Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μεγάλη Πέμπτη του 1923 στ’ Αργοστόλι (αφήγημα του Δημήτρη Λουκάτου)

Posted by sarant στο 29 Απριλίου, 2021


Φτάσαμε στα μισά της Μεγαλοβδομάδας και στο ιστολόγιο δεν έχουμε ακόμα δει πασχαλινό άρθρο. Κι επειδή τα άρθρα με τα λεξιλογικά και τα φρασεολογικά του Πάσχα τα έχω ξαναβάλει σχετικά πρόσφατα, για σήμερα διαλέγω κάτι άλλο. Ένα αφήγημα του Δημήτρη Λουκάτου, από τον τόμο του «Πασχαλινά και της Άνοιξης», με τίτλο «Μεγάλη Πέμπτη στ’ Αργοστόλι» και υπότιτλο «Προσεισμικό του 1923» -πράγματι, για τους κατοίκους των δυο νησιών, Κεφαλονιάς και Ζακύνθου, οι σεισμοί του 1953 ήταν πολύ σημαντικό ορόσημο.

Ο αφηγητής θυμάται τη Μεγάλη Πέμπτη του 1923 στη μητρόπολη τ’ Αργοστολιού, όπου ο πατέρας του ήταν ψάλτης ονομαστός για τη μελωδική του φωνή. Τότε ο Λουκάτος (1908-2003) ήταν 15 χρονών. Μεταφερόμαστε δηλαδή σε μια εποχή πριν από εκατό περίπου χρόνια -98 για την ακρίβεια- όταν η εκκλησία έπαιζε πολύ πιο σπουδαίο ρόλο ιδίως στην επαρχία, όπου οι ευκαιρίες διασκέδασης ήταν πολύ λιγότερες (αλλά και επαφής με το άλλο φύλο -αυτός ο ρόλος της εκκλησίας αναφέρεται συχνά σε κείμενα και αναμνήσεις των προπολεμικών ιδίως χρόνων).

Μονοτονίζω αλλά κατά τα άλλα διατηρώ την ορθογραφία. Όπως είχα γράψει σε ένα άλλο αφήγημα του Λουκάτου από τον ίδιο τόμο, που είχα δημοσιεύσει εδώ παλιότερα, την Πασχαλιάτικη οδό Αιόλου το 1953, αξιοπρόσεκτη θεωρώ τη γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Λουκάτος, που δεν ήταν ακραίος δημοτικιστής -κι όμως γράφει «οι Σύνοψες», «ο Σταυρωμένος», όπως το έλεγαν τότε, ή «κατανυχτικός».

ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ ΣΤ’ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ

Είχαμε ακόμα κλειστές τις μεγάλες πόρτες της εκκλησιάς και ταχτοποιούσαμε με προσοχή τον πένθιμο διάκοσμό της. Ο «Σωτήρας» ήταν η μητρόπολη τ’ Αργοστολιού, κι ο παπάς της φιλοδοξούσε πάντα να τη δείχνει πλουσιοστόλιστη και καθαρή. Είχαμε βάλει στους πολυελαίους και στα πολυκάντηλα μαύρα σουφρωτά μεγάλα «τούλια», είχαμε δέσει στα χέρια των αγγελουδιών μαβιές ταινίες, κι είχαμε καρφώσει στα κεριά παντού «κονκάρδες» στρογγυλές, με μακριές ασπρόμαυρες κορδέλες.

Στη μέση της εκκλησιάς, λίγο πιο πάνω από τον ανάγλυφο δικέφαλο αετό της, είχαμε κουβαλήσει κι είχαμε βάλει σε σειρά τις πέντε μεγάλες λαξεμένες «γοργοθόπετρες»: μια μεγαλύτερη στο κέντρο για το Σταυρό — μαρμάρινη, βαριά ως 400 λίτρες — και γύρω της τέσσαρες πιο μικρές, με μπηγ­μένα μέσα τους τα ξύλινα μανάλια και τα ξαφτέρούγα.

Είμαστε τέσσαροι «μαθητάδες», που βοηθούσαμε τον παπά Λαγγούση. Εγώ ήμουν ο πιο μεγάλος ανάμεσά τους, κι είχα πάρει μεγαλύτερη πρωτοβουλία στην εσωτερική υπηρεσία της εκκλησιάς. Εκτός από την εύνοια του παπά, είχα και το θάρρος του πατέρα μου, πού ήταν ψάλτης εκεί. Έμπαινα και έβγαινα στο ιερό με τουπέ, κανόνιζα ποια άλ­λα παιδιά θα έμπαιναν μαζί μου, ανέβαινα στο καμπαναριό και σήμαινα, πήγαινα με εμπιστευτικές αποστολές στα μα­κρινά σπίτια της ενορίας (1).

Εκείνο λοιπόν τ’ απόγευμα ετοιμάσαμε την εκκλησιά για τα «Δώδεκα Ευαγγέλια» με πάστρα και με φροντίδα. Σουρούπωνε πια, κι ακούαμε τον κόσμο που μαζευόταν στο λιθόστρατο ή χτυπούσε τις πόρτες αδημονώντας. Ήταν καιρός ν’ ανοίξουμε. Κοιτάξαμε να μη βρίσκεται τίποτα αταχτοποίητο ή ριγμένο καταγής, κρεμάσαμε τη σημαία στο γυναιτίκι «μετζάστρα», σιάξαμε λίγο τις κουρτίνες του θρόνου της Παναγίας, πλύναμε τα χέρια μας, κι ανοίξαμε…

Η ακολουθία άρχισε στις οκτώ το βράδυ. Ο κόσμος γέμιζε πάντα «πήχτρα» την εκκλησιά. Οι επίτροποι -μεγαλέμποροι τ’ Αργοστολιού, ο Σπυράγγελος ο «Αβλιχάκης» κι ο Βαγγελάκης ο «Γάλλος» — υποδέχονταν τους ενορίτες και τούς τακτοποιούσαν, σαν τελετάρχες. Εμείς οι «μαθητάδες» τρέχαμε από δω κι από κει να προλάβουμε ένα σωρό δουλειές, που μας παρουσιάζονταν. Είχαμε να παραλαβαί­νουμε τα κεριά και τα «φιόρα» που έφερναν οι ενορίτισσες για το Σταυρό — χύμα λουλούδια κι όχι στεφάνια— είχαμε να σβήνουμε τα κεριά των πολυελαίων, που ξελαμπάδιζαν, είχαμε να κουβαλάμε καρέκλες στις ηλικιωμένες κυρίες και στους γέροντες, που δεν βρήκαν στασίδι. Ο παπά Λαγγούσης ήταν σκυμμένος διαρκώς πίσω από τις τρύπες του ξυλό­γλυπτου Τέμπλου, και από κει παρακολουθούσε την κίνηση του εκκλησιάσματος. Κάθε τόσο μου φώναζε:

—    Μίμη, καρέκλα τση σιόρα-Μπάρμπαρας!

—    Μίμη, η κυρία Άντζολα!

—    Μίμη, ο γιατρός ο Μικελώτος!

Κι όλο έτρεχα να στείλω ή να κουβαλήσω από μια καρέ­κλα στις προσωπικότητες, που μου παράγγελνε. Ευτυχώς είχαμε κάμει από νωρίς προμήθεια από το καφενείο του «Τσαμεναράκη», κι έτσι περίσσευαν για να πάρουν όλοι. Κι ακόμα για να περιποιηθώ κι εγώ δικούς μου ευνοούμενους, ιδιαίτερα τις μητέρες των γνωστών μου κοριτσιών.

Τούτα τα βράδια της Μεγάλης Βδομάδας, έτσι καθώς πέφτουν μέσα στις πρώτες μέρες της Άνοιξης, λες κι είναι ειδικά φτιαγμένα για τον παιδόκοσμο, να του γεννάνε τις πρώτες ερωτικές συγκινήσεις, να του γεμίζουν την ψυχή από ρομαντική διάθεση… Παρακολουθούσαμε με το κερί στο χέρι τις «Σύνοψες», καθώς ο παπάς διάβαζε ένα-ένα τα Ευαγγέλια, μα τα μάτια μας ξέφευγαν πάντα προς τα αντι­κρινά πρόσωπα των κοριτσιών, που κόκκινα και όμορφα κάτω από τα φώτα, μας κοίταζαν ξαφνιασμένα.

Τα ευαγγέλια των Παθών ποτέ δεν τα λένε ψαλτά οι παπάδες τ’ Αργοστολιού. Ποτέ δεν πνίγουν τα συγκινητικά επεισόδια της σταύρωσης μέσα σε ρινοφωνίες ή ανόητους λαρυγγισμούς. Ο παπά Βλάχος στην Ανάληψη, ο παπά Σκιαδαρέσης στο Φουσάτο, κι ο παπά Λαγγούσης στο Σωτήρα, έλεγαν τα πιο ωραία ευαγγέλια. Αυστηροί στην εμφάνιση και στο ύφος, ντυμένοι κατάμαυρα άμφια, έβγαιναν κάθε τόσο στην Ωραία Πύλη, και πάνω σ’ ένα μαυροντυμέ­νο αναλόγιο διάβαζαν αφηγηματικά τα κείμενα των ευαγγελιστών: «Απεκρίθη ο Πιλάτος: — Μήτι εγώ Ιουδαίος ειμί; Το έθνος το σον και οι Αρχιερείς παρέδωκάν σε εμοί· τι εποίησας;…». Ο κόσμος παρακολουθούσε έτσι από το στόμα τους «τη δίκη», γεμάτος ενδιαφέρον και συγκίνηση. Κανέ­νας θόρυβος δεν ακουόταν τότε στην εκκλησιά, εκτός από κάτι αναστενάγματα, που έβγαζαν από τα Κατηχούμενα, πού και πού, οι γριούλες. Όταν οι παπάδες έφταναν στο τέλος, σήκωναν λίγο τη φωνή τους, έτσι για να δηλώσουν πως τε­λειώνει το Ευαγγέλιο, κι έλεγαν τις τελευταίες λέξεις ψαλ­τά. Κι οι ψαλτάδες αντιφωνοϋσαν πάνω στον τόνο τους, χα­ρούμενα: «Δόξα τη μακροθυμία σου, Κύριε, δόξα σοι».

Όλα τότε ξανάπαιρναν κίνηση μέσα στην εκκλησιά. Οι επίτροποι έβγαζαν τούς δίσκους, οι όρθιοι ξανακάθονταν στα στασίδια τους, (που χτυπούσαν ένα ένα απανωτά), οι κυ­ρίες άνοιγαν τα «βέντουλα», τα κορίτσια έσβηναν τα κεριά τους, κι εμείς τα παιδιά μασουλούσαμε κανένα στραγάλι, από κείνα που μας προμήθευε το κοντινό στραγαλάδικο του «Λοράντου». Θυμάμαι μάλιστα που βάζαμε καμιά φορά, μέ­σα στο Ιερό, το τελευταίο στραγάλι πάνω στη σύνοψη, και συμφωνούσαμε να το πρωταρπάξουμε, όταν οι ψαλτάδες θα έφταναν σ’ ορισμένη φράση. Και «κουτουπωνόμαστε» ά­σχημα τότε, σε τρόπο που ερχόταν ο παπάς και μας εχώριζε.

Το καλλιτεχνικό γεγονός, για όλες τις εκκλησιές τ’ Αργοστολιού, ήταν απόψε το ψάλσιμο του «Σήμερον κρεμάται». Ιδιαίτερα στο Σωτήρα, όπου θα το ’λεγε ο πατέρας μου, ο κόσμος ξεσηκωνότανε κι ερχόταν από νωρίς να πάρει θέση. Άνθρωποι που δεν πατούσαν άλλοτε στην εκκλησιά, έφταναν εκείνο το βράδυ ως το κατώφλι της πόρτας της και περίμεναν. Οι καφετζήδες κι οι μανάβηδες έκλειναν για μια στιγμή τα μαγαζιά τους κι έτρεχαν να τ’ ακούσουν. Κι όσο πλησίαζε η ώρα του, τόσο ο κόσμος σπρωχνόταν προς το τέμπλο.

Μεγαλόπρεπη και κατανυχτική σκηνή. Ο παπά Λαγγούσης έβγαινε με τον Σταυρωμένο στα χέρια του στην Ω­ραία Πύλη, κι εκεί στεκόταν ακίνητος, αμίλητος, σεμνός… Είχαμε σβήσει γύρω τα άλλα φώτα της εκκλησιάς, κι απόμεναν μονάχα, πίσω από τις πλάτες του, τ’ αναμμένα κεριά της αγια-Τράπεζας, που δίνανε υποβλητική γραμμή στη σιλουέτα του.

Κάτου από τα σκαλοπάτια του «σολέα», ακριβώς αντί­κρυ από τον παπά, είχε κατέβει και στεκόταν ο πατέρας μου, τριγυρισμένος από πλήθος ισοκράτες, βαθύφωνους και τε­χνικούς. Περίμενε λίγο, κι ύστερα, μέσα στην απόλυτη σι­γή, άρχιζε πάνω στο βαθύ ισοκράτημά τους γλυκά, συγκρο­τημένα και μελοδραματικά, τους πρώτους στίχους του «Σή­μερον κρεμάται». Ο ύμνος αυτός, τονισμένος σ’ ένα ιδιόρ­ρυθμο μινόρε από τον παλαιότερο ψάλτη Γεώργιο Σολωμό, συγκινούσε πάντα το κοινό με τις «τεατράλε» μουσικές «θέ­σεις» του, με τις μελωδικές του αλλαγές και το κυματιστό θρήνημά του (2). Κρατούσε 8 ως 10 λεπτά της ώρας. Οι επαναλήψεις του πρώτου στίχου του ήταν η καθεμιά τους κι από μια καινούρια μουσική προσφορά. Οι λέξεις του Πάθους αποδίνονταν με τη σημασία τους. Πόσο παραστατικά έψαλλε ο πατέρας μου το «περιτίθεται», το «ράπισμα», το «λόγχη», το «εν νεφέλαις»! Εκτός από τη γλύκα της φωνής του είχε και τέχνη ηθοποιού, καθώς έψαλλε. Γι’ αυτό και όλοι τον άκουαν συνεπαρμένοι, γι’ αυτό κι όταν τέλειωνε, πήγαιναν πολλοί και τον φιλούσαν. «Να ζήσεις, Σωτηράκη μας!» Οι γυναίκες κάτου στα Κατηχούμενα δάκρυζαν από το ψάλσιμό του, κι ύστερα συγχαίρονταν για λογαριασμό του τη μητέρα μου: «Ο θεός να σου τόνε χαρίνει, σιόρα Χαρίκλεια!» (3).

Μόλις ο ύμνος ετελείωνε, και ξανάλεγε «τρεχάτα» τα λόγια του ο αριστερός, ξανάναβαν όλα τα φώτα της εκκλησιάς, φούντωνε το μοσκολίβανο μέσα στο θυμιατό, το εκκλησίασμα έκανε την κριτική του, και ο παπάς ξεκινούσε με το Σταυρό για τη μεσινή γοργοθόπετρα, όπου τον έστηνε σε κοινό προσκύνημα.

Η Ακολουθία έπειτα κρατούσε ως τις 11 1/2 τη νύχτα. Ο κόσμος που απόμενε δεν ήταν πάρα πολύς. Έφευγαν οι πε­ρισσότεροι, ύστερ’ από τη σταύρωση. Οι γυναικούλες πάνω στο γυναιτίκι είχαν φέρει από το σπίτι τους κλωστές, και καθώς άκουαν ένα-ένα τα Ευαγγέλια, έδεναν κι από έναν κόμπο σ’ αυτές. Ήταν, λέει, καλό να κρατήσουν έπειτα στο σπίτι τους τούτη τη «δωδεκάκομπη κλωνά», να τήν κρεμά­σουν στα εικονίσματα για όλον το χρόνο, ή να τη βάλουν στο λαιμό των παιδιών τους, για φυλαχτό.

Το τελευταίο Ευαγγέλιο ο παπά Λαγγούσης το έλεγε ολόκληρο ψαλτά και χωρίς αναλόγιο. Με την πανηγυρική φωνή του έδινε την ατμόσφαιρα του τέλους. Σηκώνονταν τότε όλοι από τα στασίδια τους, μάζευαν τα πράγματά τους κι ετοιμάζονταν. Και σε λίγο έφευγαν με χαιρετούρες και με ευχές προς τα σπίτια τους…

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

 

  1. Τα σπίτια κάθε ενορίας στ’ Αργοστόλι δεν ήταν απαραίτητο να βρί­σκονται στη γειτονιά της εκκλησιάς. Ήταν σκορπισμένα εδώ κι εκεί, γιατί ο καθένας ήταν ελεύθερος να γραφτεί όπου προτιμούσε.
  2. Είναι μονωδία σε ήχο πλάγιο δ’, με φθορές από τον πλάγιο α’.
  3. Το θέμα γενικότερα της ψαλτικής των Ύμνων και των Ευαγγελίων των Παθών, με τα τόσο λυρικά λόγια, από τους ψαλτάδες και τους παπάδες των αιώνων μας, μου φέρνει στη σκέψη τον έπαινο που θα πρέπει ν’ απονέμουμε στους τόσους ανώνυμους δεξιοτέχνες και καλλίφωνους εκτελεστές (άσχετα προς τούς συχνούς επίσης κακόφωνους). Διατήρησαν και διατη­ρούν, οι ψαλτάδες (και οι παπάδες) αυτοί, την παλιά μουσική μας παράδοση κι έδωσαν καλλιτεχνικές ώρες στο κοινό, χωρίς καμιά προβολή ή υστεροφημία, σαν εκείνες που εύκολα προσφέρονται σήμερα (από τα τηλεπικοι­νωνιακά μέσα) σε εφήμερους κοσμικούς τραγουδιστές. [Μιλώ για όλη την Ελλάδα. Σημειώνω, όμως, με λύπη μου, ότι πολύ επλήθυναν τελευταία οι φωνητικά αυθαίρετοι παπάδες και διάκοι, που εκφωνούν άμουσα τα άκαιρα «μινόρε» ή τα ειρηνικά τους, κάποτε θυμίζοντας «μαναβικές» φωνές].

 

81 Σχόλια προς “Μεγάλη Πέμπτη του 1923 στ’ Αργοστόλι (αφήγημα του Δημήτρη Λουκάτου)”

  1. sarant said

    Να κάνω εγώ, κατ’ εξαίρεση, το πρώτο σχόλιο για να σας πω ότι επειδή έχω διάφορα τρεχάματα θα λείψω ως το απόγευμα. Ευχαριστώ εκ των προτέρων για τα σχόλιά σας 🙂

  2. Kαλημέρα

    Ομορφο διήγημα !

    Πολλά μου θύμισε και κυρίως πως φέτος δεν έχει Πάσχα-για μένα Πάσχα σημαίνει Γαλαξίδι, στην Αθήνα εκκλησία πάω σε γάμους και βαφτίσια μόνο.
    Και στο Γαλαξίδι οι ενορίτες δεν έχουν χωροταξικούς περιορισμούς, μόνο που με την λιτότητα πλ’εον δεν έχουμε τρεις παπάδες, οι δυο μικρότερες εκκλησίες μοιράζονται εκ περιτροπής έναν ιερωμένο.
    Παιδικές αναμηνήσεις από 12 ευαγγέλια δεν έχω γιατί ήταν η ημέρα του «ρεπό» της παρέας για να βοηθήσουμε τους μεγάλους στις δουλειές και κυρίως να είμαστε φρέσκοι την Παρασκευή για το καθιερωμένο ολονύχτιο πάρτυ μετά τον επιτάφιο, με τις γριούλες να μας κακομιλάνε και να μας τονίζουν πως «έχουμε λείψανο, αχρόνιαγα»
    Αχ !

  3. dryhammer said

    Καλημέρα!
    Για κάποιο λόγο τα «Κατηχούμενα» τα διάβαζα «Κατεχόμενα» κι όλο ξαναγύριζα πίσω να καταλάβω τι διαβάζω…

  4. Είχα να ακούσω/διαβάσω τη λέξη «σολέας» από το εισαγωγικό της βυζαντινής αρχαιολογίας στο παν/μιο. https://publicdomainreview.org/essay/the-mark-of-the-beast-victorian-britains-anti-vaxxer-movement

  5. Παρντόν, λάθος λινκ: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%AF%CF%89%CF%82_%CE%BD%CE%B1%CF%8C%CF%82_(%CE%A7%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82)

  6. Παναγιώτης Κ. said

    Σκέφτομαι το πόσο έχουν διαμορφώσει το μουσικό μας κριτήριο οι εκκλησιαστικοί ύμνοι και ιδιαίτερα ο α΄. ειδικά σε μας που…κουβαλάμε μια κάποια όχι ευκαταφρόνητη ηλικία και που ο εκκλησιασμός στο πρώτο τουλάχιστον διάστημα του βίου μας είχε τα χαρακτηριστικά που περιγράφει ο συγγραφέας.

    Σήμερα οι εκκλησίες είναι ηλεκτροφωτισμένες. Τότε υποφωτίζονταν από τα κεριά και τα καντήλια.
    Στο Α.Όρος έχεις την εικόνα αυτού του παρελθόντος.
    Υποφωτισμένος ναός, σχεδόν σκοτάδι και οι καλόγεροι με τα μαύρα, σαν αερικά να περνούν μπροστά σου σε όλη τη διάρκεια της λειτουργίας. Κάποιο τελετουργικό διεκπεραιώνουν; Δεν κατάλαβα! Φοράνε παπούτσια με κρεπ σόλες και δεν ακούγονται.

  7. Πουλ-πουλ said

    4.
    Εκτός από τις εγκύκλιες γνώσεις μου στην εκκλησιαστική ορολογία, τη Σολέα την ξαναβρήκα όταν δούλευα για το ομώνυμο φράγμα της στην Κύπρο.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CE%B5%CF%87%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%AE_%CE%9B%CE%AF%CE%BC%CE%BD%CE%B7_%CE%A3%CE%BF%CE%BB%CE%AD%CE%B1%CF%82

  8. Καλημέρα,
    Ωραίο το σημερινό, μας μεταφέρει το κλίμα της ημέρας.
    Και μιας κι είναι ημέρα με τα 12 ευαγγέλια και μιας κι είναι κεφαλλονίτικο, να θυμίσω και το
    Κεφαλλονίτικος παπάς
    διαβάζει με σοφία
    τα δώδεκα ευαγγέλια
    τα κάνει δεκατρία

  9. Αγγελος said

    Ε, λοιπόν, κοντά εξήντα χρόνια, από τότε που το έμαθα στην Κατήχηση και Λειτουργική του Δημοτικού νόμιζα πως είναι Η σολέα!

  10. sarant said

    10 Ο σολέας, με καταγωγή από τη Μάνη 🙂

  11. nikiplos1 said

    Πολύ ωραίο διήγημα το χάρηκα πραγματικά. Θυμήθηκα όταν παιδί που πήγα τελευταία φορά τακτικά στην εκκλησία κοντά στα 12 μου, 1 μεγαλύτερο παιδί που μου εξομολογήθηκε ότι είχε πιάσει τον κώλο μιας καλλίπυγου πιστής μες στην εκκλησία. Είχε χωθεί μέσα στο πλήθος και κατάφερε να το κάνει. «Μαλακός ήταν ο κώλος της μαλάκα» μου είπε. Παρότι ήταν 14 χρόνων ήταν ολόκληρος άντρας ήδη αυτός τότε.

  12. Γιάννης Ιατρού said

    καλημέρα,

    6 (τέλος): Παναγιώτη, Συνήθως κάτι σανδάλια φορούν, αλλά ενίοτε είναι και ξυπόλητοι…

    9: όπως γράφει κι ο Γιάννης, να μεταφερθούμε στο κλίμα στης ημέρας.
    Είναι και το έθιμο της βαφής των αβγών την Μ. Πέμπτη, νομίζω πως και γι αυτό έχει γράψει ο Δ. Λασκαράτος.

    Εγώ θυμάμαι από τον καιρό που πήγαινα στο κατηχητικό εκείνο το μέρος του Εσπερινού της Μ. Πέμπτης που μεταξύ των άλλων έλεγε: «.. .Συ δε Κύριε ανάστησόν με… … καὶ ἐπὶ τὴν δεξιάν μου χεῖρα ἔδωκαν κάλαμον, ἵνα συντρίψω αὐτοὺς ὡς σκεύη Kεραμέως🙄…».

    ΥΓ: σ΄αυτό το χωρίο στηρίζεται και το έθιμο, στην Κέρκυρα, μετά την πρώτη Ανάσταση και το τέλος της ακολουθίας του Μ. Σαββάτου, να ρίχνουν από τα παράθυρα των σπιτιών πήλινα δοχεία (μπότιδες) στους δρόμους, κάνοντας με μεγάλο κρότο

  13. leonicos said

    Πολύ όμορφο αφήγημα

    Εδώ πρέπει να πω ότι η βυζαντινή υμνολογία εκτιμάται πάρα πολύ απο τη Συναγωγή, και διδάσκεται συστηματικά (χωρίς να το λένε ανοιχτά) χωρίς λόγια ή με τους ψαλμούς στα εβραϊκά, διότι είναι η μόνη θεωρητικά τακτοποιημένη. Μιλάμε για την παραδοση Μιζραχή

    Η παράδοση Μιζραχή δεν είναι πολύ γνωστή (όπως οι Σεφαραδί και οι Ασκεναζί) διότι συγχέεται ή μάλλον ταυτίζεται σε πολλά με την πρώτη (Σεφαραδί) αλλά και σε πολλά διαφέρει. Είναι η παράδοση των εβραίων του Μαγκρέμπ (Αίγυπτος μεχρι Μαρόκο) αλλά και η πιο συντηρητική Ιρακινή και Ιρανή Μιζραχή.

    Πέραν αυτού. Ποιητικά μιλώντας, νομίζω ότι πολλοί από τους ύμνους των Παθών είναι ποιητικά αριστουργήματα. Αριστούργημα ποιητικό επίσης θεωρώ τον Ακάθιστο Ύμνο (τον εννοώ ολόκληρο).

    Αυτά κι εκ των έξω

  14. leonicos said

    Ο Τζι θρησκευόμενος = ελέφαντας με φτερά πεταλούδας

    Πώς να μην είναι και ΠΑΟΚ-τζής;

    Όλα τα στραβά πάνω του είναι

  15. leonicos said

    Πολύ μου λείπει ο Γς και η Κρόνη…..

  16. Χαρούλα said

    Πολύ ωραίο! Με υποδόριο χιούμορ περιγραφή μιας, κατά την παράδοση, μέρας λύπης. Οι αναμνήσεις ενός θετικού ανθρώπου.

    Ταξίδι και στις δικές μου μνήμες. Τότε που μικρά νυστάζαμε, κουραζόμασταν, βαριόμασταν. Μόνο η ώρα της «σταύρωσης» κινούσε το ενδιαφέρον μας.
    Και μετά, μεγαλώνοντας, μπαίναμε στα …ξενύχτια😊! Τα πρώτα χρόνια με την σοβαρότητα του καλλιτέχνη, στολίζαμε ως τα ξημερώματα τον επιτάφιο. Δεν ήταν απλά ένδειξη πίστης. Απόδειξη ηλικιακής ωρίμανσης περισσότερο.
    Και μετά; Εφηβεία! Μεγάλη Πέμπτη περιμέναμε να ξενυχτήσουμε μέχρι πρωίας! Όλοι οι νέοι στους δρόμους! Η εστίαση δεν ήταν ανοιχτή😊, αλλά εμείς ψαχνόμασταν στις εκκλησίες. Ματιές, πρώτες γνωριμίες, πειράγματα, ραντεβού, όλα ξενυχτώντας τον Κύριο με την άδεια της μαμάς😊!
    Και κάποτε ο χρόνος έφερε πιά το βάρος της πραγματικής ενηλικίωσης…..

    Γεροί νάμαστε, με ειρήνη στο μυαλό και την ψυχή μας, για πολλά μεγαλοβδόμαδα ακόμη!🐣🥰🐰

  17. Χαρούλα said

    Κεφαλλονίτικος παπάς
    διαβάζει με σοφία
    Τα δώδεκα ευαγγέλια
    τα βγάζει δέκα τρία
    (στο 4:00)

  18. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Μας γύρισε –όχι 98, βέβαια 🙂 – καμιά 60 χρόνια πίσω, στα παιδικά μας χρόνια. Πολλοί συνομήλικοι ξημεροβραδιαζόμαστε, ιδιαίτερα τις μέρες της Μεγ. Εβδομάδας, στις εκκλησίες σαν «υπο-παπαδάκια», κάνοντας όλα όσα περιγράφει ο συγγραφέας. Που πολύ εύστοχα βάζει και την παράμετρο της παρουσίας των κοριτσιών στην εκκλησία…
    Αργότερα …γαϊδουρέψαμε, ξεκόψαμε από τα της Εκκλησίας σταδιακά -ή και απότομα- και καταλήξαμε ’’άνθρωποι που δεν πατούσαν στην εκκλησία’’ (πλην γάμων και βαπτίσεων, Τζι). Ωστόσο, κάθε –σχεδόν- Μεγ. Πέμπτη και Μεγ. Παρασκευή ένα μείγμα νοσταλγίας, εθίμου και γενικότερης ατμόσφαιρας ενισχυμένο και από την ιδιαίτερη αισθητική της βυζαντινής ποίησης και μουσικής των ημερών, οδηγεί τα βήματά μας πάλι εκεί…

    >>’’ Το τελευταίο Ευαγγέλιο ο παπά Λαγγούσης το έλεγε ολόκληρο ψαλτά…’’
    Πράγματι, θυμάμαι, η ανάγνωσή του ήταν κάπως διαφορετική, όχι μόνο γιατί σήμαινε το τέλος της –κουραστικής για μας- βραδιάς, αλλά και επειδή το διάβαζε ψαλτά ο διάκος, από τον άμβωνα με ιδιαίτερο τόνο και ύφος, βάζοντας όλη του την τέχνη στην ψαλτική. Μου έχει μείνει η εντύπωση ενός άτυπου συναγωνισμού δεξιού ψάλτη και διάκου, όσον αφορά τον τόνο τού αμέσως πριν από το ευαγγέλιο τροπαρίου και τον τόνο που θα έδινε ο διάκος στη δική του ανάγνωση. (Οι γνώστες βυζαντινής μουσικής, ίσως τα εξηγήσουν καλύτερα ή να με διορθώσουν…)
    Πάντως, τα τελευταία χρόνια, έχω την αίσθηση ότι όλο και υποβαθμίζεται αυτή η ιδιαιτερότητα του 12ου Ευαγγελίου.

  19. Πολύ ωραίο!

    «Μπάρμπαρα, Άντζολα» ιταλοποιημένες Βαρβάρα και Αγγελική (;).

    «Ο ύμνος αυτός, τονισμένος σ’ ένα ιδιόρ­ρυθμο μινόρε…» Μακάρι να μπορούσαμε να τον ακούσουμε!

    «το τελευταίο στραγάλι πάνω στη σύνοψη, και συμφωνούσαμε να το πρωταρπάξουμε…» η παιδική εφευρετικότητα να επινοεί παιχνίδι με το τίποτα!

  20. Γιάννης Ιατρού said

    17: Χαρούλα, πολύ ωραίο σχόλιο 👍🤩

  21. zgrisp said

    Υπέροχο το διήγημα και σας ευχαριστώ θερμά, γιατί με άγγιξε ιδιαίτερα και με «έστειλε» πίσω στη δεκαετία του ’60, που κάθε Πάσχα πηγαίναμε στη Ζάκυνθο, με τα ιδιαίτερα έθιμα, όπου είχε γεννηθεί η μαμά.
    Το βράδυ της Μ.Πέμπτης, μέσα στις εκκλησίες, γινόταν περιφορά του Σταυρού με σβηστά τα φώτα, με τους ψάλτες να ψάλλουν το «σήμερον κρεμάται» και το «ίνα τι….» αμέσως μετά, υπό το φως των κηρίων και μόνο…. Τι δέος, τι αναμνήσεις….
    Ακούω τώρα πια το «ίνα τι….» και ανατριχιάζω και δακρύζω από τη συγκίνηση.
    Για όποιον δεν το έχει ξανακούσει ή δεν το θυμάται, πάρτε μιαν ιδέα:

    ή και από αυτό, με ολόκληρη την ακολουθία:

    Και πάλι ευχαριστώ!

  22. Παναγιώτης Κ. said

    @14. Ήταν έκπληξη για μένα όταν για πρώτη φορά στο ΥΤ είδα το πρόγραμμα κέντρου διασκέδασης στο Ισραήλ. Ελληνικό λαϊκό τραγούδι με κυρίαρχο όργανο το μπουζούκι. Και όχι οποιοδήποτε λαϊκό. Αυτό της δεκαπενταετίας 1950-1965 με τις εμβληματικές φωνές του Καζαντζίδη, του Γαβαλά, του Αγγελόπουλου, της Καίτης Γκρέι και και πολλών ακόμη.
    Τραγούδια με θλιμμένο ήχο και θλιμμένο στίχο. (Απόηχος του Εμφυλίου…)
    Υποθέτω ότι αρέσκονται σε αυτό το είδος τραγουδιού διότι κάποιοι έλκουν την καταγωγή τους από την Ελλάδα. Αλλά και όχι μόνο για αυτό το λόγο αλλά και λόγω μουσικών στη Μ.Ανατολή.

    Το επόμενο βέβαια είναι για αυτές τις μέρες.

  23. Παναγιώτης K. said

    @14. Και τον Spiral… 😦 😦

  24. Μαρία said

    22
    Αυτά τα κανταδόρικα πολυφωνικά είναι πρωτάκουστα 🙂
    Βυζαντινή μουσική είναι αυτή https://www.youtube.com/watch?v=MfJOWIsAkL0
    και το Σήμερον κρεμάται με τη φωνή του Περιστέρη.

  25. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Τό μέν ἀφήγημά του ὄμορφο, τά δέ λαογραφικά του στολίζουν ἐδῶ και χρόνια τήν βιβλιοθήκη μου καί τά συμβουλεύομαι σέ κάθε πρόσφορη περίσταση..

  26. zgrisp said

    25
    Για να είμαι ειλικρινής ποτέ δεν υπήρξα ….φαν της βυζαντινής και των βυζαντινοειδών δρόμων γενικά (τα «αμανεδοειδή» όπως τα λέω!) οπότε τα «κανταδόρικα πολυφωνικά», όπως τ΄αποκαλείτε, είναι αυτά που με αγγίζουν περισσότερο. Με πατέρα Αθηναίο και μητέρα Ζακυνθηνιά, καθώς καταλαβαίνετε, κλίνω σαφώς προς τις δυτικόφερτες μουσικές.
    Περί ορέξεως, εξάλλου, …. 😉

  27. spiridione said

  28. Γιάννης Ιατρού said

    Μιάς και διανύουμε την εβδομάδα (μήνα, χρονιά, περίοδο διακυβέρνησης κλπ.) των παθών…😡
    Οριστική απόφαση για τον τεμαχισμό και απόσπαση του μνημειακού συνόλου της Βενιζέλου από το ΣτΕ με ψήφους 13-12. Αντίο σ έναν από τους πιό συναρπαστικούς και σπάνιους αρχαιολογικούς χώρους στην Ευρώπη.

    ΥΓ: Συντριπτική η πλειοψηφία….
    Λέω τώρα, ρε μπας και εμπεριέχεται και κανένας πρόεδρος κλπ. που η ψήφος του μετράει διπλά;

  29. Μαρία said

    28
    Με λίγη εξάσκηση καθότι παραφωνούλης θα τον στείλουμε στη γιουροβίζιον 🙂

  30. ΣΠ said

    Δεν έχω ξαναδεί να γράφουν την ώρα έτσι: 11 1/2. Το 11.30 βέβαια δεν ταιριάζει σε αφήγημα οπότε θα το έγραφα ολογράφως: εντεκάμισι.

  31. Μαρία said

    29
    «Κρίμα! Ωστόσο υπάρχουν και τα Ευρωπαϊκά δικαστήρια» δήλωσε ο Άρης.
    https://www.efsyn.gr/ellada/dikaiosyni/292131_pyrreios-niki-tis-kybernisis-xilonoyn-ta-arhaia-sto-stathmo-benizeloy

  32. Πουλ-πουλ said

    29.
    Μια απόφαση ζημιογόνος όχι μόνο για τα αρχαία, αλλά και για το ίδιο το έργο του μετρό. Δεν υπάρχει έμπειρος μηχανικός με βαρύνοντα λόγο που να έχει ταχθεί υπέρ της απόσπασης. Προφανώς οι γνώμες Τιαχάου, Μυλόπουλου κλπ., ό,τι και να πρεσβεύουν ως διαφορικά ανωτέρας τάξεως, είναι άνευ σημασίας.

  33. Πουλ-πουλ said

    29. Και κάτι ακόμη
    «Αντίο σ έναν από τους πιό συναρπαστικούς και σπάνιους αρχαιολογικούς χώρους στην Ευρώπη.»

    Ας μην υπερβάλλουμε αγαπητέ Γιάννη. Τα αρχαία της Βενιζέλου, λόγω κυρίως της θέσης τους, είναι πολύτιμα για την ιστορία της πόλης, και έπρεπε να διατηρηθούν κατά χώραν. Νομίζω ότι αυτό το επιχείρημα αρκεί.

  34. Πολύ όμορφη διήγηση. Μας θύμισε τα δικά μας παιδικά και εφηβικά χρόνια.
    Σήμερα ημερομηνία γέννησης και θανάτου του Κ.Καβάφη ας θυμηθούμε κάποια ποιήματά του που μελοποιήθηκαν.
    Για να μη βαρύνω το νήμα βάζω μια ιστοσελίδα που τα έχει μαζεμένα :
    https://www.apotis4stis5.com/ellhnika/ellhnikh-gwnia/5644-kp-kavafi
    Καλό Πάσχα σε όλους και όλες εύχομαι!

  35. Γιάννης Ιατρού said

    34: Δεν έχει πρόθεση να αφήσει πέτρα όρθια στον τόπο η ΤσιΜενδώνη.
    Και μετά την απόσπαση, τίποτε δεν θα μπορεί να γίνει όπως πριν. Αυτό εννοώ. Βεβαίως η ιστορία της Θεσσαλονίκης δεν εξαρτάται από αυτό, αλλά η αλλοίωση είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Και αυτά όλα χωρίς ουσιαστικό λόγο κι ενάντια στην θέληση των πολιτών και των επιστημόνων.

    Έχεις και κάτι Γεραπετρίτηδες που βγαίνουν ανερυθρίαστα και λένε:
    ..«Η μουσική θα επιτραπεί από την 15η Μαϊου και μετά, με τον τουρισμό». και
    ..«το γραπτό μήνυμα έχει υψηλό συμβολισμό. Ένα άλλο είναι το πέρας της κυκλοφορίας κάποια ώρα το βράδυ. Αυτά τα μέτρα έχουν και μια παιδαγωγική λειτουργία»….
    Το ξύλο, ο έλεγχος του σώματος και ο έλεγχος των σκέψεων είχαν πάντα «παιδαγωγική λειτουργία» για τη Δεξιά (και παραπέρα).

    Εδώ κι εξήντα χρόνια, από την Χούντα, καμιά άλλη κυβέρνηση δεν έχει συμπεριφερθεί έτσι στους πολίτες αυτής της χώρας.
    Και να μην θες να εξοργιστείς δεν σε αφήνουν!

  36. # 15

    Εχω ξαναπεί πως είμαι άθεος βαθύτατα θρησκευόμενος, το οποίο σημαίνει πως σέβομαι όλες τις συνήθειες των πιστών και ακολουθώ τις συνήθειες του τόπου που βρίσκομαι, χωρίς να πιστεύω στην ύπαρξη οποιουδήποτε θεού.
    Η πλάκα είναι πως πολλοί λειτουργούν έτσι χωρίς να το συνειδητοποιούν ή να το παραδέχονται. Αλλά ο ΠΑΟΚg’s τα λέει στα ίσα.
    Εμένα μου αρέσει ο επιτάφιος με την περιφορά του όπου θα πάω να ψάλλω, η λειτουργία στο νησάκι του Αη-Γιώργη και στο παρεκκλίσι του αγίου Φανουρίου με τις πίττες και πλην του τελευταίου τα άλλα έχουν καταντήσει πιο σπάνια κι από τα πρωταθλήματα του ΠΑΟΚ. Δεν έχω αντιληφθεί καμιά ανάμειξη θεού σε όλα αυτά, αντίθετα οι παρεμβάσεις του αγίου Φανουρίου στο ψάρεμα, ξεπερνούν τα στατιστικώς προβλεπόμενα επανειλημένα

  37. spiridione said

    Άσχετο

  38. Μαρία said

    38
    Ο Μπ. διάβασε το σχέδιο Πισσαρίδη.

    Πανάσχετο. Έκανα πριν λίγο και τη 2η δόση. Το βιολί θα ακουστεί αύριο.

  39. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    >>’’…είχαμε βάλει σε σειρά τις πέντε μεγάλες λαξεμένες «γοργοθόπετρες»…’’
    Δεν ξέρω αν λέγονται έτσι και σε άλλα μέρη αυτού του είδους οι πέτρες με τρύπα-υποδοχή στη μέση.
    Στην Κρήτη λέμε, ‘γούργουθας, (ο) ή γουργούθα, (η)’ οποιονδήποτε φυσικό λάκκο με νερό, αλλά κυρίως αυτούς τους μικρούς λάκκους που διαμορφώνονται σε πέτρες και που μέσα τους μαζεύεται βρόχινο νερό.
    Κατά τον Χρ. Χαραλαμπάκη (Κρητολογικά Μελετήματα, ΠΕΚ, 2001): Το μεσαιωνικό γούργουθας ανάγεται στο λατ. gurges

    36, Ιατρού
    ΤσιΜενδώνη! 🙂
    Και για το υπόλοιπο σχόλιο:👌

  40. ΚΩΣΤΑΣ said

    Εξαιρετικό, ευχαριστούμε, Νικοκύρη.

    «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου…», το ωραιότερο της Μεγάλης Πέμπτης. Ψάλτη δεν είχαμε και τόσο καλό, αλλά έφθαναν για Πάσχα ξενιτεμένοι του χωριού, και κάποιοι απ΄αυτούς ήταν ωραίοι…

    Καρέκλες δεν κουβαλούσαμε σε κανέναν/μία. Ήταν νόμος άγραφος αλλά απαράβατος, δεν υπήρχε περίπτωση να στέκεται όρθιος/α μεγαλύτερος/η και να μην σηκωθεί μικρότερος/η να παραχωρήσει τη θέση του.

    Και θύμησες παλιές. Τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα. Αγόρια-κορίτσια, μέσα στο ημίφως, μόνο κεριά, δεν είχε έρθει ακόμα το ρεύμα. Και μή φαντασθείτε Σόδομα και Γόμορα 😉 Με το μυαλό μας, μοιράζαμε μεταξύ μας, οι φίλοι, τα κορίτσια, αυτή δική μου, αυτή δική σου… τα δε κορίτσια αγνοούσαν εντελώς αυτή τη μοιρασιά. Όταν μεγαλώσαμε αρκετά, οικογενειάρχες πλέον, σε καμιά συνάντηση, σε κανένα πανηγύρι, τα λέγαμε και ξεκαρδιζόμασταν στα γέλια.

    *Έκανα και το επαναληπτικό σήμερα, ρώτησα τον εμβολιαστή αν μπορώ να πάω στον Επιτάφιο και την Ανάσταση άφοβα, σε 10-15 μέρες θα είσαι πλήρως καλυμμένος, μου είπε. Ίδωμεν, τι θα κάνουμε…

  41. dryhammer said

    Σ’ εμένα το λυκόπουλο 1η δ. 21 Μαΐου [St. Kotsos Day] και 2η δ. 6 Αυγούστου [S(h)avior Transformation Day]

  42. aerosol said

    Μια καλή απόδοση του Σήμερον Κρεμάται είναι από τις πιο δυνατές στιγμές που μπορεί να βιώσεις στην βυζαντινή μουσική.

    #22
    Πολύ καλοί οι Τραγουδιστάδες αλλά η Επτανησιακή μουσική παράδοση είναι σαφώς δυτικότροπη και αλλοιώνει το ύφος των βυζαντινών ψαλμών, οπότε…

    #25
    … συμφωνώ πως το πραγματικό κλίμα των ψαλμών, με όλη την βυζαντινή τεχνική, αποδίδεται μόνο από τέτοιες ερμηνείες.

  43. Γιάννης Ιατρού said

    41 (τέλος): Μην φοβάσαι ρε συ Κώστα, είναι σαν εκείνο το φάρμακο στο στρατό που (εμείς) κάναμε προ 40-50 χρόνων, αργεί λίγο…. Να, εμένα, τώρα άρχισε να με πιάνει 🙂

  44. ΚΩΣΤΑΣ said

    41 Τι υπονοείς Γιάννη μου; Από σήμερα κι αυτό θα αρχίσει να κρεμάται; 😪
    Ο Θεός να μας σχωρέσει, χρονιάρα μέρα, σε τρώει κι εσένα η γλώσσα σου! 😉

  45. Χαρούλα said

    ΚΩΣΤΑ ψάξε παλιοημερολογίτες. Μια χαρά βγαινουν οι ημερομηνίες για επιτάφιο κλπ!🤣 Άτρωτος! Μην σε δω σε πορείες όμως! Μεταδίδεται εκεί!😊

    Ντράι με μέρες διαφορά με προσπερνάς. 22/5 η 1η μου, αλλά στην δεύτερη, μου έκλεψαν μέρες! 12/6.😬 Θα διαμαρτυρηθώ στον Θεμιστοκλέους βεβαίως,βεβαίως!😠

    Γεροί και άνοσοι🙂 να είμαστε!

  46. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    40 Εσύ το πίνεις το νερό στο φαρφουρί μπαρντάκι / Μα γω το κακορίζικο στης γης το γουργουθάκι

  47. ΣΠ said

    46
    Προφανώς ο Ξεροσφύρης θα κάνει το AstraZeneca, που χρειάζεται περίπου 3 μήνες απόσταση μεταξύ των δύο δόσεων, ενώ το Pfizer μόνο 3 βδομάδες.

  48. Γιάννης Ιατρού said

    48: Εμ, πήγε κι αυτός ο Ξεροσφύρης και δηλώθηκε με τους 32χρονους…

  49. 46 Χαρούλα, παλιομερολογήτες και άλλοι ορθόδοξοι κάνουν Πάσχα (και λοιπές κινητές γιορτές) μαζί. Στις ακίνητες διαφωνούνε. Έτσι ήταν το παζάρι το 1923(;) για να ισχύσει το νέο ημερολόγιο.

  50. dryhammer said

    Αλοίμονο!
    https://www.slang.gr/lemma/5151-skliros

  51. ΚΩΣΤΑΣ said

    46 Ευχαριστώ για τις ευχές, Χαρούλα, αντεύχομαι παρομοίως.
    Είναι άλλο η προσμονή, ο οικογενειακός και φιλικός περίγυρος, οι αγκαλιές, τα φιλιά, τα χρόνια πολλά…

    Πορείες!!! τί είναι αυτό; 🤣 Τί με πέρασες; Παλιά μόνο σε κανένα φεστιβάλ των έξω από εδώ 😜 λόγω φιλικής πρόσκλησης…

    Καλή Ανάσταση!

  52. Δεν είπαμε κάτι αν το αποδιδόμενο ως «Ηλί Ηλί…» θα έπρεπε πιο πιστά να μεταγράφεται «Ηλίχ Ηλίχ…» αφού για το θεό έχουμε τις αντίστοιχες λέξεις «Αλλάχ» και «Ελόχ» στις γειτονικές γλώσσες. Ποιος ξέρει κάτι περισσότερο;

  53. Εδώ βρήκα κάτι, όπου το αποκαθιστά ως «Ελάχ’ι».

  54. Αγγελος said

    (53) Σαφώς όχι. Η κατάληξη -ί είναι κτητική (Ηλί = Θεέ μου) και δεν ακολουθείται από h, ούτε στη γραφή ούτε στην προφορά. Αντιθέτως, στην εκδοχή του Μάρκου («Ἐλωῒ Ἐλωῒ, λιμᾶ σαβαχθανί;», ΙΕ’ 34) υπονοείται πράγματι ένα h πριν από το -ί.

  55. Χαρούλα said

    Και σκεφτόμουν ότι έβαλα πολλές φατσούλες! Τελικά και έτσι δεν κατάφερα να δηλώσω το χιούμορ….☹️
    Ναι ΣΠ, κατάλαβα ότι ο Ντράι είναι στα astra και γω στα moderna!
    Ναι Μαλλιαρέ μου, ήξερα για το Πάσχα. Όσο θα πήγαινε σε πορείες, άλλο τόσο υπήρχε και τρίτο Πάσχα για να πάει!

    Γενικώς μην με παίρνετε και πολύ στα σοβαρά…. έχω πειραχτήρι μέσα μου!

  56. @ 55 Αγγελος

    Ωραία.
    Η υπόθεσή μου ήταν για το (φωνητικά όποιο) χ (h).

  57. sarant said

    Κι εγώ στα Άστρα είμαι πάντως 🙂

  58. Βάψαμε τα αυγά μας σήμερα…

    τι σημασία έχει το χρώμα ; ρατσιστές είμαστε ; όχι δα !

  59. ΚΩΣΤΑΣ said

    56 Χαρούλα, αυτό με το Πάσχα των παλαιοημερολογητών, αληθινά, δεν τό ‘πιασα. Ξέρω ότι αυτοί γιορτάζουν άλλες μέρες τις γιορτές, μπερδεύτηκα και ξεχάστηκα ότι αυτό το γιορτάζουμε μαζί, γι΄αυτό σε απάντησα σοβαρά.

    Κατά τα άλλα πειραχτήρι είμαι κι εγώ και το χάρηκα το πείραγμά σου. 😉

  60. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    47.
    👌😉

  61. geobartz said

    # Ωραίο το διήγημα. Φέρνει και πολλές αναμνήσεις, ευχάριστες βεβαίως

    36 Γιάννης Ιατρού said: «Εδώ κι εξήντα χρόνια, από την Χούντα, καμιά άλλη κυβέρνηση δεν έχει συμπεριφερθεί έτσι στους πολίτες αυτής της χώρας».
    # Ξέχασες την πρό τινων ετών «μηδέποτε αριστερά» [Δεν πάω στο τσιπροξεπούλημα της Μακεδονικής Ταυτότητας και Γλώσσας, που η …μηδέποτε «έχει συμπεριφερθεί στους πολίτες αυτής της χώρας» έτσι που «καμιά άλλη κυβέρνηση δεν έχει» κάνει εδώ και 3221 χρόνια (λένε ότι ο Τρωϊκός Πόλεμος έγινε περί το 1200 π.Χ)].

  62. Γιάννης Ιατρού said

    62β: κε Μπαρτζούδη, εσάς μπορεί να σας αρέσουν ο «γύψος» και η «διαπαιδαγώγηση» κλπ. γνωστά «ελληνόψυχα ιδεώδη» και γι αυτό να μην ψέγετε τις δηλώσεις του υπουργού επικρατείας που προανέφερα. Επίσης δείχνετε επιρρεπής σε λαϊκισμούς όπως επίσης κι ευκολόπιστος όταν σας πουλούν παραμύθια περί ξεπουλήματος της ιδιαίτερης πατρίδας σας. Δεν είναι όλος ο κόσμος όπως εσείς, ευτυχώς.

    Ευτυχώς που η προηγούμενη κυβέρνηση πρόλαβε και διευθέτησε την τελευταία στιγμή και κατά τον πιό πρόσφορο τρόπο το θέμα της αναγνώρισης της Β. Μακεδονίας. Ένα θέμα που είχαν χειριστεί τόσο αδέξια οι γνωστοί κύκλοι που θαυμάζετε, που παραλίγο να βλέπαμε τούρκικα αεροπλάνα να πετούν πάνω από την Βόρεια Μακεδονία, εκεί που σήμερα πετούν τα Ελληνικά. Και όλα τα υπόλοιπα ευκόλως εννοούμενα (για όσους μπορούν να σκέφτονται κι όχι να παραμένουν τυφλωμένοι από τα πάθη τους).

    Εξυπνάδες λοιπόν εκεί που σας παίρνει. Το τι «καπνό φουμάρετε», είναι γνωστό. Δεν σκοπεύω δε να συνεχίσω μαζί σας τον διάλογο που εσείς αρχίσατε, ούτε να απαντήσω σε πιθανά σχόλιά σας κλπ.

  63. Εύα Πέτρου said

    Κεντημένη παλιά δαντέλα, το κείμενο Νικο-κύρη. Και ενδιαφέροντα όπως πάντα τα σχόλια. Ανοιχτό Πανεπιστήμιο αυτή εδώ η ιστοσελίδα, η αλήθεια να λέγεται! Νικο-κύρη το βιβλίο σου ΤΟ ΖΟΡΜΠΑΛΙΚΙ ΤΩΝ ΡΑΓΙΑΔΩΝ μου κάνει παρέα αυτόν τον καιρό μαζί με ΤΑ ΚΑΠΑΚΙΑ του Παπαγιώργη. Να είστε όλοι καλά, πάντα να ανταμώνετε και να ξεφαντώνετε, μετά τον κορονοιό… Χρόνια πολλά σε όλους Καλή Ανάσταση!

  64. Χαρούλα said

    #63 👍🏻😂 Έγραψες!

  65. Γιάννης Ιατρού said

    63: 😂😂👍

  66. Λεύκιππος said

    Καληνύχτα Μεγάλης Πέμπτης. Ναμαστε όλοι καλά.

  67. 67# Κι εσείς αραβικής καταγωγής γιατρέ μου?

  68. Σαν ποδοσφαιριστής είχε πει το «επιτρέπεται να πέσεις, επιβάλλεται να σηκωθείς» ( το πήρε μετά για σύνθημα ο ΣυΡιζΑ )

    Σαν προπονητής πια είπε χθες το «Καταλαβαίνω ποιοι είναι ΠΑΟΚ, ποιοι νομίζουν ότι είναι ΠΑΟΚ και ποιοι λένε ότι είναι ΠΑΟΚ ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι» (καιρός να το κοιτάξει κι αυτό ο ΣυΡιζΑ)

    Αν μη τι άλλο δεν πλήττεις μ’ αυτόν τον άνθρωπο…

  69. Alexis said

    Καλημέρα.

    Ωραίο το κείμενο, μας μεταφέρει την ατμόσφαιρα μιας άλλης, τελείως διαφορετικής εποχής.

    #63, 66, 67: Δεν καταλαβαίνω… Τι σχέση έχει το σκουλήκι με το θέμα της ανάρτησης; Υπονοείτε κάτι; Μπα σε καλό σας πρωί-πρωί… 🙂

  70. # 63

    Στην Νέα Σμύρνη έχουν άποψη επί του θέματος…

  71. 53, 54, 55

    Από τη συζήτηση είναι σαν να προκύπτει (στο ευαγγελικό κείμενο) μια ηθελημένη παραφθορά της λέξης «θεός»/«Θεός» (ελόχ, ελάχ και παρόμοια) για να μην μοιάζει καθόλου με την αντίστοιχη αραβική (αλάχ).
    Σαν να έβγαλαν τη συλλαβή -αχ-.
    Δηλαδή και πριν από τη διάδοση του Ισλάμ είχε ληφθεί μέριμνα να έχει απαλειφθεί από τα Ευαγγέλια;
    Δεν έχει τύχει να ακούσω μια τέτοια προσέγγιση.
    Είναι κάποια έξυπνη διασκευή για να μοιάζει με «ΗΛΙ-ας»;

  72. Σε πρώτη προσέγγιση οι λέξεις «Ηλί, Ηλί» είναι κάτι σαν παραποίηση ώστε το «Ηλ-ί» να προσεγγίσει το Elijah ή ʾĒlīyyāhū (όπως μόλις είδα, για το όνομα Ηλίας). Στο Ευαγγέλιο θα έπρεπε να είναι κάτι σαν «Ελάχ-ι, Ελάχ-ι».

  73. sarant said

    65 Σας ευχαριστώ πολύ για τα καλά σας λόγια!

  74. Καλημέρα,
    58 Εγώ την άλλη βδομάδα περιμένω να πάρω το δρόμο της επιστροφής από τ’ άστρα 🙂

    71 Αλέξη, δεν ξέρεις την ιστορία «το οποίο σκουλήκι κλπ»;

  75. geobartz said

    64 Γιάννης Ιατρού said: «…εσάς μπορεί να σας αρέσουν ο ‘γύψος’ και η ‘διαπαιδαγώγηση’ κλπ. γνωστά ‘ελληνόψυχα ιδεώδη’ και γι αυτό να μην ψέγετε τις δηλώσεις του υπουργού επικρατείας που προανέφερα. Επίσης δείχνετε επιρρεπής σε λαϊκισμούς όπως επίσης κι ευκολόπιστος όταν σας πουλούν παραμύθια περί ξεπουλήματος της ιδιαίτερης πατρίδας σας. Δεν είναι όλος ο κόσμος όπως εσείς, ευτυχώς. Ευτυχώς που η προηγούμενη κυβέρνηση πρόλαβε και διευθέτησε την τελευταία στιγμή και κατά τον πιό πρόσφορο τρόπο το θέμα της αναγνώρισης της Β. Μακεδονίας. Ένα θέμα που είχαν χειριστεί τόσο αδέξια οι γνωστοί κύκλοι που θαυμάζετε, που παραλίγο να βλέπαμε τούρκικα αεροπλάνα να πετούν πάνω από την Βόρεια Μακεδονία, εκεί που σήμερα πετούν τα Ελληνικά. Και όλα τα υπόλοιπα ευκόλως εννοούμενα (για όσους μπορούν να σκέφτονται κι όχι να παραμένουν τυφλωμένοι από τα πάθη τους). Εξυπνάδες λοιπόν εκεί που σας παίρνει. Το τι ‘καπνό φουμάρετε’, είναι γνωστό. Δεν σκοπεύω δε να συνεχίσω μαζί σας τον διάλογο που εσείς αρχίσατε, ούτε να απαντήσω σε πιθανά σχόλιά σας κλπ».

    # Τσιακ-μαρμαρή, κι αν απαντήσεις κι αν δεν απαντήσεις!
    # Διαλέγεις να συνταχθείς με την ΠΡΟΔΟΣΙΑ. Από μένα θα έχεις απάντηση όποτε το κάνεις. Τα υπόλοιπα που λες είναι της φασιστικής σου νοοτροπίας και, σεβόμενος το «είναι» σου, δεν θα τα σχολιάσω!

  76. Αγγελος said

    (73) Όχι, Γιάννη. Ελ, Ελόα (γράφεται με h στο τέλος, που δεν προφέρεται σήμερα αλλά κάποτε πρέπει να προφερόταν, και λόγω αυτού αναπτύχθηκε το α πριν από αυτό) και Ελοhίμ (μορφολογικά πληθυντικός, αλλά συντάσσεται με ενικό) είναι τρεις διαφορετικόι τύποι της ίδιας λέξης, προφανώς ομόρριζης με το αραβικό Αλλάχ. Το ε ακουγόταν στους Έλληνες μακρό, γι’ αυτό και το Ελ μεταγράφεται Ηλ στα πάμπολλα κύρια ονόματα που το περιέχουν: Μιχαήλ (=ποιος είναι σαν τον Θεό;), Ραφαήλ (=ο Θεός θεραπεύει), Ηλίας (=Θεός μου ο Κύριος) κλπ.

  77. Αγγελος said

    Η φράση «Ηλί, Ηλί, λιμά σαβαχθανί;» παραπέμπει στον Ψαλμό ΚΑ’ (22 στο εβραϊκό κείμενο), που πολλοί του στίχοι προεικονίζουν τη Σταύρωση (ιδίως ο στίχος 17, «ὤρυξαν χεῖράς μου καὶ πόδας»). Έχει γίνει όμως κάποιο μπέρδεμα μεταξύ εβραϊκού και αραμαϊκού κειμένου: το «Ηλί» είναι εβραϊκός τύπος, αλλά το μασοριτικό κείμενο λέει «λάμα αζαβτάνι», με άλλο συνώνυμο ρήμα.

  78. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα και καλή (πρώτη) Ανάσταση σε όλους (μετά νομίζω πως η νηστεία όσο νά ‘ναι αποδυναμώνεται😋🍷)

    53..55, 72, 74 κ.ε. (περί ηλί / ελωῒ κλπ.)
    Πάντως οι παρευρισκόμενοι στη Σταύρωση συντοπίτες του Ιησού δεν κατάλαβαν ποιόν καλούσε. Επομένως ή δεν καταλάβαιναν την γλώσσα στην οποία ειπώθηκε η φράση αυτή (στην αραμαϊκή, στην εβραϊκή; Ποια γλώσσα μιλιούνταν εκεί στο τέλος της περιόδου του 2ου Ναού;).
    Ο Ματθαίος τις δυό πρώτες λέξεις τις παίρνει από τα εβραϊκά, ο Μάρκος από τα αραμαϊκά γιατί προφανώς απευθύνονται σε διαφορετικό κοινό ή/και έχουν διαφορετικό στυλ στα Ευαγγέλιά τους; Οι υπόλοιπες δύο λέξεις είναι προφανώς ίδιες και στις δυό γλώσσες. Φωνητική μεταγραφή, μεταγραμματισμός, τι; Πάντως ο Ψαλμός 22 έχει διαφορετική λέξη (μασοριτική =>αζαβτάνι) κι οι Ευαγγελιστές αναφέρουν άλλη (αραμαϊκή/εβραϊκή =>σαβαχθανί).

    Λείπει (πάντως δεν σχολιάζει από καιρό) κι εκείνος ο BLOG_OTI_NANAI να ρίξει κανένα θρησκευτικό σχόλιο, μέρες πού ΄ναι🤔.
    Εδώ σε θέλω κάβουρα 🙂

  79. Σωστά… Καλή Ανάσταση 🙂

    Πράγματι, οι απορίες* για την παράλειψη του -οχ (ή κάποιου φωνητικού ισοδύναμου) μένουν. Το πάντρεμα ελ-ι (= ηλί) δεν το θεώρησα φωνητικά αναμενομένο, οπότε έκανα την ανασύσταση ηλιχ, αλλά το -ι- πρέπει να μείνει εκτός, ως κτητικό / αντωνυμιακό. Πάντα λείπει κάποιο φωνήεν.
    __________
    * δικές μου τουλάχιστον.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: