Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Πριν από 60 χρόνια: Ο Μποστ για τη δολοφονία του Πατρίς Λουμούμπα

Posted by sarant στο 19 Φεβρουαρίου, 2021


Tο ιστολόγιο αγαπάει τον Μποστ και του έχει αφιερώσει αμέτρητα άρθρα, σε πολλά από τα οποία θυμόμαστε (οι παλιότεροι) ή γνωρίζουμε (οι νεότεροι) γεγονότα της πρόσφατης ιστορίας μέσα απο γελοιογραφίες του Μποστ. Στην αρχή, τα άρθρα αυτά είχαν γενικό τίτλο «Πριν από 50 χρόνια…», μετά «Πριν από 55 χρόνια…», αλλά τα χρόνια περνάνε και το ιστολόγιο συνεχίζει να εκπέμπει, οπότε πέρσι εγκαινιάσαμε μια νέα χρονολόγηση, τη σειρά «Πριν από 60 χρόνια». Το προηγούμενο, πέμπτο σκίτσο της σειράς είναι εδώ.

Και το σημερινό σκίτσο αφορά ένα διεθνές θέμα: τη δολοφονία του Πατρίς Λουμούμπα, του πολιτικού που ηγήθηκε του κινήματος ανεξαρτησίας στο (βελγικό) Κονγκό και στη συνέχεια ήταν ο πρώτος εκλεγμένος πρωθυπουργός του νέου ανεξάρτητου κράτους. Εδώ έγινε και ένα μπέρδεμα. Την ίδια περίπου περίοδο κέρδισε την ανεξαρτησία του και το πολύ μικρότερο γαλλικό Κονγκό. Και τα δύο κράτη ονομάστηκαν «Δημοκρατία του Κονγκό», οπότε για μερικά χρόνια αναφέρονταν δίπλα και οι πρωτεύουσες τους για να ξεχωρίζουν: Κονγκό-Μπραζαβίλ το πρώην γαλλικό, Κονγκό-Λεοπολντβίλ το πρώην βελγικό. Αργότερα, το κράτος ονομάστηκε Ζαΐρ και τώρα λέγεται Λαοκρατική Δημοκρατία (République Democratique) του Κονγκό.

Αμέσως μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Λουμούμπα, το καλοκαίρι του 1960, ξέσπασαν αποσχιστικά κινήματα στην περιοχή της Κατάνγκας με την υποκίνηση των Βέλγων. Ο Λουμούμπα ζήτησε τη βοήθεια των Αμερικανών, που αρνήθηκαν, οπότε στράφηκε στους Σοβιετικούς -μοιραίο λάθος. Ο πρόεδρος Καζαβούμπου απέπεμψε τον Λουμούμπα, παραβιάζοντας το σύνταγμα της χώρας. Ακολούθησε στρατιωτικό πραξικόπημα από τον Μομπούτου, οι δυνάμεις του οποίου συνέλαβαν τον Λουμούμπα πριν προφτάσει να φτάσει στην περιοχή που βρισκόταν υπό τον έλεγχο στρατιωτικών δυνάμεων που του έμεναν πιστές. Τον παρέδωσαν στους άνδρες του Τσόμπε, του ηγέτη της Κατάνγκας. Με την αποδεδειγμένη πια ενθάρρυνση των Βέλγων, ο Λουμούμπα εκτελέστηκε στις 17 Ιανουαρίου 1961 αλλά η επιβεβαίωση του θανάτου του ήρθε μερικές εβδομάδες αργότερα, περί τις 10 Φεβρουαρίου. Η είδηση της δολοφονίας του Πατρίς Λουμούμπα προκάλεσε παγκόσμιο κίνημα διαμαρτυρίας -σε πολλές χώρες λεηλατήθηκε η βελγική πρεσβεία.

Στις 14 Φεβρουαρίου 1961, η χήρα του, η Πωλίν Λουμουμπα, τέθηκε επικεφαλής πένθιμης πορείας, όπου όλες οι γυναίκες ήταν γυμνόστηθες, απηχώντας πανάρχαιο έθιμο πένθους (εδώ μια φωτογραφία, με αποικιοκρατική λεζάντα). Διέσχισαν τις αφρικανικές συνοικίες της Λεόπολντβιλ και έφτασαν στα γραφεία του ΟΗΕ, όπου ζήτησαν να τους δοθεί το πτώμα του δολοφονημένου ηγέτη για να το θάψουν χριστιανικά. (Παρεμπιπτόντως, ο ρόλος του ΟΗΕ στην υπόθεση δεν ήταν πολύ καθαρός).

Αυτό το περιστατικό δίνει στον Μποστ την αφορμή για τη γελοιογραφία, που δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία στις 19 Φεβρουαρίου 1961, πριν από ακριβώς 60 χρόνια:

Ο Μποστ παρουσιάζει την Πωλίν Λουμπούμπα να προσπέφτει στα πόδια όχι των ανθρώπων του ΟΗΕ αλλά της μαμά-Ελλάς, που εδώ παρουσιάζεται ανάλγητη, όπως μας λέει και ο τίτλος του σκίτσου.

Πράγματι, λίγες μέρες νωρίτερα, η ΕΔΑ (που ήταν τότε αξιωματική αντιπολίτευση) είχε ζητήσει απο τη Βουλή να καταδικάσει τη δολοφονία του αφρικανού ηγέτη, αλλά η κυβέρνηση της ΕΡΕ είχε αρνηθεί επικαλούμενη και τον κανονισμό της Βουλής -και με το μέρος της είχαν συνταχθεί επίσης και κεντρώοι σχηματισμοί όπως το κόμμα του Γ. Παπανδρέου (η Ένωση Κέντρου δεν είχε ακόμα ιδρυθεί).

Είχε γίνει έκλειψη ηλίου τις μέρες εκείνες, όπως αποτυπώνεται στον διάλογο («Εκλείπων του συζυγου μου κι εκλείψας του ηλίου..»). Η μαμά Ελλάς, που ο Μποστ την χαρακτηρίζει (με μικρά γράμματα κάτω αριστερά) «Η πωλείν επί πιστώσει» για να λογοπαίξει με την Πωλίν Λουμούμπα, δέχεται μάλλον ψυχρά την ικέτιδα, ενώ επικαλείται το σκοτάδι από την έκλειψη ηλίου για να δικαιολογηθεί ότι δεν είδε τον (μαύρο άλλωστε) Λουμούμπα και να καταλήξει: Άσε Πωλίν μη μας κολλάς με ξένας υποθέσεις / είσαι εκτός κανονισμού και φύγε από τας μέσεις.

Αλλά και ο Πειναλέων, αν και δακρύζει, εμφανίζεται αμφίθυμος, τραγουδώντας στο σκοπό της Κικής και της Κοκό.

Το κείμενο της μπορντούρας:

Τι να σου πει ταλαίπωρος και φίλτατη Πωλίν;
Αυτή μιλιά δεν έβγαλε για τον Καραολήν
Αφού λοιπόν δεν ομιλεί για ζήτημα δικό της
πώς θα μιλήσει δι’ εσέ με τόσην φορτικότης;

Εδώ το Κόγκο χάνεται, μ’εσέ θ’ ασχοληθούμε
ας φτιάξει η κατάσταση να σε συλλυπηθούμε
Άμα δε(ν) βγαλεις πρόεδρο και νέο κυβερνήτη
δεν έχει μήτε κόλλυβα κι επίσκεψη στο σπίτι.
(Άσμα της Πατρίς Ελεφάντων)

Κι επειδή εδώ λεξιλογούμε, να σημειώσουμε ότι σήμερα γράφουμε συνήθως Κονγκό, ενώ το 1960 έγραφαν Κογκό (ή Κόγκο). Η προφορά δεν έχει αλλάξει, μόνο η αποτύπωσή της.

Aπόσπασμα από το πρωτοσέλιδο της Ελευθερίας στις 15 Φεβρουαρίου 1961, με αναφορά στην Πωλίν Λουμούμπα

Kαι από την Αυγή της 15.2.61 επικαιρικό ποίημα του Γιάννη Ρίτσου:

129 Σχόλια προς “Πριν από 60 χρόνια: Ο Μποστ για τη δολοφονία του Πατρίς Λουμούμπα”

  1. Τον θυμούμαστε.

  2. Νέο Kid Al Afrikii said

    Απλά να σημειώσω ένα γεγονός ,που όσοι τσεκάρουν το σπάμ ίνμποξ τους το ξέρουν…
    Η χήρα του Λουμούμπα ακόμα στέλνει e-mails ψάχνοντας για συνεπενδυτές αμυθήτων funds…

  3. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Νίκο μάρμαγξ.

  4. nikiplos said

    Και βέβαια τον Κασαβούπου, τότε στα 60ς τον έλεγαν Καζαμπούμπου… Το διασώζει κι ο Βέγγος σε μια ταινία του, που μαυρίζει πέφτοντας στην πίσσα (ξέρεις από βέσπα) και μετά κοιτάζεται στον καθρέφτη του.

  5. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    https://www.google.com/search?q=belgian+atrocities+in+congo&rlz=1C1CHMO_elGR565GR565&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=2ahUKEwiHl8D2vvXuAhVOCewKHURZBZAQ_AUoAXoECBQQAw&biw=1280&bih=657

  6. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα!
    Πολλήν “πλάκα” έχει και η αντίστιξη της Πωλίν Λουμούμπα με την Πωλείν (επί πιστώσει) Ελλάς, η οποία αναδεικνύει την δεύτερη ως συνονόματη και ομοιοπαθή της πρώτης, στιγματίζοντας έτσι και την αναλγησία της ως άκρως αδικαιολόγητη απουσία ενσυναίσθησης.

  7. LandS said

    Καζαβούμπου, Μομπούτου, Τσόμπε.
    Γνωστά και μισητά ονόματα από τον Φλεβάρη του ’51.
    Πατρίς Λουμούμπα, μάρτυρας, κάτι σαν άγιος, για έναν δεκάχρονο (τότε)

  8. LandS said

    2
    Προχτές μου έστειλε τέτοιο μύνημα η «μοναδική πραγματικά φυσική κόρη του ηγέτη της Λιβύης Μουαμάρ Καντάφι»
    Στα Ελληνικά κιόλλας.

  9. Αντώνης said

    Δες σύμπτωση: Πρόσφατα, στο βέλγικο νοσοκομείο όπου βρισκόμουν, η προϊσταμένη ονομαζόταν Kaza-Wubu σύμφωνα με την ταυτότητα που φορούσε. Όταν την ρώτησα σχετικά, μου απάντησε πως είναι η εγγονή του.
    Υ.Γ. Έχουμε ελληνική απόδοση για τις ταυτότητες που φοράμε στο στήθος ή κρεμάμε από το λαιμό μας (αγγλιστί και γαλλιστί “badge”);

  10. Jago said

    Ο οποίος ο γ.γ. Χάμμερσκελντ του ΟΗΕ σκοτώθηκε τον ίδιο χρόνο σε ένα πολύ ύποπτο αεροπορικό δυστύχημα, πολλοί το θεωρούν δολοφονία.

  11. leonicos said

    Πατρίς Λουμούμπα, μάρτυρας, κάτι σαν άγιος, για έναν δεκάχρονο

    Δεν ήμουν δεκάχρονος, αλλά και στα δεκαεφτά μου ήμουν ακόμα ευαίσθητος

  12. Κουνελόγατος said

    Ενδιαφέρον πως η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ του Κόκα έχει ψηλά το θέμα. Μετά άλλαξε… λτ.

  13. Κουνελόγατος said

    Καλημέρα.

  14. nikiplos said

    9@ Badge είναι περισσότερο το σήμα που φορούν πολλοί υπηρεσιακοί το οποίο πλέον είναι και ψηφιακό παρά η ταυτότητα ασφαλείας. Πχ εδώ και χρόνια στα παρμπριζ των ταξί στην άνω δεξιά γωνία, που για την Αττική τα κλωνοποιούν στη Βουλγαρία.
    Υπηρεσιακή ταυτότητα μάλλον λέγεται γενικά, χωρίς να υπάρχει ακριβής μετάφραση.

  15. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    7 Αλλά το 1961 ήσουν δεκάχρονος 🙂

    9 Κοίτα σύμπτωση. Τα μπατζ έχω δει να τα λεμε κάρτες, αλλά δεν είναι πολύ ακριβής όρος.

  16. dryhammer said

    Κι ενώ όλο το πρωτοσέλιδο καλύπτεται από τα της δολοφονίας Λουμούμπα (και ολίγο Κυπριακό), εγώ βρήκα να ασχοληθώ με το κομπολόγι του Σκούρα και την τελευταία φράση του μονόστηλου [εσαεί κτενιζόμενος]

  17. ΓΤ said

    πάλι μποστ_άνι…

  18. Babis said

    #10

    Σε μια πρόσφατη επανεξέταση του ατυχήματος δεν βρέθηκαν στοιχεία που να δείχνουν κατάριψη του αεροπλάνου. Αντίθετα αυτό που βρέθηκε είναι ότι στους χάρτες των πιλότων δεν υπήρχε ο λόφος στον οποίο έπεσε το αεροπλάνο.
    Που το καταλάβατε ότι βλέπω πολύ mayday; 😛

  19. dryhammer said

    Badge είναι και το μεταλλικό σήμα των αστυνομικών των ΗΠΑ (ένστολων και μη) που το φορούν στο στήθος κι έχει και τον αριθμό τους. Οι μη ένστολοι το φοράνε στη ζώνη δίπλα στο πιστόλι και τα δείχνουν διακριτικά και τα παραδίδουν μαζί στον κακό προϊστάμενο που δεν τους αφήνει να χτυπηθούν για το δίκιο με τα πλοκάμια της διαφθοράς. Badge είναι και το αστέρι του σερίφη και των deputies. [Τι; τζάμπα τόση τηλεόραση;]

  20. LandS said

    12
    H Ελευθερία ως εφημερίδα που πρόβαλε, απηχούσε κλπ. τις απόψεις του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη ήταν (τότε) αριστερότερα, τρόπον τινά, των Νέων του Λαμπράκη. Να φανταστείς δεν έκανε για περιτύλιγμα της Αυγής.

    8
    Κοίτα αν είσαι 10χρονος και διαβάζεις την Αυγή και τους Δρόμους Ειρήνης σου μένουν πολλά πράγματα για 60+ χρόνια. (Το + είναι απλή ευχή)

  21. sarant said

    20 Όντως ισχύει αυτό για την Ελευθερία.

  22. Κουνελόγατος said

    20. Ήμουν αγέννητος τότε… 🙂

  23. LandS said

    12, 20

    Και οι εφημερίδες του Λαμπράκη κράτησαν καλή στάση στο θέμα Λουμούμπα.

  24. Αγγελος said

    Τη δολοφονία του Λουμούμπα τη θυμάμαι, κάπως συγκεχυμένα («ένας καλός άνθρωπος που αγωνιζόταν για την ελευθερία της χώρας του και τον φάγανε» — οχτώ χρονών ήμουν…) Απεναντίας, θυμάμαι πολύ καλά την έκλειψη της 15/2/1961, που … δεν την είδα, αφενός γιατί ήμουν στην ανάρρωση από ιλαρά και δεν θα με άφηναν να βγω έξω, αφετέρου διότι πράγματι είχε συννεφιά 😦

  25. LandS said

    Το άλλο αξιοσημείωτο είναι ότι το Πανεπιστήμιο Φιλίας των Λαών της Μόσχας που είχε ιδρυθεί την 5/2/1960 μετονομάστηκε σε Πανεπιστήμιο Πατρίς Λουμούμπα στις 25/2/61.

  26. Αγγελος said

    Badge είναι κάθε διακριτικό που φοριέται εμφανώς. Έτσι λέγονται και κάτι παρασημάκια που παίρνουν οι πρόσκοποι αμα μάθουν τους κόμπους κλπ. Γνωστό είναι το μυθιστόρημα του Στ. Κρέιν The Red Badge of Courage. Η λέξη χρησιμοποιείται και στα γαλλικά, όπου έχει πλαστεί και ρήμα badger = χτυπώ κάρτα, άσχετο με την αγγλική λέξη badger = ασβός 🙂

  27. spiridione said

  28. spiridione said

    Εδώ ολόκληρη η σύνθεση ‘Ο μαύρος άγιος» που κυκλοφόρησε το 1961
    https://gkagkarin.blogspot.com/2020/07/blog-post_46.html

  29. Αντώνης said

    #26
    Έχει διατελέσει κανείς σας πρόσκοπος για να μας πει πώς λένε αυτά τα παρασημάκια;

  30. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    «Την Πολίν την αγαπό/ μα ζούν κι Ελήνων στο Κονκό». ¨Ο ένας από τους δύο πολύ βασικούς λόγους που η Ελληνική δεξιά κυβέρνηση (αλλά και το Κέντρο) δεν συμπαρατάχθηκαν με αυτούς που ζητούσαν την καταδίκη της εξόντωσης του Λουμούμπα..

  31. Εξαιρετικός ο Μποστ κι ας είναι θλιβερό το θέμα.

    Εκείνο που ήθελα να τονίσω είνι πως το 60 ήταν σχεδόν άγνωστο πράγμα η φυσική παρουσία ενός μαύρου, σε σημείο που να προκαλεί φόβο η εμφάνισή του, όπως κάθε τι το άγνωστο

    Επίσης το όνομα Λουμούμπα μου ήτανε γνωστό γιατί είχε δοθεί σε συνομήλικο γειτονόπουλο, εξαιρετικά μελαχροινό. Για ένα μικρό διάστημα μετονομάσθηκε σε Καζαβούμπου για να καταλήξει ανεξίτηλα σαν Τσόμπε ακολουθώντας τα ιστορικά γεγονότα. Γνωστός μ’ αυτό το παρατσούκλι στους τζογαδόρικους κύκλους ήταν κι ο νικητής του πρώτου Μπιγκ Μπράδερ

  32. Costas Papathanasiou said

    ..Μία εντονότερη λογοπαικτική αντιπαραβολή, αντίστοιχη της ποιητικής του Ρίτσου (“άσπρο γέλιο μαύρων”-”μαύρες καρδιές άσπρων”) θα μπορούσε να γίνει και μεταξύ της Πωλίν του Πατρις και του Πωλείν της Πάτρης, διότι, τελικά, νομίζω ότι ο ένδακρυς, πτωχός Πειναλέων, κατά το σκίτσο του Μποστ, σαφώς συμπαρίσταται στο δράμα του Κονγκό, άνευ αμφιθυμίας. Απλώς, μέσω τόσων κοινών δεινών, δεν ξέρει τί να κλάψει περισσότερο: την αναισθησία της “απελεύθερης” μάνας του ή την (συν)ορφάνια ενός απελευθερωτικού κινήματος;
    (Σχετική για τις φρικαλεότητες στο Κονγκό και “Η καρδιά του Σκότους” του Κόνραντ, το σκηνικό της οποίας μεταφέρθηκε και στο Βιετνάμ, στο “Αποκάλυψη Τώρα”)

  33. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  34. sarant said

    26 Ναι, αλλά πώς να το πούμε το badge;

    28 Α μπράβο!

  35. Triant said

    Καλημέρα.
    @29: Εμείς τα λέγαμε πτυχία. Μαγείρου, ξένων γλωσσών, πρώτων βοηθειών κλπ.

  36. Κιγκέρι said

    Ταμπελάκι;

  37. Ανδρέας Τ said

    Το Βελγικό Κογκό ήταν προσωπική περιουσία του βασιλιά Λεοπόλδου του Βελγίου. Αργότερα το «έδωσε» στο Βέλγιο.Πρόσφατα είδα ένα ντοκυμαντέρ για τις αγριότητες που διαπράχτηκαν. Κόψιμο χεριών, ποδιών για το παραμικρό. Φέρνανε το πολιτισμό.

  38. Pedis said

    # 5 – E, μερικά σφάλματα στη διαχείριση. Και τι θες να μας πεις, τώρα, ρε βαλτέ και προβοκάτορα;

    Εκδοχές του ευρωπαϊκού πολιτισμού

    # 27 – Με τι σόι να έχει δουλευτεί η αφίσα; Πολύ ωραία!

  39. Pedis said

    -> 38 : ήθελα να πω, με ποια τεχνική να έχει γινει το έργο τέχνης στο 27.

  40. atheofobos said

    15
    Το μπατζ πρώτη φορά το ακούω, γιατί όλα μου τα χρόνια που το φόραγα το έλεγα και εγώ και οι άλλοι ταμπελάκι.

  41. Pedis said

    Το ημερολόγιο του Τσέ από την προσπάθεια για την οργάνωση του αντάρτικου αγώνα στο Κόνγκο (1965) δεν πρέπει να έχει δημοσιευτεί στα ελληνικά.

    Κι έχει μεγάλο ενδιαφέρον.

  42. Με τα μπάτζια μού έχει κολλήσει το «…on the outermost garment…» που είχα δει στο NYPD όπου «επιχείρησα» κι εγώ να μπω μια μέρα περνώντας απ΄ έξω κατά τις 1:30 όπου είχα δει να γυρίζουν, σχεδόν ομαδικά, από τη μεσημβρινή διακοπή, οι υπάλληλοι. Εννοείται με πολιτικά. Υπήρχε μια μεγάλη πινακίδα που έλεγε πως το badge έπρεπε να είναι προσεχτικά φορεμένο στο εξωτερικότερο (σικ, καλέ) ώστε να φαίνεται και όχι στο …περίπου.
    Και μια άλλη μέρα, στο Λουξεμβούργο, πίσω μου στην είσοδο ερχόταν ο Ντελόρ. Εγώ μπήκα δείχνοντας την ταυτότητά μου και μόλις μπήκε ο Ντελόρ ο φύλακας του ζήτησε ταυτότητα. Εγώ κάπως ντράπηκα (σαν να ήμουν ο οικοδεσπότης στο κτίριο/κτήριο που ήταν το γραφείο μου) και κοντοστάθηκα λέγοντάς του «Μα είναι ο Πρόεδρος της Κομισιόν». Ο φύλακας με κοίταξε με κάπως ενδιάμεσο βλέμμα «ναι αλλά…». Βέβαια ο Ντελόρ έβγαλε την κάρτα του (που δεν είδα μήπως ήταν χρυσή, λέμε τώρα) και εντάξει.

  43. nikiplos said

    16@, εγώ στο άλλο άκρο, το κάτω δεξιό, για τον παππά του Χαρβατιού, που συνδιασκέδαζε σε ύποπτο κέντρο ομού με τον υπόκοσμο! Μπουζουκόβιος βέβαια υπήρξε ο Παπα Κατινάς, αλλά δεν νομίζω, το 1961, θα ήταν μικρούλης ακόμη… 🙂

  44. ΣΠ said

    4
    Από τον καπνό του τραίνου.

  45. Βελγικό Κο(ν)γκό και Βέλγιο. Συγκρίνοντας εκτάσεις και αναγνωρίζοντας το ευρωπαϊκό έγκλημα της αποικιοκρατίας.

  46. Κιγκέρι said

    Και κονκάρδες τα λέμε μερικές φορές.
    Είμαι δε σίγουρη ότι ο Στρατός θα έχει οπωσδήποτε ένα όνομα για το badge.

  47. spiridione said

    Το ποίημα του Βρεττάκου ‘Όταν μαθεύτηκε το φονικό’. δημοσιευμένο στην Επιθεώρηση Τέχνης, Μάρτιος 1961, αρ. 75, σελ. 200, συνοδευόμενο από χαρακτικό της Βάσως Κατράκη.

    Όταν μαθεύτηκε το φονικό

    Βγήκε ξυπόλυτος ο Ιησούς — άναψε το μικρό του
    φανάρι από την είδηση του θανάτου σου
    κ’ έτρεξε και ειδοποίησε καλύβι προς καλύβι
    κ’ υστέρα μπήκε μπροστινός μες στη νυχτιά χτυπώντας
    το λυπημένο τύμπανο, που άνοιγε τον ουρανό
    κι ακούονταν ως το Ταίναρο —

    Σκοτεινιασμένη η Μπαρμπαριά
    κ’ εσύ λαμπρή συναστεριά.
    Στάθηκα κι απεικάστηκα
    κ’ έστρωσα κάτω τα χαρτιά.
    Όμως εσύ πεθαίνοντας
    έλαμψες τόσο δυνατά —
    τα λόγια τα κατάκαψες
    κ’ είδα τα χέρια μου γυμνά
    και τα χαρτιά μου ψεύτικα.

    Είσαι μεγάλο ποίημα για να γραφτείς.
    Η γλώσσα δε μπορεί να σε κατευοδώσει.
    Δεν είσαι θέμα. Είσαι κρασί κι άρτος. Είσαι κανίστρι
    με άνθη μικρά και σιωπηλά που μες στις κατακόμβες τους
    οι σκλάβοι τα μοιράζουνε και δίνουνε τα χέρια τους*.

    Εκεί στη ρίζα τον αμπελιού εκεί στη ρίζα τον ήλιου
    χίλιες χιλιάδες αδελφοί χίλιες χιλιάδες σύντροφοι,
    με φαγωμένα πρόσωπα και τσακισμένα δάχτυλα
    σε περιμέναν στη σειρά : «Πάτρις καλώς μας ώρισες…»
    να σου τραβήξουνε τα ξίφη απ’ τα πλευρά
    να πεταχτούνε αχτίνες — γιατί απ’ το αίμα γίνεται
    το φως, το ποίημα, το άγαλμα και η καινούργια βίβλος
    που αναγνωρίζει στους γυμνούς και στους παράνομους
    την ευλογία του σιταριού και τους καρπούς των δέντρων
    και τη γλυκύτατη τους γη κι ακόμη το δικαίωμα
    στην αγκαλιά της Παναγιάς το βρέφος νάναι μαύρο.

    Κι όλο σε ψάχναν στα τυφλά: «Πάτρις καλώς μας ώρισες…»
    σε σκούπιζαν σε χάϊδευαν, μα συ πίσω σου κοίταζες —
    έφυγες και δεν έφυγες, τι εσύ Πάτρις, πεθαίνοντας
    στην κατωγής, στην πανωγής σ’ όλο τον κόσμο διάηκες*.
    Όπου καλύβι από καλάμι, σκήτη και λασπόσπιτο
    άστρο τους και συγκάτοικο θα σ’ έχουν από σήμερα.
    Στον κόσμο φίλοι και δικοί σε πήραμε στα σπίτια μας.
    Εδώ είναι το τραπέζι σου το πιάτο κ’ η πετσέτα σου.
    Εδώ είναι πέννα και χαρτί — Πάτρις καλώς μας ώρισες —
    σ’ αλλάξαμε και κάναμε τόπο να κάτσεις στη φωτιά
    στα παιδιά μας ανάμεσα —

    Η ποίηση είναι η σκαλωσιά
    για τα λαμπρά για τα υψηλά
    μα συ που ως χτες θα σ’ έφτανα
    ξεπέρασες τους στίχους μου.
    Ψήλωσες και μεγάλωσες
    κι όμορφα ρούχα ντύθηκες.
    Είναι τα ξόμπλια μου φτηνά
    κ’ είναι μικρά τα μέτρα μου
    και δεν τα καταδέχεσαι,
    άγγελε μαύρε, ποιητή,
    φίλε και συνομήλικε.

    Ανάμεσα στ’ αόρατα αγάλματα στέκεσαι όρθιος
    που είναι ήλιος την ημέρα και δε φαίνονται
    που είναι τη νύχτα γκρίζα σκιά και δεν διακρίνονται
    μα που μια μέρα κοντινή θε να τ’ αποκαλύψει
    ολόρθα πάνω στις εξέδρες των βουνών,
    με τ’ ουρανού το γείσομα στο μέτωπό τους,
    στο δίκαιο χαμόγελο ένα λοξό χαμόγελο.

    Αυτό δεν ήταν θάνατος — κάτω από τ’ άστρα ξώμεινες.
    Αρνήθηκες την εμπατή του Άδη, περνώντας μέσα
    στη ζώνη της Ελευθερίας πέντε μαχαίρια ήλιου
    και στα πλευρά της δυο φτερά άσπρα σαν γαλαξίες,
    να μοιάζουνε με των παιδιών που έπιασαν να σηκώνονται
    σε Δύση και σ’ Ανατολή φεύγοντας για τα σύμπαντα.

    Κι αν δοκιμάζω να σε ειπώ, τα λόγια είναι απ’ το αίμα μου
    γιατί έρχομαι από τη μεριά των αποστόλων του ήλιου
    και δε μετρώ με τα βουνά, μήτε και με τις θάλασσες.
    και δε μετρώ με τις φυλές — γιατί μες στην καρδιά μου
    έχω ενωμένους όλους τους σιτοβολώνες
    του κόσμου∙ και τους θεριστές όλους· και τις βροχές
    και τις πηγές και τα λουλούδια. Και δεν βλέπω
    έξω από μένα τα παιδιά σου. Και δεν βλέπω
    έξω από μένα το γλυκύ χώμα τους. Και δεν βλέπω
    έξω από μένα το αίμα σου —

    Άλλο δεν έχω να σου ειπώ
    τον ήλιο μου παρακαλώ
    και της ειρήνης τ’ άγιο φως
    να στρέξουν στην πατρίδα σου.
    Όσο για με, απ’ το αίμα σου
    κράτησα το μεράδι μου
    γιατί βουλήθηκα στη γης
    να φτιάξω περιβόλι
    — οι μυγδαλιές μου κύματα
    κ’ οι λεμονιές μου αγέρας —
    γιατί βουλήθηκα στη γης
    να φτιάξω την αγάπη.

    * Οι μοιρολογίστρες στη Μάνη δίνουν τα χέρια τους πάνω από το νεκρό.
    * Διάκες ή διάηκες = πήγες, διά(βη)κες.

  48. spiridione said

    Click to access 1961_075.pdf

  49. Κιγκέρι said

    Λοιπόν, πρόσεξα κι εγώ την αβίαστη, ακομπλεξάριστη γενική «του Χαρβατιού» το 1961. Υποψιάζομαι ότι σήμερα στις εφημερίδες θα γραφόταν «του Χαρβατίου». 😕

  50. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

  51. Pedis said

    # 48 – Ωραίος!

  52. sarant said

    49 Σωστά!

    47 Α μπράβο!

    45 Σε πιάνει ίλιγγος με τη διαφορά των μεγεθών

    36-40 Ταμπελάκι, δεν είναι κακό. Αλλά πράγματι ο στρατός, όπως είπες, θα έχει όρο.

  53. ΓΤ said

    42@

    Όταν έχει αντλήσει κονδύλια η Πρέβεζα από την Ένωση, περιμένουμε, λογικά, αντιμετάθεση ατόμων στην εν λόγω σειρά, αλλά: Είσαι ο Βούιμαν; Ανοίγουν πόρτες… 🙂

    Αν είσαι και Ντελόρ
    με την αράδα σου
    θα φας ροκφόρ

  54. nikiplos said

    44@ Μπράβο σε αυτήν την ταινία είναι τελικά. Και το λέει ξεκάθαρα: Ο Καζαμπούμπου.
    Εγώ το είχα ακούσει από δημοσιογράφο ΣΚΑΪ των 90ς, την επομένη του επεισοδίου των Ιμιών. Ήταν εκεί κατά τις 22:00 που έβαζε μουσική λαϊκά συνήθως ένας μεγάλης ηλικίας (κρίνοντας από τη φωνή) δημοσιογράφος. Σε μια αποφώνησή του είχε πει:
    «Σας είπαμε ρε εμείς να κατεβάσετε εκεί όλον τον στόλο; Μήπως σας είπαμε εσείς να κλιμακώσετε το επεισόδιο; Και εντάξει το κάνατε, αλλά όταν το κάνατε, μετά μας ξεφτιλίζετε; Ο Καζαμπούμπου ρε! Είπε ποτέ του στις πιρόγες του να γυρίσουν πίσω; » αυτό περίπου είχε πει που θυμάμαι από μνήμης. Δεν έμαθα ποτέ ποιός δημοσιογράφος ήταν. Έβαζε όμως λαϊκά.

  55. @ 53 ΓΤ

    Χαχα… Η Πρέβεζα αντιχαιρετά σε.

  56. ΓΤ said

    Το ταμπελάκι με το όνομα με πηγαίνει σε γνωστή εικόνα των ηλιθίων της έπαρσης: Γίνεται ένα συνέδριο, φορούν το ταμπελάκι τους, κάνουν την ανακοινωσάρα τους, στο διάλειμμα ο κάθε Κολμογκόροφ (που απέχει από τη «Σμιρνόφ») πέφτει σαν καρτάλι στον μπουφέ, στη συνεδρία των 15:00 θα συνεχιστούν τα τραυλίσματα του κάθε wannabe laureate, και, κάποια στιγμή, «θα κλείσει» η πρώτη μέρα. Μόνο που, όταν εγκαταλείψουν τον χώρο του συνεδρίου, και βγουν στον δρόμο αυτά τα απολειφάδια σεμνότητας, «έχουν ξεχάσει», και συνεχίζουν να φορούν, το καρτελάκι με το όνομα, επάνω στο ρούχο το σινιέ

    Σαράντα πέντε πέιπερ
    ενός κοκόρου γνώση

  57. dryhammer said

    Το ροκφόρ παλιώνει; [Rock-for ages?]

  58. Κουτρούφι said

    Badges λέγονται τα ταμπελάκια που φέρουν οι σύνεδροι στα διάφορα συνέδρια (π.χ. επιστημονικά). Τα ταμπελάκια αυτά τα φτιάχνει η τοπική οργανωτική επιτροπή του συνεδρίου, και τα δίνει σε κάθε συμμετέχοντα όταν κάνει την εγγραφή του. Καθ’ όλη τη διάρκεια του συνεδρίου οι συμμετέχοντες ενθαρρύνονται να φοράνε το badge τους ώστε να γίνεται πιο εύκολη η επικοινωνία μεταξύ των. Είναι χαρακτηριστικές οι σκηνές όπου δυο σύνεδροι που δεν γνωρίζονται, συναντιούνται και προσπαθούν να διαβάσουν το badge ο ένας του άλλου. Εκτός από το όνομα, το ταμπελάκι μπορεί να έχει πληροφορίες και από πού είσαι (πανεπιστήμιο, πόλη, χώρα). Πριν 20 χρόνια, σε ένα συνέδριο στη Φλωρεντία, πήρε το μάτι μου ένα Κινέζο που το ταμπελάκι του έγραφε ATHENS, GREECE. Η τοπική οργανωτική επιτροπή είχε δει το ATHENS στα στοιχεία του συνέδρου αυτού αλλά δεν πρόσεξε ότι ήταν ATHENS, GEORGIA (στις ΗΠΑ) και όχι ATHENS, GREECE.

  59. dryhammer said

    56.
    Σαράντα πέντε badgerers
    ενός skunk badger γνώση

  60. ydates said

    Με αφορμή το σκίτσο του Μπόστ και τα σχόλια όλων θυμήθηκα τις σχετικά πρόσφατες ευρωπαϊκές αντιδράσεις και διαδηλώσεις ύστερα απ’ την άγρια δολοφονία του George Floyd, από αμερικάνους αστυνομικούς. Με την ίδια αφορμή στο Βέλγιο θυμήθηκαν την αποικιοκρατική τους ιστορία και βανδάλισαν το άγαλμα του Λεοπόλδου του Β΄, που θεωρούν υπεύθυνο για τη δολοφονία του Πάτρικ Λούμπαμπα. Για το θέμα και το κίνημα Repair History, όσοι θέλετε δείτε το εδώ: https://ydates.webnode.gr/l/enas-amerikanos-astynomikos-skotose-ton-tzortz-floint-tora-i-eyropi-epanexetazei-tin-apoikiaki-tis-istoria/

  61. ΓιώργοςΜ said

    38/39 Ξυλογραφία, μάλλον.

  62. Κιγκέρι said

    60: Ydates,

    όχι όμως Πάτρικ Λούμπαμπα, αλλά Πατρίς Λουμούμπα.

    Δείτε κι εδώ:

    https://sarantakos.wordpress.com/2020/06/15/sraosha/

  63. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    45

    Επειδή ο άλλος στο 38 με είπε βάλτο και προβατοκάτοχο και δεν του ξαναμιλάω, να μας πει η Μαρία για την (προσφάτων ετών) δημόσια συζήτηση στη Γαλλία σχετικά με το αν η αποικιοκρατία ήταν ωφέλιμη για τους ιθαγενείς. Κάτι είχε πάρει ο οφθαλμός μου.
    Πα να φάω καμιά πραλίνα Leonidas να συνέλθω.

    https://www.gnomikologikon.gr/authquotes.php?auth=737

  64. nikiplos said

    Τα καρτελάκια ή οι κάρτες ασφαλείας των εργαζομένων και των οργανισμών, ή και των συνεδρίων, φορούνται κυρίως για αναγνώριση ότι ο άλλος είναι όντως συνάδελφος από κάποιον άλλον όροφο, συνέταιρος από άλλη εταιρεία του ομίλου, ή νόμιμος σύνεδρος που έχει πληρώσει τα fees. Ήταν ιδιαίτερα χρήσιμα σε εμάς τους εξωτερικούς συνεργάτες, καθώς μπορούμε με αυτά να εισερχόμαστε σε φυλασσόμενους χώρους, χωρίς να μας πρήζει τα παπάρια ο εκάστοτε ΑΜίτης που διόρισε κάποιος επαρχιακός βουλευτής, του οποίου το όνομα κανείς δεν θυμάται πλέον, αλλά ο ΑΜίτης αυτός έτυχε να πάρει το ρόλο του σοβαρά.

    Απαιτούν κουλτούρα χρήσης, η οποία όμως αυτοακυρώνεται εάν δεν υπάρχει και εργασιακή ή επαγγελματική κουλτούρα. Και οι Πολωνοί εναερίτες (από τους καλύτερους παγκοσμίως) φορούν φόρμες και καρτελάκια, αλλά εάν δεν έχεις μαντρόσκυλο από πάνω τους, γίνονται ντίρλα από τις 10:00 το πρωί και μετά το ατύχημα είναι σίγουρο (true story με θύμα έρμο Σύριο τέλη 90ς, που ευτυχώς δεν τον αναζήτησε ποτέ κανείς).

    Η μικρή μας κουλτούρα φαίνεται στη χώρα μας, που οι παλαιοί δεν φορούν ποτέ καρτελάκια (ιδιωτικό-δημόσιο τομέα) κι ενίοτε δεν φορούν ούτε στολή/φόρμα/ντρες κόουντ για να είναι ψαρωτικοί. Κλασσικό παράδειγμα ο παλαίουρας που παρόλο που είχε απολυθεί 3 μήνες, πήγε μεθυσμένος στην Χαλκίδα και πήρε το Χάμερ από το στρατόπεδο! Φίλοι στο Δημοσίας Τάξης και το ΓΕΕΘΑ έχουν πεί ορέες σπαρταριστές ιστορίες επίσης.

    Τα θεωρώ χρήσιμα και αναγκαία, γιατί επάγουν επαγγελματική συνείδηση και ιδιότητα, όπως θεωρώ χρήσιμες και αναγκαίες και τις «ποδιές» (εντάξει μην ψαρώνετε απλό ντρες κόοντ) στους μαθητές, φοιτητές κα, αλλά ποιός είμαι εγώ τώρα να λέω ό,τι θέλω σε έναν τόπο που μπερδεύει την έννοια της ελευθερίας με το καπετανάτο που κάνει ό,τι του γουστάρει.

  65. @ 63 ΣτοΔγιαλοΧτηνος

    Χρήσιμη… χρήσιμη…
    πολύ η αποικιοκρατία
    σ΄ αυτήν χρωστάμε θά ‘λεγα
    και την Ελευθερία (*)…

    _____________________

    (*) Τη δική μας 🙂

  66. Είναι γνωστά τα εγκλήματα της γαλλοφωνίας στο Κογκό. «Κάθε τραβέρσα (*) και νεκρός» λένε για τη …χρήσιμη σιδηροδρομική γραμμή Κογκό-Ωκεανός.
    _______________
    (*) Τραβέρσες είναι τα καδρόνια, κάθε ένα δύο μέτρα, που πάνω τους πατάει η σιδηροδρομική γραμμή.

  67. ΓΤ said

    64@

    Ποτέ δεν βγήκε το καρτελάκι από πάνω μου όσο ήμουν στη Hevrat ha-Hashmal (Χάιφα, 1990), ήταν «νόμος».
    «Όταν φύγεις από το Ισραήλ, λυπούμαστε, αλλά δεν μπορείς να το πάρεις μαζί σου. Το παραδίδεις στην εταιρεία».
    Το #56 στέκεται επίσης στην εικόνα του σύνεδρου που, μόνος στον δρόμο, γυρίζει με το καρτελάκι, και ζητάει με άλλον αέρα το κλειδί του δωματίου του…

  68. Λεοπολντβίλ (τώρα Κινσάσα) και Μπραζαβίλ, στις δυο όχθες του ποταμού Κονγκό, είναι οι πιο κοντινές πρωτεύουσες κρατών, εφόσον δεν λάβουμε υπόψη την ειδική περίπτωση της Ρώμης και του Βατικανού. Ακολουθούν Ιερουσαλήμ και Ραμάλα, και μετά Βιέννη και Μπρατισλάβα.

  69. Voyageur autour de la chambre said

    «Λαοκρατική Δημοκρατία»
    Είχα την εντύπωση ότι ο όρος είναι Λαϊκή Δημοκρατία, όχι;
    Τα διαδοχικά «κρατι» μου χτυπάν λίγο άσχημα.

  70. @ 59 Voyageur Autour De La Chambre

    Παίζει συχνά όμως το «λαοκρατική».

  71. Νέο Kid Al Afrikii said

    68. Ωραίος! Υποθέτω όμως ότι ιστορικά οι πιο κοντινές πρωτεύουσες ήταν το Ανατολικό και Δυτικό Μπερλίν!… Mια στάση δρόμος με το U-Bahn! 🙂

  72. @ 68 Stazybο Hοrn

    Καλό. Γεωγραφικό.

  73. Νέο Kid said

    71. Και μη διανοηθεί κανείς να πει ότι πρωτεύουσα του Ντοϋτσλαντ ήταν το κολοχώρι η Βόννη ,… γιατί θα μαλώσουμε!

  74. Ινδιάνος Μπάρτελμπουθ said

    Καλησπέρα. Υπάρχει και η ομώνυμη ταινία του 2000. https://www.rottentomatoes.com/m/lumumba
    Προτείνω επίσης το Concerning Violence https://www.rottentomatoes.com/m/concerning_violence

  75. Η Ιερουσαλήμ, για τους περισσότερους, δεν είναι πρωτεύουσα 🙂

  76. spiridione said

    Η Ελισαμπετβίλ, που θυμάμαι από μια ταινία του Κωνσταντάρα (πρέπει να υπήρχαν εκεί αρκετοί Έλληνες), ονομάζεται σήμερα Λουμπουμπάσι.

  77. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.

    Πάντα εὐπρόσδεκτος ὁ Μπόστ. Πολὺ περισότερο ὅταν γίνεται ἀφορμὴ νὰ θυμηθοῦμε τὰ ἐγκλήματα τῆς ἀποικιοκρατίας.

    Εὐχαριστοῦμε, Νικοκύρη.

    @66. dimosioshoros said:

    » Τραβέρσες είναι τα καδρόνια, κάθε ένα δύο μέτρα, που πάνω τους πατάει η σιδηροδρομική γραμμή.

    Γιάννη, μοῦ θύμισες τὸ Τραβέρσο, τὴν τελευταία ποιητικὴ συλλογὴ τοῦ ἀγαπημένου μου ποιητῆ Νίκου Καββαδία.

    Γιὰ τὸ τραβέρσο τῶν βαποριῶν καλύτερα θὰ μᾶς τὰ πεῖ ὁ φίλος μου ὁ Ξεροσφύρης. Μακάρι νὰ μᾶς τὸ ἐξηγοῦσε μὲ καμιὰ ναυτικὴν ἱστορία, ἀπὸ αὐτὲς τὶς ὄμορφες ποὺ γράφει.

  78. Νέο Kid said

    Η Ραμάλα τίνος κράτους είναι πρωτεύουσα ;

  79. 63 Και στην Αλβιόνα ήταν πρόσφατα ζωντανή αυτή η συζήτηση.
    Φίλη μπλόγκερ που κάποιοι θα θυμάστε και που ζει στις Βρυξέλλες (Κρότκαγια) μου είχε πει ότι τα Βελγάκια δεν έχουν την παραμικρή ιδέα περί του τι έκαναν οι παππούδες τους στο Κονγκό.

  80. dryhammer said

    77.

  81. Είπα να συμπεριλάβω στο «δεν λάβουμε υπόψη» και το δεύτερο ζευγάρι, αλλά το άφησα τελικά
    78: Ντεφάκτο, μέχρι νεωτέρας, της Παλαιστίνης https://en.wikipedia.org/wiki/Palestinian_National_Authority

  82. Χαρούλα said

    Τον Σεπτέμβρη ξαναήρθε στην επικαιρότητα η δολοφονία. Παραδόθηκε στην οικογένεια του ένα δόντι από το «εξαφανισμένο» πτώμα του.

    Περιγραφή της δολοφονίας.
    Προειδοποίηση, πολύ σκληρή!
    https://www.janus.gr/2020/09/blog-post_15.html

  83. spiridione said

    68 Και έχουν και αεροπορική σύνδεση!
    https://www.flightradar24.com/data/flights/af736

  84. Αγγελος said

    (68) Πήγα να προσθέσω και Μπουένος Άιρες – Μοντεβιδέο, αλλά όταν το κοίταξα στο χάρτη για να βεβαιωθώ, διαπίστωσα ότι παρόλο που κι αυτά ένας ποταμός τα χωρίζει, απέχουν … 200 χιλιόμετρα, όσο περίπου οι Βρυξέλλες από το Αμστερνταμ!

    (69) «Λαϊκή Δημοκρατία» είναι απόδοση του République populaire / People’s Republic, μέρους της επίσημης ονομασίας πολλών σοσιαλιστικών χωρών της Ευρώπης. (Κλείνουν 30 χρόνια αφότου έπαψαν να υπάρχουν «σοσιαλιστικές» χώρες στην Ευρώπη, το συνειδητοποιείτε;)
    «Λαοκρατική Δημοκρατία» είναι (βεβιασμένη, αλλά τι να κάνουμε;) απόδοση του Demokratische Republik της Ανατολικής Γερμανίας και ανάλογων ονομασιών μερικών άλλων, εξωευρωπαϊκών χωρών.

    (75) Η έδρα της Βουλής και της Κυβέρνησης είναι η πρωτεύουσα της χώρας, όσο κι αν κακοφαίνεται σε μερικούς…

    (79) Ζει ακόμα στις Βρυξέλλες η Кроткая; Θα είχα περιέργεια να τη γνωρίσω, άμα περάσει ο εφιάλτης και γυρίσω κι εγώ εκεί…

  85. 84 γ Δεν είναι στο Τελ Αβίβ η έδρα;
    δ Υποθέτω πως ναι, εγώ δεν έχω επικοινωνήσει εδώ και καμιά πενταετία αλλά άμα μου πεις μπορώ να την ψάξω 🙂

  86. Pedis said

    # 61 (27) – Ναι, μάλλον. (Κρίμα που δεν φαίνεται να υπάρχει φορτωμενο στο νέτι μια φωτό του έργου με υψηλότερη αναλυση.)

  87. Κιγκέρι said

  88. spiridione said

    Κι άλλο ένα ποίημα

  89. Χαρούλα said

    Η άχρηστη πληροφορία…
    Τέλος της δεκαετίας του 80, κυκλοφορούσε αρκετά «γυναικείο» κοκτέιλ Λουμούμπα. 1 Brandy, 1 creme de cacao, 2 σοκολατούχο γάλα(σοκολατούχο alexander δηλαδή😊)

  90. Κιγκέρι said

    Κι άλλο ένα τραγούδι

  91. @ 77 Δημήτρης Μαρτῖνος

    🙂

  92. ΖΕΙ !

  93. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα.

    Για τη Λαοκρατική/Λαϊκή με κάλυψε ο Άγγελος στο 84

    Ενω ο Στάζιμπος γκρέμισε την εντύπωση που είχα ότι το Βιέννη-Μπρατισλάβα είναι παγκόσμιο ρεκόρ (εξαιρουμένων των δύο άλλων περιπτώσεων)

  94. Βέβαια και το ΛΑΪκή ΔΗΜΟκρατία έχει κάποια διάσταση πλεονασμού. Αντίθετα το «λαοκρατική» παραπέμπει στην ιδιαιτερότητα που είχαν τα καθεστώτα των σοσιαλιστικών χωρών. Το «πιστεύομεν και εις την λαοκρατίαν» του Γ. Παπανδρέου (Ι) αυτή την ιδιαιτερότητα δεν υπονοούσε;

  95. Κιγκέρι said

    …κε απλωθείς το έρεβος κε επελθών τα σκότη…

    Μα τι στίχος!
    Μποστ, μοναδικός και ανεπανάληπτος!

  96. Voyageur autour de la chambre said

    @84
    Ευχαριστώ, δεν το γνώριζα

  97. Costas Papathanasiou said

    …Και το “εκλείπων του συζήγου μου κι εκλείψας τιυ ηλίου” παραπέμπει πλαγίως και στο (βασισμένο σε ομιλία του Επιφανίου, Αρχιεπισκόπου Κύπρου) ιδιόμελο του Γεωργίου Ακροπολίτη “Τὸν ἥλιον κρύψαντα” (τὰς ἰδίας ἀκτίνας, /καὶ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ διαρραγέν, τῷ τοῦ Σωτῆρος θανάτῳ, / ὁ Ἰωσὴφ θεασάμενος, προσῆλθε τῷ Πιλάτῳ καὶ καθικετεύει λέγων· / δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, τὸν ἐκ βρέφους ὡς ξένον ξενωθέντα ἐν κόσμῳ·…)

  98. Γιάννης Ιατρού said

    86: ..δεν φαίνεται να υπάρχει φορτωμενο στο νέτι μια φωτό του έργου με υψηλότερη αναλυση..
    με λίγο πιό καλή, αυτή εδώ

  99. Pedis said


    Congolese men on their canoe, circling the waters of the royal parks in Belgium. This kind of «attraction» was very popular in its day. In the 1897 exhibition in Brussels, seven people died due to colds and flu, only dressed in their traditional clothing.

    https://www.brusselstimes.com/news/magazine-all-news/43183/a-king-congo-and-a-museum/

    50% think Belgian colonists did more good than harm in Congo

  100. Voyageur autour de la chambre said

    96 συνέχεια
    Δηλαδή στο Democratic Republic μεταφράζουμε το Democratic ως Λαοκρατική, γιατί το «δημοκρατική» έχει καπαρωθεί από το δεύτερο σκέλος…
    Αλήθεια από πότε μας προέκυψε αυτή η, τόσο προβληματική εν τέλει, απόδοση του Republic ως «Δημοκρατία»;

  101. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    ‘ντάξει, δεν θα μαλώσουμε για την Ποιητική του Μποστ, αλλά πιθανολογώ πως το

    «Εκλείπων του συζύγου μου κι εκλείψας του ηλίου
    ήτο σφοδρώς συνκινηθείς κι εκλείψας του ηλίου
    και απλωθείς το έρεβος και επελθών τα σκότη…»

    ίσως να μην οφείλεται στο ότι είχε γίνει έκλειψη ηλίου τις μέρες εκείνες.
    Μου φαίνεται πως μιμείται τον ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο του Επιταφίου, που πρωτοκυκλοφορούσε εκείνες τις μέρες, μελοποιημένος από τον Μίκη:

    «»Βασίλεψες αστέρι μου, βασίλεψ’ όλη η πλάση
    κι ο ήλιος κουβάρι ολόμαυρο, τό φέγγος του έχει χάσει»

  102. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @102 ..ήτο σφοδρώς συνκινηθείς
    κι εκλείψας του ηλίου >>>> σύμπας της υφηλίου

  103. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Και λίγα για την » Ένωση Κέντρου που δεν είχε ακόμα ιδρυθεί». Επισήμως ιδρύθηκε κανένα εξάμηνο αργότερα, αλλά εκείνον τον καιρό κινούνταν έντονα οι διεργασίες ίδρυσής της. Καθοριστικό (και κομβικό) ρόλο έπαιξαν οι αμερικανικές υπηρεσίες, που΄-μεταξύ άλλων στοχεύσεων, Κυπριακό κλπ- ήθελαν και ένα κραταιό ανάχωμα στην άνοδο της ΕΔΑ..

  104. sarant said

    101 Το ένα δεν αποκλείει το άλλο

  105. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    – Ο αγαπημένος μας καταπληκτικός Μποστ!

    – Στο κάτω μέρος της σελ. 20 του ΕΜΠΡΟΣ της 25/2/1961 δύο ενδιαφέρουσες φωτογραφίες σχετικές με τον Λουμούμπα και την Πωλίν.
    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=108&pageid=-1&id=68480&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARnASXASdASUASXASlASUASYASJ&CropPDF=0

    – Ωστόσο, την ίδια χρονιά, σε κριτικό του σημείωμα, ο Μανόλης Αναγνωστάκης εκφράζει εντονότατα τις διαφωνίες του για την «επικαιρική ποίηση» και ειδικά για εκείνην που γράφεται ταυτόχρονα και παράλληλα με τις σχετικές ειδήσεις των εφημερίδων.
    Γράφει χαρακτηριστικά: «Το ίδιο κακοί, κάκιστοι, είναι και οι ατέλειωτοι στίχοι που έχουν γραφτεί για το μαρτυρικό θάνατο του Λουμούμπα, για το κατόρθωμα του Γκαγκάριν, για τον Μανόλη Γλέζο π.χ., …», παραθέτοντας στη συνέχεια αποσπάσματα ακριβώς από τα ποιήματα του Ρίτσου και της Μπούμη-Παπά.
    Ίσως έχει κάποιο δίκιο…
    Εδώ ολόκληρο το σχετικό κριτικό κείμενο: (Αντιγράψτε στον browser, εμένα δεν με ‘βγάζει’ απευθείας). https://www.lit.auth.gr/sites/default/files/documents/06._Anagnostakes_0.pdf

  106. @ 95 Κιγκέρι

    >>…κε απλωθείς το έρεβος κε επελθών τα σκότη…

    Έτσι κάπως χαιρετώ τις εγγονούλες μου όταν έρχονται για επίσκεψη:

    Εγγονούλες μου παρών
    και πολύ τις αγαπών…

    🙂

  107. @ 100 Voyageur Autour De La Chambre

    Ο Γ. Θεοτοκάς είχε αναφερθεί σε παλιό άρθρο του σε αυτή τη δισημία εξηγώντας στον αναγνώστη του πως θα έγραφε Δημοκρατία για την ουσία του πολιτεύματος και δημοκρατία για το αβασίλευτο καθεστώς.
    Φυσικά ο συμφυρμός οφείλεται στο γεγονός ότι δεν επινοήθηκε ιδιαίτερη λέξη για το republic (< res publica).

  108. aerosol said

    Η υπέρτατη χυδαιότητα του Κονγκό ως προσωπικής (!) αποικίας του σιχαμένου Λεοπόλδου του 2ου ξεχωρίζει ως όνειδος ακόμα και στο σκοτάδι της αποικιοκρατίας. Μέχρι και οι άλλες αποικιοκρατικές δυνάμεις αποφάσισαν να επέμβουν για να μειωθεί το αίσχος. Το Βέλγιο δεν ήθελε αποικίες, και πιέστηκε να την αναλάβει για να μειωθούν οι φριχτές συνθήκες και να υπάρξει κάτι σαν δομή -το ανθρωπιστικό επιχείρημα ήταν καθοριστικό στην σχετική ψηφοφορία. Όχι πως έγιναν θαύματα, αλλά προέκυψε κάτι λίγο πιο ανεκτό από τον εφιάλτη που ίσχυε ως τότε.

  109. @ 105 ΜΙΚ_ΙΟΣ

    Χρήσιμη παραπομπή και πληροφόρηση.

    Πόσο λυπάμαι που Μανόλης Αναγνωστάκης είχε τέτοια γνώμη.

  110. Μαρία said

    Το 1981 κυκλοφόρησε απ’ τις εκδόσεις Ερμής το βιβλίο της Μαρίας Ηλιού, Κογκολέζικα, Μια χώρα και οι ποιητές της.
    Στο Λουμπούμπα αναφέρεται το ποίημα του Τσικάγια Ου Ταμ’ σί με τίτλο Η κόγκα των στασιαστών.
    Αντί να το αντιγράφω μπορείτε να το διαβάσετε εδώ http://pandemos.panteion.gr/index.php?lang=el&op=record&type&q&page=0&pid=cid:486

  111. ΚΩΣΤΑΣ said

    Δεν διάβασα ούτε κείμενο, ούτε σχόλια. Μεριμνώ και τυρβάζω περί άλλων και μπαίνω μόνο για το παρόν και για χαλάρωση. Λουμούμπα κοροϊδεύαμε τον φιλόλογό μας στο γυμνάσιο. Τον Γιάννη Ζαχ….. αν περνάει από εδώ κάνας παλιός του Α΄ Αρρένων Λαρίσης. Εξαιρετικός δάσκαλος και άνθρωπος, πάντα πάνω από 17 είχα στα μαθήματά του. Να είναι καλά όπου κι αν βρίσκεται…

  112. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @110. Συγκινήθηκα! Όχι για τον Λουμούμπα, αλλά για το Αντί, ειδικότερα από τα τεύχη του ’70βάλε. Έχω κάμποσους τόμους καταχωνιασμένους αλλά έχω χρόοονια να τους ξεφυλλίσω. Με τα ιντερνετικά κλικ είναι πιό εύκολα τα πράγματα..
    [Και όποιος διαβάσει τον Μποστ του πρώτου τεύχους,ας ετοιμαστεί για το χειρότερο: Μπορεί να πεθάνει από το γέλιο! 🙂 ]

  113. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μποστ για πάντα.

    «ΘΡΗΝΕΙΣ ΜΑΥΡΟ ΜΟΥ αδέρφι αγαπημένο
    μέσα σε βάρβαρα χιλιόχρονα σκοτάδια!
    Την τέφρα σου οι τυφώνες και οι σιμούν
    σ ’ όλη τη γης την έχουνε σκορπίσει».
    Έτσι αρχίζει η μπαλάντα του Λουμούμπα του μεγάλου εσταυρωμένου νέγρου. Γελάσαμε στην αρχή με τ’ όνομά του και μ’ ό,τι νομίζαμε καμώματα υπανάπτυκτου πνευματικού ηγέτη. Μα αυτός τρέκλιζε γιατί σήκωνε την πίκρα και το μέλλον εκατομμυρίων ανθρώπων της Αφρικής, τα έκανε σταυρό του μα και τραγούδι που θα το φιλοξενήσει στο μέλλον κάθε ανθολογία της, παγκόσμιας ποίησης. Ίσως η μπαλάντα του, που τελειώνει αισιόδοξα, να γίνει αύριο,ο Εθνικός ύμνος της μαύρης φυλής.
    σελ.563, 564
    ΕΝΔΟΧΩΡΑ Φλεβάρης 1961.τ.9

    Click to access 1961.9.pdf

  114. Αγγελος said

    Για την République έχει προταθεί και η «δημοπολιτεία», αλλά δεν ξέρω κανέναν που να τη χρησιμοποιεί.

  115. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μυστικός για δεκαετίες είχε μείνει ο ρόλος του Κονγκό στη δημιουργία των ατομικών βομβών που έπεσαν στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, ωστόσο η “κληρονομιά” της εμπλοκής του είναι αισθητή ακόμα και σήμερα.

    Ελάχιστοι γνωρίζουν τί και πού είναι το Σινκολόμπουε. Το μικρό όμως αυτό ορυχείο στην νότια επαρχία Κατάνγκα, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, έπαιξε σημαντικό ρόλο σε ένα από τα πιο βίαια και καταστροφικά γεγονότα της παγκόσμιας ιστορίας.
    Το ορυχείο Σικολόμπουε(…) ήταν η πηγή για σχεδόν όλο το ουράνιο που χρησιμοποιήθηκε στο Πρόγραμμα Μανχάταν, που κορυφώθηκε με την κατασκευή των ατομικών βομβών που έπεσαν στην Ιαπωνία το 1945.
    Σύμφωνα με τον βελγικό νόμο, οι εργάτες του Κονγκό εργάζονταν μέρα και νύχτα, στέλνοντας εκατοντάδες τόνους μεταλλεύματος ουρανίου στις ΗΠΑ κάθε μήνα. “Το Σινκολόμπουε αποφάσισε ποιος θα ήταν ο επόμενος ηγέτης του κόσμου» (…)
    Οι προσπάθειες του λαού του Κονγκό να διαπραγματευτούν καλύτερες συνθήκες για τον εαυτό τους αντιμετωπίστηκαν ως κομμουνιστική προτροπή
    Όταν το Κονγκό αποκτά ανεξαρτησία από το Βέλγιο το 1960, το ορυχείο έκλεισε και η είσοδος γέμισε με σκυρόδεμα. Όμως, οι δυτικές δυνάμεις ήθελαν να διασφαλίσουν ότι οποιαδήποτε κυβέρνηση θα παρέμενε φιλική προς τα συμφέροντά τους.
    «Δεδομένου ότι υπάρχει ανάγκη για ουράνιο, οι ΗΠΑ και οι ισχυρές χώρες έχουν διασφαλίσει ότι κανείς δεν μπορεί να αγγίξει το Κονγκό»… «Όποιος ήθελε να ηγηθεί του Κονγκό έπρεπε να είναι υπό τον έλεγχό τους».
    https://www.news247.gr/kosmos/o-agnostos-rolos-toy-kongko-stin-isopedosi-tis-chirosima-kai-toy-nagkasaki.7691563.html

  116. tryfev said

    Νίκο μου και αγαπητοί φίλοι, θα μου επιτρέψετε να σας αναφέρω ένα προσωπικό περιστατικό:Τον Ιανουάριο του 1961 ήμουν 14,5 ετών. Ανήκα σε οικογένεια πολιτικοποιημένη και ενταγμένη στο χώρο της Αριστεράς. Ο θείος μου Γιάννης Ευαγγελίδης ήταν βουλευτής της ΕΔΑ. Η δολοφονία του Πατρίς Λουμούμπα με συγκλόνισε. ΄Ετσι, μια μέρα που ο Καθηγητής των Νέων Ελληνικών μάς είπε να γράψουμε μέσα στην τάξη έκθεση με ελεύθερο θέμα, εγώ επέλεξα την δολοφονία του Λουμούμπα και με ακολούθησε ένα συμμαθητής με αντίθετες απόψεις. ΄Εγραψα λοιπόν μια έκθεση υμνητική για τον Λουμούμπα και καταδικαστική για τους δολοφόνους του. ΄Εχωχω συγκρατήσει στη μνήμη μου μόνο την τελευταία φράση, που ήταν «΄Ετσι η καρδιά του μεγάλου ήρωα του Κονγκό έπαψε πια να χτυπά στους τρελούς παλμούς της Λευτεριάς». Δεν θυμάμαι τι έγραψε ο συμμαθητής. ΄Ομωςμ την επόμενη φορά, ο Καθηγητής μπήκε στην τάξη και η πρώτη του κουβέντα ήταν: «Δεν περίμενα ποτέ δύο από τους καλύτερους μαθητές μου να γράψουν έκθεση με πολιτικό θέμα».

  117. tryfev said

    116. Στο κείμενό μου παρεισέφρησαν δύο λάθη: ΄Εχωχω αντί ΄Εχω (5η σειρά περίπου στο μέσον) και ‘Ομωςμ αντί ΄Ομως (6η σειρά στο τέλος).

  118. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα.

    Είναι ένα ζήτημα πώς θα αξιολογηθεί η επικαιρική ποίηση. Ίσως και η συλλήβδην καταδίκη των ποιημάτων αυτών να είναι εξίσου λάθος.

  119. ΓΤ said

    117@
    «[…] και ‘Ομωςμ αντί ΄Ομως (6η σειρά στο τέλος)».

    To μ στο «Όμωςμ» είναι ξεκάθαρα η επιθυμία να μπει κόμμα μετά το «Όμως», διαφορετικά, το χέρι θα πήγαινε επάνω, στο τ του «την», που ακολουθούσε.
    Άρα: «[…] και Όμωςμ αντί Όμως, […]». 🙂

  120. ΣΠ said

    93 ο Στάζιμπος γκρέμισε την εντύπωση που είχα ότι το Βιέννη-Μπρατισλάβα είναι παγκόσμιο ρεκόρ (εξαιρουμένων των δύο άλλων περιπτώσεων)

    Το είχε κάνει και πριν από 4,5 χρόνια αλλά το ξέχασες. https://sarantakos.wordpress.com/2016/09/17/meze-237/#comment-383021

  121. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η συλλήβδην καταδίκη προφανώς είναι λάθος, αλλά τα επικαιρικά ποιήματα σπανίως είναι καλά. Δεν ξέρω γιατί. Ο λόγος δεν είναι ότι γράφονται κατά παραγγελίαν, γιατί δεν είναι απαραίτητο αυτό, συνήθως ο ποιητής υποκινείται από γνήσια συγκίνηση. Ούτε το ότι γράφονται πολύ γρήγορα, ώστε να μην υστερήσουν χρονικά από το γεγονός που τα ενέπνευσε, αφού πολλά καλά ποιήματα έχουν γρατεί σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Τότε γιατί συνήθως είναι αποτυχημένα;Το πράγμα σηκώνει συζήτηση.

  122. Pedis said


    (μετά το 3:00)

  123. Costas Papathanasiou said

    Τον Σεπτέμβριο του 2020, η Βελγική Δικαιοσύνη επέβαλε την επιστροφή,για συμβολικούς λόγους, στην οικογένεια του Λουμούμπα ( ικανοποιώντας αίτημα της κόρης του Juliana Amato Lumumba), του χρυσού δοντιού που σκύλευσε από την αφανισθείσα σορό του δολοφονηθέντος ένας βέλγος αστυνομικός. [βλ. https://www.theguardian.com/world/2020/sep/10/judge-orders-return-of-tooth-said-to-be-from-assassinated-congolese-icon%5D

    « Belgium must return tooth of murdered Congolese leader, judge rules
    (…) In 2000 the Belgian police commissioner Gerard Soete confessed that he had dismembered Lumumba’s body and then dissolved the remains in acid. In a documentary screened the same year on German TV, Soete showed two teeth that he said had belonged to Lumumba.
    In 2016 a Belgian academic, Ludo De Witte, filed a legal complaint against Soete’s daughter after she showed a gold tooth, which she said had belonged to Lumumba, during an interview with a newspaper.(…) » (Jason Burke Africa correspondent, Thu 10 Sep 2020 16.41 BST, The Guardian)

  124. sarant said

    120 «ξαναγκρέμισε….»

    123 Ρε τους ξεδιάντροπους…

  125. tryfev said

    119. Ευχαριστώ για την ορθή επισήμανση.

  126. 83: Κοίτα να δεις! 11 λεπτά, ένας κύκλος, αν πασάν, βέβαια, στο Παρίσι-Κονγκά-Παρίσι.

    84δ: Έχω χάσει επαφή, θα ξέρει, ίσως, η Ιμόρ. Βλέπω πάντως εξελίξεις ( ; )

    120: Τόχα ξεχάσει κι εγώ ότι το είχα ξαναπεί…

  127. 126γ: Κι είχε γίνει μετά ολόκληρη συζήτηση που την έχασα, όπως τόσες άλλες -δεν φτάνει το 24ωρο.

  128. MA said

    Καλημέρα σ´όλους και όλες,

    Για το Κονγκό και τα βελγικά αίσχη έχει γράψει και ο Ερίκ Βουγιάρ (τον λέω καλά; Vuillard με λατινική γραφή):

    https://www.politeianet.gr/books/9789604356522-vuillard-eric-polis-kongko-289799

  129. […] Tο ιστολόγιο αγαπάει τον Μποστ και του έχει αφιερώσει αμέτρητα άρθρα, σε πολλά από τα οποία θυμόμαστε (οι παλιότεροι) ή γνωρίζουμε (οι νεότεροι) γεγονότα της πρόσφατης ιστορίας μέσα απο γελοιογραφίες του Μποστ. Στην αρχή, τα άρθρα αυτά είχαν γενικό τίτλο «Πριν από 50 χρόνια…», μετά «Πριν από 55 χρόνια…», αλλά τα χρόνια περνάνε και το ιστολόγιο συνεχίζει να εκπέμπει, οπότε πέρσι εγκαινιάσαμε μια νέα χρονολόγηση, τη σειρά «Πριν από 60 χρόνια». Το προηγούμενο, έκτο σκίτσο της σειράς το δημοσιεύσαμε πριν από δυο βδομάδες -είναι εδώ. […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: