Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 11

Posted by sarant στο 2 Φεβρουαρίου, 2021


Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη, το ιστορικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι εσταυρωμένοι σωτήρες». Η σημερινή συνέχεια είναι η ενδέκατη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βάζω μαζι και τις υποσημειώσεις, παρόλο που είναι πάρα πολλές.

Σήμερα θα μπούμε στο 8ο κεφάλαιο, που και αυτό θα το χωρίσω σε δύο μέρη επειδή είναι μεγάλο. Θα δούμε τα όσα έγιναν στα τελευταία χρόνια της ηγεμονίας του Πιλάτου, με πρωταγωνιστή τον Πρίγκιπα Ιησού (ή Πρίγκηπα όπως τον γράφει το βιβλίο του πατέρα μου).

8  ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ, ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ, Η ΑΠΟΚΤΕΝΟΥΣΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΦΗΤΑΣ ΣΟΥ

Κατά τα τρία τελευταία χρόνια της ηγεμονίας του Πιλάτου πολλά στασιαστικά  γεγονότα συσωρεύθηκαν και η ένταση έφθασε στο κατακόρυφο. Συνέπεσε και τον προτελευταίο χρόνο της ηγεμονίας του η τακτική απογραφή να γίνει σε σαββατικό έτος1 και όπως ήταν επόμενο η κατάσταση έγινε ακόμα πιο δύσκολη. Οι δουλειές λόγω του σαββατικού έτους είχαν περιοριοστεί πολύ, ο κόσμος περίμενε μετά την απογραφή νέους φόρους και τα πνεύματα στη χώρα ήταν εξημμένα, με αποτέλεσμα να ξεσπούν κάθε τόσο ταραχές και εξεγέρσεις, τις οποίες ο  Πιλάτος αντιμετώπιζε με τη συνηθισμένη βιαιότητα. Οι επιδρομές   των στρατιωτών του, οι συλλήψεις και οι εκτελέσεις ήταν  στην ημερήσια διάταξη.

Η κατάσταση στη χώρα γινόταν όλο και πιο ανώμαλη. Οι πιο διορατικοί καταλάβαιναν πως, ύστερα από την αρκετά μεγάλη περίοδο σχετικής ηρεμίας στην Ιουδαία, ετοιμαζόταν καινούργια σειρά στάσεων και εξεγέρσεων. Από τη μία πλευρά ομάδες Ζηλωτών, όπως η ομάδα του Ιησού του Γαλιλαίου αλλά και άλλες, εισχωρούσαν στη χώρα και διατρέχαν την ύπαιθρο κηρύσσοντας την ανυπακοή στους Ρωμαίους και τους άρχοντες και από την άλλη προφήτες και θρησκευτικοί ηγέτες, όπως ο Ιησούς ο Ναζωραίος με τους μαθητές του, ο Δοσίθεος με τους πιστούς του, οι λοιποί μαθητές του Βαπτιστή και άλλοι πολλοί, με τα κηρύγματά τους για μιαν άλλη θεώρηση της ζωής και  με τις καταγγελίες για την αμαρτωλή ζωή όσων δεν ακολουθούσαν τις εντολές του Νόμου, έρχονταν σε αντιπαράθεση με το ιερατείο και προκαλούσαν σύγχιση και αναταραχή στο λαό. Τί έκανε όμως ο Ιησούς, ο Πρίγκηπας του οίκου Δαυίδ2;

Παρά την ανωμαλία που εκυοφορείτο στη χώρα, τα πρώτα χρόνια του γάμου του πρίγκηπα Ιησού με την πριγκήπισσα  Σαλώμη,  κύλησαν ομαλά  και ευλογήθηκαν με τη γέννηση των επτά παιδιών τους3. Ο Ιησούς άρχισε να αποχτά  συμπάθειες μεταξύ των Φαρισαίων. Δύο επιφανή μέλη της παράταξης,  ο Νικόδημος, μέλος του Συνεδρίου  και ο Ιωσήφ, πλούσιος κτηματίας  από την Αριμαθαία, έγιναν στενοί φίλοι του4. Συχνά είχε πολύωρες συνομιλίες μαζί τους, ιδίως με τον πρώτο5. Πολλές φορές επίσης δειπνούσε σε σπίτια πλουσίων Φαρισαίων και είχε πολλές συζητήσεις μαζί τους, αναφορικά με την έλευση του Χριστού, που και αυτοί τον έβλεπαν σαν βασιλιά του Ισραήλ, σταλμένο και χρισμένο από τον Θεό6.

Παίρνοντας θάρρος από τη δημότικότητα που κέρδιζε, άρχισε να προβάλλει δημόσια τις απόψεις του. Κάποτε ήρθανε και κάποιοι Ελληνες από τη Δεκάπολη και ζήτησαν από τους ανθρώπους του την άδεια να τον ακούσουν. Αυτός δεν αρνήθηκε, καθώς μάλιστα μιλούσε άνετα τα ελληνικά7. Δεν έκρυψε την ευχαρίστησή του και είπε με κάποια δόση ματαιοδοξίας

— Ήρθανε Έλληνες να με ακούσουν. Να που ήρθε η ώρα να δοξαστώ8

Ο Πρίγκηπας επηρεαζόταν σιγά σιγά από το διάχυτο στη χώρα επαναστατικό πνεύμα. Επαψε να αναφέρει τον θέτο πατέρα του Ιωσήφ και άρχισε να προβάλλει την καταγωγή του από τον Δαυίδ και να συμπεριφέρεται σαν επίδοξος βασιλιάς.

Οταν κάποτε ήρθαν οι εισπράκτορες του Ναού να εισπράξουν την καθιερωμένη  δίδραχμη εισφορά, αρνήθηκε να πληρώσει9. Οταν εκείνοι τον ρώτησαν για ποιό λόγον αρνείται, τους είπε

— Τί θαρρείτε. Οι βασιλείς της Γης από ποιούς παιρνουν φόρους και εισφορές, από τους ξένους ή από τα παιδιά τους;

— Από τους ξένους, απάντησαν εκείνοι

— Αρα τα παιδιά τους είναι απαλλαγμένα από φόρους

Άρχισε να περιοδεύει στη χώρα, προβάλλοντας τη βασιλική καταγωγή του από τον οίκο Δαυίδ10 και τον θαύμαζε το πλήθος και έλεγαν οι άνθρωποι που τον άκουγαν

— Μήπως αυτός είναι στ’ αλήθεια  υιος του Δαυίδ;11

Στις συζητήσεις με τους φίλους του και στις ομιλίες του, τόνιζε το γεγονός ότι γεννήθηκε στη Βηθλεέμ, τη γενέτειρα του Δαυίδ, προβάλλοντας το σαν εκπλήρωση της σχετικής προφητείας, γιατί ήταν διάχυτη στον κόσμο η πεποίθηση πως ο Χριστός που θα τους ελευθέρωνε θα ήταν υιός Δαυίδ και θα προερχόταν από τη Βηθλεέμ12. Ένα δημοφιλές βιβλίο γραμμένο πριν εκατό περίπου χρόνια προφήτευε πως ένας γιος του Δαυίδ θα λευτέρωνε τα Ιεροσόλυμα από τους διεφθαρμένους ανθρώπους13. Δεν άργησε να αποχτήσει πολλούς οπαδούς. Πολλοί επιφανείς Ιουδαίοι, μέλη των αρχοντικών οικογενειών των Ιεροσολύμων, έγιναν οπαδοί του αλλά δεν το ομολογούσαν φανερά, από το φόβο των ανθρώπων του Συνεδρίου14. Στο στενό κύκλο των οπαδών που τον περιέβαλλαν, τους μιλούσε συχνά για την προσδοκία του να γίνει βασιλιάς και τους υποσχόταν δίκαιη ανταμοιβή για την αφοσίωσή τους σ’ αυτόν

— Όποιος για χάρη μου εγκατέλειψε και σπίτι και περιουσία και συγγενείς, θα πάρει εκατονταπλάσια όταν θα γίνω βασιλιάς15

Τους έλεγε επισης

— Θα ετοιμάσω για σας τη βασιλεία, για να τρώτε και να πίνετε από το τραπέζι μου και θα σας βάλω σε θρόνους να κρίνετε τις φυλές του Ισραήλ16

Ο γάμος του πρίγκηπα Ιησού με τη Σαλώμη είχε προκαλέσει την εχθρότητα και ορισμένων ηρωδιανών πριγκήπων, που φοβήθηκαν ότι θα τους έκλεινε το δρόμο προς το θρόνο της Ιουδαίας. Βρήκαν και κάποιους Φαρισαίους που τους ενοχλούσε η αξίωσή του να τον θεωρούν Χριστό και υιό του Δαυίδ και συνωμοτούσαν μαζί τους για το πώς θα τον εξοντώσουν17.

Ο Ιησούς άρχισε να σχεδιάζει ένα αιφνιδιαστικό χτύπημα κατά των Ρωμαίων. Μιαν εξέγερση που θα τον έκανε κύριο των Ιεροσολύμων, όπου ο λαός θα τον έστεφε βασιλέα του Ισραήλ18. Πίστευε πως η στέψη ενός Χριστού του Θεού ως βασιλιά μέσα  στο Ναό, θα προκαλούσε γενική επανάσταση σε όλη τη χώρα.

Πολλοί φίλοι και συγγενείς του προσπαθούσαν να τον αποτρέψουν από μια τέτοια παράτολμη επιχείρηση, τονίζοντας το ενδεχόμενο της αποτυχίας, που θα είχε ως συνέπεια τη θανάτωσή του. Οι μεγαλύτεροι αδελφοί του, ο Ιακώβ και ο Συμεών, από την άλλη πλευρά, τον συμβούλεψαν να έρθει σε συνεννόηση με τους Γαλιλαίους ή άλλη επαναστατική ομάδα των Ζηλωτών, από τις πολλές που δρούσαν στην ύπαιθρο. Εκείνος απέρριψε την ιδέα τέτοιας συνεργασίας. Φοβόταν πως έτσι θα έχανε την υποστήριξη των εύπορων οπαδών του στα Ιεροσόλυμα και στις άλλες πόλεις.

Το ενδεχόμενο να σκοτωνόταν στην προσπάθειά του αυτή, δεν τον τρόμαζε. Πίστευε πως η θυσία του θα άνοιγε το δρόμο για την ανάσταση του βασιλείου του Ισραήλ, με βασιλιά αν όχι τον ίδιον τουλάχιστον έναν από τους γιους του και μάλιστα τον πιο αγαπημένο του,  τον πρωτότοκο Μαναήν ή Μεναχέμ19, που αν και  μικρός ακόμα, έδειχνε πως ήταν πνεύμα ανταρσίας. Στους συγγενείς του, που φοβούνταν ότι μια παρόμοια κίνηση θα είχε μοιραίες συνέπειες, έλεγε

— Αλήθεια σας λέω. Σας συμφέρει να λείψω από τη μέση. Θα σας στείλω τη θέση μου τον Μαναήν. Γιατί αν δε φύγω εγώ δε θα έρθει ο Μαναήν να ελέγξει τον κόσμο για τις αμαρτίες, για τη δικαιοσύνη, για την κρίση20.

Τελικά, λίγες μέρες πριν από το Πάσχα, έφυγε με πολλούς οπαδούς του από τα Ιεροσόλυμα, συγκρότησε μικρό ένοπλο σώμα και κινήθηκε προς την περιοχή της Ιεριχούς. Πολλοί κάτοικοι της πόλης, μεταξύ των οποίων ήταν και πλούσιοι άνθρωποι αλλά και απλός λαός συγκεντρώθηκαν στην είσοδο της πόλης και τον υποδέχτηκαν ευνοϊκά21, ένας μάλιστα, ο Ζακχαίος, αρχιτελώνης και πολύ πλούσιος άνθρωπος, επειδή ήταν κοντός, ανέβηκε σε μια μουριά για να τον δει. Ο πρίγκηπας τον αντελήφθη και τον κάλεσε κοντά του. Ο Ζακχαίος τον φιλοξένησε στο σπίτι του και του παραχώρησε τη μισή περιουσία του για τις ανάγκες του αγώνα του22

Αρκετοί όμως ήταν και αυτοί που αντιδράσανε έντονα στο εγχείρημά του. Αυτό προκάλεσε την οργή του23

— Να πιάσετε όλους αυτούς που δεν πιστεύουν σε μένα και δε θέλουν να βασιλέψω  και να τους φέρετε να τους σφάξετε μπροστα μου24.

Από την Ιεριχώ ο πρίγκηπας με το μικρό του στράτευμα ξεκίνησε για τα Ιεροσόλυμα, τον έκτο χρόνο της ηγεμονίας του Ποντίου Πιλάτου25, παραμονες της γιορτής του Πάσχα. Δε θέλησε να μπει έφιππος, αλλά, για να επιβεβαιωθεί η παλιά προφητεία, που έλεγε:

Είπατε τη θυγατρι Σιών, ιδού ο βασιλεύς σου έρχεται σοι πραΰς και επιβεβηκώς επί όνου και πώλον υιόν υποζυγίου26,

πρόσταξε τους ακόλουθούς του, καθώς περνούσαν από το χωριό Βηθσφαγή κοντά στο Ορος των Ελαιών, να επιτάξουν το πουλάρι μιας γαϊδάρας που βρήκανε εκεί27.

Τα πλήθη, που λόγω της γιορτής είχαν συγκεντρωθεί κατά χιλιάδες στην Αγία Πόλη, τον υποδέχηκαν με έξαλλο ενθουσιασμό, κρατώντας κλαδιά φοίνικα και δάφνης, ραίνοντας τον με άνθη, στρώνοντας το δρόμο με τα ρούχα τους και φωνάζοντας

— Ωσαννά28, ευλογημένος να είναι ο βασιλιάς του Ισραήλ, που έρχεται στο όνομα του Κυρίου

Για τρεις ημέρες τα Ιεροσόλυμα ήταν ουσιαστικά στην εξουσία του. Ο πρίγκηπας όμως φοβόταν να παραμένει τη νύχτα μέσα στην πόλη. Το μικρό ένοπλο τμήμα που τον ακολουθούσε δεν ήταν σε θέση να αντιμετωπίσει την επίθεση της μικρής Ρωμαϊκής φρουράς που στρατωνιζόταν στον πύργο Αντωνία, δίπλα στο Ναό, ίσως δε ούτε και την αστυνομία του Ναού. Ετσι τα βράδια αποτραβιόταν και διανυκτέρευε στη γειτονικό χωριό Βηθανία.Την πρώτη μέρα πήγε και προσκύνησε στο Ναό και καθώς στο προαύλιό του είχε  μαζευτεί μεγάλο πλήθος λαού που φώναζαν

— Ωσαννά στο γιο του Δαυίδ29

ο Πρίγκηπας, ακολουθώντας την αρχαία παράδοση που ήθελε το άγγιγμα των βασιλικών χεριών να έχει θεραπευτικά αποτελέσματα30, άγγιξε με τα χέρια του πολλούς κουτσούς, παραλυτικούς, βουβούς και τυφλούς που είχαν συγκεντρωθεί επί τούτου31. Τη δεύτερη μέρα όταν ξαναμπήκε στην πόλη, κάποιοι φίλοι του από την παράταξη των Φαρισαίων, τον συμβούλεψαν να συστήσει στους οπαδούς του να σταματήσουν να τον αποκαλούν Βασιλιά και Χριστό του Θεού. Αυτός όμως, που η  θερμή στάση του  λαού του είχε δώσει μεγάλο κουράγιο, τους είπε32

— Κι αν αυτοί σωπάσουν θα το φωνάξουν οι πέτρες

Την τρίτη μέρα η αντίδραση στην παρουσία του στην πόλη εκδηλώθηκε με την παράσταση πολλών Σαδδουκαίων και Φαρισαίων που ήρθαν και τον ρώτησαν33

— Πες μας με ποιάν εξουσία τα κάνεις όλα αυτά και ποιός σου έδωσε αυτή την εξουσία.

Εκείνος όμως αρνήθηκε να τους δώσει λογαριασμό

— Δεν πρόκειται να σας πω με τίνος την εξουσία κάνω όσα κάνω.

Παρά την ενθουσιώδη υποδοχή που του έγινε την πρώτη μέρα και την ευνοϊκή στάση που κρατούσε πλήθος λαού τις επόμενες, δεν έγινε αυτό που προσδοκούσε ο Ιησούς. Δεν υπήρξε καμιά σοβαρή κίνηση, από τους εκπροσώπους των αριστοκρατικών οικογενειών και τους ιερείς του Ναού, για να τον ανακηρύξουν βασιλιά του Ισραήλ. Αντίθετα την τρίτη ημέρα φάνηκε κάποια πτώση του λαϊκού ενθουσιασμού. Φήμες έλεγαν πως ο Πιλάτος με στρατό ερχόταν στα Ιεροσόλυμα. Πραγματικά, όταν ο έπαρχος έμαθε τα νέα, στην καθέδρα του την Καισάρεια, θεώρησε αυτή τη θριαμβευτική είσοδο και τις εκδηλώσεις που τη συνόδεψαν, ανοιχτή ανταρσία και προκλητικό σφετερισμό της εξουσίας του Καίσαρα. Με ισχυρό στρατιωτικό τμήμα ανέβηκε μετά από τρεις ημέρες στα Ιεροσόλυμα, για να αντιμετωπίσει την κατάσταση.

Η είσοδος στην πόλη του επάρχου και των Ρωμαίων στρατιωτών, που τον συνόδευαν, τρομοκράτησε τον πληθυσμό, ο οποίος σταμάτησε αμέσως κάθε εκδήλωση υπέρ του Πρίγκηπα και κλείστηκε στα σπίτια του. Ο Ιησούς, βλέποντας πως ήταν απομονωμένος, αποφάσισε να φύγει από την πόλη και να αποτραβηχτεί πάλι στην Ιεριχώ. Ο Πιλάτος τον πρόλαβε. Η καταδίωξη έξω από τα Ιεροσόλυμα του Πρίγκηπα και των οπαδών του ήταν πολύ σύντομη. Το μικρό ένοπλο τμήμα του διασκορπίστηκε από τους Ρωμαίους στρατιώτες και ο αρχηγός του συνελήφθη και οδηγήθηκε στον Πιλάτο34.

Οταν οι στρατιώτες του φέραν μπροστά του τον αιχμάλωτο Πρίγκηπα Ιησού, ο Πιλάτος τον ρώτησε ειρωνικα

Εσύ λοιπόν είσαι ο βασιλιάς των Ιουδαίων35;

Εκείνος όμως, που μέσα στη δυστυχία του κρατούσε την αξιοπρέπεια και το θάρρος του, αντί για απάντηση τον αντιρώτησε

Από μόνος σου κάνεις αυτή την ερώτηση ή σου την υπέβαλαν άλλοι;36

Ο Πιλάτος πειράχθηκε από τη στάση του Πρίγκηπα. Ηταν φανερό πως ο Ιησούς τον τον θεωρούσε όργανο κάποιων άλλων.  Από την άλλη μεριά όμως θέλησε να εκμεταλλευτεί τις φιλοδοξίες του Ιησού να γίνει βασιλιάς της Ιουδαίας και σχεδίασε τον προσεταιρισμό του, ώστε με τη βοήθειά του, μετατρέποντας τον σε  νέον Ηρώδη, να παγιώσει τη ρωμαϊκην εξουσία στη χώρα. Είχε λοιπόν μαζί του μακρά και κατ’ ιδίαν συζήτηση, από την οποία όμως το μόνο που αποκόμισε ήταν ότι ο Πρίγκηπας δε θα γινόταν ποτέ όργανό του.

Ετυχε τότε να βρίσκεται στα Ιεροσόλυμα ο τετράρχης Ηρώδης Αντίπας, που χάρηκε πολύ για τη σύλληψή του Ιησού37. Ανήκε κι αυτός στην ομάδα των Ηρωδιανών, που από κοινού με μερικούς Φαρισαίους συνομωτούσαν να σκοτώσουν τον πρίγκηπα του οίκου του Δαυίδ, γιατί τον έβλεπαν σαν απειλή της δικής τους εξουσίας. Όταν έμαθε τη σύλληψη του πρίγκηπα, μολονότι οι σχέσεις του με τον Πιλάτο δεν ήταν καθόλου φιλικές,  ζήτησε από τον έπαρχο να του στείλει τον επιφανή κρατούμενο38. Αυτός πάλι, με την αιτιολογία ότι ο Πρίγκηπας, ως γιος του Ιούδα του Γαυλωνίτη καταγόταν από τη Γαλιλαία και από την ιδιότητά του αυτήν υπαγόταν στη εξουσία του τετράρχη, του τον έστειλε πρόθυμα. Ίσως να έλπιζε ότι ο Ηρώδης θα πετύχαινε εκεί που απέτυχε αυτός.

Ο Πρίγκηπας κράτησε αγέρωχη στάση απέναντι στο γιο του Ηρώδη και σε όλα τα ερωτήματά του απαντούσε με περιφρονητική σιωπή39. Ο Ηρώδης τελικά αρνήθηκε να πάρει την ευθύνη για τη δίκη και πριν τον στείλει πίσω στον Πιλάτο, επειδή τα ρούχα του είχαν ξεσκιστεί κατά τη συμπλοκή, τον έντυσε με λαμπρή πορφυρή ηγεμονική στολή. Καθώς όμως ο πρίγκηπας φεύγοντας πέρασε μπροστά από τη φρουρά του τετράρχη, οι μισθοφόροι τον αποδοκίμασαν με χλευασμούς40. Ισως να τους είχε προστάξει ο Ηρώδης ή να ήταν βαλτοί από τον Πιλάτο. Τελικά ο έπαρχος παρέπεμψε τον Πρίγκηπα σε δίκη με την κατηγορία του σφετερισμού της εξουσίας του Καίσαρα41.

Η δίκη ήταν σύντομη και ο Ιησούς καταδικάστηκε στον σταυρικό θάνατο, ρωμαϊκό τρόπο θανάτωσης για τους επαναστάτες και τους ένοχους ανταρσίας. Κατά τη δίκη ελάχιστοι άνθρωποι ήταν μπροστά, κυρίως γυναίκες, συγγενείς και φίλες της οικογένειας42.  Η γυναίκα του η Σαλώμη, μητέρα του η Μαριάμ, η αδελφή της η Μαρία του Κλωπά, η Ιωάννα η γυναίκα του Χουζά, πρώην αξιωματούχου του Ηρώδη Αντίπα και άλλες43.

Ο σταυρός, που τον έλεγαν επίσης απλώς «ξύλο»,  ήταν ένας ξύλινος στύλος   τρία με τέσσερα  μέτρα μακρύς, μπηγμένος γερά στο χώμα. Δέναν τα χέρια του κατάδικου ή σπανιότερα κάρφωναν τις παλάμες του σε ένα άλλο ξύλο, σε τρόπον ώστε να βρίσκονται σε πλήρη έκταση. Κατόπιν με μια σκάλα ανέβαζαν τον κατάδικο έτσι δεμένον και κάρφωναν το ξύλο πάνω στο στύλο, που αποκτούσε έτσι το σχήμα Τ. Ενα μικρότερο  εγκάρσιο ξύλο καρφωμένο πιο κάτω, χρησίμευε  για να στηρίζονται  τα ισχία του σταυρωμένου, τα πόδια του οποίου δένονταν σφιχτά ή, πιο σπάνια, καρφώνονταν, πάνω στον στύλο.  Ο σταυρικός θάνατος ήταν πολύ μαρτυρικός τρόπος  θανάτωσης, γιατί το θύμα πέθαινε σιγά σιγά από ανακοπή της καρδιάς, την οποία προκαλούσε η διάταση των χεριών του και η ακινησία του σώματός του. Συνήθως οι σταυρωμένοι ζούσαν πάνω  στο σταυρό, ανάλογα με την κράση και την αντοχή τους, μέχρι και πέντε ημέρες, βασανιζόμενοι από τη  ζέστη ή το κρύο, τις μύγες και άλλα έντομα. Στις πιο  πολλές  περιπτώσεις ο κατάδικος πριν σταυρωθεί, μαστιγωνόταν με το φραγγέλιο, μαστίγιο που  το αποτελούσαν πολλές δερμάτινες λουρίδες,  οι οποίες καταλήγαν σε μολυβένια  σφαιρίδια. Μετά  από ένα τέτοιο μαστίγωμα το σώμα του κατάδικου μεταβαλλόταν σε μιαν  ανοιχτή   πληγή και  η   καθήλωση του στο σταυρό γινόταν ακόμα πιο μαρτυρική. Οταν περνούσαν συνήθως  τρεις  ημέρες  σταυρώματος και ο κατάδικος ζούσε ακόμα, οι φρουροί του  επιταχύναν το θάνατο του,  σπάζοντας τις κνήμες του. Με τον τρόπον αυτόν όλο το βάρος  του σώματος κρεμόταν από τα  χέρια του θύματος και προκαλείτο αμέσως αποπνιγμός του44.

Στην περίπτωση του Πρίγκηπα  Ιησού, στο σταυρό του τοποθετήθηκε επιγραφή, που έλεγε στα λατινικά, στα ελληνικά και στα εβραϊκά, Ιησούς, βασιλιάς των Ιουδαίων45. Οι Σαδδουκαίοι διαμαρτυρήθηκαν στον Πιλάτο για την επιγραφή και ζήτησαν να διορθωθεί, ώστε να φαίνεται ότι δεν είναι βασιλιάς των Ιουδαίων αλλά ότι διεκδικούσε αυτόν τον τίτλο. Ο έπαρχος αρνήθηκε να δέχτεί το αίτημά τους46

— Ό,τι γράφτηκε γράφτηκε, τους είπε κοφτά.

Οι ισχυροί φίλοι του, ο Νικόδημος και ο Ιωσήφ από την Αριμαθαία, επιφανείς Φαρισαίοι και μέλος του Συνεδρίου ο πρώτος47 ενήργησαν ώστε  να μη μαστιγωθεί. Φρόντισαν επίσης να μη βασανιστεί στο σταυρό πολλές ώρες. Ο επικεφαλής της φρουράς του σταυρωμένου Ρωμαίος αξιωματικός, καταλλήλως δωροδοκημένος, του έδωσε κάποιο δηλητήριο48 που επιτάχυνε το θάνατο. Ετσι πέθανε λίγες μόνον ώρες από τη σταύρωση και  δε χρειάστηκε να του σπάσουν τις κνήμες. Αμέσως μετά τη διαπίστωση του θανάτου, ο Ιωσήφ πήγε νύχτα στο ανάκτορο και ζήτησε το πτώμα του να το θάψει. Ο Πιλάτος το επέτρεψε και οι φίλοι του πρίγκηπα, αφού άλειψαν το σώμα με μεγάλη ποσότητα ακριβών μύρων, που έφερε ο Νικόδημος, το έθαψαν σε λαξευτό τάφο, που βρισκόταν σε χτήμα του Ιωσήφ,  λίγο πιο έξω από τα Ιεροσόλυμα49.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

  1. Για τα Σαββατικά έτη βλ. σχόλιο 3 του 3ου κεφαλαίου.
  2. Για τους λόγους που αναφέρω στο σχόλιο 37 του 4ου κεφαλαίου, η προσωπικότητα του πρίγκηπα Ιησού είναι η πιο αμυδρή στα Ευαγγέλια, όπως έφτασαν ως εμάς. Μετά την επικράτηση των ιδεών του Παύλου και τον πλήρη αποχωρισμό των Χριστιανών από τον ιουδαϊσμό, οι Χριστιανοί επεδίωκαν να γίνουν αποδεκτοί από τις ρωμαϊκές αρχές ως φιλόνομοι και χρήσιμοι υπήκοοι του Καίσαρα, οπότε κάθε σύνδεση του Χριστού με τον ιουδαϊκό Μεσσία – ελευθερωτή του Ισραήλ και διεκδικητή του θρόνου του  Δαυίδ, θα υπονόμευε αυτή την προσπάθειά τους και θα τους έκανε ύποπτους στα μάτια των αρχών. Οι ιδέες οι σχετικες με το μεσσιανικό κίνημα, την εθνικη αποκατάσταση  του Ισραήλ, την ανασύσταση του βασιλείου της Ιουδαίας ή έστω κάποιου εβραϊκού κράτους, είχαν περιπέσει σε πλήρη ανυποληψία.

Αυτός είναι και ο λόγος που,  όταν πήραν την οριστική  τους μορφή τα Ευαγγέλια, όπου υπήρχαν σχετικά χωρία είτε διαγράφηκαν είτε παραποιήθηκαν σε βαθμό που να μη βγαίνει νόημα. Ο Ιησούς, ο γιος του ξυλουργού, ο Γαλιλαίος Χριστός, ενσωματώθηκε στον Ναζωραίο, ενώ ο πρίγκηπας Ιησούς, ο γιος του Ιούδα και πατέρας του Μαναήν, εξαφανίστηκε. Τα ίχνη της προσωπικότητάς του, όσα απέμειναν, πέρασαν πολύ αμυδρά  στα Ευαγγέλια, με τη μορφή που τα τελευταία έφτασαν ως εμάς. Εν τούτοις ορισμένες περικοπές τους δεν μπορούν να εξηγηθούν παρά μόνο με την παραδοχή ότι αφορούν κάποιον Ιουδαίο αριστοκράτη, διεκδικητή του θρόνου του Δαυίδ.

  1. Κάποιοι συγγραφείς, οι οποίοι ταυτίζουν τη Σαλώμη -σύζυγο του πρίγκηπα Ιησού – με τη Μαρία Μαγδαληνή των Ευαγγελίων ερμηνεύουν τη φράση.. ΚΑΙ ΕΞΕΒΑΛΕΝ ΕΞ ΑΥΤΗΣ ΕΠΤΑ ΔΑΙΜΟΝΙΑ… ότι του γέννησε εφτά παιδιά.
  2. Ματθ. κζ’ 57.. ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΛΟΥΣΙΟΣ ΑΠΟ ΑΡΙΜΑΘΑΙΑΣ ΤΟΥΝΟΜΑ ΙΩΣΗΦ, ΟΣ ΕΜΑΘΗΤΕΥΣΕΝ ΤΩι ΙΗΣΟΥ.. Ιωαν.γ’ 1 .. ΗΝ ΔΕ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΚ ΤΩΝ ΦΑΡΙΣΑΙΩΝ, ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΟΝΟΜΑ ΑΥΤΩι, ΑΡΧΩΝ ΤΩΝ ΙΟΥΔΑΙΩΝ..
  3. Ιωαν. γ’ 1-12
  4. Λουκ. ζ’ 36 .. ΗΡΩΤΑ ΔΕ ΤΙς ΤΩΝ ΦΑΡΙΣΑΙΩΝ ΙΝΑ ΦΑΓΗι ΜΕΤ’ ΑΥΤΟΥ. ΚΑΙ ΕΙΣΕΛΘΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΟΙΚΙΑΝ ΤΟΥ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ ΑΝΕΚΛΙΘΗ..
  5. Αγουρ.Ιστ. σ.294
  6. Ιωαν. ιβ’ 20-23
  7. Ματθ. ιζ’ 24-26
  8. Μαρκ. ι’ 46-52 και Αποκ. κβ’16-20
  9. Ματθ. ιβ’ 23
  10. Λουκ.β’4 και Ιωαν. ζ’42
  11. Ψαλμοί Σοώμόντος ΙΖ’33
  12. Ιωαν. ιβ’ 42 .. ΟΜΩΣ ΜΕΝΤΟΙ ΚΑΙ ΕΚ ΤΩΝ ΑΡΧΟΝΤΩΝ ΠΟΛΛΟΙ ΕΠΙΣΤΕΥΣΑΝ ΕΙΣ ΑΥΤΌΝ, ΑΛΛΑ ΔΙΑ ΤΟΝ ΦΟΒΟΝ ΤΩΝ ΦΑΡΙΣΑΙΩΝ ΟΥΧ’ ΟΜΟΛΟΓΟΥΝ ΙΝΑ ΜΗ ΑΠΟΣΥΝΑΓΩΓΟΙ ΓΕΝΩΝΤΑΙ…

15.Ματθ. ιθ’29, Μαρκ.ι’ 29, Λουκ. ιη΄29.

  1. Λουκ. κβ’ 29, Ματθ. ιθ’ 28
  2. Μαρκ. γ’ 6
  3. Τα Ιεροσόλυμα ήταν για τους Ισραηλίτες το κέντρο όχι μόνο της λατρείας τους αλλά και της μόνης εξουσίας που αποδέχονταν ανεπιφύλακτα. Η ανακήρυξη του Ιησού βασιλιά του Ισραήλ μέσα στα Ιεροσόλυμα και μάλιστα μέσα στο Ναό, θα είχε τεράστια απήχηση.

19.Ταυτίζω τον Παράκλητο των Ευαγγελίων με τον Μαναήμο του Ιωσήπου και τον Μαναήν των Πράξεων, για τους εξής λόγους:

Ο Παράκλητος, που αναφέρει ο Ιησούς [Ιωαν. ιδ’ 26.2, ιε’ 26.1, ιζ’ 7.2], λέγοντας  ότι θα έρθει στη θέση του όταν αυτός θα λείψει, στα εβραϊκά μεταφράζεται Μεναχέμ (=Παρηγορητής δηλ. Παράκλητος). Ο Ιώσηπος αναφέρει τον Μαναήμο ως γιο του Ιούδα του Γαυλωνίτη. Δοθέντος ότι ο Ιούδας σταυρώθηκε το 6 της χρονολογίας μας, αν ο Μαναήμος ήταν γιος του θα έπρεπε να είχε γεννηθεί το αργότερο στα έτη 4 ή 5. Κατά τον Ιώσηπο όμως μπήκε επικεφαλής εξέγερσης κατά των Ρωμαίων το 64-65, δηλαδή σε ηλικία εξήντα ετών, τελείως ακατάλληλη για παρόμοιες δραστηριότητες. Το πιθανότερο είναι ότι ο Μαναήμος ήταν εγγονός του Ιούδα του Γαλιλαίου και η αλλαγή σε γιο έγινε σκόπιμα από μεταγενέστερους λογοκριτές για να εξαφανιστεί ο πραγματικός γιος του Γαυλωνίτη. Οι Πράξεις τέλος [ιγ’ 1] αναφέρουν κάποιον Μαναήν ως αριστοκράτη που ήταν σύντροφος του Ηρώδη Αγρίππα Β’, δισέγγονου του Ηρώδη, (ο οποίος σημειωτέον γεννήθηκε το 25). Εάν ταυτίσουμε τον Μεναχέμ (Παράκλητο) με τον Μαναήμο και τον Μαναήν, το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγουμε είναι ότι πρόκειται για τον εγγονό του Ιούδα του Γαυλωνίτη και γιο του τρίτου γιού του. Ποιός ήταν αυτός; Ο Ιούδας είχε τρία παιδιά, τον Ιακώβ και τον Συμεών, που σταυρώθηκαν το 48 από τον Τιβέριο Αλέξανδρο [Ιωσ……] και ένα μικρότερο γιο που απαλείφθηκε από τα βιβλία. Εικάζω πως ο τρίτος γιος ήταν ο πρίγκηπας Ιησούς, του οποίου γιος ήταν ο Μαναήν ή Μαναήμος ή Μεναχέμ (ο Παράκλητος του 4ου Ευαγγελίου).

  1. Ματθ. ις’ 7-8
  2. Λουκ. ιθ’ 1-4
  3. Λουκ. ιθ’ 8
  4. Η όργή του αυτή αναφέρεται στο κατά Λουκάν [ιθ’ 27], προφανώς όμως το κείμενο που έχουμε στα χέρια μας έχει αλλοιωθεί μεταγενεστέρως γιατί η περικοπή αυτή δεν συνδέεται ούτε ενοιολογικά ούτε νοηματικά με τα προηγούμενα, που αναφέρονται στην παραβολή των 12 μνων.
  5. Λουκ. ιθ’ 27
  6. Το έτος 33 της χρονολογίας μας
  7. Ησαϊας ΞΒ’ 11 Ζαχαρίας Θ’ 9
  8. Η είσοδος του Ιησού στα Ιεροσόλυμα επί πώλου όνου, εκτός από τη σύνδεσή της με την παράδοση των Γραφών (προφητεία του Ζαχαρία Θ’9-10), συνδέεται και με τον ιερόν όνον του Διονύσου, όπως εικονίζεται σε νόμισμα της χαλκιδικής πόλης της Μένδης, που εικονίζει τον θεό πάνω στο συμπαθές τετράποδο. Όπως φαίνεται ο γάιδαρος έπαιζε κάποιο ρόλο στις αρχαίες λατρείες, ανάμνηση του οποίου αποτελούν οι ονικές εορτές του Μεσαίωνα [Εμ. Ροϊδη: η εορτή του όνου κατά τον Μεσαίωνα].
  9. Ιωαν. ιβ’ 13, Ωσαννά σημαίνει σωτήρια χάρη
  10. Ματθ. κα’ 9
  11. Η απανταχού της γης και ανά τους αιώνες αυλική προπαγάνδα, θέλει τους βασιλείς προικισμένους με θαυματουργές ιδιότητες. Ο Βεσπασιανός αναφέρεται ότι θεράπευσε με το άγγιγμα των χεριών του πολλούς τυφλούς, κουλούς κλπ. Οι βασιλείς της Γαλλίας εξ άλλου υποτίθεται ότι θεράπευαν τους χοιραδικούς με την επίθεση των χεριών τους. Και αυτό εν πλήρει Διαφωτισμώ (17ος αιώνας).
  12. Λουκ. ιθ’ 39-40
  13. Λουκ.ιθ’ 39-40
  14. Λουκ. κ’ 2 και 8, Μαρκ. ια’ 28 και 33
  15. Στο κατά Ιωάννην [ιη’ 12] τον Ιησού τον συνέλαβε τμήμα Ρωμαϊκού στρατού με επι κεφαλής χιλίαρχο. Κατά τη σύλληψη έγινε συμπλοκή με ένα τουλάχιστον τραυματία.
  16. Ιωαν. ιη΄ 33.3
  17. Ιωαν. ιη’ 34
  18. Λουκ. κγ’ 8
  19. Λουκ. κγ’ 7
  20. Λουκ. κγ’ 9
  21. Λουκ. κγ’ 11
  22. Ιωαν. ιθ’ 12
  23. Ματθ. κζ’ 37, Μαρκ. ιε’ 26, Λουκ. κγ’ 38, Ιωαν. ιθ’ 19-20
  24. Ιωαν ιθ’ 29
  25. Τον σταυρικό θάνατο οι Ελληνες τον θεωρούσαν βάρβαρο και απάνθρωπο και ουδέποτε τον εφάρμοσαν ως ποινή. Τον συνήθιζαν οι Πέρσες, από τους οποίους τον πήρε ο Αλέξανδρος, όταν σταύρωσε το γιατρό που δεν μπόρεσε να σώσει τον Ηφαιστίωνα, και τον παιδικό του φίλο (και ανηψιό του Αριστοτέλη) Καλλισθένη, όταν τον υποπτεύθηκε για συνωμοσία, οι Ασμοναίοι βασιλείς (σταύρωση εκατοντάδων Φαρισαίων από τον Αλέξανδρο Ιανναίο) κατ’ εξοχήν δε οι Ρωμαίοι. Σταύρωσαν 6.000 αιχμαλώτους δούλους κατά μήκος της Αππίας οδού, μετά την τελική συντριβή του Σπάρτακου, 2.000 οπαδούς του Ιούδα του Γαυλωνίτη μετά την καταστολή της επανάστασης της Απογραφής κ.ά.
  26. Ιωαν. ιθ’ 33
  27. Ιωαν. ιθ’ 21-22
  28. Ιωαν. ιθ’ 38-42
  29. Ματθ. κζ’ 33 χολήν και όξος. Πολλές φορές δίναν στον κατάδικο να πιεί κάποιο υπνωτικό ποτό, που ελάττωνε τους πόνους του.
  30. Ματθ. κζ’ 60, Ιωαν. ιθ’41

111 Σχόλια προς “Οι Εσταυρωμένοι Σωτήρες, ιστορικό μυθιστόρημα του Δημ. Σαραντάκου – 11”

  1. Η αναφορά στον Παράκλητο έμελλε να παίξει ρόλο αργότερα και στην ισλαμική πολεμική, που υποστήριξε ότι ο προφήτης Ιησούς προοιώνιζε έτσι την έλευση του Μωάμεθ (ρασούλ που σημαίνει περίπου το ίδιο). Να που έχω να πω κάτι και σήμερα!

  2. Πρέπει μερικές φορές την Ιερουσαλήμ να τη λέμε και με το αραβικό της όνομα al-Quds;

  3. Καλημέρα

    Είχα αναφερθεί και παλιότερα πως το Μαριάμ αποδίδεται στα ελληνικά σαν Μαριαμή και όχι Μαρία κάτι που προκύπτει από πολλά άλλα ονόματα που στην ελληνική δεν απορρίπτουν το τελικό σύμφωνο (Ραχήλ- Ραχηλή, ακόμα και Μαναήμ-Μαναήνος, κ.λ.π.) αντίθετα με τα λατινικά (Plato, Apollo κ.λ.π.), κάτι που δέχεται και ο πατήρ Σαραντάκος αφού γράφει «Η γυναίκα του η Σαλώμη, μητέρα του η Μαριάμ, η αδελφή της η Μαρία του Κλωπά,»
    Πιθανή προέλευση του Μαρία από ανάλογη διαδρομή με την Θάλεια–> Talia–> Ταλία (αντιδάνειον) από Μάρεια–>Maria–> Μαρία

  4. Μια είδηση κάπως σπάνια για τα μέρη μας, απορρίφθηκε αγωγή εισαγγελέα :

    https://www.sdna.gr/politiko-deltio/ellada/805536_dikaiosi-tis-alithinis-dimosiografias-kai-toy-sdna-aporrifthike-agogi

    κι άλλη μια που αφορά εμβόλια από χώρα που προμήθευσε με τεστ κόβιντ την περιφέρεια Αττικής εταιρία συμφερόντων του προεδρου του Αρη Θεσ/νίκης

    https://www.sdna.gr/politiko-deltio/diethni/805633_exarthrothike-diktyo-diakinisis-pseytikon-embolion-stin-kina

  5. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Και το «γαμώ το ρεσούλη σου» που έχει κάπου ο Μακρυγιάννης 🙂

  6. leonicos said

    Καλημέρα

  7. Corto said

    Χαίρετε!

    5 (Sarant):

    Για την ακρίβεια «γαμώ το Ρεσούλη του» (για τον Ιμπραήμ που ήθελε να τον κάνει «κοντόση» , νταβατζή)

  8. sarant said

    7 Ναι μπράβο. Όταν τον είχε ρωτήσει ο Ιμπραήμ για κάτι Τούρκισσες που ήταν αιχμάλωτες στο κάστρο που πολιορκούσε ο Ιμπ. και υπερασπιζόταν ο Μακρ.

  9. Αράουτ said

    Γράφει ο πατήρ Σαραντάκος:

    Και επεξηγεί στην σημείωση 8: «Ιωαν. ιβ’ 20-23»

    ΡΩΤΑΜΕ τον ευαίσθητο με τα εισαγωγικά και τις αλλοιώσεις των αποφθεγμάτων, κύριο Σαραντάκο: Πού βρήκε ο αλησμόνητος πατήρ σας ότι ο Ιησούς χρησιμοποίησε την λέξη «Έλληνες»; Διότι στο πρωτότυπο ελληνικό κείμενο του Ιωάν. 12,23 διαβάζουμε:

    «ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀπεκρίνατο αὐτοῖς λέγων· ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου».

    Πρόκειται περί σοβαροτάτου λάθους που «βγάζει μάτι»: Όλοι οι Καινοδιαθηκολόγοι συμφωνούν πως ο Χριστός μας σιχαινόταν την λέξη «Έλληνες» και ποτέ δεν την χρησιμοποίησε στην ζωή του. Το αν χάρηκε που είδε τους «Έλληνες» στο ως άνω χωρίο του Ιωάννου έχει επίσης εξηγηθεί οριστικά από τους Καινοδιαθηκολόγους: Οι υποτιθέμενοι «Έλληνες» ήσαν ελληνίζοντες Ιουδαίοι που εγκατέλειπαν τον Ελληνισμό και επανα-προσηλυτίζοντο στον Ιουδαϊσμό. Γι’ αυτό και χάρηκε ο δεδηλωμένος ανθέλλην Ιησούς Χριστός που τους είδε: Διότι γύριζαν στην Πατρώα Ιουδαϊκή Θρησκεία και εγκατέλειπαν τον μισητό εχθρό, δηλαδή τον Ελληνικό Πολιτισμό.

    Το Επιτελείο μας παρακαλεί τον εκλεκτό χριστιανό λόγιο κ. Blogotinanai να βγεί και να επιβεβαιώσει τα ανωτέρω, προκειμένου να ξεστραβωθούν οι μακαρίως κοιμώμενοι αναγνώσται του παρόντος Ιστολογίου

    ΥΓ: Προφανώς, ο αλησμόνητος πατήρ Σαραντάκος περιέπεσε στην εν λόγω γκάφα παρασυρθείς από την πολύχρονη επαγγελματική επαφή του με τον ελληνοβαρεμένο εκδότη του «Ηλίου» Ιωάννη Πασσά, ο οποίος συχνά έλεγε και έγραφε τέτοιες παλαβομάρες, ότι τάχα ο Ιησούς χάρηκε που είδε τους Έλληνες

  10. Corto said

    8:
    Το «παζάρεμα» που έκανε ο Ιμπραήμ αφορούσε κάτι Γεωργιανές (Τζορτζούρες) για τις οποίες είχε ακούσει ότι ήταν μέσα στο κάστρο. Ίσως να ήταν μωαμεθανές, γιαυτό τις αποκαλεί «Τούρκισσες».
    Οι Γεωργιανές παραδοσιακά,μέχρι και στα τέλη του 20ου αιώνα, είχαν φήμη στα λαϊκά στρώματα ως εξαιρετικά ωραίες γυναίκες.
    «Τζορτζούρα θα ‘ναι», λέγανε άμα θαύμαζαν κάποια για την ομορφιά της.

  11. Κουνελόγατος said

    Κάτι για Έλληνες νομίζω πως γράφει και η Λιλή Ζωγράφου στην Αντιγνώση.
    Καλημέρα.

  12. sarant said

    11 Ναι, η ΛΖ δίνει μεγάλη σημασία σε αυτή τη φράση.

  13. 10 Corto

    Είναι ενδιαφέρον ότι οι Γεωργιανές αναφέρονται στα ελληνικά με εθνωνύμιο σαν τις σύγχρονες κοπέλες της Ατλάντας και της Σαβάνας (Georg- Τζορτζ-), εννοώ εκλατινισμένο (Τζορτζούρες). Φυσικά δεν θα περιμέναμε να λέγονται Σακαρτβελοπούλες ή κάτι τέτοιο. Ξέρουμε κάτι;

  14. Πραγματικός Φαταούλ ο Βαγγέλας εμφανίζεται ως στιχουργός στο τραγούδι της Νατάσσα (σικ) Θεοδωρίδου στην εκπομπή Εκαψη του καναίού του. Οι στίχοι- αν στήνεται το Γκράμμι- για βραβείο !

    «Στο μυαλό στο κορμί στις απόκρυφες στιγμές
    Και στη χαμένη λογική
    Στο φιλί σου στην αγκαλιά σου
    Στην κατάρα και ευχή
    Θα καούμε όλοι μαζί

    Έξαψη παντού όταν σε βλέπω
    Γίνεσαι αθόρυβη κραυγή
    Θα είναι ο έρωτας πνοή
    Κλείνει ο κύκλος μια ζωή
    Και όλα αρχίζουν πάλι από την αρχή

    Έξαψη παντού όταν σε βλέπω
    Γίνεσαι αθόρυβη κραυγή»

  15. Corto said

    13 (Dimoioshoros):

    Πράγματι είναι κάπως αξιοπερίεργος αυτός ο τύπος εθνωνυμίου. Δυστυχώς δεν γνωρίζω πώς προέκυψε. Φαντάζομαι ότι αν οι Έλληνες χρησιμοποιούσαν έναν παλαιότερο όρο θα αναφέρονταν σε ‘»Ίβηρες», «Ιβηροπούλες» κλπ. Ίσως ο τύπος να προήλθε μεταγενέστερα από τα τούρκικα:

    https://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler

    https://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCrcistan

    Οι γνώστες τουρκικών του Ιστολογίου θα μας διαφωτίζουν περί της προφοράς….

  16. Μπορώ να υποθέσω ότι το τουρκ. Γκιουρτζού προφέρεται Τζουρτζού σε κάποιες διαλέκτους, στην Κρήτη π.χ., αλλά και σε σλάβικες γλώσσες (σερβοκροάτικα π.χ.).

  17. sarant said

    15 Ε ναι, τουρκικό φαινεται.

    Πάντως αυτό το Τζορτζούρες του Μακρυγιάννη δεν το βρίσκω πουθενά αλλού (στο γκουγκλ) παρά μόνο στον Μακρυγιάννη.

  18. Corto said

    16:
    Δύτη σε ευχαριστούμε! Υποθέτω (χωρίς να γνωρίζω βέβαια) ότι αντίστοιχες εναλλαγές φθόγγων στην αρχή κάποιων λέξεων απαντάται γενικότερα στα ελληνικά (στα παλιά χρόνια). Αν δεν κάνω λάθος, έχουμε τηρουμένων των αναλογιών: γιαρές – τζαρές .

    17 (Sarant):
    Το έχω ακούσει προφορικά, προ ετών. Ίσως να συνηθιζόταν περισσότερο σε Έλληνες καταγόμενους από την Μαύρη Θάλασσα (ή και από την μετέπειτα ΕΣΣΔ), διότι αυτοί επειδή συνέχισαν να είναι σε επαφή με Γεωργιανούς επί αιώνες αδιάκοπα, θα διατήρησαν και το λαϊκό εθνωνύμιο. Αντιθέτως οι ελλαδίτες ήλθαν σε επαφή με τους Γεωργιανούς για πρώτη φορά μετά το ΄89 – ’90.

  19. Κιγκέρι said

    Από τη Βικιπαίδεια, λήμμα «Βασίλειο της Ιβηρίας»:

    Η προέλευση του ονόματος «Ιβηρία» είναι ασαφής. Μια θεωρία σχετικά με την ετυμολογία του ονόματός της, σύμφωνα με το Γεωργιανό ιστορικό Γιόργκι Μελικισβίλι (Giorgi Melikishvili), προήλθε από τη σύγχρονη της εποχής εκείνης αρμενική ονομασία για τη Γεωργία, Βιρκ (Virk, αρμενικά: Վիրք ή Վիրք, Ivirkʿ [Իվիրք] και Iverkʿ [Իվերք]), η οποία συνδέθηκε με τη λέξη Σβερ ή Σβιρ (Sver ή Svir), την καρτβελιανή ονομασία για τους Γεωργιανούς.[4] Το γράμμα «s» σε αυτή την περίπτωση υπηρετεί ως πρόθεμα για τη ρίζα της λέξης Βερ ή Βιρ (Ver ή Vir). Κατά συνέπεια, με βάση τη θεωρία του Ιβάν Γιαβακισβίλι (Ivane Javakhishvili), από την εθνοτική ονομασία Σβερ (Sber, παραλλαγή του Sver), προήλθε η λέξη Χβερ (Hber ή Hver) και συνεπώς Ιβηρία, όπως και οι αρμενικές παραλλαγές, Βέρια και Βιρία (Veria και Viria).[4]

    https://el.m.wikipedia.org/wiki/Βασίλειο_της_Ιβηρίας

    Επίσης, «Ονόματα της Γεωργίας», εδώ:

    https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%9F%CE%BD%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%93%CE%B5%CF%89%CF%81%CE%B3%CE%AF%CE%B1%CF%82

  20. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Χρόνια Πολλά.

  21. Georgios Bartzoudis said

    # Ανεμομαζώματα διαβολοσκορπίσματα. Δεν πρόκειται για μυθιστόρημα αλλά για …παραμύθάκι.
    # Σε ότι αφορά αν ο Χριστός ήξερε ή όχι ελληνικά, νομίζω ότι ήξερε αρκετά ή έστω κάποια. Αυτή ην άποψη στηρίζω στα εξής «δεδομένα»: α) Είναι γενικώς δεκτό ότι από την εποχή του Αλεξάνδρου τα ελληνικά ήταν «τα αγγλικά» του καιρού εκείνου. β) Η Παλιά Διαθήκη είχε μεταφραστεί στα ελληνικά πριν 300 περίπου χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι από αιώνων υπήρχε σχετική «ζήτηση» από τους Εβραίους γ) Ο περίπου σύγχρονος του Χριστού Ιώσηπος έγραψε τα «ιουδαϊκά» συγγράμματά του στα ελληνικά.

  22. sarant said

    19 Να μας πει και ο καρτβελομαθής υπηρεσίας, το Λεώνικος.

  23. Αράουτ said

    1) Αφελέστατε κύριε Μπαρτζούδη (21),

    Παρόλη την αναμφισβήτητη ελληνομάθειά σας, δεν αντιλαμβάνεσθε ότι και μόνο το να ψάχνετε αν ο Ιησούς Χριστός ωμίλει ελληνικά, δείχνει πως η πίστις σας είναι γιαλαντζί. Ως Θεός, ο Κύριος Ημών Ιησούς Χριστός ωμίλει ευχερώς όλες τις Γλώσσες του Σύμπαντος. Τώρα, αν μιλούσε ΚΑΚΑ τα ελληνικά στα Ευαγγέλια, αυτό το έχει επισημάνει πρώτος ο Νίτσε ως τρανταχτό επιχείρημα του ότι ΔΕΝ ήτο Θεός.

    ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ: Γιατί ο αγαπητός μας κύριος Σαραντάκος ΟΥΔΕΠΟΤΕ τόλμησε (στα 12 χρόνια λειτουργίας του Ιστολογίου του) να ασχοληθεί με τα κακά ελληνικά που μιλούσε ο Χριστός στα Ευαγγέλια; Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα…

    2) Στις 12.25 μ.μ. σήμερα Τρίτη 2 Φλεβάρη, η έγκυρη Alexa ανεκοίνωσε ότι το Σαραντάκειο Ιστολόγιο σημείωσε Νέο Ατομικό Ρεκόρ όλων των εποχών, ανελθόν στην 779η θέση της εν Ελλάδι βαθμολογίας της (το προηγούμενο ήτο 796 και είχε επιτευχθή την Κυριακή 24 Γενάρη 2021).

    Παρακαλείται ο αγαπητός μας κύριος Νίκος να βγεί και να μάς πεί τί άλλαξε στο Ιστολόγιο (πλήν των καθημερινών μνημειωδών σχολίων του Αράουτ και του Επιτελείου του) και έχει αυτή την ουρανομήκη άνοδο στην Αλέξαινα, απόντος – μάλιστα – του ασθενούντος χωροφύλακος Ιατρού. Θυμίζουμε ότι την 1η Γενάρη το παρόν Ιστολόγιο βρισκόταν στο 994 της Alexa, δηλαδή μέσα στις πρώτες 32 ημέρες του Νέου Έτους ανέβηκε 215 θέσεις, ;ήτοι ανέβαινε 7 θέσεις κάθε μέρα.

  24. @15 Corto

    🙂

  25. @ 19 Κιγκέρι

    🙂

  26. Αγγελος said

    Ειδικά για την περίφημη περικοπή περί Χριστού και Ελλήνων, που στο σχολείο μας τη δίδασκαν ως ένδειξη της εκτίμησης που είχε ο Χριστός για τους Έλληνες, ας θυμίσουμε την ακριβή της διατύπωση (Ιω. ΙΒ’ 20-33):

    «Ἦσαν δὲ Ἕλληνές τινες ἐκ τῶν ἀναβαινόντων ἵνα προσκυνήσωσιν ἐν τῇ ἑορτῇ· οὗτοι οὖν […] ἠρώτων [τον Φίλιππον] λέγοντες· κύριε, θέλομεν τὸν Ἰησοῦν ἰδεῖν. […] ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀποκρίνεται αὐτοῖς λέγων· ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ ὁ κόκκος τοῦ σίτου πεσὼν εἰς τὴν γῆν ἀποθάνῃ, αὐτὸς μόνος μένει· ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ, πολὺν καρπὸν φέρει. ὁ φιλῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἀπολλύει αὐτήν, καὶ ὁ μισῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ εἰς ζωὴν αἰώνιον φυλάξει αὐτήν. ἐὰν ἐμοί διακονῇ τις, ἐμοὶ ἀκολουθείτω, καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγὼ, ἐκεῖ καὶ ὁ διάκονος ὁ ἐμὸς ἔσται· καὶ ἐάν τις ἐμοὶ διακονῇ, τιμήσει αὐτὸν ὁ πατήρ. Νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται, καὶ τί εἴπω; Πάτερ, σῶσόν με ἐκ τῆς ὥρας ταύτης; ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἦλθον εἰς τὴν ὥραν ταύτην. Πάτερ, δόξασόν σου τὸ ὄνομα. […] νῦν κρίσις ἐστὶ τοῦ κόσμου τούτου, νῦν ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου ἐκβληθήσεται ἔξω· κἀγὼ ἐὰν ὑψωθῶ ἐκ τῆς γῆς, πάντας ἑλκύσω πρὸς ἐμαυτόν. τοῦτο δὲ ἔλεγεν σημαίνων ποίῳ θανάτῳ ἤμελλεν ἀποθνήσκειν. »

    Μ’ άλλα λόγια:

    Πρώτον, οι «Έλληνες» δεν είναι Έλληνες, παρά ελληνόφωνοι Εβραίοι της διασποράς, «εκ των αναβαινόντων [στην Ιερουσαλήμ] ίνα προσκυνήσωσιν εν τη εορτή [του Πάσχα – όλο το κεφ. ΙΒ΄ εκτυλίσσεται «προ εξ ημερών του πάσχα», βλ. στ. 1]».

    Δεύτερον και σπουδαιότερο, τα λόγια του Χριστού, παρόλο που εμφανίζονται ως απάντηση στην είδηση ότι οι «Έλληνες» ζητούν να τον δούν, δεν έχουν άμεση σχέση μ΄αυτήν: η φράση «ελήλυθεν η ώρα ίνα δοξασθή» αναφέρεται σαφώς στα Πάθη του Χριστού, τα οποία αυτός αρχίζει τότε να προαναγγέλλει δια μακρών. Τώρα, πώς ακριβώς συνδέεται αυτή η προαναγγελία με την παρουσία των «΅Ελλήνων», είναι μυστήριο. Δεν θα ήταν παράλογη και η εικασία ότι το πρώτο κομμάτι προέρχεται από άλλη αφήγηση (από τη ζωή άλλου Ιησού, κατά Δ. Σαραντάκο) και το δεύτερο από άλλην 🙂

  27. Αράουτ said

    Ν’ αγιάσει το στόμα σας, σοφέ Νέστορα του Ιστολογίου, κύριε Άγγελε (26). Είναι παραπάνω από βέβαιον ότι ο αλησμόνητος πατήρ Σαραντάκος (εκτός από τις κακές του παρέες με τον ελληνοβαρεμένο εκδότη του «Ηλίου», Ιωάννη Πασσά) είχε επηρεαστεί και από τις ανιστόρητες παπαριές (περί δήθεν χαράς του ανθέλληνος Ιησού Χριστού, όταν είδε τους Έλληνες) που αναφέρει η ελληνοβαρεμένη μπολσεβίκα δημοσιογράφος, Λιλή Ζωγράφου στην διαβόητη «Αντιγνώση» (1η έκδοσις «Αλεξάνδρεια» 1974).

    ΑΝΑΡΤΩ τα επίμαχα αποσπάσματα από την «Αντιγνώση» (σελίδες 209 + 210)

  28. sarant said

    26 Ναι, έτσι είναι.

  29. Μαρία said

    18
    >Αν δεν κάνω λάθος, έχουμε τηρουμένων των αναλογιών: γιαρές – τζαρές
    Δεν ξέρω αν ισχύει κάτι τέτοιο. Αν ναι, δεν πρέπει να μπερδεύεται με το γιαρά = πληγή. π.χ. θα βρεθεί ο τζαρές και θα γιάνουν οι γιαράδες 🙂

  30. Corto said

    29: Ναι μάλλον έτσι είναι. Πιθανόν έχει προκληθεί σύγχυση μεταξύ των δύο τουρκογενών λέξεων. Βλέπω στο διαδίκτυο έχει συζητηθεί αρκετά το θέμα και η επιχειρηματολογία κατά εκεί κατατείνει.

  31. ΓΤ said

    Στα χέρια του Ιβάν Σαββίδη πέρασε ο ΟΛΘ.

  32. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @14. Τζή, νόμιζα πως έκανες πλάκα και νωρίτερα προσπέρασα το σχόλιό σου. Ήδη νοσηλεύομαι με βαρύ εγκεφαλικό. Δεν μπόρεσα να το αντέξω.. 🙂

  33. sarant said

    32 Εχει γεμίσει το Τουίτερ με στίχους α λα μανιέρ ντε Μαρινακίς.

  34. Λεύκιππος said


    Έτσι όπως πάει η συζήτηση…….

  35. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @33. Τουίτερ δεν ἔχω, έχω όμως φαντασία.. Και φαντάζομαι! 🙂 🙂

  36. Μαρία said

    35
    Ούτε εγώ. https://twitter.com/search?q=%CE%98%CE%B5%CE%BF%CE%B4%CF%89%CF%81%CE%B9%CE%B4%CE%BF%CF%85&src=trend_click&vertical=trends

  37. spiridione said

    36. Για στίχους εδώ
    #vaggelis_songs
    https://twitter.com/hashtag/vaggelis_songs?src=hashtag_click

  38. Δεν ξέρω για τις απόκρυφες στιγμές που λένε οι στίχοι, πάντως με τα δικά του απόκρυφα πρέπει να έχει χρόνια να ιδωθεί.

  39. Αυτή η συζήτηση, πιο πάνω, περί Ελλήνων / ελλήνων δεν θα έπρεπε να έχει και κάποια αναφορά στην όποια εθνοτική vs πολιτισμική σημασία των σχετικών λέξεων, για να έχει σοβαρότητα;

  40. 18, 29 Αν ήταν έτσι ο γιαρές θα γινότανε ζαρές (με παχύ ζ). Προσπαθήστε να το φανταστείτε από Κρητικό.

  41. Γιάννης Κουβάτσος said

    Νομίζω πως ήρθε η ώρα να γράψει ο Μαρινάκης τους στίχους του νέου εθνικού ύμνου. Οι στίχοι του Σολωμού πάλιωσαν πια, ήρθε η ώρα για καινούργιους. Σε χώρες όπως το Αζερμπαϊτζάν, η Τουρκία, η Ελλάδα ο Ηγεμών είναι άξιος και ικανός για όλα. Γιατί όχι και για τη σύνθεση ενός εθνικού ύμνου που θα εκφράζει την εποχή Του;

  42. Κιγκέρι said

    Τον γιαρά εγώ δεν τον ήξερα, όμως τη γνωστή παροιμία η μητέρα μου τη λέει:

    «Είδ’ η μαϊμού τον κώλο τς κι θάρ’σι ήταν ιαράς»,

    έτσι, χωρίς να ακούγεται το αρχικό -γ, όπως το έλεγε ένας μεγάλος θείος της που είχε προφορά καβακλιώτικη.

  43. @ 40 Δύτης Των Νιπτήρων

    >>Αν ήταν έτσι ο γιαρές θα γινότανε ζαρές (με παχύ ζ). Προσπαθήστε να το φανταστείτε από Κρητικό.

    Πάντως ξέρουμε πως στις γλώσσες πρώτα παράγεται ένα στιγμιαίο π.χ. τ, τζ κ.λπ. και μετά το αντίστοιχο συνεχές.

  44. sarant said

    42 Δηλαδή ότι ήταν πληγή;

  45. ΚΩΣΤΑΣ said

    Η Νατάσα, το δικό μας κορίτσι, Αμπελοκηπιώτισσα. Ο Ιβάν τί κάνει; την παρέδωσε στον Βαγγέλα; Τζι, απολογήσου…!!!

  46. ΚΩΣΤΑΣ said

    Να πω και κάτι με αυτό που συζητάτε, γιαρά, γιαράς. Τη λέξη δεν την ξέρω, δεν την έχω ακούσει άλλη φορά. Ξέρω όμως την περίπου ομόηχη ιδιωματική γερεύω, που σημαίνει γίνομαι καλά, πχ: γέρεψε η πληγή, έκλεισε, επουλώθηκε.

  47. 46 Το γερός είναι ελλην, το yara τρκ.

  48. Costas Papathanasiou said

    39dimosioshoros
    Από τον συνδυασμό της αναφοράς “καὶ ἰδοὺ γυνὴ Χαναναία”(Ματθ. 15,22) και της αντίστοιχης “ἡ δὲ γυνὴ ἦν Ἑλληνίς, Συροφοινίκισσα τῷ γένει·”(Μαρκ. 7,26), φαίνεται ότι μπορούμε να συμπεράνουμε πως στην ΚΔ ο όρος ‘Έλλην” σημαίνει πρωτίστως ετερόδοξους πολυθεϊστές ή παγανιστές (άλλως “εθνικούς”) και δευτερευόντως (και) τυχόν ελληνόφωνους (βλ.σχ.26)

  49. 47 συνέχεια

    Αν θυμάσαι, στη Βαβυλωνία ο Ανατολίτης καταθέτει στον Αστυνόμο πως ο Αρβανίτης τράβηξε πιστόλα και γιαραλάδισε κομματάκι το χέρι του Κρητικού.

  50. BLOG_OTI_NANAI said

    Γενικά, στο «Έλληνες» θα αναζητήσουμε σχεδόν πάντα την συνήθως υποτιμητική θρησκευτική χροιά. Πάντως, υφίσταται και η ιστορικοπολιτισμική έννοια. Μην ξεχνάμε ότι η ΚΔ υιοθετεί την τότε πολιτισμική αξιολόγηση με βάση την οποία το όνομα «Έλληνας» παραπέμπει σε πολιτισμικό Κανόνα της τότε Οικουμένης: «Έλλησί τε καί βαρβάροις, σοφοίς τε καί ανοήτοις» (Ρωμ. 1,14).

    Ούτως ή άλλως, οι αναφορές στην ΚΔ για την παγκοσμιότητα του μηνύματος της Σωτηρίας είναι τόσο πολλές, ώστε να είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι ο Χριστός δεν «σιχαινόταν» κανέναν απολύτως λαό στον πλανήτη.

    Επίσης, πολλοί αγνοούν ότι το κορυφαίο σε χρήση βιβλικό κείμενο στην προτίμηση όλων των συγγραφέων της ΚΔ είναι όχι το εβραίκό/μασοριτικό, αλλά η ελληνική μετάφραση των εβδομήκοντα. Μεγάλες προφητείες σωτηριολογικού χαρακτήρα έχουν προέλθει από τις Γραφές της μετάφρασης των εβδομήκοντα. Και ο ίδιος ο Χριστός π.χ. στο Ματθ. 15,8 & 9 επιλέγει να καταδικάσει τις φαρισαϊκές παραδόσεις στα ελληνικά, παρμένα κατά λέξη από την ελληνική μετάφραση των Εβδομήκοντα του Ησαΐα.

    Ως προς τους ερμηνευτές, ο Μ. Φώτιος ερμηνεύει τους «Έλληνες» στο Ιω. 12,20 περισότερο με την γλωσσοπολιτισμική έννοια και όχι θρησκευτική:

  51. ΚΩΣΤΑΣ said

    47 Α! μάλιστα, βγαίνει απ’ το γερός, τη νόμιζα ιδιωματική, δεν την ακούω συχνά. Ευχαριστώ, πάντως, φίλε μου ΣΔΧ 😉

  52. # 31

    Οχι ακόμα, πρέπει να περάσει από την επιτροπή ανταγωνισμού, ξέρωγώ πως λέγεται

  53. # 32

    Κουράγιο, μπορεί να βγάλουν και φλιπσάιντ… και μια που στο # 50 αναφέρεται το μονονουχί, να πούμε πως τους στίχους ο Βαγγέλας τους έγραψε μουνονυχί !

  54. Κιγκέρι said

    44: Νικοκύρη,

    πληγή, ναι, είπαμε, όπως στη γνωστή παροιμία.

  55. Georgios Bartzoudis said

    Σήμερα κατακλύστηκε το ιστολόγιο από «αυθεντίες», σχετικά με τα όποια ελληνικά του Χριστού και τους όποιους Έλληνες αναφέρουν οι γραφές. Όλοι …βάζουν γκολ. Άλλος από αράουτ, άλλοι από πέναλτυ της φαντασίας τους. Τα «γκολ» όμως μπαίνουν δύσκολα, ακόμα και από ανθρώπους που αθλούνται επί πολλά χρόνια στην έρευνα και μελέτη …του ποδοσφαίρου!

  56. Corto said

    40 (Δύτης) & 43 (Dimosioshoros):

    Συνεχίζοντας λίγο την διερέυνηση (αν και το θέμα είναι λυμένο – άλλο γιαρές και άλλο τζαρές), βρίσκω εδώ ότι υπάρχουν δύο ομόηχοι τζαρέδες, διαφορετικής ετυμολογίας:

    Click to access 660-29-90740-1-10-20201013.pdf

    τζαρές 1: λύση, τρόπος
    θεραπείας’ [< çare]
    και
    τζαρές 2: βακουφικός φόρος’ [< icare],

    (ψηφιακή σελίδα 22)

    Το πρώτο εμφανίζεται και ως τσαρές
    Το δεύτερο εμφανίζεται και ως ιτζαρές ή ντζαρές :

    "Εμείς πληρώνομε ντζαρέ εννιά σταμνιά το λάδι/ και πάει στο Βαλτέ τζαμί και φέγγει κάθε βράδυ"

    (ψηφιακή σελ.370)

  57. @ 48 Costas Papathanasiou

    Σωστό. Σε αυτά όμως τα συγκείμενα φαίνεται και κάτι άλλο πιο κεντρικό και ταυτοτικό και όχι απλά περιφρονητικά «ετεροδοξικό». Γνώμη μου.

  58. @ 56 Corto

    Καλό.

  59. @ 46 ΚΩΣΤΑΣ

    Νομίζω το «γερός» είναι το «μη απολογητικό» «υγειερός»/«υγιερός», δηλαδή, επειδή γράφεται στην επίσημη γλώσσα, δεν έχει τις απολογητικές αποστρόφους («’γ’ερός») που τις φυλάνε για τα βόρεια ιδιώματα. Αλλά δεν αποκλείεται κάποια επίδραση…

  60. Πέπε said

    @40:

    > > 18, 29 Αν ήταν έτσι ο γιαρές θα γινότανε ζαρές (με παχύ ζ). Προσπαθήστε να το φανταστείτε από Κρητικό.

    Δεν είναι απόλυτο. Υπάρχουν τούρκικης προέλευσης λέξεις με -γκι- που στα κρητικά προφέρονται με κανονικό [g], σαν να ακολουθούσε α ή ο (ούτε καν σαν το αθηναίικο -γκι-), όπως έχουμε ξανασυζητήσει. Θυμάμαι προχείρως το μαγγίρι, ένα ζυμαρικό, και νομίζω και το γιαγκίνι (την πυρκαγιά).

    Εξάλλου και η ελληνικότατη κρυγιότη (το κρύο, η ψύχρα) νομίζω ότι προφέρεται όπως γράφεται και όχι όπως θα περιμέναμε από κοτζάμ Κρητίκαρους, δηλαδή όχι με παχύ ζ.

  61. @ 48 Costas Papathanasiou

    Τα είπε ήδη αναλυτικά ο BLOG_OTI_NANAI στο 50 αλλά δεν τα είχα δει. Αυτή πρέπει λογικά να είναι η περιγραφή της κατάστασης της εποχής.

  62. 60 Λοιπόν σκέφτηκα μια μαντεψιά: ότι αυτό που λες ισχύει για τις λέξεις που στα τούρκικα έχουν μη-ουρανικό γκ (το λέω σωστά; αυτό που περιγράφεις «σα να ακολουθούσε α ή ο»). Mangır, yangın και όχι mangir ή yangin.

  63. @ 60 Πέπε

    Όχι για το γιανγκίνι.

  64. sarant said

    56 E λοιπόν, τον δεύτερο τζαρέ δεν τον ήξερα. Τον πρώτο τον έχω και στο Ζορμπαλίκι.

  65. Ασχαμάρα απ του Χστούλλ, πρώτ φουρά τ ακού… Θϊός φλάξ, πιδί μ…

  66. Costas Papathanasiou said

    61dimosioshoros
    Συμφωνώ απολύτως(όπως και με το σχ.50): Στο κατά Ιωάννη, διαφαίνεται η απαρχή διάδοσης του Χριστιανισμού -μέσω της ελληνικής γλώσσας- και στον ελλαδικό χώρο (όπου άργότερα το αντίπαλο δέος ονομάστηκε “εθνικοί”), αλλά και σε αλλόθρησκους ελληνομαθείς εκτός αυτού (βλ.σχ.21), διότι “Χωρίς Έλληνος σεργιάνι/ χώρα προκοπή δεν κάνει”, ως γνωστόν τοις πάσι.
    (Εκείνο που προσπάθησα ατυχώς να επισημάνω με το αρχικό μου σχόλιο ήταν κυρίως η θέση μιας “γυναίκας, χαναναίας και αλλόθρησκης “, εκείνη την εποχή: Ποιος θα ’θελε, τάχα, να ήταν στη θέση της;)

  67. Corto said

    64 (Sarant):
    Ο δεύτερος τζαρές είναι προφανώς παρωχημένης σημασίας, αφού αναφέρεται κατά βάση σε οθωμανικό θεσμό. Αλλά νομίζω ότι και ο πρώτος τζαρές είναι πλέον άγνωστη λέξη. Χαρακτηριστικά έχω παρατηρήσει το εξής:

    Στο περίφημο τραγούδι «είσαι γκρινιάρα και γλωσσού» που έγραψε ο Σκαρβέλης το 1936, η τελευταία στροφή λέει:

    «Δεν υποφέρω, δεν βαστώ, πρέπει ν’ αποφασίσω
    για να ‘βρω τρόπο και τζαρέ, γρινιάρα να σ’ αφήσω»

    Σκαρβέλης

    Ενώ ο Αγάθωνας Ιακωβίδης αποδίδει το τελευταίο στίχο το 2009 ως εξής:
    «για να ‘βρω τρόπο σκέφτομαι, γρινιάρα να σ’ αφήσω»

    Αγάθωνας

    Υποθέτω λοιπόν ότι ο Αγάθωνας είτε δεν έπιανε καλά το άκουσμα από την αρχική ηχογράφηση, (και ίσως δεν ήταν εξοικειωμένος με την λέξη, ώστε να την αντιληφθεί), είτε θέλησε να αντικαταστήσει την λέξη με μία πιο κατανοητή για τον πολύ κόσμο.

  68. Τζαρές δε γίνεται παιδιά.

  69. Εν τω μεταξύ οι οργανωμένοι του ΠΑΟΚ ονειρεύονται τίτλους χωρίς Ζαγόρ και ο Ιβάν…λιμάνια με τον Ζαγορ στην ΕΠΟ για αντάλλαγμα (εγώ…ΠΑΟΚg’s λέω όχι στον Ζαγόρ και ναι στα λιμάνια, να πέφτει και κάνα φράγκο στην ομάδα)

  70. Corto said

    68 (Χτήνος):

    Κουίζ στα γρήγορα (εύκολο):

    Σε τι αναφέρεται όταν λέει σαράντα πέντε;

  71. Μαρία said

    67
    Τη φράση «θα βρεθεί ο τζαρές» τη χρησιμοποιώ ακόμα. Θα πεθάνει μαζί με την τελευταία θεία μου – οι θείοι έχουν ήδη πεθάνει.

  72. Αράουτ said

    Να μάς πεί ο καλοκάγαθος οπαδός του ΠΑΟΚ κ. Gpoint (69) πόσα θα ρίξει αύριο (7.30 μ.μ.) στο Αλκαζάρ ο Δικέφαλος του Βορρά στην ομάδα του Κούγια, έχοντας στην σύνθεσή του τον καβλωμένο για μπάλα, Ιάπωνα Καγκάουα.

    Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα…

    Το Επιτελείο μας προτείνει να παίξετε τελικό σκόρ 0-3, 1-3, 0-4 και 1-4 που δίνουν πολύ ικανοποιητικές αποδόσεις στο stoiximan

  73. sarant said

    71 !

  74. 70 Τώρα που το λες, «τις» λέει ή «τους» 45?

    Κάτι θυμάμαι από παλιά πως σαρανταπέντε ένορκοι κι εξήντα δικαστάδες / το πειθαρχείο στρώνανε για να καθήσει ο Στράτος 🙂

  75. Corto said

    71:
    Το ίδιο συμβαίνει και με δικούς μου συγγενείς για διάφορες εκφράσεις.
    Προφανώς βρισκόμαστε σε τροχιά κατάργησης μιας σειράς εκφράσεων, λέξεων, ιδιωματισμών, ηχοχρώματος, κινησιολογίας κλπ.

  76. Corto said

    74: Εμ εδώ είναι το κλειδί, στο γένος.

    Τέλος πάντων για να βοηθήσω είναι με «τις 45 σου», όχι με «τους 45 σου».

    (Τώρα νομίζω φωνάζει από μόνο του! )

  77. 75 Με την ευκαιρία ας καταγράψω τη λέξη «καταπιάγκα» (θηλ) που έχω ακούσει αποκλειστικά από τον εξ Αιτ/νίας πατέρα μου με τη σημασία: πανταχούσα / χεστήριο.

  78. 76 Κόλλησα. Δε μπορώ να σκεφτώ (καλά, αυτό δεν είναι καινούργιο).

  79. @ 66 Costas Papathanasiou

    🙂

  80. Corto said

    78:
    Εγώ να δεις κόλλημα…μόνιμο!

    Η λύσις:
    Σαρανταπέντε ημέρες καταδίκη.

    Ο Ηλίας Πετρόπουλος με τις συνηθισμένες αυθαιρεσίες του μάς είχε παραπλανήσει και νομίζαμε ότι ήταν 45 ένορκοι. Όμως τόσοι ένορκοι έχουν να εμφανιστούν σε ελληνικό δικαστήριο από τον καιρό της Ηλιαίας…Πρόκειται ξεκάθαρα για ημέρες -το πιστοποιεί και ο Μάρκος Βαμβακάρης.

  81. 80 Ναι, μάλλον στον Η.Π. το είχα διαβάσει. Μού πέρασε είναι η αλήθεια το 45 μέρες αλλά δεν στάθηκα γτ ήξερα (λάθος?) πως οι φυλακίσεις, εκτοπίσεις κλπ των χασικλήδων ήταν μεγαλύτερης διάρκειας.

  82. Λεύκιππος και said

    ΚΩΣΤΑΣ τι Αμπελοκηπιωτισα η Νατάσα, δραμινια είναι.

  83. Corto said

    81:
    Ο οποίος Πετρόπουλος καταγράφει τον στίχο λανθασμένα: «με ΤΟΥΣ σαρανταπέντε σου», οπότε η παρερμηνεία του στίχου ήταν επόμενο να διαδοθεί…

  84. ΚΩΣΤΑΣ said

    82 Η καταγωγή των γονιών της είναι από Δράμα. Στους Αμπελόκηπους μένει η πατρική της οικογένεια. Η μάνα της ήταν υπάλληλος στο Δήμο Αμπελοκήπων. Ακούω κάποιους που λένε ότι την είχαν συμμαθήτρια. Δεν τη γνωρίζω προσωπικά.

  85. Pedis said

    Επετειακή γελοιογραφια

  86. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τρίκλωνος/τρισυπόστατος Ιησούς. Όπως και στο προηγούμενο, οι ρήσεις οικείες από τα Θρησκευτικά και την εκκλησία. Πολύ πολύ ενδιαφέρον ανάγνωσμα, μην πω επαναστατικό, για τις γνώσεις μου στο θέμα.

    60 >>τούρκικης προέλευσης λέξεις με -γκι- που στα κρητικά προφέρονται με κανονικό [g], σαν να ακολουθούσε α ή ο
    Όντως μαγγίρι, και κερνώ μια παροιμιακή έκφραση «το μαγγίρι ,μέχρι τ΄αχύρι»- δηλαδή δεν κρατάει πείνα, μέχρι να πας στ΄αχούρι,πείνασες.
    Παρομοίως, το μπακίρι -καθαρό κ .
    Α! και το λοϊγγι με κανονικό [g], (παλιό νόμισμα αξίας,χρυσό νομίζω που δίνονταν ως προίκα- όπως οι λίρες, τα δένανε και σε κοσμήματα, όπως οι λίρες)

  87. Πέπε said

    86
    > > το μαγγίρι ,μέχρι τ΄αχύρι

    Μιας και το ανέφερες Έφη, και το αχύρι δεν είναι με κανονικό [x];

  88. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    87 Ναι, βέβαια, αχύρι είναι με κανονικό [x], αλλά άχερα όχι ! 🙂
    Προσπαθώ να βρω άλλη λέξη με χυ,χη -μέσα στη λέξη,να δούμε αν ισχύει πάντα, γιατί στην αρχή π.χ. χυλός, είναι …παχύτατο, όπως και το «παχύ» 🙂 . Το σ κάποιες φορές λέγεται χ παχύ, πχ χιαματάς, χιάλι .

  89. ΓΤ said

    88@

    κατίσχυση

  90. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    60 Γιανγκιλίκι επίσης με κανονικό g

    88 Μπα, ταχινή, αχινός, αχείλι,

    >>γιαράς/γιαράδες
    Με του σεβντά τα κάρβουνα
    όποιος καεί δε γιαίνει
    κι αν γιάνει και κιαμιά βολά
    πάλι γιαράς ΄πομένει

    εις την αρχή του τεφτεριού
    θα γράψω μαντινάδες
    να τς αναγνώσουν οι καρδιές
    απού ‘χουνε γιαράδες

    Κάνου νά τούν κατιραστώ, μιά πάλι τόν λυπούμι
    μιά στον Θεγό τούν έρριξα κι ο,τι άν τούν μιέλλ’ άς πάθη.
    Άπό ψηλά νά γκρεμιστή κί χαμηλά νά πέση
    σάν τού γυαλί νά ραγιστή, σάν τού κηρί νά λυώση
    νά βγάλη εξήντα δυο βγατά κί ξήντα δυό γιαράδες
    δέκα γιατροί νά πουλιμιούν κί δέκα μιαθητάδις
    κί γώ διαβάτρα νά γινώ, πού κεΐ γιά νά περάσω.
    σελ141
    https: //www.he.duth.gr/erg_laog/arxeio/arxeio_thrakikou_laografikou_glossikou_thisavrou_t31.pdf

    Κοράσιν ετραγούδαγε (…)
    Έχω πανί στον αργαλειό σαράντα πέντε πήχες,
    τις δέκα τ’ς έχω για ξαντό, τις δέκα για φιτίλι
    και τ’ς άλλες τ’ς αποδέλοιπες να δένει τις γιαράδες
    https://www.domnasamiou.gr/?i=portal.el.songs&id=304

  91. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    89 κατίσχυση! 🙂
    σκέφτομαι πώς να το ΄λεγε η γιαγιά μου 🙂

  92. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    90

    >> τις δέκα τ’ς έχω για ξαντό, τις δέκα για φιτίλι
    και τ’ς άλλες τ’ς αποδέλοιπες να δένει τις γιαράδες

    Ωραία τριπλή ταυτολογία, εφόσον φιτίλι μεταξύ άλλων στα τρκ σημαίνει επίδεσμος που χρησιμοποιείται στην περιποίηση βαθιών πληγών. Κάπου στη Λωξάντρα διατυπώνεται η απειλή ότι (αν το χαλάσει ή κάτι τέτοιο τεσπά) «θα της το βγάλει από τη μύτη ξαντά και φιτίλια».

  93. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Γειά σου ΕΦΗ 🙂

  94. # 91

    Απλό, της λες γιαγιά πες «κατήχηση και μετά προσθέτεις ένα σίγμα !!

  95. sarant said

    Kαλημέρα από εδώ!

    80-83 Κι εγώ για 45 ενόρκους είχα διαβάσει. Δεν κάθισα να σκεφτώ το απλούστατο που λες.

    86 Γεια σου Έφη!

  96. Πέπε said

    @88 Έφη:

    Είναι επειδή το αχύρι (ΚΝΕ αχούρι) δεν έχει σχέση με τα άχυρα, είναι τούρκικη λέξη, με ι χωρίς τελίτσα, το οποίο διατηρεί την περίεργη προφορά του στις εξελληνισμένες καθ’ όλα τ’ άλλα λέξεις αχύρι, μαγγίρι, γιαγκίνι κλπ. Διότι τα φωνήεντα δεν είναι πέντε, αγαπητοί ανθέλληνες, είναι έξι, έστω κι αν το ένα είναι σπάνιο!

    Αυτό το έξτρα φωνήεν λοιπόν των τούρκικων δανείων δεν ουρανοποιεί το προηγούμενο κ-γ-χ-γκ. Τώρα για να επανέλθουμε στον γιαρά: υπάρχει περίπτωση στα κρητικά το γι- να ουρανοποιείται μεν [j] αλλά να παραμένει όπως στα ΚΝΕ χωρίς να φτάσει στο σημείο να ακούγετα σαν παχύ ζ; Εγώ νομίζω ναι. Με όλη την επιφύλαξη ότι το ιδίωμα δεν το ξέρω μητρόθεν αλλά ξενομπάτηθεν και άρα ελλιπώς, νομίζω πως ναι: δεν προφέρεται «κανονικό» (αθηναϊκό) γι- στο ευφωνικό του άρθρου (οι γι-άντρες), στην κρυγιότη που έλεγα και πριν, ή δίπλα στο δ (διάολος, πόδια); Αν ναι, τότε ο φθόγγος [j] δεν είναι άγνωστος στο ιδίωμα. Οπότε, τελικά, ακούγεται και στον γιαρά και σε άλλα παρόμοια τούρκικα, ή όχι;

    Τέλος, την κατίσχυση μπορεί να μην την έλεγε η γιαγιά σου, αλλά κάποιες λόγιες λέξεις που έρχεται η στιγμή να τις μάθει κι ο πιο παλαιινός γέρος είναι οι ιατρικές. Ισχίο για παράδειγμα! Ισχιαλγία.

  97. Ξεχωρίζει ζεύγη λέξεων το έκτο;

  98. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Μιᾶς καὶ προαναφέρθηκε ἀρκετὲς φορές ὁ τζαρές, νὰ προσθέσω τὸ πολὺ ὄμορφο τραγοῦδι τοῦ Γιώργου Ζήκα Ζεϊρέ.

    Οἱ στίχοι τῆς Εὐτυχίας Παπαγιαννοπούλου τὸ λένε μὲ τὴ σωστὴ προφορά:
    τσαρὲ γιὸκ, ἄχ γιόκ τσαρέ.

  99. ΣΠ said

    Δέναν τα χέρια του κατάδικου ή σπανιότερα κάρφωναν τις παλάμες του σε ένα άλλο ξύλο

    Έχει υποστηριχθεί, βάσιμα νομίζω, ότι δεν κάρφωναν τις παλάμες, αλλά τους καρπούς, επειδή οι παλάμες θα σχίζονταν από το βάρος του σώματος.

  100. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    99 Ναι.

  101. Χαρούλα said

    #98
    Εμείς την λέξη τσαρέ την χρησιμοποιούμε διαφορετικά.
    Ως τρόπο/πατέντα. Όχι κλασική επιδιόρθωση. Αλλά και ως βλάβη.
    Θα βρω έναν τσαρέ να το φτιάξω.
    Μας έβγαλε έναν τσαρέ τώρα…!

    Πως να σχετίζονται άραγε;

  102. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    101
    Χαρούλα όπως θα δεις στο λυγξ το τρκ çare είναι πολύσημο, και καθόλου μακριά από τη σημασία που του δίνετε εσείς εκεί, γιατί εμείς εδώ δεν το λέμε 🙂
    https://www.nedirnedemek.com/%C3%A7are-ne-demek

  103. Χαρούλα said

    #102, ναι Χτήνος! Όλα αυτά. Ευχαριστώ

  104. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    103 Δε μου λες, μήπως λέτε και τα τσισίτια (=είδη < τρκ çeşit) που έχω ακούσει από Σαλονικιό?

  105. Χαρούλα said

    Οοόχι. Άγνωστο τελείως

  106. Μαρία said

    104
    Τσεσίτια ή τσασίτια ποτέ τσισίτια 🙂
    Το τσεσίτι το βρίσκουμε και στις «Λέξεις που χάνονται» του Νικοκύρη.

  107. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    106 Το έγραψα όπως μου το είπε, όμως 🙂
    Δεν το θυμόμουνα για τις Λέξεις, πρέπει να το ξαναδιαβάσω.

  108. Κιγκέρι said

    104: Χτήνος,

    η μαμά μου τα λέει τα τσασίτια: «Άει στον κόρακα, γέρασα, δέκα τσασίτια χάπια παίρνω!»

  109. sarant said

    106 Με πρόλαβε

  110. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Γεια σας και γεια σας και πάλι γεια σας!

    96. >>ο φθόγγος [j] δεν είναι άγνωστος στο ιδίωμα
    υφίσταται 🙂 μα πότε ναι και πότε όχι.
    Στο μπεγίρι αίφνης, όπως και στο πανεγύρι, προφέρεται όπως κρυγιότη.
    >>ισχυαλγία υποψιάζομαι «σκιαργία» θα το έλεγε.Μπορεί και ισκϊαργία/καθώς λέμε ίσκϊα, τα διάφορα ζουζούνια γενικώς ή και σκουπιδάκια «φέρε άλλο κρασί γιατί θωρώ και πέσανε ίσκϊα»
    Καρδιτσιώτισσα γιαγιά,ακριβώς την ισχυαλγία την είπε (και κρατήθηκα να μην γελάσω,που μου ΄λεγε τον πόνο της) σκυλαργία. Λογωτιμής!

    μερικά ακόμη λαϊκά/κρητικά ουδέτερα σε -ος
    μάθος, η μόρφωση,
    δρόσος, το δρόσος τς αυγής
    βρούχος , το βρούχος του νερού, ρ.βρυχάται
    μούγγρος,το γοερό κλάμα «απ΄αλάργο ακούαμε το μούγγρος»

  111. Πέπε said

    110

    Ωραία. Κάτσε να δούμε τι κανονικότητες συνάγονται από αυτά.

    Το μπεγίρι είναι τούρκικο. Στα τούρκικα το παχύ ζ είναι ξεχωριστό φώνημα, άρα ίσως η διαφορά διατηρείται και στα ελληνικά (τα κρητικά ελληνικά). Ένα το κρατούμενο, προς επιβεβαίωση.

    Η κρυγιότη δεν είναι τούρκικη, όμως εδώ το -γι- είναι ευφωνικό. Άρα ίσως το ευφωνικό /j/ να προφέρεται [j] και όχι σανπαχύ ζήτα.

    Με το πανεγύρι τι γίνεται; Ούτε τούρκικο ούτε ευφωνικό, κανονικό αρχαιότατο γάμμα είναι.

    Μια σκέψη: Ίσως αρχικά το -γ- μεταξύ φωνηέντων να σιγήθηκε, όπως συμβαίνει με την ίδια λέξη σε διάφορα ιδιώματα (πανύρι, παναΰρι, πανοΰρ) και όπως είναι γενικά συχνό πανελληνίως (θα φάγω > θα φάω), αλλά όχι άγνωστο ειδικότερα και στα κρητικά (πηγαίνω > πηαίνω > πshαίνω), και στη συνέχεια να ξανααναπτύχθηκε καινούργιο j για λόγους ευφωνίας, και αυτό το j να ακολούθησε τον κανόνα της κρυγιότης, δηλαδή να παρέμεινε [j].

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: