Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο Γλέζος και ο Σάντας πριν από 80 χρόνια…

Posted by sarant στο 31 Μαΐου, 2021


Πριν από 80 χρόνια, τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941, ενώ οι Γερμανοί ολοκλήρωναν την κατάληψη της Κρήτης, ο Μανώλης Γλέζος και ο Απόστολος Σάντας κατέβασαν τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη. Δεν ήταν η πρώτη αντιστασιακή ενέργεια στην Ευρώπη, όπως έχει γραφτεί, αλλά ήταν ένα σημαντικότατο συμβάν, με διεθνή εμβέλεια και με ισχυρό συμβολισμό, που έδωσε θάρρος στον υπόδουλο λαό της Αθήνας.

Η ταυτότητα των δυο ηρώων αποκαλύφθηκε μετά την απελευθέρωση. Ο ένας από τους δύο ήρωες, ο Μανώλης Γλέζος, αναδείχθηκε σε κορυφαίο στέλεχος του ΚΚΕ και της νόμιμης ΕΔΑ, φυλακίστηκε επανειλημμένα και καταδικάστηκε σε θάνατο, ενώ μετά τη μεταπολίτευση διατέλεσε βουλευτής και ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Απόστολος Σάντας επίσης εξορίστηκε τα πρώτα χρόνια μετά την απελευθέρωση, αλλά απέδρασε και διέφυγε στην Ιταλία και στη συνέχεια στον Καναδά όπου έζησε αρκετά χρόνια και μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα δεν αναμίχθηκε στην ενεργό πολιτική.

Στο Διαδίκτυο τα τελευταία χρόνια, και ιδίως κατά την περίοδο που η Χρυσή Αυγή είχε κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, ακούγονται φωνές, από το άκρο δεξιό του φάσματος, που θεωρούν «μύθο» το κατέβασμα της σημαίας από τους Γλέζο και Σάντα.

Ένα πολυακουσμένο επιχείρημα είναι ότι η σημαία δεν μπορεί να κατέβηκε από τον ιστό της τη νύχτα, διότι με το ηλιοβασίλεμα γίνεται υποστολή της σημαίας.

Το επιχείρημα αυτό, παρόλο που ακούγεται πολύ, δεν αντέχει σε κριτική.

Μια πρώτη απάντηση είναι ότι η υποστολή της σημαίας το βράδυ γίνεται σε καιρό ειρήνης, όχι σε πόλεμο και όχι σε κατακτημένα εδάφη.

Αλλά πέρα από αυτή τη θεωρητική ανασκευή υπάρχει και μια ατράνταχτη πρακτική αντίκρουση. Η ανακοίνωση του Γερμανού φρουράρχου, που δημοσιεύτηκε σε όλες τις αθηναϊκές εφημερίδες την 1η Ιουνίου 1941, στην οποια γίνεται ξεκάθαρα αναφορά σε «υπεξαίρεση» της σημαίας.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΙΣ

Βάσει των κάτωθι γεγονότων και εξακριβώσεων προσδιορίζεται η αστυνομική ώρα εν Αθήναις μετ’ αμέσου ισχύος η 22α:

1) Κατά την νύκτα της 30ής προς 31ην Μαΐου υπεξηρέθη η επί της Ακροπόλεως κυματίζουσα γερμανική πολεμική σημαία παρ’ αγνώστων δραστών. Διενεργούνται αυστηραί ανακρίσεις. Οι ένοχοι και συνεργοί αυτών θα τιμωρηθούν διά της ποινής του θανάτου.

2) Ο τύπος και η δημοσία γνώμη πάντων των στρωμάτων του λαού εκφράζονται ακόμη πάντοτε μετ’ εκδήλου συμπαθείας υπέρ των εκ της ηπειρωτικής Ευρώπης εκδιωχθέντων Άγγλων.

3) Τα γεγονότα εν Κρήτη, αι παρά το διεθνές δίκαιον διαπραχθείσαι κακοποιήσεις εναντίον Γερμανών αιχμαλώτων όχι μόνο δεν συζητούνται μετ’ αποστροφής, αλλ’ εις ευρείς κύκλους και μάλιστα μετ’ ευαρεσκείας.

4) Υπέρ Άγγλων αιχμαλώτων παρετηρήθησαν, παρά την σχετικήν απαγόρευσιν, επανειλημμένως εκδηλώσεις συμπαθείας (προσφορά δώρων, ανθέων, καρπών, σιγαρέττων κλπ.) Αι τοιαύται εκδηλώσεις γίνονται ανεκταί εκ μέρους της ελληνικής αστυνομίας, εναντίον των οποίων δεν αντέδρασεν μεθ’ όλων των εις διάθεσιν αυτής ευρισκομένων μέσων.

5) Η συμπεριφορά των ευρυτέρων κύκλων της πόλεως των Αθηνών έναντι των γερμανικών ενόπλων Δυνάμεων, εγένετο και πάλιν ολιγώτερον φιλική.

6) Η αισχροκέρδεια εν Αθήναις υπερέβη παν μέτρον χωρίς αι αρμόδιαι αρχαί να προβαίνουν εις τα ενδεικνυόμενα μέτρα καταστολής.

7) Σχεδόν άπαντα τα εμπορεύματα πωλούνται εν Αθήναις προς τους Γερμανούς στρατιωτικούς εις σημαντικώς ανωτέρας τιμάς παρά εις τους Έλληνας.

Αι γερμανικαί στρατιωτικαί αρχαί προσεπάθησαν μέχρι σήμερον να συμπεριφερθώσι προς τον ελληνικόν λαόν από πάσης απόψεως ευμενώς, εν περιπτώσει καθ’ ην αι διαταγαί των ενόπλων γερμανικών Δυνάμεων δεν θέλουσιν εισακουσθή, αύται θα επιβάλωσι μετά λύπης των αυστηροτάτας κυρώσεις.

Εν Αθήναις τη 31η Μαΐου 1941.

Ο ΦΡΟΥΡΑΡΧΟΣ

Επειδή δύσκολα μπορούμε να πιστέψουμε ότι ο Φρούραρχος Αθηνών είπε… ψέματα θέλοντας να αναδείξει σε ήρωες δυο δεκαεννιάχρονους φοιτητές, νομίζω ότι η ανακοίνωση αποτελεί ατράνταχτη απόδειξη πως σημαία υπήρχε.

Μάλιστα, η γερμανική ανακοίνωση απαντά και σε κάποιους που προβάλλουν την άποψη ότι οι Γλέζος και Σάντας τάχα δεν κατέβασαν τη σημαία από τον ιστό της, αλλά την πήραν από το κιβώτιο όπου φυλασσόταν: «κυματίζουσα», λέει η ανακοίνωση.

Δεν ήταν όμως μόνο η ανακοίνωση. Οι γερμανικές αρχές ζήτησαν από Έλληνες δικαστικούς να βρουν τους δράστες του «ανοσιουργήματος». Τρεις πρωτοδίκες κατάφεραν, με συνδυασμό κωλυσιεργίας και παραπλάνησης, να μην ξεσπάσει η οργή των Γερμανών σε τυφλά αντίποινα.

Άλλοι αμφισβητίες πάλι, πιο λογικά, δέχονται μεν ότι η σημαία κατέβηκε από τον ιστό της -αλλά, λένε, δεν την κατέβασαν ο Γλέζος και ο Σάντας.

Και τότε ποιοι; Η αποκάλυψη της ταυτότητας των δυο ηρώων έγινε στις 25 Μαρτίου του 1945. Προφανώς, θα ήταν γνωστή σε πολλούς από πιο νωρίς, αλλά επίτηδες επιλέχτηκε η εθνική εορτή για να γίνει πανηγυρικά η αποκάλυψη. Έγινε ταυτόχρονα σε δύο εφημερίδες: στον κομμουνιστικό Ριζοσπάστη και στην κεντρώα (αλλά αντικομμουνιστική) Ελευθερία. Και την επόμενη μέρα, αναγνωρίστηκε από το σύνολο του τύπου.

Αριστερά, το άρθρο που δημοσιεύτηκε, πρωτοσέλιδο, στον Ριζοσπάστη της 25.3.1945.

Αν προσέξετε, το επώνυμο του Γλέζου δίνεται λαθεμένο, όπως άλλωστε και η ηλικία του, η δική του και του Σάντα:

Είναι οι Έλληνες: Γλέντζος Μανώλης, φοιτητής της Ανωτάτης Σχολής Εμπορικών Επιστημών, 25 χρονώ, κι ο Σάντας Απόστολος, φοιτητής της Νομικής, 25 χρονώ. Κι οι δυο τους μέλη και στελέχη του ΚΚΕ. Φίλοι και σύντροφοι.

Αφηγείται στον Ριζοσπάστη «ο σ. Γλέντζος» [εκσυγχρονίζω ορθογραφία και βάζω παραγράφους για να είναι ευανάγνωστο]:

«…οι δυό μας τότε, Ελληνόπουλα πραγματικά, γυρίζαμε στους δρόμους ζαλισμένοι απ’ τη μαύρη συμφορά. Χίλιες ιδέες περνούσαν απ’ τα κεφάλια μας. Να ‘χαμε πιστόλια! Να κρυβόμασταν σε καμιά γωνιά, να πυροβολούσαμε Γερμανούς!… Γύρω μας οι σακάτηδες της Αλβανίας έσερναν τα καροτσάκια τους. Χαμένα λοιπόν όλα; Η «ηγεσία» πρόδωσε κι’ έφυγε. Τα ραδιόφωνα ούρλιαζαν. Οι εφημερίδες λιβάνιζαν, οι μανάδες έκλαιγαν και καρτερούσαν τους «αγύριστους». 30 του Μάη 1941. Γυρίζουμε άσκοπα στους στυγνούς δρόμους:

– Λάκη, το βλέπεις κείνο εκεί;

Το φασιστικό σύμβολο, πελώριος, συμπυκνωμένος βραχνάς, πλάκωνε τον ουρανό της Αθήνας. Δε χρειαζόταν περισσότερα λόγια. Ο ένας κατάλαβε τον άλλον. Σε μας έλαχε ο κλήρος… απλοί, ανώνυμοι ερμηνευτές της φλόγας ενός ολόκληρου λαού, της θέλησής του, θα προβαίναμε στην υποστολή της Γερμανικής σημαίας! Δώσαμε τα χέρια και χωρίσαμε.

Το βράδυ ραντεβού στις 8 στην πλατεία Κουμουνδούρου. Όταν ανταμώσαμε, τα χέρια μας σφίχτηκαν νευριασμένα. Δεν ήταν από φόβο. Ήταν συγκίνηση για το μεγάλο σκοπό, για την επιτυχία. Είχε σκοτεινιάσει. Το φεγγάρι είχε βγει. Ήταν μια όμορφη Αττική βραδιά.

Αμίλητοι προχωρήσαμε μέσα απ’ την Πλάκα. Απ’ το πρωί είχαμε κανονίσει τις τεχνικές λεπτομέρειες κι’ είχαμε μαζί μας ένα κλεφτοφάναρο. Κάναμε μια βόλτα γύρω απ’ την Ακρόπολη. Η γερμανική φρουρά φαινότανε. Τάχα στον κοντό να υπήρχε σκοπός; Ήταν, δεν ήταν, εμείς θ’ ανεβαίναμε. Σε μια στιγμή που δεν φαινόταν κανένας γύρω, πηδήξαμε το συρματόπλεγμα πούναι γύρω στο δασάκι των πεύκων της βόρειας πλευράς και σιγά σιγά, ο ένας πίσω απ’ τον άλλον προχωρούσαμε σκαρφαλώνοντας στ’ απόκρημνα βράχια.

Φτάσαμε σε μια πορτίτσα ξύλινη, που ‘φραζε το άνοιγμα που υπάρχει εκεί που αρχίζουν τα τείχη. Στην είσοδο, που κατά τους αρχαίους Αθηναίους μπαινόβγαινε το ιερό φίδι του Παρθενώνα. Ευτυχώς το λουκέτο δεν ήταν κλειστό. Σμπρώξαμε και μπήκαμε. Είχαμε φτάσει…

Με κομμένες τις αναπνοές ρίξαμε ένα βλέμμα γύρω μας: Δεξιά τα Προπύλαια, απέναντι ο Παρθενώνας, αριστερά το Ερεχθείο, ψηλά, μεγαλόπρεπα, φωτίζονταν υποβλητικά από το φεγγάρι. Τα σπασμένα μάρμαρα σκόρπια παντού, κάτω από το ιδιόχρωμο εκείνο φως, παρουσίαζαν περίεργα σχήματα. Προς το παρόν κανένας Γερμανός δε φαινότανε. Σκυφτοί, κρυβόμενοι πίσω απ’ τα μάρμαρα, προχωρούσαμε. Κάπου – κάπου πετούσαμε μακριά κανένα πετραδάκι, ώστε να δημιουργείται θόρυβος έξω από κει που βρισκόμασταν εμείς, ώστε αν υπήρχε κανένας σκοπός να προσέξει προς τα εκεί και ν’ αποφύγουμε μεις τον κίνδυνο.

Ως την ώρα δεν είδαμε ούτε ίχνος σκοπού. Εδώ όμως ήταν τα σκούρα: Μήπως σε κείνο το κυκλικό τειχάκι να υπάρχει κανένας; Για πολλή ώρα πίσω απ’ τη σκιά του βορείου τείχους αφουγκραζόμασταν. Έπειτα όμως θαρραλέα προχωρήσαμε προς τη βάση του κοντού. Δεν υπήρχε κανένας. Από πάνω μας κυμάτιζε το φασιστικό σύμβολο. Λύσαμε το συρματόσχοινο κι αρχίσαμε να τραβάμε για να την κατεβάσουμε. Μα τα σύρματα δεν άκουγαν. Είχαν μπλεχτεί. Η σημαία δεν κατέβαινε. Τι έπρεπε να γίνει; Να κατέβει η σημαία! απαντούσε η φωνή της συνειδήσεως, η φωνή του λαού. Το μυαλό δούλευε γρήγορα. Άρπαξα το σιδερένιο κοντό κι’ άρχισα να ανεβαίνω. Έπιασα τη σημαία κι’ άρχισα να την τραβάω. Τίποτα όμως. Δεν έπεφτε. Κουράστηκα και κατέβηκα. Δεύτερη απόπειρα έφερε τα ίδια αποτελέσματα.

– Λάκη η σειρά σου. Ούτε κείνος όμως μπόρεσε. Για τρίτη φορά αναρριχούμαι λυσσιασμένα – με δόντια και με χέρια κρεμάστηκα απ’ τη σημαία. Ούτε τώρα όμως τίποτα. Η σημαία όμως έπρεπε να κατεβεί. Και κατέβηκε. Και να πώς. Το σιδερένιο κοντάρι υποβασταζότανε από τρία συρματόσχοινα. Τα λύσαμε από κει που ήταν δεμένα και δίνοντας παλμικές κινήσεις στο κοντάρι τα ξεμπλέξαμε και η σημαία έπεσε απάνω μας και μας κουκούλωσε. Ξεκουκουλωθήκαμε και βάζοντάς την κάτω αγκαλιαστήκαμε και χορεύαμε πατώντας τα φασιστικά σύμβολα.

Κείνη την ώρα το φεγγάρι χανότανε πίσω απ’ τον Αιγάλεω. Κόψαμε από ένα κομμάτι ο καθένας εκεί κοντά στον αγκυλωτό σταυρό. Τα κομμάτια αυτά τα πήραμε μαζί μας, αλλά στις περίοδες της τρομοκρατίας οι μαννάδες μας τα ‘καψαν. Την υπόλοιπη τη μαζέψαμε γρήγορα γρήγορα και τη ρίξαμε στο ξεροπήγαδο που βρίσκεται ανάμεσα στα τείχη και το βράχο. Ίσως τώρα, ύστερα από 4 χρόνια νάχει πια λιώσει.

Γυρίζοντας αργά για τα σπίτια μας μάς έπιασε ο σκοπός χωροφύλακας έξω από το Κρατικό Ταμείο (Ερμού). Η ώρα ήταν 12.10′, η κυκλοφορία είχε σταματήσει. Του δικαιολογηθήκαμε ότι είμαστε σε γλέντι και μας άφησε. Και πραγματικά σε γλέντι είμαστε. Κείνο που ποθούσαμε είχε γίνει. Η απαρχή του αγώνα έγινε. Το μάθημα στους Γερμανούς είχε δοθεί…»

Κατά σύμπτωση, την ίδια μέρα που αποκαλύφθηκε η ταυτότητα των ηρώων, δηλαδή στις 25 Μαρτίου 1945, σε συγκέντρωση στο Σύνταγμα για την εθνική επέτειο, έγιναν επεισόδια και ο Μανώλης Γλέζος συνελήφθη από την αστυνομία. Ο Ριζοσπάστης δημοσιεύει την είδηση σε πρωτοσέλιδο πλαίσιο στις 27 Μαρτίου, και τώρα γράφει σωστά το επώνυμο του Γλέζου.

Με βάση τα παραπάνω γίνεται νομίζω φανερό πως αν οι Γλέζος και Σάντας είχαν οικειοποιηθεί τη δόξα άλλου, θα ήταν πολύ εύκολο να ξεσκεπαστούν εκείνα τα πρώτα χρόνια, πολύ περισσότερο που η κυβερνώσα παράταξη αμέσως θα πρόβαλλε την παραμικρή αμφισβητηση της πράξης των δυο κομμουνιστών  -όμως κανείς δεν αμφισβήτησε την πράξη τους τότε, ούτε παρουσιάστηκε άλλος διεκδικητής της.

Μια και παρέθεσα την αφήγηση του Γλέζου, μια άλλη αμφισβήτηση, γενικής φύσεως ας πούμε, είναι εκείνη που εντοπίζει αντιφάσεις ανάμεσα στις αφηγήσεις Γλέζου και Σάντα. Αλλά αυτό μάλλον δείχνει ότι δεν είχαν συνεννοηθεί και προβάρει ένα ψέμα, αλλά ο καθένας λέει ειλικρινά ό,τι θυμάται.

Τέλος, και η κατασκευή του «ήρωα Κωνσταντίνου Κουκίδη», του ανύπαρκτου εύζωνου που δήθεν τυλίχτηκε την ελληνική σημαία στις 27 Απριλίου 1941, τη μέρα της εισόδου των Γερμανών στην Αθηνα, και έπεσε από την Ακρόπολη, αποτελεί μεταξύ άλλων μια προσπάθεια να υπάρξει ένα «εθνικόφρον αντίβαρο» στην ηρωική πράξη των Γλέζου και Σάντα. Για τον Κουκίδη έχουμε αναφερθεί αναλυτικά σε ειδικό άρθρο. Να σημειώσουμε εδώ τη γενναιοδωρία του Μανώλη Γλέζου, που πήρε μέρος στις τελετές για τον Κουκίδη, πιστεύοντας ότι είναι θετικό να προβάλλονται ήρωες έστω και ανύπαρκτοι.

Να κλείσουμε με ένα πολύ χαρακτηριστικό άρθρο από τις μέρες εκείνες του 1941. Όλες οι εφημερίδες, όπως είπαμε, δημοσίεψαν την ανακοίνωση του Γερμανού φρουράρχου. Όλες επίσης στο κύριο άρθρο τους της μέρας εκείνης στηλίτευσαν τους «άφρονες» που προκάλεσαν την οργή των Γερμανών. Ας έκαναν κι αλλιώς.

Μερικές όμως πλειοδότησαν. Από τον Πρωινό Τύπο, εφημερίδα που εξέδιδε ο αντιβενιζελικός τ. βουλευτής και υπουργός Νικ. Κρανιωτάκης, παραθέτω το κύριο άρθρο, γραμμένο πιθανώς από τον ίδιο τον Κρανιωτάκη:

ΟΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΑΙ

Χθες το βράδυ λοιπόν οι Αθηναίοι και οι Πειραιείς εκλείσθησαν εις τα σπίτια των από τας 10. Και θα κλεισθούν και απόψε, και αυριον, και μεθαύριον -και ίσως καθ’ όλον το θέρος.

Προ ολίγων ακόμη ημερών ανεκοινώθη ότι επετράπη η λειτουργία των θερινών κινηματογράφων. Θα ελειτούργουν έως τας 11 1/2. Συντόμως μάλιστα -ελέχθη- αι νυκτεριναί παραστάσεις θα παρετείνοντο έτι πλέον, διότι και η κυκλοφορία του κοινού θα επετρέπετο πέραν του μεσονυκτίου.

Δεν είνε ανάγκη βέβαια να τονισθή με πόσην χαράν ήκουσε τα αγγέλματα αυτά όλος ο κόσμος. Μετά τα βάσανα της ημέρας οι ξεροψηνόμενοι Αθηναίοι, ξαναγεννώνται, αναπνέοντες το βράδυ εις το ύπαιθρον ολίγον καθαρόν αέρα.

Αλλά από χθες εκλειδώθησαν μέσα εις τας 10, θεοσκότεινα, με κατάκλειστα παράθυρα. Με τέτοιαν ζέστην! Και μαζί με τας οικογενείας τών Αθηναίων έκλεισαν ενωρίς και έχασαν την δουλειάν των τόσοι και τόσοι άνθρωποι αποζώντες από την νυκτερινήν κίνησιν: Ο επιχειρηματίας του κινηματογράφου, ο μηχανικός, η ταξιθέτρια, ο προϊστάμενος και η υπαλληλία των καφενείων του τέρματος, ακόμη και ο μικρός, ο οποίος επώλει στραγάλια εις τα λαϊκά κέντρα.

Διατί όλα αυτά;

Διότι -διαβάσετε την ανακοίνωσιν του γερμανικού φρουραρχείου, και θα το ιδήτε. Δι’ ένα, δύο, τρεις… δι’ επτά λόγους.

Αι, λοιπόν, κύριοι, εδώ, εις αυτόν τον τόπον, υπάρχουν προδόται. Υπάρχουν εχθροί του λαού. Υπάρχουν άνθρωποι μωροί μέχρι κτηνωδίας, ή υπάρχουν άνθρωποι κακόβουλοι. Άνθρωποι δηλαδή, υπηρετούντες τίς οίδε ποίους ξένους, συμφέρον έχοντας να προκαλέσουν προστριβάς και εχθρότητα μεταξύ της εν Ελλάδι κατοχής και του ελληνικού λαού.

Αυτοί οι άνθρωποι, οι μωροί μέχρι κτηνωδίας, ή οι υπηρέται αλλοτρίων συμφερόντων, δυσμενών προς την Ελλάδα, αυτοί, προβαίνουν εις τας γελοίας εκδηλώσεις ή διαπράττουν τας αχαρακτηρίστους πράξεις -όπως η υπεξαίρεσις της γερμανικής σημαίας από την Ακρόπολιν.

Διότι, αν δεν είνε κτηνωδώς μωροί, ή αν δεν είνε όργανα ξένων, τι άνθρωποι είνε και τι είδους Έλληνες είνε, οι αυτουργοί των αξιοθρηνήτων προκλήσεων;

Δεν τους είδαμεν βεβαίως. Ατυχώς δεν τους είδαμεν. Προκειμένου όμως ειδικώς περί των προχθεσινών υστερικών εκδηλώσεων υπέρ των Άγγλων τραυματιών, λέγεται ότι οι εκδηλωσίαι ήσαν γύναια του πεζοδρομίου και πρόσωπα άγνωστα.

Όλοι αυτοί, και όλοι οι άλλοι, όσοι προκαλούν τας θλιβεράς προστριβάς, δεν εκπροσωπούν κατά κανένα τρόπον τον ελληνικόν λαόν. Δεν το λέγομεν αυτό διά να αποτρέψωμεν την οργήν των νικητών από τον λαόν. Όχι. Αλλά το λέγομεν, διότι είνε η πραγματικότης.

Ο ελληνικός λαός δεν σκέπτεται έτσι. Ο δε ελληνικός λαός, εκείνος ο οποίος υπέστη την συμφοράν, ο οποίος μοχθεί, ο οποίος πληρώνει τα σπασμένα της πολιτικής τών κ.κ. Μέχρις Εσχάτων, δεν είνε εκείνος που κυκλοφορεί εμπρός από την αθηναϊκήν λέσχην και τριγυρίζει εις τα γνωστά κοσμικά πεζοδρόμια της οδού Πανεπιστημίου.

Ο ελληνικός λαός δεν είνε μωρός· έχει νουν. Αντιλαμβάνεται ότι είνε βλακεία θανάσιμος να κτυπά κανείς την γροθιάν εις το μαχαίρι! Το μαχαίρι δεν παθαίνει τίποτε. Το χέρι παθαίνει.

Ο ελληνικός λαός δεν είνε αχάριστος. Δεν είνε δυνατόν να παρίδη την μεγάλην χειρονομίαν του Χίτλερ, ο οποίος όλως εξαιρετικώς διά την Ελλάδα, αφήκε τα παιδιά μας ελεύθερα, ενώ συμφώνως προς τους νόμους του πολέμου, θα ευρίσκοντο σήμερον εις στρατόπεδα αιχμαλώτων και θα έσπαζαν πέτρες.

Ο ελληνικός λαός δεν είνε τυφλός. Βλέπει. Βλέπει ότι, αν τρώγη σήμερον και δεν απέθανε της πείνας, τρώγει διότι τον βοηθούν οι Γερμανοί. Βλέπει ότι, τουναντίον, οι Άγγλοι, οι οποίοι τον επήραν εις τον λαιμόν των, του έχουν κηρύξει τώρα αποκλεισμόν διά να τον πεθάνουν, όπως κηρύσσουν ήδη αποκλεισμόν και κατά της Κρήτης -της δυστυχισμένης Κρήτης, την οποίαν παρέσυραν εις τον όλεθρον και εις τας ακρότητας.

Ο ελληνικός λαός έχει μνήμην. Ενθυμείται ότι και εις το παρελθόν οι Άγγλοι, κάθε τρις και τόσον, εκήρυσσαν αποκλεισμόν κατά της Ελλάδος, εκμεταλλευόμενοι την ναυτικήν των δύναμιν. Πότε εκήρυσσαν αποκλεισμόν διά να ικανοποιήσουν ένα τυχοδιώκτην, όπως ο διαβόητος Πατσίφικος, πότε διά να εμποδίσουν την Ελλάδα να πολεμήση κατά της σουλτανικής Τουρκίας, πότε διά να μας αναγκάσουν να πολεμήσωμεν παρά το πλευρόν των, μαζί με τους Σενεγαλέζους. Έχει μνήμην ο λαός· ενθυμείται ότι, όταν έγινεν η καταστροφή της Μικράς Ασίας, όπου επολεμήσαμεν κατ’ εντολήν των Άγγλων, και όταν εκαίετο η Σμύρνη, και εκολύμβων τα γυναικόπαιδα μέχρι των αγγλικών πολεμικών, ζητούντα σωτηρίαν, οι Άγγλοι ναύται τούς έκοβαν τα χέρια διά να μη ανέβουν επάνω και σωθούν.

Όχι. Δεν είνε Έλληνες, ή τουλάχιστον δεν είνε πατριώται, αλλά είνε προδόται και εχθροί του λαού, εκείνοι που προκαλούν βλακωδώς τα δυσμενή μέτρα εναντίον του ελληνικού λαού.

Τι είνε τάχα αυτά τα απρόσωπα όντα; Είνε άτομα με εθνικήν υπερφιλοτιμίαν;

Άνθρωποι με εθνικήν υπερφιλοτιμίαν ήσαν εκείνοι, οι οποίοι έχυσαν το αίμα των εκεί επάνω. Ειπέτε: Μεταξύ εκείνων, οι οποίοι απετόλμησαν τας προκλήσεις, μήπως είδατε κανένα με στρατιωτικόν αμπέχωνον και ξηλωμένα κουμπιά; Μήπως είδατε κανένα που είχε πολεμήσει; Και, ειπέτε επίσης: επάνω εις την Ακρόπολιν, οπόθεν υπεξηρέθη η σημαία, μήπως ανερριχήθη τάχα κανείς ανάπηρος με κομμένο πόδι;

Είνε άραγε άτομα με εθνικήν υπερφιλοτιμίαν τα πάσης προελεύσεως θηλυκά, και οι αστράτευτοι συνεργάται των, οι οποίοι διαπράττουν τας προκλήσεις; Τι θέλουν να δείξουν; Ότι δεν ανέχονται τον νικητήν; Αν δεν τον ανείχοντο, διατί δεν του έφραξαν με τα κορμιά των τον δρόμον, παρά τον άφησαν να έλθη; Και αν έχουν υπερφιλοτιμίαν, πού΄ήτο η υπερφιλοτιμία των, όταν ο Μανιαδάκης τούς έδερνε με τον βούρδουλαν, και τους επότιζε ρετσινόλαδον; Ή μήπως είνε από τους ανήκοντας εις τον ίδιον εκείνον κόσμον;

Υπερφιλότιμοι… Τι είπε το φιλότιμόν των χθες το βράδυ, όταν η στρατιωτική κατοχή μάς έπιασεν από το αυτί ως αν αδιόρθωτα παιδιά, και μας έκλεισε μέσα εις τας δέκα; Αυτό το πάθημα, διατί να το προκαλέσουν, εις βάρος της φιλοτιμίας και της ανέσεως όλων μας, οι αχαρακτήριστοι εγκληματίαι;

Διότι είνε εγκληματίαι.

Αλλά, αυτό το μάθημα, να είνε άραγε το μόνον, ή να είνε απλώς το πρώτον;

Έλληνες, κινδυνεύομεν! Τα παιδιά μας, αι οικογένειαί μας, ημείς όλοι, αλλά ίσως και ο τόπος, θα πληρώσωμεν ακριβά τας εγκληματικάς αυτάς μωρίας.

Τι να κάμωμεν όμως; Απλούστατα: Να κάμωμεν πολιτοφυλακήν, και να προστατεύσωμεν τον εαυτόν μας. Πολιτοφυλακή δε είμεθα όλοι μας: Από σήμερον έχετε το σύνθημα: Όπου αντιλαμβάνεσθε κανένα τέτοιον προδότη του ψωμιού των τέκνων μας, κανένα εχθρόν της υπάρξεως των οικογενειών μας, μη τον αφήνετε. Θέλουν να μας βάλουν φωτιάν, οι ηλίθιοι κακοποιοί. Εμποδίσετέ τους. Κόψετέ τους τα χέρια. Πατάξετέ τους. Διαφορετικά -εννοήσατέ το: Τα παιδιά μας, τα σπίτια μας, κινδυνεύουν.

Παρέθεσα ολόκληρο το μακρόσυρτο άρθρο για να φανεί η επιχειρηματολογία του ανώνυμου αρθρογράφου, που ξεκινάει παραπονούμενος ότι εξαιτίας των αφρόνων που κατέβασαν τη σημαία απαγορεύτηκε η κυκλοφορία κι έτσι έχασαν το μεροκάματο οι θερινοί κινηματογράφοι (και τον Νοέμβριο του 1973 μερικοί παραπονιούνταν ότι εξαιτίας των φοιτητών του Πολυτεχνείου αναβλήθηκαν τα ματς ποδοσφαίρου την Κυριακή), και καταλήγει σε μια έκκληση να συγκροτηθεί πολιτοφυλακή που να καταδίδει τους «προδότες», δηλαδή όσους εκδήλωναν τα αντιγερμανικά τους συναισθήματα.

Ο αρθρογράφος του Πρωινού Τύπου αποκαλούσε εγκληματίες τους πατριώτες που κατέβασαν τη γερμανική σημαία, χωρίς να γνωρίζει την ταυτότητά τους. Το 2012, τα εγγονάκια του, οι χρυσαβγίτες, αποκάλεσαν εγκληματία τον (βουλευτή τότε) Μανώλη Γλέζο. Όπως έχω ξαναγράψει, υπάρχει ένα νήμα που συνδέει τους χρυσαβγίτες με τους χαφιέδες και τους βασανιστές της χούντας, τους παρακρατικούς του πενήντα και του εξήντα, τους βασανιστές της Μακρονήσου, τους ταγματασφαλίτες και τους κουκουλοφόρους καταδότες των Γερμανών, τους τριεψιλίτες που έκαιγαν εβρέικα σπίτια στη Θεσσαλονίκη στα 1930, τους μαγκουροφόρους δολοφόνους του Καβαφάκη και του Φατσέα, τους επίστρατους που σκότωναν πρόσφυγες στα Νοεμβριανά του 1916.

Αλλά υπάρχουν και οι άλλοι. Τιμή και δόξα λοιπόν στον Μανώλη Γλέζο και τον Λάκη Σάντα!

 

 

 

 

84 Σχόλια προς “Ο Γλέζος και ο Σάντας πριν από 80 χρόνια…”

  1. Reblogged στις penelopap.

  2. Γιάννης Κουβάτσος said

    Τιμή και δόξα στον Μανώλη Γλέζο και τον Λάκη Σάντα, στον Λάκη Σάντα και τον Μανώλη Γλέζο. Αυτοί είναι πρότυπα για τη νεολαία και όχι οι Κουφοντίνες…

    Γιάννης Ρίτσος, «Τα προπύλαια της Αντίστασης»

    Στον ΓΛΕΖΟ και στον ΣΑΝΤΑ

    “Κάποτε οι πράξεις των ανθρώπων, έργα τέχνης είναι:

    Δυο παλικάρια διέσχισαν μια νύχτα όλο το θάνατο,

    έριξαν τον αγκυλωτό σταυρό απ’ τους ώμους των αιώνων,

    κι έστησαν δυο καινούριους κίονες στο ναό της Παλλάδος.

    Μες απ’ αυτούς τους κίονες, η Ελλάδα πέρασε

    προς τη νέα ιστορία της.

    Και τότε, οι ζώντες,

    μαζί κι οι νεκροί και οι ελιές και τα έλατα, ανηφόρισαν

    τα κράκουρα της λευτεριάς, κουβαλώντας στη ράχη τους

    την τιμή της πατρίδας, το μικρό καπνοδόχο του σπιτιού τους,

    τη στάμνα, το δρεπάνι, το άροτρο, και τον καπνό της Ιθάκης”

    (Γ. Ρίτσος, Συντροφικά τραγούδια, εκδ. Σ. Ε.)

  3. Κορυφαίο !

  4. atheofobos said

    Ο Γλέζος και ο Σάντας έχουν σήμερα πια με την ηρωική τους πράξη του 1941 τοποθετηθεί επάξια στο εικονοστάσι των Ηρώων της Ελλάδας.
    Ενδιαφέρον έχει και η διαφορετική πορεία που ακολούθησαν στην μετέπειτα ζωή οι δύο τους.
    Λέει ο Σάντας σε συνέντευξη του το 2008:
    Μετά την απελευθέρωση άρχισε μια άγρια καταδίωξη και εμένα και του Γλέζου, γιατί αποτελούσαμε σύμβολα της Αντίστασης. Με στείλανε εξορία στην Ικαρία. Μετά με πήρανε στο Ναυτικό, με ορκίσανε έφεδρο υπαξιωματικό (λόγω της Νομικής) και με φυλάκισαν στις φυλακές της Ψυτάλλειας ένα χρόνο μαζί με τους υπόδικους, μάλιστα με καταδικάσανε σε θάνατο δια τυφεκισμού, αλλά ευτυχώς η επέμβαση του Ναυάρχου Τούμπα που με έστειλε στο τρίτο τάγμα της Μακρονήσου μου έσωσε την ζωή. Μετά από δύο χρόνια που βγήκα από την φυλακή, με την βοήθεια ενός φίλου που γνώρισα εκεί μέσα πέρασα στην Ιταλία και από εκεί πήγα στον Καναδά όπου ζήτησα και πήρα πολιτικό άσυλο. Εκεί άρχισα να ζω ξεφεύγοντας από τα προβλήματα της Ελλάδας, ζούσα σε άλλο κόσμο. Ηρέμησα. Απέκτησα και μια πολύ καλή θέση μετά από λίγο καιρό σε μια εταιρία και δεν ήθελα να γυρίσω πίσω με τίποτα! Όμως ο πατέρας μου, έγραψε ένα γράμμα και με καλούσε να γυρίσω λέγοντάς μου πως ηρέμησαν πλήρως τα πράγματα. Τελικά μάζεψα τα πράγματά μου και γύρισα πίσω με την οικογένεια μου το 1963, νομίζοντας πως όλα θα πάνε καλά. Όταν έγινε η δικτατορία το 1967, δεν με έπιασαν αμέσως γιατί δεν είχαν στοιχεία. Αργότερα όμως χάλκευσαν μια κατηγορία και με έβαλαν πάλι φυλακή. Μετά την πτώση της Χούντας, έκανα διάφορες δουλειές στην Ελλάδα, αλλά τα ένσημα δεν έφτασαν για να συνταξιοδοτηθώ, με την βοήθεια όμως του τότε υπουργού Φοίβου Ιωαννίδη κατάφερα να εντάξω τα ένσημα από τον Καναδά και τελικά κατάφερα να πάρω την σύνταξη που με συντηρεί εδώ και κάποια χρόνια.
    https://web.archive.org/web/20110531130803/http://www.energosdimotis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=212:2008-11-01-23-19-22&catid=76:2008-10-20-14-43-27&Itemid=176
    Η πορεία του Γλέζου είναι ευρύτερα γνωστή και στο παρακάτω ποστ μου γράφω για μια άγνωστη, σε πολλούς, πτυχή της δραστηριότητας του, που απετέλεσε και την ευκαιρία να τον γνωρίσω και προσωπικά.
    ΕΝΑΣ ΗΡΩΑΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΦΟΡΕΣΕ ΠΟΤΕ ΠΑΝΤΟΥΦΛΕΣ
    http://atheofobos2.blogspot.com/2007/10/blog-post_24.html

  5. Κουνελόγατος said

    Δεν ξεχνάμε. Καλημέρα σας.

  6. rizes said

    ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ

    Αντίσταση κατά της Αρχής

  7. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4 Ευχαριστούμε!

  8. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    προφανώς υπάρχει ένα προβληματάκι για την ώρα που έγινε η ηρωική πράξη κι επομένως για την ημερομηνία.

    Από την συνέντευξη στον Ριζοσπάστη που έχει αναρτήσει ο Νίκος , που είναι και η πιό παλιά, συμπεραίνεται πως το κατέβασμα έγινε πριν τα μεσάνυχτα (…12:10 επιστροφή…), επομένως την 30η Μαΐου.
    Aπό την πιό πρόσφατη συνέντευξη στο vice.com στις 26 Ιαν. 2017 ο ίδιος ο Μ. Γλέζος λέει «κοντά στις μία το πρωί», επομένως το κατέβασμα έγινε μετά τα μεσάνυχτα, δηλ. την 31η Μαΐου.

    Βέβαια σημασία έχει πως έγινε την νύχτα της 30ής προς 31 Μαΐου 1941 👍🤗 Μιά ώρα πριν ή μετά δεν έχει σημασία!

  9. sarant said

    8 Ετσι είναι.

  10. Πέπε said

    @8

    Γενικά, όταν κάνουμε κάτι λίγες ώρες μετά τα μεσάνυχτα, την άλλη μέρα το αναφέρουμε ως «χτες». Έτσι, πολλές επέτειοι τιμώνται τη μέρα που πρακτικά ήταν η επόμενη από το γεγονός, αλλά ημερολογιακά (ωρολογιακά ίσως) η σωστή. Και η 28η Οκτωβρίου έγινε στις 3 το πρωί της νύχτας 27-28, και το Πολυτεχνείο ακόμη νωρίτερα νομίζω.

    Μόνο στις 25 Μαρτίου 1821 δε φαίνεται να συνέβη κάποιο ξεχωριστό γεγονός (ήταν αργία άλλωστε, λόγω της εθνικής εορτής).

    (Μανόλης δεν υπέγραφε ο Γλέζος;)

  11. theopeppas said

    Ο Κρανιωτάκης είναι πιθανότατα αυτός που είχε την φαεινή ιδέα το 1933-προσέξτε, ο Χίτλερ είχε μόλις γίνει καγκελάριος, αντε να μην κατηγορηθεί και γιά …πλαγιαρισμό, συνεπώς!- να επιβληθεί στους μικρασιάτες πρόσφυγες να φορέσουν κίτρινα περιβραχιόνια για να τους διακρίνουν και να τους αποφεύγουν οι Ελληνες. (Εφημ.Πρωινος Τυπος)

  12. LandS said

    Μένω άφωνος:
    «…πότε διά να μας αναγκάσουν να πολεμήσωμεν παρά το πλευρόν των, μαζί με τους Σενεγαλέζους»

  13. ΣΠ said

    Καλημέρα.

  14. LandS said

    «Και, ειπέτε επίσης: επάνω εις την Ακρόπολιν, οπόθεν υπεξηρέθη η σημαία, μήπως ανερριχήθη τάχα κανείς ανάπηρος με κομμένο πόδι;»

    Ε, δεν είναι άνθρωπος αυτός που γράφει τέτοιο πράγμα.

  15. Γιάννης Ιατρού said

    10 (τέλος): Πάντως με ω(μέγα) αναφέρεται, και στην Βίκι και στον Ρίζο κι αλλού

  16. sarant said

    12-14 Είδες;

    11 Μάλλον

  17. Καλημέρα

    Θυμάται κανείς αν αυτή η πράξη είχε περιγραφεί σε κάποιο τεύχος του Μικρού Ηρωα με μόνη διαφορά πως στην θέση της γερμαανικής βάλανε την ελληνιή σημαία και την βλέπανε το πρωί έκπληκτοι οι Αθηναίοι ;
    Ή θυμάμαι λαθος ;

  18. Αυτό, καλέ, «στην κεντρώα (αλλά αντικομμουνιστική) Ελευθερία», τι ωραίο είναι! Υπάρχουν κεντρώοι φιλοκομμουνιστές;

  19. […] Πριν από 80 χρόνια, τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941, ενώ οι Γερμανοί ολοκλήρωναν την κατάληψη της Κρήτης, ο Μανώλης Γλέζος και ο Απόστολος Σάντας κατέβασαν τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη. Δεν ήταν η πρώτη αντιστασιακή ενέργεια στην Ευρώπη, όπως έχει γραφτεί, αλλά ήταν ένα σημαντικότατο συμβάν, με διεθνή εμβέλεια και με… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2021/05/31/glezos-4/ […]

  20. […] […]

  21. Babis said

    #17
    Τώρα που το λες, ναι.
    Γιαυτό έχω συνέχεια την λανθασμένη εντύπωση ότι ο Γλέζος με τον Σάντα κατέβασαν την Γερμανική και ανέβασαν την Ελληνική.

    Φταίει βέβαια και το αλτσχαιμερ, αλλά αυτό είναι άλλο θέμα.

  22. Aghapi D said

    17 κάτι τέτοιο εννοείς; https://issuu.com/mikrosiros/docs/mikros_hres_akropolh_online

  23. Aghapi D said

    17 Να προσθέσω και αυτό; https://iskra.gr/%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CF%81%CF%8C%CF%82-%CE%AE%CF%81%CF%89%CE%B1%CF%82-%CE%BA%CE%AC%CE%BB%CF%80%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%83%CF%8D%CE%BC%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%B1-%CE%BA%CE%AC%CE%BB%CF%80%CE%B9%CE%BA%CE%BF/

  24. sarant said

    18 Yπάρχουν κεντρώοι μη αντικομμουνιστές.

  25. Πουλ-πουλ said

    «τών κ.κ. Μέχρις Εσχάτων»
    Τι έκφραση!

  26. Άγγελος Σέρτης said

    11

    Μπορούμε να δούμε το επίμαχο δημοσίευμα του «Πρωινού Τύπου» του 1933;

  27. Georgios Bartzoudis said

    (α) Τα πολλά «κακουργηματικά» ψεύδη του Ριζοσπάστη, τον έκαναν πράγματι σαν τον ΨευτοΘόδωρο (του Ψαθά, νομίζω): Ακόμα και όταν έλεγε την αλήθεια δεν τον πίστευε κανένας (πλην των …ψευτολατρών).
    Γνώρισα τον Γλέζο από αρκετά κοντά. Δεν απέφευγε να λεει την αλήθεια: Όπως, π.χ, ότι ήταν στην ΕΟΝ του Μεταξά.
    (β) Σε ότι αφορά τον «ήρωα Κωνσταντίνο Κουκίδη», ήμουνα «παρών» τότε που είχαμε «αναφερθεί αναλυτικά σε ειδικό άρθρο»: Η «α»αλυτική» αναφορά ήταν σχέτη άρνηση και τίποτα άλλο. Σαν την άρνηση των «ομολόγων μας» για την ηρωϊκή πράξη των Γλέζου και Σάντα! Για μένα, το θέμα «Κουκίδη» χρειάζεται ψάξιμο, χωρίς κομματικές αγκυλώσεις. Η «γενναιοδωρία του Μανώλη Γλέζου, που πήρε μέρος στις τελετές για τον Κουκίδη», φυσικά και δεν είναι αποδεικτικό στοιχείο, και δεν με καλύπτει. Όπως δεν με καλύπτει και η συριζοτακτική του να «ξεχνάμε» οτιδήποτε δεν μας συμφέρει κομματικά. [Είδατε τι καλά που ξεχάσαμε τα δυο παιδιά-χρυσαυγίτες που τα έφαγε το μαύρο σκοτάδι λίγο μετά τη δολοφονία του Φύσσα; Καλά να πάθουν, αφού δεν ήταν «δικά μας παιδιά»!]

  28. leonicos said

    το χθεσινό σχόλιο 45 διαγράφτηκε μετά από δική μου παράκληση

    διότι το ύφος του σε μερικά σημεία δεν αντανακλουσε το ήθος μου

    Αυτά για ναη θεωρηθεί λογοκρισία ή ό,τι άλλο

    Φυσικά, αν εμφανιστει ο χτεσινός που βρήκε τους αντάρτες να δρουν εκτός διεθνους δικαίου

    και πει ότι και οι Γλέζος και Σιάντας έπρεπε να καταδικαστούν για καταστροφή ξένης περιουσίας

    από ια χώρα δικαόυ όπω η Ελλάδα

    γελάστε τουλάχιστον

  29. nikiplos said

    Καλημέρα, εμένα μοι προξενοί εντύπωσιν ταύτον: » Και αν έχουν υπερφιλοτιμίαν, πού΄ήτο η υπερφιλοτιμία των, όταν ο Μανιαδάκης τούς έδερνε με τον βούρδουλαν, και τους επότιζε ρετσινόλαδον; »

    Δηλαδή πώς ακριβώς, βουρδουλιασμένοι και ρετσινολαδοπότες όντες θα μπορούσαν να επιδείξουν υπερφιλοτιμία καλέ μου άνθρωπε?

  30. leonicos said

    24
    Yπάρχουν κεντρώοι μη αντικομμουνιστές.

    Διαγώνισμό παραδοξολογίας κάνουμε;

    Υπάρχουν ανεκτικοί ως προς ορισμένες αρχές που θεωρούνται κομμουνιστικές το πολύ πολύ

    αλλά οι ανεκτικοί, υπό προϋποθέσεις, είναι αντικομμουνιστές χωρίς τις προϋποθεσεις

  31. Pedis said

    Ωραίο άρθρο, Καλά κάνεις και τα θυμίζεις, να υπάρχουν στο διαδίκτυο.

  32. @ 24 Sarant

    Όλο οι κεντρώοι θεσμοί είναι όργανο σαφώς αντικομουνιστικό.

  33. @ 30 Leonicos

    Ναι, κάποιο ξεκαθάρισμα.

  34. 29 Κι εγώ απόρησα με (το θράσος του) αυτό

  35. Y. G. said

    Εξαιρετικο κειμενο!

    «Οι γερμανικές αρχές ζήτησαν από Έλληνες δικαστικούς να βρουν τους δράστες του «ανοσιουργήματος». Τρεις πρωτοδίκες κατάφεραν, με συνδυασμό κωλυσιεργίας και παραπλάνησης, να μην ξεσπάσει η οργή των Γερμανών σε τυφλά αντίποινα.»

    «…με συνδυασμό κωλυσιεργίας και παραπλάνησης…»
    Σουπερ παραδειγμα για «weapons of the weak» του James Scott.

  36. aerosol said

    Δεν άντεξα να διαβάσω όλο το κρανιωτάκειο πόνημα -σήμερα δεν είχα αρκετό στομάχι. Ο τόνος του, πάντως, μου θύμησε κάποιες άλλες νουθεσίες που γνωρίσαμε τα τελευταία χρόνια, προερχόμενες είτε από ΜΜΕ είτε από πολιτικά πρόσωπα. Λιγότερο βίαιες εποχές αλλά ανάλογη η νοοτροπία.

    Ο Κρανιωτάκης ήταν διευθυντής της Καθημερινής την περίοδο 1925-26, και βρίσκω πως το 1935 ήταν υφυπουργός Συγκοινωνίας. Από το «Μικρό Ρωμηό» (του Ιδρύματος Βούρου-Ευταξία περικαλώ!), βρίσκω πως «ο φιλαθήναιος δημοσιογράφος και πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Νικόλαος Κρανιωτάκης» έβαλε για δήμαρχος το 1954 αλλά έχασε από τον Παυσανία Κατσώτα του «αντισυναγερμικού μετώπου». Προς θλίψη του αρθρογράφου (αν κρίνω από το ύφος). Αααχ, να μην επικρατήσει ο «φιλαθήναιος»…
    Αυτό το άνθος της δημοσιογραφίας και του δημόσιου βίου έλαβε θέση και για τη Μάχη της Κρήτης, όπως μπορούμε να δούμε εδώ:
    Οι Έλληνες που έβριζαν τους Κρητικούς!

    Όσο για το αν είναι ανάλογο το να αμφιβάλεις για την ύπαρξη του Κουκίδη, για τον οποίο ουδείς δεν έχει βρει στοιχεία εδώ και εβδομήντα (!) χρόνια, και το να αρνείσαι την αναγνωρισμένη από το ’45 πράξη των Γλέζου-Σάντα, δεν το πιστεύω. Διότι δεν είμαι φασιστάκι. Κι αν δεν είσαι φασιστάκι περιμένεις να εντοπίσει κάποιος τον θρυλούμενο γάιδαρο που πετάει πριν θεωρήσεις πως τα συμπαθή τετράποδα όντως πετούν. Αν είσαι (φασιστάκι εννοώ…) μπορεί να τρέμεις από χαρά μόνο και στη σκέψη ιπτάμενων γαϊδάρων -χωρίς «κομματικές αγκυλώσεις» βρε παιδί μου.

  37. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Όλες (οι εφημερίδες) επίσης στο κύριο άρθρο τους της μέρας εκείνης στηλίτευσαν τους «άφρονες» που προκάλεσαν την οργή των Γερμανών.

    https://tvxs.gr/news/ellada/pos-o-ellinikos-typos-estise-ston-toixo-glezo-kai-santa?utm_source=onesignal-Desktop&utm_medium=push&utm_campaign=onesignal-tvxsD-2021-05-31-146-21———

  38. Avonidas said

    Καλησπέρα.

    Ο τύπος και η δημοσία γνώμη πάντων των στρωμάτων του λαού εκφράζονται ακόμη πάντοτε μετ’ εκδήλου συμπαθείας υπέρ των εκ της ηπειρωτικής Ευρώπης εκδιωχθέντων Άγγλων.

    Όλες οι κοινωνικές ομάδες, σα να λέμε 😛

  39. Υπήρξε και ένα άλλο περίεργο άρθρο στον Πρωινό Λόγο των Ιωαννίνων στις 19 Μαρτίου 2010.

  40. Νέο Kid Al Afrikii said

    38. Του κιοτή η μάνα δεν έκλαψε ποτέ! … 🙂

  41. aerosol said

    #39
    Ούτε αυτό το πάλεψα…
    «Δύο ήταν τα γεγονότα τα οποία συγκλόνισαν την κοινή γνώμη της χώρας την εβδομάδα που μας πέρασε. Το ένα ήταν η κυκλοφορία του βίντεο της Τζούλιας Αλεξανδράτου, το άλλο ήταν η λιποθυμία του Μανώλη Γλέζου »
    «τι δουλειά είχε αυτός ο ηλικιωμένος άνθρωπος να σπρώχνει και να βαράει αστυνομικούς που εκτελούσαν την υπηρεσία που τους ανέθεσε η Δημοκρατία μας. Φαίνεται ότι δεν καταλάβατε τι θα πει επαγγελματίας «αντιστασιακός».»

    Αυτό δεν είναι περίεργο άρθρο. Αυτό είναι βόθρος.

  42. Νίκος Κ. said

    Εδώ είναι η εξαιρετική εκπομπή του Φρέντυ Γερμανού με τον Γλέζο και τον Σιάντο να διηγούνται τη σχετική ιστορία: https://vimeo.com/347461601

  43. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    41# Με πρόλαβες (καλά, εγώ δεν προκάνω σήμερα 🙂 ).

  44. Ατακαμα said

    Τιμή και δόξα. Δεν ξεχνιούνται ποτέ.

  45. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κεντρώοι αντικομμουνιστές και κεντρώοι μη αντικομμουνιστές…Και από τα δύο είδη υπάρχουν. Εξαρτάται τι εννοούμε με τη λέξη αντικομμουνισμός. Εννοούμε την ιδεολογική αντίθεση, στάση καθόλα θεμιτή ή τις διώξεις κατά των κομμουνιστών, τις εκτελέσεις, τις φυλακίσεις, τις εξορίες της δεκαετίας του ’50, στάση απαράδεκτη, απάνθρωπη και αντιδημοκρατική; Χρειάζεται διευκρίνιση.

  46. giorgosanoilissia said

    Ακάματος αγωνιστής της ζωής και της πολιτικής ο Γλέζος, εξαιρετικό το άρθρο.
    Αλλά και ο Σάντας αξιέπαινος για τη σεμνότητα και το ήθος του.

  47. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    39 !! Τι απέγινε αυτός ο λαμπρός αρθρογράφος άραγε;

  48. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  49. tryfev said

    Νίκο μου, είχα την τύχη να συνδεθώ φιλικά με τον Μανώλη Γλέζο από πολύ νέος. ΄Ηταν φίλος του θείου μου Γιάννη Ευαγγελίδη, βουλευτή της προδικτατορικής ΕΔΑ. Τα τελευταία χρόνια της δικτατορίας περνούσα από το βιβλιοπωλείο του, τον «Βέγα», στην Οδό Ιπποκράτους και τα λέγαμε. Μετά τη μεταπολίτευση, πέρα από τις συναντήσεις μας στο εκλογικό του Κέντρο πριν από τις εκλογές στις οποίες μετείχε ως υποψήφιος, τον συναντήσαμε με την έφηβη κόρη μου στην οδό Αγίας Ζώνης στην Κυψέλη και όταν του τη σύστησα και πήγα να της μιλήσω γι’αυτόν, με σταμάτησε και της είπε: «Είμαι ο Μανώλης Γλέζος». Για τελευταία φορά τον συνάντησα στο συνέδριο για τα 150 χρόνια του Κεφαλαίου του Μάρξ, που έγινε τον Ιανουάριο του 2017 στην «Αίγλη» του Ζαππείου, όπου πήγα για να παρακολουθήσω την εισήγηση του πρώτου εξαδέλφου μου Γιάννη Γ. Μηλιού.

  50. Nestanaios said

    Δεν χρειάζεται καμμία διευκρίνηση. Η Δεξιά και η Αριστερά εν ενι σώματι.

  51. ΣΠ said

    Ο Κρανιωτάκης γράφει Πειραιείς αντί Πειραιώτες. Πώς είναι ο ενικός; Πειραιεύς; Μα αυτό είναι το όνομα της πόλης.

  52. Γιάννης Κουβάτσος said

    51: Και ο Θουκυδίδης Πειραιείς λέει, κάτι που διατήρησε στη μετάφραση ο Άγγελος Βλάχος.

  53. @ 41 Aerosol

    Δυστυχώς είναι πολύ κακό. Το λέω «περίεργο» επειδή μαζί με το μίσος για τον εθνικό αυτό ήρωα έχει και περίεργες τεχνικές λεπτομέρειες από πλευράς ειδικού.

  54. spiridione said

    11. 16.
    Έτσι, στο πλαίσιο αυτό δεν έλειψαν οι συνεχείς εντάσεις, οι εκνευρισμοί που πολλές φορές οδηγούσαν στο μίσος, αλλά ακόμα και κάποιες φωνές που το 1933 απαίτησαν «να επιβληθεί στους πρόσφυγες να φορέσουν κίτρινα περιβραχιόνια για να τους διακρίνουν και να τους αποφεύγουν οι Έλληνες».35
    35. Δημοσίευμα εφημερίδας Τύπος του Νίκου Κρανιωτάκη. Αναφέρεται τόσο στο Mavrogordatos, G., Stillborn Republic: Social Coalitions and Party Strategies in Greece 1922-1936 (Los Angeles 1983), σελ. 195, όσο και στο Ρήγος, Ά, Η Β΄ Ελληνική Δημοκρατία 1924-1935: κοινωνικές διαστάσεις της πολιτικής σκηνής (Αθήνα 1988), σελ. 228.
    http://asiaminor.ehw.gr/forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaID=3665

    Και στις δύο πιο πάνω παραπομπές σαν πηγή αναφέρεται ένα άρθρο ανώνυμου στον Οικονομικό Ταχυδρόμο (26-4-1973) «Το εκ βαθέων ενός ανώνυμου πρόσφυγα» όπου γράφεται ότι «11 χρόνια μετά το ’22 ο Ν. Κρανιωτάκης έφτασε να γράψη στην εφημερίδα του ‘ο Τύπος’ πως πρέπει να επιβληθή στους πρόσφυγες να φορέσουν κίτρινα περιβραχιόνια, για να τους γνωρίζουν οι Έλληνες και να τους αποφεύγουν».
    Πρώτον, η εφημερίδα ‘ο Τύπος’ πρωτοκυκλοφόρησε τον Δεκέμβρη του 1934. Δεύτερον, από το 1933 είναι δύσκολο να βρούμε αντιπροσφυγικό άρθρο από αντιβενιζελικούς αφού μετά το ’32 προσπαθούσαν να τους προσεταιρισθούν (και ήταν και στην εξουσία). Αντιπροσφυγικό μένος έντονο βλέπουμε μετά τις εκλογές Γενάρη του 1936 όταν οι αντιβενιζελικοί είχαν λυσσάξει που οι πρόσφυγες δεν είχαν ψηφίσει τα κόμματα του χώρου τους. Αλλά ο ‘Τύπος’ δεν συμμετείχε ιδιαίτερα στην εκστρατεία αυτή, άλλες εφημερίδες όπως το Ελληνικό Μέλλον πρωτοστατούσαν, το οποίο μίλαγε για αξιοθρήνητο λεφούσι των συνοικισμών, για σαρικοφόρους τουρκόγλωσσους της Κοκκινιάς, της Καισαριανής, της Καλαμαριάς και των Ποδαράδων, που πρέπει να τους στείλουμε στη Σπιναλόγκα. Που τελικά κατέληξε στην πυρπόληση του προσφυγικού συνοικισμού στον Βόλο.
    (βλ. σελ. 149 κ.ε.)
    https://srv-web1.parliament.gr/display_doc.asp?item=36961&seg=

  55. @ 47 Sarant

    Με εκπλήσσει ο σιχαμερός τρόπος γραφής επειδή τον γνώριζα από νεαρό (ως συνάδελφο φυσικό) και ήξερα πως ήταν ένα ταπεινό και ευγενικό άτομο.

  56. sarant said

    51 Ωραία ερώτηση. Κι όμως φαίνεται πως και το τοπωνυμικό ήταν Πειραιεύς. Βρίσκω κάπου ένα «Γλαύκων Πειραιεύς».

    Να μας πει κι ο π2 αν το δει.

  57. sarant said

    54 Χμμμ… κατι βρηκες εδώ μάλλον.

  58. Christos D. Tsatsaronis said

    Παρουσίαση για το σπήλαιο που χρησιμοποιήθηκε ως δίοδος προς το Βράχο, για να πραγματοποιηθεί αυτή η απαράμιλλη πράξη: https://www.youtube.com/watch?v=0mEBK7Ngk1c, τιμή και δόξα πράγματι!

    Από το σπηλαιολογικό σύλλογο ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο. του οποίου είμαι μέλος εδώ και πολλά χρόνια.

    Υ.Γ. πολύ καιρό είχα να σχολιάσω στο ιστολόγιο….

    Χρήστος Δ. Τσατσαρώνης
    http://www.badsadstories.blogspot.gr
    http://www.badsadstreetphotos.blogspot.gr

  59. sarant said

    54-57 Εννοώ ότι το παράθεμα για το κίτρινο άστρο δεν υποστηρίζεται απο πρωτογενή πηγή.

    Όσο για τους σαρικοφόρους κτλ. άλλο έπος…

  60. ΚΩΣΤΑΣ said

    Έχω στο μυαλό μου την απόλυτη βεβαιότητα ότι έχω δει παλιότερα στο ψηφιοποιημένο αρχείο εφημερίδων της ΕΒΕ την είδηση της αστυνομίας; γερμανικών αρχών; περί αναζήτησης για σύλληψη και τιμωρία αυτών που κατέβασαν τη σημαία από την Ακρόπολη, ένα μικρό μονόστηλο ήταν. Ψάχνω τώρα και δεν το βρίσκω. Μήπως γενικά έχουν αφαιρεθεί απ0ό την ΕΒΕ κάποια φύλλα από αναζητήσεις; ξέρει κανείς τίποτα;

    Τεσπα, για μένα απόλυτη βεβαιότητα ότι το γεγονός είναι υπαρκτό και τιμή και δόξα στα δύο παλληκάρια.

    Μανώλης Γλέζος και Λάκης Σιάντας, δύο πρόσωπα άξια σεβασμού και αιώνιας μνήμης. Ανεξάρτητα από τον ιδεολογικό χώρο που επέλεξαν να αγωνιστούν, η όλη τους πορεία υπήρξε ένας αγώνας για τον συνάνθρωπο και την πατρίδα.
    ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥΣ Η ΜΝΗΜΗ.

  61. dryhammer said

    59 και αλλού.
    Μόλις χτες [30-05-2021] άκουσα κάποια στα πλαίσια του παραληρήματός της «έξω οι ξένοι» να αποκαλεί κάποιον (εγγονό προσφύγων του ’22 και κάτοικο -πρώην πια – προσφυγικού συνοικισμού) «τουρκόσπορο». Εκείνος γέλασε. Εγώ τη ρώτησα -γελώντας- αν το τατού θα είναι μαίανδρος ή σβάστικα, αλλά μάλλον δεν το κατάλαβε.

  62. spiridione said

    59. Ναι, παρακάτω έχει άρθρο του Περικλή Αργυρόπουλου (που έγινε αργότερα βουλευτής της ΕΔΑ) «Οι πραγματικοί Έλληνες και το λεφούσι των συνοικισμών» (σελ. 189).
    Και ζητούσαν τότε να ψηφίζουν σε ξεχωριστά τμήματα οι πρόσφυγες, όπως οι Εβραίοι.

    Ο δύο πηγές: του Μαυρογορδάτου
    https://archive.org/details/bub_gb_MbSifRqxM1EC/page/n229/mode/2up
    Και του Άλκη Ρήγου (σημ. 24)
    https://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/0450#page/360/mode/2up

  63. Aghapi D said

    Δοκίμασα δυο φορές όμως το άρθρο τού Κρανιωτάκη ΔΕΝ διαβάζεται. Πόσα να αντέξει κανείς;

  64. Αγγελος said

    (39) «Λέγεται ότι το Γερμανικό φρουραρχείο εξέδωσε την παρακάτω ανακοίνωση: […] Πιστεύω ότι είναι πλαστή.»
    «Λέγεται»; Μα αφού υπάρχουν οι εφημερίδες όπου δημοσιεύτηκε! Είναι καλά ο Γιαννιώτης δημοσιογράφος; Θα δημοσίευαν κατοχικές ελληνικές εφημερίδες πλαστή ανακοίνωση γερμανικού φρουραρχείου; Αλλά φοβούμαι ότι το στίγμα της παντελώς άγνωστης ως τώρα σ’εμένα γιαννιώτικης εφημερίδας το δίνει αυτό το άρθρο και ιδίως η κατακλείδα του: «Ο «πρώτος Εβραίος δήμαρχος των Ιωαννίνων και της χώρας» την αμαυρώνει και εκείνος θα καταγραφεί ως προσωποποίηση της μίζερης Εβραϊκής αντίληψης που εκπροσωπεί.»

  65. Α. Σέρτης said

    11/26

    Φαίνεται πως άδικα περιμένω για το δημοσίευμα του 1933…

    Έχει γεμίσει το διαδίκτυο με τη συγκεκριμένη φεϊκιά που την ξεκίνησε ο Μαυρογορδάτος, και έρχεται το 2017 να μας πει («Μετά το 1922» σελ. 175) ότι «δεν έχει εντοπιστεί το δημοσίευμα»…

    Αλλά δώστου οι φεϊκάδες την αναπαράγουν και προσγειώθηκε και στο παρόν αντιφεϊκό ιστολόγιο…

  66. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @51, 56. Στά Ἐθνικά τοῦ Βυζάντιου: …. ὁ δημότης, Πειραιεύς, Σταῦρε 🙂

  67. sarant said

    62 Α μπράβο.

    65 Προσγειώθηκε αλλά αμφισβητήθηκε. Αναρωτιέμαι πώς το διατυπώνει το 2017 ο Μαυρογορδάτος. Το παρουσιάζει ως γεγονός και μετά λέει ότι δεν έχει εντοπιστεί το δημοσίευμα;

  68. @ 64 Αγγελος

    >>…της παντελώς άγνωστης ως τώρα σ’ εμένα γιαννιώτικης εφημερίδας [Πρωινός Λόγος] των Ιωαννίνων….

    Καλό, αγαπητέ Άγγελε, αυτό.
    Αυτοί οι Averoff Times ήταν που έδιναν επί δεκαετίες γραμμή στον εθνικόφρονα κόσμο της Ηπείρου και μηνύματα συμμόρφωσης στους υπολοίπους συμπατριώτες μου. Φοβόμασταν τα Γιάννενα και τα φοβόμαστε ακόμα.

  69. aerosol said

    #68
    Κάθε λόγγος και ρουμάνι της χώρας φαίνεται πως έχει κι από μια τέτοια φυλλάδα.

  70. voulagx said

    Γράμμα στον Μανώλη Γλέζο και τον Λάκη Σάντα
    https://www.efsyn.gr/themata/istorika/296301_gramma-ston-manoli-glezo-kai-ton-laki-santa

  71. Γιάννης Κουβάτσος said

    Βάρναλης: Τι γίνεται εδώ, γιατί τόσος κόσμος και φωνές;
    Αστυνόμος: Δικάζουν τον Γλέζο…
    Βάρναλης: Γλέζος; ποιος είναι αυτός;
    Αστυνόμος: Αυτός που κατέβασε την Γερμανική σημαία από την Ακρόπολη στη Κατοχή.
    Βάρναλης: Καλά στην Κατοχή την κατέβασε, τώρα βρήκαν να τον δικάσουν;…
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.imerodromos.gr/varnalis-stin-katochi-tin-katevase-tora-vrikan-na-ton-dikasoyn/&ved=2ahUKEwj24Ird6vTwAhXogP0HHWX_CTI4ChAWMAd6BAgBEAI&usg=AOvVaw27kTvRkQyUwAKom0fBc6r9

  72. Γιάννης Ιατρού said

    Τα ευρήματα του Σπύρου (#62), μαζεμένα, για να υπάρχουν στο αρχείο…😉

  73. @ 69 Aerosol

    Καλέ Αεροσόλ, μήπως είστε από συνοικία και βλέπετε την Ελλάδα με λόγγους και αρμάνια; 🙂

  74. Γιάννης Ιατρού said

    73: Τι συνοικία λες μωρές στο Αερόλυμα, από χωριό βλέπουν λόγγους και αρμάνια (ρουμάνια) 🙂 🙂

  75. @ 74 Γιάννης Ιατρού

    Α…, εντάξει τότε. 🙂

  76. sarant said

    72 Α μπράβο. Πάντως μου φαίνεται πολύ νωρίς το 1933 για κίτρινα περιβραχιόνια.

  77. Maria Apostolopoulos said

    Μέ εντυπωσίασε το άρθρο του Κρανιωτάκη! Πόσο διαφορετικά μπορεί να βλέπουν δύο άνθρωποι τα ίδια γεγονότα! (Υποκινούμενοι από προσωπικές ιδεολογίες και συμφέροντα)

  78. Michael Tziotis said

    @ 39, 41

    Με υπέρτιτλο «Μύθος και Πραγματικότητα» και τίτλο ΓΙΑ ΤΟΝ “ΗΡΏΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ” ΜΑΝΩΛΗ ΓΛΕΖΟ (έτσι, με εισαγωγικά) υπάρχει και άλλη, μεταγενέστερη δημοσίευση του Γεωργίου Κασσαβέτη, επισμηναγού ε.α., εφάμιλλη σε ιστορική και ιδεολογική συνέπεια:

    https://peaaap.gr/index.php/2017-01-26-16-03-56/357-2020-04-11-06-35-19

    Έχω πειστεί ότι μόνον αν φύγει και ο τελευταίος της γενιάς των εχόντων οποιαδήποτε σχέση και με τις δυο πλευρές του εμφύλιου, και των παιδιών τους, θα μπορέσει ο τόπος να αντιμετωπίσει τα ιστορικά γεγονότα των δεκαετιών ’40 και ’50 με αντικειμενικό τρόπο.

  79. Michael Tziotis said

    Διόρθωση: … μόνον όταν φύγει…

  80. 60,
    Στην Ακρόπολι η ανακοίνωση για την Ακρόπολη

  81. Μετάβαση στην σελίδα 343

  82. ΚΩΣΤΑΣ said

    @80 – 81
    Ευχαριστώ, Μιχάλη.

    Ίσως, κάτι να μην θυμάμαι κι εγώ καλά, στην ΕΒΕ δεν το έχει αυτό το φύλλο, πού το είδα;

  83. Dela said

    Το πολύ ωραίο άρθρο έχει ένα μικρό λάθος. Το δημοσίευμα της «Ελευθερίας» για τους δύο ήρωες δεν έγινε την επόμενη μέρα. Έγινε την ίδια μέρα με το δημοσίευμα του «Ριζοσπάστη»: Κυριακή 25 Μαρτίου 1941

  84. sarant said

    83 Μα, αυτό λέει το άρθρο:
    Έγινε ταυτόχρονα σε δύο εφημερίδες: στον κομμουνιστικό Ριζοσπάστη και στην κεντρώα (αλλά αντικομμουνιστική) Ελευθερία. Και την επόμενη μέρα, αναγνωρίστηκε από το σύνολο του τύπου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: