Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Λεξιλογώντας με τον Αστερίξ στους Ολυμπιακούς αγώνες

Posted by sarant στο 14 Ιουλίου, 2021


Σήμερα είναι η εθνική εορτή της Γαλλίας. Επίσης, την παραπάνω Παρασκευή αρχίζουν οι Ολυμπιακοί αγώνες, έστω και ετεροχρονισμένοι ένα χρόνο μετά, έστω και κορονιασμένοι χωρίς θεατές. Αυτά τα δύο στοιχεία κάνουν επίκαιρο το σημερινό μας άρθρο.

Όπως θα θυμούνται οι τακτικοί αναγνώστες, το ιστολόγιο έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό να παρουσιάζει τις 24 περιπέτειες που συνδημιούργησαν ο Ρενέ Γκοσινί και ο Αλμπέρ Ουντερζό, αφού πιστεύω, έστω και με μια δόση υπερβολής, ότι οι 24 αυτοι τόμοι του Αστερίξ είναι μια από τις σημαντικότερες προσφορές της Γαλλίας στον παγκόσμιο πολιτισμό μεταπολεμικά. Η αλήθεια είναι πως ο ρυθμός της παρουσίασης έχει αραιώσει πολύ, αλλά η σημερινή συγκυρία με έκανε να φιλοτιμηθώ.

Η περιπέτεια που θα παρουσιάσω σήμερα είναι η 18η από τις 24, δηλαδή βρισκόμαστε αισίως στα 3/4 του δρόμου.

Ξεκινήσαμε τον Οκτώβριο του 2014, με μια παρουσίαση της περιπέτειας Αστερίξ στους Βρετανούς και μετά με μια γενική παρουσίαση των πρωταγωνιστών του κόμικς. Τον Δεκέμβριο είχαμε τη δεύτερη περιπέτεια, την Κατοικία των θεών, τον Φλεβάρη 2015 είδαμε τον Μάγο (ή Μάντη) ενώ στα τέλη Απριλίου παρουσίασα τον «Αστερίξ στη χώρα των Ελβετών». Τέλη Ιουνίου 2015 παρουσιάστηκε Ο αγώνας των αρχηγών, η πέμπτη περιπέτεια της σειράς. O κύκλος συνεχίστηκε στα μέσα Οκτωβρίου με τον Αστερίξ στην Κορσική και η τελευταία δημοσίευση για το 2015 ήταν την παραμονή των Χριστουγέννων με τον Αστερίξ Λεγεωνάριο. Το 2016 ξεκίνησε με την περιπέτεια Οβελίξ και σία τον Φλεβάρη, ενώ τον Απρίλιο ανέβασα το Δώρο του Καίσαρα. Ξαναπιάσαμε το νήμα τον Οκτώβριο με την Ασπίδα της Αρβέρνης. ενώ τον Δεκέμβριο ακολούθησε το Χρυσό δρεπάνι. Πρώτη περιπέτεια του 2017, τον Φλεβάρη, ήταν το Μεγάλο ταξίδι, που συμπλήρωσε την πρώτη δωδεκάδα. Στη δεύτερη δωδεκάδα μπήκαμε τον Απρίλιο, με την περιπέτεια «Ο Αστερίξ και η Κλεοπάτρα». Μετά αραίωσαν οι ρυθμοί. Τον Αύγουστο του 2017 παρουσιάστηκε η περιπέτεια «Ο Αστερίξ και οι Γότθοι» ενώ τον Δεκέμβριο είχαμε ένα εμβόλιμο άρθρο, αφού παρουσιάσαμε την καινούργια (χωρίς Γκοσινί αλλά και χωρίς Ουντερζό) περιπέτεια «Ο Αστερίξ στην Ιταλία» που είχε πρόσφατα κυκλοφορήσει στα γαλλικά. Το 2018 μία μόνο περιπέτεια παρουσιάσαμε, τον Απρίλιο, τον Αστερίξ στην Ισπανία . Μια ακόμα περιπέτεια παρουσιάσαμε τον Μάιο του 2019, τον Γύρο της Γαλατίας, ενώ τον Νοέμβριο είχαμε ένα εμβολιμο άρθρο, όπου παρουσιάσαμε μια ακόμα καινούργια περιπέτεια, της νέας περιόδου, Ο Αστερίξ και η αδρεναλίνη. Μία περιπέτεια ακόμα παρουσιάσαμε τον Μάρτιο του 2020, τον Αστερίξ Μονομάχο, ενώ έχω επίσης σκαναρισμένη, χάρη στον φίλο μας τον Χρήστο Τσατσαρώνη, την περιπέτεια Ο Αστερίξ και η χύτρα. Για τις άλλες, ελπίζω πως κάποιος θα φιλοτιμηθεί να σκανάρει τεύχη του Ψαρόπουλου που μας λείπουν (ο κατάλογος στο τέλος του άρθρου).

Θυμίζω ότι οι περιπέτειες του Αστερίξ κυκλοφόρησαν σε αυτοτελείς τόμους στα ελληνικά πρώτη φορά στα τέλη της δεκαετίας του 1970 από τις εκδόσεις Ψαρόπουλου (σε μετάφραση αρχικά του Κώστα Ταχτσή και μετά του Αργύρη Χιόνη) ενώ αργότερα κυκλοφόρησαν σε νέα μετάφραση (της Ειρήνης Μαραντέι) από τις εκδόσεις Μαμούθ, που είναι και η έκδοση που (νομίζω πως) βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο εμπόριο. Λέω «σε αυτοτελείς τόμους» διότι περιπέτειες του Αστερίξ σε συνέχειες είχαν δημοσιευτεί στα τέλη της δεκαετίας του 1960 στο περιοδικό «Αστερίξ».

Τη σημερινή περιπέτεια την ανέβασα εδώ απ’ όπου μπορείτε να τη διαβάσετε ονλάιν ή να την κατεβάσετε.

Ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς αγώνες χρονολογικά είναι η 12η περιπέτεια από τις 24 της σειράς. Δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο περιοδικό Pilote από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο του 1968 και αμέσως μετά εκδόθηκε σε βιβλίο -θυμηθείτε ότι το 1968 ήταν ολυμπιακή χρονιά, είχαμε τους αγώνες του Μεξικού. Ο γαλλικός τίτλος είναι Astérix aux jeux olympiques. Στην έκδοση του Ψαρόπουλου, όπως βλέπετε, ο τίτλος είναι κάπως διαφορετικός: Ο Αστερίξ Ολυμπιονίκης.

Η σημερινή περιπέτεια έχει βεβαίως ελληνικό ενδιαφέρον αφού εκτυλίσσεται κατά το μεγαλύτερο μέρος της στην Ελλάδα, πράγμα που δίνει την ευκαιρία στους Γκοσινί και Ουντερζό για πολλά «τουριστικά» αστεία και λογοπαίγνια. Επίσης, είναι από τις λίγες περιπέτειες του Αστερίξ που έχουν κυκλοφορήσει και στα αρχαία ελληνικά (αλλά και στα κρητικά). Σκέφτηκα προς στιγμή να συμπεριλάβω στην παρουσίαση και αυτές τις γλωσσικές ποικιλίες, αλλά τελικά ήταν δύσκολο να τιθασεύσω το υλικό -ίσως στους επόμενους αγώνες το επιχειρήσω μόνο για αυτές.

Ένας λεγεωνάριος του ρωμαϊκού στρατοπέδου που γειτονεύει με το γαλατικό χωριό έχει επιλεγεί να πάρει μέρος στους Ολυμπιακούς αγώνες και προπονείται στο δάσος. Εκεί συναντάει τον Οβελίξ και τον Αστερίξ. Παραβγαίνουν και ο Οβελίξ τον νικάει σε όλα (και τον δέρνει). Ο εκατόνταρχος παραπονιέται στον Μοναρχίξ και τον παρακαλεί να μην αποθαρρύνουν τον αθλητή του, αλλά το διάβημα φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα: οι Γαλάτες αποφασίζουν ότι θα πάρουν και αυτοί μέρος στους Αγώνες, με τον Αστερίξ και τον Οβελίξ, αφού (όπως είπε ο Καίσαρας) είναι Ρωμαίοι.

Έτσι, το μισό χωριό ξεκινάει για την Αθήνα, μαζί με τα απαραίτητα για μια υγιεινή διατροφή αγριογούρουνα. Κάνουν λίγο τουρισμό και μετά πηγαίνουν στην Ολυμπία. Φτάνοντας εκεί, αντι να προπονιούνται, το ρίχνουν στο φαγοπότι, σίγουροι ότι το μαγικό φίλτρο θα τους δώσει τη νίκη. Όμως η ελλανόδικος επιτροπή τούς πληροφορεί ότι η χρήση ουσιών που ενισχύουν την απόδοση απαγορεύεται αυστηρά -έτσι αποφασίζουν να πάρει μέρος μόνο ο Αστερίξ, στον δρόμο.

Οι Έλληνες αθλητές επικρατούν σε όλα τα αγωνίσματα, οπότε οι διοργανωτές αποφασίζουν, για το καλό του τουρισμού, να κάνουν κι ένα ειδικό αγώνισμα μόνο για Ρωμαίους, ώστε να μη φύγουν οι ξένοι με άδεια χέρια. Ο Αστερίξ και ο Πανοραμίξ παγιδεύουν τους Ρωμαίους με ένα καζάνι γεμάτο μαγικό φίλτρο: οι Ρωμαίοι αθλητές το πίνουν και φυσικά κόβουν όλοι μαζί το νήμα στον αγώνα δρόμου, αλλά ο Πανοραμίξ είχε ρίξει χρώμα μέσα οπότε όλοι ακυρώνονται. Έτσι, το στεφάνι το παίρνει ο Αστερίξ -αλλά, μεγαλόψυχος, το χαρίζει στον λεγεωνάριο του γειτονικού στρατοπέδου.

Ο Γκοσινί κι ο Ουντερζό δεν άντεξαν στον πειρασμό και έβαλαν τα πορτρέτα τους με ελληνικές επιγραφές, ΓΟΣΚΙΝΝΥ και ΥΔΕΡΖΟ, στην είσοδο του σταδίου της Ολυμπίας.

Αλληλοχαρακτηρίζονται, Τύραννος και Δεσπότης! (Προσέξτε με πόση χαρά ο δεύτερος υπεύθυνος διαπιστώνει την παρακμή της Ρώμης).

Μια από τις κλασικές ατάκες της περιπέτειας, που έγινε παροιμιώδης στη φοιτητική μου παρέα για πολλά χρόνια, είναι οι δικαιολογίες των Γαλατών όταν ο Αστερίξ χάνει στον αγώνα δρόμου (τόσο στο κανονικό αγώνισμα, όσο και στο έκτακτο «μόνο για Ρωμαίους»).

–Ναι! Ο στίβος ήταν πολύ βαρύς!
–Και τ’ αγριογούρουνα φάγαν φαΐ για τα γουρούνια

μεταφράζει ο Χιόνης, ενώ η Μαραντέι:

— Και τ’ αγριογούρουνα έφαγαν κάτι αηδίες.

Cochonnerie, κατά λέξη «γουρουνιά», σημαίνει βρομιά ή πράγμα κακής ποιότητας ή και κακή συμπεριφορά.

Στην παρέα μου θυμάμαι ότι η παροιμιώδης φράση ήταν «Ήταν βαρύς ο στίβος. Και τα αγριογούρουνα έφαγαν βρομιές».

Ο λεγεωνάριος του γειτονικού στρατοπέδου λέγεται Cornedurus, δηλαδή corne d’urus, δηλαδή κέρατο ούρου, όπου ούρος είναι ένα άγριο βοοειδές που υπήρχε στην εποχή των Γαλατών αλλά εξέλιπε τον 17ο αιώνα. Ο Μπρασένς είχε γράψει τραγούδι Corne d’aurochs, όπως είναι το άλλο του όνομα. Ο Χιόνης τον αποδίδει Μποντυλάινους, ενώ η Μαραντέι τον λέει Μούσκουλους, που το βρίσκω λίγο καλύτερο.

Όσο για τους Έλληνες, τα ονόματά τους τελειώνουν σε -os και σε -as. Ο ξεναγός που προσφέρεται να βοηθήσει τους Γαλάτες και να τους γνωρίσει την Αθήνα, λέγεται Mixomatos, που είναι το όνομα της ασθένειας μυξωμάτωση, ενώ έχει μια ατελείωτη σειρά από ξαδέρφια απολύτου εμπιστοσύνης, όπως τον Calvados (νομός της Νορμανδίας και όνομα οινοπνευματώδους), τον Plexiglas, και τον Scarfas (βλ. Scarface).

Ο Καλβαντός αλλάζει τα σεστέρσια των Γαλατών σε οβολούς, δραχμές και μνες. Ο Χιόνης τον αποδίδει Αεριτζίδη ενώ η Μαραντέι τον λέει Σαραφίδη. Καλά και τα δύο.

Στην τελετή έναρξης των αγώνων, εκεί που ο εκφωνητής αναγγέλλει τους αθλητές που παρελαύνουν από κάθε περιοχή της Ελλάδας, ο Γκοσινί αφήνεται σε μια ομοβροντία από λογοπαίγνια, τα περισσότερα αμετάφραστα.

Πρώτοι μπαίνουν στο στάδιο οι αθλητές από τις Θερμοπύλες -le défilé des Thermopyles, όπου η λέξη défilé σημαίνει αφενός «παρέλαση» αλλά αφ’ ετέρου «στενό πέρασμα»! Ακολουθούν οι αθλητές από τη Σαμοθράκη, σίγουροι για τη νίκη τους (υπαινιγμός για τη Νίκη της Σαμοθράκης) και μετά οι αθλητές από τη Μήλο: ceux de Milo sont venus aussi, όπου το venus είναι η μετοχή του venir (έρχομαι) είναι όμως και η Αφροδίτη (Venus de Milo)! Πώς να το μεταφράσεις αυτό; Ο Χιόνης βάζει τον εκφωνητή να λέει: … και η Αφροδίτη, συγγνώμη, η αντιπροσωπεία της Μήλου. Η Μαραντέι παραιτείται και μεταφράζει κατά λέξη: αλλά κι από τη Μήλο έχουν έρθει.

Λογοπαιγνίων συνέχεια στο δεύτερο καρέ: Αυτοί από τα Κύθηρα μόλις αποβιβάστηκαν -υπαινιγμός στον διάσημο γαλλικό πίνακα Embarquement pour Cythère. Από τον Μαραθώνα έρχονται τρέχοντας, ενώ οι Μακεδόνες είναι πολύ ανακατεμένοι (θυμίζω ότι η φρουτοσαλάτα ή τα ανάμικτα λαχανικά λέγονται στα γαλλικά macédoine des fruits / des legumes, σύμφωνα με πολλούς επειδή η Μακεδονία ήταν ένα μωσαϊκό από λαούς, αν και πιθανότερο φαίνεται η ονομασία της σαλάτας να προήλθε από το μακεδονήσι, τον μαϊντανό). Και οι Σπαρτιάτες βαδίζουν ξυπόλητοι, αλλά κι εδώ υπάρχει λογοπαίγνιο διότι spartiate είναι ένα είδος σανδάλια. Δεν χώρεσε, στο αποκάτω καρέ, η αντιπροσωπεία της Ρόδου, που είναι μονομελής. Ένας, αλλά ο Κολοσσός!

Ο Χιόνης έφτιαξε δικά του λογοπαίγνια αντικαθιστώντας τους Μακεδόνες και τους Κυθήριους: οι Ελευσίνιοι, όπως πάντα μυστηριώδεις, οι Κορίνθιοι μασώντας σταφίδες…. Το βρίσκω έξυπνη λύση.

Σε ένα σημείο όπου ο Μοναρχίξ παινεύεται στους Ρωμαίους ότι θα νικήσουν οι Γαλάτες (πριν μάθει ότι απαγορεύεται η χρήση μαγικού ζωμού) αντιστρέφει το ρητό του βαρόνου ντε Κουμπερτέν:

– Nous ne vous empêchons pas de participer… Cela dit, nous, on va gagner… C’est l’essentiel, [Δεν σας εμποδίζουμε να συμμετάσχετε… Βεβαίως, εμείς θα νικήσουμε. Αυτό έχει σημασία], ενώ ο Κουμπερτέν είχε πει «l’essentiel n’est pas de gagner mais de participer» (Σημασία δεν έχει η νίκη αλλά η συμμετοχή).

Περιέργως το λογοπαίγνιο ξέφυγε κι απ’ τους δυο μεταφραστές, που αποδίδουν την τελευταία φράση «Πώς να το κάνουμε» ή κάπως έτσι.

Φυσικά, οι Γαλάτες ξεναγούνται και στα κουτούκια της Πλάκας, όπου μυούνται στους ελληνικούς χορούς όπου διακρίνεται ο γέρος, ο Agecanonix (Παλαιοντολογίξ στην παλιά μετάφραση, Μαθουσαλίξ στην καινούργια).

Χορεύουν βέβαια τον χορό που είχε γίνει δημοφιλής από τον Ζορμπά του Κακογιάννη. Και στο μεθεπόμενο καρέ ο Μαθουσαλίξ μεθυσμένος δηλώνει ότι αισθάνεται 10 χρόνια νεότερος, οπότε ο Αστερίξ τον προσγειώνει: Είσαι λοιπόν 83 χρονών κι έπρεπε να κάνεις νάνι!

Ενώ υπάρχουν κι άλλα λογοπαίγνια, μου αρέσει πολύ μια σκηνή που μεταφράζεται εύκολα αφού δεν έχει λογοπαίγνια, και που τη βρίσκω εξαιρετικά πετυχημένη.

Στην αρχή της ιστορίας, ο Mαθουσαλίξ ειδοποιεί τους άλλους Γαλάτες ότι ενώ μάζευε μανιτάρια άκουσε τους Ρωμαίους να βγάζουν ιαχές χαράς από το στρατόπεδο.

— Πολύ παράξενο αυτό, λέει ο Μοναρχίξ. Τι θα κάνουμε; Και ο Οβελίξ απαντάει:

Eξαγριωμένος ο Μοναρχίξ τον επιπλήττει -όχι όμως επειδή έχει το μυαλό του στο φαγητό αντί για τη ρωμαϊκή απειλή, αλλά επειδή… τα μανιτάρια πρέπει να γίνουν ομελέτα!

Κι όταν μένουν, παρακάτω, μόνοι τους οι δυο εχέφρονες, ο Αστερίξ και ο Πανοραμίξ, στην ερώτηση «Και τι θα κάνουμε» του Αστερίξ, ο Πανοραμίξ αποφαίνεται: Τηγάνισμα χρειάζεται. Τα τηγανητά μανιτάρια διατηρούν όλη τη γεύση τους!

Παραλείπω πολλά ωραία ευρήματα της περιπέτειας. Ίσως στους επόμενους Ολυμπιακούς αγώνες να τα παρουσιάσω, αν αξιωθώ και βάλω την κρητική ή την αρχαιοελληνική μετάφραση.

Θα κλείσω με άλλη μια αστεία σκηνή, προς το τέλος. Ο Αστερίξ κι ο Πανοραμίξ παγιδεύουν τους Ρωμαίους μιλώντας δυνατά για το καζάνι με το μαγικό φίλτρο, που βρίσκεται σε μια καλύβα που δεν κλείνει καλά η πόρτα της και κανείς δεν τη φυλάει τη νύχτα, ενώ ο Οβελίξ δεν καταλαβαίνει τι τρέχει.

Όπως βλέπετε, οι σελίδες είναι στραβοσκαναρισμένες. Οπότε, αν θέλετε οι επόμενες περιπέτειες που απομένουν να είναι καλύτερα σκαναρισμένες, στείλτε μου εσείς (αν έχετε) κάποια περιπέτεια από τις παρακάτω, πάντα στις παλιές εκδόσεις Ψαρόπουλου:

* Ο Γαλάτης Αστερίξ

* Η διχόνοια

* Αστερίξ και Νορμανδοί

* Οι δάφνες του Καίσαρα

* Αστερίξ και οι Βέλγοι

77 Σχόλια προς “Λεξιλογώντας με τον Αστερίξ στους Ολυμπιακούς αγώνες”

  1. rizes said

    Σκιά περιφέρουσα

    ΣΚΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΟΥΣΑ

  2. Δεν είχαμε βρει ότι η σαλάτα macédoine στην πραγματικότητα βγαίνει από το μακεδονήσι/μαϊντανό;

  3. J. Iatrou said

    Καλημέρα από το Πσαροχώρι…

  4. Vive la France!

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2 Έχεις δίκιο, είναι τα σχόλια του Σπύρου και τα δικά σου στο άρθρο αυτό:

    Μακεδονική σαλάτα


    Έκανα μια διευκρίνιση

    3 Χαιρετισμούς!

  6. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    >> Στην παρέα μου θυμάμαι ότι η παροιμιώδης φράση ήταν «Ήταν βαρύς ο στίβος. Και τα αγριογούρουνα έφαγαν βρομιές».

    Ναι, κάπως έτσι προκύπτουν οι εκφράσεις 🙂

    https://www.slang.gr/definition/16177-i-piperia-gamithike

  7. Κυριλλος Μεθόδιος said

    Το ότι ήταν βαρύς ο στίβος είναι και μένα από τις αγαπημένες μου δικαιολογίες, αλλά μήπως θα μπορούσε να εξηγήσει κάποιος τί ακριβώς σημαίνει;

  8. J. Iatrou said

    5: 👍 🤗

  9. […] Σήμερα είναι η εθνική εορτή της Γαλλίας. Επίσης, την παραπάνω Παρασκευή αρχίζουν οι Ολυμπιακοί αγώνες, έστω και ετεροχρονισμένοι ένα χρόνο μετά, έστω και κορονιασμένοι χωρίς θεατές. Αυτά τα δύο στοιχεία κάνουν επίκαιρο το σημερινό μας άρθρο. Όπως θα θυμούνται οι τακτικοί αναγνώστες, το ιστολόγιο έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό να παρουσιάζει τις 24 περιπέτειες που… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2021/07/14/asterix-19/ […]

  10. Πουλ-πουλ said

    7.
    Συνήθως βρεγμένος και λασπώδης, έτσι ώστε η λάσπη να κολλάει στα πόδια και να σ’ εμποδίζει στο τρέξιμο.

  11. sarant said

    10 Nαι. Βέβαια, εμποδίζει όλους τους δρομείς, όχι μόνο τον δικό μας 🙂

  12. sarant said

    Μεταφέρω ενδιαφέρον σχόλιο του Νίκου Σταμπάκη από το Φέισμπουκ:

    Προ αμνημονεύτων ετών είχα μια hardback έκδοση αυτής της περιπέτειας από παλιατζίδικο (την αγόρασα ακριβώς επειδή ΔΕΝ την είχε βγάλει ακόμη ο Ψαρόπουλος–για τόσο αμνημόνευτα έτη μιλάμε) που πρέπει να βγήκε λίγο μετά το πρωτότυπο, και ήταν έκδοση του ελλ. περιοδικού «Αστερίξ», μάλλον η μοναδική αυτοτελής έκδοση περιπέτειας σε τόμο πριν το αναλάβει ο Ψαρόπουλος. Αυτό που μου έχει μείνει (και που το διαπίστωσα αργότερα διαβάζοντας τη μετάφραση του Χιόνη) είναι ότι είχε λογοκριθεί το «Είναι τρελοί αυτοί οι Έλληνες» του Οβελίξ και αντικατασταθεί με «τι λες εσύ, Ιντεφίξ;»

  13. Πουλ-πουλ said

    11.
    Σωστά, αλλά αν ο αντίπαλος έχει προπονηθεί σε τέτοιες συνθήκες, έχει πλεονέκτημα. Είναι σαν το υψόμετρο, αν είσαι Κενυάτης ή Αιθίοπας και έχεις καταπιεί χιλιάδες χιλιόμετρα στα υψίπεδα, η αραιή ατμόσφαιρα του Μεξικού π.χ. είναι παιχνιδάκι.

  14. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Τι σύμπτωση! Χτες ξεφύλλιζα αυτή την ιστορία, στην κρητική της έκδοση ( 😉 ), σήμερα, μετά από σιωπή δύο χρόνων, τη βλέπω εδώ!

    Για την κρητική έχω να σχολιάσω ότι είναι υπερβολική. Αποτελείται εξ ολοκλήρου από δύσκολες λέξεις, που στην πλειοψηφία τους αμφιβάλλω αν τις κατανοεί όχι απλώς ο μέσος Κρητικός (αυτό το αποκλείω) αλλά ακόμη κι ο μέσος ορεσίβιος Κρητικός άνω των 70. Είναι απείρως πιο εύκολο να διαβάσεις τον Ερωτόκριτο, τόσους αιώνες παλιότερον, παρά τον Αστερικάκη.

    Επιπλέον αυτές οι τόσο ειδικές γλωσσικές μορφές (αρχαία ελληνικά, λατινικά, νεοελλ. διάλεκτοι) νομίζω ότι περιορίζουν ιδιαίτερα τη δυνατότητα του μεταφραστή να αναμετρηθεί με τα λογοπαίγνια του πρωτοτύπου, και αντίστοιχα του αναγνώστη να απολαύσει το αποτέλεσμα της αναμέτρησης. (Αν και βέβαια με τις αρχαίες γλώσσες υπάρχει η άλλη παράλληλη δυνατότητα, να αξιοποιηθούν αποφθέγματα και γνωστές φράσεις: θυμάμαι ότι σ’ ένα αρχαιοελληνικό τεύχος κάποιος λέει «μα τι είναι αυτά που λες» και η μετάφραση είναι «ποίον σε έπος φύγεν έρκος οδόντων;»)

    __________________________

    Αυτή η περιπέτεια, περισσότερο ίσως από άλλες, δίνει πολύ ανάγλυφα την ιδιαίτερη ενότητα μέσα στο φανταστικό γαλατικό χωριό. Ένα πολύ προφανές παράδειγμα είναι ότι για να κατέβουν δύο αθλητές στους αγώνες θεωρείται αυτονόητο ότι θα τους συνοδέψουν όλοι οι άντρες του χωριού, ακόμη κι ο αρχηγός. Αλλά είναι κι ένα άλλο, πιο διακριτικό. Είναι ακριβώς στη συνέχεια των καρέ που είδαμε εδώ με τα μανιτάρια: ο Μοναρχίξ φεύγει τσαντισμένος, ο Οβελίξ τον κυνηγάει ψελλίζοντας «μα αρχηγέ…», κι εκείνος απαντάει «ούτε συζήτηση! αρχηγός είμαι, εγώ θα πω. Θα τα κάνουμε ομελέτα τα μανιτάρια.» Ενώ ήταν απλά τα μανιτάρια που μάζεψε ένας κάτοικος για πάρτη του, κι όμως γίνονται κοινή υπόθεση του χωριού.

  15. sarant said

    14τέλος Εύστοχη παρατήρηση. Κάτι ανάλογο σκέφτηκα κι εγώ.

  16. Missing Ink said

    «Μποντυλάινους» ρε φίλε;!;! Χα-χααααααα…
    (ή αλλιώς: πώς φτιάχνει η διάθεση, μονολεκτικώς)

  17. Πέπε said

    Στη σελ 19 του πδφ, τι σημαίνει αυτό με τον Πειραιά;

    Πανοραμίξ: -Ο Πειραιάς μάς περιμένει. (καμία αντίδραση) Περίεργο, δεν αντιδρά κανείς.
    Οβελίξ: -Πανοραμίξ;
    -Ναι;
    -Ποιος είναι ο Πειραιάς;
    -(με χαμόγελο απόλαυσης) Α, μάλιστα…

  18. 17 Περιμένει την αντίδραση του Οβελίξ, σίγουρος ότι θα περάσει τον Πειραιά για άνθρωπο.

    Φαντάσου π.χ.:
    Πανοραμίξ: -Μάταια θα ψάχνεις το στρατί που πάει για το Ντεπό. (καμία αντίδραση) Περίεργο, δεν αντιδρά κανείς.
    Οβελίξ: -Πανοραμίξ;
    -Ναι;
    -Ποιος είναι ο Στρατής;
    -(με χαμόγελο απόλαυσης) Α, μάλιστα…

  19. sarant said

    17-18 Aυτό έπρεπε να το σχολιάσω, το είχα σημειώσει, κι όμως το ξέχασα. Mπράβο που το επισήμανες!

    Δίκιο έχει ο Δύτης, αλλά δεν ξέρω αν ξέρει την έκφραση ή αν μάντεψε σωστά.

    Υπάρχει στα γαλλικά η έκφραση «prendre Le Pirée pour un homme» που σημαίνει «κάνω γκάφα», από έναν μύθο του Λαφοντέν (ο πίθηκος και το δελφίνι) όπου ο πίθηκος μιλάει για τον Πειραιά σαν να είναι φίλος του.

    Κι έτσι όταν ο Οβελίξ ρωτάει Qui c’est Le Pirée? ο Γάλλος αναγνώστης ξέρει (ή, ήξερε) την έκφραση.

  20. Missing Ink said

    «…Όταν οι ήρωές μας γυρίζουν στο χωριό τους, στο παραδοσιακό εορταστικό τσιμπούσι, ο Αστερίξ ρωτάει τον Πανοραμίξ τι είδους βότανα ήταν αυτά, κι εκείνος του απαντάει πως είναι ένα φυτό που έρχεται από μακρινές βαρβαρικές χώρες. Και πώς λέγεται; ρωτάει πάλι ο Αστερίξ. –Τσάι, απαντάει ο Πανοραμίξ.

    Κι έτσι έγινε μόδα το τσάι στη Βρετανία».

    Και κάπως έτσι, επίσης, ο Αστερίξ κι ο Οβελίξ έγιναν «Σνούπι» και «Τσάρλι Μπράουν» στους αγγλικούς υπότιτλους του La Haine 🙂

  21. Μπα, δεν την ήξερα την ιστορία με τον Λαφοντέν! Έτσι βέβαια είναι ακόμα πιο πετυχημένο.

  22. Πέπε said

    19

    Α, μάλιστα. Βγάζει νόημα. Βέβαια του Αισώπου είναι…

  23. ΣΠ said

    Μου έκανε εντύπωση ότι ένα από τα θέματα της ιστορίας είναι το ντόπιγκ, που το 1968 ήταν ασήμαντο πρόβλημα.

  24. Μαρία said

    2
    Μόνο που δεν είχαμε πειστεί απ’ την ερμηνεία του Αναγνωστάκη.

  25. Jago said

    Αυτό με τον Πειραιά που αναρωτιέται ο Πέπε έχει πιο εύλογη εξήγηση. Σε κρουαζιερόπλοια δεν έχετε ταξιδέψει; Είναι η παράδοση πριν φτάσει το πλοίο στο τελικό προορισμό του Πειραιά (τότε είχαμε και το καμποτάζ) να γίνεται ένα – δήθεν – πλουσιοπάροχο δείπνο και γλέντι στα μπαρ εξ ου και τα σχετικά καρεδάκια. Εξάλλου από την αρχή του ταξιδιού λέει ο καπετάνιος στους Γαλάτες για «ανέσεις» και τα λοιπά, οι επιβάτες αλυσοδένονται και μαστιγώνονται οπότε να μην έχουν παράπονο γιατί «όλοι θέλουν να πάνε στην Ελλάδα». Καθαρή σάτιρα της κρουαζιέρας είναι.

  26. Μια και το συγκεκριμένο τεύχος έφερε στο προσκήνιο δευτερεύοντες χαρακτήρες, αντιγράφω, από το The Complete Guide to Asterix (Peter Kessler, Albert Uderzo):

  27. Triant said

    Νομίζω πως κανείς δεν ανέφερε την Κυπριακή εκδοχή

  28. spiridione said

    24. Ο Νικοκύρης μάλλον πείστηκε 🙂

    22.
    https://el.wikisource.org/wiki/%CE%91%CE%B9%CF%83%CF%8E%CF%80%CE%BF%CF%85_%CE%9C%CF%8D%CE%B8%CE%BF%CE%B9/%CE%A0%CE%AF%CE%B8%CE%B7%CE%BA%CE%BF%CF%82_%CE%BA%CE%B1%CE%B9_%CE%B4%CE%B5%CE%BB%CF%86%CE%AF%CF%82

  29. Triant said

    Τι έγινε;
    Ορίστε σε πενηνταράκια:

    https://kupdf.net/queue/-_5b9558aee2b6f5015d996cb9_pdf?queue_id=-1&x=1626264763&z=NS41NC4xNzcuMjI2

  30. Αγγελος said

    Ἔθους ὄντος τοῖς πλέουσι Μελιταῖα κυνίδια καὶ πιθήκους ἐπάγεσθαι πρὸς παραμυθίαν τοῦ πλοῦ, πλέων τις εἶχε σὺν ἑαυτῷ καὶ πίθηκον. Γενομένων δ’ αὐτῶν κατὰ τὸ Σούνιον, τὸ τῆς Ἀττικῆς ἀκρωτήριον, χειμῶνα σφοδρὸν συνέβη γενέσθαι. Τῆς δὲ νεὼς περιτραπείσης καὶ πάντων διακολυμβώντων, ἐνήχετο καὶ ὁ πίθηκος. Δελφὶς δέ τις αὐτὸν θεασάμενος καὶ ἄνθρωπον εἶναι ὑπολαβών, ὑπελθὼν ἀνεῖχε διακομίζων ἐπὶ τὴν χέρσον. Ὡς δὲ κατὰ τὸν Πειραιᾶ ἐγένετο, τὸ τῶν Ἀθηναίων ἐπίνειον, ἐπυνθάνετο τοῦ πιθήκου εἰ τὸ γένος ἐστὶν Ἀθηναῖος. Τοῦ δὲ εἰπόντος καὶ λαμπρῶν ἐνταῦθα τετυχηκέναι γονέων, ἐπανήρετο εἰ καὶ τὸν Πειραιᾶ ἐπίσταται. Ὑπολαβὼν δὲ ὁ πίθηκος περὶ ἀνθρώπου αὐτὸν λέγειν, ἔφη καὶ μάλα φίλον εἶναι αὐτῷ καὶ συνήθη. Καὶ ὁ δελφὶς ἐπὶ τοσούτῳ ψεύδει ἀγανακτήσας, βαπτίζων αὐτὸν ἀπέκτεινεν.

    Ὁ μῦθος πρὸς ἄνδρας οἳ τὴν ἀλήθειαν οὐκ εἰδότες ἀπατᾶν νομίζουσιν.

  31. Αγγελος said

    Και διασκευασμένος έμμετρα από τον Π. Σούτσο και από τον Λαφονταίν.

  32. … Scarfas (βλ. Scarface). …

    George Corraface
    το γράφει κι ο
    Γιώργος Χωραφάς
    της Πολίτικης Κουζίνας

  33. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    30# Θυμήθηκα τον δοκησίσοφο του Λασκαράτου, με τα σαθρά επιχειρήματα του Dnieper 🙂

  34. spiridione said

    23. Μετά τον θάνατο ενός ποδηλάτη από αμφεταμίνες στους Ολυμπιακούς του 1960, για πρώτη φορά απαγορεύτηκαν ουσίες και καθιερώθηκαν αντιντόπινγκ τεστ στους Ολυμπιακούς του 1968
    https://globalsportmatters.com/1968-mexico-city-olympics/2018/10/20/mexico-city-games-athlete-doping-tests/

  35. … spartiate είναι ένα είδος σανδάλια …

    Οι εσπαρτίγιες

  36. … διακρίνεται ο γέρος, ο Agecanonix …

    Και
    Ραμολίξ
    θα μπορούσε

  37. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    26 Ωραία τα γράφει αυτός.

    Είχαμε κι εμείς άρθρο:

    Αστερίξ, οι πρωταγωνιστές (συνέχεια από χτες)

    * Ο γηραιότερος κάτοικος του χωριού είναι ο Agecanonix, λογοπαίγνιο με την έκφρ. âge canonique, που στην Καθολική Εκκλησία είναι η ηλικία που έπρεπε να έχει συμπληρώσει μια γυναίκα για να μπορεί να υπηρετεί έναν ιερωμένο -τα σαράντα χρόνια συνήθως. Ούτε αυτός εμφανίζεται από την αρχή, αλλά από τον 12ο τόμο (Αστερίξ στους Ολυμπιακούς αγώνες). Στον Ψαρόπουλο είχε μεταφραστεί «Θασεκανονίξ» επί Ταχτσή, μετά Γεροκανονίξ και Παλαιοντολογίξ (νομίζω). Στο Μαμούθ, Μαθουσαλίξ. Ο Μαθουσαλίξ είναι παντρεμένος με μια εντυπωσιακή καλλονή που όμως το όνομά της δεν αναφέρεται ποτέ.

  38. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Γερομπαμπαλίξ
    Κρονοληρίξ

  39. sarant said

    28-29-30-31 Α μπράβο!

  40. sarant said

    Πέρα από τον Πειραιά, εκεί που ο ξεναγός απαριθμεί τους ξαδέρφους του, λέει «Θα πάμε τώρα να δούμε την Ακρόπολη» και ο Αστερίξ λέει στον Οβελίξ: Όχι, δεν είναι ξαδέρφη.

  41. Avonidas said

    Καλησπέρα.

    Τι ωραία έκπληξη ήταν αυτή σήμερα; 😀 Περιμένω με ανυπομονησία και τη Χύτρα, μια από τις πιο αγαπημένες μου περιπέτειες – και λυπάμαι που δεν μπορώ να συνεισφέρω, καθώς έχω όλα τα τεύχη, αλλά στη μετάφραση της Μαραντέι.

    Σχολιάζω εν συντομία, γιατί έχω και μια χύτρα να γεμίσω: 😉
    πριν κάνα δυο χρόνια είχαμε πάει ομαδικώς όλο το γκρουπ της Κρακοβίας στους συνεργάτες μας στη Βαρσοβία, σ’ ένα από τα εξαμηνιαία μήτινγκ που οργανώνου(α)με ανά τον κόσμο και τα ινστιτούτα μας, για να συζητήσουμε την έλλειψη προόδου στη δουλειά μας 😛 Έχουμε αράξει λοιπόν στο κουπέ μας στο τρένο, και πετάω την ατάκα:

    -Λοιπόν, παιδιά, να φροντίσουμε εκεί που πάμε να φερόμαστε με αξιοπρέπεια και σεβασμό στους ντόπιους, ακόμα κι αν δεν έχουν την ιστορία και τον υψηλό πολιτισμό μας!

    Το αφεντικό, που έχει γαλουχηθεί με Αστερίξ, έπιασε αμέσως την αναφορά, και εξήγησε και στους άλλους, όταν σταμάτησε να γελάει 🙂

    (Για όσους δεν το έπιασαν: οι Κρακοβιανοί με τους Βαρσοβίτες είναι όπως σ’ εμάς οι καθιαυτού με τους χαμουτζήδες).

  42. Avonidas said

    #12. Αυτό που μου έχει μείνει (και που το διαπίστωσα αργότερα διαβάζοντας τη μετάφραση του Χιόνη) είναι ότι είχε λογοκριθεί το «Είναι τρελοί αυτοί οι Έλληνες» του Οβελίξ και αντικατασταθεί με «τι λες εσύ, Ιντεφίξ;»

    Αυτά τα κόμπλεξ μας πρέπει κάποια στιγμή να τα κοιτάξουμε.

    (Αν δεν κάνω λάθος, εμφανίζεται και στην «Ασπίδα της Αρβέρνης» η φράση. Ο Οβελίξ βουτάει σε μια πισίνα στα ιαματικά λουτρά, και φυσικά φεύγει όλο το νερό. Κι ο Αστερίξ του λέει «μην το ξανακάνεις αυτό· ο Αρχιμήδης, ένας Έλληνας, έχει πει…», οπότε ο Οβελίξ τον διακόπτει και λέει «είναι τρελοί αυτοί οι Έλληνες» 🙂 )

  43. Πέπε said

    42

    > Αυτά τα κόμπλεξ μας πρέπει κάποια στιγμή να τα κοιτάξουμε.

    Μα έλα ντε! πες το ψέματα!

    Σε μια ιστορία όπου οι Γάλλοι παρουσιάζουν τον εαυτό τους ως ένα τσούρμο κοιλιόδουλους κάφρους που περιφέρονται σαν ατσιγγαναριό με τα αγριογούρουνά τους, χωρίς ίχνος αθλητικού πνεύματος, χωρίς τρόπους, χωρίς διάθεση ή ικανότητα να δουν κάτι από έναν άλλο πολιτισμό (βλ. επίσκεψη στην ακρόπολη), και επιπλέον με υπεροψία προς όλους τους άλλους που δεν έχουν το δικό τους πολιτιστικό επίπεδο. Ενώ για τους Έλληνες τι δείχνει; Ντάξει, λίγο αυτό με τα αδερφοξάδερφα, και από κει και πέρα αφενός τουριστικά κλισέ (ζορμπάς…) και αφετέρου έναν σοβαρό, έντιμο, αυστηρό λαό απολύτως σύμφωνο με όλα τα θετικά στερεότυπα περί αρχαίων Ελλήνων.

    Κι ο άλλος παρεξηγήθηκε για το «είναι τρελοί»; !!!

  44. Κιγκέρι said

    >>…είναι από τις λίγες περιπέτειες του Αστερίξ που έχουν κυκλοφορήσει και στα αρχαία ελληνικά (αλλά και στα κρητικά).

    Και στα ποντιακά:

  45. Κιγκέρι said

    (Πείτε μου ότι βγήκε μόνο το εξώφυλλο κι όχι όλο το κατεβατό…🤭)

  46. Μαρία said

    Στα αρχαία σε μετάφραση Φάνη Κακριδή. Τον είχα αλλά τον χάρισα σ’ ένα Γάλλο.

  47. ΣΠ said

    46
    Υπάρχει online.

  48. Είχα γράψει ένα σχόλιο πριν από κάποιες ώρεςαλλά ευρισκόμενος εν τη πολλή χαρά πιθανότατα δεν πάτησα την δημοσίευση, μου συμβαίνει που και που…
    Το επαναλαμβάνω πλήρες :

    Ε-Υ-Γ- Ε !!

  49. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ο Αστερικάκης στσι Ολυμπιακές Συνορισές

    https://vdoc.pub/documents/-39iefcrvsdg0

  50. tryfev said

    1. Νίκο μου, είμαι εδώ και πολλές δεκαετίες λάτρης του Astérix και των φίλων του και έχω (από μια φορά το καθένα γιατί υπάρχουν και επανεκδόσεις) και τα 43 τεύχη με ιστορίες τους που έχουν κυκλοφορήσει στην Ελλάδα και επιπλέον πέντε ξενόγλωσσα. Συγκεκριμένα, έχω 28 τεύχη των εκδόσεων «Ψαρόπουλος-Anglohellenic Agency» και 15 της «ΜΑΜΟΥΘ ΚΟΜΙΞ». Αντίθετα, δεν έχω κανένα από τα τεύχη του που έχουν «μεταγλωττισθεί» σε τοπικές διαλέκτους και στα αρχαία ελληνικά.

    Από τα 28 τεύχη του Ψαρόπουλου: Τα 2 πρώτα έχουν μεταφρασθεί από τον σπουδαίο Κώστα Ταχτσή. ΄Αλλα 22 από τον σημαντικό ποιητή μας, τον Αργύρη Χιόνη, αξέχαστο φίλο της νιότης μου. 2 από τον Τάσο Ψαρόπουλο, 1 από το Γιάνο (με 1 ν) Ψαρόπουλο και ένα δεν αναφέρει όνομα μεταφραστή.

    Από τα 15 της ΜΑΜΟΥΘ ΚΟΜΙΞ: 1 έχει μεταφραστεί από τη Ροζίτα Σώκου, 2 από την Ιρένε Μαραντέι, κόρη της Ροζίτας, 1 από τη Μ. Ανδρεαδάκη και 1 από τη Σταματίνα Στρατηγού. Τα υπόλοιπα 10 δεν αναφέρουν όνομα μεταφραστή. Σημειώνω ότι 6 από τα 15 τεύχη της σειράς αυτής χαρακτηρίζονται «εκτός σειράς» γιατί δεν περιλαμβάνουν κανονικές ιστορίες αλλά διάφορα θέματα σχετικά με τους ήρωες της σειράς.

    Ακόμη, έχω πέντε ξενόγλωσσα και συγκεκριμένα 4 στα αγγλικά και 1 στα γαλλικά. Τα αγγλικά είναι τα: «Asterix the Gladiator», των εκδόσεων «Knight Books» και είναι σε ασυνήθιστα μικρό σχήμα (15Χ20 εκατοστά). Τα υπόλοιπα, όλα σε κανονικό σχήμα, είναι τα: Asterix in Spain και Asterix and the Roman Agent, των εκδόσεων Dargaud και το Asterix the Gaul, των εκδόσεων «Brockhampton Press». Το γαλλικό είναι το «Astérix le Gaulois» των εκδόσεων Dargaud.

    Τέλος, ο αξέχαστος σεβαστός μου φίλος Georges Dascalopoulos, γάλλος ελληνικής καταγωγής που πέθανε πέρσι το Σεπτέμβρη στα 101 χρόνια του, μου έστειλε πριν μερικά χρόνια το έξοχο 108 σελίδων αφιέρωμα στον Astérix του Hors-Série τεύχους του «Le Point» Νον.-Déc.2013 με τίτλο «Astérix Notre Héros. La Saga».

  51. Πιθανότατα έχω σπίτι την έκδοση στα ποντιακά. Ενδιαφέρει;

  52. Υπάρχει και πρεβεζάνικη εκδοχή της άλλοτε διαλαμψάσης Ακτίας Νικοπόλεως. (*)

    Δεν έχω κάνει αντιπαραβολή με το αρχικό μετάφρασμα. Πείτε μας τη γνώμη σας.
    ==============

    (*) Δεν ξέρω αν θα παραπεμφθεί κανονικά και ενδεχομένως θα το ξαναβάλω με διορθωμένο λινκ.

  53. Πείτε (feedback) αν βγήκε κλικαρίσιμο. 🙂

  54. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Αστερίξ στην Κρητική – Τεύχος 3 – Ο Αστερικάκης στσι Ολυμπιακές Συνορισές

    Εισαγωγικό σημείωμα «Η κρητική διάλεκτος χαρακτηρηστική ενός νησιού που οι κάτοικοι της έμαθαν να είναι περήφανοι, λεοντόκαρδοι και αισιόδοξοι αποτυπώνεται γλαφυρά μέσα από τους διαλόγους των επίσης επαναστατών Κορσικανών που δε σηκώνουν μύγα στο τυρί…εε, συγνώμη στο σπαθί τους.
    Η απόδοση έγινε από τον καθηγητή φιλόλογο κο Μιχάλη Πατεράκη και επιμελήθηκε ο καθηγητής γλωσσολογίας κος Χριστόφορος Χαραλαμπάκης.
    «Είμαστε στο 50 π.Χ. Ολάκερη τη Γαλατία οι Ρωμαίοι τη-ν-έχουνε ποταγμένη.
    Ολάκερη είπα ; Ψόματα ! Ενα χωργιό κακοπόταχτων Γαλατών δεν το ΄βαλε και δεν το βάνει κάτω. Η ζωή για τσι Ρωμαίους Λεγεωνάριους στα παβιόνια του Βαβάο, Ακουάριο, Λαβδάνο και Πετιβόνο, που΄ναι ατσιπάδες στις ντάπιες, δεν είναι και πολλά εύκολη…»

    Click to access Asterix_Kritika1.pdf

    >>Ίσως στους επόμενους Ολυμπιακούς αγώνες να τα παρουσιάσω, αν αξιωθώ και βάλω την κρητική ή την αρχαιοελληνική μετάφραση.
    Στα κρητικά (που έχω το τεύχος, αλλά όχι εδώ) έριξα τώρα μια ματιά, άρχισα να δυσανασχετώ και το παρέντησα 🙂 : Σελ.6 «εμάσευγα αμανήτους». μπα! «εμάζωνα» είναι.
    «Τσι αμανίτους να τσι κάνουμε γιαγνί, να γλΥφεις τσι δαχτύλους σου». Δε λέμε «κάνουμε» (εμείς ανατολικά τουλάχιστον μα και οι άλλοι θαρρώπως) κι επίσης «να γλείφεις τα δαχτύλια σου» λέ(γα)με. Περίεργο που επιμελήθηκε την έκδοση ο εξ ανατολών επίσης, κ.Χαραμπάκης

  55. dryhammer said

    52,53. Εκλίκευσα και εκλικεύθη.

  56. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    51 Κάπου την έχω, Άρη, ευχαριστώ!

    53 Πολύ πρωτότυπο!

  57. @ 55 Dryhammer

    Ευχαριστίες. 🙂

  58. spiridione said

    Μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη του πρώτου εκδότη του Αστερίξ, του Κ. Σπανού, στη Λεξιλογία
    https://www.lexilogia.gr/threads/%CE%A4%CE%BF-%CE%BD%CE%AE%CE%BC%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%91%CF%83%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%BE.4774/page-3#post-62812

    Η πρώτη περιπέτεια που άρχισε να δημοσιεύεται στο περιοδικό του Σπανού, ήταν ο Αστερίξ Ολυμπιονίκης, στις 5-11-1968, σε μετάφραση Δημήτρη Κωστελένου.
    Εδώ σύγκριση μεταφράσεων ενός καρέ, του Σπανού, του Ψαρόπουλου, του Μαμούθ, και του Κακριδή (του Σπανού πρέπει να είναι αυτοτελές άλμπουμ που λέει ότι έβγαλε λίγο μετά το κλείσιμο του περιοδικού το 1970, λογικά πάλι σε μετάφραση Κωστελένου. Ο Cornedurus στον Σπανό είναι Σκληροκεράτιους).
    https://www.asterix-obelix.nl/index.php?page=hjh/dos-hellas.inc

  59. 54# Κι εμένα κάπως μου χτύπησε, μια ματιά που του έριξα. Τόσο πολλοί τουρκισμοί το 1800 ίσως, σήμερα δε νομίζω.

  60. sarant said

    54 Τι λέτε αντί για «να τους κάνουμε»;

    58 Μου είχε ξεφύγει η συνέντευξη αυτή. Το περιοδικό το έπαιρνα αλλά δεν έχω κρατήσει τεύχη. Ήταν πολύ καλό, είχε εκτός από Αστερίξ: Ιζνογκούντ, τους Πειρατές (που σατιρίζει ο Αστερίξ), Αχιλλέα Ταλόν, Ταγκύ και Λαβερντύρ (πιλότοι), κτλ.

  61. Αγγελος said

    (60b) Αχιλλέα Ταλόν τον έλεγε στα ελληνικά; Δύσκολο ήταν να τον πει Αχιλλέα Φτέρνα;

  62. Αγγελος said

    (45) Κιγκέρι, ολόκληρο βγήκε, αλλά πιάνοντας πολύ λίγο τόπο στην οθόνη. Ευχαριστούμε!

  63. sarant said

    61 Πράγματι. Τότε δεν ήξερα και τόσα γαλλικά, οπότε δεν είχα κάνει τη συσχέτιση.

  64. Τι ωραία σήμερα! Ευχαριστούμε!
    Λοιπόν εγώ δεσμεύομαι για το φθινόπωρο. Θα τις σκανάρω τις ιστορίες και θα στις στείλω Νικοκύρη. Έχω την έκδοση του Ψαρόπουλου, αλλά δεν βρίσκω τις δάφνες του Καίσαρα, οπότε θα ετοιμάσω τα υπόλοιπα τέσσερα που λείπουν.

  65. Γ.Κ. said

    https://www.sport-fm.gr/article/podosfairo/enwmenoi-FIFA-UEFA-augenakis-apeilisan-me-empargko-tin-epo/4190637

    Ε, βέβαια, ο Μαρινάκης έφταιγε για όλα τα στραβά του ελληνικού ποδοσφαίρου…
    (Όσο γι΄ αυτούς που ανέθρεψαν το αυγό της εξυγείανσης…απλώς πανηγυρίζουν για κάθε ήττα της κυβέρνησης…)

  66. sarant said

    64 Μαγδαληνή σε υπερευχαριστώ εκ των προτέρων!

  67. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    60α >>Τι λέτε αντί για «να τους κάνουμε»;
    να τσι κάμομε 🙂
    ε και το «ολάκερη» στην εισαγωγή, χτυπάει. Οι παλιοί δικοί μου δεν θα έλεγαν ολάκερη ποτέ των ποτών Ολόκληρη λέμε .

    59 >>Τόσο πολλοί τουρκισμοί
    Ναι κι εχω πολλές άγνωστες λέξεις!:). Επίσης κάποιες τραβηγμένες «κατασκευές» πχ «σκροφίδια» τα γουρουνόπουλα; (Λέει και «σκροφοφονιάς») ,τα βρίσκω άχαρα. Οκ, ναι, σκρόφα είναι η γουρούνα, αλλά δεν χρησιμοποιείται. Ούτε απ τον πατέρα μου, μα ούτε κι από έναν πρωτοθείο χ(κ)ασάπη που ανάθρεφε γουρουνομάνες για να έχει γουρουνόπουλα (γουρνάκια) για το χ(κ)ασάπικο δεν τ΄ακουσα ποτέ. Λέγανε είτε γουρούνες είτε λούτες . Σκρόφες, μπα, κακόσημο, πώς το λέτε οι ειδήμονες 🙂 .
    Δίστασα να τα γράψω αυτά, τώρα εγώ να τη λέω στον Χαραλαμπάκη; αλλά έτσι τα θυμάμαι/ξέρω.

  68. Γιάννης Κουβάτσος said

    65: Οι κομπλεξικοί τα λένε αυτά που ζηλεύουν τις επιτυχίες του Θρύλου. Κόκκαλης και Μαρινάκης είναι οι ευεργέτες του ελληνικού ποδοσφαίρου.🏆💸

  69. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Πολύ ευχαριστώ για το σημερινό ευχάριστο, Νικοκύρη! Με ανέβασε…
    – Εξυπνότατο –ανάμεσα στα πολλά- και το «ΑΚΙΝΗΤΟΣ ! ΤΟ ΠΕΤΕΙΝΟΝ !» που φωνάζει ο ζωγράφος με υψωμένο το πινέλο (σαν αρχαίος …φωτογράφος ! 😄 👌 ) για να απαθανατίσει το ενσταντανέ του ποζάροντος Γαλάτη! [Ποια λέξη χρησιμοποιείται για το ‘πουλάκι’ στο, στο πρωτότυπο;]

    – 14+54+67.
    Μάλλον έχετε δίκιο για την κρητική μετάφραση. ‘Κουτσαίνει’ σε πολλά σημεία.

  70. 69
    «ΑΚΙΝΗΤΟΣ ! ΤΟ ΠΕΤΕΙΝΟΝ !»

  71. sarant said

    69 Nαι, πολύ καλό!

  72. Alexis said

    #68: Και όπως λέει και μια παλιά κινέζικη παροιμία «Νόμος είναι το δίκιο του Σωκράτη» 😎
    (Με Βαγγέλη δεν μου κάθεται καλά γμτ, χαλάει όλη η ποίηση… )

  73. Alexis said

    #67: Δεν έχω ακούσει κι εγώ ποτέ «σκρόφα» από κτηνοτρόφο ή μή για το ζώο. Γουρούνα και μόνο.
    Επίσης χοιρομητέρα στα επίσημα αλλά γουρουνομάνα ποτέ.
    Σκρόφα μόνο για γυναίκα σαν βρισιά.
    Ιταλικό δεν είναι; Άραγε τι σημαίνει κυριολεκτικά στα ιταλικά;

  74. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    73# Γουρούνα, και κυριολεκτικά και ως βρισιά.

  75. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Η σκρόφα=γουρούνα, γουρουνομάνα ίσως να χρησιμοποιούταν παλιότερα (την περιέχουν αρκετά κρητικά λεξικά). Και η παροιμία: «Ότινα (=από τη στιγμή που θα) κάμει η σκρόφα γουρούνια, δε χορταίνει μπλιό ζουμί».
    Τις τελευταίες δεκαετίες έχει επικρατήσει η μεταφορική (πανελλήνια) σημασία: πονηρή, ανέντιμη, ‘κακής πάστας’ γυναίκα.
    Φυσικά, από ιτ. scrofa και βεν. scroa/scrova = θηλυκό γουρούνι.

    70, ΣΔΧ
    Ευχαριστώ!
    Εμ, με τη σημερινή …κολπατζίδικη τεχνολογία, ό,τι θέλεις (οπτικά) φτιάχνεις… 🙂

  76. Spiros said

    Για όσους βρίσκονται πέριξ του Λουξεμβούργου, υπάρχει μια ενδιαφέρουσα έκθεση στο κάστρο του Malbrouck. https://www.asterix.com/asterix-leuropeen-au-chateau-de-malbrouck/

  77. sarant said

    76 A, δεν το είχα πάρει είδηση -μπορεί να πεταχτώ καμιά μέρα. Είναι πολύ κοντά μας. Ωραίο κάστρο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: