Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τραγουδώντας την σκλαβιά και την επανάσταση (συνέντευξη του Παντελή Μπουκάλα)

Posted by sarant στο 25 Μαρτίου, 2021


 

Σήμερα, που συμπληρώνονται επίσημα τα 200 χρόνια από την επανάσταση του 1821 αναδημοσιεύω μια πρόσφατη συνέντευξη του φίλου Παντελή Μπουκάλα στον ιστότοπο news247 και στον Γιάννη Φιλέρη (η αρχική δημοσίευση βρίσκεται εδώ) στην οποία ο Μπουκάλας, που μελετάει επί χρόνια το δημοτικο τραγούδι και εκδίδει, ως έργο ζωής, μια πολύτομη (και πολύτιμη) μελέτη, μιλάει για το πώς αποτυπώθηκε το Εικοσιένα στη δημοτική ποίηση και για τη σχέση των αγωνιστών με το δημοτικό τραγούδι.

Η εισαγωγή του Γιάννη Φιλέρη:

Τώρα που έρχεται η επέτειος για τα 200 χρόνια της επανάστασης του 1821, αναμένοντας τα ταρατατζούμ της «Εθνικής Επιτροπής», ο καθένας από μας ανασύρει μνήμες. Όσο πιο πίσω στο παρελθόν πάει το μυαλό, άλλο τόσο περίεργες είναι και οι αναμνήσεις, με φουστανέλες, τον Παπαφλέσσα-Παπαμιχαήλ της μικρής οθόνης, να εμπλέκονται με θεατρικά στο σχολείο, πανηγυρικούς από τους Γυμνασιάρχες-Λυκειάρχες, κλαρίνα, τσάμικα και καλαματιανά

Η ηγεσία μιας άλλης «επανάστασης» στα λόγια, στρατιωτικής δικτατορίας στην πραγματικότητα, είχε ξαμοληθεί στα χωριά, εγκαινιάζοντας ανύπαρκτα έργα με το μυστρί του ο Πατακός, χορεύοντας τσάμικα με τους φαντάρους ο Παπαδόπουλος, ενώ λίγη ώρα πριν μαθητές, προσκοπάκια και λοιποί, αναβίωναν, ας πούμε τη μάχη της Γραβιάς. Αν δει κανείς τα επίκαιρα των 150 ετών, της επετείου που εορτάστηκε καταμεσής της χούντας θα καταλάβει. Και στα αυτιά του θα ηχήσουν τα κλαρίνα και τα απαραίτητα δημοτικά.

Ποια δημοτικά, όμως; Όχι, βέβαια όλα. Αν ήξερε η χούντα την ελευθεροστομία και το πνεύμα των ραγιάδων, των Γραικών που κάποτε ονειρεύτηκαν ότι μπορούσαν να ζήσουν χωρίς αφέντες, μπορεί και να το έριχνε στην κλασική μουσική.

Η δημοτική ποίηση δεν είναι, βέβαια, αυτή που μάθαμε εμείς μεγαλώνοντας στις πόλεις, έστω κι αν κάποια γιαγιά πρόλαβε να μας σιγοτραγουδήσει ένα από τα αγαπημένα της. Στη δική μου, τη λατρεμένη Αρετή που’ χε και ωραία φωνή, της άρεσε η Περβολαριά και τραγουδούσε σχεδόν δακρύζοντας «περβολαριά μου σε ηγάπησα, μες την καρδιά μου σε ζωγράφισα». Σε ηγάπησα, ναι…

Τα τραγούδια που γεννήθηκαν μέσα από την ίδια ζωή των Ρωμιών, περίγραψαν έρωτες, διηγήθηκαν παραμύθια, μίλησαν για τον θάνατο, τη γυναίκα, τον άντρα, βίωσαν την σκλαβιά, αφουγκράστηκαν την επανάσταση.

Ο Παντελής Μπουκάλας, που όπως λέει ο ίδιος «κολύμπησε από νωρίς στον ωκεανό» της δημοτικής ποίησης και θα μας βοηθήσει σήμερα σε μια προσπάθεια κατανόησης μιας παράδοσης, που μας ενώνει με το παρελθόν μας.

Συγγραφέας, ποιητής, δοκιμιογράφος, αρθρογράφος εδώ και χρόνια στην Καθημερινή, ο Παντελής έχει γράψει ήδη τρία βιβλία για τα δημοτικά και ετοιμάζει το τέταρτο σε δυο τόμους, βασισμένο στην διδακτορική του διατριβή. Τώρα στα … γεράματα, βλέπετε, αποφάσισε να γίνει και φιλόλογος παίρνοντας το πτυχίο του από τη φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου της Κύπρου.

Πού να φανταζόμουν, μειράκιον της δημοσιογραφίας το 1986, σε ποιον άνθρωπο πήγαιναν τα χειρόγραφά μου για να διορθώσει τις ελληνικούρες και τις ασυνταξίες μου, ώστε να δημοσιευτούν στις αθλητικές σελίδες της «Πρώτης»; Τον θυμάμαι να καπνίζει αρειμανίως, να γράφει ακόμη περισσότερο και να μιλάει για … ποδόσφαιρο!

Δεν είναι μύθος, αλλά αλήθεια. Οι διορθωτές των εφημερίδων, ήταν πάντα οι πιο μορφωμένοι άνθρωποι που κυκλοφορούσαν στα Γραφεία τους. Ο Παντελής Μπουκάλας έχει και ένα άλλο χαρακτηριστικό: Η γραφή του είναι μοναδική και αξεπέραστη. Όσοι τον διαβάζουν τακτικά, καταλαβαίνουν.

Ένας άριστος μαθητής που οι καθηγητές του στο Γυμνάσιο τον έπεισαν ότι έπρεπε να γίνει γιατρός, έγραψε όμως άσχημα στην … έκθεση (ακόμη το φέρει βαρέως) και έτσι μπήκε στην οδοντιατρική. Την τελείωσε από πείσμα και προς χάριν της μητέρας του, η οποία δεν πρόλαβε να τον δει πτυχιούχο, αλλά προφανώς δεν επρόκειτο ποτέ να εξασκήσει το επάγγελμα, αφού είχε γεννηθεί για να γράφει, να διαβάζει και πάλι να γράφει.

«Μόνο στον στρατό, έβγαζα τα δόντια των φαντάρων και τους έκανε ενέσεις καφεΐνης για να συνέλθουν από τα βραδινά μεθύσια…»

H συνέντευξη:

Η ενασχόληση με τη δημοτική ποίηση πως προέκυψε;

«Από μικρός μου άρεσε να πηγαίνω σε πανηγύρι, είχα ακούσματα, με ενδιέφερε και η γλώσσα τους. Όταν αποφάσισα να τα μελετήσω και να τα καταγράψω συνειδητοποίησα ότι δεν είναι εύκολο. Μπήκα σε ένα τεράστιο πέλαγος και αποφάσισα να κολυμπήσω. Φυσικά έπρεπε να μελετήσω όσους είχαν ασχοληθεί προγενέστερα με τη δημοτική ποίηση, όπως ο Νίκος Πολίτης και ο Γιώργος Ιωάννου αλλά και τους νεότερους σαν τον Αλέξη Πολίτη και τους υπόλοιπους συγγραφείς, μελετητές που ασχολήθηκαν με την δημοτική παράδοση. Με τον καιρό, είτε έβρισκα, είτε μου’ ρχονταν και τοπικές συλλογές, από διάφορα μέρη της Ελλάδας, ανακαλύπτοντας σχεδόν χαμένους θησαυρούς, που δεν συμπεριλαμβάνονταν στην επίσημη βιβλιογραφία με τα καταγεγραμμένα τραγούδια. Μάθαινα κιόλας πράγματα που μου διέφευγαν…

Όπως;

«Ότι η τουρκοκρατία σε άλλες περιοχές της Ελλάδας δεν κράτησε 400 αλλά 500 χρόνια, σε άλλες δεν πήγε καν, ωστόσο το μίσος για τους Φράγκους μπορεί να ήταν και μεγαλύτερο, ενδεχομένως και λόγω του σχίσματος μεταξύ ορθόδοξων και καθολικών. Παρουσιάζοντας και το τραγούδι όπου πέφτουν κατάρες στον Άγιο Γεώργιο, γιατί δεν αντέχεται άλλο η σκλαβιά, με έβαλε στο μάτι ο «Στόχος» κι έγινα … εθνομηδενιστής, λες κι έγραψα εγώ τους στίχους»

Είναι ένα συνεχές ταξίδι, δηλαδή.

«Με ανεξάντλητους σταθμούς. Η διατριβή που λέγαμε, ή αν προτιμάς το δίτομο τέταρτο σχετικό βιβλίο, έχει σαν θέμα τον έρωτα των γυναικών ή των ανδρών με τους αλλόφυλους. Τούρκους, Αρβανίτες, Φράγκους, ακόμη και μαύρους, όπως λέει ένα τραγούδι από την Κρήτη. Όταν ρώτησα, μάλιστα, αν εννοούσαν κάτι άλλο, μου διευκρίνισαν ότι αφορούσε … μαύρο, μαύρο. Αν κάτσεις και σκεφτείς, ωστόσο, πόσα χρόνια έμειναν οι Σαρακηνοί στην Κρήτη δεν θα εκπλαγείς. Συνειδητοποίησα, ωστόσο, και κάτι άλλο ότι έπρεπε να μελετήσω τις παροιμίες και τις παραδόσεις των σύνοικων και των περίοικων λαών»

Ακόμη πιο δύσκολο;

«Και συναρπαστικό, ωστόσο. Να μελετήσω δηλαδή πομάκικα, εβραϊκά και αρβανίτικα τραγούδια. Ευτυχώς στην Αλβανία υπάρχει συγκεντρωμένο υλικό και εκεί ανακαλύπτει κανείς τον θαυμασμό με τον οποίο περιγράφονται τα κατορθώματα των Ελλήνων στην επανάσταση του 21. Οι Αλβανοί, μάλιστα, κι αυτό είναι ακόμη πιο εντυπωσιακό ίσως, έχουν σώσει αντίστοιχα τραγούδια και για τον πόλεμο του 40, την αντίσταση στην κατοχή κλπ, αναφερόμενοι πάλι στον ηρωισμό των Ελλήνων. Με όλη αυτή τη διαδικασία βρήκα παντού φίλους, έχω πάει σε πολλά μέρη, για μια εκδήλωση, για μια ομιλία, που συνήθως κατέληγε σε γλέντι όπως συνήθως γίνεται. Αφορμή για ένα ποτήρι δηλαδή, για χορό, άσχετα αν όπως λέω και είναι αλήθεια, χορεύω πολύ άσχημα. Προτιμώ να γράφω βιβλία…»

Σε αυτή τη χαοτική καταγραφή, πως προσδιορίζεται το χρονικό πλαίσιο. Πότε ξεκίνησε και πότε σταμάτησε, αν σταμάτησε, η δημοτική ποίηση;

«Πρώτα, θα πρέπει να πάμε κάπου στο 1000 μ.Χ, όπου ξεκινάνε τα πρώτα τραγούδια για τα κατορθώματα των Ακριτών. Χοντρικά θα μιλήσουμε για μια χιλιετία, αφού το τέλος επέρχεται μετά την επανάσταση του 1821 και την σταδιακή συγκέντρωση των πληθυσμών στα αστικά κέντρα. Φυσικά, όλα γίνονται προφορικά, δεν υπάρχει καταγραφή των τραγουδιών, ούτε ξέρουμε τους δημιουργούς. Δεν τέθηκε ποτέ θέμα πνευματικών δικαιωμάτων, ένα τραγούδι μπορεί να είχε πάμπολλες παραλλαγές, ανάλογα με το μέρος. Το μύθο με το γιοφύρι της Άρτας, δηλαδή, τον συναντάμε παντού και όχι μόνο στην Ελλάδα. Όλοι οι λαοί είχαν τέτοια τραγούδια. Όλοι εκτός των Τούρκων, οι τραγουδιστάδες των οποίων ήταν γνωστοί και συγκεκριμένοι. Σε όλα τα υπόλοιπα Βαλκάνια κυριάρχησε η ανώνυμη δημοτική ποίηση, που άλλαζε από χωριό σε χωριό, έμπαιναν άλλα δίστιχα, ανάλογα το γεγονός, ανάλογα τη διάθεση του δημιουργού. Το ίδιο τραγούδι που σε μια περιοχή είναι χαρούμενο, σε μια άλλη μπορεί να’ ναι μοιρολόι. Αμερικανοί και Άγγλοι μελετητές, πριν από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, κατέγραψαν (σε μπομπίνες ήχου, μάλιστα) έκπληκτοι στην Σερβία, τραγουδιστές που μπορούσαν να απαγγείλουν 200 στίχους χωρίς να σταματήσουν. Αοιδοί, ή μήπως ραψωδοί;»

Ποιοι ήταν συνήθως οι τραγουδιστές;

«Στα δικά μας τα μέρη ήταν συνήθως τυφλοί. Για να μην είναι υποχρεωμένοι να ζητιανεύουν απομνημόνευαν τους στίχους των τραγουδιών και έτσι κατάφερναν να ζουν με αξιοπρέπεια. Όπως έλεγε και ο Κολοκοτρώνης, τα τραγούδια «τα λένε οι τυφλοί με τις λύρες». Οι καπεταναίοι, άλλωστε, είχαν τις δικές τους κομπανίες και στα γλέντια, τις έβαζαν να παίζουν.

Με τι όργανα;

«Σίγουρα όχι κλαρίνα. Αυτά τα φέραμε πολύ αργότερα και τα αφομοιώσαμε πλήρως με την παράδοσή μας, σε σημείο να ξεχνάμε ότι τα τραγούδια παίζονταν στον ζουρνά. Όπως έχει πει, μάλιστα, ο άριστος δεξιοτέχνης Μάνος Αχαλινωτόπουλος, οι Έλληνες αφομοίωσαν το κλαρίνο, αφού πρώτα το έπαιξαν όπως ο ζουρνάς, ένα πολύ δύσκολο όργανο, παρεμπιπτόντως. Κι οι περισσότεροι από τους οργανοπαίκτες ήταν τσιγγάνοι. Σταδιακά, λοιπόν, όλη αυτή η ιστορία σταμάτησε μετά την επανάσταση του 21, με την δημιουργία του σύγχρονου αστικού κράτους. Υπήρξαν, βέβαια, αναλαμπές όπως τα ληστρικά τραγούδια, που διαδέχθηκαν τα κλέφτικα, μόνο που για αντί για τους κλέφτες, μιλούσαν για τους ληστές. Ή τον θρύλο της Μαρίας Πενταγιώτισσας τις πρώτης Ελληνίδας, που μπήκε στην εκκλησία χωρίς μαντίλα…»

Παίζει ξεχωριστό ρόλο στο δημοτικό τραγούδι η γυναίκα; Περισσότερο ελεύθερη, με δική της γνώμη και πρωτοβουλίες;

«Ναι και ειδικά στα Δωδεκάνησα όπου τις βλέπουμε αποφασισμένες ακόμη και να προστατεύσουν τον παράνομο έρωτά τους. Εμφανίζονται οι ξενιτεμένοι κερατάδες, τα μούλικα, τα χάδια που αποζητά η γυναίκα, ενώ ο άντρας της λείπει. Κι ο άλλος, ο ξενιτεμένος, που μαγεύτηκε στα ξένα και πήρε κόρη μάγισσας, απλά γνώρισε μιαν άλλη γυναίκα και την παντρεύτηκε, όπως συνέβη πολλές φορές στην πραγματικότητα. Βλέπουμε κι εκείνες που προτιμούσαν να πεθάνουν, από το να τουρκέψουν, αλλά και τις άλλες που πήγαιναν οικειοθελώς στον πασά ή τον βοεβόδα. Δεν ήταν όλοι επαναστατημένοι, ή δεν επαναστάτησαν όλοι μαζί, αν προτιμάς. Υπάρχουν και τραγούδια που αποκαλύπτουν ιστορικές προδοσίες, όπως εκείνη του καλόγερου στο μοναστήρι της Αιμυαλούς στη Δημητσάνα, που έδωσε στους Τούρκους τον αδερφό του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, Γιάννο ή Ζορμπά.

Το γεγονός συνέβη στα αλήθεια το 1806 και εκείνη η ομάδα των κλεφτών ζήτησε από τον καλόγερο να τους κρύψει για ένα βράδυ

Καλόγερος εκλάδευε στης Αιμυαλούς τ’ αμπέλια
κι οι κλέφτες τον αγνάντευαν από ψηλή ραχούλα
από μακριά τον χαιρετάν κι από κοντά του λένε
Ψωμί κρασί καλόγερε να φάν τα παλικάρια
Κοπιάστε απάνου στο ληνό να κάμετε λημέρι
Τήρα καλά καλόγερε να μη μας μαρτυρήσεις
σου κόβει ο Γιώργης τα μαλλιά κι ο Γιάννης το κεφάλι
Και κείνος πείσμα το ‘βάλε, πολύ του ‘κακοφάνη
τους άφησε και ξένοιασαν και πάει στη Δημητσάνα…

Αυτά λέει μια από τις παραλλαγές του και συνεχίζει να διηγείται πως ο καλόγερος έδωσε τα παλικάρια στους Τούρκους, που το επόμενο το πρωί έζωσαν το ληνό και σκότωσαν, εν τέλει τον Ζορμπά και τους συντρόφους του. Γενικά με τους καλόγερους, οι κλέφτες δεν τα πήγαιναν τόσο καλά, κι αυτό έχει αποτυπωθεί σε μια σειρά από τραγούδια.

Θα μπορούσε κανείς να προσδιορίσει το περιεχόμενο των δημοτικών;

«Είναι ευρύτατο. Έρωτας, αγάπη, προδοσία, θάνατος, ξενιτιά, φόνος, αποκοτιές, όσα ζούσαν οι άνθρωποι στην καθημερινή ζωή τους. Ο Κλωντ Φωριέλ στην πρώτη μετάφραση των δημοτικών, υποστήριξε ότι αν υπήρχε μια πλήρης συλλογή, θα μιλούσαμε για μια ιδανική ιστοριογραφία και καταγραφή των εθίμων των κατοίκων της. Μαθαίνουμε πολλά πάντως για το πώς σκέφτονταν οι Έλληνες, ή μάλλον οι Γραικοί και οι Ρωμιοί, όπως ονομαζόμαστε μέχρι να ξεκινήσει η επανάσταση».

Από τα κλέφτικα τραγούδια τι μαθαίνουμε;

«Όχι μια εκτεταμένη ιστορία, αλλά συγκεκριμένα ηρωικά κατορθώματα κλεφτών. Μάχες με τους Τούρκους, μαρτυρικούς θανάτους, αποτρόπαιες πράξεις του κατακτητή, όπως αυτή στο τραγούδι του Χρόνη, τον οποίο ο δερβέναγας ρωτά τι κάνουν τα παιδιά του, ενώ μέσα στον τορβά έχει τα κεφάλια τους. Τον προκαλεί, μάλιστα, να λύσει το δισάκι για να βρει δυο μήλα κόκκινα, δυο πατρινιά λεμόνια. Όταν ο Χρόνης βλέπει τα κεφάλια των γιών του, αφιονίζεται και πέφτει με το σπαθί του σε ολόκληρο το τούρκικο ασκέρι, θερίζοντας δώδεκα Αρβανίτες και δυο μπουλουκμπασήδες. Ο αποκεφαλισμός εχθρών, συγγενών είναι ένα συχνό θέμα που συναντάμε στα κλέφτικα

Η αλήθεια είναι ότι αυτά τα τραγούδια προσπάθησαν να τα νοθεύσουν. Οφείλουμε πάρα πολλά στους ξένους, που ανέλαβαν να τα πρωτομεταφράσουν και κυρίως στον Γάλλο λόγιο Κλωντ Φωριέλ, που τη διετία 1824-25, μετέφερε στα γαλλικά και επανέφερε μάλιστα το ελληνικό ζήτημα στην επικαιρότητα. Σε μια πολύ κρίσιμη εποχή…»

Λόγω των εμφυλίων πολέμων;

«Ακριβώς. Η επανάσταση είχε σχεδόν ξεχαστεί, οι Ρουμελιώτες είχαν κατέβει στην Πελοπόννησο και χυνόταν αίμα. Ξέφτιζε σιγά-σιγά η ελληνική υπόθεση στο εξωτερικό, καθώς δίναμε την εικόνα ότι σφαζόμασταν μεταξύ μας. Κι έτσι ήταν. Ο Φωριέλ, πρόσφερε τεράστιες υπηρεσίες, μεταφράζοντας αυτά τα απλά τραγούδια των επαναστατημένων Ελλήνων. Παρομοιάζοντας τα, ακόμη και με την Ιλιάδα, ήθελε να στείλει ένα μήνυμα, ότι αυτοί οι άνθρωποι που είχαν σηκώσει κεφάλι δεν έτυχε απλά να ζουν στην ίδια χώρα, αλλά ήταν άξιοι επίγονοι των αρχαίων Ελλήνων, που πάντοτε θαύμαζε η ευρωπαϊκή διανόηση. Και να φανταστεί κανείς ότι ο Φωριέλ δεν είχε έρθει ποτέ στην Ελλάδα. Τις πρώτες συλλογές τις προμηθεύτηκε από τον Αδαμάντιο Κοραή. Αμέσως μετά έγιναν μεταφράσεις στα γερμανικά από τον Γκέτε και τον Βίλχεμ Μίλερ, στα αγγλικά από τον Π.Μ.Λ Τζος και τον Τσαρλς Μπρίνσλεϋ Σέρινταν, στα ρωσικά από τον Ν.Ι Γκνιέτις και γνώρισε ο κόσμος ένα λαό και μια αυθεντική ποίηση που εξιστορούσε την ίδια του τη ζωή, τα βάσανα, τους πόθους και τους εφιάλτες του. Πιο πολύ, όμως, έμειναν αυτά τα τραγούδια στην αρχική τους μορφή, χωρίς την επέμβαση που ακολούθησε από τους μετέπειτα λόγιους μελετητές…»

Οι οποίοι τι έκαναν;

«Αλλοίωσαν πολλά απ’ αυτά. Άλλαζαν λέξεις, τις αντικαθιστούσαν με λόγιες, ευπρέπιζαν ότι δεν τους άρεσε, ότι δεν ταίριαζε με την «εθνική τους συνείδηση». Ειδικά τα κλέφτικα, υπέστησαν σωρεία αλλαγών, αφού ήταν τα πλέον ελεύθερα στο πνεύμα. Ο Σπυρίδων Ζαμπέλιος πρωταγωνίστησε σε ένα τέτοιο ρόλο.

Αποκορύφωμα ήταν ότι το περίφημο «Μάνα δεν μπορώ τους Τούρκους να δουλεύω» που για πολλά χρόνια είχε θεωρηθεί αυθεντικό κλέφτικο τραγούδι, αποτελούσε όμως παραποίηση από τον λόγιο ποιητή Παύλο Λάμπρο ενός άλλου τραγουδιού που έλεγε τα εξής:

«Βασίλη, κάτσε φρόνιμα, να γίνει νοικοκύρης,
για ν’ αποχτήσεις πρόβατα, ζευγάρια κι αγελάδες.
χωριά κι αμπελοχώραφα, κοπέλια να δουλεύουν».
«Μάνα μου εγώ δεν κάθομαι να γίνω νοικοκύρης,
να κάμω αμπελοχώραφα, κοπέλια να δουλεύουν,
και να ’μαι σκλάβος των Τουρκών, κοπέλι στους γερόντους.
Φέρε μου τ’ αλαφρό σπαθί και το βαριό τουφέκι,
να πεταχτώ σαν το πουλί ψηλά στα κορφοβούνια».

Όταν λέει σκλάβος των Τούρκων, κοπέλι στους γερόντους, υπονοεί προφανώς τους προεστούς. Είχαν περάσει όμως τα χρόνια κι έπρεπε το έθνος να μαθαίνει ότι ο αγώνας ήταν πανεθνικός, δίπλα στους κλέφτες, τους καπεταναίους ήταν όλοι μαζί, στο πλευρό τους. Εκκλησία, κοτζαμπάσηδες και όσοι έβλεπαν με μισό μάτι πρώτα την κλεφτουριά και μετά τους επαναστατημένους. Να φανταστείς πάντως ότι η διασκευή από τον Λάμπρο, καίτοι την είχε αποκαλύψει από νωρίς μελετώντας την διεξοδικά ο Νίκος Πολίτης, πέρασε διαχρονικά σαν αυθεντικό δημοτικό τραγούδι, πείθοντας κι αυτόν ακόμη τον Κωνσταντίνο Καβάφη. Ο Αλεξανδρινός δεν μπορούσε να πιστέψει ότι δεν ήταν παρά ένα παραποιημένο κλέφτικο…»

Η εκκλησία δεν αγκάλιασε τη δημοτική ποίηση;

«Κάθε άλλο. Την απεχθανόταν. Τα μοιρολόγια τα αποκήρυσσε, τους ζουρνάδες και τις λύρες τα θεωρούσε όργανα του διαβόλου, γενικώς θεωρούσε ότι τα τραγούδια και οι χοροί οδηγούσαν σε ανεπίτρεπτες ηδονές, όχι συμβατές με την ευλάβεια που έπρεπε να επιδεικνύει ένας πιστός Χριστιανός. Ο Κοσμάς ο Αιτωλός έχει ρίξει ατέλειωτες κατάρες, όπως να μείνουν άτεκνοι, ή να πεθάνει νέος ο άνδρας, όσους συμμετείχαν σε πανηγύρια, η καλούσαν σε γάμους και βαφτίσια

Ευτυχώς δεν συμμορφώνονταν όλοι οι πιστοί, αλλά και αρκετοί παπάδες, που έπαιρναν μέρος στα γλέντια, χορεύοντας και τραγουδώντας…»

Η βωμολοχία είναι μέρος της δημοτικής ποίησης;

«Όσο ισχύει και στην καθημερινότητά μας, ναι ήταν. Δεν ντρέπεται να βωμολοχήσει ο ανώνυμος δημιουργός. Να πει κερατά τον … κερατά. Μου έκανε μάλιστα εντύπωση ότι κάποιες λέξεις, όπως το «πούστικο» χρησιμοποιείται για να δώσει άλλου είδους σημασία. O πούστης ήταν πούστης, πάντως. Στην αρχή δεν υπήρχε πρόβλημα. Μετά τον 19ο αιώνα, εμφανίστηκε ο καθωσπρεπισμός και εφευρέθηκαν μάλιστα οι τελίτσες, όπου υπήρχε βωμολοχία. Έψαχνες να βρεις τη λέξη. Όλοι βωμολοχούσαν, ωστόσο. Ο Καραϊσκάκης έμεινε στην ιστορία για τα δίστιχα που έβγαζε απαντώντας στους Τούρκους. Πως αυτόν τον άνθρωπο να τον βάλεις να μη βρίζει; Δε γίνεται. Κι είναι μια τεράστια μορφή ο γιος της καλογριάς, γιατί ενώ δεν πίστευε στην επανάσταση, συνειδητοποιήθηκε σιγά-σιγά, ότι έπρεπε να παλέψει για μια άλλη, πιο μεγάλη πατρίδα, από ένα αρματολίκι»

Δεν την ξέρουμε τόσο καλά την ιστορία μας…

«Σίγουρα δεν την μαθαίνουμε όπως θα έπρεπε. Γνωρίζουμε, ας πούμε, ότι ο Οδυσσέας Ανδρούτσος αναγνωρίστηκε σαν ήρωας της επανάστασης μόλις το 1872; Μέχρι τότε δεν συμπεριλαμβανόταν στους αγωνιστές του ’21, γιατί τα είχε βάλει με τους κοτζαμπάσηδες, τους πολιτικούς, κυρίως τον Κωλέττη, γιατί δολοφονήθηκε από τον Γκούρα κλπ. Μέχρι και ότι ήταν Μουσουλμάνος (!) είχε κατηγορηθεί, στην προσπάθεια συκοφάντησής του…»

Είναι και οι εθνικοί μύθοι που μας παρασέρνουν καμιά φορά. Άλλα φανταζόμαστε για τους ήρωες, άλλα συνέβησαν στην πραγματικότητα. Πόσο μας βοηθάνε τα δημοτικά τραγούδια, τα κλέφτικα να τους κατανοήσουμε, ή να μάθουμε τα ιστορικά γεγονότα

«Αν τα μελετήσουμε με προσοχή, σίγουρα θα πάρουμε σημαντική βοήθεια. Το ότι οι επαναστατημένοι δεν έλεγαν ακόμη Έλληνες και προτιμούσαν το Γραικός, το διαβάζουμε στο τραγούδι του Διάκου, που φωνάζει «εγώ Γραικός γεννήθηκα, Γραικός θε ν΄ αποθάνω»…

Είπε ο Διάκος, όμως, «για δες καιρό που διάλεξε ο χάρος να με πάρει»;

«Αυτό μας το μετέφερε αργότερα, ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης. Θα μπορούσε να το πει, ωστόσο. Στο τραγούδι του Διάκου, όμως, τον βλέπουμε σχεδόν ζωντανό μπροστά μας, να στρίβει το μουστάκι του όταν ο Ομέρ Βρυώνης του ζητάει να γίνει Τούρκος και να του απαντάει περιφρονητικά. Μια εικόνα φοβερή από μια απλή κίνηση, καθημερινή, όπως το στρίψιμο στο μουστάκι, που σίγουρα θα έκανε και ο Διάκος

Είναι ένα καταπληκτικό τραγούδι. Βλέπουμε κατ’ αρχήν τα πουλιά, που εμφανίζονται πολλάκις στα κλέφτικα, αλλά και μαθαίνουμε ότι στην Αλαμάνα, ο Αθανάσιος Διάκος τα έβαλε με στρατό 18.000! Δεν είναι ψέμα, αλλά πραγματικότητα

Παίρνουνε τ’ αλαφρά σπαθιά και τα βαριά τουφέκια,
στην Αλαμάνα φτάνουνε και πιάνουν τα ταμπούρια.
«Καρδιά, παιδιά μου, φώναξε, παιδιά, μη φοβηθητε,
σταθήτε αντρεία σαν Έλληνες και σα Γραικοί σταθήτε».
Ψιλή βροχούλα νέπιασε κ’ ένα κομμάτι αντάρα,
τρία γιουρούσια νέκαμαν τα τρία αράδα αράδα.
Έμεινε ο Διάκος στη φωτιά με δεκοχτώ λεβέντες.
Τρεις ώρες επολέμαε με δεκοχτώ χιλιάδες.
Βουλώσαν τα κουμπούρια του κι ανάψαν τα τουφέκια,
κι’ ο Διάκος εξεσπάθωσε και στη φωτιά χουμάει,
’ξήντα ταμπούρια χάλασε κι εφτά μπουλουκμπασίδες.
Και το σπαθί του κόπηκε ανάμεσα απ’ τη χούφτα
και ζωντανό τον έπιασαν και στον πασά τον πάνουν,
χίλιοι τον παν από μπροστά και χίλιοι από κατόπι.

Η περιγραφή είναι συγκλονιστική, αλλά αντικατοπτρίζει και το αληθινό γεγονός για το τι ακριβώς συνέβη στη μάχη της Αλαμάνας, όπου λίγοι Έλληνες προσπάθησαν να σταματήσουν το ασκέρι του Ομέρ Βρυώνη. Ο ανώνυμος ποιητής που δοξολογεί περισσότερο, παρά μοιρολογεί, τον Διάκο δεν κάνει καμιά αναφορά σε Λεωνίδα και Θερμοπύλες, όπως θα έμοιαζε λογικό, λόγω και της γεωγραφικής σύμπτωσης των δυο μαχών. Γενικά στα κλέφτικα τραγούδια δεν συναντάμε τέτοιες αναφορές. Υπάρχουν σε εκείνα του Παναγιώτη Τσομπανάκου, που συνόδευε στα βουνά της Πελοποννήσου τους πολεμιστές και είχε λάβει μια σχετική μόρφωση στα νιάτα του»

Έφτιαχναν οι καπεταναίοι κλέφτικα τραγούδια;

«Οι περισσότεροι, όπως είπαμε, είχαν την κομπανία τους και έπαιζαν. Ένα κλέφτικο τραγούδι, έφτιαξε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Όπως έχει ο ίδιος διηγηθεί, στην προεπαναστατική περίοδο, για να απελευθερώσει αρκετούς φυλακισμένους που μετέφεραν οι Τούρκοι, έπρεπε να εμψυχώσει τους άνδρες του, καθώς έπρεπε να τα βάλλουν με στρατό δυο χιλιάδων. Ο μετέπειτα αρχιστράτηγος δανείστηκε τα λόγια από ένα παλιότερο τραγούδι και σκάρωσε αυτό:

Της νύχτας οι αρματολοί και της αυγής οι κλέφτες
ολονυχτίς κουρσεύανε και τες αυγές κοιμόνται.
Κοιμόνται στα δασιά κλαριά και στους παχιούς τούς ίσκιους.
Είχαν αρνιά και ψήνανε, κριάρια σουβλισμένα,
είχαν κι ένα γλυκό κρασί, που πίν’ν τα παλικάρια.
Κι ένας τον άλλον έλεγαν, κι ένας τον άλλον λέει:
Καλά τρώμε και πίνουμε και λιανοτραγουδάμε,
δεν κάνουμε κι ένα καλό, καλό για την ψυχήν μας;
ο κόσμος φκιάνουν εκκλησιές, φκιάνουν και μοναστήρια-,
να πάμε να φυλάξουμε στης Τρίχας το γεφύρι
που θα περάσει ο βόιβοντας με τους αλυσωμένους•
να κόψουμε τους άλυσους να βγουν οι σκλαβωμένοι,
να βγει της χήρας το παιδί, π’ άλλο παιδί δεν έχει,
κι αυτό το ’χει μονάκριβο στον κόσμο ξακουσμένο

Η μάχη στέφθηκε με επιτυχία, αφού οι κλέφτες σκότωσαν 87 Τούρκους και είχαν μόλις μια απώλεια, ένα πρωτοξάδελφο του Κολοκοτρώνη. Τραγούδια έφτιαξε και ο Μακρυγιάννης. Οι υπόλοιποι, όχι. Εμπιστεύονταν τις κομπανίες τους».

Γιατί η Χούντα θέλησε να οικειοποιηθεί τόσο πολύ το δημοτικό τραγούδι;

«Δεν είναι μόνο δικό της γνώρισμα. Ξεκίνησε όλο αυτό από την δικτατορία του Μεταξά, ταυτόχρονα με την καπηλεία του αρχαιοελληνικού πολιτισμού. Οι ημιμαθείς συνταγματάρχες πίστευαν ότι θα έρχονταν κοντά στο λαό χορεύοντας τσάμικα και καλαματιανά…»

Είναι αλήθεια ότι ο Διονύσιος Σολωμός αγάπησε την δημοτική ποίηση;

«Σε αυτόν χρωστάμε ένα μεγάλο μέρος της διάσωσής τους. Αυτός έδωσε εντολή στους μαθητές του, να βγουν στο δρόμο, να μαζέψουν όσα περισσότερα τραγούδια μπορούσαν. Ο Ανδρέας Λασκαράτος που είχε δάσκαλο τον Ανδρέα Κάλβο, τον οποίο θεωρούσε όμως και υπέρμετρα αυστηρό, επισκεπτόταν συχνά τον Σολωμό. Έκανε ένα σωρό ταξίδια ο Κεφαλλονίτης, πήγε σε όλη την Ελλάδα, όλοι οι λόγιοι τον παρότρυναν να μην ασχολείται με αυτά τα παρακατιανά τραγούδια. Δεν φαντάζεσαι την έκπληξή μου όταν πριν από μερικά χρόνια ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γιάννης Παπακώστας, μου παρέδωσε μια χειρόγραφη συλλογή με δεκάδες λαϊκά τραγούδια, που είχε συγκεντρώσει ο Λασκαράτος μέχρι το 1840! Ένας αδημοσίευτος, άγνωστος θησαυρός που εκδόθηκε σε βιβλίο…»

Ποια είναι η γλώσσα των δημοτικών τραγουδιών;

«Η ζωντανή, η πηγαία, αυτή που χρησιμοποιούσαν μεταξύ τους οι άνθρωποι, να συνεννοηθούν. Όχι με λόγιες παρεμβάσεις, αλλά διάφορες λέξεις που δανειζόντουσαν από Τούρκους και Βενετσιάνους.

Σε κάθε περιοχή, φυσικά, υπήρχαν τα τοπικά ιδιώματα. Γι αυτό και στο σπίτι μου υπάρχουν ένα σωρό λεξικά, κυπριακά, ποντιακά κλπ, γιατί αλλιώς δεν θα’ βγαινε και άκρη»

Πόσο πλούσια η φτωχή είναι τελικά αυτή η γλώσσα;

«Όσο δεν φανταζόμαστε. Μερικοί νομίζουν, ή δολίως πιστεύουν, ότι το λεξιλόγιο είναι περιορισμένο. Στο πρώτο μου βιβλίο («Όταν το ρήμα γίνεται όνομα») θέλησα να καταγράψω πόσες διαφορετικές ονομασίες έχουν χρησιμοποιήσει οι ανώνυμοι ποιητές για την «αγαπημένη». Δεν είναι μία και δυο, αλλά περίπου εκατόν πενήντα…».

Τα 3 βιβλία του Παντελή Μπουκάλα για τα δημοτικά τραγούδια που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Άγρα

ΟΤΑΝ ΤΟ ΡΗΜΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΝΟΜΑ

Η «Αγαπώ» και το σφρίγος της ποιητικής γλώσσας των δημοτικών

ΤΟ ΑΙΜΑ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

Ο πόθος και ο φόνος στη Δημοτική Ποίηση

ΚΟΚΚΙΝ’ ΑΧΕΙΛΙ ΕΦΙΛΗΣΑ

Το ταξίδι του φιλιού και ο έρωτας σαν υπερβολή-Πιάνω γραφή να γράψω… Δοκίμια για το Δημοτικό Τραγούδι

Επίσης έχει επιμεληθεί και γράψει το επίμετρο του βιβλίου «Κλέφτικα τραγούδια, μεταφρασμένα σε πέντε γλώσσες (1823-1843) με εισαγωγή του Αλέξη Πολίτη» Έκδοση από το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων.

149 Σχόλια προς “Τραγουδώντας την σκλαβιά και την επανάσταση (συνέντευξη του Παντελή Μπουκάλα)”

  1. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Χρόνια Πολλά

  2. Καλημέρα, χρόνια πολλά

    Ας διορθώσουμε το φέσι (#1)

  3. Costas X said

    Καλημέρα, χρόνια πολλά και καλή λευτεριά !

  4. π2 said

    Άιντε να βάλω κι εγώ ένα επετειακό. Ο σπουδαίος Γιώργος Μεράντζας συνοδεύει με τη φωνάρα του σ’ ένα καφενείο στα Τζουμέρκα δυο πιτσιρίκια που καλά καλά δεν ξέρουν να παίζουν. Δυο καταπληκτικά ηπειρώτικα της ξενιτιάς και του θανάτου (Ξεχωρίσματα – Βγήκε ο Χάρος), δυο βαριά λαϊκά μετά (η μουσική ρετάρει, ο κόσμος πληθαίνει). Κόσμος πάει κι έρχεται, κάτι πιτσιρίκια χαζεύουν στο κινητό, το πλαστικό κουτί της μουστάρδας σε πρώτο πλάνο, χαμόγελα, συντροφιά. Καλά να ‘μαστε να γλεντάμε.

  5. Γιάννης Ιατρού said

  6. Πολύ ωραίο.
    Μου κάνει εντύπωση πως από τα δημοτικά τραγούδια απουσιάζει η λέξη «Αθήνα». Εννοώ για μια περίπου χιλιάδα κομματιών που κατά καιρούς μου δόθηκε η ευκαιρία να αποδελτιώσω.
    Επίσης και στη συνέντευξη απουσιάζει το κρίσιμο ερώτημα «ποιες πόλεις θυμούνται τα δημοτικά τραγούδια».
    Ελπίζω ο Παντελής να το έχει καλύψει στα βιβλία του. Η πόλη και το όνομά της, πέρα από συμβολισμός και έμβλημα, είναι το μόνο πραγματικό στοιχείο στον έντεχνο δημόσιο λόγο (όταν δεν αναφέρονται πραγματικά πρόσωπα, εννοείται).

  7. Reblogged στις "Δημόσιος Χώρος Γ. Ρέντζος" και σχολίασε
    Μια πολύ ωραία ανάρτηση.
    Μου κάνει εντύπωση πως από τα δημοτικά τραγούδια απουσιάζει η λέξη «Αθήνα». Εννοώ για μια περίπου χιλιάδα κομματιών που κατά καιρούς μου δόθηκε η ευκαιρία να αποδελτιώσω.
    Επίσης και στη συνέντευξη απουσιάζει το κρίσιμο ερώτημα «ποιες πόλεις θυμούνται τα δημοτικά τραγούδια».
    Ελπίζω ο Παντελής Μπουκάλας να το έχει καλύψει στα βιβλία του. Η κάθε πόλη και το όνομά της, πέρα από συμβολισμός και έμβλημα, είναι το μόνο πραγματικό στοιχείο στον έντεχνο δημόσιο λόγο (όταν δεν αναφέρονται πραγματικά πρόσωπα, εννοείται).

  8. Εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο

  9. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Μητρός τε καὶ πατρὸς καὶ τῶν ἄλλων προγόνων ἀπάντων τιμιώτερόν ἐστιν ἡ Πατρὶς (..η Πατρίς, όπου Γης..).
    Ζήτω το Έθνος! Χρόνια πολλά!

  10. Και λίγο εθνικολαϊκό μεγαλείο –μέρα που είναι– με φωτογραφία από μπυραρία του Μονάχου.

  11. skom said

    Ο Π. Μπουκάλας ήταν οδοντίατρος σε άλλη ζωή; Και μετά σπούδασε φιλόλογος;
    Διακρίνω ένα μοτίβο* εδώ; Με έναν συγγενή του Νικοκύρη από το χωριό που κάνει βόλτες από το Φάληρο μέχρι την Καισαριανή;

    * Το pattern πώς το λέμε στα ελληνικός γμτ.

  12. Γιάννης Κουβάτσος said

    Χρόνια πολλά και γρήγορα η απελευθέρωση από τον ιό και τον υιό. ☺
    Ωραίος ο Παντελής και πολύ διαφωτιστική η συνέντευξή του, να ‘ναι πάντα καλά.

  13. Γιάννης Ιατρού said

    Χρόνια πολλά και στις Ευαγγελίες και στου Βαγγέληδες κι όποιον γιορτάζει σήμερα.

    Δεν ήξερα πως ο Π. Μπουκάλας είχε τέτοια ενδιαφέροντα για τα δημοτικά που, εκτός από μουσικής πλευράς, εντάσσονται περισσότερο στη λαογραφία και μας πληροφορούν για ένα σωρό γεγονότα και ιστορικά θέματα. Βασικά, κάπως σαν τα έπη, π.χ. του Ομήρου, που μέσα από την ποίηση και τα τραγούδια αποτυπώνουν και διαιωνίζουν ιστορικά συμβάντα και συνήθειες των λαών. Μπράβο του. Κι η συνέντευξη ενδιαφέρουσα 👍🤗

  14. atheofobos said

    9
    !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  15. 5#
    Ναι ρε συ, τους είδα στην τιβί και γαμοσταύριζα. Αυτοί πολεμάνε έλληνες, όχι τούρκους. Έτσι και ξανακάνανε οι τούρκοι κατά δω, μια χαρά ζαπτιέδες και τζανταρμάδες θα γινόσαντε τα παληκάρια.

  16. Ποια δημοτικά, εδώ έχουμε την ποίηση των καιρών μας:

  17. της ημέρας κι αυτό…

  18. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα και Χρόνια Πολλά!
    Η ενασχόληση με τη δημοτική ποίηση, είναι ένα συνεχές ταξίδι, «με ανεξάντλητους σταθμούς.», συνάγεται αποφθεγματικά, σε πρώτη ανάγνωση, από τη συνέντευξη του Κου Π. Μπουκάλα.
    Της οποίας το βασικό στοιχείο ομορφιάς έγκειται και στο ότι ένα κοινό, βιωματικό πόνημα με “ψεγάδια” προσλαμβάνεται ευθέως ως αληθέστερο από ένα επιτηδευμένο, ατομικό έργο τέχνης.
    Διαπίστωση που σημειώνει και ο γνωστός Φιλέλλην Ντελακρουά στο ημερολόγιό του:
    (..)Ne cours pas après une vaine perfection. Il est certains défauts pour le vulgaire qui donnent souvent la vie. [Eugène Delacroix, Journal 7 mai 1824 – Texte établi par Paul Flat, René Piot, Plon, 1893 (tome 1, p. 109-113)], που πάει να πει «Μην κυνηγάς μια μάταιη τελειότητα. Είναι κάποια ελαττώματα για τους άξεστους, που συνιστούν συχνά πηγή ζωής» [ Περαιτέρω, ο κομβικός ρόλος της Ποίησης/Μουσικής για την ανθρώπεψη, ιδίως του Ρωμαίικου , απαθανατίζεται από τον καλλιτέχνη και στον ρομαντικό πίνακά του  “Orpheus Bringing Civilization to the Barbarian Ancestors of the Greeks” 1845-47 (Yale University Art Gallery)]

  19. Pedis said

    # 15 – Ε, και τι; Αλλάζουν το εθνόσημο, κι έτοιμοι.

    Επανάσταση ήταν και πέρασε πριν από πολύ-πολύ καιρό, μνημονιακοί αδελφοί και συναγωνιστές μενουμευρώποι. Χρόνια πολλά και με μέτρο.
    🤣

  20. Aghapi D said

    Πάντα αξιοδιάβαστος και αξιομνημόνευτος ο Μπουκάλας χωρίς τις γνωστές … ας τις πω απλώς σαχλαμάρες… τών λογιών
    Εξαιρετικό (και) το σημερινό

  21. Αργυρώ said

    Προ 77 λεπτών (11.36 π.μ. της 25ης Μαρτίου 2021) μεταδόθηκε από την ΕΡΤ-1 σε πρώτη προβολή το μήνυμα του 80χρονου Προέδρου της Μάλτας, George Vella. Ο Μαλτέζος Πρόεδρος μίλησε στα αγγλικά και κάποια στιγμή είπε επί λέξει: «Μέχρι και το όνομα της Μάλτας είναι ελληνικό, προέρχεται από την ελληνική λέξη «ΜΕΛΙ»»

    ΕΡΩΤΩ τον κύριο Σαραντάκο: Γιατί, κύριε Νίκο, στα 12 χρόνια λειτουργίας του Ιστολογίου σας δεν τολμήσατε να πείτε αυτή την Μεγάλη Αλήθεια στους αναγνώστες σας; Όλοι ξέρουμε ότι έχετε κάνει δύο αναλυτικές αναρτήσεις για την Μελίτη των Πράξεων των Αποστόλων (
    «Μάλτα Ίβα» στις 7 Νοέμβρη 2016 και «Τί γλώσσα μιλάνε στη Μάλτα» στις 17 Νοέμβρη 2016). Και στις δύο αναρτήσεις αποφύγατε όπως ο Διάολος το Λιβάνι να βγάλετε άχνα για την ελληνική ετυμολογία της Μάλτας που δέχονται και οι ίδιοι οι Μαλτέζοι, όπως απεδείχθη οριστικά με το σημερινό μήνυμα του Μαλτέζου Προέδρου.

    Προφανώς, ο αγαπητός σε όλους μας, κύριος Νίκος, προτιμά (καθότι δεδηλωμένος φοινικιστής) την σημιτική ετυμολόγηση της Μάλτας και ουχί την ελληνική, παρά το γεγονός ότι ακόμη και η ανθελληνική Wikipedia στο λήμμα «Μάλτα» αναφέρει σαφώς ότι η ελληνική ετυμολόγησις είναι πιθανότερη της φοινικικής:

    ΔΕΔΟΜΕΝΟΥ, ότι δεν γίνεται να είστε ΚΑΙ με τον αστυφύλακα ΚΑΙ με τον χωροφύλακα, ΣΑΣ ΡΩΤΑΜΕ, αγαπητέ κύριε Σαραντάκο: 1) Συμφωνείτε με τον Πρόεδρο της Μάλτας για την ετυμολόγηση από το ελληνικό «μέλι»; 2) Κι αν διαφωνείτε, θα τολμήσετε μεθαύριο Σαββάτο να βγείτε και να κράξετε τον George Vella ως «ελληνοβαρεμένο» και αγράμματο;

    Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα…

    ΥΓ: Προ ολίγου, η έγκυρη Alexa ανεκοίνωσε Νέο Ρεκόρ 12ετίας για το Σαραντάκειο Ιστολόγιο: Βρίσκεται πλέον στο 738 της βαθμολογίας της. Το προηγούμενο ρεκόρ ήταν 742 και είχε επιτευχθεί χθές 24 Μάρτη. Ελπίζουμε ότι ο φίλτατος κύριος Νίκος θα φιλοτιμηθεί αυτή την φορά να βγεί και να μάς πεί τί άλλαξε στο Ιστολόγιο και έχει αυτή την εκρηκτική άνοδο το τελευταίο 20ήμερο, με το ένα Ρεκόρ να διαδέχεται το άλλο

  22. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Πολύ ωραίο και ενδιαφέρον το σημερινό. Νομίζω θα πήγαινε καλά στην βαθμολογία της Alexa και χωρίς καθόλου σχόλια.

  23. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η ΜΕΓΑΛΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΟΣ

    Χιονίζει στην Αράχωβα.
    Τον θυμωμένο Παρνασσό η αντάρα κρύβει.
    Skiers με φόρμες κολλητές
    μπαίνουν στα pub για ένα drink,
    τρέχουνε στα fast food,
    τρώνε hot dog με ketch up.
    Χορεύουνε στις disco techno και σκυλέ,
    φοράνε anorak, lip stick στα χείλη,
    στους καρπούς Swatch.
    Καπνίζουν Marlboro, Silk cut και Lucky Strike.

    Φρουμάζει τ’ άλογο του Μουσταφά
    σφαγμένο στο σοκάκι.
    Κυλάει το αίμα του αχνιστό
    στο κρύο καλντερίμι.

    Στην άκρη της Αράχωβας
    ο Γεώργιος Καραϊσκάκης
    – έτσι άγαλμα που έμεινε –
    αν τού ‘χε φτιάξει χέρια ο γλύπτης,
    θά ‘βγαζε μέσ’ από τη φέρμελη
    ένα ζευγάρι μαύρα Rayban
    ν’ απολαμβάνει με ασφάλεια
    αυτούς τους όμορφους, σφιχτοδεμένους κώλους,
    που πάνε κι έρχονται μπροστά στο ηρώον του,
    χωρίς να βάζει σε κίνδυνο
    την αγωνιστική του αξιοπρέπεια.

    Γιώργος Χ. Θεοχάρης (1994)

  24. leonicos said

    Εξαιρετική ανάρτηση.

  25. leonicos said

    κατέγραψαν (σε μπομπίνες ήχου, μάλιστα) έκπληκτοι στην Σερβία, τραγουδιστές που μπορούσαν να απαγγείλουν 200 στίχους χωρίς να σταματήσουν.

    Lord τον έχω

  26. leonicos said

    Πέραν όλων αυτών, αποτελεί εξαιρετικό γεγονός ότι ένας τόσο σημαντικός λόγιος ασχολείται σημερα με το θέμα, που ε΄ναι μεν ανεξάντλητο αλλά και σημαντικό. αι χωρίς διαδικτυακή βοήθεια.

  27. […]   Σήμερα, που συμπληρώνονται επίσημα τα 200 χρόνια από την επανάσταση του 1821 αναδημοσιεύω μια πρόσφατη συνέντευξη του φίλου Παντελή Μπουκάλα στον ιστότοπο news247 και στον Γιάννη Φιλέρη (η αρχική δημοσίευση βρίσκεται εδώ) στην οποία ο Μπουκάλας, που μελετάει επί χρόνια το δημοτικο τραγούδι και εκδίδει, ως έργο ζωής, μια πολύτομη (και πολύτιμη) μελέτη, μιλάει… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2021/03/25/1821-17/ […]

  28. Δημήτρης Καραγιώργης said

    Καλημέρα και χρόνια πολλά σε όσες όσους έχουν την ονομαστική τους γιορτή. Κάτι για το έθιμο της ημέρας να ρωτήσω. Ξέρει κανείς πως προέκυψε η μπακαλιαροφαγία; Είναι ωκεάνιο ψάρι και μάλλον άγνωστο τον παλιό καιρό στο ελληνικό διαιτολόγιο. Θυμάμαι να το αποκαλούν και «ψάρι του βουνού» από τη μακρά συντήρησή του στο αλάτι. Από πότε υπάρχουν γραπτές αναφορές για τον τηγανητό μπακαλιάρο; Η πλάκα είναι πως οι κατεξοχήν μπακαλιαροφάγοι Πορτογάλοι δεν ξέρουν τη συνταγή του τηγανητού μπακαλιάρου με σκορδαλιά. Τουλάχιστον από αυτούς που γνώρισα σε εκπαιδευτική επίσκεψη.

  29. leonicos said

    Για τα σεφαραδίτικα και τα γίντις τραγούδια έχουν γίνει πολλές μελέτες και συλλογές

  30. leonicos said

    Τώρα θα βγει κι η Αργυρώ
    να μας πει παρατηρώ
    λάθη μα και παραλήψεις
    και ζητώντας εξηγησεις

    Δεν ξέρω τι έπαθα τελευταί ακαι Λουκριτίζω

  31. leonicos said

    Εγώ, γενικά, δεν είμαι έμμετρος. Είμαι έκμετρος

  32. leonicos said

    Με τον ΠΑΟΚ στο μυαλό του
    θα μας έρθει και ο Τζι,
    μ’ ας το βγάλει απ’το μυαλό του,
    δεν απέκτησαν γκολτζή

    Φοβάμαι ότι ολισθαίνω σε κατήφορο επικίνδυνο. Συγκρατήστε με!

  33. leonicos said

    Τ αηδία, ριμάρω το μυαλό του με το μυαλό του
    Κι έπειτα θα φταίνει αυτο΄πι που θα με κράξουν!

  34. leonicos said

    Έκδοσις Β΄ βελτιωμένη αλλ’ όχι και επηυξημένη

    Με τον ΠΑΟΚ εις τον νου του
    θα μας έρθει και ο Τζι
    μ’ ας μην πει ‘τε του νονού του
    πως απέκτησαν γκολτζή

  35. leonicos said

    Τι τρέχει; πάθαυε σοκ
    απ’ τις ρίμες του ΠΑΟΚ;

    παρακαλώ τονισμός στη λήγουσα.

  36. # 33

    Ω, ποτέ μου δεν θα κράξω
    φίλο, σύντροφο πστό
    μόνο όταν τον διβάζω
    τα μαλλιά μου θα τραβώ

    🙂 🙂

  37. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα και τα δεύτερα σχόλια και να με συμπαθατε για την πολύωρη (μη γίνει και πολυήμερη) απουσία μου από το ιστολόγιο.

    1 Α, εξαιρετικό! Θα το κλέψω.

    4 Πριν από μερικά χρόνια σύχναζα σε μια παρέα όπου ερχόταν και ο Μεράντζας, όποτε ήταν στο λεκανοπέδιο και τραγουδούσε άμα ερχόταν στα κεφια. Θεός!

    6 Εύστοχη παρατήρηση

    11 Μοτίβο το λέω κι εγώ. Απλώς ο Παντελής το δεύτερο πτυχίο το πήρε μεγάλος ενώ εγώ σχεδόν κολλητά με το πρώτο.

    16 Χάχαλης λέμε! Έμπαινε και στη χτεσινή ψηφοφορία.

    23 Ο Θεοχάρης είναι από εκείνα μέρη

  38. # 36

    διορθωμένο εδώ :

    Ω, ποτέ μου δεν θα κράξω
    φίλο, σύντροφο πιστό
    μόνο όταν τον διαβάζω
    τα μαλλιά μου θα τραβώ

  39. Ακρως ενδιαφέρουσα ανάρτηση. Θα αναζητήσω τα τρία βιβλία του Π.Μ.

  40. sarant said

    39 Αξίζουν και με το παραπάνω

    28 Ο μπακαλιάρος ήταν φτηνό ψάρι και μπορούσε να διατηρηθεί. Από το δεύτερο μισο του 19ου αιώνα υπάρχουν αναφορές σε στοκοφίσι.

  41. Πέπε said

    > > Αμερικανοί και Άγγλοι μελετητές, πριν από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, κατέγραψαν (σε μπομπίνες ήχου, μάλιστα) έκπληκτοι στην Σερβία, τραγουδιστές που μπορούσαν να απαγγείλουν 200 στίχους χωρίς να σταματήσουν. Αοιδοί, ή μήπως ραψωδοί;

    Και ελληνικές τέτοιες καταγραφές υπάρχουν. Δεκαετία ’50, από Κύπρο και Κρήτη (πιθανόν να υπάρχουν και από πολλά άλλα μέρη, εγώ λέω γι’ αυτές που έχω ακούσει).

    Βέβαια τα καθαυτού δημοτικά που να έχουν τόσο μεγάλη έκταση δεν είναι πολλά, μάλλον η σπάνια εξαίρεση είναι. Στις εν λόγω μπομπίνες ως επί το πλείστον τραγουδούν δικές τους ρίμες για διάφορα σημαντικά πρόσφατα γεγονότα (κυρίως από τον Β’ Πόλεμο), και επιπλέον οι μεν Κρητικοί τεράστια αποσπάσματα Ερωτόκριτου, οι δε Κύπριοι δημοτικά που, ειδικά στην Κύπρο, ακολουθούν διάφορες ποιητικές τεχνικές που βγάζουν εξαιρετικά μακροσκελείς παραλλαγές.

    Οι Σέρβοι που λέει ο φιλαράκος μας (χωρίς να θέλω να τον στεναχωρήσω) φαντάζομαι ότι θα είναι οι επικοί τραγουδιστές με την γκούσλα, τη μονόχορδη λύρα.

  42. Πέπε said

    #6 και #37

    Δεν είναι και παντελώς άγνωστη πάντως η Αθήνα. Για παράδειγμα αναφέρεται σε κάποιο τραγούδι το Κάστρο της Αθήνας, που ήταν η Ακρόπολη βέβαια, σε εποχές όμως που εξακολουθούσε να χρησιμοποιείται ως κάστρο.

    Μάλλον στο διάστημα της δημιουργικής ακμής του δημοτικού η Αθήνα δεν πρέπει να ήταν και πολύ σημαντική πόλη, γι’ αυτό και αναφέρεται σπάνια.

  43. @ 42 Πέπε

    Το ζήτημα είναι πως (στη δική μου στατιστική) απουσιάζει ολοκληρωτικά η έννοια «Αθήνα». Η πόλη Αθήνα είναι και αυτό ένα ζήτημα. Διαφορετικό.
    Δεν μπορώ να τοποθετηθώ πλήρως αφού δεν έχω δει όλα τα σωζόμενα δημοτικά.

  44. Μαρία said

    4
    Ωραίο. Είχαμε μείνει στο ξενοδοχείο του Μεράντζα και ήπιαμε τσίπουρα σ’ αυτό το καφενείο. Είναι έξω απ’ τα Πράμαντα, στον Τσόπελα.

  45. Κιγκέρι said

    (🕷 Έβαλα κάτι πολύ συγκινητικό και το κράτησε η μαρμάγκα! 🕷)

  46. nikiplos1 said

    Καλημέρα… Δεν πιστεύω πως η εκάστοτε επέτειος έχει μία μόνο ανάγνωση. Έχει πολλές,

    αυτές της ψυχής, οι αναφορές στην επανάσταση του 1821 σε πελοποννήσιους και ρουμελιώτες είναι κατευθείαν στα χωριά τους, στις βρύσες των πηγών που ήπιαν μικρά παιδιά, στα ίδια βράχια, και στις ίδιες σπηλιές. Θυμάμαι μικρός που με σύστηναν οι γονείς των φίλων μου, στο σχολείο, ότι είμαι από τα μέρη του Κολοκοτρώνη, καθώς έβαζαν όλη την πελοπόννησο εντός.

    Εκείνες που βάζουν εντός της ανθρώπους των οποίων οι πρόγονοι δεν συμμετείχαν, αλλά κλήθηκαν εκ των στέρων να υπερασπιστούν. Η Γιαγιά μου από την Πριήνη, είχε άπειρες διηγήσεις από τις προγιαγιάδες της για τα κεφάλια των ανδρών, που τα έστηναν στο χωριό στην κεντρική πλατεία για μέρες-εβδομάδες, την περίοδο της ελληνικής επανάστασης. Ακόμη και στα γεγονότα της Κύπρου το 1974, που ζούσε ρωτούσε τον πατέρα μου: «Αγρίεψε ο Τούρκος? Χαθήκαμε!»

    Φυσικά αυτή η παρεμβολή δεν ίσχυε μόνο για τον παραβαλκάνιο ομογενή ελληνισμό, αλλά και εκείνον που καταγόταν από περιοχές που ενσωματώθηκαν στο ελληνικό κράτος αργότερα. «Σας ελευθερώσαμε» έλεγαν οι αγράμματοι κομπορρήμονες συμπατριώτες σε αυτούς, με το Τουρκόσποροι να δίνει και να παίρνει στους βορειότερους.

    Αλλά υπάρχουν και οι επέτειοι (επαίτειοι) που το εκάστοτε κυρίαρχο πολιτικό κλίμα της χώρας εμφιλοχωρεί εργαλειακά στα μοτίβο της εκάστοτε εποχής με γελοία συχνά στερεότυπα: Αν μη τι άλλο, αν δεν χορεύεις τσάμικο ή καλαματιανό δεν είσαι πατριώτης. Από τους απριλιανούς δικτάτορες, μέχρι τον Γιωργάκη με τον Σβάρτζενέγκερ στο βράχο της Ακρόπολης, όλοι επιδεικνύουμε για να φορέσουμε τη μουτσούνα του πατριώτη, εκείνα ακριβώς που βδελυσσόμαστε στον κοινωνικό μας βίο: την μπασκλασαρία του Έλατου, τα βλαχομπαρόκ, τα βλαχοταγάρια, και τόσα άλλα, εμείς οι αστοί πρωτευουσιάνοι, που αν μη τι άλλο, είχαμε και γαλλίδα γκουβερνάντα διάβολε.

    Όπως κάθε επαίτειο, επιστρατεύονται όλοι οι εθνικοί μύθοι ώστε να μην μείνει κανείς εκτός της γιορτής. Παλαιών Πατρών, κρυφά σχολεία, ευαγγελισμός και διπλή γιορτή, σεπτοί ιεράρχαι, νομάρχαι, ταξίαρχοι και άλλοι επίσημοι, για μια τέτοια μέρα ζουν: να βάλουν την μπαραθέα και να καμαρώνουν το παράστημά τους – τις άλλες μέρες βλέπεις η σύζυγος την θάβει στην ναφθαλίνη.

  47. Μαρία said

    41
    Τους Σέρβους τους ξέρουμε οι φιλόλογοι, γιατί σχετίζονται με το ομηρικό ζήτημα. Είναι αυτοί που μελέτησε ο Milman Parry και ο μαθητής του Albert Lord. https://en.wikipedia.org/wiki/Milman_Parry

  48. Μαρία said

    Στη συνέντευξη γιατί ο Νικόλαος έγινε Νίκος Πολίτης;

  49. nikiplos said

    Στα περισσότερα χωριά της πελοποννήσου, έμαθα πάνω κάτω, τα ίδια με εκείνα της Κρήτης και της Ηπείρου. Ελάχιστοι χόρευαν στα παλιά πανηγύρια. Αυτό που βλέπουμε σήμερα, το «θερινό σκυλοδημοτικό» με την παρέα του Κουτσολιάκου να χορέψει και μετά οι Τρουπαίοι και μετά οι Σφήκες κλπ, είναι μάλλον νέο φρούτο και δεν γινόταν στα παλαιότερα χρόνια. Κυρίως άσματα και δημοτικά της τάβλας άκουγαν, καθιστοί. Χόρευαν σε εξαιρετικές περιπτώσεις, σε γιορτές και σε γάμους και πάλι όχι τόσο φανατικά. Άλλωστε ο χορός είναι και επίδειξη κάλλους, που δεν το διαθέτουν και όλοι. Διαβάζοντας την εργασία του Κουκουλέ, διαπίστωσα πως υφίσταντο και οχήστρες (μουσικοί και χορευτές) επαγγελματίες, δηλαδή γυρόφερναν τα πανηγύρια, τους γάμους κλπ, μπορεί να ήταν και γιούφτοι κάποιοι εξ αυτών και χόρευαν επί πληρωμή. Επίσης λογικό, οι ξωμάχοι δεν θα είχαν και πολύ χρόνο να αφιερώσουν στα χοροδιδασκαλεία, ενώ οι ορεινοί εξ αυτών πιό πολύ φλογέρα και καθιστά αργόσυρτα ακούσματα θα είχαν ως οικεία.

  50. Αργυρώ said

    Τώρα μόλις διάβασα τις παπαριές τις οποίες λέει στην συνέντευξη που έδωσε στον ιστότοπο news247 ο ημιμαθέστατος Παντελής Μπουκάλας και ΕΦΡΙΞΑ. Γνωρίζοντας την επιπολαιότητα και ασχετοσύνη του ανδρός, περισσότερο εξοργίστηκα με τον κ. Σαραντάκο που τον καλύπτει σκανδαλωδώς σε όποια μπούρδα κι αν ξεστομίσει: «Μόσχος η πορδούλα σου, Χριστούλη μου» που λέγανε και οι αγράμματες Ρωμηές γερόντισσες, όταν ακούγανε στα 3 πρώτα ευαγγέλια ότι ο Ιησούς «ευχαριστήσας έκλασε» τους άρτους…

    ΜΕΤΑΦΕΡΩ επί λέξει την στιχομυθία τού φιλαράκου τού κ. Σαραντάκου με τον δημοσιογράφο στην εν λόγω συνέντευξη…

    Γ. ΦΙΛΕΡΗΣ: «Είπε ο Διάκος, όμως, «για δες καιρό που διάλεξε ο χάρος να με πάρει»;»
    Π. ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ: «Αυτό μας το μετέφερε αργότερα, ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης. Θα μπορούσε να το πει, ωστόσο»

    Αλλά, κύριε Σαραντάκο, και ο τελευταίος απόφοιτος Παλαιού Σχολαρχείου γνωρίζει ότι δεν είναι ο ελληνόψυχος Βαλαωρίτης που έβαλε στο στόμα του Αθανασίου Διάκου το δίστιχο «Για δές καιρό που διάλεξε ο Χάρος να με πάρει», όπως λέει θρασύτατα ο αδαέστατος φιλαράκος σας, Παντελής Μπουκάλας. Η πρώτη καταγραφή του θρυλικού αυτού διστίχου ως επί λέξει λόγια του Θανάση Διάκου έγινε από τον Σπυρίδωνα Τρικούπη στον 1ο τόμο της «Ιστορίας της Ελληνικής Επαναστάσεως» (1η έκδοσις Λονδίνο 1857). ΄

    Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης απλώς επανέλαβε ό,τι γράφει ο παραμυθατζής Τρικούπης (είναι πασίγνωστο ότι τον έχουν πολλάκις διαψεύσει σε πολλά γραφόμενά του δεκάδες Αγωνισταί του 21) στο περίφημο ποίημά του «Αθανάσης Διάκος» που εξεδόθη 10 χρόνια αργότερα, το σωτήριον έτος 1867. Κι όπως βλέπουμε, ο Σπυρίδων Τρικούπης λέει σαφώς πως ο Αθανάσιος Διάκος είπε «Χριστιανός εγεννήθηκα και Χριστιανός θ’ αποθάνω» κι όχι «Γραικός γεννήθηκα, Γραικός και θ’ αποθάνω», όπως διέστρεψαν αργότερα τα λόγια του οι αντίχριστοι γύφτοι στιχουργοί που συνέθεσαν το γνωστό δημοτικό τραγούδι…

    Ως επαγγελματίας φιλόλογος, ΕΡΩΤΩ το καλόπιστο κοινό του παρόντος Ιστολογίου: ΑΝ είχε κάνει παρόμοια γκάφα (να αποδώσει στον Βαλαωρίτη μιά παπαριά που ξεστόμισε ο Σπ. Τρικούπης 10 χρόνια νωρίτερα) ο οποιοσδήποτε άλλος κοινός θνητός που δεν τον ξέρει ούτε η μάνα του, δεν θα τον έκραζε ανελέητα ο κ. Σαραντάκος από τα μεζεδάκια του Σαββάτου; Γιατί, λοιπόν, δεν κράζει και τον φιλαράκο του, Παντελεήμονα Μπουκάλα;

    Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα

  51. Γιάννης Ιατρού said

    18: Εμ, τα ψεγάδια το κάνουν πιό ανθρώπινο κι επομένως πιό πιστευτό. Αλλά, βάλε και την εικόνα, να μην ψαχνόμαστε 🙂

  52. Πέπε said

    @43
    Τι εννοείς «η έννοια Αθήνα»; Όπου αναφέρεται, εννοεί την πόλη των Αθηνών προφανώς, όπως και κάθε άλλο τοπωνύμιο. (Εντάξει, η Πόλη και η Βενετιά αναφέρονται επίσης και λίγο ως μυθικοί τόποι, αλλά είναι ειδικές περιπτώσεις.)

    Για ιστορικά γεγονότα της Αθήνας (πολιορκίες κλπ.) δεν υπάρχουν τραγούδια; Δεν το έχω ψάξει.

  53. Καλησπέρα,
    10 Πούρους Βαυάρικους που λέγαμε και χτες.
    Το μακρινό 2008 είχα περάσει από Νυρεμβέργη (κι αυτή στη Βαυαρία ανήκει κι ας είναι Φρανκονία) κι είχα συναντηθεί μ’ έναν άλλον Γιάννη, αυτόν που είχε πάρει απόσπαση εκεί και μούριξε και μένα την ιδέα. Κάναμε βόλτα στην πόλη και κάποια στιγμή μου δείχνει έναν ιστό ψηλά στο κάστρο που ήταν γαλανόλευκος. Κοίτα, μου λέει, Έλληνας μένει εκεί. Πλησιάζουμε και βλέπω πως είναι στο κάστρο κι όχι σε σπίτι. Και μου έσκασε το μυστικό. Πως τα χρώματα Ελλάδας – Βαυαρίας είναι πολύ κοντά (κι όποιος σκεφτεί τον Όθωνα και τη Βαυαροκρατία είναι απλά κακόπιστος – ή μήπως να πω κακόψυχος 🙂 ).

  54. loukretia50 said

    Πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη. Χαίρομαι για το μεράκι και την αφοσίωσή του Π,Μπουκάλα στη δημοτική ποίηση , αυτό το σημαντικό κεφάλαιο της κληρονομιάς μας , που είναι πραγματικά ένα συναρπαστικό ταξίδι και μας μαθαίνει πολλά.

    ΥΓ , Μη φοβάστε, δεν παρασύρθηκα από τον πανηγυρικό της ημέρας! Απλά είναι ένα από τα θέματα που με ενθουσιάζουν.

    ————————-

    28, σχετικά με τη μπακαλιαροφαγία
    Δε θυμάμαι αν απαντάει στην ερώτηση, αλλά υπάρχει μια περσινή εξαιρετική ανάρτηση (συνεργασία Ρογήρου) , με πολλά ενδιαφέροντα σχόλια :

    Από τον Χάντακα στα νησιά Λοφότεν, το στοκοφίσι (μια συνεργασία του Ρογήρου)
    https://sarantakos.wordpress.com/2020/05/06/stockfish/

    —————————-

  55. Ωραία, ζουμερή ανάρτηση. Της νύχτας οι αρματολοί και της αυγής οι κλέφτες του ΘΚ να έχουν άραγε να κάνουν με αυτό εδώ από κάτω? Ωραία ώσμωση.

  56. Μαρία said

    O Μπουκάλας τώρα στο κόκκινο, σε επανάληψη, για τα απομνημονεύματα των αγωνιστών του ’21 και το δημοτ. τραγούδι.

  57. Alexis said

    Χρόνια μας πολλά!
    Εξαιρετικό άρθρο την πλέον κατάλληλη μέρα!!!

  58. MA said

    Εξαιρετική ανάρτηση!

    Να βάλω και το παρακάτω κείμενο του Μακριδάκη που μου το έστειλε φίλος:

    Θυμάμαι πως στη γειτονιά πάντοτε όταν πέθαινε ή αρρώσταινε βαριά κάποιος κι ήταν στα τελευταία του δεν κάναμε γιορτές, δεν βάζαμε δυνατά το ράδιο στο σπίτι, σεβόμασταν το πένθος του άλλου κ τη μνήμη ή την αρρώστια του. Ακόμα μέχρι τώρα στα χωριά ακυρώνουν τα πανηγύρια άμα λάχει να πεθάνει συγχωριανός παραμονές ή ανήμερα, πενθούν οι άνθρωποι κ δεν τις θέλουν τις χαρές ή κι αν τις θέλουν, τις ακυρώνουν κ τις στερούνται από σεβασμό στους συνανθρώπους που πενθούν, τιμούν τη μνήμη αυτού που έφυγε, συμμετέχουν κ στον πόνο των συγγενών του, τους τον απαλύνουν έτσι, δεν τους τον κάνουν ακόμη πιο αβάσταχτο με πανηγύρια κ χορούς.
    Αυτό όμως είναι κοινωνική κ ανθρωπιστική παιδεία, είναι συνείδηση κοινωνικής ευθύνης κ συμπεριφοράς, είναι καλλιέργεια ψυχής, κ τα διαθέτουν άνθρωποι απλοί πολλές φορές, που δεν έχουν ακούσει ίσως ποτέ τους τη λέξη αυτή που ειναι στη μόδα, την ενσυναίσθηση, την οποία φυσικά γνωρίζουν ως λέξη κ την χρησιμοποιούν όλοι αυτοί οι εμβολιασμένοι με εξειδικευμένη εκπαίδευση κ επιτηδευμένους τρόπους υποκριτές κ εκπαιδευμένοι αμόρφωτοι, οι άριστοι του καπιταλισμού, που τρώνε κιμά γαρίδας ακούγοντας βιολί πάνω από τα κρεβάτια κ τα ράντζα των διασωληνομένων, πάνω από τους νεκρούς που έφυγαν τυραννικά κ μόνοι, πάνω απ τους συγγενείς των νεκρών που περνούν τον δικό τους τον πόνο κ πάνω από το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό που ζει στα χαρακώματα.

    Envoyé de mon iPhone

  59. Σωτήρς said

    Χρόνια πολλά!

    Ας ακούσουμε και τον ταμπουρά του Μακρυγιάννη να παίζει μέρα που είναι (πιστό αντίγραφο).

  60. @ 52 Πέπε
    >>Τι εννοείς «η έννοια Αθήνα»;

    Στο βαθμό που οι συγκοινωνίες ήταν μηδενικές και οι σχέσεις μεταξύ περιφερειών μικρές, η Αθήνα ως πόλη ίσως δεν θα είχε κάποια αξία για τις συναλλαγές. Όμως ο συμβολισμός της Αθήνας πού είναι; Με εκπλήσσει η απουσία του. Εννοείται έστω και συγκαλυμμένα, μεταφορικά ή αλληγορικά.

    Ας πούμε, στου Νικολάου Γ. Πολίτη [Εκλογές] Τα δημοτικά τραγούδια (εκδ. γράμματα, 1991 και άλλες, 334 σελίδες) όπου, μάλιστα υπάρχει και πίνακας τοπωνυμίων μαζί με άλλα γεωγραφικά ονόματα, δεν υπάρχει καμιά αναφορά στην Αθήνα. Μόνο το εξώφυλλο έχει αθηναϊκό θέμα, από ντροπή του εκδότη, νομίζω. Το ίδιο συμβαίνει και στη συλλογή του Γιώργου Ιωάννου και σε άλλες που δεν είμαι πρόχειρος τώρα.

    Μπορούμε να φτάσουμε να ευθυγραμμιστούμε (π.χ.) με τον Χόμπσμπάουμ και να δεχτούμε πως οι συμπατριώτες μας πριν μερικούς παππούδες είχαν ξεχάσει, ανάμεσα σε άλλα, και την Αθήνα, ή ήταν θρησκευτικά αθηναιοφοβικοί, αλλά να το δηλώσουμε με θλίψη, όχι να το επισημαίνουν ακόμα και φοιτητές σε φοιτητικές εργασίες και να σφυρίζουμε αδιάφορα.

    Μου κάνει εντύπωση πως από τους εδώ εμπλεκόμενους (εμφανώς πιο ειδικούς από μένα), μεταξύ των οποίων, από τους φίλους αναγνώστες-ανταποκριτές, και το ελληνοηθέστατο (κατά δήλωσή του) συγκρότημα Αρ-Αρ & Σια, ενεργούν σαν να αγνοούν το ζήτημα της απουσίας της Αθήνας. Κρύβουν κάτι και αυτοί οι λαλίστατοι φίλοι;

    Είναι άλλωστε περίεργο ότι και στις συλλογές που έτυχε να δω, όχι συστηματικά, η κεφαλαιοποίηση αποφεύγει την έννοια της πόλης ενώ άλλες πόλεις αναφέρονται, σε κάποιο βαθμό, στα δημοτικά. Εκτός και δεν είναι έτσι στις μεγάλες εξαντλητικές συλλογές που δεν έχω υπόψη μου.

    [Η εικόνα κάτω: Θεόφιλου, η ωραία Αδριάνα των Αθηνών.]

  61. Georgios Bartzoudis said

    Χρόνια Πολλά σε όλους τους Έλληνες, Χρόνια Πολλά σε όλον τον Κόσμο!

    (α) # Σενιόρ Φιλέρη, τί τα θέλεις, χρονιάρα μέρα, και μου θυμίζεις τον Τσιπροτζιαμπάζη που εγκαινίαζε «ανύπαρκτα έργα» χωρίς μυστρί: Να γιατί δεν πρόκοψε το Μετρό της Θεσσαλονίκης: Γιατί στη (γελοία) φιέστα που είχε κάνει στα εγκαίνια του πολύπαθου έργου ο Ταγός της μήποτε αριστεράς δεν κρατούσε μυστρί!

    (β) # Καλά, ο Μπουκάλας όλο και μαθαίνει «πράγματα». Όπως «ότι η τουρκοκρατία σε άλλες περιοχές της Ελλάδας δεν κράτησε 400 αλλά 500 χρόνια». Σιγά-σιγά, θα μάθεις καλύτερα τις τέσσερεις πράξεις Δρ Μπουκάλα: 530 είναι το σωστό αποτέλεσμα. Μένεις στάσιμος στη Δ’ Δημοτικού!

    (γ) «Γενικά με τους καλόγερους, οι κλέφτες δεν τα πήγαιναν τόσο καλά»
    # Πρόσεχε Μπουκάλα μην σε γυρίσουν στο …Νηπιαγωγείο. Εκεί είναι που η δασκάλα σου έμαθε το τραγούδι: «δεν κάνουμε κι ένα καλό, καλό για την ψυχήν μας; /ο κόσμος φκιάνουν εκκλησιές, φκιάνουν και μοναστήρια»!

    (δ) Μαθαίνουμε πολλά πάντως για το πώς σκέφτονταν οι Έλληνες, ή μάλλον οι Γραικοί και οι Ρωμιοί, όπως ονομαζόμαστε μέχρι να ξεκινήσει η επανάσταση».
    # Μπουκάλα όταν …πας Α’ Γυμνασίου θα μάθεις ότι ένα μεγάλο μέρος του ελληνισμού «ονομαζόμαστε» Μακεδόνες.

    (ε) «Όταν λέει σκλάβος των Τούρκων, κοπέλι στους γερόντους, υπονοεί προφανώς τους προεστούς. Είχαν περάσει όμως τα χρόνια κι έπρεπε το έθνος να μαθαίνει ότι ο αγώνας ήταν πανεθνικός, δίπλα στους κλέφτες, τους καπεταναίους ήταν όλοι μαζί, στο πλευρό τους. Εκκλησία, κοτζαμπάσηδες και όσοι έβλεπαν με μισό μάτι πρώτα την κλεφτουριά και μετά τους επαναστατημένους»
    # Αυτά (μόνο) έμαθες τόσα χρόνια που ασχολείσαι με το δημοτικό τραγούδι;; Τζάμπα πήγαν τόσα χρόνια. Κουβαλούσες νερό …με το καλάθι!

    (ς) Η εκκλησία δεν αγκάλιασε τη δημοτική ποίηση; «Κάθε άλλο. Την απεχθανόταν. Τα μοιρολόγια τα αποκήρυσσε, τους ζουρνάδες και τις λύρες τα θεωρούσε όργανα του διαβόλου, γενικώς θεωρούσε ότι τα τραγούδια και οι χοροί οδηγούσαν σε ανεπίτρεπτες ηδονές, όχι συμβατές με την ευλάβεια που έπρεπε να επιδεικνύει ένας πιστός Χριστιανός. Ο Κοσμάς ο Αιτωλός έχει ρίξει ατέλειωτες κατάρες, όπως να μείνουν άτεκνοι, ή να πεθάνει νέος ο άνδρας, όσους συμμετείχαν σε πανηγύρια, η καλούσαν σε γάμους και βαφτίσια. Ευτυχώς δεν συμμορφώνονταν όλοι οι πιστοί, αλλά και αρκετοί παπάδες, που έπαιρναν μέρος στα γλέντια, χορεύοντας και τραγουδώντας…».
    # Μπουκάλα: Πολλά διαβάζεις, λίγα καταλαβαίνεις. Δεν κάνεις για λαογράφος. Αφού δεν σου αρέσει να βγάζεις δόντια αλλά …γλώσσα, πήγαινε στο επιτελείο προπαγάνδας κανενός κόμματος. Εκεί θα είσαι χρήσιμος!

    (ζ) Γιατί η Χούντα θέλησε να οικειοποιηθεί τόσο πολύ το δημοτικό τραγούδι; «Δεν είναι μόνο δικό της γνώρισμα. Ξεκίνησε όλο αυτό από την δικτατορία του Μεταξά, ταυτόχρονα με την καπηλεία του αρχαιοελληνικού πολιτισμού.
    # Μπουκάλα, σε παρασέρνει ο …φίλερις Φιλέρης σε μεγάλο ατόπημα. Χαρίζεις τα δημοτικά τραγούδια (και τον αρχαιολελληνικό πολιτισμό) στη Χούντα;;

    (η) «στο σπίτι μου υπάρχουν ένα σωρό λεξικά, κυπριακά, ποντιακά κλπ, γιατί αλλιώς δεν θα’ βγαινε και άκρη».
    # Μπουκάλα, πάρε και κανένα Μακεδονικό λεξικό. Θα σου κάνει καλό. Μην ακούς τους προπαγανδιστές της οκάς, που λένε ότι ξεπούλησαν τη Μακεδονική γλώσσα και ταυτότητα στους ΒουλγαροΣκοπιανούς. Είναι προπαγάνδα των λαθρεμπόρων των …εθνών και γλωσσών.

  62. loukretia50 said

    58. ΜΑ
    Αυτό το κείμενο θάθελα να είχα γράψει.
    Αλλά δε μπορώ να εκφραστώ απλά για όσα συμβαίνουν.
    Χάνω τις λέξεις γιατί κι αυτές χάνουν τη σημασία τους.

    Μην απορείτε αν περιορίζομαι στα «ποικίλα – ψυχαγωγικά».
    Τόσο αντέχω.

  63. Χαρούλα said

    #59 Σωτήρς δεν είναι αρκετά βλαχογκλάμουρ για την περίσταση. Ταμπουράς….. Ποιός να ασχοληθει με αυτόν;;; Δεν ενδείκνυται για ταρατατζούμ.
    Σ´ευχαριστώ που το μοιράστηκες.

  64. 59
    Πέπε, έχει καμιά διαφορά από το σάζι?

  65. Yiannis Fileris said

    Ευχαριστώ για την αναδημοσίευση, μεγάλη μου τιμή. Μια παρατήρηση, ωστόσο, σε ένα σχόλιο που διάβασα νωρίτερα. Ίσως μάλιστα να ευθύνομαι κι εγώ, γιατί όπως μετέφερα την απάντηση του Παντελή ενδεχομένως να γίνονται παρανοήσεις, χωρίς λόγο. Ο Μπουκάλας, που βέβαια κάθε άλλο παρά ημιμαθής, απαντάει στην ερώτηση αν «ο Διάκος είπε το για δες καιρό κλπ,κλπ» ότι «αυτό μας το μετέφερε ο Βαλαωρίτης». Εννοεί ότι ο Βαλαωρίτης θεώρησε και μετέφερε στις επόμενες γενιές πως ο Αθανάσιος Διάκος, όχι μόνο είπε, αλλά και δημιούργησε ο ίδιος το συγκεκριμένο δίστιχο. Προφανώς και γνωρίζει την αναφορά του Σπυρίδωνα Τρικούπη (και όχι μόνο), κάτι άλλωστε που έχει αναλύσει εδώ: https://www.kathimerini.gr/opinion/1018104/o-diakos-kai-to-gia-des-kairo-poy-dialexe/ Υπερβολικό, λοιπόν, να γίνει ο Μπουκάλας μεζεδάκι από το Νίκο. Αν είναι για μεζές, προσφέρομαι εγώ….

  66. Δημήτρης Καραγιώργης said

    40 (sarant) + 54(Loucretia50) <- Σας ευχαριστώ, από τον 15ο αιώνα λοιπόν, ως ξεραμένος στον αέρα, έγινε γνωστός ο μπακαλιάρος κι ίσως ο αλατισμένος ταυτόχρονα. Το όνομα στοκοφίσι δεν το έχω ξανακούσει

  67. 66 Κύριε Φιλέρη, αφήστε τον φίλερι να λέει…

  68. Γιάννης Κουβάτσος said

    66: Έχουμε εδώ έναν μυστήριο, κύριε Φιλέρη,που ηδονίζεται να ψάχνει για λάθη και «λάθη» και να βγάζει τους ειδήμονες άσχετους και αγράμματους. Είναι η μασκότ του ιστολογίου.☺ Ένας σύγχρονος Ζωίλος Ομηρομάστιξ.

  69. # 58

    Εχει γραφτεί πως όταν ήταν άρρωστος ο Βέρντι έστρωναν κλαδιά έξω από το σπίτι του για να μην τον ενοχλούν οι θόρυβοι από τα διερχόμενα κάρα. Σήμερα στις «διασημότητες» βλέπε Φουρθιώτης διαθέτουν 9 περιπολικά και 14 φρουρούς αλλά αδιαφορούν για τις τιβί και τα ραδιόφωνα των γειτόνων…

  70. Μαρία said

    Σία Αναγνωστοπούλου: Η Σοφία Γιαννακά επιχειρεί να ενσταλάξει δηλητηριώδες αντι-αριστερό μίσος στους συμπολίτες μας
    Με ορολογία που θα ζήλευε η πιο ακραία φωνή αυτής της χώρας, η κ. Γιαννακά στοχοποιεί, κατασυκοφαντεί κόμματα και εφημερίδες (ΚΚΕ, ΕφΣυν) και δολοφονεί εν ψυχρώ χαρακτήρες (Αντώνη Λιάκο, Σία Αναγνωστοπούλου)
    https://left.gr/news/sia-anagnostopoyloy-i-sofia-giannaka-epiheirei-na-enstalaxei-dilitiriodes-anti-aristero-misos

  71. Γιάννης Κουβάτσος said

    71: Έχει καμιά σημασία τι λένε άσημοι πολιτικοί γυρολόγοι;

  72. sarant said

    45 Δεν βρίσκω τίποτα πιασμένο στη μαρμάγκα

    62 Και στην πιο τέλεια οργανωμένη παρέλαση, όταν υπάρχουν άλογα ελλοχεύει ο κίνδυνος αυτός!

    66 Να ευχαριστήσω κι εγώ τον Γιαννη Φιλέρη και για το άρθρο αλλά και για τη διευκρίνιση.

    71 Κι αυτή κάποτε ηταν ΠΑΣΟΚ….

  73. Μαρία said

    73γ
    Θα βάλεις και τη δικιά σου ή να τη λινκάρω;

  74. Πέπε said

    @65

    Πονεμένη ιστορία…

    Ο παλιός παραδοσιακός ταμπουράς, όπως λ.χ. του Μακρυγιάννη, δεν ήταν ένα ξακάθαρα συγκεκριμένο όργανο. Είχε πολλές παραλλαγές κατά τόπους στο μέγεθος, τον αριθμό χορδών, το κούρδισμα κλπ., και συνακόλουθα και στον τρόπο παιξίματος. Επίσης δε και στο όνομα (ταμπουράς, μπουζούκι, μπουλγαρί, μπαγλαμάς, αλλά και γιογκάρι, τζιβούρκι κλπ., ήταν ονόματα που μπορεί να σήμαιναν το ίδιο ή παρόμοια όργανα). Τα σταθερά χαρακτηριστικά ήταν κάποια πολύ γενικά. Αυτά λοιπόν τα σταθερά χαρακτηριστικά τα έχει εξίσου και το σάζι.

    Όλοι αυτοί οι τοπικοί ταμπουράδες έσβησαν και χάθηκαν από τη χρήση, ή μετασχηματίστηκαν σε μπουζούκια και λαούτα. Μοναδική εξαίρεση ο κρητικός αστικός ταμπουράς, το μπουλγαρί: ο Φουσταλιέρης, που έναν καιρό είχε μείνει να είναι ο τελευταίος παίχτης (ή τέλος πάντων ο τελευταίος γνωστός και εντοπισμένος), πρόλαβε να μοιραστεί τα μυστικά του στον Στ. Λαϊνάκη, τον Ρος Ντέιλι και μερικούς άλλους μουσικούς, οι οποίοι τα μεταλαμπάδευσαν περαιτέρω κι έτσι σήμερα το όργανο είναι ζωντανό.

    Παράλληλα, κάποια στιγμή επινοήθηκε ο σχολικός ταμπουράς, του οποίου η εκμάθηση είναι υποχρεωτική σε όλους τους μαθητές των Μουσικών σχολείων (κλασικούς και παραδοσιακούς). Αυτός ο ταμπουράς είναι ένα ξεκάθαρο τούρκικο σάζι, μεταμφιεσμένο πίσω από μερικές προσχηματικές και εντελώς δευτερεύουσες κατασκευαστικές μικροδιαφορές.

    Να πούμε επ’ ευκαιρία ότι και ο πρωτότυπος ταμπουράς του Μακρυγιάννη έχει τύχει υποδειγματικής επισκευής και είναι σε λειτουργική κατάσταση. Με 2-3 κλικ δε βρήκα βίντεο όπου να παίζεται αυτός ο ίδιος αυτοπροσώπως (όπως θα ‘λεγε κι ο Καταρέλα), αλλά σίγουρα κάπου υπάρχει. Πιο πρόσφατα δε εντοπίστηκε και ο ταμπουράς του Φώτου Τζαβέλα!

  75. π2 said

    Όταν θέλεις πολυτονικό αλλά δεν θυμάσαι πώς μπαίνει η υπογεγραμμένη: https://twitter.com/AdonisGeorgiadi/status/1374946819390775299?s=19

  76. 75 Ευχαριστώ.

    >> Παράλληλα, κάποια στιγμή επινοήθηκε ο σχολικός ταμπουράς […] Αυτός ο ταμπουράς είναι ένα ξεκάθαρο τούρκικο σάζι

    Αυτό έχω καταλάβει κι εγώ.

  77. Πέπε said

    Α, και κάτι σχετικό με το #75 αλλά (εμμέσως) και με τις αναζητήσεις του Δημόσιου Χώρου:

    Και του Μακρυγιάννη και του Τζαβέλα οι ταμπουράδες προέρχονται από το ίδιο εργαστήρι: Λεωνίδας Γάιλας, Αθήνα, κάπου στο τέλος 18ου-αρχές 19ου.

    Τα χρόνια εκείνα ο ταμπουράς ήταν, ψιλοπανελληνίως, το κυριότερο δημοτικό μουσικό όργανο, ή πάντως από τα κυριότερα. Να λοιπόν μια έμμεση σύνδεση της Αθήνας με το δημοτικό τραγούδι! Αυτός ο Γάιλας θα ήταν προφανώς περιώνυμος οργανοποιός. Αν ο Τζαβέλας και ο Μακρυγιάννης ήθελαν ένα φτηνό απλό όργανο δε θα ‘τρεχαν στην Αθήνα, θα έβρισκαν στα μέρη τους ή θα σκάλιζαν ένα μόνοι τους, όπως ήταν η νόρμα τότε. (Άλλωστε από τη μελέτη του Φρονιμόπουλου, που αναπαλαίωσε τον ταμπουρά του Μακρυγιάννη και ίσως [δεν είμαι σίγουρος] και του Τζαβέλα, προκύπτει όντως υψηλό επίπεδο οργανοποιίας για τον Γάιλα.)

    Από την άλλη, είμαι σίγουρος ότι η ιδέα πως στην Αθήνα θα βρεις το καλό το πράμα δεν είχε σχέση με το αντίστοιχο σήμερα. Σήμερα σε πολλά είδη το καλύτερο βρίσκεται στην Αθήνα, γιατί απλούστατα εκεί είναι η πρωτεύουσα και ο πολύς ο πληθυσμός. Τότε δεν ήταν έτσι. Άρα, μάλλον θα ήταν μια ειδική πρωτιά της Αθήνας: ένας συνολικά άσημος τόπος, που όμως τυχαίνει να βγάζει, μαζί με το μέλι Υμηττού και δεν ξέρω ποιο άλλο τοπικό προϊόν, και ταμπουράδες.

  78. Πέπε said

    @76

    Η απόδειξις της συνέχειας ρε φίλε;
    Υπάρχει η απόδειξις της συνεχείας, υπάρχει και η (μαλλιαρή αλλά έστω) απόδειξη της συνέχειας. Το ενδιάμεσο όμως δεν υπάρχει.

  79. sarant said

    74 Θα τη βάλω στο αυριανό άρθρο. Λυπάμαι 🙂

    78 Βρε τι μαθαίνει κανείς! Μπράβο του Γάιλα!

  80. Πέπε, τω καιρώ εκείνω οι χορδές ήταν από έντερο ή υπήρχαν ήδη μεταλλικές?

  81. @ 78 Πέπε

    Μην το μπερδέψουμε όμως.
    Εγώ δεν μιλάω για την παρουσία του τόπου Αθήνα στα δημοτικά (όπως Γιάννενα, Βενετιά, Μεσολόγγι, Σύρα ή Χάντακας) αλλά για την ιδέα «Αθήνα», τον αφανιστικό εκτοπισμό της και την αδιαφορία για το θέμα από τους νεότερους ερευνητές. (Για μένα, στη διδακτική της πόλης, είναι σημαντικό θέμα).

  82. Avonidas said

    Χαιρετώ την ομήγυρη! Χρόνια Πολλά, και σε καλή μεριά η λευτεριά!

    Ζμπαθάτε μι που δεν σχολίασα νωρίτερα, αλλά ως συνήθως είπα να πρωτοτυπήσω, κι έτσι γιόρτασα τα 200χρονα της Ελληνικής Επαναστάσεως με τον πλέον ταιριαστό τρόπο: με μια εξέταση προστάτη 😛

    …παρά προστάτας να ‘χωμεν τω όντι.

  83. Πέπε said

    @81
    Έλα ντε; Δεν ξέρω.

    Υποθέτω πως όποτε εμφανίστηκε παγκοσμίως η τεχνολογία κατασκευής μεταλλικών χορδών (δηλαδή σύρματος ελεγχόμενου διαμετρήματος, αυτό είναι το θέμα) θα ήρθε και στην Ελλάδα χωρίς αξιοσημείωτη καθυστέρηση. Αλλά δεν ξέρω πότε ήταν αυτό.

  84. 84
    Ρώτησα γτ ακούγοντας το 59 που λέει πως είναι πιστό αντίγραφο, αμέσως μου γεννήθηκε η απορία. Σύμφωνα με αυτά που λέει εδώ από κάτω στο λυγξ (για αξιοπιστία δεν ξέρω) μπορεί να ήταν και μεταλλικές.
    http://www.cretanlyra.gr/index.php/%CF%84%CE%BF-%CF%8C%CF%81%CE%B3%CE%B1%CE%BD%CE%BF/%CE%BF%CE%B9-%CF%87%CE%BF%CF%81%CE%B4%CE%AD%CF%82

  85. ΚΩΣΤΑΣ said

    72 Γιάννη, δεν με νοιάζει αν είναι άσημη ή διάσημη η Σ. Γιαννακά, ούτε αν είναι πολιτική γυρολόγος, κρίνω το συγκεκριμένο άρθρο και ταυτίζομαι σε ποσοστό άνω του 90%.

    Και να πω ακόμη ότι μέχρι σήμερα, αυτή η τελετή τιμής και μνήμης των 200 ετών από την επανάσταση του ’21 , είναι ό,τι πιο σεμνό , ό,τι πιο ουσιαστικό, ό,τι πιο εθνικά επωφελές έχω δει στη ζωή μου ως τώρα, συγκρίνοντας γενικά με διάφορα ταρατατζούμ που θυμάμαι.

  86. Γιάννης Κουβάτσος said

    86: Καλά, γνωστή η Γιαννακά.
    Όσο για τις παράτες και τις δεξιώσεις, όταν η Ελλάδα αναστενάζει μέσα κι έξω από τις ΜΕΘ, τις βρίσκω απαράδεκτες, ντροπής πράματα, που ‘λεγε η γιαγιά μου. Κι όλα μεταξύ τους, όλα ερήμην του λαού οι Λουδοβίκοι και οι Αντουανέτες.

  87. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    70

  88. # 86

    Τελετή για τα 200 δεν μπορεί να συγκριθεί με τις ετήσιες τελετές, λογικό.
    Ολα καλά και άγια αλλά το μήνυμα του Ολλανδού πρωθυπουργού ήταν για τα πανηγύρια, μόνο κομματική τηλεόραση θα το παρουσίαζε έτσι. Η πρώτη σκέψη που δημιουργείται όταν έχει τέτοιο ύφος χρονιάρα μέρα είναι τι είδους λοβιτούρα ετοιμάζει με τον «Κυριάκος»
    Ποδοσφαιρικά πάντως τα πήγαμε καλύτερα, είδα μήνυμα του Σαββίδη αλλά όχι του Μαρινάκη…

  89. ΚΩΣΤΑΣ said

    87 Ελπίζω να αντιλαμβάνεσαι το γιατί, ερήμην του λαού. Τα άλλα σεβαστά ως γνώμη σου, φτηνή προπαγάνδα κατ΄εμέ, μόλις προ ολίγου σερβιρισθείσα.

    89 Τζι, ειλικρινά, ο Σαββίδης μου έκανε τρομερά καλή εντύπωση.

  90. Μαρία said

    25η Μαρτίου: Εθνικιστικές συγκεντρώσεις στη Θεσσαλονίκη
    Η μοτοπορεία του Ιερού Λόχου κατέληξε στο πάρκο που βρίσκεται το άγαλμα του Κολοκοτρώνη απέναντι από την ΧΑΝΘ, επί της Τσιμισκή. Στο σημείο οι συγκεντρωμένοι φώναξαν εθνικιστικά συνθήματα και τραγούδησαν τον εθνικό ύμνο. Όπως φαίνεται από τις φωτογραφίες, οι περισσότεροι συγκεντρωμένοι δεν φορούσαν μάσκα.
    Συγκέντρωση στην πλατεία Λευκού Πύργου πραγματοποίησαν οι Ενωμένοι Μακεδόνες.
    Η παρουσία της αστυνομίας σε όλες τις παραπάνω συγκεντρώσεις είναι διακριτική. https://alterthess.gr/25i-martioy-ethnikistikes-sygkentroseis-sti-thessaloniki/

  91. Μαρία said

    Αντιποίηση στολής.

  92. Τρίτη φορά η Εθνική παίζει ανήμερα του Ευαγγελισμού εκτός έδρας με ισχυρό αντίπαλο, τώρα με Ισπανία, οι άλλες ήταν με Ολλανδία και Βέλγιο, τρίτη φορά σκορ 1-1

  93. # 90 β

    Κώστα εγώ το ξέρω, πολλοί νομίζουν πως είναι σαν τους άλλους ιδιοκτήτες ΠΑΕ.

    «Το γήπεδο της Τούμπας άναψε τα φώτα του από τις 18:21 έως της 20:21 για να τιμήσει τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση!»

  94. Στεφανία said

    Τί θέλετε να πείτε, κύριε GpointofView (93); Ότι υπάρχει ο Θεός της Ελλάδος; Ή ότι βοήθησε που έδειχνε το μάτς το Open του Σαββίδη; Ο Τζόλης, πάντως, ήταν ανύπαρκτος. Όλο έπεφτε κάτω και δεν μάρκαρε. Αφού είστε τόσο ειδικός, να μάς πείτε τί να παίξουμε την Τετάρτη στο Ελλάς – Γεωργία που θα γίνει στην Τούμπα. Είναι 31 Μαρτίου, η μέρα που εκτέλεσαν τον Μπελογιάννη. Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα

    Μπράβο στην Αργυρώ που μόνη της κρατάει τόσο ψηλά το Ιστολόγιο. Μέχρι και τον κ. Φιλέρη (66) υποχρέωσε σε αυτοκριτική για την γκάφα του που έβγαλε αγράμματο τον κ. Μπουκάλα

  95. Γιάννης Ιατρού said

    88: Καλώς πληροφορημένοι κύκλοι αναφέρουν πως η προεδρική φουντούλω® δεν «άφησε λέπι» από τον «κιμά γαρίδας» που περιελάμβανε το δεύτερο πιάτο του μενού στη δεξίωση της 25ης Μαρτίου στο Προεδρικό Μέγαρο

  96. Pedis said

    https://www.topontiki.gr/2021/03/25/25i-martiou-parelasi-ta-dakria-sigkinisis-tis-katerinas-sakellaropoulou-video/

    Συγκινήθηκε …

    Η πατρίδα μας είναι ένα σύγχρονο κράτος δικαίου που βρίσκεται στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αποτελεί παράδειγμα σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Αναλογιζόμαστε την ευθύνη μας στην ιστορία. Η προστασία της δημόσιας υγείας και της κοινωνικής συνοχής είναι σε αυτή τη συγκυρία ο δικός μας αγώνας. Η μεγαλύτερη δύναμη του έθνους μας βρίσκεται στην ενότητα και την αλληλεγγύη».

    Για κλάματα …

  97. Pedis said

  98. 98
    Συγγνώμη που θα σπαμάρω τώρα, αλλά το 0:37 μου θύμισε κάτι που είχα γράψει παλιότερα. Μπορεί ο Δημόσιος Χώρος να το βρεί ενδιαφέρον.
    https://www.slang.gr/lemma/19704-kouradokastro

  99. Γιάννης Κουβάτσος said

    Τουλάχιστον ο Παυλόπουλος είχε την ευαισθησία να ματαιώσει τα πανηγύρια στο προεδρικό μέγαρο για την αποκατάσταση της δημοκρατίας, σεβόμενος τους νεκρούς στο Μάτι. Εδώ και μήνες μετράμε καθημερινά νεκρούς και διασωληνωμένους, αλλά τα πανηγύρια πανηγύρια και τα ανούσια λογύδρια, τα πόρρω απέχοντα από την πραγματικότητα, ακούστηκαν κανονικά, σαν να μην τρέχει τίποτα.

  100. Avonidas said

    #99. Από τα πιο αγαπημένα μου λύματα στο σλανγκ! 😉

  101. Πέπε said

    Ποιοι ήταν συνήθως οι τραγουδιστές;
    «Στα δικά μας τα μέρη ήταν συνήθως τυφλοί. Για να μην είναι υποχρεωμένοι να ζητιανεύουν απομνημόνευαν τους στίχους των τραγουδιών και έτσι κατάφερναν να ζουν με αξιοπρέπεια. Όπως έλεγε και ο Κολοκοτρώνης, τα τραγούδια «τα λένε οι τυφλοί με τις λύρες». Οι καπεταναίοι, άλλωστε, είχαν τις δικές τους κομπανίες και στα γλέντια, τις έβαζαν να παίζουν.»

    Δεν είναι και πολύ ακριβές αυτό. Η απάντηση θα έστεκε αν στην ερώτηση προσδιοριζόταν «ποιοι ήταν οι επαγγελματίες τραγουδιστές». Αλλά οι βασικοί φορείς του δημοτικού τραγουδιού δεν ήταν οι επαγγελματίες, αυτοί έπαιξαν ελάχιστο ρόλο. Ήταν -όπως το λέει και ο όρος «δημοτικό»- ο κόσμος. Ο καθένας. Όλοι τραγουδούσαν. Τραγουδούσαν για να χορέψουν, τραγουδούσαν σε γλέντια και πανηγύρια, αλλά επίσης τραγουδούσαν και σε χίλιες δυο περιστάσεις εντελώς άσχετες από διασκέδαση και ψυχαγωγία. Τα είδαμε ωραία τις προάλλες σ’ ένα μυτιληνιό διήγημα.

    Με τι όργανα;
    «Σίγουρα όχι κλαρίνα. Αυτά τα φέραμε πολύ αργότερα και τα αφομοιώσαμε πλήρως με την παράδοσή μας, σε σημείο να ξεχνάμε ότι τα τραγούδια παίζονταν στον ζουρνά. […] Κι οι περισσότεροι από τους οργανοπαίκτες ήταν τσιγγάνοι.

    Κι εδώ έχω ενστάσεις. Πρώτα απ’ όλα, η ερώτηση είναι λάθος. Προϋποθέτει ότι τραγουδούσαν οπωσδήποτε με όργανα, και ρωτάει ποια ήταν αυτά. Η σωστή ερώτηση θα ήταν «τραγουδούσαν και με όργανα; τι όργανα;»

    Η σωστή απάντηση θα ήταν «κυρίως όχι». Τα όργανα συνδέονται με τη διασκέδαση. Το τραγούδι όχι κατ’ ανάγκην. Αλλά ακόμη και στη διασκέδαση, μια χαρά χορός και τραγούδι γινόταν και χωρίς όργανα. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το να ακούς να σου τραγουδάνε ήταν τόσο ξένο και αδιανόητο ως μορφή διασκέδασης όσο και το να πας να δεις χορό. Διασκέδαση ήταν να χορέψεις εσύ ο ίδιος, όχι να σου χορεύουν! Ακριβώς το ίδιο και με το τραγούδι.

    Στην ευτυχή περίπτωση όπου υπήρχε εύκαιρος και κάποιος οργανοπαίχτης, ήταν φυσικά ευπρόσδεκτος.

    Αλλά τραγούδια με τον ζουρνά δεν παίζονταν. Η ένταση του ζουρνά αποκλείει εντελώς το τραγούδι. Η μόνη περίπτωση να συνδυαστούν τα δύο είναι αν ο ζουρνάς (δηλαδή δύο ζουρνάδες κι ένα νταούλι) παίζουν ανάμεσα στους στίχους, που οι τραγουδιστές σιωπούν, και μετά μπαίνουν οι τραγουδιστές και σιωπούν τα όργανα. Αλλά κι αυτό εφόσον υπάρχουν ζουρνάδες, δηλαδή εφόσον κάποιος έχει καλέσει και πληρώσει επαγγελματίες μουσικούς να διασκεδάσουν τον κόσμο, πράγμα όλως εξαιρετικό.

    Όργανα για τραγούδι ήταν οι ταμπουράδες, οι λύρες, οι φλογέρες, η γκάιντα, η τσαμπούνα, και διάφορα κρουστά. Και -αντίθετα από τον ζουρνά- ήταν κυρίως ερασιτεχνικά.

    Ούτε αυτό για τους Τσιγγάνους ισχύει. Άλλη μια διαδεδομένη παρανόηση, στηριγμένη σ’ έναν αναχρονισμό. Τσιγγάνοι ήταν (όπως είναι σε μεγάλο ποσοστό και τώρα) οι επαγγελματίες μουσικοί που θα καλούνταν ειδικά σε κάποια συγκεκριμένη περίσταση να προσφέρουν τις μουσικές τους υπηρεσίες, δηλαδή να παίξουν σ’ ένα πανηγύρι ή γάμο ή άλλη γιορτή. Κι αυτό, φυσικά, μόνο εκεί όπου υπήρχαν Τσιγγάνοι, δηλαδή όχι στα νησιά λ.χ. Αυτή όμως η επαγγελματική διάσταση της μουσικής είχε τελείως περιθωριακή θέση στο όλο μουσικοχορευτικοποιητικό σύμπαν της εποχής. Ο ερασιτέχνης με τη λύρα ή τη φλογέρα μπορούσε κάθε βράδυ να παίζει, μετά το φαγητό, για να τραγουδήσει ή να χορέψει η οικογένειά του, αφού είχαν περάσει άλλη μια ζόρικη μέρα όπως όλες στο χωράφι ή στη βοσκή κλπ. Ο αγρότης ή βοσκός που δεν έπαιζε όργανο, έκανε ακριβώς το ίδιο χωρίς όργανο! Στους ζουρνάδες θα πήγαιναν κάποιες φορές στη ζωή τους, και αν. Και φυσικά θα πλήρωναν για να χορέψουν. (Και πάλι, ο ζουρνάς ήταν ανέκαθεν άγνωστος στα νησιά, με λιγοστές εξαιρέσεις – Μυτιλήνη, Καστελόριζο, Ζάκυνθο…)

    Ο αναχρονισμός έγκειται στο να κρίνουμε με βάση τα σημερινά δεδομένα, όπου σε κάθε μουσικό γεγονός υπάρχουν πομποί (μουσικοί-τραγουδιστές) και δέκτες (ακροατές). Προνεωτερικά αυτό θα συνέβαινε μόνο κατ’ εξαίρεση. Μόνο οι αφεντάδες άκουγαν μουσική.

  102. Μαρία said

    99
    Α χα, χα. Αυτοί είναι συγγενείς του Himikitu Aleta.
    https://sarantakos.wordpress.com/2011/03/23/nuclear/#comment-63200

  103. Γιάννης Ιατρού said

    98: γι αυτήν στο χθεσινό νήμα

    97: Όταν επιλέχθηκε (προτάθηκε από τον ΠΘ… 😉🤣) για ΠτΔ είχα χαρεί που θα είχαμε μιά γυναίκα σ΄ αυτό το αξίωμα. Με το πέρασμα του χρόνου κι από ό,τι έχω δει από τις ενέργειες της για κοινωνικά, νομικά (π.χ. βάζει υπογραφή σε νόμους) και γι άλλα θέματα ή από την αποφυγή να διατυπώσει δημόσια μια γνώμη για διαφορά «καυτά» ζητήματα, έχω απογοητευθεί.
    Ίσως δεν θά ΄πρεπε, δηλ. ήταν αναμενόμενο, αφού οι επιλογές προσώπων από τον ΠΘ σπάνια είναι επιτυχείς, με την έννοια πως συνήθως πρόκειται για «βιτρίνες» που βολεύουν…

  104. Μαρία said

    98
    Αυτή φαλτσάρει! Τη διαφήμισαν για διεθνούς φήμης σοπράνο.
    Ζαννή: Μήπως είναι άλλη μια μικρανεψιά του Γ. Ράλλη;

  105. Γιάννης Ιατρού said

    99, 103: 👍👍😂😂 τον Takani Epitoxiro ξεχάσατε

  106. 101 Αισθάνομαι κολακευμένος, φίλτατε ☺️

  107. Pedis said

    # 99 – Ωραίος!!

    Και πώς τιμωρήθηκε η Misuheso Tistonati;

    # 104 β – Εκτός των άλλων που έχεις δίκιο, για τους πανηγυρικούς υπάρχει μωρέ κανένα πρωτόκολλο χιλιοειπωμένων παπαριών που πρέπει πάση θυσία να ακολουθήσουν;

    # 105 – Όχι, καλέ! Είσαι σκληρή.

  108. Μαρία said

    102
    Αυτό με το ζουρνά που υποτίθεται συνοδεύουν το τραγούδι μου έκανε κι εμένα εντύπωση. Τα ακούσματα μάλιστα του Μπουκάλα απ’ το Μεσολόγγι και τα πέριξ είναι απ’ τον κοντό τον ζουρνά, που ο ήχος του είναι πιο οξύς απ’ τον δικό μας. Και δεν είναι καθόλου τυχαίο που τα «τραγούδια χωρίς λόγια» διαδόθηκαν απο επαγγελματίες ζουρνατζήδες, γύφτους βέβαια, όπως οι δυο σπουδαίοι που γνώρισα, ο μπαρμπα-Μήτσος ο Χίντζος στη Τζουμαγιά κι ο Βαγγέλης Ψαθάς στη Νάουσα.

    Μια εναλλαγή τραγουδιστή ζουρνατζήδων.

  109. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    105
    https://3pointmagazine.gr/diethnoys-fimis-soprano/

  110. 102 >> Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το να ακούς να σου τραγουδάνε ήταν τόσο ξένο και αδιανόητο ως μορφή διασκέδασης όσο και το να πας να δεις χορό. Διασκέδαση ήταν να χορέψεις εσύ ο ίδιος, όχι να σου χορεύουν! Ακριβώς το ίδιο και με το τραγούδι.

    Πόσο μάλλον να κάνεις ότι διασκεδάζεις βλέποντας από τηλοψίας Στην υγειά μας ρε παιδιά, όπου κάποιοι κάνουν ότι διασκεδάζουν παρακολουθώντας άλλους να τραγουδούν και να χορεύουν.

  111. Μαρία said

    110
    Πού την ψώνισαν όμως; Είναι βύσμα κάποιου καραβανά;

  112. Pedis said

    # 112 – Τον ΕΚΤΕΛΕΣΕ κανονικά τον ύμνο, από την αρχή μέχρι το τέλος.

  113. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    112 Εδώ λέει για εθελοντική συμμετοχή στην τελετή
    https://geetha.mil.gr/synantisi-archigoy-geetha-me-tin-soprano-anastasia-zanni/

  114. Pedis said

    Πού να συγκαταλέγεται ως σοπράνο; Leggero, lirico, ή drammatico? 😉

  115. Avonidas said

    https://thepressproject.gr/proeortia-fiesta-mono-gia-eklektous-stin-ethniki-pinakothiki/

    Αυτές οι μάσκες, όμως, δημιουργούν μια άλλη σημειολογία, έτσι;

    Μου ‘ρχεται στο μυαλό το φινάλε από τη Φάρμα των Ζώων:

    “The creatures outside looked from pig to man, and from man to pig, and from pig to man again; but already it was impossible to say which was which.”

  116. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Πέθανε ο Άρης Σκιαδόπουλος από κορόνα που κόλλησε εκεί που νοσηλευόταν. Πήγαινε λέει καλά και ξαφνικά επιδεινώθηκε ραγδαία

  117. Costas Papathanasiou said

    51 (ΚΑΙ ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ)
    …να συμπληρωθεί λοιπόν, εν είδει αχρείαστης διευκρίνισης, ότι στην εικόνα που ανεβάσατε ΄΄ανθρωποι και ζώα, άντρες και γυναίκες, αριστοκράτες και αγροίκοι, δέντρα και βουνά, μερεύουν και μονοιάζουν περί και υπό την ορφική λύρα ενώ στο στερέωμα ίπτανται ως θεότητες Καλλιέργειας/Τέχνης και Σωφροσύνης/Ειρήνης, η Δήμητρα με ένα χερόβολο στάχυα(σύμβολο της καρποφορίας) και η Παλλάδα Αθηνά(αυτή με το μπλέ) φέρουσα κλάδο ελαίας.
    Το συγκεκριμένο έργο χρησίμευσε ως προσχέδιο για να ζωγραφιστεί το ημιθόλιο της Βιβλιοθήκης του Παρισιού(στεγαζόμενης στο Παλάτι των Βουρβόνων) όπου και υποτιτλίζεαι με την κεφαλαιογράμματη φράση «Orphée vient policer les Grecs encore sauvages et leur enseigner les arts de la paix». Στην άλλη άκρη της βιβλιοθήκης ζωγραφίστηκε ο Αττίλας με τις ορδές του να εισβάλλουν στη Ρώμη και να σαρώνουν τις Καλές Τέχνες.
    Η σύλληψη του Ντελακρουά ήταν απλή από πλευράς συμβολισμών: Το καλλιτεχνικό Γίγνεσθαι, έτσι όπως καταχωρίζεται σε έναν Ναό Πνεύματος (όπως είναι μια Βιβλιοθήκη) μοιάζει να σχοινοβατεί μεταξύ Πολέμου και Ειρήνης, Πολιτισμού και Βαρβαρότητας, Συντηρητισμού και Βίαιης Αλλαγής. [βλ. Bibliothèque de l’Assemblée nationale, située à Paris au palais Bourbon]

  118. @ 99 ΣτοΔγιαλοΧτηνος

    Ωραίο. Τόσες και τόσες σχέσεις των δύο γλωσσών, ελληνικών και ιαπωνικών…
    Τα δικά μου (πρεβεζάνικα με την επαρχιωτική καθωσπρεποσύνη τους) παρουσιάζουν και αποκλίσεις, Για παράδειγμα το Kurado Potamo, στη μέση της πόλης, (πριν σκεπαστεί και γίνει και γίνει υπόνομος σε στυλ Ilisso Potamo) έγινε Karydo Potamo… 🙂

  119. Πέπε said

    @109
    Ναι, από το Μεσολόγγι το θυμήθηκα (για την εναλλαγή). Το έχω δει να γίνεται, και υποθέτω ότι μπορεί να είναι παλαιά συνήθεια.Το ίδιο και στην Κοζάνη, όχι με ζουρνάδες αλλά με την ακόμη ηχηρότερη μπάντα χάλκινων: σε τραγούδια όπου τα λόγια πρέπει οπωσδήποτε να ακουστούν επειδή είναι τελετουργικώς απαραίτητα (δηλαδή στον Τρανό χορό), πάλι εναλλάξ τραγουδούν οι χορευτές και παίζουν τα όργανα.

    Αφετέρου, ο Βαγγέλης Δασκαλούδης, Νικήσιανη Καβάλας, δηλώνει «είμαι ο πρώτος που κατάφερε να τραγουδήσει με τον ζουρνά» – κάνοντας ακριβώς αυτό το εναλλάξ! Δηλαδή το σκέφτηκε μόνος του, άρα δεν υπήρχε προηγούμενο στα μέρη του.

  120. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    118: Α μπράβο! Ωραίες επεξηγήσεις.👍

    ΥΓ: κάποιοι απ΄ αυτούς τους «Grecs encore sauvages» έχουν επιζήσει μέχρι σήμερα 🙂 🙂

    (Απ’ εδώ: BFN Gallica, Pl. 62 κάτω δεξιά; Van Der Aa, Pieter Boudewyn (16..-17.. ; graveur et éditeur d’estampes). Éditeur scientifique)

  121. 112 Βύσμα του Κοττάκη!
    https://www.frontpages.gr/d/20210326/26/%CE%95%CF%83%CF%84%CE%AF%CE%B1

  122. Γιάννης Ιατρού said

    118: Διόρθωση:
    Pl. 72 , και επίσης ο σωστός σύνδεσμος εδώ
    (ο προηγούμενος οδηγεί μιά σελίδα μετά..)

  123. Γιάννης Ιατρού said

    122: Εμ, στο «παραγάδι» την γνώρισε, γράφει 🙂 🙂

  124. # 124 και άλλα

    Εγώ πάντως διάσημη ελληνίδα σοπράνο ξέρω την Αγνή Μπάλτσα και κυρίως την Δήμητρα Θεοδοσίου

  125. Πέπε said

    @98

    Ναι, φαλτσάρει σαν αρχάρια. Πέρα από αυτό, τέτοια φωνή δεν είναι με τίποτα σοπράνο. Σοπράνο σημαίνει η ψηλότερη από τις στάνταρ γυναικείες φωνές. Εδώ ακούμε μάλλον κοντράλτο, δηλαδή τη χαμηλότερη από τις στάνταρ γυναικείες φωνές.

    Άσε και το άλλο: δεν το ξέρει το κομμάτι! Σαν να το έμαθε στην κατασκήνωση και να μη ζήτησε ποτέ μια παρτιτούρα να δει αν αυτό που έμαθε στην κατασκήνωση ταυτίζεται με το πραγματικό μουσικό κείμενο. Από επαγγελματία μουσικό περιμένεις κάποιες μικρολεπτομέρειες, που συνήθως τις αλλοιώνουμε, να τις πει όπως τις έχει γράψει ο Μάντζαρος. Και στη μελωδία και στην ένταση (χαμηλώματα, δυναμώματα) – κι αυτά ανήκουν στη σύνθεση.

  126. Pedis said

    Άλλη περίπτωση τριτοκλασάτης μεν σοπράνο δε , δηλ. η κυρία είχε τουλάχιστον εκτελέσει, όπως λένε, όπερα λύρικα, αλλά με διασυνδέσεις και πολλές δημόσιες σχέσεις κάποτε (σύζυγος γαρ), που όμως την πάτησε και φαλτσάροντας και τραγουδώντας αλλαντάλλων, μα είχε μια σοβαρή δικαιολογία την οποία και επικαλέστηκε με την καζούρα που της κάνανε: γήπεδο και ιαχές.

    https://www.ilgiornale.it/video/spettacoli/ricciarelli-sbaglia-linno-mameli-857147.html

  127. spiridione said

    Για τους λάτρεις των μεταφράσεων δημοτικών τραγουδιών στα αρχαία ή στην καθαρεύουσα (π.χ. θυμόμαστε τη μετάφραση Του Κίτσου η μάνα από τον Καμπούρογλου), εδώ μια μετάφραση από κάποιον λόγιο, τον Φίλιππο Ιωάννου, του άσματος ‘Μάνα σου λέω δεν μπορώ τους Τούρκους να δουλεύω’ (το οποίο δεν είναι και δημοτικό άσμα όπως έχει πει ο Ν. Πολίτης). Πιο πριν έχει μετάφραση και του Νεκρού Αδελφού.
    https://archive.org/details/philologikapazez00ioan/page/508/mode/2up

  128. # 127

    Θα τα είχε χάσει στην ρουλέτα… κρίμα ήταν εκπληκτική φωνή κάποτε

  129. Χαίρετε,
    125 Αυτές σε ποιο φέιμ στόρι ήτανε; Δεν τις θυμάμαι. https://www.iefimerida.gr/ellada/soprano-sygkinise-psallontas-ton-ethniko-ymno

  130. 110 Δεν τόχα δει… Υπερκαλύπτει!

  131. Πέπε said

    Και πάλι σχετικά με την περίφημη σοπράνο:

    Σε άρθρο από κάποιο λινκ εδώ διάβασα και τη νηφάλια τοποθέτηση «δεν έχουμε τίποτα με την κοπέλα αλλά μ’ αυτούς που την έβαλαν να τραγουδήσει, και με τους άλλους που σκίστηκαν να την εκθειάζουν». Εφόσον διάβασα ότι δεν έχει ασχοληθεί η ίδια να προβάλει τον εαυτό της ως δήθεν σοπράνο διεθνούς καριέρας, συμφωνώ με το σχόλιο αυτό και το υιοθετώ.

    Παραμένω όμως με την εξής απορία:

    Ωραία, το περί διεθνούς καριέρας κλπ. είναι φέικ. Το «σοπράνο» από πού προέκυψε; Μήπως από τη συνήθεια να ονομάζονται όλες οι λυρικές τραγουδίστριες συλλήβδην σοπράνο και όλοι οι αντίστοιχοι άντρες τενόροι; Αφού η κοπέλα δεν είναι σοπράνο, πώς να το κάνουμε. Δεν είναι θέμα καλής ή κακής ερμηνείας. Μπορεί κανείς να είναι όσο φάλτσος θέλει, και πάλι η φωνή του να ανήκει σε κάποια από τις αναγνωρισμένες κατηγορίες. Ε, αυτηνής η φωνή δεν ανήκει στην κατηγορία σοπράνο. Εκτός αν έχει τερατώδη έκταση και εδώ μεν τραγούδησε στα χαμηλά της αλλά όταν πάει στα ψηλά πιάνει νότες σοπράνο.

  132. Χαρούλα said

    #132 ποιός αμφιβάλλει οτι προβάλλει τον εαυτό της; https://www.anastasiazannis.com/

  133. Μαρία said

    122, 124
    Πέθανα με το Παραγάδι και ιδιαίτερα με τους θαμώνες. Ένας κι ένας.

  134. Γιάννης Ιατρού said

    134: Ο Τζι να τα βλέπει αυτά, που προσπαθεί μόνο με την καθετή… 🙂 🙂

  135. Pedis said

    # 132 – Ό,τι διάολο και νάναι, ντάξει, σοπράνο δεν είναι η κοπέλα, θα μπορούσε να είχε κάνει δύο πρόβες πριν βγει να ρεζιλευτεί. Και οι τελετάρχες θα όφειλαν να έχουν βεβαιωθεί ότι τις έχει κάνει, αν θεωρούσαν σημαντικό να μη γίνουν και του λόγου τους ξεφτίλα.

  136. Μαρία said

    8/9/2018
    Εγκαίνια αμερικάνικου περίπτερου στη ΔΕΘ.https://www.flash.gr/greece/1510050/epikoinwniaki-emfanisi-tsipra-sti-deth-therma-logia-gia-ipa-queen-mpasket-kai-scholia-gia-ton-paok
    Αμερικάνικο βύσμα;

    Το γεγονός το πληροφορήθηκα απο τουί του Άδωνη.

  137. Μαρία said

    Αυτό θα μείνει στη μαρμάγκα μέχρι αύριο. Δείτε το σάιτ που λίνκαρε η Χαρούλα.

  138. Πέπε said

    133

    Εντάξει, το παιρνω πίσω. Τον προβάλλει τον εαυτό της. Ακόμα κι έτσι, τη λέξη σοπράνο δεν είδα να τη χρησιμοποιεί για αυτοχαρακτηρισμό.

    Εξακολουθώ να μην καταλαβαίνω γιατί κανείς δεν έγραψε «η παγκοσμίου φήμης και θεϊκή ξερωγωτί κοντράλτο» ή άλτο τέλος πάντων (δεν ξέρω σε τι από τα δύο υπάγεται). Γιατί σοπράνο; Είναι σα να βάλεις έναν που γρατζουνάει λίγο μπαγλαμά και να τον λες παγκοσμίου φήμης πιανίστα: ένα θέμα είναι αν είναι καλαμπόρτσης ή αξιόλογος μουσικός, και ένα άλλο θέμα είναι τι όργανο παίζει.

  139. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Περαστικά και γρήγορα Νικοκύρη.

  140. Γιάννης Ιατρού said

    133: Πέπε, στο βιογραφικό της (about) αναφέρει «is a Crossover Classical singer», πουθενά σοπράνο. Στην ίδια ιστοσελίδα της όμως, στις επιλογές από αναφορές στον τύπο η λέξη soprano είναι πανταχού παρούσα…

    Άσε που σαν μουσική υπόκρουση έχει το «spente le stelle» και επιπλέον αναφέρει πως «She has also…performed the opening act for Emma Shapplin’s concert», η οποία είναι γνωστή για την «a href=»https://www.youtube.com/watch?v=18mHMEqYEF8″ >μοναδική απόδοση αυτού του κομματιού (δεν εννοώ αυτήν την live με τον Νταλάρα🙄).

    Αναρωτιέσαι λοιπόν γιατί έγραψε σποράνο κι όχι κοντράλτο; Έχουμε κι είδωλα ρε συ που θέλουμε να τους μοιάσουμε ή τέλος πάντων θέλουμε να μας συγκρίνουν μ΄ αυτά. Πάρε παράδειγμα το γνωστό τρολ που θέλει να περάσει στο μπλογκ (ίσως κι αλλού) την εικόνα του «δημοσιογράφου-ερευνητή ιστορικών, γλωσσικών κλπ. θεμάτων» 😂😂

  141. Μαρία said

    132
    Απο το δικό της σάιτ που λίνκαρε η Χαρούλα.
    Anastasia Zannis is a Crossover Classical singer, who has solidified her position in the international music scene through performances at the world’s premier institutions, both as a solo performer and in co-operation with world-renowned artists.
    The flexibility, technique, and broad vocal range of her voice has allowed for an extensive repertoire, which adjusts to different music styles, from opera to contemporary music.
    και δείγμα τραγουδιών πολύ γνωστών https://www.anastasiazannis.com/songs/

  142. Γιάννης Ιατρού said

    142: συνεννοημένοι ήμασταν, ε; 🙂

  143. Γιάννης Ιατρού said

    Από τις 7 και τέταρτο ως τώρα, τζιτζι😋 έγινε το οικόπεδο από μολόχες και τσουκνίδες (ΕΦΗ, πάει, έχασε η φιλενάδα σου χορταρικό😂), από 50 πόντους έως 1,10 μ. ….ζούγκλα 🙂
    Οπότε η «αγροτιά» πάει τώρα για τσίπουράκι (με αγγουράκι, φετούλα, βολβιά και λίγο απάκι) στη βεράντα με τον ηλιάκο ….🍾

  144. loukretia50 said

    145. Ναι, καλά! …λίγο απάκι! Ελπίζω να μη σ΄αφήνουν χωρίς επίβλεψη!
    Καλό Σαββατοκύριακο, από Δευτέρα εύχομαι όλοι παρόντες!

  145. Μαρία said

    143
    Το δικό μου είχε περάσει τη νύχτα στη μαρμάγκα.

  146. Γιάννης Ιατρού said

    145: χαχα, και κεφτεδάκια 🙂 Καλό ΣΚ Λού μου στα όμορφα προάστια 😉!!
    146: ε, ναι, γι αυτό το είπα. Είχα κι εγώ σύνδεσμο από το ιστολόγιό της, έστω με έμμεση αναφορά, αλλά η μαρμάγκα φάνηκε να είχε χορτάσει απ΄ το δικό σου σχόλιο 🙂

  147. Μαρία said

    122
    Κι αυτή διαβάζει Εστία.

  148. Γιάννης Ιατρού said

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: