Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Θυμήθηκα ξανά τον Αχιλλέα Παράσχο

Posted by sarant στο 28 Μαρτίου, 2021


Από το κρεβάτι του πόνου μονάχα επαναλήψεις μπορώ να βάζω ή συντομότατα άρθρα. Όμως το σημερινό μας άρθρο ήθελα έτσι κι αλλιώς να το επαναλάβω κάποτε γιατί έχει δημοσιευτεί παλιά (εδώ και 8 χρόνια) και νομίζω πως αξίζει να το ξαναδούμε -με ελάχιστες όμως προσθήκες.

Ο Αχιλλέας Παράσχος (1838-1895), γεννημένος στο Ναύπλιο από χιώτικη οικογένεια που μετοίκησε εκεί μετά την καταστροφή του νησιού από τους Τούρκους, ήταν ο πρώτος «εθνικός ποιητής» του νεοελληνικού κράτους -ο τίτλος βέβαια είναι άτυπος, και αξίζει να δούμε ποιοι άλλοι έχουν χαρακτηριστεί έτσι, αλλά αυτό είναι θέμα για άλλη συζήτηση. Ο Παράσχος ήταν ρομαντικός ποιητής της Α’ Αθηναϊκής σχολής, εξαιρετικά δημοφιλής όσο ζούσε· ήταν ο πρώτος ποιητής που μπορούσε να βιοπορίζεται από την πέννα του: η έκδοση των ποιημάτων του σε τρεις τόμους το 1881 λέγεται ότι του απέφερε έσοδα 50.000 δρχ., που πρέπει να ήταν πολύ μεγάλο ποσό, που όμως κατάφερε να το σπαταλήσει και να βρεθεί στην ανάγκη να ζητάει βοήθεια από φίλους του. Η κηδεία του ήταν πάνδημη, με είκοσι επικήδειους και με την παρουσία του βασιλιά Γεώργιου Α’, αλλά η ποίησή του γρήγορα ξεπεράστηκε, οι λεκτικές του και άλλες υπερβολές, ανεκτές στην εποχή του, άρχισαν να φαντάζουν κωμικές, κι έτσι τα ποιήματά του έγιναν αντικείμενο παρωδίας και διακωμώδησης. Παρ’ όλ’ αυτά, οι παλιότεροι από τους νεότερους (Παλαμάς, Ξενόπουλος κτλ.) εξακολουθούσαν να εκφράζονται με επαινετικά λόγια για τον Αχιλλέα Παράσχο.

Σήμερα ο Παράσχος έχει ξεχαστεί, φαντάζομαι, αν και πριν από καμιά δεκαπενταριά χρόνια ο Πάνος Θεοδωρίδης παρουσίασε σε έναν τόμο μιαν ανθολογία από το έργο του με τίτλο Ερώτων λείψανα. Δεν το έχω δει το βιβλίο, αλλά ανθολογία χρειάζεται ο Παράσχος, διότι δεν έγραφε και λίγο. Οι τρεις τόμοι που ανάφερα πιο πάνω πιάνουν πάνω από 1000 σελίδες, ενώ μετά τον θάνατό του κυκλοφόρησαν άλλοι δυο τόμοι με 600 ακόμα σελίδες (όλα αυτά μπορείτε να τα βρείτε ονλάιν στην Ανέμη, εδώ μαζί με τα ποιήματα του αδελφού του Γ. Παράσχου και ένα βιβλίο του απλώς συνώνυμου Κλέωνα Παράσχου). Εκτός αυτού, όπως συνηθίζεται με τους ρομαντικούς, τα ποιήματά του είναι πολύστιχα, πολυσέλιδα, φορτωμένα επαναλήψεις -και με όχι σπάνια τα τεχνικά ελαττώματα, αλλά και όχι χωρίς ταλέντο. Η γλώσσα άλλοτε είναι καθαρεύουσα, άλλοτε έχει παραχωρήσεις προς τη δημοτική.

Τον Παράσχο τον ήξερα από μικρός, διότι στίχους του συνήθιζε να απαγγέλλει -και να κοροϊδεύει- ο παππούς μου, ο οποίος, γεννημένος το 1903, ανήκε ακριβώς στη γενιά που έπαψε να σέβεται τον ρομαντικό ποιητή, αν και τον διάβαζε, έστω και μόνο στο σχολείο. Και σε σκίτσα του Μποστ (δεκαπέντε χρόνια νεότερος από τον παππού μου) έχουμε δει αναφορές σε στίχους του Παράσχου. Και βέβαια, οι αναφορές, ακόμα και οι ειρωνικές, ακόμα και η κοροϊδία, είναι ένδειξη κάποιας εκτίμησης -οι νεότεροι ούτε τον άκουσαν ούτε τον ξέρουν τον Παράσχο, αν και πολλοί θα έχουν ψιθυρίσει έναν στίχο του. Ούτε κι εγώ έχω ποτέ ασχοληθεί με τον ξεχασμένο ποιητή. Τις τελευταίες όμως μέρες, κατά περίεργο τρόπο, έτυχε να αναφερθώ πεντέξι φορές στο πρόσωπό του, τη μια επειδή έπεσε στα χέρια μου μια ανθολογία με μερικά ποιήματά του, την άλλη επειδή είχαμε την κουβέντα του με τον φίλο Γ. Ζεβελάκη, ώσπου προχτές, ψάχνοντας κάτι άλλο σε μια παλιά εφημερίδα βρήκα ένα κείμενο που αναφερόταν στον Παράσχο, κάτι αναμνήσεις του Μπάμπη Άννινου, οπότε το θεώρησα σημαδιακό και είπα να γράψω πεντέξι λόγια.

Για να πάρετε μια ιδέα, αντιγράφω ένα απόσπασμα από το κείμενο «Οι δυο Παράσχοι» του Μπ. Άννινου, δημοσιευμένο στο Νέον Άστυ τον Αύγουστο του 1906. Δυστυχώς σε καθαρεύουσα, που παρά το πνεύμα του Άννινου παραμένει ψυχρή (τη θέλει τη μετάφραση, θαρρώ). «Η ποίησις του Αχιλλέως Παράσχου ήτο υπέρ πάσαν άλλην ανταποκρινομένη εις τας ιδέας και τα αισθήματα της εποχής του. Όθεν και ο Αθηναίος ποιητής είχε τους περισσοτέρους θαυμαστάς και τους περισσοτέρους μιμητάς ποιητάς. Σχεδόν πάντες οι ως δόκιμοι εισερχόμενοι εις το τέμενος των Μουσών το ύφος αυτού εξέλεγον ως υπόδειγμα και ηκολούθουν τας ρομαντικάς παραφοράς του, συμμορφούμενοι ως και με αυτάς τας παραβάσεις των γραμματικών κανόνων, εις άς όχι σπανίως ησμενίζετο ο ποιητικός του οίστρος. Τότε εύρε πολιτογράφησιν εις πολλά λυρικά ποιήματα και η περίφημος μετοχή πεφιλμένος και πεφιλμένη, η προερχομένη από το στιχουργικόν εργοστάσιον του Αχιλλέως και μερικαί πτώσεις τριτοκλίτων ονομάτων ικαναί να εμβάλωσιν εις απελπισίαν και αυτούς τους μάλλον ανεξικάκους τών γραμματικών του κόσμου

Στη συνέχεια, ο Άννινος λέει ότι οι κριτικοί της εποχής επισήμαιναν τις ατέλειες του Παράσχου και ότι ο Βερναρδάκης είχε χαρακτηρίσει «γογγυρισμούς» (σικ) τις αλλόκοτα εμφαντικές εκφράσεις του, εννοώντας ότι θύμιζαν παρόμοια σχήματα του Ισπανού ποιητή Γκόγκορα. [Έβαλα «σικ» επειδή δεν ξέρω αν είναι σωστά μεταφερμένο, και μήπως ήθελε να πει «γογγορισμούς», αλλά μάλλον το «γογγυρισμός» του Βερναρδάκη είναι και λίγο ειρωνικό για να θυμίζει το «γογγυσμός»].  Συνεχίζει ο Άννινος λέγοντας ότι από τότε οι σατιρικοί είχαν βάλει στο στόχαστρο τον Παράσχο. Ας πούμε, λέει, ο Γ. Μαυρομιχάλης, εκδότης του «Τραμπούκου» (έχουμε αναφερθεί σε αυτή την εφημερίδα), είχε παρωδήσει το πασίγνωστο τότε δίστιχο του Παράσχου, που ήταν γεμάτο επαναλήψεις:
Γνωρίζει, δεν το αγνοεί, γνωρίζει πάσα Φρύνη
ότι εκείνη η γραμμή, ότ’ η γραμμή εκείνη

ως εξής:
Ήγουν, τουτέστι, δηλαδή, με άλλα λόγια, ήτοι
η Αφροδίτη είσαι συ, εσ’ είσ’ η Αφροδίτη
.

Η παρωδία είναι εξαιρετική… αλλά το παρωδούμενο δίστιχο δεν είναι έτσι! Παρόλο που ο Άννινος το έχει αναφέρει και σε βιβλίο του, ο πραγματικός στίχος του Παράσχου έχει πολύ λιγότερες επαναλήψεις. Θα παραθέσω μερικά τετράστιχα από το ποίημα (που πιάνει καμιά δεκαριά σελίδες), που λέγεται «Πέντε Απριλίου» για να πάρετε μια γεύση του ποιητή. Όπως και σε όλα τα επόμενα παραθέματα, έχω εκσυγχρονίσει την ορθογραφία. Ο Παράσχος μιλάει για ένα θανατερό ραβασάκι:

ΠΕΝΤΕ ΑΠΡΙΛΙΟΥ

Ούτω λοιπόν! Μία γραμμή επί του χάρτου μονη
ως του Θεού ο κεραυνός χτυπά και θανατώνει!
Ως του Θεού! Και του Θεού πλειότερον ισχύει
αφού ό,τι συνήνωσεν Εκείνος διαλύει.

Μία γραμμή -απλή γραμμή- γραφείσα χωρίς πόνον
εις φύλλον χάρτου, και ουχί τι άλλο, τούτο μόνον.
Μόνον αυτό, έν αίσθημα βαθύ ως την θρησκείαν
να εκριζώσει δύναται με τόσην ευκολίαν!

Ω μόνον, μόνον η γυνή τοιαύτα πέμπει βέλη·
γραμμάς τοιαύτας δύναται να γράψει όσας θέλει…
Και ως τυχαίον γνώριμον ευκόλως αποβάλλει
εκείνον, όν ακόμη χθες θεόν της απεκάλει.

Μίαν αυγήν εγείρεται ψυχρά, καθώς η λήθη
και γράφει: «Είσ΄ ελεύθερος, λησμόνει με και ζήθι…»
και πέμπ’ εις φίλον παλαιόν, εις φίλον λατρευμένον
τον κεραυνόν εις φάκελον ευώδη κεκλεισμένον!

Ω αστασίας δύναμις, ω πόντος αναιδείας!
Την ύπαρξίν των αποσπούν εκ βάθους της καρδίας
χωρίς ουδέν να πάθωσι, μικρόν να ταραχθώσι,
ως μίαν εκ της κόμης των ταινίαν ν’ αποσπώσι…

Κι ηξεύρει, δεν το αγνοεί ποσώς εκάστη Φρύνη,
οπόσον η γραμμή αυτή η ελαφρά βαρύνει·
γνωρίζει ότι φίλου της τας φρένας θα σαλεύσει
και ότι ζώσαν δι’ αυτήν καρδίαν θα φονεύσει!

Το ποίημα δεν τελειώνει εδώ, ακολουθούν άλλες 11 τετράστιχες στροφές, αλλά νομίζω ότι και με τόσες χορτάσαμε. Το παρωδημένο δίστιχο είναι το πρώτο της τελευταίας στροφής -ο Άννινος τού χρεώνει πολύ περισσότερες επαναλήψεις, αλλά έτσι κι αλλιώς επαναλήψεις έχει αρκετές σε όλες τις προηγούμενες (και τις επόμενες) στροφές.

Λέγεται από πολλούς ότι οι παραπάνω στίχοι είναι γραμμένοι για κάποια Μαρία που τον χώρισε, για την οποία λένε ότι μετά τρελάθηκε αλλά ο Παράσχος δεν έπαψε να την αγαπάει. Μάλιστα, λένε πως ήταν σαντορινιά ή έμενε στη Σαντορίνη (βλ. π.χ. εδώ) και ότι γνωρίστηκαν όταν ο Παράσχος ήταν έπαρχος Θήρας. Αυτό το τελευταίο είναι ακριβές, αλλά για τα υπόλοιπα δεν βάζω το χέρι μου στη φωτιά. Λένε επίσης ότι για τη Μαρία είναι γραμμένο το περίφημο ποίημά του «Έρως» που περιέχει και τον ένα στίχο του Παράσχου που πολλοί έχουμε τραγουδήσει. Ολόκληρο το ποίημα το βρίσκετε εδώ, αλλά με λάθη. Αποσπώ την αρχή και διορθώνω:

Δεν θέλω κάλλος αύθαδες παρθένου αλαζόνος,
θρασείας εκ της καλλονής, ψυχράς εκ θωπευμάτων.
Βλέμμα δεν έρριψα ποτέ εις πτέρυγας ταώνος,
ουδ’ εις φιάλην στίλβουσαν, πλην στείραν αρωμάτων.
Δεν θέλω όψιν φλογεράν, δεν θέλω ρόδου στόμα·
είναι διέγερσις σαρκός το πορφυρώδες χρώμα.

Την θέλω ασθενή εγώ την φίλην μου ταχείαν,
ωχράν την θέλω και λευκήν ως νεκρικήν σινδόνην,
με είκοσι φθινόπωρα, με άνοιξιν καμίαν,
μ’ ολίγον σώμα – άνεμον σχεδόν – ολίγην κόνιν.
Την θέλω επιθάνατον μ’ αθανασίας μύρον,
κόρην και φάσμα, σάβανον αντί εσθήτος σύρον.

Ο στίχος αυτός, βέβαια, είναι το «με είκοσι φθινόπωρα με άνοιξιν καμίαν», που το ξέρουμε επειδή το δανείστηκε ο Γκάτσος σαν πρώτο στίχο της «Προσευχής της παρθένου«, τραγουδιού που το μελοποίησε ο Χατζιδάκις και το τραγούδησε η Μελίνα Μερκούρη. Κι εδώ πάντως ειρωνικός είναι ο δανεισμός.

Αλλά ας γυρίσουμε στον Παράσχο. Θα προσέξατε το «την θέλω ασθενή εγώ την φίλην μου ταχείαν», όπου το «ταχεία» είναι εντελώς ξεκρέμαστο. Δεν ξέρω τα ντεσού του ποιήματος, αλλά δεν αποκλείεται εδώ να κρύβεται γυναικείο όνομα (Μαρία, ας πούμε, όπως θέλει η διήγηση που είδαμε) που σκεπάστηκε τελευταία στιγμή.

Και μια παρωδια από τον Καμπούρογλου:
«Θέλω την φίλην φθισικήν, άσωμον, στάκτην, κόνιν,
άνεμον, επιθάνατον, φάσμα, αθανασίαν,
αυτήν να έχω αδελφήν και αδελφήν μου μόνην,
αλλ’ όχι και νυμφίαν μου, αλλ’ όχι και νυμφίαν.»

Εδώ μάλλον υπάρχει η μπηχτή ότι ο ίδιος ο Παράσχος, που αγαπούσε πολύ την καλή ζωή, προτιμούσε γυναίκες ζουμερές και στρουμπουλές, απ ό,τι λέγανε.

Ένα άλλο ποίημα του Παράσχου που το έχουμε αναφέρει εδώ, έστω και παρεμπιπτόντως, είναι ο Μάιος, που και πάλι πιάνει το θέμα του ματαιωμένου έρωτα. Ολόκληρο εδώ, παραθέτω ένα απόσπασμα.

Ο ΜΑΪΟΣ

Δρέψατε πάλιν, ερασταί ευδαίμονες, ναρκίσσους
Eις του Mαΐου τους φαιδρούς κ’ ευώδεις παραδείσους,
Kαι την παρθένον στέψατε, ήτις ως άνθος κλίνει·
Eγώ δεν κόπτω, δι’ εμέ απέθανεν Eκείνη!

[…]
Kι εγώ ηγάπησα ποτέ, κι εγώ αντηγαπήθην,
Aλλά την ελησμόνησα, αλλά ελησμονήθην.
Δεν είναι ο βίος Mάιος αιώνια, δεν είναι·
Mαραίνονται κι αι ανθηραί του έρωτος μυρσίναι,
Kαι η νεότης μας πετά ως αστραπή ταχεία,
Ως ώρα σταθερότητος εις στήθη γυναικεία!…

Τον περίφημο στην εποχή του στίχο «Δεν είναι ο βίος Μάιος αιώνια, δεν είναι», πολλοί τον απάγγελναν, ραμονικώς, «Δεν είναι ο βίος Μάιος, Ιούνιος δεν είναι». Ο Μποστ, πάλι, όπως είδαμε σε παλιότερο άρθρο, τον είχε παρωδήσει «δεν είναι πτολεμάιοι, αιώνιοι δεν είναι».

Για να κάνω ένα αντιποιητικό διάλειμμα, στο άρθρο του Άννινου που είδαμε παραπάνω βρήκα, με έκπληξη ομολογώ, να γράφεται, σε εφημερίδα του 1906, η συχνότερη ελληνική τρισύλλαβη λέξη. Λέει ο Άννινος ότι «Περί τα τέλη του βίου του [Παράσχου], κάποιος εκ των λογίων, δυσαρεστηθείς διά δυσμενή κρίσιν του Αχιλλέως περί τινος θεατρικού του έργου, τον απεκάλεσεν εν τη οργή του μαλάκαν.
— Εγώ μαλάκας! απήντησεν εξαφθείς ο ποιητής. Και μου το λέγεις συ, ο Παδισάχ της μαλάκας!…»
Παναπεί, και τότε έβριζαν οι ποιητές αλλά δεν είχαν Φέισμπουκ να διαδίδει τα ξεκατινιάσματά τους στο πανελλήνιο.

Ο Παράσχος, χάρη στις πολιτικές του φιλίες, είχε κατά καιρούς υπηρετήσει σε ελαφρώς αργόμισθες θέσεις της διοίκησης, όπως έπαρχος Θήρας ή πρόξενος στο Ταϊγάνι, αλλά ως ποιητική φύση που ήταν δεν στέριωνε για πολύ. Ποιητής και υπάλληλος δεν γίνεται, πίστευε, και το έγραψε και στον φίλο του τον επίσης ποιητή, τον Βασιλειάδη, που ήταν ειρηνοδίκης. (Ολόκληρο το ποίημα εδώ, βάζω το τέλος):

Την λύραν σου εκρέμασες εις ειρηνοδικείον
Βασιλειάδη δυστυχή, κι εγώ εις επαρχείον.
Έρχεσαι, φίλε, έρχεσαι καλήν τινά πρωίαν,
έν λάκτισμά μας δίδοντες εις την υπαλληλίαν,
τας απηγχονισμένας μας να λάβωμεν οπίσω;
Εγώ το απεφάσισα· την λύραν δεν θ’ αφήσω.
Και αν θα έχω την πικράν των δύο Σούτσων μοίραν
θα φέρω κι εις τον τάφον μου παρήγορον την λύραν.―

Ω, σας αφήνω· χαίρετε, πρωτόκολλα, γραφεία·
Διότι σβήνετ’ η πυρά εις του λουτρού το κρύα!

Το «εις του λουτρού ΤΟ κρύα», παρότι ακούγεται λιγάκι σαν λόγια του Βεληγκέκα, δεν πρέπει να είναι  τυπογραφικό λάθος, διότι επαναλαμβάνεται σε όλο το ποίημα (τσεκάρισα και το πρωτότυπο). Μπορεί να είναι ιδιωματισμός της τότε Σαντορίνης, δεν ξέρω, όποιος ξέρει κάτι ανάλογο ας μας πει.

Στο Ταϊγάνι ήταν πρόξενος ο Παράσχος επειδή σε αυτή την πόλη της νότιας Ρωσίας (Ταγκανρόγκ στα ρώσικα) υπήρχε ακμαιότατη ελληνική παροικία (έδρασε εκεί και ο Βαρβάκης). Το Ταϊγάνι είναι και η γενέτειρα του μέγιστου Τσέχοφ, που βασανίστηκε με τα αρχαία στο ελληνικό σχολείο όπου φοίτησε, και έχει γράψει για το πώς το σαντορινιό γλυκό κρασί (την εποχή εκείνη αυτά τα κρασιά ταξίδευαν καλά) είχε αποκτηνώσει τους συμπατριώτες του. Ο Παράσχος πάντως δεν αγάπησε τη Ρωσία με το κρύο της (φανταστείτε να τον είχαν στείλει σε καμιά Μόσχα!). Την αποκαλούσε ‘Σκυθία’, και έχει γράψει ένα περίφημο ποίημα στο οποίο συνομιλεί με στίχους με έναν φίλο του, εγκατεστημένον εκεί, που προσπαθεί να τον πείσει να επιστρέψει στην Ελλάδα. Παραθέτω μόνο το τελευταίο τετράστιχο -πιάνει και καμιά εκατοστή στίχους:

Έλα· μια μέρα, μια στιγμή, στην γη αυτή μη χάνεις
σε περιμένουν αδελφοί, λουλούδια, ήλιος, δρόσος.
Πάμε στην Μάνα, την καρδιά και πάλι να ζεστάνεις·
αν έλθεις, είσαι άνθρωπος· αν μείνεις, είσαι Ρώσος!
Ταϊγάνιον 1882

Ο τελευταίος στίχος, που υπονοεί πως οι Ρώσοι δεν είναι άνθρωποι, προκάλεσε σκάνδαλο στην εποχή του, λέει ο Άννινος στις αναμνήσεις που προαναφέραμε.

Στην πρώτη δημοσίευση του άρθρου στο ιστολόγιο ένας φίλος εισέφερε ένα ακόμα του Παράσχου που το είχε διαβάσει στο δημοτικό, στην εγκυκλοπαίδεια τις Αντιγόνης Μεταξά, και του είχε κάνει τρομακτική εντύπωση με αποτελεσμα να το θυμάται σαράντα χρόνια μετά…

ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗ

Ε, σείς οπού σκορπίζετε τα πλούτη στόν αέρα,
Το χέρι σας το άσωτο και σφαληστό απλώστε
Και δόστε και στον άρρωστο και στη πτωχή μητέρα…
Ελεημοσύνη, χριστιανοί, ελεημοσύνη δόστε!
Ποιός λέγει, ποιός, πως όλ’ αυτά που τώρα εσείς πετάτε
Είναι ‘δικά σας;… Δύστυχοι, αυτό που περισσεύει
Είναι της χήρας, τ’ ορφανού, και μη το σπαταλάτε.
Όποιος τα πλούτη του σκορπά, απ’ τους πτωχούς τα κλέβει!
Ελεημοσύνη, Χριστιανοί ` αδέλφια, ελεημοσύνη,
‘Λίγο ψωμί γιά το φτωχό και ‘λίγη καλωσύνη!

Συλλογισθήτε, εις αυτήν την ώρα γυμνωμένα
Πόσα παιδάκια κρυόνουνε, πόσα μικρά πεινούνε
Πόσοι δεν έχουνε γιατρό και γιατρικό κανένα!
Αλλοίμονο εις ταις καρδιαίς που σήμερα γελούνε.
Αχ! Δόσετ’ ένα φόρεμα στο γέροντα που κρυώνει,
‘Λίγο ψωμί μ’ ένα γλυκό χαμόγελο στο ξένο,
Μιά βακτηρία στον τυφλό που στο σκοτάδι λυόνει
Κ’ένα παιχνίδι στο παιδί το παραπονεμένο!…
Ελεημοσύνη, Χριστιανοί ` αδέλφια, ελεημοσύνη`
Χαρά σ’ εκείνη την καρδιά που το ψωμάκι δίνει!

Συλλογισθήτε, είς αυτή την ίδια ώρα πόσοι,
Χωρίς να θέλουν, το κακό στο νού τους μελετούνε…
Τι έυκολα που ημπορεί κανείς να τους γλυτώση
Μ’ αυτά οπού τα χέρια σας εδώ κ’ εκεί σκορπύνε!
Πόσα κορίτσι’ αγγελικά την ώρ’ αυτή με τρόμο,
Γεμάτα φρίκη κ’ εντροπή, ωσάν αρνιά νοιασμένα,
Στης αμαρτίας κλαίωντας πηγαίνουνε το δρόμο,
Γιατί δεν έχουν το ψωμί της μάνας τα καϋμμένα`
Ελεημοσύνη Χριστιανοί ` αδέλφια, ελεημοσύνη.
Χαρίσετε τους την τιμή πρίν το κακό να γείνη…

Τα ελαφρά μεταξωτά και το μαργαριτάρι,
Όπού ο πλούτος σήμερα και η σπατάλη δίνει,
Δεν έχουν τόσην ευμορφιά, δεν έχουν τόση χάρι,
Δεν είναι ωραιότερα απ’ την ελεημοσύνη.
Πόσοι χαρίζουν σήμερα σ’ ανθρώπους που μισούνε,
Γιά να φαντάζουν μοναχά και να φανούνε μόνο,
Και τα φτωχά τ’ αδέλφια τους αφίνουν να χαθούνε`
Αυτοί να μή γελάσουνε είς τον καινούργιο χρόνο.
Ελεημοσύνη, Χριστιανοί ` αδέλφια, ελεημοσύνη `
Πολλά χαρίζει ο Θεός σ’ εκείνον όπου δίνει!

Εγώ πάλι προτιμώ να κρατήσω από τον Παράσχο ένα άλλο ποίημά του. Το έγραψε στα 23 του χρόνια, όταν είχε φυλακιστεί στον Μεντρεσέ, την παλιά φυλακή της Αθήνας που βρισκόταν στους Αέρηδες, για τη δράση του εναντίον του βασιλιά Όθωνα.Ο φυλακισμένος ποιητής απευθύνεται στον μεγάλο πλάτανο που δέσποζε καταμεσίς στην αυλή της φοβερής φυλακής (και στον οποίο πλάτανο πρέπει κάποτε να αναφερθούμε ξανά, διότι μερικοί υποστηρίζουν, αβάσιμα κατά τη γνώμη μου, ότι από εκεί προέρχεται η γνωστή έκφραση ‘χαιρέτα μου τον πλάτανο’). Ο Παράσχος θεωρεί τον πλάτανο σύμβολο της οθωνικής τυραννίας και του διωγμού των αγωνιστών του 21 επί βαβαροκρατίας. Παραθέτω αποσπάσματα:

ΕΙΣ ΤΟΝ ΠΛΑΤΑΝΟΝ ΤΟΥ ΜΕΝΔΡΕΣΕ

Ω Πλάτανε! του Μενδρεσέ στοιχειό καταραμένο
της τυραννίας τρόπαιο στη φυλακή υψωμένο·
συμμάζωξε τα φύλλα σου τα δακρυραντισμένα,
να ιδώ κομμάτι ουρανό και τ’ άστρα τα καημένα….
Αν είσαι δένδρο σπλαχνικό, ανθρώπους μη μιμείσαι,
μη δεσμοφύλακας κι εσύ ωσάν εκείνους είσαι!

Ναι! άφησε καμιά φορά να βλέπ’ από δω πέρα
τον ασημένιο ουρανό, την άσπρη την ημέρα·
κανένα σύννεφο μικρό που φεύγει ν’ αντικρίσω,
κανένα ταξιδιάρικο πουλάκι να ρωτήσω.
Να στείλω χαιρετίσματα στη μάνα που με κλαίγει
κι εκείνης οπού μ’ αγαπά χωρίς να μου το λέγει.

[…]
Πόσα, αχ πόσα μάντρωσες λιοντάρια πληγωμένα
ακόμη από τον πόλεμο και τη φωτιά βγαλμένα·
πόσους αϊτούς της Αμπλιανής, πόσα παιδιά του Φλέσσα,
ωσάν μανούλα τα’βαλες στην αγκαλιά σου μέσα.
Μη σου τους φάγει ενοιάζοσουν το κρύο και η πείνα
για να τους στείλεις ζωντανούς στη μαύρη γκιλοτίνα.
[…]
‘Οχι, δεν είναι Πλάτανε, ελληνική η σπορά σου·
από λαγκάδι σκοτεινό κατάγετ’ η γενιά σου.
Από τη γη του Μπαβαρού εδώ φυτεύθης πάλι·
κόρακας μαύρος σ’ έφερε, καιρού ανεμοζάλη,
κι εφούντωσες στα χώματα τα μοσχομυρισμένα,
κι έχεις από τον ήλιο μας τα φύλλα χρυσωμένα.

[…]

Θα έρθ’ η ώρα, Πλάτανε, αλλόθρησκη Βαστιλλη,
που ξυλοκόπους η οργή του έθνους θα σου στείλει.
Και πέλεκυς στη ρίζα σου ελεύθερος θ’ αστράψει·
δεν θα σε φαν γεράματα· φωτιά θενά σε κάψει.
Και γύρω θα χορέψομε στη σκόνη σου την κρύα,
όταν ανοίξει το χορό Πατρίς κι Ελευθερία.

(Έγραφον εκ των φυλακών του Μενδρεσέ, 1861.)

Το γούστο είναι βέβαια υποκειμενικό, αλλά μου φαίνεται πως απ’ όσα του Παράσχου διαβάσαμε, το ποίημα τούτο έχει γεράσει λιγότερο -άλλωστε, το αίτημα της απαλλαγής από την τυραννία, άλλην βέβαια τώρα, το αίτημα της ελευθερίας παραμένει επίκαιρο. Κάποτε θα χορέψουμε γύρω από τη στάχτη των γκρεμισμένων συμβόλων της τυραννίας….

153 Σχόλια προς “Θυμήθηκα ξανά τον Αχιλλέα Παράσχο”

  1. Faltsos said

    Καλημέρα. Με ανακούφιση είδα και τη σημερινή ανάρτηση. Δεν είναι και πολύ άσχημα τα πράγματα. Και αύριο με υγεία!

  2. ΚΩΣΤΑΣ said

    Καλημέρα!
    Νά ΄σαι καλά, Νικοκύρη, ωραίο θέμα σήμερα. Εμένα μ΄αρέσει πολύ ο Παράσχος κι ας τον κοροϊδεύουν κάποιοι, αγνή και ρομαντική ψυχή.

  3. Κουνελογατος said

    Καλημέρα.

  4. Κουνελογατος said

    Αυτό πάντως, με την ελεημοσύνη, με γύρισε πολλά χρόνια πίσω. Υπάρχει περίπτωση να ήταν κάποτε σε αναγνωστικό; Μιλάω για δεκαετία 70 που πήγαινα Δημοτικό. Διαφορετικά το έμαθα στο κατηχητικό.

  5. Καλημέρες !

  6. dryhammer said

    Καλημέρα!
    Η αλλαγή της ώρας με ανησύχησε, αλλά με ανακούφιση είδα τον Παράσχο που μας παρέσχες.
    [την «ελεημοσύνη» κάπου τη θυμάμαι από αναγνωστικό του Δημοτικού -απόσπασμα βέβαια- και άλλα του με το Αχ. Παράσχος]

    Παρεμπίπτουσλι, το Παράσχος υπάρχει σαν μικρό όνομα στη Χίο που τους φωνάζουν Πάρηδες και νομίζεται πως είναι Πάρις (πλην της γιαγιάς του που επιμένει στο Παρασχάκι γιατί ήτανε του αντρός της)

  7. mazianos said

    Κρατώ το επιμύθιο:
    Κάποτε θα χορέψουμε γύρω από τη στάχτη των γκρεμισμένων συμβόλων της τυραννίας…
    Με την επίκληση της ασθένειας θαρρώ πως «χαϊδεύεστε», όπως λέει ο λαός.😜
    Πάρτε γρήγορα πάνω σας, οι παλαιότεροι αναγνώστες θα αρχίσουν να διαμαρτύρονται.
    Καλημέρα.

  8. ΚΑΒ said

    4. Το ποίημα υπήρχε στο αναγνωστικό της Δ΄ Τάξης: η πρώτη στροφή με τον τελευταίο στίχο να αντικαθίσταται από τον τελευταίο του ποιήματος.

    10ετία του ’60.

  9. ΚΑΒ said

    http://e-library.iep.edu.gr/iep/collection/browse/item.html?code=01-42320&tab=01

    σ. 100

  10. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα κι από μένα,

    Νίκο γρήγορη ανάρρωση, στο κα΄τω-κάτω γράφεις ένα τίτλο π.χ. συνέχεια των μεζαδακίων της XXX και νά ΄σαι σίγουρος, θα βρούμε θέμα, ίσως όχι σαν αυτά που βρίσκουμε στα άρθρα που μας γράφεις, αλλά τέλος πάντων, την Αλέξαινα θα την ταΐσουμε 1-2 μέρες 🙂

    7 (τέλος): ..οι παλαιότεροι αναγνώστες θα αρχίσουν να διαμαρτύρονται..
    Και που να δεις τους λαθραναγνώστες…😋

  11. ΚΑΒ said

    Στο ίδιο αναγνωστικό υπάρχει ακόμη ένα ποίημα σ. 113-114:Σ τη θάλασσα της Σαλαμίνας

    τόπο δεν έχουν να σταθούν, το πέλαγο δεν φθάνει·
    πλήθος φυλές το πλημμυρούν και Μήδοι και Περσιάνοι

  12. Alexis said

    «Ελεημοσύνη χριστιανοί, αδέλφια ελεημοσύνη!»
    Πολύ χαρακτηριστικό, μας γύρισε πίσω στα χρόνια του Δημοτικού!
    Θυμάμαι ότι έχω γράψει και έκθεση για την ελεημοσύνη!
    (Ρε, τι τραβάγαμε…) 🙂

  13. Καλημέρα και ταχεία ανάρρωση σε όσους οικουρούν !

    Ενδιαφέροντα τα του Παράσχου, δυο σημεία με τσίγκλισαν :

    Το » Ήγουν, τουτέστι, δηλαδή, με άλλα λόγια, ήτοι » το έλεγε συχνά πο πατέρας μου κι όταν είχε κέφια συμπλήρωνε τον δεύτερο στίχο έτσι που κοκκίνιζε η …Αφροδίτη (μετ’ επαναλήψεως, φυσικά)

    Η τελευταία στροφή του τελευταίου ποιήματος ίσως να ήτανε μια παρότρυνση στους ελληναράδες της τότε εποχής να ξεπαστρέψουνε τα πλατάνια από πλατείες γιατί τους θύμιζαν τούρκους !

  14. Οταν τα σκυλιά της αστυνομίας έχουν καλύτερη κρίση από τους αστυφύλακες…

    ξέρουν με ποιόν να τα βάλουν !

  15. Αγγελος said

    Περαστικά και πάλι, Νικοκύρη. Θα είναι αδιάκριτο να ρωτήσουμε τι έχεις;

  16. Costas X said

    Καλημέρα και περαστικά στον κ.Νοικοκύρη !

    «Δυστυχώς σε καθαρεύουσα, που παρά το πνεύμα του Άννινου παραμένει ψυχρή (τη θέλει τη μετάφραση, θαρρώ).»

    Δεν μου φάνηκε να θέλει μετάφραση το απόσπασμα του Άννινου, παρότι δεν είμαι και κάνας(sic) λόγιος (!), αλλά απλός απόφοιτος Λυκείου το ’83 και ηλεκτρονικός. Σκόνταψα μόνο στον παρατατικό «ησμενίζετο», η δε «κατασκευασμένη» για τον Άννινο μετοχή «πεφιλμένος», μάλλον προήλθε από το «πεφιλημένος», ποιητική αδεία, για να του βγει το μέτρο.

  17. Χαχα… θυμάμαι στο περιβάλλον το

    Ήγουν, τουτέστι, δηλαδή, με άλλα λόγια, ήτοι
    η Αφροδίτη είσαι συ, εσ’ είσ’ η Αφροδίτη.

    να το ακούω …βελτιωμένο:

  18. κόπηκε[]
    Ήγουν, τουτέστι, δηλαδή, με άλλους λόγους, ήτοι
    η Αφροδίτη είσαι συ, εσ’ είσ’ η Αφροδίτη.

  19. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρωτα σχόλια!
    Φυσικά, με την αλλαγή της ώρας μπερδεύτηκα και πάλι.

    15 Λεπτομέρειες κατ’ ιδίαν 🙂

  20. …και επιδέχεται και περαιτέρω βελτιώσεως [sic]

    Ήγουν, τουτέστιν, δηλαδή, δι΄ άλλων λόγων, ήτοι
    η Αφροδίτη είσαι συ, εσ’ είσ’ η Αφροδίτη.

  21. Εμένα αυτό με την Αφροδίτη μου θύμισε τη μαντινάδα που θυμάμαι όποτε περνάω από τις Σίσσες Μυλοποτάμου, στη μέση ακριβώς της διαδρομής Ρέθυμνο-Ηράκλειο:
    Από τις Σίσσες είσ’ εσύ, από τις Σίσσες είσαι
    κι απ’ όλες ομορφότερη εσύ ‘σαι, συ ‘σαι, συ ‘σαι

  22. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    Νικοκύρη, σοῦ εὐχόμαστε οἰκογενειακῶς γρήγορη ἀνάρρωση.

    Μὲ τέτοια κλαψοτέτοια* ποὺ ἔγραφε ἔπρεπε νὰ λέγεται Κλαίων. 🙂

    * τὸ λέω εὐπρεπῶς 🙂

  23. Triant said

    Καλημέρα.

    21: 🙂 🙂 🙂

  24. Ίσως είναι άξιο παρατήρησης ότι το Medrese (εκπαιδευτικό ίδρυμα, εν γένει) το έχουμε μεταγλωττίσει Μενδρεσέ.

  25. Λεύκιππος said

    …….γεννημένος στο Ναύπλιο από χιώτικη οικογένεια που μετοίκησε εκεί μετά την καταστροφή του νησιού από τους Τούρκους,…..

    Τελικά, συνέβη όντως η σφαγή της Χίου απ’ ότι φαίνεται. Δεν αποτελεί λαϊκή παράδοση όπως κάποια άλλα «γεγονότα».

  26. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλημέρα.
    Κλασική περίπτωση ο Παράσχος ατάλαντου στιχοπλόκου που είναι δημοφιλής στην εποχή του και ξεχασμένος ύστερα από λίγα μόλις χρόνια. Ανάλογο φαινόμενο στην εποχή μας συναντάμε στις πεζογράφους Δημουλίδου και Μαντά. Μόνο ο χρόνος ξεχωρίζει την ήρα απ’ το στάρι, μεγάλη αλήθεια αυτή.

  27. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @21. Ἀπὸ τὸ Σίσι εἶσαι σύ, ἀπὸ τὸ Σίσι σύ ᾿σαι
    κι ἀπ᾿ ὅλες ὀμορφώτερη ἐσύ ᾿σαι, Σίσυ, σύ ᾿σαι
    .

  28. Georgios Bartzoudis said

    Περαστικά και πάλι Νοικοκύρη. Το άργησες λίγο σήμερα και μπήκα σε σκέψεις. Νομίζω ότι στα αναγνώσματα του Γυμνασίου είχαμε δείγματα και από τον Παράσχο, όπως και από αρκετούς άλλους λογοτέχνες.

  29. derwanderer said

    Σχόλιο χωρίς περιεχόμενο:
    Απλά να γράψω πόσο μου έφτιαξες το κέφι κυριακάτικα, έστω κι από το κρεβάτι του πόνου,
    και να σε ευχαριστήσω.
    Τα περαστικά στα έστειλα ήδη, τα ξαναστέλνω όμως, δεδομένου ότι η επανάληψις μήτηρ ιάσεως εστί 🙂

  30. dryhammer said

    Μια και το μόνο δικό μας είναι οι αρρώστιες μας, εύχομαι και πάλι, σύντομα να μην έχεις τίποτα!

  31. Κιγκέρι said

    Λοιπόν, αυτήν την παρωδία «Ήγουν, τουτέστι, δηλαδή, με άλλα λόγια, ήτοι
    η Αφροδίτη είσαι συ, εσ’ είσ’ η Αφροδίτη», κάπως παραλλαγμένη, έχω ακούσει να αποδίδεται στον Σουρή:
    Σε κάποιο φιλολογικό σαλόνι, λέει, μία κυρία προκάλεσε τον Σουρή να συνθέσει ένα ποίημα χρησιμοποιώντας μόνο μία λέξη. Κι εκείνος είπε:
    «Τουτέστιν, ήγουν, δηλαδή, με άλλους λόγους, ήτοι,
    ποτέ μου δεν συνάντησα άλλη με τέτοια μύτη!»

    Και μια πραγματική ιστοριούλα:
    Σε κάποιο χωριό της Λάρισας, προπολεμικά, πριν από κάποια σχολική γιορτή, φίλος του πατέρα μου παίρνει από τον δάσκαλό του ένα φύλλο χαρτί με το ποιήμα που θα έλεγε στη γιορτή. Κάτω από το ποίημα ο δάσκαλος έχει γράψει και το όνομα του ποιητή: «Αχ. Παράσχος». Το μαθαίνει ωραία-ωραία ο φίλος και την ημέρα της γιορτής το απαγγέλλει δυνατά και καθαρά, με στόμφο και καμάρι και στο τέλος αφήνει έναν βαθύ αναστεναγμό «Άααχ! Παράσχος!»

  32. Costas Papathanasiou said

    αλημέρα!
    Να συγκαταλέξουμε στο συνεχιζόμενο επετειακό κλίμα και το ποίημα του Αχ. Παράσχου { πραγματικό όνομα Νασάκης ή Νασίκογλου) “Γαβριήλ, Ηγούμενος της Μονής Αρκαδίου¨”, του ήρωα ο οποίος στους παρακάτω στίχους δεν διστάζει να φροντίσει για τη θέρμανση ακόμη και αυτών των ψυχρότατων, αλλόθρησκων εχθρών μας :
    «…Και ήδη, ήδη έμβαιναν εις την Μονήν, αντήχει
    Ο κρότος των βημάτων των, εσείοντο οι τοίχοι,
    Ότε το μαύρον ράσον σου , Καλόγηρε, επεφάνη
    Και είπες ανυψών δαυλόν “Ελάτε, Μουσουλμάνοι!”
    Εστάθης κ’ εσταμάτησαν, σαρκάζων εθεώρεις…
    “Τούρκοι! κρυώνετε; Ιδού πυρά να θερμανθήτε!”
      Κ’ η χειρ προς την πυρίτιδα με τον δαυλό κινείται.
      Η γη εσείσθη, έλαμψαν τα όρη και οι λόγγοι,
      Κ’ εύρε τ’ Αρκάδι άνωθεν νεφών το Μεσολόγγι.»
    [‘Με την παρατήρηση ότι, κατ’αλλους ερευνητές και ποιητάδες, πυρπολητής του Αρκαδιού ήταν ο Ιωάννης Δημακόπουλος ή ο Εμμανουήλ Σκουλάς ή κάποιος Γιαμπουδάκος από το χωριό Άδελε και όχι ο ξακουστός ηγούμενος Γαβριήλ Μαρινάκης]

  33. Γιάννης Κουβάτσος said

    Πράγματι, γιατί θέλει μετάφραση το απόσπασμα του Άννινου; Απλή καθαρεύουσα είναι.

  34. 31 Χαχαχά, ωραίο αυτό με τον Παράσχο!
    32 Βάρδα μη σ’ ακούσουν οι Ρεθυμνιώτες που θεωρούν στάνταρ πυρπολητή τον Γιαμπουδάκη. Μια φορά είπε ο Παυλόπουλος για τον Σκουλά, απ’ τα Ανώγεια, και του το κρατάν μανιάτικο.

  35. Γιάννης Κουβάτσος said

    Όσο για τους εθνικούς ποιητές, ο τίτλος είναι δίκοπο μαχαίρι. Από τη μια είναι τιμητικός, από την άλλη μπορεί να θέσει στο ποιητικό μουσείο τον φέροντα τον τίτλο ποιητή και να τον καταστήσει αντικείμενο αιώνιου θαυμασμού μεν αλλά ουσιαστικά «άγνωστο» ως προς το έργο του. Πάντως, κατά τη γνώμη μου, τα κριτήρια πληροί μόνο ο Σολωμός. Ένα καλό κείμενο του Ευάγγελου Βενιζέλου (ω, ναι!☺) με τον χαρακτηριστικό τίτλο: Το τίμημα της αναγόρευσης του Διονυσίου Σολωμού σε εθνικό ποιητή.
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://booksjournal.gr/paremvaseis/3172-to-timima-tis-anagorefsis-tou-dionysiou-solomoy-se-ethniko-poiiti&ved=2ahUKEwiX7-683tLvAhVUP-wKHbQlBUgQFjANegQIFxAC&usg=AOvVaw3UD8a0SeGoysVzpeQ_Khr_&cshid=1616926246700

  36. @ 26 Γιάννης Κουβάτσος

    >>Ανάλογο φαινόμενο στην εποχή μας συναντάμε στις πεζογράφους Δημουλίδου και Μαντά. Μόνο ο χρόνος ξεχωρίζει την ήρα απ’ το στάρι, μεγάλη αλήθεια αυτή.

    ===============

    Έγινε ήδη κάτι; Έπεσαν οι πωλήσεις τους Δεν είμαι ενήμερος.

  37. Costas Papathanasiou said

    …να προσθέσω στην “αλημέρα!” μου και το “Κ” που κατάπιε ο δαίμων(:στο λαιμό να του κάτσει) και επί τη ευκαιρία και την εξής αναρρωτική υπόμνηση για όσους πάσχουν από ποίηση:

    ΤΑ ΛΟΙΜΩΔΗ ΠΟΙΗΜΑΤΑ
    Μια φρικτή αρρώστια χτύπησε την πόλη. Οι ποιητές ήταν
    πολλοί. Τα ποιήματά τους τούς πολιορκούσαν, τους
    περισφίγγαν, κολλούσαν πάνω τους και τυπωνόντουσαν στα
    πρόσωπά τους. Όλοι οι κάτοικοι της πόλης μπορούσαν να
    τα διαβάσουν. Ερεθισμένοι τα διαβάζανε. Τότε ήταν που
    απλώθηκε το κακό. Γιατί αμέσως το πρόσωπο του αναγνώστη
    ξεφλούδιζε σαν φύλλο ροζιασμένης περγαμηνής, οι λέξεις
    του ποιήματος μελάνιαζαν. Η πόλη μολύνθηκε.
    Διασαλεύτηκε η Τάξη. Η εργασία παράλυσε. Σταματούσαν
    για να διαβάσουν πάνω στο πρόσωπο του άλλου ποιο ποίημα
    εμφανιζόταν. Δίχως να λογαριάζουνε την παραμορφωμένη
    του όψη.
    Κρίναν αυστηρά. Ρίξαν στα κελιά τους ποιητές. Ξεσκίσαν
    τα ποιήματά τους. Τους καταδικάσανε σε έργα εξοντωτικά
    που αποξέραιναν την έμπνευση. Έτσι λοιπόν αργά-αργά
    αποκαταστάθηκε η τάξη στη πόλη. Τα πρόσωπα ξανάγιναν
    πρόσωπα δίχως ποιήματα. Αλλά πού και πού με κάποια
    ποίηση.
    ΄[Γκυ Λεβίς Μανό, Μετ. Έκτωρ Κακναβάτος]

  38. Χαρούλα said

    Ήγουν, τουτέστι, δηλαδή -εν άλλοις λόγοις- ήτοι
    η Αφροδίτη είσαι συ, εσ’ είσ’ η Αφροδίτη,
    Ήταν η φράση κατά τον πατέρα μου. Το έλεγε πολύ συχνά. Κυρίως περπαιχτικά όταν ήθελε νε αμφισβητίσει τις παιδιάστικες δικαιολογίες μου! Δεν ήξερα ότι ήταν από Παράσχο!!!

    Εύκολη μέρα Νικοκύρη! Χειρότερη όμως από την αυριανή!

  39. faltsos said

    Από το κείμενο του Ευάγγελου Βενιζέλου για τον Σολωμό (35)
    «Το κράτος είναι αυτό που γεννά την εθνική ταυτότητα και την εθνική συνείδηση. Προηγείται το εθνικό κράτος της εθνικής ταυτότητας.»
    Ε και να τόλεγε κανένας άλλος αυτό. Κανένας Φίλης καμιά Ρεπούση. Ότι δηλαδή πριν το 1821 στην Ελλάδα δεν υπήρχε εθνική συνείδηση. Αυτή γεννήθηκε μετά τη δημιουργία του Ελληνικού κράτους. Πόσες βδομάδες θα χτυπιόταν στα κανάλια;

  40. Χαρούλα said

    Ο Λιαντίνης για τον ποιητή
    «Υπήρχε τον 19ο αιώνα ένας ποιητής στην Αθήνα που από καιρό σε καιρό τον καλούσαν να διαβάσει ποιήματά του στο βήμα του Παρνασσού. Ωσάν τελείωνε η απαγγελία και κατέβαινε να φύγει, ο κόσμος χύνουνταν στο δρόμο και πέφτανε στη γής να φιλήσουν το χώμα, όπου επάτησε. Ντελίριο τους είχε όλους κυριέψει, και ιερό τρεμέντο. Ήταν ο ποιητής Αχιλλέας Παράσχος. […] Σήμερα ποιός τον ξέρει πια, και ποιος τον θυμάται τον Αχιλλέα Παράσχο, και την προτομή του στον Κήπο. Πολύ περισσότερο ποιος ανοίγει να τον διαβάσει. Και ακόμη χειρότερα, κανείς σαν κοιτάξει μία σελίδα του δεν αντέχει να προχωρήσει στη δεύτερη» ….

    http://www.mixanitouxronou.gr/achilleas-paraschos-o-dimofilis-romantikos-poiitis-toy-19oy-aiona/

  41. Spiridione said

    Εδώ ολόκληρη η παρωδία του Καμπούρογλου. Περιλαμβανόταν σε μια ευρύτερη ποιητική του σύνθεση – Εξόριστος διάβολος – που είχε υποβάλει στον Βουτσιναίο ποιητικό διαγωνισμό του 1874, όπου παρωδούσε διάφορους ποιητές (εκεί υπήρχε και το περίφημο του Κίσσου η μήτηρ).

    Το κάλλος δεν το αγαπώ, δεν αγαπώ το κάλλος
    οπόταν είναι υγιές, οπόταν έχ’ υγείαν…
    πάς άλλος ας το αγαπά, ας τ’ αγαπά πας άλλος,
    τ’ αηδιάζω εντελώς, μοι φέρει αηδίαν…

    Θέλω την φίλην φθισικήν άσωμον στάκτην, κόνιν,
    άνεμον, επιθάνατον, φάσμα, αθανασία,
    αυτήν να έχω αδελφήν και αδελφή μου μόνην,
    αλλ’ όχι και νυμφία μου, αλλ’ όχι και νυμφίαν…

    Δεν θέλω ταύτην ανθηράν αλλά καταβληθείσαν,
    εις βόθρον ολισθήσασαν, άγγελον πεπτωκότα,
    την θέλω αμαρτήσασαν και αποτεφρωθείσαν,
    γνωρίζουσαν τι έπαθε… πλάνητ’ απηυδηκότα…

    Να μη λατρεύη τα πτηνά, τα άνθη, τους αστέρας,
    την μουσικήν… μόνον εμέ να αγαπά και μόνον…
    Μη παν πτηνον, άνθος, αστήρ δεν είν’ εμπρός μου τέρας;
    κ’ είν’ ηδυτέρα μουσική από το αχ! των πόνων;!

    Μισώ παν αγαπών πολλά, περιφρονώ, εχθαίρω
    τον Πλάστην μας, τον ήλιον, το ύδωρ, τον αέρα,
    λατρεύω μόνον τους νεκρούς, ζώντας δεν υποφέρω…
    η νυξ με θέλγει, μόν’ η νύξ και όχι η ημέρα…

    Ω! ποία, ποία ηδονή, φευ! ηδονή οποία!..
    αμφότεροι ρεμβάζοντες να βαίνωμεν στο μνήμα…
    και να συναποθάνωμεν ..- οποία ευτυχία!!!
    αύτη να κόπτη το εμόν κ’ εγώ αυτής το νήμα…

    Το κάλλος δεν το αγαπώ, δεν αγαπώ το κάλλος
    οπόταν είναι υγιές, οπόταν έχ’ υγείαν,
    πάς άλλος ας το αγαπά, ας τ’ αγαπά πάς άλλος,
    τ’ αηδιάζω εντελώς, μοι φέρει αηδίαν.
    http://pleias.lis.upatras.gr/index.php/apollon/article/viewFile/4976/4972

  42. ΚΑΒ said

    ΕΙΣ ΤΗΝ ΝΕΟΤΗΤΑ

    Φεύγεις, φεύγεις, νεότης καημένη,
    ωσάν ρόδου περνάς μυρωδιά,
    σαν φιλί που πετά και διαβαίνει,
    σαν ελπίδ’ απ’ ανθρώπου καρδιά.

    Εμορφιά όση έχεις και δρόσο
    ευσπλαχνίας αν είχες σταλιά,
    δεν θα έφευγες γρήγορα τόσο,
    και δεν θ’ άσπριζαν μαύρα μαλλιά!

    Χαίρου, άνθρωπε, χαίρου πριν γίνης
    απ’ τα χρόνια λιθάρι ψυχρό,
    μέρα, νύκτα, στιγμή μην αφήνης
    -λίγο ύπνο, για να ’χης καιρό…

    Μη φοβήσαι, στην νιότη σαν είσαι,
    κρύο, πείνα ή πόνο σκληρό,
    τον Θεό σου αυτόν μη φοβήσαι·
    -Έναν μόνο φοβού-τον καιρό.

    Γέρος, γέρος θα γίνης· στο χώμα
    θε να σέρνεσαι, δεν θ’ αγαπάς·
    το φιλί θ’ ανοστίζη το στόμα,
    θα μυρίζης λιβάνι όπου πας.

    Χαίρου, άνθρωπε, χαίρου και πίνε
    της αγάπης δροσιά και φωτιά,
    γιατί λίγα τα νιάτα σου είναι,
    κι από πάνω η κρύα νυχτιά.

    Α, θα έλθη καιρός, συμφορά σου!
    που θα ιδής σε καθρέπτη εμπρός
    άσπρη τρίχα στα μαύρα μαλλιά σου,
    πρώτο δώρο που στέλν’ ο καιρός…

    Κείν’ η τρίχα η μία, η μόνη,
    που κοιτάς με θλιμμένη ψυχή,
    δυστυχή! σα βουνό σε πλακώνει,
    του σαβάνου σου είναι αρχή!

    Φεύγεις, φεύγεις, νεότης, καημένη,
    όλο φεύγεις, δεν μένεις στιγμή,
    σα νερό που στην άβυσσο μπαίνει,
    σαν αγέρι που φεύγει με ορμή!

    Αχ. Παράσχος

  43. Γιάννης Κουβάτσος said

    36: Ακόμα είναι στην «άνθησή» τους.☺ Αλλά σε μερικά χρόνια οι ξαπλώστρες θα έχουν βρει τα νέα τους συγγραφικά ινδάλματα όχι απαραιτήτως καλύτερης ποιότητας.

  44. «Δυστυχώς σε καθαρεύουσα, που παρά το πνεύμα του Άννινου παραμένει ψυχρή (τη θέλει τη μετάφραση, θαρρώ).

    Όντας απόφοιτος Κλασ(σ)ικού λυκείου της φδεκαετίας του ’60, δεν είχα κανένα γλωσσικό πρόβλημα ούτε με τον Άννινο ούτε με τον Παράσχο.

  45. Απορία: αφού ήταν αντιβασιλικός και φυλακίστηκε γι’ αυτό, γιατί παρέστη στην κηδεία του ο Γεώργιος Α’;

  46. @ 43 Γιάννης Κουβάτσος
    🙂

  47. Κωνσταντίνος Καρέλας said

    Πολύ καλό βιβλίο, παλιό και δυσεύρετο πλέον, για τη μελέτη αυτής της ενδιαφέρουσας, παρεξηγημένης και λησμονημένης εποχής του ελληνικού ρομαντισμού του 19ου αιώνα είναι του Γ.Θ. Ζώρα, Ο ελληνικός ρομαντισμός και οι Φαναριώται (κατά τας παραδόσεις του Καθηγητού Γ.Θ. Ζώρα), δ΄ έκδοσις, Αθήναι 1975, όπου στις σελίδες 228-264 αναλύεται η ζωή και το έργο του Αχ. Παράσχου και μάλιστα περιστατικά της ζωής του και ποιήματά του που συνδέονται με αυτά, όπως τα παρουσιάζετε. Για παράδειγμα το ποίημα «5η Απριλίου» και ο έρωτάς του για την περίφημη Μαρία, κατά κόσμον Αμαλία Σεραφείμ, την οποία εμπόδισε ο πατέρας της να παντρευτεί τον ποιητή αναγκάζοντάς την να του στείλει γράμμα την παραπάνω ημερομηνία, όπου του δήλωνε ότι δεν τον αγαπά.

  48. Παλιοτόμαρο said

    Εξαιρετικό άρθρο. Πολλά συγχαρητήρια στον κλινήρη και οικουρώντα κ. Σαραντάκο. Σημειωτέον ότι την πιό σκληρή σάτιρα την έκανε στον Αχιλλέα Παράσχο ο Γεώργιος Σουρής. Τον περιελάμβανε συχνά στον «Ρωμηό» και σατίριζε την τεμπελιά του, τον ρωμιοσυνισμό του και την απαίτησή του να τρέφεται δωρεάν από το Πρυτανείο, επειδή είναι… Εθνικός Ποιητής.

    Ένα παράδειγμα: Στις 19 Απριλίου 1885, οι Δηλιγιαννικοί νίκησαν στις Εκλογές τους Τρικουπικούς και μέχρι τον Ιούνιο απέλυσαν όλους τους Τρικουπικούς δημοσίους υπαλλήλους, μεταξύ αυτών τον Αχιλλέα Παράσχο και τον αδελφό του Γεώργιο, επίσης ποιητή. Ο Σουρής δεν έχασε την ευκαιρία να σατιρίσει τους δύο αδελφούς Παράσχους και στον «Ρωμηό» της 29ης Ιουνίου 1885 έγραψε το εξής εκπληκτικό στιχούργημα, όπου – μεταξύ άλλων – 1) κάνει ομοιοκαταληξία το «Ταϊγάνι» με τον Δηλιγιάννη» και 2) αποκαλεί «εσχατόγερο» τον περίφημο Αθηναίο ευπατρίδη Καλλιφρονά, που έβαλε την υπογραφή του για να απολυθούν οι δύο αδελφοί Παράσχοι:

  49. @ 39 Faltsos

    Το κράτος είναι βέβαια ένα καλός συντηρητής εθνικής ταυτότητας και εθνικής συνείδησης. Αλλά, πόσα εξάμηνα πριν από τη σύστασή του αναδύεται η επινόηση του έθνους;

  50. Κιγκέρι said

    6:

    Παράσχο φωνάζουν χαϊδευτικά έναν συγγενή μου που το βαφτιστικό του είναι Παρασκευάς.

  51. ΚΩΣΤΑΣ said

    Η ποίηση είναι θέμα προσωπικής πρόσληψης, κυρίως συναισθημάτων, για μένα. Ας αφήσω Ρίτσο, Σκαρίμπα… που είναι εξ’ από δω, 😜 και ας πάρω Σεφέρη, Ελύτη που είναι μέσ’ από δω, 😂 δεν μου δημιουργούν έντονα συναισθήματα. Τι να την κάνω εγώ την υψηλή διανόηση, άμα η ψυχούλα μου και η καρδούλα δεν φχαριστιούνται; Για μένα μιλάω, ε; που ως γνωστόν ανήκω και λίγο στα οπισθοδρομικά στρώματα! 😉

  52. Κιγκέρι said

    Σουρής, Οι Έλληνες Λόγιοι:

    Δροσίνης γλαφυρότατος, με πνεύμα δροσερό
    αλλά προφέρει πάντοτε πολυ ψευδά το ρο.

    Πολέμης λιγυρότατος και πολυχαϊδεμένος,
    αλλά πειράζεται πολύ, για κρίσεις, ο καημένος.

    Ο Προβελέγγιος λαμπρός στα δράματα και σ’ όλα,
    μα δύο γλώσσες παίζουνε στο νου του καραμπόλα.

    Ο Παλαμάς βαθύτατος, με ποίηση ζοφώδη,
    αλλά φρενιάζει σαν του πεις κακό για τη δημώδη.

    Παράσχος μέγας ποιητής, συνάδελφος εν Μούση,
    που τα μαλλιά του τα ‘κοψε μα όχι και το μούσι.

    Λασκαράτος
    γέρος γάτος!

    Ο Μαρκοράς Γεράσιμος
    κι επίσημος και άσημος.

    Βλέπω πυρ εις τον Στρατήγη, του Αβέρωφ τον κολλήγα,
    που στην Αίγυπτον επήγε, σαβουρώσας ουκ ολίγα.

    Ο Βλάχος μέγας κριτικός, τον έχω και κουμπάρο,
    αλλά ποτέ μου δε μπορώ στο σκάκι να τον πάρω.

    Ο Ροΐδης ή Τσουρίδης, φιλολόγος ξεβαμμένος,
    αγελαίος κατά Κόντον και πολύ γεγανωμένος.

    Ο ‘Αννινος θαυμάσιος, με καλαμπούρια πρώτης,
    ωσάν κι εμένα πλούσιος, μα του Σταυρού Ιππότης.

    Δαμβέργης φίνος συγγραφεύς κι αυτός γεμάτος φώτα
    και κρητικός τρικούβερτος με ήτα και με γιώτα.

    Ξενόπουλος πολυ κομψός, μα χωρατά δε δέχεται,
    εις δε το μάους πάντοτε απ’ όλους κατατρέχεται.

    Βικέλας, Λάρας δηλαδή, με μάθηση και κρίση,
    απ’ το Παρίσι έρχεται και πάει στο …Παρίσι.

    Πολύ τιμάται παρ’ εμού και ο Παπαδιαμάντης,
    που είναι πάντ’ a quatres epingles και φαίνεται γαλάντης.

    Ο Πολυλάς
    σοφός μπελάς.

    Εγώ μεγάλως εκτιμώς κι αυτόν τον Καρκαβίτσα,
    που ‘ναι γιατρός στ’ ατμόπλοια με λιάρα και με γκλίτσα.

    Τι σου λέει ο Ψυχάρης,
    κάβο δε μπορείς να πάρεις.

    Κουρτίδης εμβριθέστατος, με γράμματα περίσσια,
    μα κάνει τον ρομαντικό και μένει στα Πατήσια.

    Ο Καλοσγούρος κριτικός, αλλ’ όμως δε τον ξέρω,
    γι’ αυτά που δεν εδιάβασα εκ μέσης τον συγχαίρω.

    Γαβριηλίδης ο πολύς, με κύρος κι αυθεντίαν,
    που βγάζει πότε Χαλιμάν και πότε Λαυρεντίαν.

    Όποιος χάσει δε τον χάνει,
    τον Καμπούρογλου τον Γιάννη,
    τ’ άντερά του στο τηγάνι,
    να τα τρων οι Ατσιγγάνοι!

    (Τόσον καιρό κορόιδευα με την εφημερίδα μου
    και με τις κοροϊδίες μου γινήκαν όλα ρόιδο,
    μα μου τα πλήρωσαν διπλά εις την δεκαετηρίδα μου
    κι όλοι εμμέτρως και πεζώς με πήραν στο κορόιδο!…)

  53. dryhammer said

    51.Τα οπισθοδρομικά στρώματα έχουν ταπεινά ελατήρια και πιάνεσαι στο τέλος…

  54. Στεφανία said

    Καταπληκτική ανάρτηση, χίλια εύγε στον κλινήρη κύριο Νίκο. Ο Αχιλλεύς Παράσχος έγινε αφορμή να γράψει ο Γεώργιος Σουρής το περίφημο ποίημά του «Αθήνα» (1883), όπου κάνει σκόνη «το Αθήνα ζαφειρόπετρα στης γής το δαχτυλίδι», όπως αποκάλεσε το 1910 την Αθήνα ο Παλαμάς στην «Φλογέρα του Βασιλιά». Όλα ξεκίνησαν από μιά διάλεξη του Αχιλλέως Παράσχου τον Γενάρη του 1883 στον «Παρνασσό». Τα υπόλοιπα μάς τα διηγείται ο Σουρής στην απολαυστική «Αθήνα» του:

  55. eran said

    Το δηκτικό σχόλιο του Ζ. Παπαντωνίου, από «Το λαμπρό αμάξι», για τα «φοβερά σημεία» των ποιητών:

    Ποῦ ἡ γοῦνα τοῦ Συνοδινοῦ, τὸ ψηλὸ τοῦ Παράσχου καὶ τὰ μαλλιὰ τοῦ Νικολάρα! Μὴ βλέποντας τίποτε ἀπ’ αὐτὰ τὰ φοβερὰ σημεῖα στὸν ταπεινὸ Ἠπειρώτη δίστασεν ἡ συντροφιὰ στὴν ἀρχὴ νὰ πιστέψη πὼς εἶναι ποιητής, ἀφοῦ μάλιστα οἱ στίχοι του, καθὼς λένε, εἶναι γεμᾶτοι τσοπάνικες λέξεις.
    ( Ο Ηπειρώτης ποιητής είναι φυσικά ο Κρυστάλλης).

  56. # $5

    Φαίνεται πως συνηθίζεται στις κηδείες των θυμάτων να παρευρίσκονται πλην των δολοφόνων και οι ηθικοί αυτουργού !

  57. το # 55—-> # 45

  58. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ὁ Παράσχος θεωρεῖται ξεχασμένος ὄχι μόνο σήμερα, ἀλλά ἐδῶ καί πολύ καιρό (Ἀκόμη καί ὁ Καμπάνης, ἀπό τήν δεκαετία τοῦ ’20, τόν κατέτασσε στούς ξωφλημένους). Καί παρ’ ὅλο πού δέν τόν ὑπολήπτεται καμμία Ἱστορία Νεοελληνικῆς Λογοτεχνίας (ἀπό τίς 6-7 πού ἔχω) νομίζω πώς μόνο ὁ -θητεύσας στόν μαρξισμό- Τσάκωνας τόν ἀξιολογεῖ σωστά, προσπαθώντας νά ἑρμηνεύσει (ταξικά!) γιατί ἕνας ὄχι σημαντικός ποιητής (πού δέν εἶχε βγάλει κἄν τό σχολαρχεῖο..) ἔγινε ὁ «ἐθνικός ποιητής» τοῦ καιροῦ του, ὁ ποιητής πού σκορπούσε ρίγη ἐνθουσιασμοῦ στά πλήθη.

  59. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ἄρτι ἀφιχθείς ἐκ τοῦ λαχανοκήπου, Γιάννη Ἰατροῦ, ἀφοῦ πρῶτα διαπίστωσα ὅτι ἡ Σαραντάκειος συντροφιά καλά κρατεῖ, σπεύδω νά σέ ἐνημερώσω ὅτι οἱ ντοματοῦλες βαίνουν αὐξανόμενες καί καλά θά κάνης νά ἀνηφορίσης πρός τά ἐδῶ, γιά νά δῆς τί πρᾶμα ἀξέχαστο θά σέ ταϊσω.. 🙂

  60. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

  61. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ἔνα σημαντικό -ἅμα καί συγκινητικό- βιογραφικό στοιχεῖο τῶν Παράσχων πού ἀναφέρει ὁ Κορδᾶτος εἶναι τό ὅτι ὁ πατέρας τους ἔφυγε ἀπό τήν Χίο -ὅταν ἔγινε ἡ Σφαγή- μέ τόν νεογέννητο Γ. Παράσχο, ἀλλά δέν μπόρεσε νά σώση τίς δύο κόρες του οἱ ὁποῖες αἰχμαλωτίστηκαν καί τούρκεψαν, πρᾶγμα πού ἐξηγεῖ καί τόν ἀδιάλλακτο ἀντιτουρκισμό στήν ποίηση τῶν Παράσχων..

  62. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Καί μιᾶς καί μνημόνευσα τήν σφαγή τῆς Χίου, φιλῶ νοερά τό ἄλειωτο χέρι σου, παπποῦ Κανάρη.

  63. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δίκιο έχεις, Κώστα, στο ότι η ποίηση πρέπει να «μιλάει» στον αναγνώστη και, εκτός από τους μεγάλους ποιητές, αξία έχουν και οι ελάσσονες, αφού πολλές φορές τους νιώθουμε πολύ πιο κοντά μας, τους καταλαβαίνουμε, αισθανόμαστε ότι είναι παρέα μας μέσα στο δωμάτιο και μας μιλάνε με λόγια που έχουμε ανάγκη να ακούσουμε. Τέτοιοι για μένα, μεταξύ αρκετών, είναι ο Πορφύρας, ο Χιόνης, ο Λεοντάρης…Αλλά, ρε φίλε, ο Παράσχος είναι κωμικός (☺), τον διαβάζω στις ανθολογίες για να σπάσω πλάκα, τι σόι συναισθήματα να σου ξυπνήσει τέτοια στιχουργία; Θυμηδία ναι, άφθονη. Τέλος πάντων, γούστα είναι αυτά και σε κανέναν δεν πέφτει λόγος να κρίνει, απλώς εξέφρασα την απορία μου.

  64. Γιάννης Κουβάτσος said

    62: Να τον θυμηθούμε τον καπετάν Κωνσταντή:

    Κανάρης (Αλέξανδρος Πάλλης)

    Όλη η βουλή των προεστών στο μόλο συναγμένη

    είπε πως όξω στη στεριά τους Τούρκους θα προσμένει.

    Τότε έβγαλα το φέσι

    και να μιλήσω θάρρεψα προβάλλοντας στη μέση

    «Τίποτα, αρχόντοι, δε φελά, μονάχα το καράβι».

    Σα μ’ άκουσε ένα απ’ τα τρανά καλπάκια μας, ανάβει

    και το φαρμάκι χύνει

    «Ποιός είναι αυτός, και πώς τον λεν, που συβουλές μας δίνει;»

    Έτσι εχαθήκαν τα Ψαρά. Κι εγώ φωτιά στο χέρι

    πήρα, και πέρ’ αρμένισα κατά της Χιος τα μέρη,

    κι είπα από κει -δε βάσταξα- με χείλια πικραμένα

    «Να, πώς με λεν εμένα!»

    Κανάρης (Κώστας Καρυωτάκης)

    Κάποιοι δαιμόνοι
    τον είχαν στείλει.
    Έγινε αχείλι
    κόσμου που επόνει.

    (Ήρωες χρόνοι!)

    Και πώς εμίλει
    με το φιτίλι,
    με το τρομπόνι!

    Το πέρασμά του,
    μήνυμα κρύο
    μαύρου θανάτου.

    Κι είχε το θείο
    χέρι που φλόγα
    κράταε κι ευλόγα.

  65. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @64. Μπράβο Γιάννη! Θά σοῦ ἔστελνα κι ἐγώ ὡς ἀντίδωρο ἕνα συγκινητικό ποίημα τοῦ Παράσχου γιά τόν Ἕλληνα Δάσκαλο (μέ κεφαλαῖα, ἀμφότερα!), γραμμένο μάλιστα σέ στρωτή γλῶσσα, ἀλλά εἶμαι ψόφιος ἀπό τά κηπουργικά καί δέν ἔχω τόν χρόνο νά τό ἀντιγράψω.. 🙂 Προσεχῶς!

  66. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Καί πρίν ξαπλώσω, ἕνα ποίημα τοῦ Παράσχου, γραμμένο σπέσιαλ γιά τήν ἡμέρα πού θά γίνη ἐντελῶς καλά ὁ Νικοκύρης, καί θά βγῆ γιά να ξεσκάση! 🙂 (Μάλιστα!)

    Εἰς τοῦ Φαλήρου κάθομαι μονάχος τ’ ἀκρογιάλι,
    τὴν ἄπιστη τὴ θάλασσα κυττάζω πέρα πέρα,
    κι’ ἀμέσως τὸ καπέλο μου πετῶ ἀπ’ τὸ κεφάλι,
    γιὰ ν’ ἀναπνεύσω καθαρὸ τῆς θάλασσας ἀέρα.
    Τί πέλαγος καὶ τί δροσιά!… μόνον ἐδῶ ἡ σκόνη
    τὰ μάτια δὲν στραβώνει….

  67. Γιάννης Κουβάτσος said

    65: Ο γερο-δάσκαλος, ε;☺

  68. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα και για τις ευχές, με συγκινείτε!

    41 Μωρέ μπράβο!

  69. Μαρία said

    65, 67
    https://el.wikisource.org/wiki/%CE%9F_%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%BF-%CE%B4%CE%AC%CF%83%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%82

  70. sarant said

    47 Ευχαριστούμε!

    55 Ο Νικολάρας ποιος να είναι;

    60 Αψογος!

  71. Spiridione said

    Μια διόρθωση μόνο, εκδότης του Τραμπούκου δε ήταν ο Μαυρομιχάλης, ήταν ο Πέτρος Κανελλίδης
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CE%AD%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%82_%CE%9A%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B7%CF%82

  72. aerosol said

    Τρεις οι ημέρες, μέρες τρεις, που… κλινηρεί* ο Νίκος
    Ο Νίκος μας που κλινηρεί και σείεται ο οίκος.
    Καθώς ο οίκος σείται, σείεται το μπλογκάκι,
    σαν του Παράσχου έγραψα κακότεχνο στιχάκι.

    *: sic ντε!

  73. Τα αισθήματα της συντροφιάς, ναι, της παρέας όλης
    ο Φλιτ τα εξεδήλωσε, τα είπ’ ο Αεροζόλης.

  74. ΚΑΒ said

    Το ρ. είναι οικουρέω- ώ, οικουρούντα λοιπόν.

  75. Παράσχο από τον τάφο σου σήκω, περπάτα, γύρνα
    να δεις πως σε διακόνησαν ο Γιάγκος με τη Βίρνα.

  76. sarant said

    72 🙂

    Τελικά με το «οικουρεί» βγαίνει καλύτερο:

    Τρεις οι ημέρες, μέρες τρεις, που οικουρεί ο Νίκος
    Ο Νίκος μας που οικουρεί και σείεται ο οίκος.
    Καθώς ο οίκος σείεται, σείεται το μπλογκάκι,
    σαν του Παράσχου έγραψα κακότεχνο στιχάκι.

  77. Μαρία said

    55
    Ο Ηπειρώτης όμως τον διάβαζε τον Παράσχο.
    Απ’ το ίδιο: Ὁ ποιητὴς εἶχε ἀπὸ χθὲς λίγο πυρετό. Στὸ τραπέζι του ἦταν δυὸ ποτήρια, ἕνα κουταλάκι κ’ ἕνα κουτάκι μὲ χάπια. Ἔπειτα τὰ βιβλία του: Ὁ Βαλαωρίτης − ἡ Γραφὴ − μιὰ Γεωγραφία τῆς Ἠπείρου − ἕνας τόμος τοῦ Παράσχου− ἕνα βιβλίο τοῦ Λάμπρου− τὸ περιοδικὸ «Ἑστία» τοῦ Κυριακοῦ− ἕνα λεξικὸ− λίγα φύλλα ἄσπρο χαρτί. Στὴ γωνιὰ ἡ κλίτσα του.
    https://www.greek-language.gr/greekLang/literature/anthologies/new/show.html?id=274

  78. eran said

    70 .Αντιγράφω πρόχειρα από το Φωτόδεντρο:
    ο Ανδρέας Νικολάρας (1850 ή 1854-1915), Έλληνας ποιητής καταγόμενος από την Αργολίδα. Ο Ανδρέας Νικολάρας εκτός από ποιήματα έγραψε θεατρικές κωμωδίες, μονολόγους, τραγούδια. Τα θέματα που τον απασχολούσαν κυρίως ήταν η φύση, η θρησκεία, οι μύθοι και οι επέτειοι.

    Λογικά αυτός είναι αφού συμπίπτει χρονικά με τους άλλους δυο.

  79. Μαρία said

    78
    Ποιος απ’ τους δύο είχε μαλλί δεν ξέρω.
    https://anemi.lib.uoc.gr/search/?store_query=1&display_mode=overview&search_help=list&show_form=%27%27&dtab=m&search_type=simple&search_help=&display_mode=overview&wf_step=init&show_hidden=0&number=10&keep_number=&cclterm1=&cclterm2=&cclterm3=&cclterm4=&cclterm5=&cclterm6=&cclterm7=&cclterm8=&cclfield1=&cclfield2=&cclfield3=&cclfield4=&cclfield5=&cclfield6=&cclfield7=&cclfield8=&cclop1=&cclop2=&cclop3=&cclop4=&cclop5=&cclop6=&cclop7=&isp=&display_help=0&offset=1&search_coll%5Bmetadata%5D=1&stored_cclquery=&skin=&rss=0&lang=el&show_form=&export_method=none&cclfield1=term&search_coll%5Bmetadata%5D=1&cclterm1=%CE%9D%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%AC%CF%81%CE%B1%CF%82#

  80. ΓιώργοςΜ said

    Του ασθενούς, του άρρωστου, κλινήρους αδιαθέτου
    οι φίλοι έχουν οίηση, έμπνευση διαθέτου*,
    από το στρώμα, τη στρωμνή, του πόνου το κρεβάτι,
    ταχιά κι εγρήγορα κι ευθύς να σηκωθεί σαν άτι!

    *δε μου έβγαινε η ρίμα και το έκανα λίγο Ερωτόκριτο, μη βαράτε… 🙂

  81. aerosol said

    #76
    Πράγματι, λειτουργεί καλύτερα και ορθότερα.
    Το εσκέφθην, πλην όμως το -ανύπαρκτον- κλινηρεί μοι εφάνη ΚΑΙ μποστικόν!

  82. Γιάννης Ιατρού said

    59: Το σημείωσα κι ευχαριστώ πολύ Γιώργο. Θα έλθω, εμβολίου και Χαρδαλιά θέλοντος 👍😎, μη σου πω πως μπορεί να οργανώσω καμιά σύναξη του επιτελείου στα μέρη σας, να δούμε και τον Κώστα, κι άλλους από κοντά… (δεν θα μείνει ντομάτα σου λέω 🙂 )

    66, 72, 76 και προηγούμενα: Απουσιάζει (δικαιολογημένα) η καθ΄ύλην υπεύθυνη ποιήτρια του μπλογκ και πήρατε αέρα πουλάκια μου, ε; 👍✌🏴‍☠️🤩😍

    Για να ευθυμήσουμε με την κατάντια του φβ και τους «χορηγούς» των λογοκριτών του:

  83. eran said

    79. Έχουν ίδιο αρχικό γράμμα πατρωνύμου. Αδέλφια;

  84. Κυριάκος said

    Δρέψατε πάλιν, ερασταί ευδαίμονες, ναρκίσσους
    Eις του Mαΐου τους φαιδρούς κ’ ευώδεις παραδείσους,

    Οι νάρκισσοι (μανουσάκια) είναι λουλούδια του χειμώνα. Κανείς εραστής όσο ευδαίμων και να είναι δεν μπορεί να δρέψει νάρκισσους τον Μάιο!

  85. 27, … @21. Ἀπὸ τὸ Σίσι εἶσαι σύ, ἀπὸ τὸ Σίσι σύ ᾿σαι
    κι ἀπ᾿ ὅλες ὀμορφώτερη ἐσύ ᾿σαι, Σίσυ, σύ ᾿σαι. …

    😀

    Αν μού επιτραπεί

    «…σίμωσε, Σίσυ, και σιμά σύμπαν το Σίσι σείσε»

  86. Spiridione said

    84. Ο Νάρκισσος ο ποιητικός, Narcissus poeticus ανθοφορεί λέει τον Μάη.
    Εδώ, και μία … παρασχωδία στον ΑλουφανΜαρξ.
    https://afmarx.wordpress.com/2013/05/27/o-%CE%BC%CE%AC%CF%8A%CE%BF%CF%82-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B4%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%AF%CF%89%CE%BD-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B5%CF%85%CE%B4%CE%B1%CE%AF%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CF%89%CE%BD-%CE%BD/

  87. Περαστικά στον Νικοκύρη –
    δύσκολο να παράσχουμε παραμυθία μακρόθεν!

  88. Κυριάκος said

    Ο ποιητικός νάρκισσος δικαίωσε τον ποιητή. Άδικα λοιπόν λοιδορήθηκε ο Παράσχος!

  89. … την θέλω ασθενή εγώ την φίλην μου ταχείαν»,
    όπου το «ταχεία» είναι εντελώς ξεκρέμαστο.
    … ο Παράσχος, … προτιμούσε γυναίκες ζουμερές και στρουμπουλές, απ ό,τι λέγανε. …

    Επομένως
    «παχείαν»
    αντί
    «ταχείαν»

  90. Ανδρέας Τ said

    @64 Περαστικά γρήγορα στο Νικοκύρη. Στο ποίημα του Πάλλη για τον Κανάρη υπάρχει μια ανακολουθία (;). Πρώτα έκαψε την αρμάδα ο Κανάρης στη Χιό κι ύστερα έγινε η σφαγή των Ψαρρών.

  91. Νίκο καλύτερα ελπίζω, ε?

  92. ΚΑΒ said

    Στην Ελλάδα οι νάρκισσοι αντιπροσωπεύονται από 3 είδη:
    Τo μανουσάκι είναι Narcissus tazetta, του χειμώνα
    των ποιητών Narcissus poeticus, της άνοιξης
    ό όψιμος Narcissus serotinus του φθινόπωρου.

  93. ΚΑΒ said

    Νομίζω το ταχείαν προσδιορίζει το ασθενή, οπότε γρήγορα η φίλη μου να αρρωστήσει.

  94. Αγγελος said

    (45) Μπορεί να ήταν αντιοθωνικός στα επαναστατημένα 🙂 νιάτα του, αλλά με τον Γεώργιο, που βασίλευε χωρίς να κυβερνά και άφηνε τους πολιτικούς ν’ αλωνίζουν ασύδοτοι, δεν είχε τίποτα.

    Διαβάζοντας την «Ελεημοσύνη» και τον «Γερο-Δάσκαλο», δυσκολεύομαι να πιστέψω πως ο ίδιος ποιητής έγραψε τόσους ποταμούς στίχων που σήμερα μόνο παρωδία ποίησης μας φαίνονται… Και δεν φταίει μόνο η καθαρεύουσά του γι’ αυτό 🙂

  95. sarant said

    91 Αφού με βλέπεις να σχολιάζω….

    84-86 Δεν είναι φοβερή σύμπτωση που ο νάρκισσος που αθωώνει τον Παράσχο λέγεται Poeticus;

  96. Spiridione said

    Και ένα σατιρικό του Παναγιώτη Πανά από τα Έργα Αργίας, γενικά για τη ρομαντική ποίηση.

    Νεοελληνική ποίησις
    (Ρωμαντική σχολή)
    Έλαμπε την νύκτα ταύτην ήλιος ακτινοβόλος
    και εχύνετο το μαύρον πέριξ φως των κεραυνών.
    Εν σιγή βρονταί εβόων. Ήστραπτε της γης ο θόλος,
    και το έδαφος εν λύπη έχαιρε των ουρανών.
    Όρθιος εν εγρηγόρσει εκοιμώμην εν τη κλίνη,
    ότε αίφνης έμπροσθέν μοι έστη γέρων νεαρός,
    κ’ εν ευγλώττω σιγή λέγει: τι ανήσυχος γαλήνη,
    τι ακτινοβόλον σκότος, τι τερψίλυπος καιρός!
    Είσελθε επί του ίππου, κ’ έναν μόνο κάμε γύρον
    εις τα νώτα του πυθμένος του στησίρρου ποταμού,
    ή στους πάγους της Σαχάρας, φίλε, μετά των ζεφύρων
    ας απέλθωμεν αμέσως, μένοντες εδώ ομού.
    Ταύτα είπε, κ’ εις τον τόπον έμεινεν αναχωρήσας,
    χωρίς λέξη να ακούσω, χωρίς λέξιν να ειπή.
    Και εσβέσθησαν τα σκότη, και ηκτινοβόλει δύσας,
    ο εβενινόθροξ Φοίβος και η μαύρη αστραπή.
    (1872)

  97. … Μίαν αυγήν εγείρεται ψυχρά, καθώς η λήθη
    και γράφει: «Είσ΄ ελεύθερος, λησμόνει με και ζήθι…»
    και πέμπ’ εις φίλον παλαιόν, εις φίλον λατρευμένον
    τον κεραυνόν εις φάκελον ευώδη κεκλεισμένον! …

    Δια παχείαν ανάρρωσιν:

    Μίαν Αυγήν εγείρεται εμπύρετος, ως ζύθοι
    εκτός ψυγείου, και μηνά: «Αυτό το παραμύθι
    δεν σταματά! Εισέτι ων κλινήρης και ασθμαίνων
    των Λέξεων αδύνατον να ζήσω κεκλεισμένων!

  98. Spiridione said

    94. Και μετά τον θάνατο του Οθωνα τον λυπήθηκε και του αφιέρωσε ποίημα
    https://www.sansimera.gr/anthology/624

  99. nikiplos said

    Περαστικά και στον αγύριστο…

    Τελείως πληροφοριακά η ερώτηση εάν πρόκειται για γαστροοισοφαγικό πρόβλημα, γιατί τούτες τις μέρες έχω ακούσει σερί τέτοια περιστατικά. Πολλοί «ομήλικοι» 50++ υποφέρουν από συμπτώματα λάσπης στη χολή, που απορυθμίζει πολλά όργανα (συκώτι πάγκρεας), αφού διαρρέει εκεί γύρω. Βέβαια οι ιατροί του ιστολογίου ως καθ’ ύλην αρμόδιοι έχουν ίσως κάποια καλύτερη εμπειρία.

    Αν όχι, καλύτερα μην δοθεί απάντηση.
    Ευχαριστώ και περαστικά και πάλι

  100. Spiridione said

    96. Και για τον Πανά αξίζει μια αναδημοσίευση ή νέα δημοσίευση
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/03/04/panasdekalogos/
    Εδώ τα Έργα Αργίας ολόκληρα

    Click to access 1.pdf

  101. voulagx said

    #81: Πάλι καλά που δεν εσκέφθης το κλινουρεί που ριμάρει και με το οικουρεί. 🙂

  102. sarant said

    96-100 Πολύ καλή τη βρίσκω την ιδέα αλλά θέλει λίγη μελέτη -έχει έργο ο Πανάς.

  103. Alexis said

    #60: Ρε φίλε, είσαι μεγάλο ταλέντο λέμε! 🙂

  104. Άγγελος Σέρτης said

    58
    «μόνο ὁ -θητεύσας στόν μαρξισμό- Τσάκωνας τόν ἀξιολογεῖ σωστά, προσπαθώντας νά ἑρμηνεύσει (ταξικά!)»

    Ο …Τσάκωνας ….θητεύσας στον …μαρξισμό;;;

    Μήπως κάνετε κάποιο λάθος κ. Κατσέα;

  105. Παναγιώτης K. said

    Μεγάλωσα, όπως και οι περισσότεροι που συχνάζουμε εδώ με την, ας πω, συμβατική ποίηση. Ομοιοκαταληξία και μέτρο. Στο δημοτικό, θυμάμαι, τα ποιήματα τα μαθαίναμε από στήθους. Χώρια που στις διάφορες γιορτές τα απαγγέλαμε κιόλας ενώπιον κοινού!

    Το πράγμα με την ποίηση προχώρησε και ο η ομοιοκαταληξία δεν είναι απαραίτητη.
    Εξάλλου και ο δεκαπεντασύλλαβος δεν την χρειαζόταν.
    Το ερώτημά μου είναι: Το ίδιο συμβαίνει και με το μέτρο;
    Συναντώ ποιήματα και δεν αντιλαμβάνομαι σε τι διαφέρουν από ένα πεζό.
    Διακρίνονται για τον υπαινικτικό, συμβολικό ή φιλοσοφικό τους λόγο;
    Την πολυσημία της ποιητικής έκφρασης;

    Η ιδιότητα του εκπαιδευτικού δεν λέει να με…εγκαταλείψει. Φαντάστηκα λοιπόν να μου κάνουν τέτοιες ερωτήσεις τα…ανίψια μου και εγώ να δυσκολεύομαι να δώσω…σίγουρες απαντήσεις.
    Πάσα προσφορά δεκτή! 🙂

  106. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @104. Ναί, κάνω κάποιο λάθος! Στήν λέξη πού χρησιμοποίησα.. 🙂
    Ὁ Τσάκωνας δέν ἐθήτευσε στόν μαρξισμό ὡς μαρξιστής, ἀλλά ὡς βαθύς μελετητής του (ἐνδεικτικά: βλ. περιεχόμενα ἑνός ἀπό τά ὄψιμα βιβλία του) Μάλιστα στά νιάτα του, γιά ἕνα φεγγάρι εἶχε ἰδεολογικές ἐπαφές μέ Καστοριάδη καί ἄλλους ἐπώνυμους ἀριστερούς. Ἡ ιδεολογία του ἦταν ἰδεαλιστική, μέ ἔντονα στοιχεῖα λαϊκοχριστιανικοῦ κοινοτισμοῦ.

    https://www.alfeiosbooks.com/product/%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CF%81%CE%BE%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1/

  107. Γιάννης Κουβάτσος said

    105:https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://bookpress.gr/fakeloi/i-poiisi-simera/8046-kostas-koutsourellis-provlimata-tis-simerinis-poiisis-d&ved=2ahUKEwiFkOLi4NPvAhWF7aQKHTZxCJU4FBAWMAF6BAgTEAI&usg=AOvVaw0xfYbYoPG8uClj-PeQEtFX

  108. Άγγελος Σέρτης said

    106
    Καλύτερα τώρα..

    Έχω όλα τα βιβλία του και έχω παρακολουθήσει την περίπτωσή του. Για επαφές με Καστοριάδη κλπ διατηρώ επιφυλάξεις…
    Δυστυχώς συμπορεύτηκε με τη χούντα, κάτι που του στοίχισε την πανεπιστημιακή του έδρα μεταπολιτευτικά, με αποτέλεσμα να τον βλέπω ανεπάγγελτο και πενόμενο στις αρχές του 1980..

  109. Γιάννης Κουβάτσος said

    105:https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://eirinipax.wordpress.com/2019/05/29/%25CE%25BC%25CE%25BF%25CE%25BD%25CF%2584%25CE%25B5%25CF%2581%25CE%25BD%25CE%25B9%25CF%2583%25CE%25BC%25CE%25BF%25CF%2583-%25CE%25BD%25CE%25B5%25CF%2589%25CF%2584%25CE%25B5%25CF%2581%25CE%25B9%25CE%25BA%25CE%25B7-%25CF%2580%25CE%25BF%25CE%25B9%25CE%25B7%25CF%2583%25CE%25B7/amp/&ved=2ahUKEwjl46np39PvAhXS7eAKHRq0A3AQFjAKegQIBhAC&usg=AOvVaw0HxvfX9EMFkz8W4Xbb8SaF&ampcf=1&cshid=1616961462660

  110. Παναγιώτης Κ. said

    Συμπληρωματικά στο #105.
    Αν θελήσει κάποιος να γράψει «αντισυμβατική» ποίηση ποιοι είναι οι βασικοί κανόνες τους οποίους πρέπει να ακολουθήσει;

    Γιατί η ποίηση π.χ της Αρβελέρ είναι για κλάματα (ακόμα και εγώ ο… αδαής το καταλαβαίνω) ενώ αντιθέτως της Δημουλά είναι άλλο επίπεδο; (Πήρα δυο γυναίκες έτσι στην…τύχη).

  111. Γιάννης Κουβάτσος said

    110: Εκτός από τα τεχνικά στοιχεία, για τα οποία μπορούν να μιλήσουν μόνο οι «ειδικοί», κατά τα άλλα είναι θέμα γούστου ,το οποίο, όμως, βελτιώνεται με τη συνεχή ενασχόληση και γίνεται περισσότερο λεπτό και απαιτητικό, όπως συμβαίνει και με τις υπόλοιπες τέχνες.

  112. Alexis said

    Άκουσες Σαραντάκο μου τι λέει ο Mozilla
    στη σκάλα της Αλέξαινας πήρες την κατρακύλα;

    Ο Αράουτ σε παράτησε κι ο Μπάτμαν κάνει μπάνια
    μα και του Μπλογκ τα σχόλια γίνανε πλέον σπάνια.

    Κι ο Νεοκίντ στην Αφρική, σπανίως σχολιάζει
    κι εγώ δεν έχω κέφι πια, το μπλόγκιν με κουράζει.

    Σου έμεινε ο Ιατρού, η Αργυρώ κι η Στέφι
    ο Πέντις και ο Νίκιπλος και κάπου-κάπου η Έφη

    μ’ αυτοί δεν είναι αρκετοί τα βάρη να σηκώσουν
    και στην Αλέξα ώθηση κι άνοδο να σου δώσουν.

    Σήμανε προσκλητήριο, βάλε κανα κουιζάκι
    παλιοί και νέοι σχολιαστές να βάλουνε χεράκι.

    Γράψε στον Σμέρδη για να ‘ρθεί που ξέρει Ιστορία
    τον Λάμπρο ανακάλεσε από την εφεδρεία

    Την Λου βάλε στην ποίηση, στην μουσική τον Κόρτο
    γιατί έχεις σοβαρό κοινό που δεν μασάει …χόρτο

    κι όλοι μαζί να γράφουμε κι εδώ να γίνει Τέξας
    ξανά φωτιά να βάλουμε στο σάιτ της Αλέξας!

  113. Γιάννης Ιατρού said

    112: Α Ξ Ι Ο Σ 🤣🤣

  114. ΚΩΣΤΑΣ said

    112 ΑΛΕΞΙΟΣ ΠΑΝΤΑΞΙΟΣ 😅🤣😂

  115. Παναγιώτης Κ. said

    @107, 109, 111. Τις πλήρεις ευχαριστίες Γιάννη, θα τις εκφράσω αφού
    αφού ολοκληρώσω τη μελέτη των άρθρων στα οποία με περαπέμπεις.
    Ήδη αυτό του Κώστα Κουτσουρέλη το βρήκα διδακτικότατο!

    @112. Μας εντυπωσίασες!

  116. # 112

    Εύγε στου ιστολόγιου τον άξιο γεωπόνο
    που ρίμαρε επιτυχώς κι έδωσε πολύ πόνο

  117. Triant said

    Φωνάζει η κλέφτης…
    Αντιγράφω από την Ναυτεμπορική:
    Νέο εθνικιστικό παραλήρημα του Ντεβλέτ Μπαχτσελί, κυβερνητικού εταίρου του Ερντογάν, ο οποίος μίλησε για ανοικτούς λογαριασμούς από την ελληνική Επανάσταση και απείλησε την Ελλάδα ανοιχτά.

    «Η συμβουλή μου στα εγγόνια των εγκληματιών που ήπιαν το αίμα των Μουσουλμάνων Τούρκων είναι να μην δοκιμάζουν την υπομονή μας και θα πρέπει να σταματήσουν αμέσως της προκλήσεις τους και τις παρενοχλήσεις τους. Η ρεβάνς για τη στάση του Μοριά δεν έχει δοθεί ακόμη. Και ο λογαριασμός δεν έχει ακόμα πληρωθεί» αναφέρει σε ανάρτησή του στο twitter.

    Περιέργως, η πρώτη παροιμία που μου ήρθε στο μυαλό ήταν η ‘εκεί που μας χρωστάγανε μας πήραν και το βόδι’ ενώ δεν πάει (είναι όμως πιο ωραία).

  118. Alexis said

    113-116: Ευχαριστώ.
    Τι να κάνω, προσπαθώ να καλύψω το κενό της απουσιάζουσας Λουκρητίας 😅

    Πολύ ωραίοι οι σύνδεσμοι (107, 109) του Γιάννη (Κουβάτσου) θα τους μελετήσω με ησυχία.

    Παρεμπιπτόντως να πω ότι συμμερίζομαι απόλυτα την άποψη του ΚΩΣΤΑ στο #51 ότι «Η ποίηση είναι θέμα προσωπικής πρόσληψης, κυρίως συναισθημάτων»
    Προσωπικά είμαι πιο κοντά συναισθηματικά στην παραδοσιακή ποίηση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορώ να συγκινηθώ και από ένα ποίημα σε ελεύθερο στίχο.
    Λατρεύω επίσης το δεκαπεντασύλλαβο και τη δημοτική ποίηση και θεωρώ ότι είναι η ραχοκοκαλιά της ποιητικής μας παράδοσης.
    Είμαι επίσης της άποψης ότι η μουσική μπορεί να «απογειώσει» ένα ποίημα. Μπορεί να διαβάσεις ένα ποίημα και να σου φανεί αδιάφορο και όταν το ακούσεις μελοποιημένο να το λατρέψεις. Για τον λόγο αυτό θεωρώ εντελώς συμβατικά και πάντως αρκετά θολά τα όρια μεταξύ στιχουργικής και ποίησης.
    «Στιχουργοί» όπως ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, ο Μάνος Ελευθερίου, ο Κώστας Τριπολίτης, ο Άλκης Αλκαίος και αρκετοί άλλοι είναι για μένα μεγάλοι ποιητές, ισάξιοι των «κλασικών» ποιητών μας.

  119. 115
    Περαπέμπω είναι η ευγενική εκδοχή του άει σαπέρα? 😎

  120. Παναγιώτης Κ. said

    Αλλά και ποιήματα ή πεζά, παίρνουν άλλη διάσταση όταν για παράδειγμα τα διάβαζε ο Χρήστος Τσάγκας.

  121. Παναγιώτης Κ. said

    @119. Λογαριάζω εαυτόν, παρατηρητικό. Εσύ όμως…με τρως λάχανο! 🙂
    Λοιπόν διορθώνω: Παρεπέμπεις.

  122. Μαρία said

    117
    Μόνο που στη Ναυτεμπορική δεν φρόντισαν να βάλουν το σωστό τουί. Σ’ αυτό ο Μπαχτσελί καταδικάζει την επίθεση σε τζαμί της Λεμεσού με την ευκαιρία των 200 χρόνων απ’ την εξέγερση στο Μοριά και χαρακτηρίζει αυτούς που ζωγράφισαν σταυρούς με μπλε μπογιά στα ντουβάρια του τζαμιού δειλούς και αμαρτωλούς

    https://sputniknews.gr/20210326/erntogan-gia-epithesi-sto-tzami-sti-lemeso-panta-kanoyn-tetoia-oi-ellinokyprioi–10892255.html

  123. Αργυρώ said

    Συγχαίρω κι εγώ τον εκπληκτικό σχολιαστή Alexis (τον είχα σταμπάρει εδώ και πολύ καιρό ότι είναι σπάνιο ποιητικό ταλέντο, αλλά δεν τόλεγα για να μη στεναχωρεθεί η Λουκρητία) για το ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΙΚΟ του ποίημα στο σχόλιο 112. Το κομψοτέχνημα αυτό του σεμνού (βλέπε σχόλιο 118) Alexis πρέπει να βάλει σε σκέψεις τον κ. Σαραντάκο για την καταστροφική στρατηγική της «κόκκινης κάρτας» για «ψύλλου πήδημα» που ακολουθούσε (καθ’ υπόδειξιν του κακοψύχου Ιατρού) τα τελευταία 5 χρόνια. Με αποτέλεσμα να του φύγουν τόσοι και τόσοι επιφανείς σχολιασταί, πράγμα που προκάλεσε τον επί 50 μήνες καταποντισμό του παρόντος Ιστολογίου στην βαθμολογία της Alexa.

    Όσο για την παρούσα ανάρτηση περί Αχιλλέως Παράσχου, συμφωνώ με Στεφανία και Παλιοτόμαρο ότι είναι εξαιρετικής ποιότητος. Μία μόνο αντίρρησις: Ο κύριος Νίκος μάς ΑΠΟΚΡΥΠΤΕΙ (είτε διότι το αγνοεί, είτε εξεπίτηδες) πως ο θρυλικός Αχιλλεύς Παράσχος υπήρξε φανατικός ρωμιοσυνιστής και μισούσε θανάσιμα τους Φράγκους και την Δύση. Μεταφέρω ορισμένα εξάστιχα από το μνημειώδες ποίημά του «Εγερτήριον» (1860) για του λόγου το αληθές

    Τα παθιασμένα αντιφραγκικά αισθήματα του κορυφαίου ρωμιοσυνιστή ποιητή Αχιλλέως Παράσχου φαίνονται και από το εξαίσιο ποίημά του «Η Φουστανέλλα» (1860) από το οποίο επίσης αποσπώ ορισμένους στίχους:

  124. Παναγιώτης K. said

    Φτου!
    Παραπέμπεις.
    Μάλλον είναι αργά . Πρέπει να πάω για ύπνο.

  125. Triant said

    122 Δεν ξέρω Τουρκικά αλλά το Kibris κι εμένα μου φάνηκε περίεργο. Πάντως, τα άλλα μάλλον τα είπε.

  126. Μαρία said

    125
    Τα είπε. Πήρε αφορμή απ’ τη Λεμεσό κι άλλο που δεν ήθελε.

  127. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Νικοκύρη, αγάντα! Εύχομαι να ΄ναι πολύ περαστικό κι αύριο να ποδαρώσεις γερά!

    >>Ω Πλάτανε! του Μενδρεσέ στοιχειό καταραμένο

    https://geomythiki.blogspot.com/2016/12/1712-1836.html

    60. Μπολσεβίκ, μπράβο! Ωραίος εσύ, αλλά πολύ λυπησάρικο το θέμα- αλίμονο-η πραγματικότητα ! 😦

    112 Αλέξη κέντισες! (και κέντρισες -ειδικότης σου 🙂 )

  128. Γιάννης Ιατρού said

    καλημέρα και καλή εβδομάδα,

    Νίκο, όπως έγραψε κι η ΕΦΗ, να ποδαρώσεις 👍🤗✔👍 γερά!

  129. Παναγιώτης Κ. said

    @111. Τελικά, αμφότερες οι παραπομπές απάντησαν στα ερωτήματά μου.
    Γιάννη σε ευχαριστώ θερμά!
    Νομίζω ότι η ανάγνωση ενός κειμένου εκτός των άλλων στοιχείων έχει και ένα ακόμα. Παίρνεις ερεθίσματα από αυτό για κάτι που θα το έλεγα «αυτοψυχανάλυση».
    Η σκέψη που είναι επηρεασμένη κατά κύριο λόγο από τις θετικές επιστήμες, γίνεται εμπόδιο στην απόλαυση της τέχνης.
    Υπάρχει όμως και σε αυτή την περίπτωση η λύση. Είναι να σου τύχουν καλοί δάσκαλοι για να σε…απελευθερώσουν!

    Έχω την εντύπωση ότι και στο χώρο της Φιλολογίας υπάρχει μια τάση «θετικοποίησης» γεγονός που το αξιολογώ ως σημαντικό.
    Εντόπισα αυτό το χαρακτηριστικό π.χ στον Νάσο Βαγενά.
    …Επομένως και για τους «θετικούς» υπάρχει γέφυρα που θα τους συνδέσει με τους «θεωρητικούς». 🙂

  130. Παναγιώτης Κ. said

    Προς κάθε ενδιαφερόμενο και με απορίες για την ποίηση, ανεπιφύλακτα συνιστώ τα λίνκ στα ##107,109.

  131. Γιάννης Κουβάτσος said

    129: Να ‘σαι καλά,Παναγιώτη. Να προσθέσω και κάτι ακόμα που ‘χα ακούσει στην τάξη από τον δάσκαλο Λιαντίνη: Μπορεί να ‘χεις διαβάσει 200 φορές ένα ποίημα, να το ‘χεις μάθει απέξω και ακόμα να μη σου ‘χει «μιλήσει». Κι εκεί που περπατάς απόγευμα στ’ ακροθαλάσσι «άστραψε φως και γνώρισε ο νιος τον εαυτό του»…

  132. sarant said

    Καλημέρα και από εδώ!

    112 Μπράβο Αλέξη -την κατατρόπωσες την Αλέξα!

  133. Alexis said

    #132: 😆 😆 😆
    Φυσικά και δεν ισχύουν τα περί «κατρακύλας», ποιητική αδεία είναι όλα!
    Μια χαρά πάει το ιστολόγιο και στην Αλέξαινα και γενικότερα… 🙂

  134. Παναγιώτης Κ. said

    @131. Και αυτό που είπε ο Λιαντίνης το έχω…γευτεί.
    Γι αυτό και μίλησα για την πολυσημία του ποιητικού λόγου.
    Να ένα (δικό μου) παράδειγμα:
    » Όπου και αν ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει» είναι ο πασίγνωστος στίχος του Σεφέρη. Τον ερμήνευα για τα καθ΄ημάς, στο εσωτερικό της χώρας μας.
    Βρέθηκα λοιπόν εκδρομέας σε ένα χωριό της Αυστρίας απαράμιλλης ομορφιάς (τέτοια συναντάς και σε μας) μα πάνω απ΄όλα ξεχώριζε για την ευταξία και την καθαριότητα. Χωρίς να το θέλεις γίνονται οι συγκρίσεις και νιώθεις… πληγωμένος καθώς διαπιστώνεις τα δικά μας ελλείμματα.
    Αλλά και το «ταξιδεύω» όχι μόνο με την κυριολεκτική σημασία όπου από τον τόπο μου βρίσκομαι σε έναν άλλο αλλά και την μεταφορική.

    Έχουμε και μια άλλη περίπτωση. Από ένα ολόκληρο ποίημα ένας μόνο στίχος να μας «μιλήσει». Και ο στίχος αυτός μπορεί να μην είναι και διάσημος όπως είναι ο προηγούμενος.

  135. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Από ένα ολόκληρο ποίημα ένας μόνο στίχος να μας «μιλήσει».
    Αυτό είναι και το πιο σύνηθες.

  136. Γιάννης Κουβάτσος said

    «- Δε μου λέτε, κ. ανθυπίλαρχε, άρχισε. Τι εννοεί ο Σεφέρης εκεί που γράφει «Κράτησα τη ζωή μου κατά το πλάγιασμα της βροχής»;»
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://eleusisdiagoridon.blogspot.com/2019/06/blog-post.html%3Fm%3D1&ved=2ahUKEwjz3f7U-tXvAhUHwAIHHedvByYQFjAAegQIAxAC&usg=AOvVaw2GO_zM3pRpnbAqT49l3fXj&cshid=1617036753676

  137. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το ποίημα και η δυσκολία του:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://liantinis-o-daskalos-mas.blogspot.com/2010/02/blog-post_937.html%3Fm%3D1&ved=2ahUKEwjz3f7U-tXvAhUHwAIHHedvByYQFjACegQIDxAC&usg=AOvVaw09IKFiCpNdKXhzU3t9YVO_&cshid=1617036807438

  138. sarant said

    136 Ωραία ιστορία!

  139. Παναγιώτης Κ. said

    Και θαυμαστά γραμμένη!

  140. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ναι, ο Λιαντίνης είχε σε αρκετά θέματα απόψεις που δεν με εύρισκαν σύμφωνο, δεν με έπειθαν, αλλά ήταν δάσκαλος φανατικός για γράμματα, δεν τον ξέχναγες όταν τον γνώριζες,

  141. ΚΩΣΤΑΣ said

    Ωραία συζήτηση ανοίξατε για την ποίηση, κυρίως ο Γιάννης Κ., ο Παναγιώτης Κ. … κλπ.

    Δεν είχα την τύχη να γνωρίσω, έστω και για λίγο από κοντά, κανέναν μεγάλο ποιητή. Επειδή στη γειτονιά μου θεωρούμαι ιερό τέρας, διανόηση, 😜 ήρθαν, με βρήκαν και μου έδωσαν να διαβάσω τα ποιήματά τους που έγραφαν , ένας νεαρός, μια κυριούλα και μια μαθήτρια μουσουλμανάκι. Από ευγένεια και καθήκον η κριτική μου ήταν επαινετική, δεν ήταν όμως ψευδής και υποκριτική. Πίσω από τους στίχους διέκρινα παιδικές αφέλειες; να το πω, αλλά και ένα μεγαλείο παιδικής αθωότητας, μια ευαισθησία ψυχής, μια καρδιά αγάπης για τον κόσμο. Αυτό το συναίσθημα μου έκανε να αγαπήσω και τα ποιήματά τους.

    Από τους μεγάλους ποιητές ξεχωρίζω τον Βάρναλη και τον Κοτζιούλα και μερικούς/ές ακόμη, μιλάνε στην ψυχή μου, ευτυχώς όχι και στα πιστεύω μου! 😉

  142. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ένα ποίημα για την ποίηση…

    ΤΑ ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙΑ (Γιώργης Παυλόπουλος)

    Η Ποίηση είναι μια πόρτα ανοιχτή.

    Πολλοί κοιτάζουν μέσα χωρίς να βλέπουν

    τίποτα και προσπερνούνε. Όμως μερικοί

    κάτι βλέπουν, το μάτι τους αρπάζει κάτι

    και μαγεμένοι πηγαίνουνε να μπουν.

    Η πόρτα τότε κλείνει. Χτυπάνε μα κανείς

    δεν τους ανοίγει. Ψάχνουνε για το κλειδί.

    Κανείς δεν ξέρει ποιος το έχει. Ακόμη

    και τη ζωή τους κάποτε χαλάνε μάταια

    γυρεύοντας το μυστικό να την ανοίξουν.

    Φτιάχνουν αντικλείδια. Προσπαθούν.

    Η πόρτα δεν ανοίγει πια. Δεν άνοιξε ποτέ

    για όσους μπόρεσαν να ιδούν στο βάθος.

    Ίσως τα ποιήματα που γράφτηκαν

    από τότε που υπάρχει ο κόσμος

    είναι μια ατέλειωτη αρμαθιά αντικλείδια

    για ν’ ανοίξουμε την πόρτα της Ποίησης.

    Μα η Ποίηση είναι μια πόρτα ανοιχτή.

  143. loukretia50 said

    Πειράζει που δε με συγκινεί ο Ααααχ. Παράσχος?

    «Μίαν αυγήν εγείρεται ψυχρά, καθώς η λήθη
    και γράφει: «Είσ΄ ελεύθερος, λησμόνει με και ζήθι…»

    Φαντάζομαι να αφιερώνει το πόνημα στην αγαπημένη του παρουσία κοινού. Αν ήταν ρομαντική ψυχή μπορεί να δάκρυζε.
    Αν όχι…

    Zήθι αλλού, ω ποιητή – το σον φασόν δεν πείθει.
    Ο στιχοπλόκαμος δεσμός μοιραίως διελύθη
    ενόσω κλαυθμυρίζοντας χειροκροτούν τα πλήθη
    Στήθι λοιπόν ευθυτενής με θρηνωδίαν ευήθη
    (μύθοι πομφολυγέστατοι ως παγωμένοι ζύθοι)
    Μακράν εμού οι νάρκισσοι, δεν είμαι κουτορνίθι
    ΛΟΥ
    (και μια άλλη οπτική…
    Να μου το θυμίσετε αν πάρουν τα μυαλά μου αέρα!)

    Ω, στιχοπλόκε της σειράς
    τη φήμη αποχαιρέτα.
    Όσο πολύ κι αν λαχταράς
    τους ποιητές δε συναντάς
    ‘Αγνωστη έχουν ρετσέτα.
    Ρίμες αστείες κι αν κεντάς
    παραμυθίας ανθηράς,
    θα βγαίνει πάντα ένα καρντάσ’
    να πει : «Απλή ξεπέτα!»

    Μα δεν κολώνουμε ποτέ, σεβαστοί ποιηταί!

  144. loukretia50 said

    Κουμπιά έχει η Αλέξαινα και ποιος θα τα πατήσει
    Αν άξιοι σχολιαστές την έχουν κοπανήσει?

    Αλέξη και Αεροζόλ, Μισέλ ξενομερίτη,
    Αν συμμετέχετε συχνά, κανένας δε θα πλήττει
    (Σεμνύνομαι να σας την πω! – η μούσα μου θα φρίττει…)

  145. Alexis said

    Αν και καθήμενη, ορθώς μίλησες Λουκρητία
    κανείς δεν είναι άσφαλτος, το λέει μια παροιμία.

    Η Αλέξα μοιάζει μ’ ασανσέρ παλιό (πανάθεμά το)
    πατάς ν’ ανέβεις στην κορφή και βρίσκεσαι στον πάτο! 🙂

  146. Alexis said

    Νομίζω ότι τον τιμήσαμε επαρκώς τον Αχιλλέα Παράσχο! 😅

  147. sarant said

    146 Πράγματι!

  148. Γιάννης Κουβάτσος said

    Και μετά σού λένε μερικοί-μερικοί ποιητής αρχείου, ξεχασμένος και τα ρέστα.☺

  149. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Λέτε πως τον τιμήσατε τον Αχιλλέα Παράσχο,
    μα αν διάβαζε τα σχόλια «πονώ!» θα ‘λεγε, «πάσχω!».

  150. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δεν έχει σημασία τι λένε για σένα, αρκεί να γράφουν σωστά τ’ όνομά σου.☺

  151. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    150
    Τότε γιατί διαμαρτυρήθηκε τότε που κάποιος τον αποκάλεσε μαλάκα? 😎

  152. dryhammer said

    Παράσχου (Νικο)Κύριε, λοιπόν, ποιος να ψιθύρισε
    κι άνθη βαλσαμωμένα το μπλογκ πλημμύρισε.
    Ξεκόλλα πιά απ’ τον Αχ. Σελίδα γύρισε,
    ξετρύπωσε απ΄το σπίτι! Άνοιξη μύρισε!

  153. Γιάννης Κουβάτσος said

    151: Δεν ήξερε από σύγχρονο μάρκετινγκ ο καημένος, ζούσε σε ρομαντική εποχή, τον είχε κακομάθει και η λατρεία του κόσμου και ξαφνικά να τον πούνε μαλάκα, ε, του ήρθε κάπως…Σήμερα θα είχε διαγράψει το σχόλιο.☺

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε <span>%d</span> bloggers: