο Νικοκύρη, ευχαριστούμε!

    Να πω ότι ανήκω σ´αυτούς που τον αγάπησαν. Γλαφυρή η γλώσσα του, χιούμορ και αυτοσαρκασμός δεν λείπουν, συγκινητικός.

    Για το Ε των Δελφών γράφει στη Μητρική γλώσσα νομίζω. Και θεωρώ ευφυές το εύρημα με το τετράδιο στο οποίο καταγράφει λέξεις από -ε, στο οποίο μια από τις τελευταίες λέξεις είναι Επιστροφή.

    Να πούμε για την υποστήριξή του στους δικούς μας άστεγους που έβγαλαν τη Σχεδία την οποία και κατά διαστήματα πουλούσε:

    https://www.shedia.gr/news/2019/feb/06/sxedia-pwlhtes-gia-mia-wra/

    Χρόνια πολλά στους εορτάζοντες/εορτάζουσες

  94. sxoliastis2020 said

    >73 Το παιδικό(;) βιβλίο «Γιατί κλαις» που το διάβασα στα γαλλικά σε, άρθρο; διήγημα; δε θυμάμαι, (σαν απόκομμα το ΄χω στη μνήμη), το θυμόμουν χίλιες φορές όταν έκανα παιδί.

    Το «Γιατί κλαις;» είναι διήγημα, από το βιβλίο του Αλεξάκη «Ο μπαμπάς και άλλα διηγήματα». Κι εγώ το θυμόμουν άπειρες φορές όταν έκανα παιδιά και μάλιστα το χάρισα και σε φίλους.

    Έχω διαβάσει σχεδόν όλα τα βιβλία του Αλεξάκη και κάποια μου άρεσαν περισσότερο κάποια λιγότερο. Το χιούμορ του ήταν ιδιαίτερο.

    Με την ευκαιρία ας θυμηθούμε την εναρκτήρια φράση από το βιβλίο του «Τα κορίτσια του Σίτυ Μπουμ-Μπουμ:
    «Να σας πω το πρόβλημά μου: δε γαμάω αρκετά!».

    Καλό του ταξίδι…

  95. sxoliastis2020 said

    Τώρα είδα πως το «Γιατί κλαις» έχει εκδοθεί και ως παιδικό:

    https://www.politeianet.gr/books/9786180315738-alexakis-basilis-metaichmio-giati-klais-290413

  96. sxoliastis2020 said

    Κι εδώ μπορεί να το διαβάσει όποιος θέλει (είχε προδημοσιευτεί στα ΝΕΑ το 1997):

    Click to access npa-2004-8423.pdf

  97. Pedis said

    # 66 – Οι πολλαπλασιαμοί από μέσα σου, αυτό είναι, τόπιασες.

    # 90 – όχι απαραίτητα οι χειρονομίες, αλλά ιδιαίτερα οι μορφασμοί, και ειδικά όταν, ως έλληνας, βαριέσαι να μιλήσεις.

  98. Pedis said

    # 70 – Για το «μ.Χ» βρήκα και κοίταξα τις σημειώσεις μου (το βιβλίο είναι στα υπόγεια διαμερίσματα και δεν το πολυθυμάμαι) και σύμφωνα με αυτές, συνοπτικά: α) οι παράλληλες ιστορίες έχουν προβληματική ανάπτυξη, β) η δομή είναι ελλιπής, γ) δίνει το τέλος της ιστορίας του πολύ βεβιασμένα δ) το πολιτικό του κριτήριο θα μπορούσε να ήταν πιο αναπτυγμένο. Το κύριο θέμα του έργου είναι εντάξει, αλλά τα ψιλοξέρουμε. Ο λόγος του είναι δουλέμενος επαγγελματικά και μου άρεσε.

  99. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  100. Γιάννης Ιατρού said

    91: Προσφορά του υπογείου, στα αγγλικά (Bilinguality and Bilingualism, 2nd ed., 2000)

  101. ΓΤ said

    η αθλητική μέρα κλείνει με

    ΑΕΚ-Ατρόμητος 2-1

  102. Γιάννης Ιατρού said

    Δεν είμαι σίγουρος πως θα πέσει κι άλλο, όπως προφητέψανε κάποιοι, αλλά ενημερωτικά τώρα ΒΠ, 250μ. υψόμετρο, 2,5°C. Μάλλον δεν θα έχουμε χιόνια, αλλά θέλει προσοχή, γιατί σε κάποια μέρη μπορεί να πιάσει πάγο νωρίς το πρωί…

  103. Μαρία said

    92
    Δύο είναι τα χειρότερα πράματα που μπορεί να πάθει ο ξενιτεμένος.
    α. Καμιά γλωσσική κοινότητα να μην τον αναγνωρίζει για δικό της και
    β. Στη 2η γλώσσα να έχει τέλεια προφορά και επιτονισμό, επειδή την έμαθε μικρός, αλλά κάνει γλωσσικά σφάλματα, οπότε τον περνούν για αγράμματο.

    100
    Άπαιχτος. Διάβασε το κεφ. 6.

  104. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Φαίνεται ποδοσφαιρικό το σχόλιο, αλλά δεν είναι. Πήρε το αυτί μου ότι το νούμερο που έχει τον ΑΡΗ, αποκάλεσε τον προπονητή του ΠΑΟ «Ρουμάνε πορτοφολά», δηλ. κάτι ανάλογο του «Αυτός ο Ρώσσος» του εν λεκανοπεδίω χρηματοδότη του. Γιά να δούμε, τί κάνει η Αθλητική Δικαιοσύνη; Θα τους πετάξει έξω από τους αγωνιστικούς χώρους ή θα κάνει την πάπια;

  105. 103 Μαρία

    Σωστά, αλλά είναι και η κοινότητα των «ομογλώσσων» του, όσων δηλαδή έχουν παρόμοιες αβεβαιότητες με ποικίλες προελαύσεις.

  106. ΓΤ said

    104@

    Εκτός από αυτό, 50 άτομα του Άρη που είχαν άδεια να είναι παρόντα στο γήπεδο έβριζαν η μάνα του Εμμανουηλίδη, που έχει πεθάνει…

  107. ΓΤ said

    106@

    η μάνα —> τη μάνα

  108. Πέπε said

    @103 α:

    Ο Νικόλας, που ήμασταν μαζί φαντάροι. Ρωσοπόντιος. (Μη μου την πέσετε για τη λέξη, ξέρετε τι εννοούμε.) Τον ήξερε όλο το τάγμα γιατί ήταν μασκότ, αλλά τον γνώρισα λίγο παραπάνω όταν μου ανέθεσαν το σχολείο αναλφαβήτων και ήρθε μαθητής. Τα ελληνικά του ήταν σπαστά, τα ρώσικά του, κατά δήλωση των άλλων ρωσόφωνων, ήταν φτωχά, και τα ποντιακά του, κατά δήλωση του ίδιου, δεν ήταν τόσο καλά όσο τα ρώσικα. Με το προφίλ (λίγο φυσικό, λίγο καλλιεργημένο) ενός κωμικού χαζού κακομοίρη τύπου Σάντσο ή Πεπίτο Γκονζάλες, είχε καταφέρει να μην τον πιάνει ούτε νόμος ούτε τίποτα. Έβγαζε γλώσσα σε ταγματαρχαίους, ερχόταν στην αναφορά με την παντόφλα, μονίμως απαλλαγμένος από τα πάντα. Κατά βάθος ένα αγαθό και ευγενικό παιδί, πάντα γελαστό, αλλά όχι ευτυχισμένο.

    @103 β:

    Η Καρίν. Γαλλίδα φοιτήτρια ελληνικής φιλολογίας ή κάτι παρόμοο με κέντρο την ελληνική γλώσσα, στην Αθήνα για μεταπτυχιακό, άψογη προφορά (παρ’ ό,τι τα είχε μάθει μεγάλη), άνεση και εκφραστικότητα, είχε και όνομα που δεν είναι απίθανο να το συναντήσεις και σε Ελληνίδα, αλλά έλεγε «παραδείγμα μοσχάρι» και «τα λεπωρεία».

  109. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    5 Ιουλ 2013, ο Βασίλης Αλεξάκης μιλά στη ΝΕΤ
    ,λίγο μετά το μαύρο (και για το μαύρο) της Ερτ

    Το 1966 στρατεύτηκε και μαζί με τον Περράκη βρεθήκανε στην τότε ΤΕΔ (Τηλεόραση Ενόπλων Δυνάμεων), απ΄όπου το προζύμι για τη «Λούφα και Παραλλαγή» (στο 32:48)
    Στο 47.00 η καινούργια, το 2013. αλεξικογράφητη λέξη «ασφαλτοποίηση» των αστέγων.

  110. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Σκέφτομαι και γράφω και στις δυο γλώσσες. Σε ποια γλώσσα ονειρεύομαι; Εξαρτάται από τα πρόσωπα που βλέπω. Αν είναι Γάλλοι, μιλάνε γαλλικά, αν είναι Έλληνες, ελληνικά.
    https://www.lifo.gr/mag/features/2605

  111. 108α
    Σαν τον Σαλβατόρε στο Όνομα του ρόδου ένα πράμα?
    108β
    https://www.slang.gr/definition/1433-paramosxari

  112. sarant said

    109 A μπράβο, την εποχή περίπου που έδωσε και σε μας την ομιλία

  113. ΣΠ said

    Η ΕΡΤ2 προβάλλει την ταινία «Ξαφνικός έρωτας».

  114. Γιάννης Ιατρού said

    103β: Ναι, το έχω προσέξει γιατί με εντυπωσίασε η (πιθανώς) διαφορετική λειτουργία (κοινό ή διαφορετικό κέντρο στον εγκέφαλο) ανάλογα με την ηλικία εκμάθησης…
    ΥΓ: Δεν βγαίνει (πιά) κι αυτός ο Λάμπρος να μας διαφωτίσει ρε γαμώτο 🙂

  115. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Είχε προσκαλεστεί Στοκοκκινο, το 2017(πρέπει να ήταν) στην εκπομπή «Με τα πόδια μέχρι την αλήθεια» στις Λίνα Νικολακοπούλου και Αλεξάνδρα Χριστακάκη. Την είχα ακούσει τότε την εκπομπή, την άκουσα και προχθές σε επανάληψη και τώρα δεν μπορώ να τη βρω. Μιλάει μια στιγμή για τα βιβλία (και τον τρόπο που γράφτηκαν) όταν πέθανε η μητέρα του, ο πατέρας του, ο αδελφός του και το βιβλίο που εμπεριέχει τα της ασθένειας και του θανάτου του Γάλλου,επί 40 χρόνια, εκδότη του που αμέσως μετά άρχισε κι αυτός να περνά τα ίδια με την αρρώστια του και λέει γελώντας, λέτε να είναι τώρα αυτό το βιβλίο για το δικό μου θάνατο; Σκεφτόταν λέει αρχικά να το πει «Η τελευταία λέξη», αλλά τελικά το ακύρωσε, δεν τ΄άρεσε.

    Είχε γράψει και θεατρικά (ανέβηκε το Μη με λες Φωφώ κ.α)

  116. Μαρία said

    115
    Αρχείο, Τρίτη 12/1 ώρα 17:00
    https://www.avgi.gr/sto-kokkino#archive
    Και να λέει για τους καρκινοπαθείς που κάπνιζαν 🙂

  117. Μαρία said

    114
    Και ο Αλεξάκης στην εκπομπή στο κόκκινο αναφέρει την προσωπική του περίπτωση μετά απο τη νάρκωση για την εγχείρισή του.

  118. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    116. Ναι, μπράβο! Οι μαζεμένοι καρκινοπαθείς καπνιστές στο νοσοκομείο! Σ΄ευχαριστώ!
    Στην εκπομπή της Ναταλής Χατζηαντωνίου βέβαια (που αυτές τις μέρες έχασε τη μητέρα της από κορονοϊό, να το πούμε κι αυτό). Δεν το παίδεψα πολύ, νόμιζα την άλλη ή την παράλλη μέρα από το θάνατό του.

  119. ΓΤ said

    Σβουριχτή Μπουκάλα σε Μπαμπινιώτη, με μνεία στο εδώ ιστολόγιο 🙂

    https://www.kathimerini.gr/opinion/561231142/i-emvrithis-aytoanairesi-toy-k-g-mpampinioti/

  120. 57, … οι Αγγλοσάξωνες; 🤪 trapezoid, trapezium ξέρω γω δε λένε; …

    Και τους φαίνεται τόσο παράξενο, που ο χιουμορίστας Dave Barry έχει γράψει το ευθυμογράφημα How to Trap a Zoid

  121. […] Πριν από μερικές μέρες έφυγε από τη ζωή ο συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης, στα 77 του χρόνια (γεννημένος Χριστούγεννα του 1943). Ο Αλεξάκης κατέχει μοναδική θέση στα γράμματά μας επειδή όχι μόνο έζησε σε δυο χώρες, Ελλάδα και Γαλλία, αλλά και έγραψε σε δυο γλώσσες, ελληνικά και γαλλικά, και μάλιστα από ένα σημείο και μετά έγραφε… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2021/01/17/alexakis/ […]

  122. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα!
    Άνθρωπος-Συν, καλότυχος που έζησε κι έγραψε ωραία με τρεις κόσμους γλωσσικούς, ήταν ο Βασίλης Αλεξάκης, Ωραίο και το άρθρο και τα σχόλια (ιδίως των τυχερών που τον γνωρίσανε, όπως η ΕΦΗ-ΕΦΗ).
    Να έγραψε τάχα και καμιά εφημερίδα, κάτω εκεί στο Μπαγκί, το ανάλογο «Αlexakis ti mbi a kui» ;

    ΥΓ:(Παρακούσματα)
    -μετά το 9:00, μάλλον λέει: «με στενοχωρούσε αυτή η θέα [και όχι «ιδέα] της σκονισμένης ελληνικής γραφομηχανής» και
    -μετά το 18:10 αναφέρεται σε «γαλλάκι-γατάκι»: «και ανακάλυψα ότι είχε [η βιετναμέζα κοπέλα] υιοθετήσει ένα γατάκι, αυτό πάλι παρισινό γατάκι φυσικά• εις το γατάκι της μιλούσε βέβαια γαλλικά για να την καταλαβαίνει διότι αλλιώς η γάτα* δεν θα μπορούσε να επικοινωνήσει μαζί της, έτσι τουλάχιστον νόμιζε αυτή» (ή πιο «γραπτά»: «είχε υιοθετήσει ένα γατάκι, γέννημα-θρέμμα Παρισίων φυσικά, στο οποίο μιλούσε γαλλικά γιατί νόμιζε ότι αφού ήταν βέρο γαλλάκι, μόνο στη γλώσσα του θα μπορούσαν να συνεννοηθούν»)

    *η βέρα παριζιάνα:: Σχετικό το λογοπαίγνιο του Κώστα Παύλου Παναγιωτόπουλου ή Bar-Bar(που το μεταφέρω στο περίπου): Είναι φυσικό να μαζεύονται πολλές γάτες γύρω από το άγαλμα του Σουρή, αφού στα γαλλικά το ποντίκι το λένε κι αυτό souris και κάθε γάτα λέγεται και γαλή, άρα είναι σίγουρα και ολίγον γαλλίς

  123. sarant said

    115-116 Mπράβο!

    122 Ωχ ναι, γατάκι ήταν, σε ευχαριστώ!

  124. Γιώργος Μα said

    Στη μνήμη του Βασίλη Αλεξάκη
    Βασίλης Αλεξάκης σε συνέντευξη του στο ΒΗΜΑ, το 2013, με αφορμή τη βράβευση του βιβλίου του «Ο μικρός Έλληνας» αναφέρει:
    «Για το βιβλίο αυτό μού έδωσαν το Βραβείο Γαλλικής Γλώσσας, οπότε αναγκάστηκα να μιλήσω. Παρευρίσκονταν εκεί η υπουργός Πολιτισμού, η Ακαδημία, η πνευματική ηγεσία της Γαλλίας. Τους μίλησα για τις άπειρες ελληνικές λέξεις που χρησιμοποιεί η γαλλική γλώσσα. Τους είπα: “Να έχετε υπ’ όψιν σας ότι όλοι από μια ελληνική αρρώστια θα πεθάνετε. Ο καρκίνος, η καρδιοπάθεια, η αιμορραγία, η ηπατίτιδα είναι όλες ελληνικές λέξεις. Και το cimetière όπου θα σας θάψουν είναι ελληνική λέξη”. Γελούσαν, αλλά πάγωσαν. Μια ελληνική λέξη θα σας θάψει τους είπα, είναι μέσα στο λεξικό και σας περιμένει. Ήθελα να τους θυμίσω πως όλες οι λέξεις από εκεί προέρχονται, συντηρούνται με δάνεια».
    Νοικοκύρη όταν βρεις καιρό θα ήθελα να το σχολιάσεις Εγώ προσωπικά τη βρίσκω αυτή τη στάσι υπέροχη.
    Όλη η συνέντευξη εδώ
    https://www.tovima.gr/2013/08/02/vimagazino/b-aleksakis-den-exw-bebaiotites-gia-tipota/
    Γιώργος Μα

  125. sarant said

    124 Α, δεν το ήξερα! Πολύ μου αρέσει, πραγματικά! Θα το λέω 🙂

  126. Αράουτ said

    Μόλις τώρα πληροφορηθήκαμε ότι είναι FAKE η φωτογραφία του μακαριστού Αλεξάκη να γράφει στην γραφομηχανή που κοσμεί το παρόν άρθρο: Η βιογράφος του, Μαριαλένα Σπυροπούλου, έγραψε το Σαββάτο 16/1 στην «Καθημερινή» ότι ο αποθανών Ελληνο-Γάλλος συγγραφέας ΔΕΝ ήξερε να γράφει στην γραφομηχανή και στον υπολογιστή. Έγραφε στο χέρι.

    ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ: Γιατί μάς το απέκρυψε αυτό, ο αγαπητός μας κύριος Νίκος; Το ηγνόει ή δεν ήθελε να μάθουν οι αναγνώσται του ότι ο φιλαράκος του ο Βασίλης ο Αλεξάκης ήταν τόσο σκράπας από Τεχνολογία; Όπως και νάχει, ο κ. Σαραντάκος ΟΦΕΙΛΕΙ να κάνει την σχετική διόρθωση, για να μήν εκτίθεται το παρόν Ιστολόγιο, που με τόσους κόπους κάποιοι επιφανείς σχολιασταί το έχουμε ανεβάσει στο 811 της Alexa

  127. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    https://www.slang.gr/definition/27812-akoute-ti-leei

  128. να και κάτι ακόμα, χρήσιμο στον μελλοντικό ερευνητή:
    http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=28/07/2013&id=377208
    Καλημε΄ρα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: