Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Κείμενα του Εικοσιένα – 11: Η πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας στη Χίο

Posted by sarant στο 3 Ιουνίου, 2021


Καθώς διανύουμε τη χρονιά που σημαδεύει τη 200ή επέτειο του ξεσηκωμού του Εικοσιένα, σκέφτηκα να καθιερώσω μια νέα στήλη στο ιστολόγιο, που κανονικά θα τη δημοσιεύω κάθε δεύτερη Τρίτη, εναλλάξ δηλαδή με το βιβλίο του πατέρα μου, και που θα παρουσιάζει κείμενα της εποχής του 1821. Δεν αποκλείεται να διατηρήσω τις δημοσιεύσεις ως το τέλος της χρονιάς, αν βέβαια υπάρχει ως τότε αρκετό υλικό από μεριάς μου και αρκετό ενδιαφέρον από δικής σας πλευράς. Θα δώσω προτεραιότητα σε κείμενα που δεν είναι διαθέσιμα στο Διαδίκτυο.

Από την προηγούμενή μου τριβή με κείμενα της εποχής, που βέβαια ήταν πολύ έντονη όσο συγκέντρωνα υλικό για το βιβλίο μου Το ζορμπαλίκι των ραγιάδων, έχω υπόψη μου κάμποσα τέτοια κείμενα, αλλά όποιος έχει υπόψη του κείμενο που το θεωρεί αξιόλογο προς δημοσίευση μπορεί να μου το στείλει στο γνωστό μέιλ, sarantπαπάκιpt.lu.

Το σημερινό άρθρο είναι το ενδέκατο της σειράς – το προηγούμενο βρίσκεται εδώ.Θα έπρεπε να δημοσιευτεί προχτές, αλλά είχαμε το Μηνολόγιο, οπότε το μετέθεσα για σήμερα. Κατά κάποιο τρόπο είναι επετειακό.

Πράγματι, τέτοιες μέρες πριν από (όχι 200, αλλά) 199 χρόνια, και συγκεκριμένα στις 6 Ιουνίου 1822, ο Κανάρης πυρπόλησε την τουρκική ναυαρχίδα έξω από τη Χίο, λίγους μήνες μετά τη σφαγή των κατοίκων του νησιού. Το γεγονός έκανε αίσθηση σε όλη την Ευρώπη. 

Θα δούμε δυο κείμενα από τα Αρχεία της Παλιγγενεσίας, στα οποία περιγράφεται η επιχείρηση. Εκσυγχρονίζω ορθογραφία και στο τέλος βάζω μερικά λεξιλογικά.

Το πρώτο γράμμα το στέλνουν ο Μιαούλης και άλλοι δύο Υδραίοι ναύαρχοι στο κοινό της Ύδρας. Μπορείτε να δείτε το χειρόγραφο (όχι πολύ καθαρά) εδώ.

Εκ του ελληνικού στόλου κατά Ψαρών, 7 Ιουνίου 1822

Φιλογενέστατοι άνδρες της νήσου Ύδρας χαίρετε

Δεν έχομεν αιτίαν μακρολογίας, ειμή να σας φανερώσομεν εν συντομία, δίδοντές σας την χαροποιάν μεγάλην είδησιν, όπού τούτην την στιγμήν έφθασαν αι βαρδακόστες* μας όπού είχον υπάγει δια να συντροφεύσουν το μπουρλότο μας, ως σας το είχαμεν κάμει γνωστόν σας. Διά νυκτός, η ώρα 6, συμφώνως το ιδικόν μας μπουρλότο με το Ψαριανό, όρμησαν κατά του τουρκικού στόλου όπού ήταν αραμμένος εις Χίον, και επλησίασαν τα δύο μπουρλότα μεταξύ εις τα δύο δελίνια*. Το μεν έν μπουρλότο έπεσε επάνω εις το έν δελίνι και αυτό ομοίως επήρε φωτίαν και εις μίαν ώραν δεν έμεινεν ίχνος από αυτά, επήγαν κατά διαβόλου. Το ένα από αυτά λέγουν να είναι το Πασά- γκεμισή*, ότι είχε εις το μεγάλο κατάρτι το σαντσάκι* και δόξα τω Κυρίω εσαλβάρησαν* με τες βάρκες και έτρεξαν εις τες βαρδακόστες μας χωρίς να βλαφθεί κανείς.

Συμπεραίνουν να έπεσαν και άλλα έξω εις την ξηράν από τον φόβον τους, ότι ήτον ο αέρας ως γρέγος, και εκ δευτέρου θέλει μάθομεν δια να σας στείλομεν καταλεπτώς το ντετάλιο*. Οι άνθρωποι του μπουρλότου έρχονται αυτού, τους οποίους θέλετε τους ευχαριστήσει διότι έκαμαν το χρέος των. Έσωθεν σάς περικλείομεν τον κατάλογον είναι όλοι με τον καπετάνιον 19. Είχον λάβει με­ρικοί ριτσεβούτα* από τας χειράς μας, ότι είχον ζητήσει· και αν ευρεθεί τις, εκτός εκείνου του καταλόγου, να είναι άκυρος.

Σήμερον αριβάρησαν ο καπετάν Τσαμαδός και ο καπετάν Δ. Κιοσσές, όπου είχαμεν εξαποστείλει εις Σάμον διά να βάλει εις αρμονίαν τους εκεί εγκατοίκους, διά τες διχόνοιες όπου είχαν, και να γνωρίσουν τον κύριον Μώραλην διά διοικητήν και με το αρίβον τους εκεί δεν έλει­ψαν να βάλουν τα πράγματα εις τάξιν καλήν, ώστε όπου ειρήνευσαν και ησύχασαν. Σήμερον, 6 ημερών είδησιν από Πόλιν, από καράβι όπου έβιζιτάραμεν, ένα δελίνι, μία φεργάδα, ένα γαλόνι*, τέσσαρα τρασπόρτα* και πέντε σαλούπες* εκατέβησαν εις τα κάστρα και είναι να έλθουν να ενωθούν μ’ ετούτην. Και ασπαζόμενοί σας, μένομεν ως αδελφοί, των προσταγών σας.

Άνδρέας Δ. Βώκου,

’Ιωάννης Βούλγαρης,

Λάζαρος Λαλεχός.

Το γράμμα αυτό έχει αρκετά αξιοσχολίαστα στοιχεία. Καταρχάς, δεν διευκρινίζει ποιο μπουρλότο κατάφερε να κάψει τη ναυαρχίδα -προφανώς επειδή η τιμή αυτή ανήκει στο ψαριανό του Κανάρη, και όχι στο υδραϊκό του Πιπίνου. Κατά δεύτερο, βλέπουμε ότι οι μπουρλοτιέρηδες απολάμβαναν μεγάλες τιμές (κάθε μπουρλοτιέρης ήταν μισός θεός, λέει κάπου ο Μακρυγιάννης για την Ύδρα). Τρίτον, το πλήρωμα του μπουρλότου δεν ήταν 4-5 άτομα, όπως δείχνουν οι διάφοροι πίνακες, αλλά είκοσι.

Η δεύτερη επιστολή στέλνεται αρκετές μέρες αργότερα, πάλι από τον Μιαούλη (Βώκος) και άλλον ένα νάυαρχο, προς τους προκρίτους της Σύρου. Εδώ επιβεβαιώνουν τη χαρμόσυνη είδηση -και ζητούν 500 βαρέλια κρασί για τα πληρωματα, ενώ την τελευταία στιγμή προσθέτουν κι ένα χαρμόσυνο νέο για στεριανή νίκη, που πολύ αμφιβάλλω αν συνέβη έτσι. (Αντίθετα, δεν αναφέρουν τη θλιβερή είδηση ότι οι Τούρκοι, πριν καταφύγουν στη Μυτιλήνη, έκαψαν για αντίποινα τα Μαστιχοχώρια της Χίου, τα οποία είχαν εξαιρεθεί απο την καταστροφή του νησιού λίγους μήνες νωρίτερα).

Εκ τού Ελληνικού στόλον, τη 20 Ιουνίου 1822 εν έτει Ελευθερίας.

Φιλογενέστατοι κάτοικοι της Σύρας χαίρετε,

Είμεθα πλέον παραβέβαιοι ότι να έγινε γνωστόν εις την φιλογένειάν σας έως τώρα, ότι κοντά εις τα άλλα ένδοξα και ηρωικά κατορθώματα μας και το κάψιμον δύο ντελινίων, από τα οποία το έν ήτον του Πασά-γεμισή, και διά ταύτην την πληροφορίαν να δείξητε δημοσίως την άκραν χαράν και αγαλλίασιν όπου εγέμισεν η ψυχή σας, τιμώντας και τούτην μας την νίκην με εορτήν χαρμόσυνον τα οποία όλα αυτά ελπίζομεν να ετελειώθησαν από την φιλογένειάν σας, ως καλώς φρονούντες περί της ελευθερίας του ολοκλήρου ημών έθνους ως και υμείς Έλληνες, διό και δεν εκτεινόμεθα περισσότερον. Με την παρούσαν μας δε σας ειδοποιούμεν ότι ο εχθρός, αδύ­νατος και κατατρομασμένος, επήγε και εμβήκε μέσα εις την Μυτιλήνην, όπου και ημείς ο των Ελλήνων στόλος περιφερόμεθα μεταξύ Χίου και Μυτιλήνης, προσμενοντες μήπως έβγει, διά να δώσομεν το τέλος των ενδόξων ανδραγαθημάτων μας. Αυτός όμως ο άνανδρος δεν τολμά να εξέλθει απ’ αυτού· ελπίζομεν όμως ότι εις ολίγας ημέρας να σας ειδοποιήσομεν τον τέλειον εξολοθρευμον του βαρβάρου, δυνάμει του τιμίου και ζωοποιού Σταυρού.

Σεις δε, φιλογενέστατοι και ημέτεροι αδελφοί, άμα όπου λάβετε την παρούσαν μας, αμέσως θέλετε μας προφθάσει πεντακοσίας βα­ρέλας κρασί, ως αναγκαίον διά τούς ανδρείους ναύτας μας, το οποίον θέλετε απεράσει εις τον λογαριασμόν έχετε να πληρώσητε εις την υπερτάτην Διοίκησιν του έθνους ημών, ως και ύμείς μέλος του έθνους, και δεν ελπίζομεν να εύρομεν καμίαν ανθίστασιν εις τα προσταττόμενά σας. Δεν μένει λοιπόν εις ημάς άλλο, ειμή να προσμένομεν με άκραν ανυπομονησίαν την αδελφικήν σας απόκρισιν, ευέλπιδες όντες εις την άκραν φιλογένειαν σας· και ασπαζόμενοί σας μένομεν.

Ταύτην την στιγμήν ελάβαμεν νεοτέρας και χαρμοσύνους ειδήσεις από Ρούμελην, τας οποίας εκρίναμεν εύλογον να τες κοινοποιήσομεν και τη υμετέρα φιλογενεία, αι οποίαι είναι ως ακολούθως:

Ο Ρουσουτ-πασάς, και φοβερός εχθρός τού Γένους μας, εβγήκεν από Ιωάννινα με εικοσιδύο χιλιάδας βαρβάρους, επί σκοπώ τού να σπείρει φθοράν εις το ελληνικόν Γένος. Αλλ’ εις την δίοδον απήντησαν τους ανδρείους Σουλιώτας, τού οποίου αφού τού έφθειραν όλα τα στρατεύματα, έφυγε κακήν κακώς και περιεκλείσΟη μέσα εις το κάστρο τής Λάρισας με εκατόν μόνον βαρ­βάρους. Τοιαύτα ηρωικά και αξιέπαινα ανδραγαθήματα έκαμαν οι ανδρείοι και ακαμάχητοι (sic) Σουλιώται.

Οι Ναύαρχοι τού Ελληνικού στόλου

Ανδρέας Βώκος,
Νικόλαος Αποστολίδης.

Λεξιλόγιο

βαρδακόστα: γρήγορο περιπολικό ή ανιχνευτικό σκάφος

δελίνι ή ντελίνι: πολεμικό «πλοίο γραμμής» (από γαλλ. de ligne).

πασά-γκεμισή: η ναυαρχίδα

σαντσάκι: πολεμικό λάβαρο (η λέξη σημαίνει επίσης «επαρχία»).

εσαλβάρησαν: διέφυγαν, διασώθηκαν.

ντετάλιο: οι λεπτομέρειες.

ριτσεβούτα: απόδειξη

γαλόνι: μάλλον γαλιόνι, πολεμικό ιστιοφόρο.

τρασπόρτα: μεταγωγικά πλοία

σαλούπες: μεγάλη λέμβος, χρησιμοποιόταν ως αποβατική.

61 Σχόλια προς “Κείμενα του Εικοσιένα – 11: Η πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας στη Χίο”

  1. Theban said

    Γι αυτά τα ντελίνια, τα ship of the line, υπάρχει κανένας άλλος όρος εκτός από πλοίο γραμμής (που έχει και η ελληνική βικι);

  2. dryhammer said

    Καλημέρα!

    0>…(Αντίθετα, δεν αναφέρουν τη θλιβερή είδηση ότι οι Τούρκοι, πριν καταφύγουν στη Μυτιλήνη, έκαψαν για αντίποινα τα Μαστιχοχώρια της Χίου, τα οποία είχαν εξαιρεθεί από την καταστροφή του νησιού λίγους μήνες νωρίτερα)…

    Αυτή η «δεύτερη σφαγή» για αντίποινα, έχει περάσει στο ντούκου, [θα αμαύρωνε την ένδοξη πυρπόληση;], ίσως να είναι και η πρώτη φορά που βλέπω αναφορά σ’ αυτήν…

  3. LandS said

    Το ύφος του άρθρου της Βίκι για τα πλοία γραμμής μυρίζει έντονα πιλάφι. Αν υπήρχε άλλη ονομασία θα την ανέφερε.

  4. dryhammer said

    Btw, Ο τάφος του Καρά Αλή στο οθωμανικό νεκροταφείο του Κάστρου της Χίου

  5. Κιγκέρι said

    Καλημέρα! Από τα χρόνια του δημοτικού, θυμήθηκα το ποίημα του Ζαχαρία Παπαντωνίου «Το θυμωμένο καράβι», εδώ το χειρόγραφο από το ΕΛΙΑ:

    https://elia1821.com/2021/05/25/zp/

  6. Ανδρέας Τ said

    Το πλήρωσαν οι Ψαριανοί το κάψιμο της ναυαρχίδας το 1824. Δεν έμεινε πέτρα όρθια εκτός από τον Άγιο Νικόλα. Κι αυτής της εκκλησίας της πήραν τη καμπάνα και τη πούλησαν στην Αλεξάνδρεια, μαζί με τους Ψαριανούς δούλους. Πάντως μου κάνει εντύπωση που δεν αναφέρει ονόματα μπουρλοτιέρηδων ο Μιαούλης.

  7. Μεγάλος μπελάς οι ονομασίες των καραβιών. Τελευταία έτυχε να ασχοληθώ, εγώ και μια φίλη μεταφράστρια για δυο άσχετες υποθέσεις και έμαθα πολλά. Όπως για παράδειγμα ότι άλλο η φρεγάτα, και άλλο το φρεγατόνι ή φεργαδόνι ή φρεγαδόνι ή …, που είναι μικρό σκάφος με κουπιά. Η φάση είναι ότι στα οθωμανικά firkate είναι το μικρό σκάφος, το φρεγαδόνι, και firkateyn το μεγάλο, η φρεγάτα, και επιπλέον ότι τη διάκριση αυτή των οθωμανικών όρων την έχουν λάθος τόσο το λεξικό του Χλωρού όσο και οι Kahane-Tietze!

  8. phrasaortes said

    1. Δίκροτα και τρίκροτα ίσως; Δεν ξέρω αν ο όρος χρησιμοποιούνταν με βάση και τις σειρές κανονιών. Το ισπανικό Αγιοτάτη Τριάδα έφερε τέσσερις σειρές κανονιών (για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα), αλλά αμφιβάλλω αν έχει περιγραφεί ποτέ ως τετράκροτο στην ελληνική βιβλιογραφία.

    Ελαφρώς άσχετο με το θέμα, αλλά σε μερικά επίσημα έγγραφα αναφέρεται ο οθωμανικός στόλος ως βυζαντινός. Νομίζω ότι το έχει αναφέρει και ο κ. Σαραντάκος, αν και δεν θυμάμαι ξεχωριστό άρθρο. Πως εξηγείται; Πρόκειται περί εξαρχαϊσμού, με επιρροές από την αρνητική εικόνα των Βυζαντινών στον Διαφωτισμό;

  9. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Μας μπερδεύει το σημερινό «πλοίο της γραμμής», που κάνει συγκοινωνία, αλλά και τα πολεμικά έτσι λέγονται, ship of the line και στα αγγλικά, επειδή παρατάσσονταν σε γραμμή μάχης και αντιμετώπιζαν τον αντίπαλο με τα πυροβόλα τους.

    7 !

    8 Για τον βυζαντινό, ισχύει. Να σου βάλω το λήμμα από το Ζορμπαλίκι των ραγιάδων:

    βυζαντινός
    Ο τουρκικός, ο οθωμανικός· ιδίως ο στόλος.
    Όσο κι αν αυτό μας ξενίζει σήμερα, στα κείμενα των αγωνιστών του Εικοσιένα ο όρος «βυζαντινός» χρησιμοποιείται κατά κόρον για να χαρακτηρίσει τον τουρκικό στόλο. Όχι επειδή οι εξεγερμένοι έβλεπαν στην Οθωμανική αυτοκρατορία τη συνέχιση της Βυζαντινής, αλλά επειδή ερχόταν από την Κωνσταντινούπολη, το αρχαίο Βυζάντιο.
    Για παράδειγμα, στην εφημερίδα Φίλος του νόμου: «Από έν ρωσοεμπορικόν πλοίον, ελθόν από Κρήτην δι’ ημέρας τρεις, πληροφορούμεθα ότι και ο βυζαντινός και ο αιγυπτιακός στόλος κατέφυγαν εις Σούδαν» (ΦΝ, 29.5.1825). Ή, σε επιστολή της Προσωρινής Διοίκησης προς τους Ψαριανούς: «χάνεται η Πατρίς, αν ο εχθρός κυριεύσει το Μεσολόγγιον, όπου βεβαίως θέλει διευθυνθεί ο βυζαντινός στόλος» (Παλιγγ. 18.119).
    Στα Ιστορικά ημερολόγια του ναυτικού αγώνος του 1821, του Γ. Σαχτούρη, γίνεται πάνω από 40 φορές αναφορά σε «βυζαντινό στόλο». Μάλιστα, υπάρχει και ειδικό κεφάλαιο «Εκστρατεία κατά των δύο ενωμένων εχθρικών στόλων, βυζαντινού και αιγυπτιακού» (Σαχτ. 53).

    Αν προσέξεις, οι περισσότερες πηγές που αναφέρουν «βυζαντινός» είναι υδραϊκές.

  10. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    » θέλετε μας προφθάσει πεντακοσίας βα­ρέλας κρασί »

    Ἡ βαρέλα ἦταν μονάδα μέτρησης ὄγκου ὑγρῶν, κυρίως κρασιοῦ. Τὴ χρησιμοποιοῦσαν μέχρι πρόσφατα καὶ στὰ Θερμιά. Ἀντιστοιχοῦσε σὲ ὄγκο (νεροῦ) 70 ὀκάδων, δηλαδὴ σὲ 70Χ1,28=89,6 λίτρα.

    Ὑποδιαίρεση τῆς βαρέλας εἶναι τὸ μίστατο ποὺ ἀντιστοιχεῖ στὸ ἕνα δέκατο τῆς βαρέλας.

    Οἱ 500 βαρέλες κρασὶ ποὺ ζητοῦσαν οἱ ναύαρχοι ἀντιστοιχοῦσαν σὲ 44.800 λίτρα.

  11. Μυλοπέτρος said

    Μια παρατήρηση. Στη Χίο δεν υπαρχουν Μαστιχοχώρια. Το αυθεντικό τους όνομα είναι Μαστιχόχωρα. Όπως λέμε βορειοχωρα, νοτιοχωρα, καμπροχωρα κλπ.
    Στη ναυαρχίδα υπήρχε και ένας αριθμός αιχμαλώτων οι οποίοι βεβαίως χάθηκαν. Η μεγάλη καταστροφή έγινε μετά την πυρπόληση οπότε ο βαχιτ πασάς προσωπικός εχθρός του καρα Αλή βρήκε το πεδίο ελεύθερο, απόντος πλέον του καρα αλη. Πανω στο νησι βρεθηκαν το πολυ 1800 χιωτες χριστιανοί συμφωνα με τον καθηγητη κ. Φραγκομιχαλο.

  12. Georgios Bartzoudis said

    Κάτι που το φύσηξε ο Βαρδάρης:
    «Φιλογενέστατοι Έλληνες της κοινότητας Σπέτσας, χαίρετε.
    Χειρί Θεού πολλούς εχθρούς κατετροπώσαμεν μέχρι τούδε …Η ορμή των Ελλήνων είναι ακράτητος. Προυχώρησεν έως εις τα τείχη της Θεσσαλονίκης, πλην αν και η ορμή είναι τοσαύτη, και προυχώρησε τόσον, η έλλειψις της μπαρούτης όμως είναι το μόνον μέσον να εμποδίση και την ορμήν ταύτην και την προθυμίαν και παν άλλο συμφέρον εις τους ομογενείς χριστιανούς… Όθεν και στέλλομεν τον επιφέροντα το παρόν μας κύριον Ιωάννην Γκουτζιάν, τον Κασανδρινόν επ’ αυτώ τούτω, κάμνοντες κάθε τρόπον ή εξ ιδίων σας ή απ’ άλλο μέρος να μας στείλετε δι’ αυτού χιλίας οκάδας μπαρούτη του τουφεκίου, παρ’ ού θέλετε λάβει και την τιμήν… Μένομεν.
    1821. Ιουνίου ιβ. Πολυγ. /Ο Αρχηγός και υπερασπιστής Μακεδονίας /Εμμ. Παπά».
    [προσθήκη κάτω πλάγια και αριστερά]:
    «Πολλάκις εγράψαμεν τω κυρίω Γιακουμάκη, τω αρχηγώ του ελληνικού στόλου, και εις τους εδικούς σας περί των αναγκαίων καραβίων εις καταδρομήν της Θεσσαλονίκης… Διότι ημείς φθάσαντες σχεδόν και έως εις αυτά της Θεσσαλονίκης …είναι αναγκαία η θαλάσσιος δύναμις …διά να ελευθερώσωμεν τους αδελφούς μας, όπου κατασφάττονται καθ’ εκάστην ασπλάχνως. Μένομεν».

  13. sarant said

    11 Δεκτό για τα Μαστιχόχωρα, αν και εκτός Χίου τα λένε Μαστιχοχώρια. Όταν λες ότι «βρέθηκαν το πολύ 1800 χριστιανοί» πάνω στο νησί, τι εννοείς; Μετά την πυρπόληση;

  14. Theban said

    7
    Γενικά όλοι οι όροι μιας εποχής που εμείς δεν είχαμε αντίστοιχους όρους είναι κάπως προβληματικοί στη μετάφραση νομίζω. Είτε ships of the line και man-of-war και όλα τα ναυτικά τους είτε οι men-at-arms με όλα τα τζουμπλέκια πανοπλίας που είναι αδύνατον να βρεις ακριβές αντίστοιχο.

  15. Theban said

    9α να προσθέσω ότι αυτό γίνεται σε αντιδιαστολή με μικρότερα πλοία που δεν θα αναλάμβαναν τέτοιο ρόλο

  16. phrasaortes said

    9. Πολύ ενδιαφέρον, ευχαριστώ! Μου κάνει εντύπωση πάντως που αναφέρονταν στον οθωμανικό στόλο με βάση το λιμάνι, ενώ για τον στόλο του Μωχάμετ Αλή χρησιμοποιούσαν ευρύτερο γεωγραφικό προσδιορισμό. Έχω την εντύπωση ότι σε μια ομιλία της η κα Ευθυμίου ανέφερε ότι ο όρος «βυζαντινός» χρησιμοποιήθηκε επίσης για να περιγράψει τους Οθωμανούς που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις (καπάκια) με τον Ανδρούτσο. Θα είχε ενδιαφέρον να ξέραμε την πηγή, γιατί δεν αφορά ούτε τους Υδραίους ούτε το ναυτικό, αλλά δυστυχώς δεν μπορώ με τίποτα να θυμηθώ την παραπομπή.

  17. dryhammer said

    8,9,16. Μήπως για τον ίδιο λόγο που λέγαμε κάποτε τους Βορειομακεδόνες, Σκοπιανούς;

  18. Κοντά πέντε τόνοι κρασί για την ναυτουριά!! Ωστε τα κοπανάγανε αντί να ρίχνουνε κ’ανα διχτάκι για τον επιούσιο, σαν δεν πολέμαγαν (ή κούρσευαν, να τα λέμε όλα)
    Θα μου πεις η ευχή της μάνας «μακριά από γυναίκες και πιοτό», αφορά ψαράδες που ξεμακραίνουν…

    Πάντως ο όρος μπουρλοτιέρης υπάρχει και σήμερα για όσους ψαρεύουν με δυναμίτη.

  19. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    10, 18
    Αν ήτανε νερό, τα περίπου 45 χιλ. λίτρα δεν θα ήταν 45 τόνοι? Σαν πολύ να πίνανε, πώς δγιάλο πολεμούσανε?

  20. voulagx said

    #17: Μα πόσοι εκείνη την εποχή αποκαλούσαν την Κων/πολη Βυζάντιο;

  21. dryhammer said

    20. Δηλ. «Ο βυζαντινός στόλος εξόρμησε από την Κων/πολη για …» [Η Σμύρνη δεν είχε ναύσταθμο;]

  22. Γιάννης Ιατρού said

    Χαιρετώ,

    18: Γιώργο, είναι γνωστό ποιανού σχολιαστή ο προπάππος πυρπόλησε την τούρκικη ναυαρχίδα στη Χίο 👍🙄

    Μιάς και σήμερα είναι 3/6 και το πρόσφατο μηνολόγιο δεν το αναφέρει, η σχετική υπενθύμιση για την επέτειο θανάτου (3 Ιουνίου 1963) του ρομαντικού επαναστάτη και ποιητή, του Ναζίμ Χικμέτ👏

  23. Γιάννης Ιατρού said

    Μιάς κι είναι τέτοιο το θέμα του άρθρου σήμερα, να βάλω την είδηση και για το σημερινό μπουρλότο σε καράβι μεγάλο και τρανό

  24. voulagx said

    #21: Θέλω να πω ότι ο «βυζαντινός στόλος» ήταν μάλλον λόγιος σχηματισμός

  25. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    22 >> του ρομαντικού επαναστάτη και ποιητή

    του οποίου η Angina Pektoris (Στηθάγχη, αν η μισή μου καρδιά…) καταπώς τα λέει η βίκη θεραπεύεται με νιτρογλυκερίνη 😎

  26. phrasaortes said

    23. Το τουίτ έχει ένα μικρό λαθάκι, ήταν το δεύτερο μεγαλύτερο πλοίο. Το μεγαλύτερο είναι το Μακράν (ήγουν Γεδρωσία).

  27. Γιάννης Ιατρού said

    26: Ναι. αλλά αυτό είναι «αγνώστου διαμονής», προς το παρόν 🙂

  28. ΓιώργοςΜ said

    Το γεγονός έκανε αίσθηση σε όλη την Ευρώπη.

    Και παραπέρα. Είδα αναφορά στο εμβληματικό «Μόμπι Ντικ» του Μέλβιλ, όμως αρκετά χρόνια μετά (Gutenberg, μετάφραση Α.Κ. Χριστοδούλου):
    Όπως ακριβώς τα μπρίκια του τολμηρού Υδραίου, του Κανάρη-εξορμώντας τα μεσάνυχτα από τα λιμάνια τους, φορτωμένα με κατράμι και θειάφι κι έχοντας φλόγες πελώριες αντί για πανιά, έπεφταν πάνω στις τούρκικες φρεγάτες, τυλίγοντας εκείνα τα πλοία με καταστρεπτικές φωτιές.

  29. Βλάχος said

    Στην επιστολή επαναλαμβάνονται 5 φορές οι λέξεις «φιλογενέστατοι» και «φιλογένεια». Τί εννοούν εδώ οι αγωνιστές με τη λέξη «γένος»; Το Ρωμέικο Γένος όπως το εννοούσε ο Πατριάρχης ή το Ελληνικό Γένος

  30. sarant said

    24 Μάλλον

    28 Α!

  31. Καλησπέρα,
    28 Υδραίος ο Κανάρης; Φωτιά θα πέσει να μας κάψει 🙂

  32. Γιάννης Ιατρού said

    31: Ο άλλος, ο Α. Πιπίνος ήταν ο Υδραίος.

  33. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @30,28. Μπουρλότο! 🙂

  34. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    33@31,28.

  35. spyridos said

    Οι Γάλλοι στρατιώτες στα χαρακώματα ήπιαν το 1916 περίπου 12 εκ. λίτρα κρασί.
    Η διοικητική μέριμνα προέβλεπε 3/4 του λίτρου την ημέρα για κάθε στρατιώτη.

    Εδώ το κρασί πάει στο μέτωπο.

  36. Μυλοπέτρος said

    Λάθος διατύπωση.
    Εμειναν πανω στο νησί Χιώτες ορθόδοξοι μετα τις σφαγές. Οι υπόλοιποι σκοτώθηκαν πουληθηκαν έγιναν πρόσφυγες. Ενδιαφερον είναι ότι ο Βαχίτ πασάς επεσε σε δυσμένεια γιατί αχρήστεψε το παραγωγικο ιστο της Χίου με συνέπεια να μηδενιστουν τα εσοδα της βαλιδιε σουλτάνας. Το 1822 τα εσοδα ανηκαν στην αδελφή του σουλτάνου. Το καλοκαίρι του 1822 φερανε «αθρώπους απ αντίκρυ». Μη ξέροντας ομως τα του μαστιχιού γυρισανε πισω και δοθηκε αμνηστια κατα τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς. Οσον αφορα τον βαχίτ πασα, αν διαβάσει κάποιος τα απομνημονεύματά του θα καταλάβει το πόσο στρεβλή προσωπικότητα και αντιφατικη υπήρξε. Ας πούμε μόνο ότι για τους Τούρκους θεωρείται κατι αντιστοιχο με αυτο που ειναι για εμας οκοραής, με τον οποίο συνέπεσαν στο Παρίσι. Αρκει να πούμε οτι η βιβλιοθήκη της Κιουταχειας εχει το όνομά του.

  37. Μυλοπέτρος said

    Στρατηγέ Κανάρη.
    Τι ζητάς στη Λάρισα εσυ ενας Υδραίος;!!!

  38. leonicos said

    18 ΣτοΔγιαλοΧτηνος

    Δεν ήταν για γλέντι.Ήταν τρόφιμο

  39. @ 17 Dryhammer

    Πάντως γενικά (ως γνωστό), όταν χρησιμοποιούμε όνομα πόλης σαν μετωνυμία ή με μεταφορά ή… ή…, καλύπτουμε μια άγνοια ή δημιουργούμε σκόπιμα μια σύγχυση με βάση κάποια ανακρίβεια.

  40. atheofobos said

    ….τη 20 Ιουνίου 1822 εν έτει Ελευθερίας.

    Πέστε με ευσυγκίνητο, αλλά εμένα με συγκίνησε αυτό το «εν έτει Ελευθερίας»!

  41. sarant said

    35 Ωραία φωτογραφία. Το τσούζανε οι παλιότεροι!

  42. Pedis said

    # 35 – Και νερό να είχαν πόσιμο (που δεν είχαν) με το κρασί μπορεί και να αντέχονταν βρώμα, παράσιτα και ποντίκια στα χαρακώματα, και η αναμονή της διαταγής για την επόμενη έφοδο στον τάφο.

    # 19 – Για χίλιους νοματαίους, να πούμε, πέφτουνε 45 λίτρα στο κεφάλι = ένα τεταρτάκι την ημέρα για ένα εξάμηνο. Θάταν και νερωμένο …😄

  43. Ναι, προφ δεν ξέρουμε για πόσους και για πόσο καιρό. Οι Γάλλοι του ΑΠΠ πολύ περισσότεροι, άλλη η κλίμακα. Ενώ άμα τους δίνανε κάνα προυσαλήδικο ινστέντ, θα τέλειωνε κ ο πόλεμος στο πιτς φιτίλι, άντε να πολεμήσουνε με τα μάτια γυρισμένα ανάποδα απ’ τη μαστούρα 😜 🤪

  44. Triant said

    Άσχετο:
    Πέφτουν (ευτυχώς) τα κρούσματα, οι διασωληνωμένιο και οι θάνατοι.
    Αλλά, έχω μια απορία. Έχουν ήδη διαγνωστεί πάνω από 400.000. Μήπως, μαζί με κάποιους ασυμπτωματικούς, οι περισσότεροι από αυτούς που θα την άρπαζαν την έχουν ήδη αρπάξει οπότε η πτώση αυτή οφείλεται και σε αυτό;

  45. ΓιώργοςΜ said

    Εντάξει, Αμερικάνος ο Μέλβιλ… Το πρωτότυπο έτσι λέει πάντως.

    So the pitch and sulphur-freighted brigs of the bold Hydriote, Canaris, issuing from their midnight harbors, with broad sheets of flame for sails, bore down upon the Turkish frigates, and folded them in conflagrations.

    Εκτός αν είναι προβοκάτσια 😛

  46. Pedis said

    # 43 – Καλά, μωρέ, λέμε τώρα.

    Στους φρίτσηδες στον Β’ΠΠ το σισσίτιο διαφοροποιούνταν: περβιτιν στο μέτωπο, αλκοόλ στις μονάδες εκκαθάρισης αμάχων.

    -> #35, 42 – Πάντως, τα 12 εκ. λίτρα ετήσια κατανάλωση με 3/4 του λίτρου κρασί της υπηρεσίας ανά κεφάλι την ημέρα, μας κάνουν κατά μέσο ημερήσιο όρο 44 χιλ. μάχιμους μελλοθάνατους χαρακωματίες. Κάτι δεν κολλάει εδώ.

  47. Πουλ-πουλ said

    Αν θυμάμαι καλά, ο τουρκικός στόλος για τη Χίο ξεκίνησε από το Σίγρι, το απώτατο΄δυτικό άκρο της Λέσβου. Το Σίγρι ήταν από τα ελάχιστα χωριά του νησιού με αμιγώς τουρκικό πληθυσμό, οχυρωμένο με φρούριο, που στις μέρες μας αναστηλώνεται. Όταν λοιπόν ο Μιαούλης λέει «επήγε και εμβήκε μέσα εις την Μυτιλήνην», μήπως εννοεί το ναύσταθμο του Σιγρίου;

  48. spiridione said

    – … Καταρχάς, δεν διευκρινίζει ποιο μπουρλότο κατάφερε να κάψει τη ναυαρχίδα-προφανώς επειδή η τιμή αυτή ανήκει στο ψαριανό του Κανάρη, και όχι στο υδραϊκό του Πιπίνου.

    Δεν γράφει σαφώς καν πόσα δελίνια κάηκαν, ή μάλλον το αφήνει λίγο ασαφές αν κάηκαν ένα ή δύο: «Το μεν έν μπουρλότο έπεσε επάνω εις το έν δελίνι και αυτό ομοίως επήρε φωτίαν και εις μίαν ώραν δεν έμεινεν ίχνος από α υ τ ά, ε π ή γ α ν κατά διαβόλου.

    Στη δεύτερη επιστολή προς την Κοινότητα της Σύρας λένε καθαρά για το «το κάψιμον δύο ντελινίων, από τα οποία το έν ήτον του Πασά-γεμισή».

    Έχουν ενδιαφέρον σχετικά με το θέμα και άλλες επιστολές στα Αρχεία Παλιγγενεσίας, που υπάρχουν και στο ‘Υπόμνημα της Νήσου Ψαρών’ του Κωνσταντή Νικόδημου, που τις σχολιάζει ο ίδιος (σελ. 186 επ.).
    http://editions.academyofathens.gr/epetirides/xmlui/handle/20.500.11855/561

    Από 9-6-1822 επιστολή Υδραίων ναυάρχων προς τους αρμοστές των νήσων, όπου λένε ρητά για κάψιμο δύο ντελινιών: «Τα μπουρλότα μας, ως γνωστόν σας, οπού είχαμεν στείλει εις την Χίον, έφτασαν εις 6 του τρέχοντος, η ώρα διά νυκτός η ώρα 6. Ώρμησαν κατά του τυρρανικού στόλου και εσύγκαψαν δύω ντελίνια, ένα το ένα μπουρλότο των Ψαριανών, και άλλο, των εδικών μας. Και ένα από αυτά ήτο το Πασσά – γεμισί και δεν έμεινεν ούτε ίχνος από αυταίς. Είναι και άλλα πεσμένα έξω, πλην ένα μόνο μας βεβαιώνουν, και ευθύς οπού πληροφορηθούμεν θέλομεν σας γράψει καταλεπτώς το ντετάλιο».
    Στο ίδιο γράμμα έχουν στο τέλος και δίστιχο:
    Μπουρλότο από την Ύδραν, μπουρλότ’ από Ψαρά
    Επήγαν και συγκάψαν τα γένεια του Πασσά

    Από 8-6-1822 επιστολή της Βουλής των Ψαρών προς του Εφόρους Μυκόνου, όπου λένε ότι δεν μπορούν να βεβαιώσουν το κάψιμο του δεύτερου πλοίου: «… δύο μπουρλότα, έν ιδικόν μας και έν υδριώτικον, συντροφευμένα με πολεμικά, και ορμήσαντες εκίνησαν εις τους εχθρούς, και δυνάμει του Προστάτου της Δικαιοσύνης έκαυσαν έν βασσέλον, το του Καπ. πασσά, και τον ίδιον ίσως, αν ήτο μέσα. Παρομοίως και το άλλον μπουρλότον εκόλλησεν εις έν βασσέλον, το οποίον και αυτό ελπίζομεν να εκάη, πλην με βεβαιότητα αυτό ακόμη δεν το ειξεύρωμεν, ειμή διά το του Καπ. Πασσά είμεθα παραβέβαιοι».

    Από 9-6-1822 επιστολή – που έχει ο Νικόδημος (σελ. 190) – της Βουλής των Ψαρών προς τους Αρμοστές των νήσων, όπου κάνουν και εδώ λόγο ρητά για δύο πυρπολήσεις πλοίων: «… δύο ηφαίστεια, έν ιδικόν μας και ένα υδραικόν, τα οποία κολλήσαντες εις τους εχθρούς κατέκαυσαν δύο εξ αυτών, και μάλιστα το ένα συμπεραίνεται να ήτον ο αυτός Καπετάν πασάς, καθώς και τωόντι εβεβαιώθημεν ότι αυτός ήτον».

    Στις επιστολές προς τους Αρμοστές, ακόμη και των Ψαριανών, φαίνεται ότι γίνεται λόγος με μεγαλύτερη κατηγορηματικότητα για δύο πυρπολημένα πλοία.
    Ο Νικόδημος παρακάτω σχολιάζει ότι η Βουλή των Ψαριανών και όλοι οι Ψαριανοί γνώριζαν εξαρχής τον πυρπολισμό ενός δικρότου.
    Προφανώς ήταν οικονομικοί οι λόγοι για την αναφορά των δύο πυρπολήσεων, για την αμοιβή των πληρωμάτων.

    Στην από 9-6-1822 αναφορά του Μινιστερίου των Ναυτικών προκειμένου να τιμηθούν και να αποζημιωθούν οι μπουρλιοτέρηδες, γίνεται λόγος για τρία πυρπολημένα πλοία: «τούτα δε τα θεία ηφαίστεια έκαυσαν, του εχθρού, θεία δυνάμει, έως του νυν τρία βασσέλα και έτερα άλλα κατεσυνέτριψαν».
    Προφανώς είναι και αυτό που είχε πυρποληθεί στην Ερεσσό από τον Παπανικολή στις 27-5-1822, και δύο στη Χίο, άλλο δεν ξέρω να είχε πυρποληθεί μέχρι τότε.
    https://paligenesia.parliament.gr/page.php?id=400

    Παρακάτω βέβαια ο Νικόδημος γκρινιάζει ότι οι Ψαριανοί δεν πήραν τα γρόσια που τους είχαν υποσχεθεί, ενώ οι Υδραίοι τα πήραν.

  49. Stelios Kornes said

    Εχω την εντυπωση πως το αλκοολ χρησιμοποιηθηκε πολλες φορες ανα τους αιωνες για να εξασφαλισθει η ανδρεια των στρατευματων, και οχι μονο. Κατα τη διαρκεια της βραδιάς συναγερμου λογω των Ιμιων το 1996, πολλες ειναι οι ιστοριες για μισομεθυσμενους αξιωματικους στον Εβρο. Εγω γνωρισα εναν ταξιαρχο που συμφωνα με πολλες μαρτυριες στρατιωτων, κατεφθασε πανω στο τζιπ του κι εβγαλε ενα πατριωτικο λογυδριο, ενω ηταν τύφλα στο μεθυσι…

  50. sarant said

    48 Α μπράβο

    47 Μπορεί να εννοεί και τον κόλπο της Γέρας ή, το πιθανότερο, το λιμάνι της Μυτιλήνης -που έτσι κι αλλιώς δεν είχε καθόλου ξεσηκωθεί.

  51. LandS said

    38
    Ήταν και για γλέντι. Ο Μακρυγιάννης κέρναγε κρασί τα παλικάρια του πριν από κάθε μάχη. Σίγουρα και οι άλλοι αλλά αυτός μου ήρθε πρώτος.

  52. BLOG_OTI_NANAI said

    «Μισοί θεοί» άρα και «βαριά πεπόνια» οι μπουρλοτιέρηδες. Ένα παιδί για θελήματα πέταξε το βρώμικο νερό από το πλύσιμο των πιάτων, που κατά λάθος έπεσε επάνω σε έναν μπουρλοτιέρη κι εκείνος μή γνωρίζοντας ποιος το έκανε ζήτησε εξηγήσεις και κόντεψε να γίνει φονικό:

  53. spyridos said

    46
    Το λογάριασα κι εγώ πριν το στείλω και δεν έβγαινε.
    Αλλά όντως υπήρχε μερίδα κρασιού στους Γάλλους στρατιώτες (μάλλον μόνο στην πρώτη γραμμή) που ήταν 0,25 λίτρου το 14, ανέβηκε στο μισό λίτρο το 15 και το 1916 έφτασε τα 0,75.
    Δεν μου φαίνεται πολύ πάντως ένα μπουκάλι κρασί για ανθρώπους που ζούσαν τέτοια ένταση και κόπωση.
    Έπαιρναν και κατιτί από βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.
    Η θερμιδική αξία μετράει κι αυτή το 1916 και ακόμα περισσότερο το 1822.
    Οι άνθρωποι είχαν τότε ακόμα έλλειψη θερμίδων στα μέρη μας.

    49
    Δεν αμφιβάλω για την παρόμοια χρήση του οινοπνεύματος αλλά αμφιβάλλω ότι κάτι τέτοιο έκανε ο Ελληνικός Στρατός.
    Ετσι ξαφνικά πότισαν οινόπνευμα έναν ταξίαρχο παραμονές των Ιμίων;
    Να μου πεις φαντάρους, να το πιστέψω, αλλά σε βεβαιώνω ότι δεν μας έδωσαν καθόλου οι τσιγκούνηδες.

    Απλούστατα το ποσοστό αλκοολικών ανάμεσα στους μόνιμους στρατιωτικούς είναι μεγαλύτερο από αυτό του μέσου πληθυσμού.
    Κι αυτό ισχύει σε πολλές χώρες, όχι μόνο στην Ελλάδα.

  54. sarant said

    52 Ναι, είναι πολύ χαρακτηριστική αυτή η σκηνή του Μακρυγιάννη!

  55. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μπράβο σας, Νικοκύρη και σχολιαστές. Μέσα από τις δυο επιστολές πόσα αναδύθηκαν και τα σχόλια «όλο καρπό» δλδ πολύ ουσιαστικά.
    Με αφορμή το σημερινό έπιασα και διάβασα για τη σφαγή της Χίου-σε τρία κύματα και τις συνθήκες που διαδραματίστηκε. Φρικαλεότητες αλλά και παρόντα όλα τα χούγια: διχασμός για τα πρωτεία κλπ και βέβαια διάφορες προδοτικές συμπεριφορές. Θα έπρεπε, ας πω το χιλιοειπωμένο, να διδάσκεται η ιστορία κάτω από δυνατό μεγεθυντικό φακό, να μην κρύβονται οι πικρές αλήθειες.

    Από μια πρόσφατη διδακτορική διατριβή (2019), αντιγράφω από το κεφάλαιο
    ΙΙ. Η καταστροφή της Χίου: ένα αναπάντεχο γεγονός; 172-204
    σελ.202
    «Οι Ψαριανοί, σε συνεννόηση με τους Υδραίους, (η Μοίρα των Σπετσιωτών είχε αποχωρήσει) αποφασίζουν να πάρουν εκδίκηση.
    Ο Κανάρης από τα Ψαρά και ο Πιπίνος από την Ύδρα σχεδιάζουν επίθεση εναντίον του τουρκικού στόλου το βράδυ της 6ης Ιουνίου, την ώρα που τελειώνει το Ραμαζάνι και αρχίζει ο εορτασμός του Μπαϊραμιού. Ο Κανάρης προσκολλά το πυρπολικό του στη ναυαρχίδα«Μπουρλότα Σαϊμάζ», όπου βρίσκονται, εκτός από τον ναύαρχο Καρά-Αλή και τους αξιωματικούς, 2.000 περίπου στρατιώτες και 700 αιχμάλωτοι, κυρίως γυναίκες της Χίου και την ανατινάσσει.
    Ο Βαχίτ, στα Απομνημονεύματά του, αποδίδει στο
    ναύαρχο ευθύνες για το τραγικό και ατιμωτικό για τον οθωμανικό στόλο γεγονός.
    Ο Πιπίνος επιχειρεί να πυρπολήσει την υποναυαρχίδα «Capitana Bey», στην οποία επέβαινε ο υποναύαρχος Μπεκήρ Μπέης, αλλά το εγχείρημά του δεν είχε αίσιο
    αποτέλεσμα.
    ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
    ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ
    ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ
    ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΡΑΒΟΛΟΥ
    ΣΥΜΒΙΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙ ΟΘΩΜΑΝΩΝ ΣΤΗ ΧΙΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟΤΟ 1822. Η ΤΥΧΗ ΤΩΝ ΑΙΧΜΑΛΩΤΩΝ ΚΑΙ Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΩΝ ΟΘΩΜΑΝΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΩΣ “ΑΛΛΩΝ” ΣΤΙΣ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ ΤΗΣΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ

    https://www.didaktorika.gr/eadd/handle/10442/45564

    σσ Μετά τη σ.480 έχει έξοχους πίνακες (ελαιογραφίες,υδατογραφίες κλπ) για το θέμα

  56. … Διά νυκτός … επλησίασαν τα δύο μπουρλότα …

    Στο σκοτάδι
    μπουρλότο,
    μην τους πάρουν
    πρέφα

  57. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    ‘Ἐκεῖνος ὁ Λύτρας μέ τόν Κωσταντῆ καί τούς ἄντρες του, ἐκεῖνοι «οι ανδρείοι και (sic, ξε-sic) ακα-μάχητοι Σουλιώται», ἡ περηφάνια γιά τους «φιλογενέστατους άνδρας του ελληνικοῦ Γένους»..
    Ἡ ἴδια συγκίνηση, ἀπό τά παιδικά χρόνια καί τά Κλασσικά Εἰκονογραφημένα, μέχρι σήμερα..
    (Ξενύχτικη ἐφημερία, καλημέρα σας!)

  58. Μια τοπογραφική σύγκριση των μπουρλιοτέρηδων δείχνει μια υπεροχή του Κανάρη, τιμηθέντος με πλατείαν (πιο γνωστή σαν Κυψέλης) και μια πλάκα όπου ήταν η κατοικία του, με το παρεκλήσσι. Απουσιάζει όμως η πατρίδα του, τα Ψαρά, από τα ελάχιστα νησιά που δεν έχουν δρόμο με το όνομά τους στην Κυψέλη. Αντίθετα υπάρχει η οδός Υδρας και η οδός Πιπίνου, ενω φυσιολογικά δεν υπάρχει οδός Μιαούλη, μερικά πράγματα δεν ωραιοποιήθηκαν μέχρι την εποχή της ονοματοδοσίας των οδών.
    Εννοείται πως σαν πρώην καλλιτεχνούπολη η Κυψέλη- προ της αντιπαροχής του «εθνάρχη» ((*)- έχει εκλεκτή περιοχή με ονόματα οδών αποκλειστιά από τον χώρο των Δελφών.

    (*) Ισως το μόνο σοφό που έπραξε ο εθνάρχης ήταν να μην αφήσει υιούς που θα έφεραν δικαιωματικώς τον τίτλο του εθναρχίδη…

  59. Alexis said

    Καλημέρα.
    Να επισημάνω (ξανά) τη χρήση του όρου «Έλληνες» στις επιστολές. Ούτε Ρωμιοί, ούτε Γραικοί ούτε καν Χριστιανοί.
    Βέβαια οι επιστολές γράφονταν από τους γραμματικούς…

  60. sarant said

    58 Εκτός από μπουρλοτιέρης, ο Κανάρης έκανε πολλές φορές πρωθυπουργός, τελευταία φορά περί το 1870 στα γεράματα. Οπότε, λογικό ήταν να τιμηθεί με πλατεία.

  61. # 60

    Δεν ξέρω΄πότε έγιναν οι ονομασίες σε δρόμους και πλατείες, αλλά δύσκολα θυμάμαι άλλες πλατείες (γνωστές, γιατί και την πλατεία Κανάρη όλοι κυψέλης την λένε, έτσι αναφέρεται και στα τρόλλεϋ και λεωφορεία) με όνομα πρωθυπουργού.
    Θεωρώ πιο πιθανή αιτία πως ήταν κάτοικος Κυψέλης, οδός Κυψέλης, απέναντι από το τέρμα της Αγ. Μελετίου, λίγο πριν την Ζακύνθου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: