Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η γλώσσα του Αγώνα

Posted by sarant στο 26 Μαρτίου, 2021


Χτες ήταν η επέτειος. Ίσως έχετε κορεστεί και κουραστεί αλλά και στο σημερινό άρθρο συνεχίζουμε αμείλικτα στο ίδιο πνεύμα. Το χειρότερο είναι που σήμερα ευλογάω τα γένια μου. Χτες είδαμε μια συνέντευξη του φίλου Παντελή Μπουκάλα στον ιστότοπο news247 και στον Γιάννη Φιλέρη. Σήμερα θα αναδημοσιεύσω μια δική μου συνέντευξη στον ίδιο ιστότοπο news247 και πάλι στον Γιάννη Φιλέρη. Η αρχική δημοσίευση βρίσκεται εδώ.

Ως επίμετρο, ας πούμε, αναδημοσιεύω επίσης μια πιο σύντομη συνέντευξη που έδωσα στον ιστότοπο oneman.gr

Θα ζητήσω συγγνώμη για την περιαυτομπλογκία που χαρακτγρίζει το σημερινό άρθρο, καθώς και μια δεύτερη συγγνώμη από τους ταχτικούς αναγνώστες του ιστολογίου διοτι θα διαβάσουν πράγματα που σε μεγάλο βαθμό τα έχουμε ξανασυζητήσει.

H εισαγωγή του Γιάννη Φιλέρη:

Μιλούσαν την ίδια γλώσσα οι επαναστατημένοι Έλληνες το 1821 ή με δυσκολία καταλάβαιναν ο ένας τον άλλον; Πόσες από τις λέξεις που χρησιμοποιούσαν πέρασαν διαχρονικά την ιστορία και έφτασαν, έστω και με διαφορετική σημασία, μέχρι τις μέρες μας; Με αφορμή το βιβλίο του «το ζορμπαλίκι των ραγιάδων» που παρουσιάζει 300 λήμματα της γλώσσας του αγώνα, ζητήσαμε από τον συγγραφέα (και μανιώδη μελετητή της ελληνικής), Νίκο Σαραντάκο, να δώσει τις απαντήσεις.

Τα όπλα τα ξέρουμε. Κουμπούρες και καριοφίλια, που σκόρπιζαν το μολύβι στα ασκέρια των Οθωμανών, μαζί και σπάθες και γιαταγάνια για τις σώμα με σώμα μονομαχίες. Τις φορεσιές με τα γελέκα, τους ντουλαμάδες και τα τσαρούχια, επίσης.

Λίγο πολύ οι μορφές των αγωνιστών του ᾽21, έμειναν ανεξίτηλες έστω κι αν χρειάστηκε η βοήθεια του Καρλ Κρατσάιζεν, ενός Βαυαρού φιλέλληνα αξιωματικού, που πολεμώντας στο πλευρό των επαναστατημένων, απαθανάτισε τους περισσότερους από τους ήρωες της επανάστασης. Όσοι, τουλάχιστον, ζούσαν γιατί άλλοι, όπως ο Οδυσσέας Ανδρούτσος ή ο Παπαφλέσσας κι ο Αθανάσιος Διάκος, αποτυπώθηκαν στον καμβά βάσει διηγήσεων όσων τους είχαν δει.

Και η γλώσσα; Ποια ακριβώς μιλούσαν οι επαναστατημένοι Ρωμιοί; Πέραν των τοπικών ιδιωμάτων, ή τις επιρροές από τους άλλους λαούς, σύνοικους και μη, υπήρχε μια κοινή οδός όπου ο Ρουμελιώτης καταλάβαινε τον πελοποννήσιο κι ο επτανήσιος τους Ηπειρώτες; Πόσες από τις λέξεις έμειναν και έζησαν διακόσια χρόνια μετά. Και πόσοι από μας ξέρουμε τι ήταν ο πασάς, ο αγάς, ο κλέφτης, ο αρματολός, τα καπάκια και ένα σωρό λέξεις που πολλές φορές διαβάζουμε, κάπου τις έχουμε δει, αλλά δεν γνωρίζουμε επακριβώς την σημασία τους.

Τι έκαναν οι λόγιοι της εποχής για να τους καταλαβαίνουν όσοι από τους ξεσηκωμένους ήξεραν να διαβάζουν;

Ο Νίκος Σαραντάκος αγαπάει πολύ τα βιβλία και σίγουρα τις λέξεις. Σε αυτές αφιερώθηκε, με αυτές συμβιώνει, μέσα από τα γραφτά του, αλλά και το πολύ επιτυχημένο ιστολόγιο του («οι λέξεις έχουν την δική τους ιστορία») που διατηρεί από το 2008. Η προσπάθεια του να καταρρίπτει γλωσσικούς (και όχι μόνο) μύθους δημιούργησε ένα φανατικό κοινό (όπως και φανατικούς αντιπάλους) και γέννησε μια σειρά από εξαιρετικά βιβλία και ακόμη πιο ωραίες ομιλίες εντός και εκτός Ελλάδας.

Μπορεί να πήρε πτυχίο χημικού μηχανικού και αγγλικής φιλολογίας, με τις λέξεις βιοπορίστηκε ωστόσο, καθώς μια αγγελία η οποία του κίνησε το ενδιαφέρον τον έστειλε στο μεταφραστικό τμήμα του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου.

Συγγραφέας και λογοτέχνης, λεξιλογεί ακατάπαυστα και το τελευταίο του βιβλίο «το ζορμπαλίκι των ραγιάδων» έρχεται να μας λύσει πολλές από τις απορίες για τη γλώσσα του 21. Τριακόσιες λέξεις άλλες γνωστές σε όλους μας, άλλες παντελώς άγνωστες παρουσιάζονται σε ένα σίγουρα πρωτοποριακό λημματολόγιο, για την συγγραφή του οποίου χρειάστηκε πολλή μελέτη και σίγουρα αστείρευτο μεράκι για τη γλώσσα. Κι απ’ αυτό όπως και το βιτριολικό χιούμορ που χαρακτηρίζει τα κείμενά του, ο Ν.Σαραντάκος, έχει… περίσσευμα.

Και η συνέντευξη:

Αν πούμε «ήρθε το μπουγιουρντί από την εφορία», ή «σήκωσε μπαϊράκι ο βουλευτής τάδε» ή και «έπαιξε άμυνα ταμπούρι για να κρατήσει το 1-0», δανειζόμαστε τη γλώσσα του 21; Τι μαθαίνουμε και τι όχι, από τις λέξεις που χρησιμοποιούμε ακόμη και σήμερα αλλά και από εκείνες που ξεχάσαμε στη διαδρομή;

Δανειζόμαστε λέξεις· αλλά δεν συνειδητοποιούμε, νομίζω, την ειδική σημασία που είχαν στα συμφραζόμενα του ξεσηκωμού. Όπως δεν είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε την ετυμολογία μιας λέξης για να τη χρησιμοποιήσουμε (κι ας λένε κάποιοι ότι αν γνωρίζουμε την ετυμολογία πλησιάζουμε τάχα στη βαθύτερη σημασία της λέξης· δεν συμφωνώ) έτσι και όταν χρησιμοποιούμε σήμερα το μπουγιουρντί με τη σημερινή σημασία του εγγράφου από δημόσια υπηρεσία που συνήθως έχει δυσάρεστο περιεχόμενο, δεν είναι ανάγκη να ξέρουμε ποια σημασία είχε πριν από 200 χρόνια.

Ωστόσο, όταν μάθουμε αυτή τη μετεξέλιξη της σημασίας του, αισθανόμαστε ένα ευχάριστο ξάφνιασμα. Αυτό το ευχάριστο ξάφνιασμα που αποκομίζει κανείς από την μελέτη της ιστορίας των λέξεων και της ετυμολογίας κάνει την ενασχόληση αυτή σαγηνευτική.

Υπάρχουν λέξεις τις οποίες χρησιμοποιούμε σήμερα και τότε είχαν διαφορετική σημασία;

Πολλές, διότι οι λέξεις διαρκώς αλλάζουν σημασία -ακόμα και στη διάρκεια της ζωής μας, πόσο μάλλον μέσα σε δυο αιώνες.

Να αναφέρω μερικά παραδείγματα: Σήμερα ο λουφές είναι τα έσοδα ή το όφελος από μια επιλήψιμη δραστηριότητα -το 1821 ήταν ο μισθός των άτακτων στρατιωτών, χωρίς καμιά απολύτως μειωτική χροιά. Το μαγαζί τότε ήταν η αποθήκη, όχι το κατάστημα. Το τερτίπι σήμερα είναι το κόλπο, το τέχνασμα για να ξεγελάσουμε κάποιον· τότε ήταν η μέθοδος, το σχέδιο -χωρίς να υπάρχει αναγκαστικά το στοιχείο του δόλου. Και ενώ σήμερα καταπατητής είναι αυτός που καταλαμβάνει και χρησιμοποιεί αυθαιρέτως ξένη ιδιοκτησία (συνήθως κτήματα του Δημοσίου), το Εικοσιένα και νωρίτερα η λέξη σήμαινε τον κατάσκοπο. Θυμάται ο Κολοκοτρώνης: «Τότε έστειλεν ο Μπραΐμης καταπατητάδες, να ιδεί πού είμαι και τι ασκέρι έχω.

Κάποιες από τις λέξεις που δεν χρησιμοποιούμε, έχουν γίνει επίθετα; Ξέρω δυο Σεΐζηδες και έναν Δουατζή.

Πολύ σωστά. Είναι άλλωστε και λογικό, αφού μια βασική πηγή από την οποία προέρχονται τα οικογενειακά μας ονόματα, τα επώνυμα δηλαδή, είναι τα επαγγελματικά ουσιαστικά. Ο σεΐζης ήταν ο ιπποκόμος. Ο δουατζής ήταν ο ευχέτης, αυτός που εύχεται για τη μακροημέρευση ενός ισχυρού.

Και άλλα πολλά παραδείγματα υπάρχουν, ας πούμε: Βεκίλης (ήταν κάποτε ο πληρεξούσιος, και ειδικότερα ο αντιπρόσωπος του Μοριά στην Υψηλή Πύλη· σήμερα επώνυμο) ή Σεϊμένης (ο ένοπλος φρουρός τότε) ή Παντίδος (ο κακοποιός) ή Ταξιτάρης ή Χαρατσάρης (και τα δύο σήμαιναν τον φοροεισπράκτορα).

Και βέβαια ο Μπαϊρακτάρης από τον μπαϊρακτάρη (τον σημαιοφόρο). Όσο για τον Δουατζή, πρέπει να ξέρουμε τον ίδιο, τον δημοσιογράφο Γιώργο Δουατζή. Μου έγραψε και με πληροφορεί ότι είναι ο μοναδικός με αυτό το επώνυμο στην Ελλάδα.

Σίγουρα οι τουρκικές λέξεις, που χρησιμοποιούσαν οι ξεσηκωμένοι Έλληνες και μας έμειναν κληρονομιά, είναι περισσότερες. Υποθέτω ότι ανάλογη θα είναι η επιρροή από Βενετσιάνους και Aρβανίτες.

Βενετσιάνικες/ιταλικές λέξεις έχουμε πάρα πολλές στο ναυτικό κυρίως λεξιλόγιο: αρμαμέντο, γαλιότα, μπαλαμιστράλια, ντισμπάρκο, μπαστιμέντο, φλότα -και βέβαια το μπουρλότο. Μην ξεχνάμε πως τα βενετικά/ιταλικά ήταν η λίνγκουα φράνκα στη Μεσόγειο τους προηγούμενους αιώνες. Αλβανικές λέξεις δεν έχουμε πάρα πολλές στο λεξιλόγιο του Αγώνα παρά το ότι οι αρβανιτόφωνοι αποτελούσαν σημαντικό ποσοστό των μαχητών· ωστόσο κάποιες βασικές λέξεις έχουν έρθει στα ελληνικά είτε από τα αλβανικά είτε μέσω αλβανικών: η μάγκα (απ’ όπου και ο σημερινός μάγκας), το μπουλούκι, το πλιάτσικο.

Πως γεννήθηκε η ιδέα του βιβλίου να καταγραφούν, αν δεν κάνω λάθος, 300 λήμματα από την εποχή της επανάστασης;

Ναι, τα λήμματα του βιβλίου είναι 300. Ο αριθμός είναι εσκεμμένα στρογγυλός, αλλά δεν νομίζω ότι άφησα έξω κάποιον σημαντικό όρο ή ότι έβαλα παραγεμίσματα.

Η ιδέα για το βιβλίο γεννήθηκε όταν, στα προηγούμενα χρόνια, έβαζα στο ιστολόγιο αποσπάσματα από κείμενα της εποχής, από επιστολές αγωνιστών ας πούμε, και διαπίστωνα ότι υπήρχε ανάγκη να επεξηγηθούν όχι λίγες λέξεις. Η «ιστορία των λέξεων» μού αρέσει οπότε μου ήρθε η ιδέα του βιβλίου. Ο εκδότης μου, ο Γιάννης Νικολόπουλος των Εκδόσεων του Εικοστού Πρώτου, καλοδέχτηκε την ιδέα -και η συμπλήρωση των 200 χρόνων μάς έβαλε ένα όριο για το γράψιμο και την έκδοση του βιβλίου.

Πόση μελέτη χρειάστηκε για να οριστικοποιηθούν οι συγκεκριμένες λέξεις που παρουσιάζονται;

«Για να καταρτίσω το λημματολόγιο, σκέφτηκα τον αναγνώστη που διαβάζει κείμενα του Εικοσιένα, σκοντάφτει σε μια λέξη που του είναι άγνωστη (π.χ. τζεπχανές, μπίμπασης) αλλά δεν τη βρίσκει στα σημερινά λεξικά. Μια αποδελτίωση του Μακρυγιάννη, της Διήγησης του Κολοκοτρώνη, του Κασομούλη και άλλων βασικών κειμένων έδωσε ένα πρώτο λημματολόγιο.

Δεν σας κρύβω ότι η αρχική μου σκέψη ήταν να περιοριστώ στις λέξεις που απουσιάζουν από τα σημερινά λεξικά, μια αρχή που είχα εφαρμόσει στο βιβλίο μου Λέξεις που χάνονται. Τελικά όμως έκρινα ότι το εγχείρημα θα ήταν λειψό αν έλειπαν λέξεις του βασικού λεξιλογίου του Εικοσιένα που εξακολουθούν να βρίσκονται στα σημερινά λεξικά (π.χ. αγάς, πασάς, γρόσια, γιαταγάνι, ταμπούρι). Κι έτσι, συμπλήρωσα το λημματολόγιο και με τέτοιες λέξεις.

Οπότε το λημματολόγιο του βιβλίου απαρτίζεται από λέξεις που αναφέρονται ειδικά στη ζωή και στην κοινωνία του Εικοσιένα είτε υπάρχουν στη σημερινή γλώσσα είτε όχι, καθώς και από λέξεις που μπορεί να συναντήσει κανείς διαβάζοντας κείμενα της εποχής αλλά δεν υπάρχουν στα σημερινά λεξικά. Για να φέρω ένα παράδειγμα, απέκλεισα από το λημματολόγιο τον όρο «κιοτής» (δειλός) παρόλο που χρησιμοποιείται σε κείμενα της εποχής (π.χ. στον Μακρυγιάννη), επειδή η λέξη υπάρχει στη σημερινή γλώσσα και όποιος δεν την ξέρει μπορεί να τη βρει στα σημερινά λεξικά, ενώ δεν αναφέρεται ειδικά στο Εικοσιένα.

Κάπου είχατε δηλώσει ότι αν είχε ολοκληρωθεί το Ιστορικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής δεν θα χρειαζόταν το βιβλίο σας. Γιατί, όμως, σταμάτησε ή δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη;

«Ή δεν θα χρειαζόταν το βιβλίο μου ή δεν θα είχε αυτή τη δομή. Το Ιστορικό Λεξικό (ΙΛΝΕ) περιέχει όλες τις λέξεις των διαλέκτων που δεν έχουν περάσει στην κοινή νεοελληνική όπως και τις παλιότερες, ξεχασμένες σήμερα λέξεις.

Η έκδοση ενός τέτοιου λεξικού είναι αναγκαστικά ένα έργο μακράς πνοής. Το ΙΛΝΕ ξεκίνησε ως εγχείρημα στη μακρινή δεκαετία του 1920, αμέσως μετά την ίδρυση της Ακαδημίας Αθηνών, με πρωτοβουλία του Γεωργίου Χατζιδάκι, οι δε πρώτοι τόμοι εκδόθηκαν στη δεκαετία του 1930. Ως το 1942 είχαν εκδοθεί τρεις τόμοι φτάνοντας μέχρι το λήμμα «βλέπω». Το1953 εκδόθηκε το πρώτο τεύχος του 4ου τόμου, βλεφαρίδα-γάργαρος, και ύστερα για δεκαετίες τίποτα, σε σημείο που να γίνει παροιμιώδης η αναφορά στο «λεξικό της Ακαδημίας που άρχισε εδώ και πενήντα χρόνια και σταμάτησε στο Γάμμα»

Το 1980 όμως εκδόθηκε το δεύτερο τεύχος του 4ου τόμου, φτάνοντας ως το λ. γεροδέματος και στην ίδια δεκαετία εκδόθηκε, επίσης σε δύο τεύχη, το 1984 και το 1989, ο 5ος τόμος, φτάνοντας στο λημμα «δαχτυλωτός». Και ύστερα όλα σταμάτησαν ξανά, οπότε το παροιμιώδες λεγόμενο αναπροσαρμόστηκε: «το λεξικό της Ακαδημίας που άρχισε εδώ και ογδόντα χρόνια και σταμάτησε στο Δέλτα».

Το 2017 είχαμε όμως νέο τόμο που φτάνει ως τη λέξη «διάλεκτος». Για να πάρετε μια ιδέα, ο 6ος τόμος έχει 392 σελίδες «ψαχνό» (χωρίς να υπολογίζονται οι εκτενέστατες εισαγωγές), από το λήμμα «δε» ως το «διάλεκτος». Στο Χρηστικό Λεξικό, που είναι ένα γενικό λεξικό της σημερινής γλώσσας, το τμήμα που αντιστοιχεί στα λήμματα από «δε» ως το «διάλεκτος» πιάνει 26 σελίδες μόνο.

Μαθαίνω μάλιστα ότι αναμένεται στο πολύ άμεσο μέλλον η κυκλοφορία ενός ακόμα τόμου. Οπότε, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει άλλη εμπλοκή, είναι ρεαλιστικό να πούμε ότι σε 30-40 χρόνια το έργο θα έχει ολοκληρωθεί. Εμείς μπορεί να μην προφτάσουμε να το δούμε τελειωμένο (ή να έχουμε γεράσει τόσο που να μη βλέπουμε καλά για να διαβάσουμε τα ψιλά του γράμματα) αλλά θα έχει ολοκληρωθεί ένα εθνικής σημασίας έργο.

Ποιο ήταν εκείνο που σας προξένησε μεγαλύτερη εντύπωση, ή δεν περιμένατε να το διαβάσετε, μελετώντας τα κείμενα, για το βιβλίο;

«Η ερώτηση χωράει δυο απαντήσεις. Σε επίπεδο μελετητή της γλώσσας, καθώς μελέτησα βαθύτερα τα κείμενα της εποχής συνειδητοποίησα πόσο μεγάλος όγκος πρωτογενούς αρχειακού και κειμενικού υλικού υπάρχει, που περιμένει να μελετηθεί γλωσσικά.

Σε επίπεδο αναγνώστη, θα ξεχωρίσω ένα επεισόδιο του Αγώνα που δεν το θυμόμουν ή δεν το γνώριζα. Τον Απρίλιο του 1827 ο Καραϊσκάκης πολιορκεί το μοναστήρι του Αγ. Σπυρίδωνα στον Πειραιά, όπου βρίσκονται οχυρωμένοι Τουρκαλβανοί. Τελικά δέχτηκαν να παραδοθούν «πλην να φυλαχθεί το ίρτζι των και να έβγουν με τα άρματά των και με τας αποσκευάς των». Μάλιστα, αιτιολόγησαν τη συνθηκολόγησή τους με το επιχείρημα ότι «ο χαΐνης Κιουταχής δεν τους σύντρεξεν, καθώς χρεωστούσεν» (τα παραθέματα από τον Κασομούλη). Όμως, όταν οι αιχμάλωτοι διέσχιζαν τις γραμμές των Ελλήνων, παρά το ότι τους συνόδευε ο ίδιος ο Καραϊσκάκης και άλλοι αξιωματικοί, ένας Έλληνας θέλησε να πάρει το σπαθί ενός Αλβανού λέγοντας ότι ήταν του αδελφού του. Ο καβγάς μετατράπηκε σε γενική σύρραξη με αποτέλεσμα να θανατωθούν περίπου 200 Αλβανοί.

Ο Καραϊσκάκης εξοργίστηκε από αυτή την παρασπονδία και έστειλε «τεσκερέ» (σημείωμα) στους αξιωματικούς του γράφοντας «Δεν υποφέρω πλέον να υπηρετώ με στράτευμα άπιστον και επίορκον». Επίσης αναζήτησε τον πρωταίτιο: «Μας διόρισεν όλους να εύρομεν έναν με έν μαύρο πεσλί και μίαν πιστόλαν καπνιστήν, λέγοντάς μας και τα χαρακτηριστικά του προσώπου του» -μάταια όμως. Γενική ήταν η αίσθηση στο στρατόπεδο ότι «ο Θεός θέλει μας το πληρώσει». Και ξέρουμε τι ακολούθησε: ο θάνατος του Καραϊσκάκη και η πανωλεθρία στον Ανάλατο.

Προφανώς σε όλη την Ελλάδα, υπήρχαν διάφορα ιδιώματα, ανά περιοχή. Υπήρχε, όμως, ας πούμε μια πανελλήνια καθομιλουμένη; Και πως έμοιαζε αυτή η γλώσσα; Είναι παρόμοια με των δημοτικών τραγουδιών; Μοιάζει με τα απομνημονεύματα του Κολοκοτρώνη, που έγραψε ο Τερτσέτης;

Από τη μελέτη που έχω κάνει συμπεραίνω ότι πράγματι στον ελλαδικό χώρο είχε διαμορφωθεί μια κοινή γλωσσική ποικιλία, που επέτρεπε την αλληλοκατανόηση. Ο κάθε τόπος είχε τις ιδιωματικές του λέξεις αλλά οι αγωνιστές ήξεραν (ή μάθαιναν αμέσως) και την αντίστοιχη λέξη στην κοινή ποικιλία.

Σε αντίθεση με την εντύπωση που θα μπορούσε να σχηματίσει κανείς διαβάζοντας τη Βαβυλωνία του Δ. Βυζάντιου, δεν υπάρχουν (ή τουλάχιστον δεν συνάντησα) μαρτυρίες για γλωσσικές παρεξηγήσεις (όπως με τα κουράδια του Κρητικού). Η μόνη περίπτωση παρεξήγησης που καταγράφεται από τον Μακρυγιάννη οφείλεται όχι σε διαφορά ιδιωμάτων αλλά στο ότι ο Κουντουριώτης είχε τοποθετήσει επικεφαλής του στρατού τον ναυτικό Κυριάκο Σκούρτη, ο οποίος, ως πλοίαρχος, ήταν άπειρος από πόλεμο στη στεριά.

Δεν θα έλεγα ότι η Διήγησις του Κολοκοτρώνη είναι αυθεντικό δείγμα λαϊκού λόγου. Ο Τερτσέτης ασφαλώς έχει ευπρεπίσει γλωσσικά την αφήγηση, ακόμα και ασυναίσθητα.

Ο Μακρυγιάννης δεν ήξερε να γράφει, αλλά άφησε πίσω του τα περίφημα κείμενα που διέσωσε ο Γιάννης Βλαχογιάννης. Μια ιδιότυπη γραφή, χωρίς ορθογραφία, στίξη, που όπως έχετε γράψει δεν έγινε ποτέ αντικείμενο σοβαρής μελέτης.

Ακριβέστερα, όσο κι αν αυτό φαίνεται απίστευτο, το χειρόγραφο του Μακρυγιάννη δεν έχει γίνει αντικείμενο καμιάς μελέτης μετά τον Βλαχογιάννη για τον απλούστατο λόγο ότι δεν είμαστε καν βέβαιοι αν διασώζεται ακόμη και, αν ναι, πού βρίσκεται. Με μαρτυρία του 1957, τα χειρόγραφα βρίσκονταν εγκιβωτισμένα στα γραφεία της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας όπου τα είχε κληροδοτήσει ο Κίτσος Μακρυγιάννης, ο γιος του στρατηγού.

Ο Βλαχογιάννης ήταν πολύ φειδωλός στην παρουσίαση των χειρογράφων -μόλις τρεις σελίδες έδωσε στη δημοσιότητα, σε φωτοτυπική αναπαραγωγή στην Ακρόπολι. Έχει όμως περιγράψει αναλυτικά το πώς έγραφε ο Μακρυγιάννης. Δίνω ένα μικρό δείγμα του χειρογράφου σε ανεπιμέλητη μεταγραφή:

εισος μοτος εστιλες εσι λεονιδα οτι μιναν οταν σκοτοθις οτι ειγε(νει) αυτι καθαρι απογονισου κε σι κε ει σιτροφισου επερ τις πατριδοσου σκοτοθικειτε κε τις θρισκιασας κεμις αυτο ετιμαζομαςτε) ει αγαθοτι το θεο εινι αβισος τις θαλασις τος μορος κανι σουφος τος σουφος μορος τος αντριος διλος τος διλος αντριος δια να δοξάζετε ο πιλαστις το παντος εκει οπου τελιοσαμεν αυτα κι ετιμαζομαστε να πεθανομεν ετεκα ο θεος στελνι κε τον αγαθον κε γενεον πατριοτι τον γιανι κοςτα μαλος πετε κε απουμεσα απου αυτος τος στραβονι ο θεος κε δεν τος βιλεπουν

Και μετά την επιμέλεια του Βλαχογιάννη:

Ίσως μου τους έστειλες εσύ, Λεωνίδα, ότι μείναν όταν σκοτώθης· ότι οι γενναίοι αυτοί καθαροί απογόνοι σου – κι εσύ και οι συντρόφοι σου υπέρ της πατρίδος σας σκοτωθήκετε και της θρησκείας σας – κι εμείς σ’ αυτό ετοιμαζόμαστε. Η αγαθότη του Θεού είναι άβυσσος της θαλάσσης, τους μωρούς κάνει σοφούς, τους σοφούς μωρούς, τους αντρείους δειλούς, τους δειλούς αντρείους, διά να δοξάζεται ο πλάστης του παντός. Εκεί οπού τελειώσαμεν αυτά κι ετοιμαζόμαστε να πεθάνομεν έντεκα, ο Θεός στέλνει και τον αγαθόν και γενναίον πατριώτη τον Γιάννη Κώστα μ’ άλλους πέντε· κι από μέσα από αυτούς – τους στραβώνει ο Θεός και δεν τους βλέπουν.

Σε ένα άρθρο μου τον Γενάρη του 2020 έγραφα: «Σκέφτομαι πάντως δεν θα υπάρχει καλύτερος τρόπος να γιορταστούν τα 200 χρόνια του ξεσηκωμού από το να γίνει προσπάθεια να βρεθεί το χειρόγραφο. Αυτή θα είναι εθνική προσπάθεια, σε αντίθεση με τις κοσμικές φιέστες». Ο κορονοϊός μάς απάλλαξε βέβαια από τις πολλές φιέστες, αλλά καμιά τέτοια προσπάθεια δεν (ξέρω να) έγινε.

Ήταν πράγματι αθυρόστομοι οι καπεταναίοι και η βωμολοχία συνήθης για να περιγράψει ένα γενναίο κατόρθωμα, ή να φοβίσει τον εχθρό;

Οι καπεταναίοι δεν τηρούσαν κοινωνικές συμβάσεις όπως τις εννοούμε σήμερα. Οπότε ασφαλώς ήταν περισσότερο αθυρόστομοι από εμάς. Αλλά γενικά οι άνθρωποι της εποχής είχαν λιγότερες αναστολές στον τρόπο έκφρασής τους. Στο βιβλίο του Σιμόπουλου για τους ξένους περιηγητές θυμάμαι κάπου ένα απόσπασμα όπου μια Ελληνίδα κυρία του καλού κόσμου περιγράφει λεπτομερώς τα ζωύφια που είχε στο κορμί της και την ταλαιπωρούσαν.

Στο Διαδίκτυο προβάλλονται πολύ οι βωμολοχίες του Καραϊσκάκη αλλά δεν ήταν μόνο ο Καραϊσκάκης αθυρόστομος. Και σωστά λέτε ότι η βωμολοχία ήταν ένας τρόπος αν όχι για να καταπτοηθεί, πάντως για να εκνευριστεί ο εχθρός. Υπάρχουν αναφορές για βωμολοχικές μονομαχίες στο πολιορκημένο Μεσολόγγι -όπου το κύριο προσόν ήταν η επινοητικότητα στη βρισιά αλλά και η δυνατή φωνή.

Η καθαρεύουσα των λογίων πως καθιερώθηκε; Πόσο την καταλάβαιναν οι αγράμματοι Έλληνες και πόσο (και αν) νόθευσε τη γλώσσα;

Η λόγια γλώσσα που χρησιμοποιούσαν οι σπουδαγμένοι της εποχής, στις εφημερίδες ή στα πρακτικά της Εθνοσυνέλευσης ας πούμε, είναι βεβαίως καθαρεύουσα αλλά πολύ πιο κοντά προς την ομιλούμενη γλώσσα απ’ ό,τι η γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε ας πούμε στα τέλη του 19ου αιώνα, κυρίως σε επίπεδο σύνταξης. Ο καθαρολόγος χαρακτήρας πολλών κειμένων είναι επιφανειακός: πρόκειται για καθομιλουμένη με μερικά τελικά νι και κάποιους λόγιους στερεότυπους τύπους. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, εικάζω πως δεν θα ήταν εντελώς ακατανόητη για τον αγράμματο -αν μπορούσε φυσικά να διαβάσει· διότι βέβαια η λόγια γλώσσα ήταν κυρίως γραπτή.

Όσοι μορφωμένοι αγωνιστές έγραψαν απομνημονεύματα σε λόγια γλώσσα, συχνά επιλέγουν να επεξηγούν τη λόγια λέξη που χρησιμοποιούν, δίνοντας σε παρένθεση τη λαϊκή που είναι ευρύτερα γνωστή ή ακριβέστερη· έτσι ο Μίχος γράφει για τις σχεδίες στο Μεσολόγγι και εξηγεί σε παρένθεση «(σάλια)», ο Καρώρης σημειώνει ότι έφτιαχναν οχυρώματα αλλά σε παρένθεση διευκρινίζει «(ταμπούρια)» ή ο Κασομούλης αναφέρει για υπαξιωματικούς και επεξηγεί «μαγκατζήδες».

Η καθαρεύουσα που γνωρίσαμε αργότερα καθιερώθηκε μετά την ίδρυση του κράτους και τη συγκρότηση του εκπαιδευτικού συστήματος, εξαιτίας της πλάνης ότι είναι δυνατό βαθμηδόν να προσεγγίσουμε την αρχαία ελληνική.

«Το ζορμπαλίκι των ραγιάδων» πώς προέκυψε σαν τίτλος; Είπατε πως ήταν μια ευχάριστη διαφυγή η συγγραφή του βιβλίου από το άγχος της καραντίνας…

Ασφαλώς η συγγραφή του βιβλίου, μέσα στο πρώτο λοκντάουν ιδίως, ήταν μεγάλη παρηγοριά. Για τον τίτλο κατέφυγα στις υπηρεσίες του σοφού φίλου μου Θέμη Κατσούλη, ο οποίος άλλωστε έχει βαφτίσει και άλλα βιβλία μου, με πρώτο τη Γλώσσα μετ’ εμποδίων. Ο Θέμης είχε την ιδέα να συνδυαστούν στον τίτλο δύο από τα λήμματα του βιβλίου. Πρότεινε λοιπόν 3-4 εναλλακτικούς τίτλους και διαλέξαμε τελικά το «ζορμπαλίκι των ραγιάδων», μεταξύ άλλων επειδή η φράση υπάρχει σε ένα από τα παραθέματα του βιβλίου. Στην επιλογή του τίτλου συμμετείχε και ο εκδότης, αφού πάντοτε ο εκδότης έχει λόγο στο θέμα.

Πώς ένας πτυχιούχος χημικός μηχανικός, αγάπησε εν τέλει τόσο πολύ τη γλώσσα και μανιωδώς τις λέξεις, για τις οποίες γράφει ακατάπαυστα;

Ένα παλιό ανέκδοτο λέει ότι ο χημικός μηχανικός όταν βρίσκεται σε παρέα μηχανικών συζητάει για χημεία, όταν βρίσκεται μαζί με χημικούς μιλάει για μηχανική, και όταν έχει ανάμικτη παρέα συζητάει για τέχνη και πολιτική. Οπότε, το ξεστράτισμα δεν ήταν και τόσο αναπάντεχο. Ενδιαφέρον για τη γλώσσα είχα πάντοτε· αλλά από τότε που άρχισα να δουλεύω ως μεταφραστής -μάλιστα είναι το μοναδικό επάγγελμα που έχω ασκήσει στη ζωή μου- και ακόμα περισσότερο από τότε που βρέθηκα σε πολυγλωσσικό περιβάλλον (εννοώ στο Λουξεμβούργο) το ενδιαφέρον εντάθηκε -ίσως μάλιστα η ενασχόληση με την ελληνική γλώσσα να ήταν ένας τρόπος γιατρειάς από τη νοσταλγία της ξενιτιάς.

Η κατάρριψη των γλωσσικών (και όχι μόνο) μύθων είναι χόμπι, υποχρέωση, στάση ζωής;

«Είναι και τα τρία. Γι’ αυτό κιόλας συνεχίζω τόσα χρόνια να επιδίδομαι σε αυτό το έργο, παρόλο που είναι κοπιαστικό -διότι, όπως ξέρετε, η προσπάθεια που χρειάζεται για την κατασκευή ενός (γλωσσικού ή άλλου) μύθου είναι πολύ μικρότερη από τον κόπο που απαιτείται για την ανασκευή του μύθου. Ή, όπως συνηθίζω να λέω, «ρίχνει ο κουζουλός μια πέτρα στο πηγάδι και σαράντα γνωστικοί πολεμάνε να τη βγάλουν και δεν μπορούνε».

Έχει και άχαρες στιγμές αυτή η ενασχόληση, ιδίως την απογοήτευση που αισθάνεσαι όταν βλέπεις με πόση ευκολία άνθρωποι που έχουν μάλιστα λαμπρές σπουδές στον τομέα τους υιοθετούν και διαδίδουν χονδροειδείς μύθους -βέβαια, υπάρχει εξήγηση σε αυτό: διαδίδουν μόνο ευχάριστουςμύθους. Όταν κάτι μάς ευχαριστεί, όταν επιβεβαιώνει την αντίληψη που έχουμε για τον κόσμο και τα πράγματα, παύουμε να είμαστε δύσπιστοι.

Αλλά υπάρχουν και στιγμές που σε αποζημιώνουν, όταν βλέπεις άλλους να ανασκευάζουν το επόμενο κύμα διάδοσης ενός μύθου (διότι οι μύθοι έρχονται σε κύματα, όπως ο κορονοϊός) χρησιμοποιώντας ή παραπέμποντας στα γραφτά σου. Τότε σκέφτεσαι πως δεν πήγε άδικα τόσος κόπος.

Το επόμενο βιβλίο το έχετε σκεφτεί. Ή μήπως το γράφετε κιόλας…

Αν εννοείτε βιβλίο για τη γλώσσα, έχω στα σκαριά εδώ και χρόνια ένα βιβλίο για τα αντιδάνεια. Μέχρι τώρα σκοντάφτω στο ότι δεν έχω βρει τη σωστή αναλογία ανάμεσα στο τερπνό και στο ωφέλιμο -αλλά ελπίζω πως θα τα καταφέρω.

O Γιώργος Ρομπόλας από τον ιστότοπο oneman.gr υπέβαλε από τρεις ερωτήσεις στους συγγραφείς τριών πρόσφατων βιβλίων για το 1821. Είχα λοιπόν καλή παρέα αφού οι άλλοι δύο είναι ο Γιώργος Μαργαρίτης και ο Γιάννης Μηλιός. Εδώ μπορείτε να δείτε την αρχική δημοσίευση, που σας συνιστώ να τη διαβάσετε διότι και οι δυο είπαν ενδιαφέροντα πράγματα.

Μεταφέρω τις δικές μου απαντήσεις.

Στην εισαγωγή του βιβλίου διαβάζουμε πως «οι αγωνιστές μπορεί να χρησιμοποιούσαν τουρκικούς όρους στην ομιλία τους αλλά αυτό δεν τους εμπόδισε να ελευθερώσουν την Ελλάδα και -πολλοί από αυτούς- να πεθάνουν για την υπόθεση αυτή». Πιστεύετε ότι σε μεγάλο μέρος του κοινού αρέσουν τα ανδραγαθήματα αλλά όχι η (συνήθως) ταπεινή καταγωγή των αγωνιστών, ο απλός λόγος και οι λαϊκές τους συνήθειες;

Δεν είμαι βέβαιος ότι ισχύει αυτό που λες. Αντίθετα, θα έλεγα ότι ο απλός λόγος των αγωνιστών, τουλάχιστον όπως τον έχουμε γνωρίσει μέσα από τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, γοητεύει τόσο το ευρύ κοινό όσο και διανοούμενους σαν τον Σεφέρη. Θεωρείται ότι εκφράζει ανόθευτα την ελληνικότητα και τη λεβεντιά. Δες, άλλωστε, πόσο δημοφιλείς είναι στο διαδίκτυο, και στη νεότερη μάλιστα γενιά, οι αθυρόστομες φράσεις που αποδίδονται στον Καραϊσκάκη.

«Δερβέναγας», «ρεσάλτο», «γιουρούσι». Ακόμα χρησιμοποιούμε πάρα πολλές λέξεις της εποχής. Πόσο κοντά ή μακριά όμως είμαστε από εκείνους τους ανθρώπους, τόσο γλωσσικά όσο και σε νοοτροπίες;

Γλωσσικά είμαστε πολύ κοντά και σε νοοτροπία δεν νομίζω πως διαφέρουμε και πολύ. Ο παράγοντας που έχει αλλάξει ριζικά είναι, βέβαια, η κοινωνία στην οποία ζούμε. Γι’ αυτό και σήμερα χρησιμοποιούμε τις λέξεις της εποχής συνήθως με αλλαγμένη ή με μεταφορική σημασία. Δερβέναγα, ας πούμε, μιας και το ανάφερες, χαρακτηρίζουμε κάποιον που φέρεται αυταρχικά -κι όταν κάποιος επιχειρεί να αναμιχθεί στις υποθέσεις μας ή σε μια διαφωνία μας, του λέμε: «Δεν σε βάλαμε δερβέναγα!» – κι αυτό, χωρίς απαραίτητα να ξέρουμε ότι πριν το 1821 ο ντερβέναγας ήταν ο επικεφαλής του στρατιωτικού τμήματος που φυλούσε τα ντερβένια.

Όπως και λέμε ότι κάποιος απαιτητικός ή αυταρχικός είναι τσαούσης χωρίς να χρειάζεται να ξέρουμε ότι το 1821 ο τσαούσης ήταν υπαξιωματικός και μάλιστα συνήθως με αρμοδιότητες σιτιστή. Ή, λουφέ ονομάζουμε τα έσοδα που αποκτιούνται με επιλήψιμο τρόπο, ας πούμε από μιαν αργομισθία, ενώ για τα παλικάρια του 1821 ο λουφές ήταν κανονικότατα ο μισθός τους.

Τελικά, τι γλώσσα μιλούσαν οι αγωνιστές του 1821;
Δεν μιλούσαν πολύ διαφορετικά από εμάς ή έστω όχι πολύ διαφορετικά από τους παππούδες μας στην ύπαιθρο. Φυσικά, στο λεξιλόγιό τους χρησιμοποιούσαν πολύ περισσότερες τουρκικές λέξεις, ιδίως στο θεσμικό λεξιλόγιο, αλλά και σε αφηρημένες σημασίες. Στα δάνεια δεν έδιναν προθεσμία εξόφλησης, αλλά βαντέ· την αδιαθεσία την έλεγαν ζαϊφλίκι και την υποψία σουμπεγιέ. Ξενικές ήταν και οι θεσμικές λέξεις αλλά μετά την εγκαθίδρυση του ελληνικού κράτους ο υπουργός αντικατέστησε μάλλον εύκολα τον μινίστρο, ο αξιωματικός τον οφικιάλο ή το τελωνείο την ντογάνα.

Από την άλλη, ενώ φυσικά κάθε περιοχή είχε και δικό της ιδιωματικό λεξιλόγιο, είχε πιστεύω αναδυθεί μια «κοινή» γλώσσα και έτσι δεν εμποδιζόταν η συνεννόηση ανάμεσα σε αγωνιστές από διαφορετικές περιοχές. Η εικόνα της ασυνεννοησίας και των παρεξηγήσεων που παρουσιάζεται στη Βαβυλωνία του Δημήτρη Βυζάντιου πιστεύω πως είναι μια καρικατούρα της πραγματικότητας, διογκωμένη για να αυξήσει το κωμικό αποτέλεσμα. Ο Έλληνας της εποχής ήξερε (ή, μάθαινε γρήγορα) τις κοινές νεοελληνικές λέξεις που αντιστοιχούσαν στους ιδιωματισμούς της ιδιαίτερης πατρίδας του.

142 Σχόλια προς “Η γλώσσα του Αγώνα”

  1. Κάποιοι το διαβάσαμε από χτες οπότε θυμόμαστε ότι είναι πολύ καλό 🙂

  2. Γιάννης Ιατρού said

    1: έτσι, και δεν βγάλαμε και τσιμουδιά (καμιά ξώφαλτση έπεσε, αλλά ήταν πολύ κωδικοποιημένη 🙂 )

  3. ΚΑΒ said

    Καλημέρα.

    Η επανάληψη δε βλάφτει.

  4. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρωτα σχόλια!

    Δυστυχως ο καημένος ο Νικοκυρης οικουρει κλινηρης. Οπότε δεν αποκλείεται ύστερα απο 7 χρόνια να σπάσει το σερί της αδιάλειπτης δημοσίευσης.

  5. Περαστικά, Νικοκύρη!
    Να βάλω τον Μαζάουερ εδώ;

  6. ΚΑΒ said

    Περαστικά. Σύντομα κοντά μας.

  7. spiridione said

    Περαστικά Νικοκύρη. Ωραία η συνέντευξη.

  8. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Βλαχογιάννης:

    ’Σ τὰ Γιάννινα, τὸν καιρὸ τοῦ Ἀλήπασσα, ὁ Καραϊσκάκης, νειὸς ἀκόμα, χόρευε μιὰ φορὰ μ’ ἄλλα παληκάρια. Ἐνῷ ἔσερνε, μπροστινός, τὸν Τσάμικο, κ’ ἔκανε πολλὲς γύρες ’σ τὸν τόπο, ὅπως λέν, πέρασε τὴν ἴδια στιγμὴ ὁ Μουχτὰρ πασσᾶς, γυιὸς τοῦ Ἀλήπασσα. Ἡ φουστανέλλα τοῦ Καραϊσκάκη σηκώθηκε τὸν ἀνήφορο καὶ φάνηκαν τὰ πλιάτσικα. Ὁ Μουχτὰρ πασσᾶς πειράχτηκε.

    Έχετε ξανασυναντήσει τη λέξη πλιάτσικα με αυτή τη σημασία?

  9. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Ωχ! Περαστικά Νικοκύρη!

  10. Χριστοδούκας said

    Δεν τις είχα διαβάσει οπότε για εμένα ήταν φρεσκότατες συνεντεύξεις.

    Περαστικά εύχομαι.

  11. Ω… πρώτα πρώτα περαστικά!

  12. leonicos said

    Εκτός από το ταμπούρι υπήρχε και η ντάπια

  13. leonicos said

    εκτός αν κάνω λάθος

    ντάπια πρέπει να είναι σταθερό σημείο από το οποίο πυροβολείς΄ενώ το ταμπούρι είναι πιο γενικό. εξ ου και το ρήμα ταμπουρώνομαι πίσω απο….

  14. spiridione said

    Οι διεθνείς ορίζοντες της Επανάστασης του 1821
    https://www.tovima.gr/2021/03/23/opinions/oi-diethneis-orizontes-tis-epanastasis-tou-1821/?fbclid=IwAR2lbC-zIy1bKlxgHrU6vicRzVrj3WflVo0yV4nlnABLPM51GIPVGdm6KDk

  15. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    4# Υπάρχει λύση. Να γράψει επιτέλους η Λου. Μέχρι το βραδάκι έχεις γκαραντί ογκώδη και ποιοτική ανάρτηση για αύριο.

  16. Λοζετσινός said

    Καλημέρα
    …Και βέβαια ο Μπαϊρακτάρης από τον μπαϊρακτάρη (τον σημαιοφόρο).
    Και ο αειθαλής Λυκειάρχης μας κ.Θωμάς Μπαϊρακτάρης γεννημένος το 1917 στο Φλαμπουράρι και είναι μια χαρά.
    Πριν λίγο καιρό μου χάρισε κι ένα βιβλίο που έγραψε.

  17. Περαστικά στον Νικοκύρη και δεν χρειάζεται να σπάσει το σερί, οι επαναλήψεις είναι οι μανάδες των μαθήσεων (πληθυντικοί των μεγαλειοτήτων! )

  18. @ 16 Λοζετσινός

    Φλάμπουρο ή μπαϊράκι;
    Τι να είναι καλύτερο;
    🙂

  19. leonicos said

    Δυστυχως ο καημένος ο Νικοκυρης οικουρει κλινηρης. Οπότε δεν αποκλείεται ύστερα απο 7 χρόνια να σπάσει το σερί της αδιάλειπτης δημοσίευσης.

    Βάλε κάτι πολύ μικρό. π.χ. Γειά σας. Τι θα κάνατε μια μέρα αν σας άφηνα μόνους σας να σχολιάζετε χωρίς αρξτικό κείμενο;

    Να δεις τι πανηγύρι θα γίνει

    Ακόμα και η Αργυρώ θα σχολιάσει

  20. leonicos said

    αρξτικό = αρχικό

  21. Αγγελος said

    Περαστικά, Νίκο! Ελπίζω πως δεν είναι αυτό που όλοι φοβόμαστε…

  22. @ 17 Gpointofview

    Μάθηση, η μικρή κορούλα
    το πες πες το λέει «μανούλα»…

  23. Πάντως μια που λεξιλογούμε, στο χθεσινό άρθρο αναφέρθηκα στην Θεοδοσίου που έχει τραγουδήσει κάποιες φορές με τον… Colombara
    Αντε τώρα να τον φέρεις να τραγουδήσει στην Ελλάδα…

  24. dryhammer said

    Κατ’ αρχήν περαστικά και γρήγορα!

    Κατά δεύτερο, αναρωτιέμαι ποια λύση προτιμώ του #15, του #17 ή του #19.
    Η του # 15 (πόνημα ΛΟΥς) και του #19 (γράψτε μόνοι σας) είναι οι δελεαστικές, για τους λόγους της η κάθε μια. Του #17 είναι το ευκολάκι-σιγουράκι.
    Προτείνω ψηφοφορία (αν και πιστεύω πως ξέρω ποια θα προκριθεί από την ψήφο και ποια θα προτιμηθεί από το Νικοκύρη).

  25. Χρίστος said

    Περαστικά

  26. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    23 Γιατί ρε συ Τζη να πούμε, άμα βάλουνε υπεύθυνους για τη διανομή των εισιτηρίων τον Ν.Γ. και τον Δ.Λ. μια χαρά θα πάει το ιβέντ.

  27. Γιάννης Κουβάτσος said

    Περαστικά, Νικοκύρη. Ρίξε μια επανάληψη να μη σπάσει το σερί.☺
    Σκέφτομαι τον Βλαχογιάννη να προσπαθεί να βάλει σε μια τάξη τα χειρόγραφα του Μακρυγιάννη και να τους δώσει αναγνώσιμη για όλους μορφή. Τιτάνιο έργο.

    ᾨδὴ στὸ Μακρυγιάννη (Άγγελου Σικελιανού)

    Χαρὰ σὲ κειὸν ποὺ πρωτοσήκωσε
    Ἀπ᾿ τὶς σκόνες σκεπασμένο, τὸ δίστομο σπαθὶ τοῦ λόγου σου
    στὸν ἥλιο Μακρυγιάννη.
    Κι᾿ ἀπάνω καὶ στὶς δυὸ πλευρὲς γραφή

    Ἀπ᾿ τὴ μιά, τὰ λόγια αὐτά Σου χαραγμένα, στρατηγέ μας:
    «Τὴ λευτεριά μας τούτη δὲν τὴν ἥβραμε στὸ δρόμο,
    καὶ δὲ θὰ μποῦμε εὔκολα στοῦ αὐγοῦ τὸ τσόφλι,
    γιατὶ δὲν εἴμαστε κλωσόπουλα, σ᾿ αὐτὸ νὰ ξαναμποῦμε πίσω,
    μὰ ἐγίναμε πουλιὰ καὶ τώρα πιὰ στὸ τσόφλι δὲ χωροῦμε».

    Κι᾿ ἀπ᾿ τὴ δεύτερη πλευρά, γραφὴ ἄλλη χαραγμένη:
    «Ἀπάνω στὴν ἀλήθεια μου ἀκόμα καὶ τὸ θάνατο τὸν δέχομαι
    τὶς τόσες φορὲς τὸν θάνατο ἐζύγωσα, ἀδερφοί μου καὶ δὲ μὲ πῆρε,
    ποὺ γιὰ τοῦτο τὸ θάνατο καταφρονῶ,
    κι ἀπάνω στὴν ἀλήθεια μου πεθαίνω».

    Χαρὰ σὲ κειὸν ποὺ πρωτοσήκωσε ἀπ᾿ τὸ χῶμα αὐτὴν τὴ σπάθα
    καὶ τέτοια διάβασε ἐπάνω της βαγγέλια.

  28. «Κουμπούρες και καριοφίλια, …σπάθες και γιαταγάνια…».

    Θα πρόσθετα τις πάλες, που όταν τις πρωτόειδα έσπαγα το κεφάλι μου να δω τι εννοούσαν.

  29. Κουνελόγατος said

    Περαστικά, αλλά μην μας το κάνεις αυτό.

  30. loukretia50 said

    Χχτήνος και κορυβαντιώντες

    Βαστάτε ωρέ λυκόπουλα, τι σκούζετε έτσι ούλοι?
    Δεν είμαι εγώ για κουμπουριές, μόνο για καραούλι.
    Του Νικοκύρη το σερί εγώ δε θα χαλάσω
    Να με δουλεύετε μετά πως πόστο πάω να πιάσω!
    Αν σε μια κρίση πυρετού μπουκάρω στο σαλόνι
    θα γίνουν όλα αχταρμάς , το ιστολόι αλώνι!
    ΛΟΥ
    Ας δώσει θέμα σ΄ολουνούς να γράψουμε σοφίες
    πχ
    για γνωριμία με το μπλογκ, ιδέες – ή κακίες!!
    Αμ πώς!

    ================
    Νικοκύρη, περαστικά.
    Ρίξε μια επανάληψη κατά τα ειωθότα και θα είμαστε εμείς καλά κι εσύ καλύτερα!

  31. Pedis said

    Τις ευχές μου για γρήγορη ανάρρωση!

  32. Triant said

    Περαστικά Νίκο. Κλινήρης; Δικαιλογία για να ξεκουραστείς λιγάκι;

    Ωραία η ιδέα του Λεώνικου : Βάλε κάτι πολύ μικρό. π.χ. Γειά σας. Τι θα κάνατε μια μέρα αν σας άφηνα μόνους σας να σχολιάζετε χωρίς αρξτικό κείμενο;

  33. Triant said

    Κι άλλο Λερναίο:: Για μία ψήφο απορρίφθηκε η ελληνική μετάλλαξη του κορονοϊού

  34. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Πιο εύστοχες ερωτήσεις βρίσκω πως τέθηκαν σ’ αυτή τη συνέντευξη (την πρώτη, την κυρίως) παρά στη χτεσινή του Μπουκάλα.

    Πάντως απορώ που δε θίγεται το ιδιαίτερο ζήτημα με τις σημασιολογικές μετακυλίσεις των τουρκικών δανείων: τότε κυριολεξίες, τώρα κυρίως εκφραστικές επιλογές (+η συχνή δείνωση).

  35. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    32# Παίζει όμως να συνεννοηθούν όλοι και να μη βάλει κανείς τίποτα 🙂

  36. loukretia50 said

    35. Όχι, γιατί οι φίλοι θα του κρατάνε συντροφιά!

  37. Πέπε said

    Περαστικά Νίκο. Εύχομαι να μην είαι τίποτε σοβαρό.

    @16, 19:

    Και γιατί παρακαλώ να μη γράψει το αρξτικό η Αργυρώ;

    Πάμε όλοι μαζί. Με ρυθμό:

    Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα!</b?

  38. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    36 Εσύ να τ’ αφής αυτά και να κάτς να γράψ, άντε.

  39. spiridione said

    Οι πιο πρόσφατες εκδόσεις για το 1821
    https://www.oanagnostis.gr/eikosi-ena-ena-vivlia-gia-to-eikosiena-no-4-toy-spyroy-kakoyrioti/

  40. Ρίχνω παραγάδι (διαγράφετε μια λέξη) ιδέες κι αν ακολουθήσετε κάτι μπορεί να βγει

    Οσο το πολυσκέπτεσθε περνάει ο καιρός το κάκου
    στρωθείτε, γράψτε έμμετρα για ποστ του Σαραντάκου
    το θέμα νάναι λεύτερο, ο στίχος νάχει χάρη
    ή από σκέψη ώριμη ή ρίμα στο ποδάρι !

    (θα επανέλθω αργότερα)

  41. nikiplos said

    Καλημέρα, Πολύ ωραία η συνέντευξη και να προσθέσω ότι με εξέπληξαν θετικά και οι ερωτήσεις, που απείχαν πόρρω από τα συνήθη δημοσιογραφικά κλισέ.
    Να συμπληρώσω ότι λόγω επετείου εχθές είδα (κατ’ εξαίρεση) τα ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ. Εξαιρέσει του αντιπαθητικού προς εμένα Πορτοσάλτε, τα ντοκιμαντέρ ήταν αρκετά καλά και εξισορροπημένα ως προς ένα δύσκολο έργο που ήταν η πολιτική ανάλυση της εποχής. Στο ερώτημα λοιπόν εάν μπορούσαν να συνεννοηθούν οι οπλαρχηγοί της εποχής, αν μιλούσαν την ίδια γλώσσα κλπ, νομίζω πως απαντιέται και πολιτικά εκτός από γλωσσικά. Είχαν την ίδια αντίληψη και συναντίληψη για τον τόπο τους, όπως και για τη χώρα. Έβλεπαν και διορατικά πόσο σημαντικό ήταν το κοινοτικό ζήτημα. Τώρα γιατί μας το στέρησαν οι προστάτες μας, εκείνη την εποχή, που γέννησε και τις επόμενες, είναι άλλο ζήτημα. Η ίδρυση και εγκαθίδρυση ενός κοσμικού κράτους δυτικού τύπου στην Βαλκανιάδα του 19ου αιώνα άλλωστε δεν ήταν και εύκολη υπόθεση.

  42. nikiplos said

    Περαστικά Νικοκύρη!

  43. Χριστοδούκας said

    Μεζεδάκι το «ακολουθείστε» στην πλατφόρμα για τις δηλώσεις εμβολιασμού.

  44. Georgios Bartzoudis said

    Αυτά ΕΙΝΑΙ λεξιλογικά. Με την ευκαιρία παραθέτω ιδιόχειρο σημείωμα (ΓΑΚ) ενός καθιαυτού αγωνιστή του ’21:
    1793, Μαϊου αη Ντοβίστα
    Σημείωσις, προς ενθημησιν τον κατοτέρω.-
    Σήμερον, τη αη μαϊου επανδρέφθικα εγώ ο εμμανουήλ παπάς.
    1794.- αυγούστου 25, ημέρα παρασκεβή το βραδη, εις τας πέντε ώρας εγενείθικεν ο Αθανασάκης.
    1796. Ιουνίου 13.- Ημέρα παρασκεβή το μεσημέροι, εις τας έξι ώρας, εγενείθικεν ο αναστασάκης μου.
    1798, Σεπτεμβρίου 29.- Ημέρα τρίτη το εσπέρας εις τας τρεις ώρας εγενείθη ο γιανάκης μου
    1801, απριλίου 13.- Ημέρα σαβάτω, εις τας δέκα ώρας εγενείθη η νιραντζή μου.
    1803, μαρτίου 7.- Ημέρα σαβάτω, τα ξιμοιρόμματα εις τας οκτώ ώρας εγενείθη ο Νικολάκοις μου.
    1805, Μαϊου 24.- εις τας 12 ώρας 6 εγενείθη ο μιχαήλος μου, – ημέρα τρίτη τω προή.
    1807, αυγούστου 25.-ημέρα Κυριακή τω βράδη εις τας ώρας τροις τω βράδη ο Γεώργης.
    1809. Μαϊου 19.-ημέρα τετράδη εις τα οκτώ όρες της ημερός εγενειθη οι ελένη μου
    1811, οκτωβρίου 23.-ημέρα δευτέρα, το βράδη ώρα τρίτη εγενήθη ο αλέξανδρός μου.-
    1813, οκτωβρίου 23.-ημέρα πέμπτη ώρα πέντε της ημερός εγενίθη οι ευφροσύνη μου.
    1816, αυγούστου 26.- ημέρα κυριακή, το βράδη εις τας ώρας δύο εγενίθη ο κωστάκης μου.

  45. ΚΩΣΤΑΣ said

    Νικοκύρη, από καρδιάς, περαστικά σου και πάλι στις επάλξεις γρήγορα, γερός και δυνατός.

    Επανάληψη μήτηρ μαθήσεως, οπότε μη στεναχωριέστε, το σερί δεν σπάζει. Εν ανάγκη, αχρείαστη να είναι, τόσοι ιδανικοί και άξιοι σχολιαστές θα αναπληρώσου/ν για λίγο το κενό.

    Εξαιρετικό το σημερινό.

  46. Triant said

    44: Ποιά επανδρέφθηκε ο μανωλάκης δεν μάθαμε. Σκέψου να μην του είχε κάνει και 12 παιδιά η καψερή.

  47. ΙΝΤΕΡΜΕΔΙΟ ΜΕ ΧΑΪΚΟΥ
    ====================

    Ο Νικοκύρης
    Κοιμάται ή ξυπνητός;
    Λεξιλογούμε…

  48. Αργυρώ said

    Πολλά συγχαρητήρια στον κλινήρη κ. Σαραντάκο για την καταπληκτική συνέντευξη στον Γιάννη Φιλέρη. Ιδίως για την τόλμη του να καταγγείλει δημοσίως τον απατεώνα πλαστογράφο Γιάννη Βλαχογιάννη, που εξαφάνισε το χειρόγραφο του Μακρυγιάννη για να μή μπορούν να δούν οι ερευνητές τί ακριβώς έγραφε ο τοκογλύφος Στρατηγός, και πόσο πολύ αλλοίωσε τα λόγια του ο Βλαχογιάννης. Είναι, άλλωστε, πασίγνωστο ότι το λαμόγιο ο Βλαχογιάννης έχει αλλοιώσει στην «Ιστορική Ανθολογία» του πάρα πολλές λέξεις των αυθεντικών πηγών, απ’ όπου παρέλαβε τα ανέκδοτα των Αγωνιστών και το υπόλοιπο υλικό.

    ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ, θέλω να πώ στον φίλο κύριο Νίκο το εξής σημαντικό, που αφορά την εδώ και 150 χρόνια συνεχιζόμενη απάτη με την τάχα υποστήριξη των αραπάδων της Αϊτής στην Ελληνική Επανάσταση. Προ ημερών, ο χωροφύλαξ του Ιστολογίου, κύρ-Γιάννης Ιατρού (που ομολογουμένως είναι δαιμόνιος και καθόλου χαζός) μάς μόστραρε δυό-τρείς αναρτήσεις του στο Twitter, όπου καλούσε την Προεδρίνα Κατερίνα να προσκαλέσει και τους Ηγετες της Αϊτής στους εορτασμούς για τα 200 χρόνια εις ένδειξιν ευγνωμοσύνης επειδής τάχα η Αϊτή ήταν η πρώτη χώρα που μάς ανεγνώρισε ως ανεξάρτητο κράτος και άλλες τέτοιες ανιστόρητες μπούρδες.

    Ο αδαής Ιατρού δεν είναι τόσο αστοιχείωτος όσο φαίνεται με την πρώτη ματιά. Στο συγκεκριμένο θέμα «την πάτησε» τόσο από την πολυετή προπαγάνδα των μπολσεβίκων που έχουν αναγάγει το fake news της Αϊτής σε τεράστιο θέμα, όσο και από την παρακάτω ανάρτηση της Προεδρίνας Κατερίνας στο Twitter την 23η Μάρτη 2021:

    Αν ο αγαπητός κύριος Σαραντάκος δεν λειτουργούσε με κομματικές παρωπίδες στο παρόν Ιστολόγιο, θα έκανε πρώτη είδηση αύριο Σαββάτο στα μεζεδάκια του την ιστορική αυτή γκάφα της Προεδρίνας Κατερίνας, που την εκθέτει ες αεί (κατά την γνώμη μου την παρέσυρε ο μπολσεβίκος επικεφαλής του Γραφείου Τύπου της Προεδρίας, Σήφης Πολυμίλης). Εκλαμβάνοντάς μας ως αγράμματους κάφρους, η κυρία Κατερίνα μάς μόστραρε το απόκομμα από τον Ιωάννη Φιλήμονα , λογοκρίνοντας τις 5 πρώτες σειρές όπου ο ίδιος ο Φιλήμων (που πρώτος παρουσίασε το 1861 στον 3ο τόμο του μνημειώδους «Δοκιμίου Ιστορικού περί της Ελληνικής Επαναστάσεως» την ΑΝΥΠΑΡΚΤΗ επιστολή του τότε Προέδρου της Αϊτής Jean-Pierre Boyer ) γράφει ότι το γαλλικό πρωτότυπο της Επιστολής έχει χαθεί!..

    ΚΟΝΤΟΛΟΓΙΣ: Τολμήστε, κύριε Σαραντάκο: Τώρα που είστε κλινήρης (εύχομαι περαστικά) είναι ευκαιρία να αναθέσετε στην μακράν κορυφαία σχολιάστρια του Ιστολογίου σας, Αργυρώ, την συγγραφή μνημειώδους άρθρου (σ.σ.: το έχω έτοιμο και σάς το στέλνω με ένα «κλίκ», αν μού το ζητήσετε) για την ΑΠΑΤΗ που ονομάζεται Επιστολή Προέδρου Αϊτής προς Κοραή και λοιπούς. Το μόνο που ζητώ ως αντάλλαγμα, είναι να μού επιτρέψετε να ΚΡΑΞΩ ανελέητα από τα αυριανά μεζεδάκια σας την Προεδρίνα Κατερίνα για την ιστορική γκάφα της στο Twitter που την εκθέτει εσαεί. Οι στιγμές είναι κρίσιμες για το παρόν Ιστολόγιο. Θα τολμήσετε να πάρετε μιά απλή απόφαση που θα οδηγήσει στην μετεωρική άνοδό του; Ή θα προτιμήσετε να συνεχίσει να βράζει στο ζουμί του;

    Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα…

    ΥΓ: Προ ολίγου η έγκυρη Alexa ανεκοίνωσε (για 3η συνεχή ημέρα!..) Νέο Ρεκόρ 12ετίας για το Σαραντάκειο Ιστολόγιο: Βρίσκεται πλέον στην 731 θέση της Βαθμολογίας της, υπολοιπόμενο μόνο 18 θέσεων του πανάκριβου ιστολογίου 2020mag του κ. Ταχτσίδη στο οποίο αρθρογραφεί ο κ. Σαραντάκος. Αγαπητέ μου, κύριε Νίκο, σκεφτείτε μόνο το εξής: Αν τα απλά καθημερινά σχόλια της Αργυρώς έχουν δώσει τέτοια εκρηκτική ώθηση στο Ιστολόγιό σας που παρέπαιε προ 25 ημερών, σκεφθείτε τί ώθηση θα του δώσει η δημοσίευσις του μνημειώδους άρθρου για το fakenews που ονομάζεται «Επιστολή Προέδρου Αϊτής στον Κοραή» κλπ

    Είπα και ελάλησα και αμαρτίαν ούκ έχω…

  49. Πέπε said

    @44

    Αξιοπαρατήρητο ότι για όλα αυτά τα παιδιά ήξεραν αμέσως το όνομα! Εντάξει, ο πρώτος γιος θα είχε αυτόματα το όνομα του προς πατρός παππού, ο δεύτερος του προς μητρός, η πρώτη κόρη (…κλπ.), αλλά εδώ 11 παιδιά και ούτε για ένα δεν τους πήρε έστω μερικές μέρες συζήτηση για να διαλέξουν όνομα!

    (Από την πρώτη σημείωση, «σήμερον επανδρέφθικα», εικάζω ότι και οι άλλες θα γράφτηκαν αυθημερόν ή πολύ σύντομα.)

  50. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    47# Και κόντρα ιντερμέδιο.

    Ξέκανε Χώρε
    την αδιαθεσία
    με το κατάνα.

  51. kpitsonis said

    Νικοκύρη , περαστικά .

  52. Avonidas said

    Νικοκύρη, περαστικά και γρήγορα να σε ξαναδούμε κοντά μας!

  53. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  54. Γιάννης Ιατρού said

    Νίκο περαστικά!

    η Ιατρική Yπηρεσία IY&Reg; αποστέλλει πάραυτα (<== πάρε αυτά 🙂 ) ματζούνι που απολυμαίνει εκ των έσω ψυχή τε και σώματι.
    Συνιστώμενη δόση: τετράκις 50ml (τουλάχιστον) ημερησίως (η τελευταία ενισχυμένη) , από τις 10:00 π.μ. – 24:00 ανά 4ωρον περίπου, συνοδεία θαλασσινών ή κρεατικών μεζεδακίων 🙂

  55. ΓιώργοςΜ said

    Περαστικά, Νικοκύρη!
    Αν και προτάθηκαν λύσεις για να κατευνάσουμε την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή μας να διαβάζουμε ένα άρθρο κάθε μέρα, στο βαθμό που με αφορά μπορείς να βγεις ελεύθερος ιατρού (και Ιατρού 😛 )
    Σιδερένιος και γρήγορη επάνοδο!

  56. loukretia50 said

    Χαϊκού – κου

    Νυστάζω
    Άραγε φταίει ο κορονιός?
    Αλέξα πίπτει

    Πώς με πειράζει
    ο γιορτασμός ο χθεσινός
    εικάζω…

  57. loukretia50 said

    Κι ο Ιατρού
    Όταν προβάλλει απ΄τις σκιές
    Τι αποκρύπτει?

  58. Γεια σας από δω. Νάχετε την υγειά σας (και την υγειά μας). Αλλά πρώτα και κύρια περαστικά του Νικοκύρη. Και γρήγορα. Δεν είναι εποχή για τέτοια…

  59. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    57

    Ο χωροφύλαξ
    στο σκοτεινό μπουντρούμι
    παραμονεύει.

  60. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Να ρε, αυτό είναι, άμα δεν ανέβει άρθρο να βάζουμε χαϊκούδια με θέματα αυτοαναφορικά ή οτινανικά.

  61. # 59

    Ο χωροφύλαξ του ιστολογίου είναι συγκλονισμένος από την είδηση πως οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι έχουν απτές αποδείξεις για την ύπαρξη των ΑΤΙΑ !

  62. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    61

    Μήπως θες να πεις
    στο Σαραντακέικο
    πως έχει ούφο?

  63. Παναγιώτης Κ. said

    @16.Το όνομα δεν μου είναι άγνωστο. Προσπαθώ να θυμηθώ. Βοήθα λίγο γράφοντας την ειδικότητά του και τα σχολεία στα οποία ήταν διευθυντής.

  64. ΓιώργοςΜ said

    62
    Στο Σαραντακέικο
    ούφο πολυώνυμα
    ενδημούν

  65. dryhammer said

    Αργυρά στεφάνη
    δίκην παλιοτόμαρου
    ελλοχεύει

  66. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Ωρέ λεβέντες
    να κρατάμε το πέντε-
    εφτά-πέντε, ναι.

  67. Χαρούλα said

    Περαστικά και από Βορρά! Ευτυχώς κλινήρης οίκαδε. Ανακουφιστική διευκρίνηση.
    Πολύ ευχάριστη η συνέντευξη. Ζωντανή ροή. Δεν πλατειάζει, δεν σ´αφήνει να βαρεθείς, παρά το μέγεθος της.
    Ψηφίζω επανάληψη.

  68. loukretia50 said

    66.
    Αεί -ιιιιιιι ! Σημαία μας το δίκιο
    …παρά πέντε
    Ζουμπουλία έφα

  69. dryhammer said

    Εγώ με το έξη –
    εφτά – έξη, λόου-κού
    μάλλον σκαρώνω

  70. dryhammer said

    69. 6-7-5 [πως καταφέρνω – να κάνω και το λάθος – λάθος να είναι;]

  71. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Ανεπίδεκτοι
    θα ξυπνήσουν το χτήνος
    μέσα μου τώρα.

  72. dryhammer said

    70. Μάλον φταίνε τα μαθήματα δι αλληλογραφίας στην 日本の教育
    του 農民の嫌悪感

  73. dryhammer said

    72. Μαλlον δε θα ξαναγράψω για σήμερα…

  74. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Καλύτερα να
    δοκιμάσεις #@*- &*%- #$%
    για πιό σίγουρα.

  75. «πόσοι από μας ξέρουμε τι ήταν ο πασάς, ο αγάς, ο κλέφτης, ο αρματολός»

    Εμείς, οι παλιοί, ξέρουμε τους δύο πρώτους από το θέατρο σκιών και τους δύο τελευταίους από το βιβλίο της ιστορίας της Ε’ δημοτικού στο κεφάλαιο Κλέφτες και Αρματωλοί )΄πως τους έγραφαν τότε).

    Περαστικά σου Νικοκύρη!

  76. loukretia50 said

    Εφόσον ο Νικοκύρης αναζητά διαρκώς νέες ιδέες , γιατί να μη δοκιμάσουμε κάτι τολμηρό?
    Οι τακτικοί – χρόνια αυτή η κολόνια – σχολιαστές, προσεκτικοί ή φευγάτοι, θα μπορούσαν να γράψουν μια έκθεση τι λατρεύουν και τι μισούν στο ιστολόγιο και διατί.
    Χρήσιμη θα ήταν μια αναφορά σε ξεχωριστές ιστολογικές εμπειρίες τους.
    Πεζά, έμμετρα, τραγουδιστά, ό,τι προαιρείσθε.
    Ο υπαινικτικός τρόπος θα εκτιμηθεί ιδιαιτέρως, διότι το θέμα προσφέρεται για να σφαχτούμε και δεν έχω ιδέα πόσο κόσμιοι μπορούμε να παραμείνουμε.
    Συνοπτικά – όχι τουιτερικά, Δέον να αποφεύγονται σεντονιάδες, διότι όλο και κάτι θα ξεφύγει παραπανίσιο και θα ανάψουν τα αίματα και ημών και του Νικοκύρη και δεν κάνει.

    Το κυριότερο, σαφήνεια : to the point : πχ

    1) Λατρεύω την εκτροπή του κυρίως θέματος και τα σουρεάλ σχόλια σε συγκεκριμένα άρθρα
    2) Μισώ την εκτροπή του κυρίως θέματος και τα σουρεάλ σχόλια σε συγκεκριμένα άρθρα

    Τι λέτε?

  77. Μαρία said

    Περαστικά, Νικοκύρη. Νομίζω οτι σου βρήκα κείμενο για αύριο αλλά περιμένω την άδεια του συντάκτη.

  78. 48. Το ξέρω «Εδώ σε θέλω κάβουρα ΝΑ περπατάς στα κάρβουνα», που άλλωστε έχει και περισσότερο νόημα.

  79. loukretia50 said

    77. Εννοείς μεθαύριο φαντάζομαι.
    Αύριο Σάββατο, θάχει μπουφέ με μεζεδάκια ρεφενέ και θα σχολιαστούν ασυστόλως, n’ est-ce pas?

  80. Triant said

    Nestle

  81. 78 Τόχα γράψει κι εγώ αλλά παραπέμθηκα σε παλιότερη δήλωση (εντάξει, με άλλο όνομα) που έλεγε πως έτσι του (τότε) την έλεγε κάποιος κλπ. Εγώ το ξέρω με ΝΑ και σχετικό παροιμιόμυθο.

  82. Συγχαϊκούντες
    όλους χαιρετίζουμε.
    Περιμένουμε.

  83. Γιάννης Ιατρού said

    61: Τζί, κι όχι μόνο από τα ούφο… Θα βόλευαν και τον Χριστοφοράκο κάπου, αλλά πρόλαβε και την κοπάνησε 🙂 🙂

  84. aerosol said

    Περαστικά Νικοκύρη.
    Πες μας πού βρίσκεται το κρεβάτι του πόνου να στείλουμε ορδές από γρι(γ)ές να κάνουν ολονύκτιες δεήσεις, κραδαίνοντας λαμπάδες, αφίσες με την φωτογραφία σου και εικόνες της Παναγίας!

    #76
    Πολύ αγαπώ
    τις σοφίες μου να διαβάζω
    Όχι των άλλων

    [Ηχητική επένδυση:η Αλέξαινα να σκίζει το καλσόν της]

  85. GeoKar said

    Περαστικά αγαπητέ Ν(ο)ικοκυρη!

  86. Σιδερένιος, ναι!
    Και για μια άλλη μέρα
    η απαντοχή.

  87. Κιγκέρι said

    Υπομονή, Νικοκύρη! Κε αφτό θα περάση…

  88. loukretia50 said

    84. Ω, πόσο άδολα ειλικρινές! Γουστάρω!

  89. Costas Papathanasiou said

    Καλησπέρα!
    Ωραία η συνέντευξη. Και εις άλλες με υγεία και ρώμη: ανα-Ρωμιός!

    27: Να επισημάνουμε, έστω εκ του περισσού, ότι το ποίημα “Μακρυγιάννης” του Σικελιανού που μελοποιήθηκε από την Πηγή Λυκούδη και παρουσιάστηκε χτες σε παγκόσμια 1η από τη “Φωνή της Ελλάδας”, συνεχίζεται ως εξής:
    Χαρά, λοιπόν, σ’ Ἐσένα πρῶτα, γερο-Βλαχογιάννη!
    Μά τώρα καί σ’ ἐμᾶς χαρά
    πού ἀπ’ τίς ἑφτά πληγές τοῦ στρατηγοῦ μας,
    πού σιωπηλά ξανάνοιξαν καί τρέχουν,
    σάν ἀπό ἑφτά πηγές
    κι ὡσάν ἑφτά ν’ ἀνάβρυζαν μπροστά μας κεφαλάρια,
    σέ τοῦτα σκύβοντας,
    πλατιά τή δίψα μας
    βαθιά τήν πίκρα μας
    νά ξαλαφρώσουμε μποροῦμε!
    (…κλπ)
    [ βλ. http://users.sch.gr/panlampri/Apanthisma6.html ή “Νέα Εστία” τχ.515, Χριστούγεννα 1948, σσ 48-49 ]

  90. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Σιδερένια περαστικά σου και το σερί δεν θα σπάση! Θα είμαι σε εγρήγορση, αύριο στις 09.50 για να σου τραγουδήσω: «Νά ‘τος πετιέται από ‘ξαρχής/ κι αντρειεύει και θεριεύει».

  91. # 83

    Για τον Αλιάγα κράζεις για την Σοφία, την σμηνία…τσιμουδιά ! Ούτε μια κριτική για την γλυκύτατη φωνή της, την καλή της άρθρωση, εκείνο το κατιτίς της, επιφυλάσσεσαι, έ ;

  92. Γιάννης Ιατρού said

    91 ναιιιιι σε 2_3 ωρες😎 καθότι εκτός βάσης

  93. 91 Αρχί… Παρακαλώ. Αρχι-σμηνία. Μην τα κάνουμε όλα γη. Κι έχει θητεία το κορίτσι. Παρουσιάζει την εκπομπή των Ενόπλων (Δυνάμεων, πού πήγε ο νους σου; ωωωωω).

  94. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Η χαμηλή εκτίμηση που έχεις για την γλωσσική εικόνα που δίνει η Βαβυλωνία, συμφωνεί με την αντίστοιχη του Ροϊδη. Προχθές διάβαζα μιά μελέτη του (τα Είδωλα) και σε μιά του υποσημείωση είδα ένα «τήν ατελεστάτην απομίμησιν της λαλιάς των εκ διαφόρων επαρχιών Ελλήνων»..

  95. Μαρία said

    93
    Ντάνκε, με διευκόλυνες. Σαν άσχετη απο τιβί γούγλισα αρχισμηνίας Σοφία και βρήκα αυτό.
    «Κατά την περιγραφή της παρέλασης, η Σοφία Κορμά υπέπεσε και σε ένα μικρό… ατόπημα.
    Την ώρα που περνούσε ο σχηματισμός των τεσσάρων F-16 της αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας, προερχόμενα από τη βάση του ΝΑΤΟ στο Αβιάνο της Ιταλίας, είπε πως παρακολουθούμε έναν «αμερικανικό σχηματισμό με Rafale», ενώ τα Rafale είναι γαλλικής κατασκευής.»
    https://www.in.gr/2021/03/26/greece/sofia-korma-ayti-einai-entyposiaki-arxisminias-pou-parousiase-tin-parelasi-tis-25is-martiou/

    Μικρό για αρχισμηνία δεν το λες αλλά φαίνεται να της το συγχωρούν καθότι κορμά…

  96. π2 said

    Δεν είδα απολύτως τίποτε από την παρέλαση, αλλά αυτό που με εκνεύρισε με την αρχισμηνία είναι κάτι στο οποίο δεν φέρει την παραμικρή ευθύνη. Σε όλα τα ρεπορτάζ πριν την παρέλαση διάβαζα ότι την παρουσίαση θα έκαναν ο Αλιάγης και η «όμορφη αρχισμηνίας» τάδε. Παντού το ίδιο. Πουθενά δεν ήταν η αρχισμηνίας τάδε, παντού ήταν «όμορφη αρχισμηνίας». Λες και είναι προαπαιτούμενο να είναι όμορφη η αρχισμηνίας ή λες και μιλούσαν για το πάνελ πρωινάδικου. Ψιλά γράμματα, ξέρω.

  97. # 96

    Ρε φίλε αυτές είναι «κυβερνητικές εκφράσεις», πως λέγαμε η υπέρκομψη Κούλα, μέχρι να το εμπεδώσουμε ; άσε που στο βάθος ο έλληνας (ψηφοφόρος) προτιμά τις μελαχροινές κι αυτή ήτανε ξανθιά !

  98. @ 50 ΣτοΔγιαλοΧτηνος

    Εκεί που είχαμε μπει… 🙂

  99. […] Χτες ήταν η επέτειος. Ίσως έχετε κορεστεί και κουραστεί αλλά και στο σημερινό άρθρο συνεχίζουμε αμείλικτα στο ίδιο πνεύμα. Το χειρότερο είναι που σήμερα ευλογάω τα γένια μου. Χτες είδαμε μια συνέντευξη του φίλου Παντελή Μπουκάλα στον ιστότοπο news247 και στον Γιάννη Φιλέρη. Σήμερα θα αναδημοσιεύσω μια δική μου συνέντευξη στον ίδιο ιστότοπο news247 και… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2021/03/26/1821-19/ […]

  100. 98

    Σε κατάλαβα
    αν πω θα είναι ψέμα.
    Για ξαναρίχτα.

  101. Faltsos said

    91-96
    «Όμορφη αρχισμηνίας». Όση σημασία έχει η ομορφιά μιας ραδιοφωνικής παρουσιάστριας είχε και αυτής της κυρίας. Είδα αποσπάσματα της παρέλασης, αλλά για την εμφάνιση της εκφωνήτριας δεν έχω άποψη αφού μόνο τη φωνή της άκουσα. Ήταν απογοητευτική στο ρόλο της. Σαν στρατιωτικός υποτίθεται ότι ήξερε να παρουσιάσει αυτά που βλέπαμε να παρελαύνουν. Αυτά που δικαιολογημένα δεν ήξερε ο Αλιάγας. Αντί για αυτό, διάβαζε άχαρα κάποια κείμενα συχνά διαφορετικά από αυτά που έδειχνε η οθόνη. Δεν ήταν μόνο αυτό που γράφει στο 95 η Μαρία. Πάρα πολλές φορές αναρωτήθηκα τί έβλεπα και απάντηση δεν έπαιρνα
    Για την διεθνούς φήμης σοπράνο (Fame Story) που τραγούδησε τον εθνικό ύμνο στην Ακρόπολη δεν είδα καμμία αναφορά
    https://parallaximag.gr/epikairotita/antidraseis-gia-tin-epilogi-tis-soprano-pou-erminefse-ton-ethniko-ymno.
    Δεν ξέρω αλλά αυτές οι επιλογές μου θύμισαν την όμορφη Εμανουέλα στη λούφα και παραλλαγή.

  102. voulagx said

    Περαστικά, Νικοκύρη!
    Κι ένα ποίημα ασορτί με το κλίμα των ημερών:

    Σαράντα παλληκάρια
    χορεύουν ροκ εν ρολ
    φορώντας φουστανέλες
    πλυμένες με το Ρολ.*

    Δεν είναι Χάικού, είναι Χάι Λου.

    *Περιέχει τοποθέτηση προϊόντος.

  103. voulagx said

    «Διεθνούς φήμης σοπράνο» και άλλες ιστορίες α(χ)ριστείας

  104. Μαρία said

    96
    Εγώ η καψερή ούτε ρεπορτάζ διάβασα. Ότι μαθαίνω εδώ 🙂

    101
    Τη σοπράνο τη σχολιάσαμε χτες.

    Στο μεταξύ εξαιτίας της Γιάννας έμαθα οτι τον ντουλαμά, άμα τον φοράει γυναίκα, λέγεται πλέον πιρπιρί, που εμένα μου θυμίζει την έκφραση «μας γάμησαν το ταμτιριρί». Ο ντουλαμάς φορέθηκε τη δεκαετία του ’70, τότε που κρατούσαμε ταγάρια. Με τέτοιον αντί για παλτό κυκλοφορούσε η μακαρίτισσα Άλκη Κυριακίδου.

  105. @ 100 ΣτοΔγιαλοΧτηνος

    Σαν χαιρετισμός
    –που πιάσανε το νήμα
    και άλλοι φίλοι.

  106. loukretia50 said

    102. ώστε έτσι, ε? Θέλεις » τοποθέτηση προϊόντος» ?

    Σαράντα παλληκάρια με λιονταριού καρδιά
    Φορούν κρυφά ζαρτιέρες «Σιγανοπαπαδιά» *

    * appellation d’ origine: Προεδρική φρουρά

  107. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Περαστικά.

  108. 105

    Εγκατέλειψαν.
    Δεκαεπτά συλλαβές
    είναι ζόρικες?

    Αν δεν κάνω λάθος όμως, δεν πρόκειται ακριβώς περί συλλαβών. Συλλαβές είναι η συμβατική δυτική απόδοση της δομής των χαϊκού, την οποία μάλλον δεν έχω κατανοήσει. Για πες.

  109. mitsos said

    Πολύ καλό συμμάζωμα αυτή η συνέντευξη.

    Περαστικά Νίκο
    Μην μας κάνεις τέτοια όμως
    Εθισμένοι άνθρωποι είμαστε
    και αό το @4 10.29 π.μ. περάσαν κοντά 12 ώρες.

    Η λύση είναι δοκιμασμένη : Μήτηρ πάσης μαθήσεως η επανάληψη .

    Ίσως θα ήταν ενδιαφέροντα μέχρι και μεζεδάκια ετεροχρονισμένα . Πολύ θα ήθελα να δω τις αντιδράσεις μας …

  110. spyridos said

    Περαστικά Νικοκύρη.

    104.

    «Ο ντουλαμάς φορέθηκε τη δεκαετία του ’70, τότε που κρατούσαμε ταγάρια.»

    Λιτά ταγάρια και σχεδόν μονόχρωμοι ντουλαμάδες οι Κνίτισες. Πολύχρωμα οι Ρηγούδες.

  111. Μαρία said

    Εφυγε από τη ζωή σε ηλικία 73 ετών ο δημοσιογράφος Άρης Σκιαδόπουλος, νικημένος από τον κορονοϊό. Σύμφωνα με πληροφορίες ο Άρης Σκιαδόπουλος προσβλήθηκε από κορονοϊό στο κέντρο.. αποκατάστασης που νοσηλευόταν και είχε μεταφερθεί στο νοσοκομείο «Γεννηματάς». http://www.zoornalistas.com/2021/03/blog-post_905.html

  112. 107
    Έλα, πού είσαι και σ’ έψαχνα…
    Για κάνε ένα μιμίδιο «-Να, καπετάνιε, εκεί κάτω τρώνε κιμά γαρίδας και πεσκαντρίτσα. -Γεμίζω».
    (άμα δεν ξες εσύ, ξέρει ο Ιατρού).

  113. Georgios Bartzoudis said

    # Με ην ευκαιρία, περαστικά στον Νοικοκύρη!

    46 Triant said: «Ποιά επανδρέφθηκε ο μανωλάκης δεν μάθαμε. Σκέψου να μην του είχε κάνει και 12 παιδιά η καψερή».
    # Ένας παλιός ιστοριογράφος (κσθιαυτού κι αυτός) την αναφέρει ως «Αφέντρω». Δεν σιγουρεύτηκα όμως αν το αναφέρει ως όνομα ή ως προσφώνηση. Καθότι υπάρχει στα Μακεδονικά η προσφώνηση Αφέντω. Έλεγε ένας παλιός Λευίτης σε έναν σόμπουρο γυναικών: «Εσείς οι γ’νάκις, δεν φυλάγιστι αφέντουμ! Δεν κηδεύιστι αφέντουμ! Μι συγχουρείτι αφέντουμ απού κάτ’ παίρν’τι αέρα»! (τω καιρώ εκείνω τα φουστάνια …σέρνοντσν στο δρόμο, δεν έπαυαν όμως να είναι ανοιχτά από κάτω!!)
    # Και μην είσαι σίγουρος ότι είναι μόνον 11 ή 12 τα τέκνα. Αναφέρεται και ένας Αριστείδης, μικρότερος όλων και ένας «δεύτερος» Γιάννης που πνίγηκε στη λίμνη «Κερκινίτιδα».

    49 Πέπε said: «Αξιοπαρατήρητο ότι για όλα αυτά τα παιδιά ήξεραν αμέσως το όνομα! Εντάξει, ο πρώτος γιος θα είχε αυτόματα το όνομα του προς πατρός παππού, ο δεύτερος του προς μητρός, η πρώτη κόρη (…κλπ.), αλλά εδώ 11 παιδιά και ούτε για ένα δεν τους πήρε έστω μερικές μέρες συζήτηση για να διαλέξουν όνομα! (Από την πρώτη σημείωση, «σήμερον επανδρέφθικα», εικάζω ότι και οι άλλες θα γράφτηκαν αυθημερόν ή πολύ σύντομα.)
    # Εγώ πάντως δεν εικάζω το ίδιο. Το πιο πιθανόν είναι να γράφτηκαν αργότερα.

  114. Χαρούλα said

    Αυτό το χριστιανός μαζί με το μπολσεβίκος, δίνει υπέροχα αποτελέσματα!⭐️
    ΜΠΡΑΒΟ σου!👏🏻👏🏻👏🏻👏🏻👏🏻

  115. loukretia50 said

    Μαγδαληνή,
    ραντεβού στο κομμωτήριο – σου έγραψα σεντόνι σ΄αυτό
    https://sarantakos.wordpress.com/2021/03/22/coiffure/#comment-727640

    Τα αγόρια δεν ενδιαφέρονται για τρίχες.
    Αλλά μπορεί να το δει το Χχτήνος και ελπίζω να μετανοιώνει για την πρωινή του έμπνευση!

    =======================

    Γειά σου Μήτσε! Να προσέχεις!
    Αναρωτιέμαι αν άνθισε η μανόλια!
    ===========================

    Αλήθεια, πρόλαβα να πω ότι μου άρεσε πολύ η συνέντευξη?

  116. mitsos said

    Γεια σου Λου.
    Τώρα μάδησε , Τον Φλεβάρη ήταν ανθισμένη η Αφρικανική

    https://tinyurl.com/59jewbuj

    Η μεγανθής θα αργήσει ακόμα

  117. 115# To βλέπει και δεν μετανιώνει. ΛΟΥφάρεις 🙂

  118. ΚΑΒ said

    https://www.kathimerini.gr/world/561308338/toyrkia-dioxi-kata-synergaton-toy-charlie-hebdo-gia-prosvlitiko-skitso-toy-erntogan/

    Παγκόσμιος λογοκριτής ο Ερντογάν!

  119. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    112 Μη σου γίνει χούι!

  120. Pedis said

    # 103 – Εκπαιδεύει και τους αστροναύτες της NASA; 😜

  121. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    114 Ευχαριστώ Χαρούλα. Μερικές φορές έχω παράξενο χιούμορ, αν ξεφύγω να μου το λέτε.

  122. 119# Σωστός!

  123. voulagx said

    Σουρεαλ τελετη σημαιας δυο σε ενα: https://www.youtube.com/watch?v=-L01ja_f-ow

  124. Γιάννης Ιατρού said

    112, 119: χαχα, κι ετοιμαζόμουν, μιάς και μόλις επέστρεψα (και νομίμως μάλιστα τέτοια ώρα) κι ετοιμαζόμουν

    ΥΓ: ό,τι απέμεινε από τον κιμά, τον έφαγε η προεδρο-φουντούλω 🙂 🙂

  125. loukretia50 said

    123. Τα ευζωνάκια πρέπει να νοιώθουν ευγνωμοσύνη που δεν υποχρεώνονται να κάνουν τέτοια! – βλ. 16′ πχ!

  126. Pedis said

    # 123 – Έχει και παρέλαση αρμάτων καρναβαλιού;

  127. Λοζετσινός said

    18.
    Δημόσιος Χώρος
    Πολύ καλό!
    63 Παναγιώτης Κ.
    Θεολόγος
    Υπηρέτησε στη Ζωσιμαία Σχολή από το 1953 έως το 1974 και μετά στα Κατσανοχώρια. Πολλοί τον ξέρουν με το …παρατσούκλι του.
    Κι επειδή θυμήθηκα πως με είχατε ρωτήσει παλιότερα και για τον φιλόλογο Σαράντη Παπανικολάου δείτε εδώ:
    https://zosimaia.gr/ο-καθηγητής-μας-σαράντης-παπανικολάο
    Δυστυχώς η φιλόλογος Κατερίνα Παπανικολάου, κόρη του Σαράντη πέθανε πριν ένα μήνα

  128. Stalker said

    8
    πλιάτσκα(πλιάτσικα) = πράγματα σε πολλές ντοπιολαλιές της Δ/ΒΔ Ελλάδας από την αλβανή και σλαβική γλώσσα, ή όπως θα λέγαμε και σήμερα… φανκί(φάνηκε) του πράμα τ’.

  129. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    …Το ίρτζι μου μου ζήτησε
    για να μ’ αναπατήση
    για κείνο τον εσκότωσα
    κι ας θέλεις κάμε κρίση.
    Και ο πασάς εφώνιαξε
    με μια φωνή μεγάλη
    ως γράφει το κιτάπι μας
    θα να γενεί ένα χάλι.

    Από το τραγούδι του Θοδωρομανώλη
    (Εμμανουήλ Θεοδωράκης ή Θοδωρομανώλης ή Μαραγκάκης ,1778-1818)
    https://www.creteonair.eu/2016/11/blog-post_2.html

  130. @ 127 Λοζετσινός

    🙂

  131. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    Νικοκύρη, περαστικά.

    Κάνε ὅ,τι χρειάζεται γιὰ νὰ εἶσαι πάλι γερὸς καὶ δυνατός. Τὸ ἱστολόγιο μπορεῖ νὰ περιμένει.

    Ἡ σκέψη ὅλων μας θὰ σὲ συντροφεύει.

  132. Παναγιώτης K. said

    @127.Σε ευχαριστώ για τις πληροφορίες για την συγκίνηση που ένιωσα διαβάζοντας για τον καθηγητή μου στην Γ΄ Γυμνασίου Σαράντη Παπανικολάου. Γλυκός άνθρωπος, τον είχα ξεχωρίσει θετικά από άλλους καθηγητές. Είχε αποδοχή από μας τους μαθητές και για έναν ακόμη λόγο: Έπαιζε μπιλιάρδο. Πήγαινε στο υπόγειο σφαιριστήριο, στην κεντρική πλατεία δίπλα από το πρακτορείο Αθηνών τότε.
    Για να μπούνε τα πράγματα σε μια σειρά, τελείωσα το Οικονομικό Γυμνάσιο Ιωαννίνων το 1970.
    Τότε και για ένα μικρό διάστημα, διετέλεσε διευθυντής στο Λύκειο ο Μπαϊρακτάρης. (Στο Γυμνάσιο διευθυντής ήταν ο μαθηματικός Λεωνίδας Θεοδωρίδης).
    Ένα μικρό περιστατικό από τον Μπαϊρακτάρη.
    Σε κάποιο κενό μπήκε στην τάξη για να μας απασχολήσει όπως συνήθως συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις.
    Κάποιο γλωσσικό θέμα έθιξε και με μια μπάσα μεταλλική φωνή εξέφρασε τον θαυμασμό του για την Γραμματική λέγοντας: «Καλό πράγμα η Γραμματική. Δεν κάνεις ποτέ λάθος».
    Σε μας τους μαθητές ακούστηκε ως κοινοτοπία και την καθιερώσαμε ως σύνθημα επιδοκιμασίας για κάτι που μας άρεσε γενικώς. Για παράδειγμα στη θέα μιας ωραίας γυναίκας. 🙂

  133. Καλημέρα
    115 Λου, ευχαριστώ και σου έγραψα κι εγώ στα περί κομμωτηρίου.

  134. Preknas said

    Το 21 ως ιδέα έχει γιγαντωθεί στις μέρες μας και έχει γίνει απρόσμενα επίκαιρο. Το 21 δεν γέννησε το έθνος και στην πραγματικότητα δεν γέννησε ούτε την ιδέα της απελευθέρωσης. Οι πηγές του μεγάλου αυτού ποταμού ξεκινούν πριν από την άλωση και ήταν ώριμες ήδη στα Ορλωφικά. Ακόμα και ο Κολοκοτρώνης έχει το όνομα του Ορλώφ.

  135. sarant said

    Ευχαριστώ και από εδώ για τα σχόλια και τις ευχές σας!

  136. 102, … Σαράντα παλληκάρια
    χορεύουν ροκ εν ρολ
    φορώντας φουστανέλες
    πλυμένες με το Ρολ.* …

    Για ακόμα μεγαλυτερότερη προώθηση, στο τέλος μπορεί και
    «…αστραφτερές, με Ρολ!»

  137. 104, … Εγώ η καψερή ούτε ρεπορτάζ διάβασα …

    Θυμάμαι την (οξυδερκή παρότι σχεδόν αιωνόβια) γιαγιά μου που ρώταγε
    «Ευτούν’ το ρεπορτάζ τι είναι πάλε;»

  138. Εδώ λέγαμε κάτι για τους εθελοντές από την Αϊτή;

  139. π2 said

    138: Πολύ ωραίο. Μου άρεσε και η «φωνητική» απόδοση Αΐτη. Πρώτη φορά το βλέπω έτσι τονισμένο.

  140. spiridione said

    138.Μπράβο.

  141. ΣΠ said

    138
    Όπως λέει ο Νικοκύρης, αξίζει άρθρο.

  142. sarant said

    138 Μωρέ μπράβο!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε <span>%d</span> bloggers: