Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Παντέρμη Κρήτη (διήγημα του Κωστή Φραγκούλη)

Posted by sarant στο 30 Μαΐου, 2021


Τις μέρες αυτές συμπληρώνονται 80 χρόνια από τη Μάχη της Κρήτης (20 Μαΐου με 1 Ιουνίου 1941). Ο φίλος μας ο Antonislaw, λοιπόν, μου έστειλε το διηγημα που θα διαβάσετε σήμερα, γραμμένο από τον λαϊκό λογοτέχνη Κωστή Φραγκούλη, με θέμα τη Μάχη της Κρήτης. Πέρυσι είχαμε διαβάσει ένα άλλο διήγημα του Φραγκούλη για το ίδιο θέμα, τον Κοκοβιό, ενώ πριν από μερικά χρόνια ο φίλος μας ο Αντώνης μας είχε στείλει ένα άλλο σχετικό διήγημα, του Νίκου και της Αργυρώς Κοκοβλή.

Το σημερινό διήγημα έχει δύο ιδιαιτερότητες. Η πρώτη, ότι δεν περιγράφει τη Μάχη από κοντά. Αντίθετα, είναι ένα χρονικό για το πώς ζήσανε τη Μάχη της Κρήτης ή -όπως λέει ο Φραγκούλης- τον απόηχο της «Μάχης» αποκλεισμένοι στη Θήβα μια ομάδα κρητικών φαντάρων, τα απομεινάρια της 5ης Μεραρχίας Κρητών που επέστρεφε από το Αλβανικό και το Μακεδονικό μέτωπο μετά τη συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς. Η δεύτερη ιδιαιτερότητα είναι ότι, σε αντίθεση με άλλα διηγήματα του Φραγκούλη όπως το προηγούμενο που είχαμε δει, το σημερινό είναι γραμμένο όχι στο κρητικό ιδίωμα αλλά στην κοινή νεοελληνική.

Όπως θα δείτε, ο Φραγκούλης υποστηρίζει ότι σκοπίμως δεν τους επέτρεψαν να διαπεραιωθούν στην Κρήτη γιατί οι Γερμανοί δεν ήθελαν να ενισχυθεί καθώς ήταν το τελευταίο εναπομείναν τμήμα του ελληνικού κράτους-είχε ήδη μεταφερθεί εκεί η κυβέρνηση- και είχαν σκοπό να το προσβάλουν από αέρος και να το καταλάβουν κι αυτό. Υπάρχει και ένα νεοριζίτικο που αναφέρεται στο γεγονός της κατάληψης της Κρήτης από τους Γερμανούς επειδή το νησί ήταν «ξαρμάτωτο και λείπαν τα παιδιά της» («Χίτλερ να μην το καυχηθείς«,στίχοι-μουσική εκτέλεση του λαουτιέρη Γιώργη Κουτσουρέλη (1914-1994) βασισμένο σε παραδοσιακή μελωδία και τραγούδι Χρήστος Κορωνιωτάκης που δισκογραφήθηκε μεταπολεμικά, στίχοι:

Χίτλερ, να μην το καυχηθείς πως πάτησες την Κρήτη,
ξαρμάτωτη την ηύρηκες και λείπαν τα παιδιά της,
στα ξένα επολεμούσανε πάνω στην Αλβανία,
μα πάλι επολεμήσανε

Ο φιλος μας ο Αντώνης λέει ότι το κείμενο δεν είναι από τα δυνατότερα του Φραγκούλη καθώς βρίθει από στερεότυπες -τυποποιημένες εκφράσεις, κυρίως σχετικά με την περιγραφή των Γερμανών αλλά και της γενναιότητας των Ελλήνων και ιδιαίτερα των Κρητικών. Επίσης το κείμενο θυμίζει σε κάποια σημεία του και αντίστοιχους πανηγυρικούς λόγους με αφορμή την επέτειο της Μάχης της Κρήτης και είναι έντονα συναισθηματικά φορτισμένο.

Βέβαια θυμίζει περιγραφές ανθρώπων που είχαν ζήσει και πρωταγωνιστήσει στα γεγονότα και ίσως έχει αξία και σαν χρονικό αλλά και σαν ένα είδος λόγου και ύφος που πλέον δεν υπάρχει, που έφυγε καθώς έφυγαν σχεδόν όλοι οι πρωταγωνιστές των πολεμικών εκείνων γεγονότων.

ΠΑΝΤΕΡΜΗ ΚΡΗΤΗ

ΚΩΣΤΗ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗ από τη συλλογή διηγημάτων «Κατσιφάρα»

Μάη έπεσε η πόλη. Μάη και η Κρήτη. Με πόλεμο η Βασιλεύουσα, με πόλεμο και το Θέμα της. Ο Μάης είναι μήνας «κάλλιστος πάντων». Στα βουνά βγαίνουν οι βοσκοί με τα κοπάδια τους κι οι χαράδρες αντιλαλούν λύρες, τραγούδια και γερακοκούδουνα. Οι πέρδικες πλουμίζουν τα πλάγια σύρνοντας τα πουλιά τους. Οι πετροκοτσυφοί σφυρίζουν ξένοιαστοι στα βράχια, και στις ρεματιές οι ποταμίδες έχουν μεθύσει και τραγουδούν και τις νύχτες ακόμη τον έρωτα και τη χαρά της ζωής.

Κάτω στη γης είναι στρωμένα μυριοπλούμιστα χιράμια και χαλιά για να περπατήσει πάνω τους η άνοιξη. Στον καταγάλανο ουρανό γυροφέρνουν χελιδόνια. Κι η θάλασσα κάτω μουρμουρίζει τον ασίγαστο καημό της… Όλος ο κόσμος πλέει μέσα σ’ ένα όνειρο, απαλό κολυμπά σε μια ποίηση που ομορφαίνει τη ζωή.

Όμως ξαφνικά το Μάη εκείνο, το σκηνικό άλλαξε. Ο ουρανός γέμισε πουλιά παράξενα, σιδερένια, που στρίγγλιζαν και σκορπούσαν το θάνατο στην ανθισμένη Κρητική γης. Χιλιάδες ακρίδες. Οι λύρες στα βουνά σώπασαν, το τραγούδι των πουλιών έπαψε κι οι αγαθοί ξωμάχοι, που είχαν ακονίσει τα δρεπάνια για το θέρος σαν ελούφαξαν για λίγο από τ’ αναπάντεχο, ξεχύθηκαν ύστερα κινημένοι από μιαν αόρατη δύναμη στον κάμπο ν’ αφανίσουν την ακρίδα. Κι’ άρχισαν άλλο θέρο. Να θερίζουν τα κορμιά των εχθρών που έπεφταν σαν βροχή για να πατήσουν την απάτητη Κρήτη.

Κείνες τις μέρες βρισκόμουν μαζί με κάτι λείψανα της Μεραρχίας Κρητών στη Θήβα, γιατί το Γερμανικό Στρατηγείο δεν μας άφησε ούτε στην Αθήνα να φτάσωμε. Μας γύρισε πίσω από τα Μέγαρα. Η Κρήτη έπρεπε να βρεθεί χωρίς τα νέα, τα στρατευμένα παιδιά της που είχαν γυρίσει από το Αλβανικό έπος για να είναι ευκολώτερη, τόπος πιο ευάλωτος στη μπότα τους. Τους γέρους και τα παιδιά και τις γυναίκες που είχαν μείνει, ποιος τους λογάριαζε…

Όμορφο μέρος η Θήβα. Τρεχούμενα νερά στους δρόμους, θεώρατα πλατάνια και λεύκες να συμπλέκονται καταπράσινες αψίδες αποπάνω σου. Ήμεροι άνθρωποι, αγαθοί, δουλευτάδες, έμποροι και μαγαζατόροι, ξωμάχοι κι ακούραστη αργατιά. Και γης καρπερή, καλογέννα, παχειά.

Κάτω στον κάμπο, απλώνεται ξεραμένη τώρα η λιπαρή κοίτη της Κωπαΐδας, γεμάτη μποστάνια, νερά τρεχούμενα και δάσο τα δέντρα στις παρυφές της.

Σε μιαν άκρη, τρέχει θλιμμένη λες η βρύση της τραγικής μητέρας της Νιόβης που προκάλεσε τη ζήλεια της φιλέκδικης Ήρας και της κεραύνωσε τα παιδιά της.

Στ’αρχαία τείχη που σώζονται ακόμα σκόρπια εδώ κι εκεί νομίζεις πως βλέπεις τα φεγγαρόβραδα τις ψυχές του Κάδμου και του Επαμειώντα να γυροφέρνουν τις σκοπιές που βιγλίζουν τους Σπαρτιάτες να μη σιμώσουν. Και κάπου μακρυά στον κονιορτό του δρόμου, τον Οιδίποδα για να δώσει το υλικό που θα γράψει ο Σοφοκλής την ομώνυμη τραγωδία του.

Ανιχνεύεις ακόμη το μέρος έξω από τις βαριές πέτρινες πύλες της Θήβας που οι δύο αδελφοί, ο Πολυνείκης και ο Ετεοκλής, θα διασταυρώσουν τα ξίφη τους διεκδικώντας το σκήπτρο του τραγικού πατέρας τους –του Οιδίποδα- και θα βοηθήσουν τον Αισχύλο να δώσει τους «Επτά επί Θήβαις».

Με μνήμες αρχαίες και μεσαιωνικές ζει τώρα τη Θήβα- όλος αυτός ο πλούσιος τόπος που γονιμοποίησε με τη μοίρα του την σκέψη των κορυφαίων τραγικών μας. Η πόλη που μαζί με την Αθήνα και την αντίμαχη Σπάρτη αποτελεί το τρίπτυχο της ελληνικής ιστορίας.

Στην όμορφη λοιπόν και ιστορική και πολύπαθη μαζί πατρίδα του Επαμεινώντα και του Πελοπίδα μας πήγαν τους Κρητικούς για να μην είμαστε κάτω και δυσκολέψωμε τον «περίπατο» που θά’καναν οι Γερμανοί να καταλάβουν την Κρήτη.

Μάταιη προφύλαξη όμως. Γιατί αυτό που εμποδίστηκαν να κάμουν τα στρατευμένα παιδιά τους, βάζοντας ανάμεσά τους τη θάλασσα, τό’ καμαν οι γυναίκες τους, τα παιδιά τους, οι πατεράδες τους, οι γέροι παππούδες τους. Οι σακάτηδες κι οι αδύνατοι. Σηκώθηκαν οι πέτρες από κάτω, σφεντονίστηκαν οι βράχοι από τα όρη, φούσκωσε η μαγιάτικη θάλασσα, για να μην τους αφήσει να πατήσουν την ιερή, τη Θεογεννήτρα Γη της.

Στο μεγάλο εκείνο δεκαήμερο χαλασμό η Θήβα, πατημένη κάτω από τη γερμανική μπότα, φορούσε, καθώς και όλες οι άλλες πολιτείες, μικρές και μεγάλες, τα καινούργια δεσμά της. Στρατιώτες συνοφρυωμένοι, αγέλαστοι, με κράνη μεταλλικά στο κεφάλι και το σύμβολο της ντροπής, τον αγκυλωτό σταυρό, στο στήθος περιπολούσαν άλλοι πεζή και άλλοι με θωρακισμένα οχήματα στους δρόμους της.

Η βρύση της Νιόβης εκεί πέρα στην άκρη της λεωφόρου έπαψε λες να κλαίει τα δώδεκα παιδιά της και θρηνεί τώρα καθώς βλέπει τα στίφη του Χίτλερ να βιάζουν ξεδιάντροπα την πανέμορφη ελληνική λευτεριά, μπρος στα σβυσμένα από το κλάμα της μάτια.

Όπως σ’όλη την Ελλάδα, ο Μάης είναι όμορφος κι εδώ, ίσως πιο πολύ κι από άλλους τόπους. Γιατί το μέρος έχει δυο πρόσωπα. Το ένα σκεπασμένο από πλούσια βλάστηση και τ’άλλο με κιτρινισμένα πρώιμα σπαρτά. Η παχιά Βοιωτική πεδιάδα είναι μια θάλασσα χρυσά στάχυα που κυματίζει κάτω από τη μαγιάτικη αύρα και περιμένει το γυαλιστερό δρεπάνι και το τραγούδι του θεριστή.

Όμως το δρεπάνι μαρμάρωσε ανάερα καθώς έπαιξε στα χέρια των θεριστάδων και το τραγούδι πάγωσε μισοειπωμένο στα στόματά τους. Τα εύχυμα παρθενικά χείλη των κοριτσιών που πήγαν για θέρο ξεράθηκαν από αγωνία καθώς άκουσαν το στριγγό ήχο των γερμανικών στούκας να περνούν κατά κύματα πάνω από τα εράσμια νεανικά κεφάλια τους και να φεύγουν βιαστικά για το νότο.

— Πού πάνε; ρωτούσαν μεταξύ τους.

— Πού πάνε; ρωτούσε κι η ηχώ, που παραμόνευε κρυμμένη στους όχτους της ρεματιάς.

— Πού πάνε;

— Στην Κρήτη, απάντησαν οι σιγανοί αγέρηδες του κάμπου…

— Στην Κρήτη!

Εκεί κάτω είχε λουφάξει αφού έδωσε σκληρή μάχη με τον επιδρομέα η Λευτεριά, η Τιμή, η Αξιοπρέπεια όχι μόνο η Ελληνική αλλά και της Ευρώπης ολόκληρης. Η μόνη ελεύθερη κι αμόλευτη άκρη του αιώνιου Ευρωπαϊκού χώρου ήταν η Κρητική γης. Κι εκεί κάτω πήγαιναν τώρα μαύρα τα χαλύβδινα πουλιά.

— Στην Κρήτη! είπαν σιγανά μεταξύ τους κι οι πολίτες καθώς έβλεπαν κι αραίωναν οι πυκνοί βιγλατόροι της Θήβας τραβώντας κι αυτοί κατά το νότο… Και περίμεναν, συνηθισμένοι, από την ορμητική προέλαση που είχαν κάμει σε άλλους τόπους οι Ναζήδες, με κομμένη ανάσα ν’ ακούσουν την άλλη μέρα πως κι η Κρήτη πατήθηκε, η Κρήτη έπεσε.

Όμως την άλλη μέρα το βρούχος των αεροπλάνων ήταν δυνατότερο. Τα χαλύβδινα πουλιά περισσότερα…

— Πού πάνε τόσα πουλιά; είπαν.

— Στην Κρήτη!

— Μα δεν πατήθηκε λοιπόν ακόμη η Κρήτη;

— Όχι δεν πατήθηκε, βαστά! Μάχεται…

Κοιτάχτηκαν με απορία μεταξύ τους οι αγαθοί ανθρώποι. Αυτό που άκουσαν ήταν απίστευτο.

— Βαστά το λοιπόν; επανέλαβαν σα να μην το πίστευαν.

— Βαστά! ξαναείπε η φωνή…

— Ώστε δεν είναι ανίκητος ο Γερμανός;

— Όχι, δεν είναι! απάντησε μια οργισμένη φωνή από τις Κρητικές Μαδάρες.

Οι ψυχές σφίχτηκαν τότε με αγωνία κι ο νους των Θηβαίων πέταξε ανάλαφρος προς τα κάτω κι ήρθε στην Κρήτη που πάλευε. Οι πιο πολλοί πριν δεν την ήξεραν πρά σαν τόπο μακρινό, νησί καταμεσίς του φουρτουνιασμένου πελάγου, ένα βράχο ξερό που πάνω του τελειώνει η Ελλάδα. Μόνο η Ελλάδα; Η Δύση, η Ευρώπη, ο κόσμος ο πολιτισμένος, ο παλιός, των μύθων, των θρύλων, της ιστορίας, από ‘δώ ξεκίνησε κι εδώ τελεύει… Μια σπίθα ελπίδας έλαμψε στα σκοτεινά, τα θλιμμένα μάτια των ανθρώπων.

— Η Κρήτη βαστά το λοιπόν, ξαναείπαν. Κι ανάσαναν βαθιά την ελπίδα στα στήθη τους.

Πέραση κι η δεύτερη μέρα κι η τρίτη, μέσα σ’ ένα χρυσομαγιάτικο φως, που σκέπαζε την αγωνία του κόσμου. Ήρθε η τέταρτη κι οι λίγοι Γερμανοί σκυθρώπαζαν πιο πολύ, τα οχήματα στρίγγλιζαν πιο δυνατά. Ο αέρας λες κι έγινε ξαφνικά πιο βαρύς και τον ανάσαιναν σαν ασθματικοί που ανεβαίνουν ορθό ανήφορο…

Στον ουρανό ξαναφάνηκαν άλλα σιδερένια πουλιά, κοπάδια όρνια, να τραβούν στο δρόμο των άλλων που πέρασαν χτες αντιπροχτές, κουβαλώντας καινούργια θύματα για τον Κρητικό Μινώταυρο, που ξύπνησε φοβερός κι ανελέητος από τα βάθη της ιστορίας. Και πεινασμένος για εχθρικά κορμιά.

— Πού πάνε, πάλι;

— Στην Κρήτη!

— Δεν έπεσε το λοιπόν;

— Όχι, δεν έπεσε, ξαναείπε η φωνή.

Τότε κατάλαβαν πως η Κρήτη δεν ήταν σαν την άλλη γης που πάτησαν οι εχθροί. Το χώμα, οι πέτρες, το νερό της, ο αγέρας, οι άνθρωποί της, τα νεύρα της, η ιστορία της, το σήκωναν το μολύβι και τη φωτιά που τους έριχνε αδιάκοπα ο Γερμανός από πάνω τους.

— Η Κρήτη παλεύει!

— Η Κρήτη μάχεται!

Σηκώθηκε τότε μια φωνή από χιλιάδες στήθη. Κι οι πολίτες κι αγρότες κι οι ξωμάχοι κοίταζαν εμάς τους Κρητικούς κι έβγαζαν τα καπέλα τους. Άπλωναν τα χέρια και μας άγγιζαν με περιέργεια, με σεβασμό να δουν αν είμαστε άνθρωποι σαν κι αυτούς. Μας έσφιγγαν πιο ζεστά τώρα το χέρι από πριν και μας έλεγαν σιγανά:

— Μπράβο σας Κρητικοί.

— Να ζήσ’ η Κρήτη!

Κι εμείς νιώθαμε σα να σφετεριζόμαστε τη δόξα για τα κατορθώματα των δικών μας κάτω, γιατί δεν μας άφησαν αλλά μας κράτησαν αλλάργο από τη δόξα και τις δάφνες που ξαναβλάστησαν από τις παλιές ρίζες της πολύχυμης κρητικής γης να την σκεπάσουν άλλη μια φορά…

Στα χωράφια και στα μποστάνια, τα μαγαζιά και τα καλυβόσπιτα οι άνθρωποι δεν μιλούσαν παρά για τα πυκνά «περάσματα» των στούκας και τη μάχη που γινόταν στην Κρήτη. Σιγανά, χαμηλόφωνα μα με φτερωμένη καρδιά, λες κι η μάχη που έδιναν εκεί στο νότο οι Κρητικοί να ήταν λοστάρι και σήκωνε τη βαριά ταφόπετρα και ξεπλάκωνε την ψυχή τους.

— Η Κρήτη πολεμά, δεν παραδίδεται! ακούστηκε πάλι μια φωνή…

Και τότες όλες οι καρδιές γέμισαν Κρήτη. Όλα τα μάτια καθρέφτιζαν Κρήτη, όλα τα μέτωπα έγραφαν Κρήτη, όλα τα χείλη πρόφεραν Κρήτη.

Κι ο αγέρας κι ο ήχος του ποταμού κι οι μπαμπακόμυλοι στο ρέμα κι οι φυλλωσιές στα δέντρα και τα πουλιά, που φώλιαζαν κλωσσισμένα, και τα κερκίνια στις τρυποθυρίδες του αρχαίου τείχους, όλα φώναζαν: Κρήτη!… Κρήτη!… Κρήτη! Κι ο αντίλαλος σκέπαζε όλη την Βοιωτική πεδιάδα…

Ξαφνιασμένοι κι εμείς οι ίδιοι περιφέραμε την έκπληξή μας με σεμνή έπαρση καθώς περνούσαμε τους δρόμους της Θήβας και τις γειτονιές της κι ο κόσμος μας έδειχνε κι έλεγε:

— Περνούν οι Κρητικοί. Και μας καμάρωναν.

Όπως λίγες μέρες πριν όταν περνούσαμε γυρίζοντας από την Αλβανία το Ευηνοχώρι μια σεβάσμια κι αρχοντική γυναίκα μαζί με τρεις εγγονές της χαριτωμένες σαν ανοιξιάτικο πρωινό μάς έρραιναν με ροδοπέταλα κι άνθη, έτσι κι εδώ τα κορίτσια μάς πρόσφεραν λουλούδια κι οι μητέρες τους, πιο ξεθαρρεμένες αυτές, μας προσκαλούσαν να μας κεράσουν γλυκό, να μας πλύνουν κάτι, να μιλήσουν με Κρητικούς και να μας κάμουν να ξεχάσωμε την ταλαιπωρία της Αλβανικής μάχης. Να μας δώσουν αυτό που λείπει σε κάθε στρατιώτη: τη θαλπωρή του σπιτιού, τη χαρά της οικογένειας.

Τα βράδια με το ηλιοβασίλεμα τα κορφοβούνια πέρα ρόδιζαν μα οι άνθρωποι θαρρούσαν πως ήταν οι ανταύγειες από τη μάχη που δινόταν κάτω στην Κρήτη. Έστηναν αυτί κι ακροάζονταν ν’ ακούσουν λες τον αχό της. Οι πιο ευφάνταστοι νόμιζαν πως τον άκουαν κι έλεγαν:

— Η Κρήτη μάχεται ακόμη, δεν πέφτει, βαστά!

— Έξι μέρες και βαστά; Η Γαλλία έπεσε μόνο σε τρεις!

— Βαστά ξαναείπαν. Δεν γονατίζει, δεν γονάτισε ποτέ.

Κι αλήθεια η Κρήτη πάλευε όπως πάντα της, αφότου στάθηκε μέσα στο κύμα, οργισμένη, ορθή, απροσκύνητη. Οι Θερμοπύλες έφυγαν από τα στενά τους κι ήρθαν στην Κρήτη. Κι ο Λεωνίδας έγινε κι αυτός Κρητικός και παλεύει με το Διγενή μαζί τους Μήδους κάτω από τον ίσκιο χιλιάδων αεροπλάνων, όπως άλλοτε στην ιστορική μάχη κάτω από τα βέλη του Ξέρξη που εκάλυπταν τον ήλιο με το πλήθος τους.

— Οι βάρβαροι δεν θα περάσουν! Αυτή την επιταγή της ιστορίας εκτελούσαν τώρα οι Κρητικοί. Και όπου βρέθηκε ο καθένας, στον κάμπο, στο βουνό, στη θάλασσα, έτρεξε να στοιχηθεί στη φάλαγγα του χρέους.

— Παντέρμη Κρήτη! Πάλι σε σένα έλαχε ο κλήρος της ιστορίας να κάμεις ό,τι δεν μπόρεσαν να κάμουν λαοί πλούσιοι, πάνοπλοι, μυριάδες μυριάδων περισσότεροι. Κι αφήκαν να περάσουν οι βάρβαροι άλλοι δίχως μάχη κι άλλοι προσφέροντας «γην και ύδωρ».

Εσύ, αντρειωμένη κι ασυνήθιστη σε προσκυνήματα, τους έριξες το πηγάδι, όπως οι Σπαρτιάτες την Πρεσβεία του Ξέρξη που τους ζήτησαν τα σημάδια της υποταγής. Και τους προσκάλεσες με τη φράση του Λεωνίδα «Μολών λαβέ» προτάσσοντας στα σύγχρονα και φοβερά όπλα τους την άοπλη, τη γυμνή αλλά σιδερένια κι ακατάβλητη ψυχή σου… Ο Δαβίδ θα παλέψει άλλη μια φορά με τον πάνοπλο Γολιάθ. Η σφεντόνη θα μετρηθεί με την ακονισμένη μάχαιρα και το μακρύ ξίφος…

Ο κόσμος στην όμορφη τούτη Βοιωτική Πολιτεία, την κοιτίδα αυτή των θρύλων και της ιστορίας, παρακολουθούσε με κομμένη ανάσα τη γιγαντομαχία των Κρητικών με τις σιδερόφρακτες ορδές των Ναζήδων. Οι Γερμανοί γινότανε κάθε μέρα πιο σκυθρωποί, πιο νευρικοί, πιο τραχείς. Και τις νύχτες έφταναν νοσοκομειακά οχήματα γεμάτα πληγωμένους στρατιώτες σημάδι πως η Κρήτη βαστά γερά.

— Η Κρήτη μάχεται, δεν γονατίζει!

— Παντέρμη Κρήτη!…

Η Φήβα, όπως τη λένε τη Θήβα οι χωρικοί, που μαζί με τη δική μας γλώσσα μιλούν κι Αρβανίτικα, είναι, όπως είπα, πνιγμένη στο πράσινο. Πλατάνια πανύψηλα και λεύκες υψικάρινες ορθώνονται πάνω από τη σκεπή των σπιτιών, που είναι- ήταν τότες το 1941- σκεπασμένα με κόκκινα κεραμίδια.

Κάτω απ’ αυτά καθώς και στις θυρίδες των τειχών του Κάδμου που σώθηκαν από την άγρια κατεδάφιση των Σπαρτιατών του Αγησίλαου, φωλιάζουν πολυθόρυβα κερκίνια, μικρά γερακόμορφα πουλιά, όπως σ’ εμάς εδώ τα σπουργίτια. Τώρα το Μάη μάλιστα που ζευγαρώνουν σκεπάζουν με τις φωνές τους και τα φτερουγίσματα όλη την πόλη και της δίνουν μια ξεχωριστή- αγροτική θα έλεγα- γραφικότητα. Ένα χρώμα που δεν το βρίσκετε σε άλλα αστικά κέντρα. Κι αυτό πυκνώνει τη γοητεία της.

Η θάλασσα είναι μακριά κι απροσπέλαστη για τη Βοιωτική πρωτεύουσα. Πολλοί χωρικοί δεν την είδαν, δεν την ξέρουν ακόμη παρά την άκουσαν ή την διάβασαν στο μικρό χάρτη του σχολείου τους. Ή την πρωτοείδαν πηγαίνοντας στο στρατό. Γι’ αυτούς όλους του απλοϊκούς κι άπραγους από αλμυρό νερό, άγευστους από την Κίρκη την κυματούσα, που μια να σε πάρει στην αγκαλιά της δεν σ’αφήνει πια να της ξεφύγεις, εμείς οι Κρητικοί λογαριαζόμαστε θαλασσινοί.

— Κατά πού πέφτ’ η Κρήτη, ρωτούσαν, όταν έμαθαν πως εκεί κάτω γινόταν μέρες τώρα μια μάχη που δεν ήταν σαν τις άλλες, που δεν χτυπιόταν στρατός με στρατό, τουφέκι με τουφέκι, μαχαίρι με μαχαίρι, αλλά χτυπιόταν μολύβι με το γυμνό στήθος, τ’ οπλισμένο χέρι με τ’ άοπλο, το μυριόσφαιρο πολυβόλο με την αξίνα, το ατσάλι με την στραβόβεργα, τα φλογοβόλα με το προγονικό μονοντούφεκο και το σκουριασμένο σισανέ.

— Κατά κει που πάνε τ’ αεροπλάνα, τους απαντούσαν.

— Κατά την Αθήνα;

— Πιο κάτου ακόμη καταμεσίς του πελάγου.

Έβαλαν τότες αντήλιο τις χοντρές ροζιασμένες παλάμες τους και κοίταζαν τον ουρανό που έσκιζαν την αιθρία του τα σιδερένια όρνια τραβώντας έβδομη μέρα στη σειρά κατά το νοτιά.

— Πολεμά η Κρήτη το λοιπόν ακόμη;

— Πολεμά!…

Στο μικρό εκκλησάκι τ’ Άη Δημήτρη, που φιλοξένησε μια ομάδα Κρητικούς τις πρώτες μέρες που πήγαμε στη Βοιωτία, ερχόταν σαν κατανυκτική λιτανεία οι απλοϊκές γυναίκες της Φήβας ν’ ανάψουν ένα κεράκι στην εικόνα του. Έκαναν το σταυρό τους, φιλούσαν τα πόδια του στρατιώτη που άγιασε και τον παρακαλούσαν ψιθυριστά.

— Τι του ζητάτε; ρώτησε κάποιος μια γυναίκα ψηλή, μαυροφορεμένη, με σεμνό περπάτημα και σεμνότερο βλέμμα.

— Να τρέξει στην Κρήτη, σαν δεν μπορούμε να πάμ’ εμείς…

— Να σκοτώσει τον καινούργιο δράκο, που πήγε να καταπιεί την Κρήτη, απάντησε μια δεύτερη, το ίδιο αντρογυναίκα κι όμορφη σαν την πρώτη, σαν όλες τις συμπατριώτισσες της Ιοκάστης.

Μικροί-μεγάλοι, αστοί και χωριάτες, γυναίκες κι άντρες, είχαν κάμει συνείδηση τους την κραταιή μάχη που γινόταν στο τελευταίο τούτο φρούριο του πολιτισμένου κόσμου. Η Κρήτη κείνες τις μέρες ξανάγινε το άπαρτο κάστρο, καθώς ήταν πάντα, για κάθε αφέντη.

Και μαζί τους κρατούσε την αναπνιά της από κατάπληξη και δέος όλ’ η Ευρώπη, όλος ο ελεύθερος κόσμος που δεν βρισκόταν ακόμη κάτω από τη μπότα του στυγνού κατακτητή. Που μπορούσε ν’ αναπνέει ελεύθερος έξω από τα κρεματόρια του Νταχάου και δεν είχε γίνει ακόμη σαπούνι και λίπασμα για τα μποστάνια και τα χωράφια του τρίτου Ράιχ… Ο κόσμος που στεκόταν έξω από τη δίνη της φρίκης των Ναζήδων.

Μα κι ο σκλαβωμένος, ο ξεπνοϊσμένος από τα μαρτύρια και την πείνα. Γιατί η Κρήτη ρεζίλεψε με την μάχη της το γόητρο του Άξονα κι έδινε θάρρος κι ελπίδα λευτεριάς στον κόσμο.

Ο ήλιος της ελευθερίας που πλαταίνει το νου και φωτίζει την καρδιά, που ζεσταίνει τις ψυχές και βλασταίνει κι ανθίζει τη γης, πήγαινε να δύσει εκεί κάτω στην έσχατη γωνιά της Ευρώπης. Κι η Κρήτη πάλευε μονάχη να διώξει την παγωνιά και τα σύννεφα που κατέβαιναν από το βορά βαστώντας τον κεραυνό και την καταιγίδα, να μην την σκεπάσει.

Έβαζε το κορμί της ανάχωμα να σταματήσει την πλημμύρα του Ρήνου. Την ψυχή της μετερίζι, το κορμί της φράγμα να μην περάσει ο Ναζισμός από πάνω της.

Τα κεράκια που έφεγγαν ιλαρά μπροστά στην εικόνα τ’ Άη Δημήτρη και στις άπειρες άλλες εκκλησίες της Φήβας ίσως ήταν πιο πολλά παρά οι Κρητικοί πολεμιστάδες. Όμως κι οι λίγοι αυτοί δεν φοβήθηκαν τον αριθμό, δεν δείλιασαν το ατσάλι, δεν λογάριασαν το αίμα παρά μόνο την τιμή της Κρήτης, την ανθρωπιά της Κρήτης, την ιστορία της Κρήτης. Τη Λευτεριά της Κρήτης- τη λευτεριά του κόσμου όλου.

Και δεν υπέκυψε, δεν εγονάτισε, δεν επροσκύνησε. Αντιστάθηκε, πάλαιψε, κι έδωσε τη Μεγαλύτερη Μάχη και την πιο πρωτότυπη που δόθηκε ποτέ στα χρονικά των πολέμων. Και νίκησε. Γιατί, μέσ’από τα αίματα και τον κουρνιαχτό της Μάχης της Κρήτης, πέταξε τ’ ασπροφτέρουγο περιστέρι της Νίκης για να φέρει το μέγα μήνυμα στον κόσμο: Πως τα νερά του κατακλυσμού σταμάτησαν στο μεγάλο ανάχωμα που έκαμαν οι Κρητικοί με τα κορμιά τους, με την ψυχή τους, με την καρδιά τους και η Κρήτη έγινε το Θαβώρ για τους απελπισμένους και πλημμυρισμένους λαούς.

Η αρχή του τέλους του Ναζισμού είχε γίνει από τ’ αγιασμένα χώματά της. Το νησί πατήθηκε, μα δεν εσυνθηκολόγησε. Απροσκύνητα έμειναν τα βουνά, ο Ψηλορείτης, οι Μαδάρες, Στεία- Γραμπούσα κι οι ψυχές των Κρητικών αλύγιστες, ορθές…

Τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τότε κι η μνήμη ζωντανή και δυνατή πετά τις μέρες τούτες πάνω από τη θάλασσα, πάνω από τις στεριές για να φτάσει στην όμορφη βοιωτική πολιτεία της Θήβας. Να δροσιστεί κάτω από τα σκιερά πλατάνια της, ν’ακούσει τον ψίθυρο που κάνουν οι λεύκες τα βράδια, να συναντήσει δροσερά, νεανικά πρόσωπα, να σφίξει φιλικά χέρια, να δει φλογισμένα μάτια και ν’ ανασάνει εκείνο τον αέρα που ερχόταν ως εκεί πάνω ζεστός, φλογισμένος, από τη Μάχη που έδιναν οι δικοί μας εδώ κάτω.

Και θέλω να προσθέσω ακόμη, προτού κλείσω το μέγα θέμα για το πώς ζήσαμε τον απόηχο της «Μάχης» κλεισμένοι στα μακρινά τείχη του Κάδμου της Θήβας. Ωχρή μονάχα εικόνα έδωσα με το σύντομο χρονικό που γράφω τριάντα χρόνια μετά [σημ. 1974 γράφτηκε] τη συγκλονιστική εκείνη αναμέτρηση της ψυχής με το ατσάλι. Κι όμως η συγκίνηση εκείνη, η αγωνία, η περηφάνεια, η έπαρση για όσα πρωτάκουστα γινόταν εδώ κάτω είναι ζωντανή, ακατάλυτη, ακμαία σα να ήταν χτες.

Δεν μας άφησαν να περάσωμε κάτω και να γυρίσωμε στα σπίτια μας, όπως οι άλλοι στρατιώτες με το τέλος του πολέμου. Και άοπλοι ακόμη, γυμνοί, με την ψυχή μόνο σαν όπλο, είμαστε γι’ αυτούς επικίνδυνοι κι έπρεπε να κρατηθούμε μακριά. Γιατί, ποιος ξέρει, ίσως αν είχαμε φτάσει λίγο νωρίτερα, η Κρήτη θα βαστούσε μέχρι τέλους, δε θά’πεφτε. Κι ο Γερμανός θα πετιώταν ντροπιασμένος, για πρώτη φορά στην ιστορία του, στην άγρια Κρητική θάλασσα. Δεν θα περνούσε.

Έτσι κρατηθήκαμε όχι μόνο πριν αλλά και μετά τη «Μάχη», που δεν τέλειωσε βέβαια ποτέ παρά μόνο σαν ήρθε η Λευτεριά πίσω στην κοιτίδα της, κι οι Ναζήδες έμειναν απάνθρωπη μνήμη και η Κατοχή σκληρή εμπειρία.

Δεν τέλειωσε η «Μάχη», μικρή μόνο ανάπαυλα έκαμε. Γιατί, όταν η Κρήτη ποντίστηκε, όπως και όλη η Ευρώπη, μέσα στη φοβερή παλίρροια του Χίτλερισμού, τα βουνά της τ’ αγέρωχα, οι μαδάρες της, οι περήφανες, ύψωναν τις κορφές τους πάνω από το μαύρο νερό του κατακλυσμού σαν σωσίβια. Κι άνοιξαν τις λαγκαδιές τους, έδωσαν τα φαράγγια τους, πρόσφεραν τα λημέρια τους να δεχτούν και ζεστάνουν και να εμψυχώσουν τους πρώτους Χαΐνηδες. Τους πρώτους αντάρτες, που θα πλήθαιναν ύστερα, θα πυκνώνονταν για να γίνουν πληγή αγιάτρευτη, πόνος θανάσιμος στα στήθη του σιδερόφρακτου κατακτητή.

Φανερά εκεί πάνω στις απάτητες κι απροσκύνητες κορφές και κρυφά, συνωμοτικά στις πολιτείες και τα χωριά του κάμπου, οι Κρητικοί οργάνωσαν την αντίστασή τους. «Του Έλληνος ο τράχηλος ζυγόν δεν υποφέρει». Του Κρητικού από τη φύση του, την παράδοση, ατζούμπαλος κι ανυπόταχτος, ένα παραπάνω…

Έσκυψε η ψυχή της Κρήτης κάτω από το βαρύ όγκο του εχθρού, τον ασήκωτο, μα δεν ελύγισε, δεν έσπασε. Κι έτρεξε στα γνώριμα, τα πατρογονικά λημέρια, τα αιώνια, στην υπερήφανη Ρίζα, στα Θεόκτιστα κάστρα της Κρήτης να συνεχίσει από κει πάνω τη «Μάχη» της.

Οι φωτιές των παλιών ξεσηκωμών που έδιωξαν τον άλλα προαιώνιο εχθρό του Γένους- τον Τούρκο- δεν είχαν σβήσει ακόμη. Οι εστίες ήταν ζεστές, και κάτω από την τέφρα των καιρών οι σπίθες, λες από τη μοίρα κρυμμένες, περίμεναν τα χέρια που θα τις άναβαν. Και σε λίγο, «η Κρήτη από φλόγες ζωσμένη», Γραμπουσα, Κάβο Σίδερο, ήταν μια φωτιά που φλόγιζε και καμίνευε τον ουρανό και τις καρδιές για να βγει από μέσα ο Φοίνικας της Λευτεριάς που θ’ άπλωνε τα φτερά του σ’ όλο τον απελπισμένο, τον αλυσοδεμένο, το μελλοθάνατο κόσμο. Ένα νέο Αρκάδι με την απόφαση της Θυσίας είχε γίνει μονομιάς όλο το Νησί.

Οι μέρες λοιπόν κι οι μήνες περνούσαν κι εμείς είχαμε ξεχαστεί εκεί την όμορφη τη γραφική Φήβα, που μας αγάπησε και μας υιοθέτησε σαν πραγματικά παιδιά της. Μάταια περιμέναμε μια είδηση, ένα μήνυμα, ένα μαντάτο, μια παραγγελία, μια διαταγή τέλος πάντων για να φύγωμε.

Ο δήμαρχος Γιάννης Κτιστάκης, δικηγόρος- καλή του ώρα αν ζει ακόμη- Κρητικός από τη γειτονική μας Ρογδιά, καθώς κι ο δήμαρχος Μεγαρέων κ. Μαυρικάκης, Κρητικός κι αυτός, από το Κάτω Μεραμπέλλο- που είχε την ευθύνη μας γιατί δεν υπήρχε άλλη πολιτική αρχή ακόμη να μας επιτηρεί, μας έλεγε:

— Πού βιάζεστε να πάτε; Καλά θα περάσωμε ‘δω, η Θήβα είναι πλούσιος τόπος και δεν θα πεινάσετε…

Ο λόγος του δεν ήταν άδειος, γιατί κείνες τις ζεστές μέρες του καλοκαιριού άρχισε να φανερώνεται ο δίδυμος αδερφός του Ναζισμού, η πείνα. Τα είδη άρχισαν να σπανίζουν, τα λεφτά να χάνουν τη δύναμή τους και η μαύρη αγορά να ρουφά σαν μυθικό τέρας το αίμα του φτωχού λαού που βρέθηκε στις πολιτείες χωρίς ψωμί, χωρίς λάδι, χωρίς απαντοχή…

Στα πλούσια χωριά του βοιωτικού κάμπου ερχόταν κιόλας από την πεινασμένη Αθήνα τω πρώτα καραβάνια των αυτοκινήτων ζητώντας να βρουν τρόφιμα όσο-όσο, κουβαλώντας μαζί με τα πληθωρικά λεφτά τους και τις πρώτες μαύρες ειδήσεις για το λιμό που είχε πέσει στο αττικό λεκανοπέδιο.

Μια σιγουριά λοιπόν ήταν η Θήβα για μας τους αναγκαστικά ξενιτεμένους, τούτη τη δύσκολη ώρα, γιατί πραγματικά ο τόπος ήταν καρπερός, οι άνθρωποι καλοί κι ο λιμός δε θά’ μπαινε ποτέ στην πολιτεία. Θα τον απέκρουε όπως στ’ αρχαία χρόνια τους ξένους καταδρομείς. Τ’ αλώνια γύρω κι ο κάμπος της Κωπαΐδας την έκαναν απόρθητη.

Όμως, δεν ήταν να μείνωμε για πολύ στην όμορφη τούτη και φιλόξενη γωνιά. Σιγά-σιγά, ένας-ένας γλιστρούσε κι έφευγε στην Αθήνα. Κατέβαινε ύστερα στον Πειραιά κι από εκεί, μαζί με άλλους, εύρισκαν ακριβοπληρωμένα καΐκια και ξεμπάρκαραν στις έρημες κι αφύλαχτες ακρογιαλιές της Κρήτης.

Είχαν κινδύνους τα ταξίδια αυτά, γιατί γινότανε «κατσιρμά», κρυφά δηλαδή, και τ’ αεροπλάνα και τα πλοία του εχθρού σάρωναν κάθε τόσο τη στενή θάλασσα. Ο πόθος όμως να γυρίσωμε πίσω στα σπίτια μας, όχι νομίζω μικρότερος από νόστο που δοκίμασαν οι Μύριοι με τον Ξενοφώντα στην ιστορική Κάθοδό τους, μας έκανε να μην τους παίρνωμε στα σοβαρά.

Και μπαίναμε στη θάλασσα σπρωγμένοι από τ’ όραμα της Κρήτης και τον πόθο να βρεθούμε πάλι κοντά στους δικούς μας. Στις εστίες μας, ανάμεσα στους γέρους πατεράδες, τις στοργικές μάνες, να τους δώσωμε τη χαρά του γυρισμού μας προτού κλείσουν τα μάτια. Στις γυναίκες μας, που σαν τις πιστές Πηνελόπες του καιρού μας καρτερούσαν μ’ αγωνία τον Οδυσσέα τους από μιαν άλλη τραχειά Τροία. Στα μικρά παιδιά μας, που ξέχασαν το πρόσωπό μας και μονάχα τ’ όνομά μας ήξεραν από τις μητέρες τους και ξαφνιάζονταν για τον «ξένο» που ήρθε κι έκαναν πίσω και κρύβονταν στην ποδιά της μανούλας όταν μπαίναμε αξύριστοι, άγνωστοι, λιοψημένοι, τραχείς, στο μικρό χαμηλοτάβανο σπίτι. Κι έκλαιγαν καθώς τρέχαμε ν’ αγκαλιάσωμε τη μητέρα τους γιατί νόμιζαν πως θα τους την πάρωμε…

Φύγαμε, λοιπόν, αφήνοντας τη φιλόξενη, τη θετή γη της Θήβας, μα βρήκαμε πολλούς να λείπουν. Πολλούς που σκοτώθηκαν στη «Μάχη», πολλούς που βρήκαν το θάνατο στη φωτιά και το σίδερο που ξερνούσαν οι ουρανοί. Πολλούς που τους θέρισε το εκτελεστικό απόσπασμα, πολλούς που τους είχαν πάρει στην Ομηρία, πολλούς που δεν ήξεραν πού βρίσκονται, αν ζουν ή πέθαναν.

Τάφους και σταυρούς πολλούς κι ερείπια και χαλάσματα και μια θανάσιμη σκιά φόβου βρήκαμε. Και μαύρα πουκάμισα, μαύρα τσεμπέρια κατεβασμένα και μάτια θλιμμένα, πολλά μάτια. Άλλα γεροντικά σβυσμένα κι άλλα νεανικά που είχαν γεννηθεί να γελούν και να παίζουν ερωτικά, μάτια παρθενικά που καθρέφτιζαν όνειρα, βουτηγμένα όλα στα δάκρυα.

Η Κρήτη όλη, Γραμπούσα- Στεία, ήταν ένας πόνος, μια φρίκη, μια πληγή, μια ματωμένη σάρκα. Μα και μια μεγάλη απόφαση: Ν’αντισταθεί. Να ξεσηκωθεί. Να πεθάνει, παρά ν’ αφήσει το Γερμανό στα χώματά της. Να βγει στα βουνά, καθώς οι Λιάπηδες κι οι Χαΐνηδες, που δεν άφησαν μήτε κι άλλο δυνάστη να φάει γλυκό ψωμί, να δει μιαν άσπρη μέρα, να κοιμηθεί και να χορτάσει όνειρα κι ύπνο μιαν ήσυχη νύχτα.

Με την απόφαση αυτή του θανάτου πολέμησε πέντε χρόνια η Κρήτη κι υποχρέωσε την ιστορία να γράψει μια ξεχωριστή σελίδα που όμοιά της δεν βρίσκεται σε κανένα βιβλίο αφ’ ότου στάθηκε ο κόσμος και βρήκε τη γραφή και την ανάγνωση…

89 Σχόλια προς “Παντέρμη Κρήτη (διήγημα του Κωστή Φραγκούλη)”

  1. Κουνελόγατος said

    Μια απορία για τον Antonislaw. Πως και ξέρει τον Κωστή Φραγκούλη; Νόμιζα πως δεν ήταν από εκείνα τα μέρη, όπως η «κοντοχωριανή» ΕΦΗΕΦΗ… 🙂

  2. Κουνελόγατος said

    Μια καλημέρα δεν είπα…

  3. sarant said

    Kαλημέρα Κουνελόγατε 🙂

    Από εκείνα τα μέρη είναι ο Αντώνης, αλλά θα τα πει και ο ίδιος.

    Εγώ πάλι θα λείψω και θα τα πούμε το απόγευμα.

  4. Εντάξει, ενάμισυ μήνα κράτησε η Γαλλία, όχι και τρεις μέρες!

  5. Παναγιώτης K. said

    Θα ήταν παράλειψη αν δεν δημοσιευόταν το συγκεκριμένο, για τους λόγους που αναφέρθηκαν στην εισαγωγή.
    Μια χαρά σε βάζει στο κλίμα της εποχής και επομένως, πετυχαίνει τον σκοπό του ως διήγημα.
    Και άλλες λογοτεχνικές αρετές έχει!

  6. Πέπε said

    Καλημέρα σας.

    Κουνελόγατε, ο Φραγκούλης δεν είναι πολύ διάσημς λογοτέχνης αλλά, νομίζω, ούτε και άγνωστος. Δε νομίζω ότι χρειάζεται να ‘σαι κοντοχωριανός του για να τον ξέρεις! 🙂

    Προσωπικά τον βρίσκω εξαιρετικό σε όσα έχω διαβάσει, τα οποία είναι κυρίως δημοτικοφανή ποιήματα. Ότι έγραφε και πεζά δεν το ήξερα ή δεν το θυμόμουν, και ότι μάλιστα έχουν δημοσιευτεί κι εδώ πρέπει να μου είχε διαφύγει.

    Για το σημερινό επιφυλάσσομαι (ως γνωστόν δυσκολεύομαι με τη λογοτεχνία σε οθόνη), αλλά ρε παιδί μου τι πρόλογος είναι αυτός; «Δεν είναι από τα δυνατότερά του»… Σαν να σου λένε στο εστιατόριο «Σήμερα κάναμε γιουβαρλάκια, αλλά δεν πέτυχαν. Θα θέλατε; Πάνε εξαιρετικά και μ’ αυτό το κρασί, εντάξει μάπα είναι βέβαια…»

  7. 6. Συμφωνώ με την τελευταία παράγραφο! Πράγματι, αυτήν ακριβώς την εντύπωση προξένησε και σε εμένα!

  8. Georgios Bartzoudis said

    Πρόκειται για «ιστορικό διήγημα» και νομίζω ότι ο συγγραφέας το παρακάνει: Ένας που δεν ξέρει ιστορία (είδος εν υπερπεπαρκεία στον τόπο μας) θα νομίζει ότι στην Κρήτη πολέμησαν ΜΟΝΟ Κρητικοί και Ναζί. Η Κρητική λεβεντιά, όπως την ξέρουμε όλοι μας, δεν έχει ανάγκη ούτε από κολακεία ούτε από μονομέρεια. Για τον λόγο αυτόν, θεωρώ το «διήγημα» ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΟ.
    Για την ιστορία πάντως αναφέρω ότι μέχρι και από το …άσημο χωριό μου έπεσε ένας τότε φαντάρος στη μάχη της Κρήτης. Και για του λόγου το αληθές, καταθέτω το όνομα: Κουτρούσης Γεώργιος του Παναγιώτη (άξιος ανεψιός διακεκριμένου Μακεδονομάχου της περιοχής).

  9. Ο (εξίσου) σκληρός μήνας Μάιος…
    Μάιο (1944) έγινε και ο βομβαρδισμός της Πρέβεζας από τους συμμάχους μας.
    Θα αποφασίστηκε στο περίφημο 153 της Οδού Χάμερσμιθ, όπου ήταν αρχικά και το σχολείο του δικού μας Ευκλείδη.

    ===================
    153 = 1 + 2 +… + 17 = 1^3 + 5^3 + 3^3.

  10. Νέο Kid Al Afrikii said

    Για να λέμε και του στραβού το δίκιο ,στην Κρήτη πολέμησαν βασικά Βρετανοί…

  11. Γιάννης Ιατρού said

    10: Τους Νεοζηλανδούς δεν είπες🤔

  12. Γιάννης Ιατρού said

    11: Χόρεψαν και Χάκα στην Κρήτη, τα εγγόνια τους πρόσφατα

  13. Νέο Kid Al Afrikii said

    11. Θες να πεις οτι οι Νεοζηλανδοί ΔΕΝ είναι Βρετανοι;; Goodness me!!

  14. Γιάννης Ιατρού said

    13: Άααααλλο θέμα η Βρετανική Κοινοπολιτεία…

  15. antonislaw said

    1-3
    Καλημέρα σας, σας ευχαριστώ πολύ καταρχάς που αναρτήσατε το κείμενο του Φραγκούλη που είναι ένας φόρος τιμής για την επέτειο της Μάχης της Κρήτης που για εμάς του Κρητικούς είναι κάτι σαν την 25η Μαρτίου και τη γιορτάζουμε όλοι οι τοπικοί σύλλογοι απανταχού της γης-φέτος με τον κορωνοϊό σίγουρα γίναν λιγότερες εκδηλώσεις.
    Είμαι από την Κρήτη αλλά από το Ρέθυμνο, ο Φραγκούλης ήταν από το Λασίθι, από τη Λάστρο. Το κύριο θέατρο των επιχειρήσεων της Μάχης ήταν από τα Χανιά και το αεροδρόμιο στο Κολυμπάρι μέχρι το Ηράκλειο, κατά μήκος των ακτών και σε βάθος λίγων χιλιομέτρων στην ενδοχώρα.
    8 κ. Μπαρτζούδη ισχύει ότι υπήρχαν και στρατιώτες από την υπόλοιπη Ελλάδα στην Κρήτη καθώς είχε μεταφερθεί η κυβέρνηση κάτω. Απλά με την κατάρρευση του μετώπου ήταν δύσκολο ακόμα και για τους ίδιους του Κρητικούς να βρουν τρόπο να κατέβουν πολύ περισσότερο να μπορέσει η κυβέρνηση να κατεβάσει στρατό. Πολύ σημαντικό αυτό που αναφέρατε, ήταν οπλίτης ή μήπως στη χωροφυλακή ο πεσόντας συμπατριώτης σας; Και αν γνωρίζετε κατέβηκε μετά την κατάληψη της υπόλοιπης Ελλάδας ή ήταν ήδη εκεί; και αν γνωρίζετε μήπως πού έπεσε;

    Σημαντική μαρτυρία μη κρητικού που συμμετείχε στη Μάχη της Κρήτης ως έφεδρος υπολοχαγός είχε δώσει και ο Τάκης Ακρίτας (Ανέστης Ευμορφόπουλος) στο βιβλίο «Οι Γερμανοί στην Κρήτη» ιδιωτική έκδοση, 1947 και στο διήγημά του «Φλογισμένοι ουρανοί – Γερμανικά Αλεξίπτωτα στην Κρήτη…Η μάχη του Γαλατά», 1969. Ο Ανέστης Ευμορφόπουλος είχε γεννηθεί στη Μάδυτο του Νομού Καλλιπόλεως Ανατ. Θράκης, είχε υπηρετήσει ως δάσκαλος και στη Νέα Σάντα και ζούσε στην Καλλιθέα της Αθήνας. Ήταν δάσκαλος, συγγραφέας (23 βιβλία) και πτυχιούχος Νομικής και Πολιτικών Επιστημών και τελείωσε την καριέρα του ως ανώτατος υπάλληλος του υπουργείου Παιδείας ενώ είχε παρασημοφορηθεί πολλές φορές για τη στρατιωτική του δράση. Μάλιστα ο Ευμορφόπουλος τραυματίστηκε πολύ σοβαρά στη μάχη του Γαλατά,στο πλαίσιο της Μάχης της Κρήτης και αν θυμάμαι καλά-ήξερα το γιο του και μου το είχε πει- και τη σύζυγό του τη γνώρισε κατά τη Μάχη της Κρήτης την οποία και παντρεύτηκε αργότερα.
    http://oisapes.mysch.gr/topos/patrides/agrotes.prosfyges/lykeio.neasanta/eymorfopoylos.html

  16. ΚΩΣΤΑΣ said

    Εμένα, ως αφήγημα, μου άρεσε. Έχει και κάτι το πρωτότυπο, διηγούνται οι Κρητικοί πως έζησαν τη μάχη της Κρήτης, με θέαση από τη Θήβα.

    Καλή γλώσσα και έκφραση, ίσως και με κάποια στοιχεία υπερβάλλοντος λυρισμού. Το προοίμιο, θα συμφωνήσω με τον Πέπε, ίσως και να μην ήταν απαραίτητο.

    Η ακριβέστερη παράθεση ιστορικών στοιχείων ίσως και να μην βόλευε, για λόγους ευνόητους, η απόσταση. Να μη βρεθεί κάποιος μετά και πει: ο παπάς από την πόλη, η παπαδιά μολογάει. Ο συγγραφέας παρουσιάζει τον δικό του εσωτερικό κόσμο την ώρα που έβλεπε τα αεροπλάνα να πετούν για Κρήτη και μιας και αυτό βαστούσε μέρες, πάντα έλπιζε σε νίκη.

    Ευχαριστούμε Αντώνη και Νικοκύρη.

  17. antonislaw said

    14 Σχετικά με τους στρατιώτες της βρετανικής κοινοπολιτείας:

    Στο σάιτ της ANZAC of Greece (Australia and New Zealand Army Corps) μαθαίνουμε ότι συγκροτήθηκε το δεύτερο (μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο) Αυστραλονεοζηλανδικό εκστρατευτικό σώμα (συμμετείχαν και 2500 Ελληνοαυστραλοί) συνολικά17.000 πολεμιστών και ήρθε στην Ελλάδα τον Απρίλη για να ενισχύσει την άμυνα της χώρα στο μέτωπο της Δυτικής Μακεδονίας κατά της γερμανικής εισβολής. Πολέμησαν στη Βεύη Φλώρινας, στα Τέμπη, στο Βόλο, στο πέρασμα του Μπράλου, στις Θερμοπύλες, στα Μέγαρα και στην Κόρινθο. Διαπεραιώθηκαν στην Κρήτη το Μάη του 1941 και έλαβαν μέρος στη Μάχη της Κρήτης. Συνολικά σκοτώθηκαν 646, τραυματίστηκαν 1001 και κρατήθηκαν αιχμάλωτοι 5.174.
    Παρατίθεται και η περίπτωση του μεγαλύτερου σε βαθμό (λοχαγός) αυτόχθονα Αυστραλού-Aβορίγινα που έλαβε μέρος στη Μάχη της Κρήτης του Ρεγκ Σάουντερς (Captain Reginald Saunders) που τη φροντίδα και τη διαφυγή του από την Κρήτη προς την Αίγυπτο ανέλαβε η οικογένεια Τσαγκαράκη. (O Σάουντερς μάλιστα ήταν ο πρώτος αυτόχθων Αυστραλός που έγινε αξιωματικός στον Αυστραλιανό στρατό).

    https://static.ffx.io/images/$width_800/t_resize_width/q_86%2Cf_auto/67b22cc4e9b7e45d5f2f1b563f67db5bcfec93fc

    https://www.anzacsofgreece.org/en/virtual-memorial/conflicts/1736-the-battle-of-crete

  18. Κυνηγός said

    Κρητικός (από τη μάνα μου) είμαι κι εγώ, αλλά θα περίμενα μεγαλύτερη αντικειμενικότητα από τον κύριο Σαραντάκο. Δεν γίνεται (με αφορμή την αυριανή 80ή Επέτειο της Μάχης της Κρήτης) να βάζει ένα αφήγημα της πλάκας κάποιου αγράμματου Κρητικού και να αγνοεί τα πραγματικά περιστατικά που σημάδεψαν την (από πολλές απόψεις) ιστορική εκείνη Μάχη, που περιλαμβάνεται σε όλες τις Ιστορίες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μεταφέρω ΕΠΙ ΛΕΞΕΙ μερικά μόνο από όσα σημαντικά γράφει για το θέμα ο παγκοσμίως αναγνωρισμένος Γερμανός ιστορικός Χάϊντς Ρίχτερ, στο βιβλίο του «Η Μάχη της Κρήτης» (εκδόσεις «Γκοβόστη», 2011) :

    1) «Οι άμαχοι διέπραξαν απίστευτες κτηνωδίες εις βάρος των νεκρών» (σελ. 174). «Οι τραυματίες σφαγιάσθηκαν από τους αντάρτες» (σελ. 176).

    2) «Η καταστροφή της Κανδάνου δεν ήταν μια ανελέητη σφαγή, αλλά μια περιορισμένης κλίμακας ενέργεια» (σελ. 298). «Τραυματίες θανατώνονταν και νεκροί ατιμάζονταν».

    3) «Οι αλεξιπτωτιστές που κρέμονταν στα δένδρα… θανατώνονταν. Από τους νεκρούς οι Κρήτες αφαιρούσαν ό,τι θεωρούσαν πολύτιμο» (σελ. 409).

    4) «Οι πράξεις των ανταρτών παρέβαιναν το δίκαιο του πολέμου. Τα δύο εγκλήματα είναι αλληλένδετα» (σελ. 413).

    5) «Χωρίς τις παραβιάσεις των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου από τους αντάρτες, δεν θα υπήρχαν αντίποινα» (σελ. 414)!..

    6) «Γενικά σχηματίζουμε την εντύπωση ότι η γερμανική πλευρά δίσταζε να εφαρμόσει αντίποινα» (σελ. 415).

    7) «Οι αντάρτες απέφευγαν τις κατά μέτωπο αντιπαραθέσεις με τους ικανούς αλεξιπτωτιστές και επιδίδονταν σε μάχες με άνδρες που είχαν αποκοπεί από τις μονάδες τους, με αβοήθητους και τραυματίες, ακολούθως σκύλευαν τα πτώματα» (σελ. 439).

    8) «Οι επιχειρήσεις αντιποίνων ήταν μεμονωμένες και δεν έλαβαν την έκταση που θα μπορούσε κανείς να φοβηθεί» (σελ. 439).

    9) «Η Μάχη της Κρήτης… είναι η αφετηρία ενός βρώμικου πολέμου, ο οποίος περιλαμβάνει επιθέσεις ανταρτών και αντίποινα» (σελ. 440).

    10) «Με το να καλλιεργείται η ψευδαίσθηση, ότι η ελληνική συμβολή στον Πόλεμο, ήταν αποφασιστικής σημασίας για τη νίκη των Συμμάχων, τονώνεται το ελληνικό εθνικό φρόνημα» (σελ. 440).

    11) «Η Μάχη της Κρήτης έγινε ένας στρατιωτικός μύθος» (σελ. 442).

    12) «Ο αγώνας αυτός (ανταρτοπόλεμος) δεν ήταν πια καθαρός και έντιμος αλλά βρώμικος και κτηνώδης (σελ. 442).

    13) «Oι νεαροί αυτοί αλεξιπτωτιστές… ήταν νέοι γεμάτοι ενθουσιασμό, έδωσαν το καλύτερο που μπορούσαν και ρίσκαραν τη ζωή τους. Έχει έρθει η ώρα να τους το αναγνωρίσουμε» (σελ. 450)

    Αν έχουν τα κότσια, ας τολμήσουν κάποιοι Κρητικοί σχολιαστές (Πέπες, Έφη-Έφη κλπ) να βγούν και να απαντήσουν στον μεγάλο Heinz A. Richter , για να γελάσει και το παρδαλό κατσίκι . Όλα τα υπόλοιπα είναι καφενειακού επιπέδου συζήτηση για να περνάει η ώρα και να κολακεύετε τους Κρητικούς, αγαπητέ μου κύριε Σαραντάκο.

  19. spyridos said

    10 , 11

    Στις Βρετανικές μονάδες στην Κρήτη οι Βρετανοί από τα βρετανικά νησιά ήταν μάλλον μειοψηφία.
    Αυστραλοί, Νεοζηλανδοί οι περισσότεροι και από όλη την αυτοκρατορία καμπόσοι.
    Ανάμεσά τους και Κύπριοι.
    Τάγματα από τη Μακεδονία στάλθηκαν στην Κρήτη χωρίς καν να πάρουν μέρος σε επιχειρήσεις εναντίον Ιταλών ή Γερμανών.

    Μια καλύτερη οργάνωση και επιλογή θέσεων των 25.000 Βρετανών και 13-14.000 Ελλήνων θα εμπόδιζε άνετα την επίθεση.
    Οι Βρετανοί στρατηγοί έφτιχαναν ακόμα επιτελικά σχέδια 1ου ΠΠ. Και συνέχισαν σε αυτό το μοτίβο όπως φάνηκε το 44 στην επιχείρηση Market Garden.

    Η συμμετοχή πολιτών στην άμυνα του νησιού έδωσε πάτημα στους Γερμανούς για προσπάθεια νομιμοποιήσης των ακροτήτων τότε.
    Προσπάθεια που συνεχίζεται σήμερα με βοήθεια έγκριτων ιστορικών αλλά και στρατιωτικών.
    Θυμάμαι τον αδελφό του πατέρα μου (που ήταν στην Κάνδανο 7 χρονών την ημέρα της καταστροφής και των έσωσε η αδελφή του πατέρα του),
    να προσπαθεί να μου εξηγήσει γιατί ήταν νόμιμες οι ενέργειες των Γερμανών.
    Ο θείος μου ήταν καραβανάς.

  20. spyridos said

    18

    Καλώστονε τον Κωνσταντή

  21. spyridos said

    19

    Επειδή το 18 μου θύμισε κάτι, θα αναγκαστώ να το γράψω.
    Ο θείος μου ήταν ακροδεξιός είχε και το «Πιστεύω μας» με αφιέρωση του συγγραφέα
    και μέχρι το θάνατό του πριν 3 χρόνια μέλος της Τ.Ο. ΝΔ Αμπελοκήπων-Μενεμένης.

    Οι απόψεις του 18 είναι πάγιες απόψεις συγκεκριμένου πολιτικού χώρου που δεν θα κατονομάσω.

  22. 21 τέλος

    Και καλά θα κάνεις, δεν είναι ώρα για οδυνηρά σοκ και απρόσμενες ανατροπές.
    https://www.imerodromos.gr/iroes-oi-nazi-eisvoleis-afeleis-kai-ektelestes-aichmaloton-oi-kritikoi/

  23. Μαρία said

    15
    Και αγύμναστοι επιστρατεύτηκαν ως βοηθητικοί. Π.χ. ο αδερφός της μάνας μου γεννημένος το 1919 φοιτητής τότε της γεωπονικής. Το καλοκαίρι του ’88 πήγε για προσκύνημα στο Μάλεμε

  24. Μαρία said

    Η μαρμάγκα πιάστηκε στον ύπνο βλέπω.

  25. Κυνηγός said

    Ο Χάϊντς Ρίχτερ δεν είναι χρυσαυγίτης, είναι αριστερος ιστορικός. Εκτός από τον Ρίχτερ, τα λέει και η «Εφημερίδα των Συντακτών» . Δήλωση του παππού του σημερινού Πρωθυπουργού, τον Μάη του 1944:

  26. Jago said

    Να πω ότι μου προκάλεσε κάποια δυσφορία το διήγημα γιατί είναι υπερβολικά δραματοποιημένο και κάποια πράματα τα βγάζει από την κοιλιά του. Θα μπορούσα να γράψω ατελείωτα σεντόνια αλλά θα κάνω ένα γρήγορο ρεζουμέ. Η 5η Μεραρχία Κρήτης στην ουσία είχε διασπαρεί μετά τη συνθηκολόγηση, με σχεδόν το 1/3 της δύναμής της να έχει χαθεί στην Αλβανία υπερασπιζόμενη στις μάχες την Τρεμπεσίνας, το Σεντέλι και την Κλεισούρα, λόγω της αλλοπρόσαλλης πολιτικής που ακολουθούσαν από τη μια το Παλάτι και ο Σοφούλης και από την άλλη οι ενδοτικοί στρατηγοί που την υπέγραψαν. Κατόρθωσαν αρκετοί να καταφθάσουν στην Κρήτη μέσω Πελοποννήσου με καΐκια ή και ακολούθησαν τη φυγή των Βρετανικών δυνάμεων κάτω, κάποιοι κατέληξαν ρακένδυτοι στην Αθήνα όπου και πολλοί πέθαναν αργότερα στην Πείνα ενώ άλλοι πρέπει να ενσωματώθηκαν αργότερα στον ΕΑΜ ή σε άλλες οργανώσεις ανάλογα τις πολιτικές πεποιθήσεις του καθενός. Αυτό που ο Φραγκούλης βγάζει από την κοιλιά τού είναι πως από την Θήβα αναγνώριζαν επίμονα τα γερμανικά αεροπλάνα να κατευθύνονταν στην Κρήτη δεν θα μπορούσαν να το ξέρουν με ασφάλεια για διάφορους λόγους, ο σημαντικότερος είναι ότι ακόμα και οι Βρετανικές δυνάμεις στην Κρήτη κατελήφθησαν εξαπίνης. Από τη θάλασσα περίμεναν τον κύριο όγκο των εισβολέων, από αέρος τους ήρθε. Το άλλο είναι ότι όσοι Κρητικοί παρέμεναν στην ηπειρωτική Ελλάδα, έμαθαν ΜΕΤΑ το πως κατελήφθη η Κρήτη. Πώς μπορούσε να το ξέρει ο Φραγκούλης; Το άλλο, γράφει πως οι Γερμανοί εμπόδισαν στη Θήβα να κατεβούν πιο κάτω. Πώς; Υπήρχε ήδη ένα στρατόπεδο συγκέντρωση στη Λάρισα με 1.200 Κρητικούς της 5ης (θέλει περαιτέρω έλεγχο αυτή η πληροφορία) αλλά στη Θήβα πώς με κάποιο τρόπο τους «εμπόδισαν» δεν μας το λέει. Υπάρχει και μια πληροφορία στο βιογραφικό του στη Βίκιπαίδεια, αντιγράφω: «Με το ξέσπασμα του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, ο Φραγκούλης επιστρατεύτηκε στο Αλβανικό μέτωπο. Μετά την έναρξη της Κατοχής επέστρεψε στη γενέτειρά του Λάστρο όπου και παρέμεινε μέχρι την απελευθέρωση». Δηλαδή; Δεν μπορώ να βρω κάποια πηγή, πχ στο τερατώδες τούβλο του Κάββου αν υπάρχει το όνομα Φραγκούλης ανάμεσα σε αγωνιστές και «αγωνιστές». Δεν μου άρεσε καθόλου. Θα μπορούσα να γράψω άπειρα αλλά θα σας κουράσω.

  27. Πέπε said

    @3

    > Εγώ πάλι θα λείψω και θα τα πούμε το απόγευμα.

    Να κλειδώνεις άλλη φορά

  28. ΣΠ said

    Γνωστός γραφικός χαρακτήρας. Δεν χρειαζόμαστε γραφολόγο.

  29. Γιάννης Ιατρού said

    20, 24, 27, 28: Χαντακωθήκαμε…

    Ένα emergency stop λείπει ρε γτμ$@%#^

  30. Γιάννης Ιατρού said

    Μετά θα έχουμε καμιά εφαρμογή του τύπου damnatio memoriae

  31. # 18

    Εσύ δε είσαι κυνηγός, είσαι κυνηγημένος
    κια μ΄ολες τις περσόνες σου, μονίμως διαγραμμένος !

  32. Γιάννης Ιατρού said

    31: Παλιά αμαρτία… είναι🙄

  33. Κυνηγός said

    Είναι για γέλια η προσπάθεια κάποιων σχολιαστών να βγάλουν ακροδεξιό τον αποδεδειγμένα αριστερό, μεγάλο Γερμανό ιστορικό Χάϊντς Ρίχτερ. Όσοι δεν πιστεύουν τον Ρίχτερ ας ρίξουν μιά ματιά τι λέει (στην περίφημη έκθεσή προς το Στρατηγείο του Καΐρου) για την πολυδιαφημισμένη ανδρεία ημών των Κρητικών ο κορυφαίος Βρετανός πράκτορας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου Xan Fielding (1918-91) που επί Κατοχής έζησε για μήνες στην Κρήτη και μάς έμαθε σαν κάλπικη δεκάρα. Η επιμέλεια του αποκαλυπτικού δημοσιεύματος είναι του Τάσου Κωστόπουλου στην «Εφημερίδα των Συντακτών» της 20ής Μαΐου 2017:

    1) «Οι Κρητικοί καθίστανται επικίνδυνα αδιάφοροι απέναντι στη γερμανική κατοχή. Το παλιό πνεύμα αντίστασης και εξέγερσης έχει εξατμιστεί. […] Η φυσική τάση των Κρητικών για κακόκεφη δουλοπρέπεια συνδυασμένη με μια πολύ φτηνιάρικη επίδειξη ψευτοπαλικαρισμού ουδέποτε υπήρξε εμφανέστερη απ’ ό,τι τώρα».

    2) «Όσο λιγότερα ειπωθούν για το ηθικό των Κρητικών, τόσο το καλύτερο. […] Οι Κρητικοί έχουν αποδείξει πως είναι γενναίοι άντρες όταν δεν υπάρχει κίνδυνος και ανδρείοι πολεμιστές όταν ο εχθρός έχει ηττηθεί»

    3) «Στα δυο χρόνια της στενής σχέσης μου με το νησί, μέρα με τη μέρα, ώρα με την ώρα, οι ίδιοι οι Κρητικοί με τις ενέργειές τους έχουν συγκεντρώσει ένα βουνό αποδεικτικών στοιχείων ενάντια στον ψευδή ισχυρισμό τους περί εθνικής αρετής και ανδρείας. Δεν αφήνομαι πια να τυφλωθώ από τους θρύλους ηρωικής αντίστασης κατά των Τούρκων, από τους μύθους προσωπικής και συλλογικής αυτοθυσίας στον αγώνα για ελευθερία, που απεικονίζονται στις ρομαντικές λιθογραφίες του 19ου αιώνα κι εξυμνούνται από τα ντόπια δημοτικά τραγούδια, όταν έχω μπροστά μου καθημερινά τη ζωντανή εικόνα, που ποικίλλει μόνο όσον αφορά την προστυχιά της: της κρητικής δειλίας, εξαπάτησης, προδοσίας και κλεψιάς»!..

    4) Αν ο πληθυσμός τελικά πολεμήσει, το 70% θα το κάνει χάριν λεηλασίας, οι δε υπόλοιποι θ’ αδράξουν την ευκαιρία για να τακτοποιήσουν προσωπικούς λογαριασμούς. Εκείνοι που θα πολεμήσουν πιο ασυγκράτητα απ’ όλους θα είναι ίσως οι σημερινοί προδότες, ελπίζοντας ότι τα μελλοντικά κατορθώματά τους θα συσκοτίσουν τα παρελθόντα εγκλήματά τους»

    5) «Τα γερμανικά στρατεύματα στην Κρήτη είναι από τώρα εν μέρει ηττημένα και θα είχαν ηττηθεί πλήρως, αν οι Κρητικοί επιδείκνυαν έστω και τη μισή παλικαριά για την οποία με τόση περηφάνια κοκορεύονται. Είναι φανερό, ωστόσο, πως αυτή η καυχησιολογία είναι σκέτος θόρυβος δίχως την παραμικρή ουσία. Οι Κρητικοί αποδείχτηκαν αυτοί που είναι πραγματικά: δειλοί, προδότες, κλεφταράδες κι απατεώνες»

    6) «Ήλπιζα πως αυτές οι επιδρομές θα είχαν αποτέλεσμα τον πολλαπλασιασμό των ένοπλων φυγάδων στα βουνά. Στην πραγματικότητα είχαν αποτέλεσμα την αύξηση του αριθμού των προδοτών, καθώς οι περισσότεροι Κρητικοί φαίνεται ότι προτιμούν να υπηρετήσουν τον εχθρό παρά να διάγουν έναν ρομαντικό αλλά ολίγον ψειριασμένο βίο στις σπηλιές»

    7) «Οι Κρητικοί δεν φαίνεται να συνειδητοποιούν ότι σε καιρό πολέμου είναι φυσιολογικό ένας άνθρωπος να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή του. Περίεργο ψυχολογικό φαινόμενο: τούτοι εδώ οι Πυγμαίοι της Μεσογείου, γυμνοί, υποσιτισμένοι και αγράμματοι, μ’ ένα επίπεδο ζωής χαμηλότερο από κάθε άλλη ευρωπαϊκή φυλή, εξαιρέσει ίσως ορισμένων τμημάτων της Αλβανίας, Μακεδονίας, Βουλγαρίας και Θράκης, να γαντζώνονται τόσο απελπισμένα στη ζωή, ενώ οι Αγγλοαμερικανοί, με όλα τα διανοητικά και φυσικά χαρίσματα της γης, θα ‘ταν διατεθειμένοι να τα θυσιάσουν όλα»

    8) «Οι Κρητικοί παίζουν εντελώς το παιχνίδι των Γερμανών, που πρέπει να το διασκεδάζουν πολύ παρακολουθώντας όλους αυτούς τους γενειοφόρους πολεμιστές να έχουν γονατίσει με την παραμικρή απειλή»

  34. sarant said

    Ευχαριστω για τα νεότερα και να με συμπαθάτε που έλειπα.
    Ο Μέρφι δούλεψε υπερωρίες σήμερα, διότι ο φίλος μας ο Αντώνης είχε κάνει λάθος και είχε στείλει λειψό το κείμενο κι εγώ βρήκα τη μέρα να λείπω.

    Τώρα έβαλα την πλήρη βερσιόν, η συμπλήρωση είναι στην αρχή («Τα αρχαία τείχη….»)

    4 Ε ναι!

    10 Πάντως την επίθεση μπορούσαν να την αποκρούσουν. Νομίζω.

    17 Αυτό με τους ελληνοαυστραλούς δεν το ήξερα. Εδώ που τα λέμε δεν περίμενα να υπήρχαν τόσοι ελληνοαυστραλοί το 1940.

    18 Να δούμε πόσο εύκολα μετατρέπεται ο κυνηγός σε θήραμα.

  35. Jago said

    Νικοκύρη γύρνα πίσω ή έστω τηλεφώνα.

  36. Μου άρεσε ιδιαίτερα η μαρτυρία «Η μάχη της Κρήτης» του Χρήστου Ρουσσόπουλου, Θρακιώτη στρατιώτη απ’ τον Έβρο, που από το κέντρο νεοσυλλέκτων Ναυπλίου, όπου είχε επιστρατευτεί τον Απρίλιο του 41, στάλθηκε μαζί με τους συναδέλφους του στην Κρήτη. Το ημερολόγιο εξέδωσε η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών, δηλαδή το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης το 2014. https://biblionet.gr/titleinfo/?titleid=204181

  37. sarant said

    35 Ο κυνηγός πήγε για μπάνιο

    36 Να βάλουμε απόσπασμα κάποιαν άλλη χρονιά.

  38. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    – (Μόλις έκανα ριφρές, μού ήρθε η γνωστή μπόχα… Βρε ούστ!)

    – Ευχαριστούμε Νομικαντώνη και Νικοκύρη για το σημερινό!

    – Ίσως είναι κάπως υπερβολικός στις εκτιμήσεις του για τη Μάχη της Κρήτης ο Κ. Φραγκούλης και στη διήγησή του περισσεύουν τα «καλολογικά στοιχεία» και κάποιες μεγαλοστομίες, ενώ δεν αποφεύγει και κάποιες επαναλήψεις, ίσως και ανακρίβειες.
    Αλλά, είναι φανερό ότι «ξέρει γράμματα» και χειρίζεται επιδέξια τη γλώσσα. [Διάβαζε συνεχώς και είχε μιαν αξιόλογη προσωπική βιβλιοθήκη]. Δεν είναι τυχαίο ότι για πάνω από 30 χρόνια χρονογραφούσε στην ηρακλειώτικη εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ και είχε την αναγνώριση και την εκτίμηση πολλών λογίων της πόλης (κυρίως).
    Στα πεζά του, που έγραψε σε κοινή νεοελληνική, δεν αναδεικνύεται το βασικό ταλέντο του Φραγκούλη στη γνώση και χρήση του κρητικού ιδιώματος. Στα έμμετρα έργα του ο δεκαπεντασύλλαβος (με ρίμα ή χωρίς) απογειώνεται και δημιουργεί, με μαστοριά και γνώση, απαράμιλλα –σ’ αυτόν τον τομέα- ‘διαλεκτικά’ κομψοτεχνήματα.
    [Αλλά, Πέπε (σχ. 6), γιατί ο όρος «δημοτικοφανή»; Προσωπικά, νομίζω ότι έχουν γνησιότητα και αυθεντικότητα.]

    ΥΓ. Επανέρχομαι συντομότατα για συμπληρωματικό σχόλιο στο #36.

  39. Πέπε said

    @38 τέλος

    Έχουν. Αλλά δεν παύουν να είναι επώνυμες δημιουργίες. Όχι μόνο επειδή ο δημιουργός δεν ξεχάστηκε (και τα δημοτικά κάποιος τα έφτιαξε, δεν έπεσαν από τον ουρανό) αλλά και γιατί φέρουν προσωπική σφραγίδα. Τα δημοτικά, γενικά η ανώνυμη λαϊκή τέχνη, την αποφεύγει την προσωπική σφραγίδα λες συνειδητά.

  40. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    36, 37
    Ναι, νομίζω ότι είναι πολύτιμες οι μαρτυρίες του Χρήστου Ρουσσόπουλου, γιατί είναι αξιόπιστες και ακριβείς σε σημαντικό βαθμό, σύμφωνα με τους ειδικούς. Το βιβλίο περιέχει και πλούσιο σχολιασμό από ιστορικούς και φιλολόγους.
    Παραθέτω ένα σχετικό απόσπασμα σχολίου που αφορά την αντίθετη κίνηση –νεοσύλλεκτων στρατιωτών από την υπόλοιπη Ελλάδα προς την Κρήτη, τον Απρίλη του ’41.

  41. atheofobos said

    Σχετικά με τις βιαιότητες που κατηγορήθηκαν οι Κρητικοί ότι έκαναν στους γεμάτους ενθουσιασμό γεαλεξιπτωτιστές που τους έβλεπαν να πέφτουν απρόσκλητοι από τον ουρανό στα χωριά τους, μεταφέρω ένα απόσπασμα από την Βίκι για την σφαγή στο Κοντομαρί, όπου χωρίς μαχαίρια, δρεπάνια κτλ φρόντισαν οι Γερμανοί με πολιτισμένο τρόπο να εκτελέσουν όλους τους άνδρες του χωριού!
    Οι αναφορές του Στρατηγού Γιούλιους Ρίγκελ, διοικητή της 5ης Ορεινής Μεραρχίας, έκαναν λόγο για επίθεση με μαχαίρια, τσεκούρια και δρεπάνια εναντίον των αλεξιπτωτιστών[5]. Ακόμη και πριν τη λήξη της μάχης κυκλοφορούσαν αναπόδεικτες και υπερβολικές ιστορίες από το μέτωπο, οι οποίες απέδιδαν τον υψηλό φόρο αίματος των Γερμανών αλεξιπτωτιστών στα βασανιστήρια και τους ακρωτηριασμούς που τους υπέβαλλαν οι Κρητικοί.
    Στον αντίλογο, τα εκτενή τραύματα προκαλούσαν οι «γκράδες» (τα τυφέκια του προηγούμενου αιώνα), τα μολύβδινα βλήματα των οποίων δεν έφεραν μεταλλική επικάλυψη, ενώ οι βαρείς τραυματισμοί οφείλοταν και στα γεωργικά εργαλεία των Κρητών[6]. Οι περιορισμένοι ακρωτηριασμοί αυτιών, δε συνάδουν με την ιδιοσυγκρασία των Κρητών, αλλά όπως και οι ακρωτηριασμοί γεννητικών οργάνων και η τοποθέτησή των στα στόματα νεκρών Γερμανών, ήταν μέρος του φρικώδους τελετουργικού των Μαορί, που πολέμησαν στη Μάχη της Κρήτης ως επίλεκτες μονάδες των Αυστραλιανών και Νεοζηλανδικών δυνάμεων[3][6]. Μία ακόμη ερμηνεία της παραμόρφωσης των πτωμάτων των Γερμάνων έχει να κάνει με τα όρνεα και την αποσύνθεσή τους, εξαιτίας του έντονου καύσωνα της περιόδου και των άταφων πτωμάτων[7]. Την τελευταία ερμηνεία υποστηρίζει και ιατροδικαστική έκθεση της εγκληματολογικής υπηρεσίας του Βερολίνου[6]. Όταν αυτές οι αναφορές έφτασαν στην Ανώτατη Διοίκηση της Λούφτβαφφε στο Βερολίνο, ο ίδιος ο Γκαίρινγκ διέταξε τον προσωρινό Γενικό Διοικητή της Μάχης της Κρήτης Πτέραρχο Κουρτ Στουντέντ να διερευνήσει το ζήτημα και να προβεί σε αντίποινα. Έτσι, προκειμένου να καταπνίξει αντιδράσεις αλλά και την όποια διάθεση για αντίσταση, ο Στουντέντ πριν ακόμη ολοκληρωθούν οι έρευνες, διέταξε μια σειρά κτηνωδών αντιποίνων ενάντια στον τοπικό πληθυσμό, αμέσως μετά την επίσημη παράδοση της Κρήτης στις 31 Μαΐου. Τα αντίποινα θα διενεργούνταν χωρίς να τηρηθούν οι δέουσες διαδικασίες, χωρίς δίκες και από τις ίδιες τις στρατιωτικές μονάδες των Γερμανών που είχαν δεχθεί τις απώλειες από τους ντόπιους[5].
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%86%CE%B1%CE%B3%CE%AE_%CF%83%CF%84%CE%BF_%CE%9A%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CF%81%CE%AF

  42. sarant said

    Eυχαριστω για τα νεότερα!

    41 Στις εφημερίδες της εποχής μπορεί κανείς να δει σωματεία από την Αθηνα να καταδικάζουν τις αγριότητες των Κρητικών. Φυσικά καθ’ υπαγόρευση.

  43. ΚΩΣΤΑΣ said

    21 —> … μέλος της Τ.Ο. ΝΔ Αμπελοκήπων-Μενεμένης.

    Πάντως γνωστό ή προβεβλημένο τοπικό στέλεχος δεν ήταν σίγουρα. Η ιδιότητα, στρατιωτικός, και η καταγωγή, Κρητικός, δεν μου λέει τίποτα. Πιθανόν κάποιος από αυτούς που τους γράφουν αυτοί που διεκδικούν αξιώματα, για να παίρνουν τις ψήφους τους στις εσωκομματικές τοπικές εκλογές.

  44. ΣΠ said

    Είδα στο κείμενο γραμμένο «Επτά επί Θήβαις» και θυμήθηκα μιαν απορία που έχω από τα παλιά. Το σωστό είναι Θήβαις ή Θήβας. Νομίζω ότι είναι το δεύτερο αλλά έχω δει και τα δύο. Το google δίνει αναλογία 1:8.

  45. leonicos said

    […]

  46. leonicos said

    Το ξαναδιαβάζω
    Ξαναζητάω συγγνώμη, αλλά μάλλον με αντιλαμβάνεστε

  47. Jago said

    @45 Λεώνικε άδικα χαλάς το σάλιο σου, άστον.

  48. leonicos said

    Για το αφήγημα καθ’ ευτό
    ο ίδιος ο συγραφέας ξέρει καλύτερα, ιδίως αν ήταν από πρώτο χέρι.
    Αλλά μπήτε στο πετσί των κρητικών που είχαν παγιδευτεί στη Θήβα και άκουγαν για την Κρήτη, και κάντε το δικό σας. Πώς θα νιώθατε ο κθένας από σας;

    Δεν νομίζω ότι σε αφηγήματα αυτού του τύπου μπορε΄να γίνει λογοτεχνική αποτίμηση.
    Όπως δεν κάνουμε λογοτεχνική αποτίμηση σε μια γυναίκα που κοιλοπονάει

  49. leonicos said

    44 ΣΠ
    Θήβαις στη δοτική, ανεξαρτήτως αναλογιών της Γκουγκλ

  50. leonicos said

    επί Θήβαις, επί τῷ ἐργῳ, επί χρήμασι

    επι με δοτική

    όπως και η συν, συν Θεῷ, συν αύτῷ

  51. leonicos said

    44 ΣΠ
    επί Θήβαις, επί τῷ ἐργῳ, επί χρήμασι

    επι με δοτική

    όπως και η συν, συν Θεῷ, συν αύτῷ

  52. Σε κάποιο σημείο -προς το τέλος- στο υπέροχο βιβλίο Ο καλός στρατιώτης Σβέικ, καθώς πηγαίνουνε προςτο μέτωπο κάποιοι προτείνουν στον γραφιά του λόχου να γράψει φανταστικές ιστορίες για τον ηρωισμό και το τέλος των στρατιωτών το λόχου, Δεν έχω καμιά μφιβολία πως κάπως έτσι γίνεται και στην πραγματικότητα και μετά αυτά τα χαρτιά μπορεί να γίνουν «αρχεία»
    Η μόνη αλήθεια στον πόλεμο είναι το πλιάτσικο. πραγμάτων και ψυχών

  53. aerosol said

    Λεώνικε, με όλο τον σεβασμό και την αγάπη μου, το #45 είναι η χαρά του τρολ. Θα μου έφτιαχνε το κέφι για μια εβδομάδα. Εσύ νομίζεις πως απαντάς σε απόψεις, ενώ στην πραγματικότητα κάποιος απλά σου πατάει τα κουμπιά και πηδάς μέχρι το ταβάνι.

  54. sarant said

    44-50 Κι όμως είναι «επί ΘήβΑς». Το επί συντάσσεται και με αιτιατική και έχει σημασία «εναντίον».

  55. Πέπε said

    @45

    Μπρε!! Δε διάβασα το ορίτζιναλ, κι έτσι δεν είχα προσέξει ότι με πολιτογραφεί Κρητικό.

    Όλο και κάτι μαθαίνουμε σ’ αυτό το μπλογκ. Άλλη φορά, κάποιος εντελώς διαφορετικός σχολιαστής είχε αποκαλύψει άγνωστες (σ’ εμένα) πληροφορίες για την ηλικία μου και τα χρόνια υπηρεσίας μου.

  56. aerosol said

    #55
    Πεπάκης!

  57. ΣΠ said

    54
    Κοίταξα σε τίτλους βιβλίων και πράγματι έτσι είναι


    εκτός από αυτό

  58. 56 Πεπεδιαμαντάκης! https://sarantakos.wordpress.com/2021/04/30/spresompriko/

  59. sarant said

    57 Φαίνεται πως έπαιζε και ο τίτλος με δοτική, αλλιώς δεν εξηγείται του Ζαχαρόπουλου.

  60. antonislaw said

    Μια απάντηση για τους έωλους ισχυρισμούς του Ρίχτερ δόθηκε και από τον καθηγητή κοινωνικής και πολιτικής ιστορίας του ΑΠΘ και συγγραφέα του εμβληματικού δίτομου έργου για τον ελληνικό «Εμφυλίου» του Γιώργου Μαργαρίτη. Νομίζω είναι ψύχραιμη και εμπεριστατωμένη.
    https://esdoge.gr/margaritis-richter/
    Όσοι είχαν συγγενείς που πήραν μέρος στη Μάχη της Κρήτης και μετά έζησαν κατά τη γερμανική κατοχή στην Κρήτη -εγώ είχα τις παππουδογιαγιάδες μου- και κυρίως τον παππού μου που ήταν έφεδρος λοχίας στη μάχη της Κρήτης -είχε προλάβει να διαπεραιωθεί στην Κρήτη γιατί ήταν τραυματίας του Αλβανικού και νοσηλευόταν στην Αθήνα- και μετά στην κατοχή ήταν φραγκοράφτης στο Ρέθυμνο μου έχει μεταφέρει το κλίμα και από τη μάχη και από την κατοχή. Υπήρχε ένα πρόβλημα με τους ατάκτους που συμμετείχαν στη Μάχη γιατί δεν υπάκουαν στις διαταγές του τακτικού στρατού και μου είχε μεταφέρει σκηνή που πυροβολήθηκε ο επικεφαλής μιας ομάδας ο οποίος μέσα στη μάχη είχε βγει μπροστά με λευκή σημαία για να παραδοθούν στο νεκροταφείο του Αγίου Γεωργίου Περιβολίων. Ο παππούς μου υπολόγιζε ότι πυροβολήθηκε από ατάκτους εφόσον ο ίδιος στο λόχο του είχε δώσει διαταγή να μην πυροβοληθεί. Αλλά σε καμία περίπτωση δεν είδε κακοποίηση πτωμάτων Γερμανών αλεξιπτωτιστών. Μάλιστα στο Ρέθυμνο υπήρχε και νεκροταφείο αλεξιπτωτιστών στην οδό Χατζημιχάλη Γιάνναρη, με τους σταυρούς και τα κράνη πάνω τους, και πριν οι τάφοι αυτοί ήταν διάσπαρτοι στα χωράφια του Ρεθύμνου χωρίς κανείς να τους πειράξει. Μάλιστα μου είχε μεταφέρει ότι αυτός,όπως και πολλοί άλλοι συμπολεμιστές του, έκανε μεν το καθήκον του στη Μάχη αλλά έβλεπε με οίκτο τα «μικιά κοπέλια» που ήρθαν από την άλλη άκρη του κόσμου και σκοτώθηκαν στην Κρήτη. Μάλλον για αξιολύπητους και άξιους περιφρόνησης τους θεωρούσαν- είχαν και τον αέρα από το νικηφόρο Αλβανικό. Επίσης μου είχε πει πόσο προσεκτικοί ήταν οι Γερμανοί και φυλάγονταν και πόσο γενναία και χωρίς ταμπούρι «ορθοί» πολεμούσαν οι Αυστραλοί και οι Νεοζηλανδοί, και γι’αυτό είχαν και πολλές απώλειες. Ότι μέχρι την τελευταία στιγμή σχεδόν δεν τους είχαν δώσει όπλα και ότι τα φυσίγγια τους ήταν μετρημένα και ότι μέσα στη μάχη εξοπλίστηκαν από τα μάουζερ και τα πολεμοφόδια που πολύ μεθοδικά- με διαφορετικού χρώματος αλεξίπτωτα- έριχναν οι Γερμανοί. Αλλά αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αντιβαίνει στην ηθική του πολέμου, το αντίθετο. Ούτε να δώσει αφορμή για τις ομαδικές εκτελέσεις αμάχων που έκαναν οι Γερμανοί κατά τη διάρκεια της Μάχης μετά από στα Μισίρια Ρεθύμνου: «Κατά τη διάρκεια των μαχών πραγματοποιήθηκαν στα Μισίρια τρεις ομαδικές εκτελέσεις αμάχων. Οι Γερμανοί είχαν αιχμαλωτίσει άντρες, γυναίκες και παιδιά της περιοχής και τους κρατούσαν ως ομήρους σε ένα καφενείο. Στις 23 και 24 Μαΐου εκτέλεσαν έναν μεγάλο αριθμό ατόμων στην παραλία των Μισιρίων. Πρόκειται για πράξη εκδίκησης: η απροσδόκητη αντίσταση των πολιτών και οι μεγάλες απώλειες αλεξιπτωτιστών είχαν φουντώσει το στρατιωτικό μένος των Γερμανών… Οι περισσότεροι εκτελεσθέντες ήταν γέροι και γυναίκες, δηλαδή άτομα που δεν ήταν σε θέση να βλάψουνε τους Γερμανούς… τους είπαν ότι θα τους δώσουν τρόφιμα και να ακολουθήσουν. (…) Τους οδήγησαν προς την ακτή τροχάδην, κι όταν έφθασαν στην άμμο, τους υποδέχτηκαν τα κακαρίσματα των πολυβόλων και τους θέρισαν…Μετά τσοι τραβήξανε σ’ ένα πηγάδι με νερό και ρίξανε στο πηγάδι πέτρες, χώματα και άλλα πράματα, μέχρι που γεμίσανε το πηγάδι […] Πήγα στο πηγάδι, γονάτισα κι έβγαζα πέτρες, μπας και δω τον μπαμπά μου ή κάτι να τον γνωρίσω. Δεν τον είδα. (Μαρτυρίες Στυλιανού Ψυχουντάκη, Μάρκου Πολιουδάκη, Σοφίας Μιχαηλίδη-Πατεράκη)
    https://explore.cure-project.gr/routes/view/5f15582ad4d2af001822903b/point/5f69ea31f55ed10011c641e5

  61. Οι …περίπου επτά επί Θήβας. (Η πρώτη μου δασκάλα είχε δύο αδέλφια Ετεοκλή και Πολυνείκη.)

  62. Nestanaios said

    18. Μη ξεχνάς ότι ο γερμανικός στρατός δεν πολέμησε με τον κρητικό στρατό αλλά με γυναικόπαιδα, γέρους και πολύ λίγους στρατιώτες που μπόρεσαν να μεταβούν στην Κρήτη. Ο άμαχος πληθυσμός δεν υποχρεούται να τηρεί κανόνες πολέμου.
    Για το ήθος των στρατιωτικών θα σου πω αυτό. Επειδή γνώρισα από πολύ κοντά τον αγωνιστή Μανώλη Πατεράκη μου είχε εκμυστηρευτεί ένα γεγονός. Άγγλος της ομάδας του του ζητά να εκτελέσουν λίγους Γερμανούς αιχμαλώτους και ο Μανώλης αρνήθηκε και του απαντά «εσύ θα φύγεις αλλά εγώ θα μείνω εδώ».

  63. Georgios Bartzoudis said

    15 antonislaw said: «…ισχύει ότι υπήρχαν και στρατιώτες από την υπόλοιπη Ελλάδα στην Κρήτη καθώς είχε μεταφερθεί η κυβέρνηση κάτω. Απλά με την κατάρρευση του μετώπου ήταν δύσκολο ακόμα και για τους ίδιους του Κρητικούς να βρουν τρόπο να κατέβουν πολύ περισσότερο να μπορέσει η κυβέρνηση να κατεβάσει στρατό. Πολύ σημαντικό αυτό που αναφέρατε, ήταν οπλίτης ή μήπως στη χωροφυλακή ο πεσόντας συμπατριώτης σας; Και αν γνωρίζετε κατέβηκε μετά την κατάληψη της υπόλοιπης Ελλάδας ή ήταν ήδη εκεί; και αν γνωρίζετε μήπως πού έπεσε»;

    # Έχω ήδη πει ότι ήταν φαντάρος, στρατευμένος για τον πόλεμο. Δεν γνωρίζω περισσότερα.
    # Ευχαριστώ πάντως που με …καθησύχασες διαβεβαιώνοντάς με πως «ισχύει ότι υπήρχαν και στρατιώτες από την υπόλοιπη Ελλάδα στην Κρήτη». Και να πω ότι σε ένα «ιστορικό διήγημα», φυσικά δεν παρατίθενται λεπτομερή ιστορικά στοιχεία. Εδώ όμως ο συγγραφέας παραλείπει να κάνει έστω και μία απλή αναφορά, με αποτέλεσμα να ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΕΙ τον ανίδεο αναγνώστη. Και γι’ αυτό ξαναλέω ότι το διήγημα είναι αποτυχημένο!

  64. Nestanaios said

    29. Άσπαρτοι και … ήματα πάντα επιχειρημάτων χηρεύουν.

  65. Μιρέλα said

    Είμαι από Αλβανια, 35 χρονώ, εχω ερθει Ελλαδα απο τα 12. Δουλευα χρονια στη Κρητη και ξερω καλα τσι κρητικοι. Ετσι οπως τα λεει ο Ρίχτερ και ο Xan Fielding ειναι οι κρητικοί. Θρασυδειλοι, μοσχομαγκες, κλεφταράδες, ψευτοπαλικαράδες. Δεν καταλαβενω γιατι θιχτηκαν καποιοι που ακουστηκε μια αληθεια. Τερμα τα παραμυθια

  66. Πέπε said

    Δεν κάνουμε έναν αγιασμό λέω γω;

  67. Nestanaios said

    63. Ο Θεόδωρος Καλλίνος «Αμάρμπεης» πολέμησε και στη Κρήτη.

  68. Nestanaios said

    65. Ξέχασες να πεις ότι οι Κρητικοί είναι πατριώτες και γηγενείς και έχουν ρίζες από την αρκαδική γη. Αυτά δεν τα είδες στην Κρήτη που ήσουν. Δεν κάθισες αρκετό καιρό.

  69. Nestanaios said

    66. Επιχειρήματα χρειάζονται και όχι αγιασμοί και κουτσομπολιά.

  70. Γιάννης Ιατρού said

    66: Λυσσάξει έχει 🙂

  71. ΚΩΣΤΑΣ said

    70 Αντί να πανηγυρίζετε που το ιστολόγιο έχει αναγνώστριες-σχολιάστριες ακόμη και μετανάστριες, τι σας έπιασε και δεν κάνετε και ένα καλωσόρισμα στα κορίτσια, για να πάρουν θάρρος και να γράφουν πιο τακτικά; 😜🤣😛

  72. Πέπε said

    @69

    Όχι φίλε, αρνούμαι!
    Μπορεί να περνάω τη μέρα μου επιχειρηματολογώντας για ασήμαντα ζητήματα, από χόμπι ή διαστροφή, που και που και για σημαντικά, αλλά έχει φορές που ακόμα κι εγώ βλέπω ότι περιττεύει. Άλλωστε πολύ εύστοχα παρατηρήθηκε σε προηγούμενο σχόλιο εδώ ότι ενίοτε δεν περιττεύει απλώς αλλά κάνει και κακό.

  73. Αιμ said

    9. Φοβερό το 153 και δεν του το χα

  74. spyridos said

    43

    «Πάντως γνωστό ή προβεβλημένο..»

    Φυσικά όχι. Αυτοί ήταν (ως την περίοδο Σαμαρά) οι χρήσιμοι ηλίθιοι του υπογείου της πολυκατοικίας.
    Τώρα έγιναν πρωτοκλασάτοι.
    Η αναφορά μου ήταν μόνο παράδειγμα ενός ανθρώπου που έζησε από πρώτο χέρι τη φρίκη και δεν μπορούσε να το δει.
    Η κατήχηση στον στρατό του είχε καταστρέψει τον εγκέφαλο.

  75. Γιάννης Ιατρού said

    69: Νικόλα, κι εμείς μπορούμε να σε δουλέψουμε…

  76. Αιμ. Παν. said

    Μερικές λεπτομέρειες για όσους ίσως ενδιαφέρονται…

    Εδώ :
    https://www.google.com/search?q=the+battle+for+greece+and+crete+matt+walsh&newwindow=1&client=opera&hs=3D8&ei=HsuzYLSJN_z-7_UPiJSJyAM&oq=the+battle+for+greece+and+crete+matt+walsh&gs_lcp=Cgdnd3Mtd2l6EAM6BwgAEEcQsAM6BggAEBYQHjoICCEQFhAdEB46BQghEKABOgQIIRAVOgcIIRAKEKABUIEXWOtFYJ5PaAFwAngAgAHGAYgBgQ6SAQQwLjEymAEAoAEBqgEHZ3dzLXdpesgBCMABAQ&sclient=gws-wiz&ved=0ahUKEwi0kIHx9vHwAhV8_7sIHQhKAjkQ4dUDCA0&uact=5
    έχει τουλάχιστον δύο ιστοσελίδες,
    (π.χ. https://documents.pub/document/the-battle-for-greece-crete.html
    και https://www.yumpu.com/en/document/view/50022801/the-battle-for-greece-cretepdf-army-museum-of-south-australia )
    ίσως να βρείτε κι άλλες, από όπου μπορείτε να κατεβάσετε το βιβλιαράκι με τίτλο «The Battle for Greece and Crete» του Matt Walsh όπου περιγράφει με στοιχεία και λεπτομέρειες όλη την υποχώρηση των ANZAC από την Βεύη μέχρι την Κρήτη.

    Μια άλλη προσωπική ματιά στα γεγονότα δίνει και ο Roald Dahl σε κάποιες από τις μικρές ιστορίες του (χαρακτηριστική, όσο και συγκινητική, είναι αυτή με τίτλο «ΚΑΤΙΝΑ») ο οποίος ήταν πιλότος καταδιωκτικού της RAF στην Ελλάδα τότε, έχοντας επιχειρήσει από το αεροδρόμιο της Παραμυθιάς, των Μεγάρων και του Αργους πριν την εκκένωση προς Κρήτη.

    Ενα από τα αεροδρόμια που χρησιμοποίησαν οι Γερμανοί ήταν και αυτό των Μολάων, τότε η τωρινή ευθεία πλάϊ στην πόλη.

    Το 1991 είχα την τιμή να γνωρίσω αρκετούς από τους ANZAC που είχαν έρθει στην /Ελλάδα λόγω της επετείου των 50 ετών από την Μάχη της Κρήτης και ήταν συγκινητικό να τους ξεναγώ, συχνά σε μέρη που είχαν να τα δουν από τότε και όμως τα θυμόντουσαν με απόλυτη ακρίβεια, τουλάχιστον τα τοπία που δεν έχουν αλλάξει.
    Ενα από τα σημεία που πάντα έκανε στάση το γκρουπ ήταν και το μνημείο για την μάχη των Θερμοπυλών του 1941, πλάΪ στα γνωστά των 300 και των Θεσπιέων στις Θερμοπύλες.

    Σε επίσκεψη στο Γερμανικό πολεμικό νεκροταφείο στο Μάλεμε, είδα με τα μάτια μου το σχόλιο από επισκέπτη, τότε στρατιώτη Νεοζηλανδό, που δεν έγραψε τις συνηθισμένες κοινοτοπίες τέτοιων σχολίων, αναφερόμενος στου νεαρούς νεκρούς των Γερμανών… ξεκάθαρη απάντηση στον Κυνηγό (οθντκ)

    «Serves them bloody right, they shouldn’t have been here in the first place».

    Συγγνώμη για την κατάχρηση του χώρου με προσωπικά σχόλια, αλλά η προσωπική μου επαφή με μερικούς από τους τότε ήρωες με έχει σημαδέψει.

  77. Dortia said

    Η Μιρέλα έχει άδικο, οι κρητικοί είναι πολύ καλοί άνθρωποι. Τους ξέρω καλά γιατί δούλεψα 15 χρόνια σε Ρέθυμνο και Ηράκλειο. Για τη Μάχη της Κρήτης δεν ξέρω να πω κάτι, οι πληροφορίες είναι αντικρουόμενες. Νομίζω πως ο κ. Νεσταναίος έχει δίκιο: O γερμανικός στρατός δεν πολέμησε με τον κρητικό στρατό αλλά με γυναικόπαιδα και γέρους. Ο άμαχος πληθυσμός δεν υποχρεούται να τηρεί κανόνες πολέμου.

  78. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα. Έχουμε και διάλογο, όπως βλέπετε.

  79. Nestanaios said

    72.
    Τότε πάρε το θυμιατό, βάλε λιβάνι και τραγούδα.

  80. Nestanaios said

    75. Η μάνα μου ήταν Μεξικάνα.

  81. Πέπε said

    78
    Που προάγει την πολυφωνία

  82. spyridos said

    62
    Ο νονός του πατέρα μου ήταν Πατεράκης από το Κουστογέρακο.
    Πρωτοξάδερφος του Μ.
    Μείναμε στο Κουστογέρακο στο σπίτι του όταν ήμουν 8 χρονών. Τον Αύγουστο του 1975.
    Θυμάμαι κάθε μέρα εκεί λες και ήταν εχθές.
    Είχαν έρθει τότε όλα τα αδέλφια και ξαδέλφια τους από τη μισή οικουμένη και κάθε βράδυ έφτανε η κουβέντα στην περίοδο της κατοχής,
    με εντατικές συζητήσεις για την κάθε λεπτομέρεια το πως και πότε.
    Εμένα μου έδωσαν ένα ζευγάρι κυάλια Τσάις ασήκωτα, μια ζώνη και ένα πηλήκιο Γερμανικό και γύριζα όλη μέρα στα καφενεία και στις πλατείες και άκουγα τις συζητήσεις τους.
    Καλώς τον καπετάνιο, γελούσαν. Άκουγα τις ανατριχιαστικότερες λεπτομέρειες.
    Ο Μ. Πατεράκης μόλις είχε αρχίσει να δουλεύει στο νεκροταφείο στο Μάλεμε.
    Δεν σκότωσε αιχμαλώτους. Σκότωσε βέβαια Γερμανούς, όχι από ευχαρίστηση αλλά από ανάγκη.
    Κανείς από εκείνους τους ανθρώπους δεν ήταν περήφανος επειδή σκότωσε.
    Αιχμαλώτισαν μια διμοιρία Γερμανών που πήγαιναν για το Κουστογέρακο και τους έριξαν σε ένα βάραθρο για να μην ακουστούν.
    Δεν κατάφεραν να αποτρέψουν βέβαια τα σχέδια των Γερμανών για την καταστροφή του Κουστογέρακου.
    Οταν το 70 ήρθε το Γερμανικό ίδρυμα και έβγαλε ανακοινώσεις για να βρει αγνοούμενους ο Μ. πήγε με δική του πρωτοβουλία
    και τους έδειξε που είναι αυτοί οι νεκροί. Βοήθησε μάλιστα να βρεθούν κι άλλοι νεκροί σε γύρω περιοχές και να ταφούν.
    Δεν έδειξε μίσος και αυτό δείχνει την ποιότητα του ανθρώπου.
    Το ίδρυμα του ζήτησε μετά να γίνει φύλακας στο νεκροταφείο. Φαντάζομαι γιατί είδαν κάποιο που σεβάστηκε ακόμα και αυτούς που αναγκάστηκε να σκοτώσει.

    Αυτό που γράφει η Βικιπαίδεια είναι ανακριβές.
    «Κατά τη διάρκεια του πολέμου οι Γερμανοί δολοφόνησαν τον πατέρα του Πατεράκη και δύο αδερφούς του[5]. Μετά τον πόλεμο, βρέθηκε χωρίς δουλειά. Αρκετά αργότερα, οι Γερμανοί, αναγνωρίζοντας τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρθηκε στον αιχμάλωτο Κράιπε, του προσέφεραν εργασία και τον διόρισαν φύλακα στο Γερμανικό στρατιωτικό νεκροταφείο Μάλεμε. »

    Στο βιβλίο του Βαρδή Βαρδινογιάννη «Αντίσταση στο Σέληνο» δεν περιγράφει τα περιστατικά ακριβώς έτσι.
    Ξέρω ότι πήρε συνεντεύξεις από όλους που ζούσαν ακόμα μετά το 74 και οι περιγραφές του είναι διασταυρωμένες και οι ακριβέστερες που έχουμε.

  83. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Για το βιβλίο του Κωστή Φραγκούλη «Κατσιφάρα».
    Κατσιφάρα είναι η καταχνιά, όμως εδώ έχει δυο
    μεταφορικές σημασίες. Η μια είναι εικονιστική, η άλλη είναι νοητική. Η εικονιστική είναι η παρομοίωση της σκοτεινιάς του ουρανού της Κρήτης από την πτώση των γερμανών
    αλεξιπτωτιστών με την κατσιφάρα. Η νοητική είναι η σκοτεινιά που πλάκωσε την Κρήτη μετά την κατάληψή της από τους ναζί και τους φασίστες, η καταπίεση, τα βασανιστήρια, οι εκτελέσεις. Ομως εδώ ο Φραγκούλης μιλάει κυρίως για την εικονιστική.
    http://www.kritikaepikaira.gr/kostis-fragkoulis-to-vivlio-katsifara/

    ο Γερμανός διδάκτωρ Ιστορίας Ραλφ Κλάιν το 2012, πριν ξεσπάσει ο σάλος λόγω της βράβευσης Ρίχτερ από το Πανεπιστήμιο Κρήτης: «Ο Ρίχτερ εν μέρει βασίζεται σε απροκάλυπτη προπαγάνδα της Βέρμαχτ με τελείως άκριτο τρόπο. (…) Για τον άμαχο κρητικό πληθυσμό δε χαλάλισε ούτε μια λέξη εκτός από τον αριθμό των νεκρών και τον ισχυρισμό πως έχουν διαπράξει έγκλημα πολέμου εις βάρος των νεαρών ιδεαλιστών, που αποτέλεσαν προϊόν εκμετάλλευσης».

    Όπως σαφέστατα προκύπτει από όσα ο ίδιος ο συγγραφέας αποκάλυψε μερικά χρόνια αργότερα ο στόχος του εγχειρήματος παραχάραξης και αντιδραστικής επανασυγγραφής της Ιστορίας ήταν η υπονόμευση της διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών. Ο ανιστόρητος Χάιντς Ρίχτερ έφτασε στο σημείο, μετέχοντας ως εισηγητής σε «εσωτερικό σεμινάριο» της Διεύθυνσης Ευρωπαϊκής Πολιτικής του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομικών (επί υπουργίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε), να αναπτύξει την πρωτοφανή θεωρία ότι όχι μόνο δεν χρωστάει η Γερμανία στην Ελλάδα από την Κατοχή αλλά η Ελλάδα της χρωστάει κιόλας! Τα τερατώδη αυτά ψεύδη προκάλεσαν σάλο και στη Γερμανία, όπως αποδεικνύεται και από τη γραπτή ερώτηση – βόμβα είκοσι τριών σημείων του Die Linke στη Γερμανική Ομοσπονδιακή Βουλή αναγκάζοντας τη γερμανική κυβέρνηση να πάρει σαφείς αποστάσεις από τον Ρίχτερ.
    http://agonaskritis.gr/%CE%B7-%CE%BC%CE%AC%CF%87%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BF-%CF%80%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CE%BE%CE%B5%CF%83%CE%B7%CE%BA%CF%89%CE%BC%CF%8C/

  84. antonislaw said

    83 «πριν ξεσπάσει ο σάλος λόγω της βράβευσης Ρίχτερ από το Πανεπιστήμιο Κρήτης»
    Να θυμίσουμε ότι ο Ρίχτερ είχε ανακηρυχθεί σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Κρήτης (2014) , τίτλος που ανακλήθηκε το 2018 με απόφαση της Συγκλήτου του ιδρύματος επειδή έλαβε υπόψη » τη δημόσια απαξιωτική για το ελληνικό Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο Κρήτης δημόσια τοποθέτηση του Καθηγητή H.A. Richter, μετά την απονομή του τίτλου του επίτιμου διδάκτορα όπως επισημαίνεται στις αποφάσεις του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης η οποία δεν είναι ανεκτή, προσβάλει το ίδρυμα και έχει ως συνέπεια την τρώση του κύρους του».

  85. antonislaw said

    Μια ενδιαφέρουσα μαρτυρία είναι του Αυστραλού στρατιώτη του 2/11ο τάγματος Basil Avery που πολέμησε και στη Μάχη της Κρήτης. Μεταξύ άλλων δίνει και μια ενδιαφέρουσα μαρτυρία για το τι πίστευαν οι στρατιώτες ότι είχε προκαλέσει την ταχεία αποσύνθεση των πτωμάτων των Γερμανών αλεξιπτωτιστών (σε καμία περίπτωση δεν αναφέρεται βέβαια τυχόν προσβολή της μνήμης των νεκρών από τους ντόπιους). Η μετάφραση είναι δική μου με βοήθεια από μεταφραστήρια του διαδικτύου.

    «Στις 26.4.1941 το 2/11 Τάγμα αποβιβάστηκε στον κόλπο της Σούδας στην Κρήτη. Μας οδήγησαν στη Γεωργιούπολη και αργότερα στο Ρέθυμνο όπου ετοιμάσαμε ορύγματα κάτω από την κάλυψη των ελαιόδεντρων. Η θέση μας ήταν ακριβώς απέναντι από τη θάλασσα και μπροστά από τα χαρακώματα’ το συρματόπλεγμα τοποθετήθηκε κατά μήκος ολόκληρου του μετώπου που κατέλαβαν τα στρατεύματά μας. Μερικές εβδομάδες πριν από τη μάχη στο Ρέθυμνο στεκόμουν κατά μήκος της τάφρου με τον λοχία Norm Mews και τον πυροβολητή Stan Hancock όταν ένα γερμανικό μαχητικό αεροσκάφος, ένα Messerschmitt 109, εμφανίστηκε από το πουθενά και πέταξε κατά μήκος της σειράς των ελαιόδεντρων. Τόσο ο Mews όσο και ο Hancock πήδηξαν στην τάφρο και τραυμάτισαν στα πόδια τους. Καλύφθηκα πίσω από ένα δέντρο. Καθώς πολυβολούσε ο πιλότος, μπορούσες να δεις τις σφαίρες να πέφτουν παντού. Ευτυχώς δεν σκοτώθηκε κανείς. Ο λοχίας Mews διακομίστηκε στο RAP (Regimental Aid Post: Σταθμός πρώτων βοηθειών Συντάγματος). Σχεδόν κάθε μέρα απευθύνονταν σε εμάς η ραδιοφωνική εκπομπή του Γερμανού προπαγανδιστή «Lord Haw Haw» (σημ: παρατσούκλι που είχε δοθεί σε αγγλόφωνους εκφωνητές που έκαναν προπαγάνδα για τη Γερμανική Ραδιοφωνία) λέγοντας ότι είμαστε όλοι καταδικασμένοι, και αναφέρθηκε στην Κρήτη ως το «Νησί της Καταστροφής». Η προσωπική μου γνώμη ήταν ότι αυτό μας έκανε πιο αποφασισμένους. Η αερομεταφερόμενη εισβολή ξεκίνησε στις 20 Μαΐου του 1941.Ήταν περίπου 2 μετά το μεσημέρι, όταν ακούστηκε ένας δυνατός θόρυβος στον ουρανό. Μετά από λίγο φαινόταν ένας μεγάλος αριθμός γερμανικών αεροπλάνων μεταφοράς αλεξιπτωτιστών τύπου Junker πολύ κοντά από πάνω μας. Σχεδόν αμέσως άρχισαν να ρίχνουν μεγάλο αριθμό αλεξιπτωτιστών. Οι αλεξιπτωτιστές προσγειώθηκαν γύρω μας, μπροστά και πίσω από το χαράκωμά μας. Έγινε σφαγή. Υπήρξαν βαριές απώλειες Γερμανών στρατιωτών. Πολλοί τραυματισμένοι Γερμανοί προσγειώθηκαν στα δέντρα, άλλοι στο συρματόπλεγμα. Αρκετά αεροπλάνα Junker έπεσαν από πυρά μικρών όπλων και οι επιβαίνοντες έχασαν τη ζωή τους μέσα στα αεροπλάνα τους. Η μάχη συνεχίστηκε μέχρι περίπου τις 29 Μαΐου 1941.Στη συνέχεια άρχισε η σύλληψη αιχμαλώτων πολέμου και η ταφή των νεκρών. Αυτή ήταν μια από τις χειρότερες δουλειές που έχω βιώσει ποτέ. Τα πτώματα είχαν εκτεθεί στα στοιχεία της φύσης για αρκετό καιρό. Επίσης, ειπώθηκε τότε, ότι τα φάρμακα που είχαν πάρει πριν πηδήξουν έξω είχαν συμβάλει στην επιδείνωση της κατάστασής τους. Το πρωί της 30.5.1941 διατάχθηκε η παράδοση του 2/11ου Τάγματος. Θυμάμαι τον διοικητή, υπολοχαγό Ντάουντενγκ, να μας λέει ότι τώρα θα φρόντιζε «ο καθένας για τον εαυτό του» καθώς τα γερμανικά τανκς ήταν σχεδόν μπροστά μας. Η πλειοψηφία του στρατεύματος προχώρησε προς αυτά. Έγιναν αιχμάλωτοι πολέμου «για όλη τη διάρκεια» του πολέμου στην Ευρώπη. Πήρα μια γρήγορη απόφαση να τρέξω προς τα βουνά και να προσπαθήσω να δραπετεύσω. Κάποιοι άλλοι δεν τα κατάφεραν. Συνέχισα να τρέχω για αρκετό διάστημα. Ήμουν εντελώς εξαντλημένος. Ωστόσο κατάφερα να συνεχίσω. Μετά από αρκετές μέρες συνάντησα μερικούς άλλους στρατιώτες, ένας από τους οποίους ήταν ο ανθυπασπιστής Charlie Mitchell από το τάγμα διοίκησης. Ήταν πολύ επικίνδυνη η αναρρίχηση στα βουνά και στο τελευταίο βουνό καθυστέρησα τη μικρή ομάδα μου όταν γλίστρησα προσπαθώντας να πιάσω τις μπότες μου. Γλίστρησα στη ρίζα του βουνού. Η ομάδα με άφησε, καθώς ήταν πολύ εξαντλημένοι για να επιστρέψουν για εμένα. Την επόμενη μέρα με βοήθησαν δύο Νοτιοαφρικανοί. Τα χέρια μου ήταν κατεστραμμένα. Μπόρεσα να ενταχθώ σε μια μικρή ομάδα του τάγματός μας, δύο από τους στρατιώτες της ήταν από συμμαχικές χώρες, κοντά σε ένα μικρό ψαροχώρι που ονομάζεται «Αγία Γαλήνη». Ο διοικητής μας Συνταγματάρχης Ρέι Σαντόβερ ήταν επικεφαλής και του είχαν πει ότι υπήρχαν δύο εγκαταλελειμμένα βρετανικά αποβατικά πλοία στην Αγία Γαλήνη. Εντοπίστηκαν γρήγορα, αλλά διαπιστώθηκε ότι ένα είχε υποστεί σοβαρές ζημιές. Υπήρχε μια πιθανότητα ότι το άλλο θα μπορούσε να πλεύσει όμως η μπαταρία του ήταν χαλασμένη. Σε αυτό το σημείο ενημερωθήκαμε από αρκετούς του τάγματος Sutherland Highlanders ότι υπήρχαν δύο στρατιωτικά φορτηγά περίπου 2 με 3 μίλια πάνω από την ακτή σε ένα μικρό χωριό που ονομάζεται «Τυμπάκι» και ότι οι μπαταρίες τους θα ήταν πιθανώς εντάξει. Ο Υπολοχαγός Τομ Μπέντελς ζήτησε δύο εθελοντές, και ο Δεκανέας Μπιλ Μόρτιμερ κι εγώ συμφωνήσαμε να πάμε. Ξεκινάμε. η αποστολή μας ήταν να φέρουμε πίσω τις μπαταρίες αν ήταν εντάξει. Η παραλία είχε κοφτερές πέτρες και χρειάστηκε λίγος χρόνος για να φτάσουμε εκεί. Ο Μπιλ έβγαλε τις δύο μπαταρίες και ενώ τις έβγαζε βρήκα δύο κιβώτια με τρόφιμα σε μερίδες σε ένα ελαιοτριβείο. Δεν ήμασταν σε θέση να μεταφέρουμε κανένα από τα κιβώτια με τα τρόφιμα, οι μπαταρίες 12 βολτ ήταν πολύ βαριές και αποφασίσαμε να επιστρέψουμε για αυτά αργότερα. Η πορεία πίσω με το πρόσθετο βάρος των μπαταριών ήταν πολύ δύσκολη, αλλά τα καταφέραμε. Ο Λοχαγός Fitzharding και ο υπολοχαγός Tom Bedells επέστρεψαν με μια μικρή ομάδα για να πάρουν τις μερίδες, αλλά συνάντησαν μια εχθρική περίπολο ενώ έπαιρναν τις μερίδες τροφίμων και έπρεπε να τρέξουν για να σώσουν τη ζωή τους Ο Τομ Μπέντελς τραυματίστηκε ενώ βοηθούσε να μπει η βάρκα στη θάλασσα, αλλά κατάφεραν να επιστρέψουν στη κυρίως ομάδα. Εν τω μεταξύ, είχαμε καταφέρει να πλεύσουμε με αυτήν την καλή «μαούνα». Με τις μπαταρίες εγκατεστημένες ήμασταν σε θέση να προετοιμαστούμε για το ταξίδι, καθώς ο κινητήρας ήταν εντάξει και λειτουργούσε ομαλά. Ο Συνταγματάρχης Σαντόβερ δυσκολεύτηκε να αποφασίσει ποιος θα ήταν το πλήρωμα και οι επιβάτες. Μερικοί από αυτούς που επιλέχθηκαν από το 2/11ο Τάγμα ήταν ο Λοχαγός Ράιαν ,ο αξιωματικός υγειονομικού, Υπολοχαγός Τ. Μπέντελς, ο ανθυπασπιστής Σ. Μίτσελ, ο Μπερτ Σκίνερ, ο Νταγκ Κουίνλαν, ο Μπιλ Μόρτιμερ, ο Έρικ Σμιθ και εγώ. Από το 2/3 σύνταγμα τομέων: Ο λοχαγός Fitzharding και ο Peter Monger. Η πορεία μας ορίστηκε για τη Μάρσα Ματρούχ (Αίγυπτος). Είχε αποφασιστεί από το προσωπικό του ναυτικού και της πολεμικής αεροπορίας ότι η φορτηγίδα θα πήγαινε με περίπου τέσσερις κόμβους και είχαμε καύσιμα για περίπου τρεις ημέρες. Μια στρατιωτική πυξίδα χρησιμοποιήθηκε για να κατευθύνει την πορεία μας. Περίπου στις 5 μ.μ. ξεκινάμε με τις καλύτερες ευχές όσων έμειναν πίσω…»

    Click to access Avery_Basil.pdf

  86. sarant said

    82-85 Α μπράβο!

  87. Georgios Bartzoudis said

    67 Nestanaios said: ……

    # Απορία ψάλτου βηξ!

  88. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    ένα επεισόδιο, που διηγείται ο στρατηγός Καφάτος:

    «Ο πόλεμος που έκαναν αυτοί οι «άμαχοι» ήταν κάτι μυθικό. Ένας γέρος 70 χρονών τότε, ο Στρατής Μαρινάκης άπω το χωριό Ασκαρδαλού, βρέθηκε στην Επισκοπή όταν έπεφταν οι αλεξιπτωτιστές. Αντί να κοιτάξει να φύγει, άοπλος καθώς ήταν, αυτός είχε στο νου του πώς να βρει όπλο. Ένας Γερμανός που τον είδε ξαφνικά μπροστά του, τραβάει το πιστόλι να τον σκοτώσει αλλά το όπλο έπαθε αφλογιστία. Ο γέρος δεν χάνει καιρό, πέφτει απάνω του και τον αφοπλίζει. Και με την κατσούνα που κρατούσε του δίνει μια κατακέφαλα και τον ξαπλώνει κάτω»…
    http://www.lamprakides.gr/blog/?p=364

  89. Nestanaios said

    27. Close club?

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: