Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Αυτοί που τρώνε ψωμί μαζί

Posted by sarant στο 15 Ιουλίου, 2021


Με ρώτησε μια φίλη αν είναι αλήθεια ότι η λέξη κομπανία προέρχεται από τη λατινική λέξη για το ψωμί. Η σύντομη απάντηση στην ερώτησή της είναι «ναι». Η φλύαρη απάντηση είναι αυτό το άρθρο, αν και βέβαια πολλά από αυτά που θα πούμε σήμερα τα έχουμε ξαναπεί το μακρινό 2013, μόνο που τώρα θα τα δούμε από άλλη οπτική γωνία, ενώ θα προσθέσουμε κι άλλα.

Κομπανία, στα σημερινά ελληνικά είναι καταρχάς η παρέα, η συντροφιά των φίλων, η ομήγυρη. Λέγεται ιδίως για μια παρέα με μόνιμη σύνθεση, ενώ συχνά το βλέπουμε να χρησιμοποιείται και ειρωνικά, με μειωτική απόχρωση, π.χ. ήρθε πάλι ο Γιάννης, η Μαρία και η γνωστή κομπανία.

Επίσης κομπανία είναι άλλη μια ονομασία για το μουσικό συγκρότημα -όμως λέγεται σχεδόν αποκλειστικά για μπάντες λαϊκής ή παραδοσιακής μουσικής. Μετά τη μεταπολίτευση ήταν η χρυσή εποχή για τις κομπανίες και μάλιστα τις επώνυμες, όταν εμφανίστηκαν πρώτα η Ρεμπέτικη Κομπανία, νομίζω, και μετά η Οπισθοδρομική Κομπανία και η Αθηναϊκή Κομπανία -για όσους τις θυμούνται.

Τέλος, μια σημασία παρωχημένη: κομπανία είναι επίσης η εταιρεία, ιδίως η ξένη. Μου λένε ότι στη γλωσσική ποικιλία των Ελλήνων της Αμερικής η χρήση αυτή είναι πάντα ζωντανή, ας επιβεβαιώσει ή ας διαψεύσει όποιος διαβάζει από εκείνα τα μέρη.

Η ελληνική λέξη είναι δάνειο από το ιταλικό compagnia, ενώ πολύ κοντά είναι το γαλλικό compagnie, ή το αγγλικό company. Όλες αυτές οι λέξεις ανάγονται στο υστερολατινικό companio, από το con (αντίστοιχο με το δικό μας «συν») και το panis = ψωμί. Ο companio ήταν λοιπόν αυτός μαζί με τον οποίο τρως ψωμί, ο συνάδελφος στο στρατό, ο κοντινός άνθρωπος.

Στη συνέχεια, στις νεότερες γλώσσες, η σημασιακή εξέλιξη ξεκίνησε από την ομήγυρη, τη συνάθροιση ανθρώπων, και σταδιακά άρχισαν να εμφανίζονται κι άλλες σημασίες. Για παράδειγμα, στα αγγλικά company δεν είναι μόνο η παρέα, η συντροφιά και η συναναστροφή, αλλά και η εταιρεία, ο θίασος, το πλήρωμα πλοίου και ο λόχος στον στρατό.

Ολοφάνερη είναι η αντιστοιχία με το ελληνικό «σύντροφος», μόνο που ο companio προσδιορίζει ακριβέστερα την τροφή: ψωμί, αν και βέβαια θα είχαν και κάποιο προσφάι να το νοστιμεύουν, έστω κι ελιές ή κρεμμύδι ή κανένα παστό ψάρι (ψάρι, το κατεξοχήν όψον).

Εξάλλου, «συντροφία» είναι ένας από τους όρους που χρησιμοποιήθηκαν παλιότερα για εμπορικές εταιρείες, και η συντομομορφή «σία» στον τίτλο μιας επιχείρησης (π.χ. Γεωργόπουλος και σία) στο «συντροφία» αντιστοιχεί, όπως και το γαλλ. Cie αντιστοιχεί στο compagnie.

Σύντροφοι βέβαια αποκαλούνται μεταξύ τους τα μέλη πολλών κομμουνιστικών και αριστερών κομμάτων. Το ίδιο και στα ιταλικά, compagno, όπως και σε πολλές ισπανόφωνες χώρες το compañero, αν και οι Ισπανοί κομμουνιστές έχουν επίσης το camarada, που αντιστοιχεί στο γαλλ. camarade και στο αγγλ. comrade -μια άλλη λέξη που δηλώνει συντροφικότητα και στενή σχέση αλλά όχι πια με κάποιους που τρώνε μαζί αλλά που μοιράζονται την ίδια κάμαρα, τον ίδιο θάλαμο. Όμως αυτά τα συντροφοκομμουνιστικά τα έχουμε εξετάσει σε ειδικό άρθρο, σας παραπέμπω εκεί για περισσότερα, στο σημερινό εστιάζουμε στην κομπανία και τις παραφυάδες της.

Διότι έχει και παραφυάδες η κομπανία. Καταρχάς, από την ίδια ρίζα προέρχεται το ιταλικό accompagnare, που θα πει συνοδεύω και το οποίο έδωσε μια σειρά από μουσικούς όρους που έχουν γίνει διεθνείς και έχουν περάσει και στα ελληνικά. Έχουμε λοιπόν το ακομπανιαμέντο, τη μουσική συνοδεία, το ρήμα «ακομπανιάρω», συνοδεύω μουσικά, το ακομπανιάρισμα αλλά και τον ακομπανιατέρ (αυτό από τα γαλλικά).

Έπειτα, εκτός από την κομπανία με τις πολλές σημασίες της, έχουμε και την κουμπάνια, μια λέξη που δεν την έχουν τα σημερινά λεξικά. Η κουμπάνια ήταν το μέρος όπου φυλάσσονταν τα τρόφιμα στα πλοία, τα ενθέμια όπως λέγονται στην επίσημη ναυτική ορολογία. Δάνειο βέβαια, από το ιταλ. compagna, που είχε την ίδια σημασία. Η σημασία επεκτάθηκε, τόσο στα ιταλικά όσο και στα ελληνικά, από το μέρος όπου φυλάσσονταν οι προμήθειες στις ίδιες τις προμήθειες του πλοίου, στα αποθηκευμένα τρόφιμα. Κι έπειτα, με νέα διολίσθηση, βγήκε από το πλοίο κι έφτασε να σημαίνει γενικά τις προμήθειες που έχει κανείς μαζί του, ιδίως όταν πηγαίνει για ολιγοήμερη εκδρομή.

Οι παπαδιαμαντιστές θα θυμούνται ίσως πως στο διήγημα «Στο Χριστό στο Κάστρο» όταν μαθαίνεται στο χωριό ότι δυο χωριανοί αποκλείστηκαν από το χιόνι εκεί που είχαν πάει να μαζέψουν ξύλα, γίνεται ο εξής διάλογος:

―Νά εἴχανε τάχα τίποτα κ’μπάνια μαζί τς; εἶπεν ἡ παπαδιά.

―Ποιός τού ξέρ’; εἶπεν ἡ θειά τό Μαλαμώ.

―Θά εἴχανε, θά εἴχανε κουμπάνια, ὑπέλαβεν ὁ Πανάγος ὁ μαραγκός. Ἀλλιῶς δέ γένεται. Πήγανε μέ τά ζεμπίλια τους γεμᾶτα.

Θα είχανε κουμπάνια, δηλαδή εφόδια.

Σε ένα λιγότερο γνωστό διήγημα, τον διασκεδαστικό Πανδρολόγο, ο καπετάν Σάββας που στέλνει προξενητή στην όμορφη χήρα υπόσχεται:

…εγώ θα πηγαίνω να ταξιδεύω, χειμώνα – καλοκαίρι, να θαλασσοπνίγομαι, για να τση κουβαλώ σοδιαστικά, με την κουμπάνια, όλα τα καλά τση

Τελειώσαμε; Σχεδόν. Πάντως, εκτός από την κουμπάνια υπάρχουν και τα κουμπάνια, τα κρητικά λουκούμια όπως βρισκω να τα λένε, αν και εδώ που τα βλέπω περισσότερο σαν λουκουμάδες φαίνονται.

Αλλά για το λουκούμι και τον λουκουμά θα βάλουμε άρθρο άλλη φορά. Προς το παρόν, ας κλείσουμε με ένα τραγούδι μιας άλλης κομπανίας, ή έστω Company, του αγγλικού συγκροτήματος Bad Company -κακές παρέες…

141 Σχόλια προς “Αυτοί που τρώνε ψωμί μαζί”

  1. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Καλημέρα.

    >> Ολοφάνερη είναι η αντιστοιχία με το ελληνικό «σύντροφος», μόνο που ο companio προσδιορίζει ακριβέστερα την τροφή: ψωμί, αν και βέβαια θα είχαν και κάποιο προσφάι να το νοστιμεύουν, έστω κι ελιές ή κρεμμύδι ή κανένα παστό ψάρι (ψάρι, το κατεξοχήν όψον).

    Αντίστοιχη έκφραση με το ψωμί (= φαΐ) είχαμε κι εδώ παλιότερα.
    «Έκατσα να φάω ψωμί» λέει κάπου ο Μακρυγιάννης. Προφανώς όχι σκέτο.
    Εντμόντ Αμπού: Αν επισκεφθείς κάποια οικογένεια την ώρα του φαγητού ο υπηρέτης θα σου πει «τρώνε ψωμί» και θα σου κλείσει την πόρτα. Προφανώς όχι σκέτο.

  2. LandS said

    Το Σία είναι από το Αναστασία. Αν ήταν από το Συντροφία θα ήταν Φία. 😁

  3. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    3# Με δεδομένη την κατάσταση στην αγορά, μάλλον από το απελπισία είναι.

  4. ΓΤ said

    Λογοπαίζοντας, γνωστά και τα καλέσματα συντρόφων για να πολεμήσουν στο Κομπάνι.

  5. «…ψωμί, αν και βέβαια θα είχαν και κάποιο προσφάι να το νοστιμεύουν..», ή σκέτο αλάτι κατά την γνωστή έκφραση «εμείς φάγαμε ψωμί κι αλάτι» παναπεί περάσαμε μαζί πολλες δυσκολίες.

    Κομπανία σχημάτιζαν παλιά, αν δεν κάνω λάθος, και οι ηπειρώτες χτιστάδες που ξενιτεύονταν για καιρό σε μακρινές περιοχές για να χτίσουν σπίτια κλπ.

  6. dryhammer said

    3. Όπως λέμε αυτόχτονες ιθαγενείς.

  7. Πουλ-πουλ said

    3, 3#
    Αυτοαναφορικό σε βρίσκω.

  8. Κουνελόγατος said

    «…όταν εμφανίστηκαν πρώτα η Ρεμπέτικη Κομπανία, νομίζω, και μετά η Οπισθοδρομική Κομπανία και η Αθηναϊκή Κομπανία -για όσους τις θυμούνται».
    Α, μπα, αγέννητοι ήταν οι περισσότεροι εδώ μέσα τότε.

  9. ΓΤ said

  10. dryhammer said

    Παραλείψαμε τον Σύψωμο.

  11. ΓΤ said

  12. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    7# 🙂

  13. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    10# Ιέφτασεεεε!!!
    https://www.slang.gr/definition/22272-sypsomos-taistos

  14. spiridione said

    Κι όχι να ζεις μ’ αυτήν την κομπανία/ και να μην ξέρεις τ’ άστρο του φονιά.
    Η λογοκρισία είχε σβήσει τη λέξη «συμμορία» και ο Μαρκόπουλος το έκανε «κομπανία». Δεν ξέρω ποια ζώα ήταν στις επιτροπές της λογοκρισίας εκείνη την εποχή.
    https://www.efsyn.gr/tehnes/ekdoseis-biblia/282391_o-eleytherioy-o-barnalis-ki-o-zampetas

  15. […] Με ρώτησε μια φίλη αν είναι αλήθεια ότι η λέξη κομπανία προέρχεται από τη λατινική λέξη για το ψωμί. Η σύντομη απάντηση στην ερώτησή της είναι “ναι”. Η φλύαρη απάντηση είναι αυτό το άρθρο, αν και βέβαια πολλά από αυτά που θα πούμε σήμερα τα έχουμε ξαναπεί το μακρινό 2013, μόνο που τώρα θα τα… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2021/07/15/compagne/ […]

  16. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και για τις κομπανίες!

    14 Αυτό δεν το ήξερα! Και βέβαια η ρίμα «Μαρία – συμμορία» είναι πιο πλούσια.

  17. Alexis said

    #14, 16: Χμμμ… νομίζω όμως ότι καλύτερα ακούγεται στο αυτί η κομπανία ή μήπως είναι που την έχουμε συνηθίσει;
    Και η Παρασκευή έγινε «μέρα κακή» για να μην υπάρχει υπαινιγμός για την 21η Απριλίου που ήταν μέρα Παρασκευή.

  18. Alexis said

    Ποτέ δεν καταλάβαινα τι σημαίνει «Σια» στις επωνυμίες εταιρειών και ποτέ δεν μπορούσα να φανταστώ ότι ήταν αυτή η εξήγηση! 😲

  19. Pedis said

    Ωραίο άρθρο. Ας συμπληρώσω μερικές λεπτομέρειες:

    – Στα Ιταλικά χρησιμοποιείται ο όρος «compagnia» ως όρος για την εταιρεία μόνο για αεροπορικές και ναυτιλιακές εταιρείες (+ λίγες εξαιρέσεις.)

    Το ίδιο και στα ιταλικά, compagno, όπως και σε πολλές ισπανόφωνες χώρες το compañero, αν και οι Ισπανοί κομμουνιστές έχουν επίσης το camarada, που αντιστοιχεί στο γαλλ. camarade και στο αγγλ. comrade -μια άλλη λέξη που δηλώνει συντροφικότητα και στενή σχέση αλλά όχι πια με κάποιους που τρώνε μαζί αλλά που μοιράζονται την ίδια κάμαρα, τον ίδιο θάλαμο.

    Στα Ιταλικά ο όρος camerata χρησιμοποιείται από παλιά μόνον από τους φασίστες και γενικά (και σήμερα) από μέλη ακροδεξιών ομάδων.

    – Υπάρχουν οι compagni και οι compagni di strada (-> «συνοδοιπόροι» = οι φίλοι κάποιας αριστερής οργάνωσης).

    – … e compagnia bella = και τα ρέστα, και τα συναφή, κ.ο.κ. Π.χ.

  20. Αγγελος said

    (18) Πάντως το «Σία και αράξαμε» πρεπει να είναι άσχετο 🙂

  21. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Τι ωραία ιστορία η σημερινή! Καταπληκτική η αναλογία ανάμεσα στην com-pagnia και τη συν-τροφία. Και, κρίνοντας τουλάχιστον με βάση τα ελληνικά, θεωρώ σαφές ότι ψωμί εννοούν την όποια τροφή. Πολύ πιο πρόσφατα και κοινά παραδείγματα, εκτός από του Μακρυγιάννη #1, έχουμε στις εκφράσεις:
    -δεν έχουμε ψωμί να φάμε
    -βγάζω το ψωμί μου
    κλπ.

    Να θυμηθούμε και το «ψωμί κι αλάτι».

    _______________________________
    Στη δημοτικη μουσική, κομπανία λέγεται γενικά το πιο μεγάλο ορχηστρικό σχήμα: κλαρίνο, βιολί, λαούτο (ή κιθάρα), μπορεί και σαντούρι, μπορεί και κρουστό. Ενώ ζυγιά είναι το σχήμα δύο οργάνων, βιολί-λαούτο, λύρα-λαούτο, λύρα-κρουστό, τσαμπούνα-κρουστό, και οριακά και τα «νταούλια», δύο ζουρνάδες + νταούλι (τρία άτομα αλλά δύο είδη οργάνων). Τέλος, ειδικά στη Μακεδονία, υπάρχει και η μπάντα (χάλκινων υποτίθεται, αλλά και με κρουστά και με κεντρικό όργανο το κλαρίνο, που είναι ξύλινο.)

    Εκτός δημοτικών υπάρχει η λαϊκή κομπανία, που δεν αντιδιαστέλλεται προς κάτι άλλο αλλά και πάλι νοείται ως κάπως εκτεταμένη: σκέτο μπουζούκι-κιθάρα, που μπορεί να σταθεί ωραιότατα ως σχήμα, δεν το λες κομπανία, ενώ μαζί μ’ έναν τρίτο ναι. Αλλά το μπουζούκι-κιθάρα δεν το λες ούτε ζυγιά, ούτε και κάπως αλλιώς.

    (Και εκτός δημοτικών «μπάντα» είναι γενικός όρος για το συγκρότημα, πρωτίστως ροκ, από το band, κατ’ επέκταση οτιδήποτε είδους.)

  22. Alexis said

    Trash video των ’80ς (τότε που ήταν της μόδας οι κομπανίες)

  23. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    17 κλπ
    Αυτό που δεν καταλαβαίνω είναι πώς πέρασαν τη λογοκρισία τα ανοιχτά καμιόνια που ξεφορτώνουν στην Καισαριανή.

  24. Παναγιώτης Κ. said

    …Φλυαρίες σαν τη σημερινή τις απολαμβάνω. 🙂

  25. Πέπε said

    @22

    Παπαρεμπέτες σε παρωδία το ’80; Πόσο πιο μπροστά από τους πραγματικούς παπαροκάδες (δεκ. ’00 αν δεν απατώμαι)!

  26. BLOG_OTI_NANAI said

    Διάφορα:

  27. sarant said

    19 Το τελευταίο δεν το ήξερα!

    20 Ασχετο είναι

    21 Ακόμα και το λόγιο ρήμα ψωμίζεται.

    Περισσότερα για ψωμί και Μακρυγιάννη κτλ. εδώ:

    Το ψωμί ψωμάκι

    22 Πριν τους παπαροκάδες!

  28. BLOG_OTI_NANAI said

  29. ΣΠ said

    Καλημέρα.

    Από την ταινία «Ξένοιαστος παλαβιάρης» με τον Θανάση Βέγγο:
    – Θανάση, εμείς που φάγαμε ψωμί κι αλάτι μαζί, το ξέχασες;
    – Το αλάτι το θυμάμαι, για το ψωμί δεν είμαι βέβαιος.

  30. Jiannis Xristopulos said

    στα ιταλικά έχουμε = προσφάι

    (κυριολεκτικά και μεταφορικά)

  31. Jiannis Xristopulos said

    διόρθωση
    companatico = προσφάι

  32. BLOG_OTI_NANAI said

    Φατρία = Κουμπανία

  33. Amour said

    Ο Αθήναιος στους Δειπνοσοφιστές λέει σαφώς ότι το λατινικό «panis» (= άρτος) ετυμολογείται από την ελληνική λέξη «πάν – πανός» που σήμαινε τον άρτο στην δωρική διάλεκτο. «Πανία» στα αρχαία ελληνικά είναι η αφθονία και «πάνια» είναι τα πλήσμια, τα νόστιμα εδέσματα. Όλες αυτές οι λέξεις υπάρχουν και στο Liddell-Scott

    Σε ανταπόδοση, οι Λατίνοι μάς έδωσαν τη λέξη «πανίδα» από το υστερολατινικό Fauna, που είναι η αδελφή τού Faunus, «Φαύνος» στα ελληνικά, ρωμαϊκού ποιμενικού θεού, που ταυτίστηκε με τον αρκαδικό ποιμενικό θεό Πάνα. Δηλαδή, τόσο το λατινικό «panis» (= άρτος), όσο και η ελληνική «πανίδα» ετυμολογούνται από τον θεό Πάνα

  34. sarant said

    28-32 Ενδιαφέροντα αυτά, Μπλογκ, διότι ξέχασα να κοιτάξω Κριαρά και TLG. Και βέβαια οι Καταλανοί είχαν κομπανία (εταιρεία)

  35. Να πούμε ότι είναι κι από τις (λίγες;) λέξεις που προφέρουμε χωριστά τους φθόγγους μ και π, κι όχι μπ, ή μ και μπ; ή όχι;

  36. Π.Χ. said

    21 είπε ο Πεπε
    ‘θεωρώ σαφές ότι ψωμί εννοούν την όποια τροφή’
    Και στο φαρμακείο θυμάμαι να με ρωτούν αν θα πρέπει να πάρουν το φάρμακο πριν ή μετά το ψωμί!!

  37. nikiplos said

    Καλημέρα κι από εδώ. Από τον Γιάννη του Παπακωνσταντίνου:
    Κιθάρες θα σου πρέπαν συνοδεία
    σε μια Μερσεντές πάνω ασημιά
    Rock ορχήστρα θα ‘ναι η κομπανία
    μόνο που δεν θα ‘σαι ‘κει πια

    Επίσης έχω ακούσει τη λέξη ακομπανιαμέντο ως ήπια βρισιά, κάτι σαν κρυμμένη η λέξη κόπανος: ρε ακομπανιαμέντο έλα εδώ! Στην Αθήνα κυρίως.

  38. nikiplos said

    35@, όχι αν είσαι ο Μάκης Χριστοδουλόπουλος και τραγουδάς το «νά χαν οι καρδιές αμ πάρες»! 🙂

  39. antonislaw said

    » Η κουμπάνια … Κι έπειτα, με νέα διολίσθηση, βγήκε από το πλοίο κι έφτασε να σημαίνει γενικά τις προμήθειες που έχει κανείς μαζί του, ιδίως όταν πηγαίνει για ολιγοήμερη εκδρομή.»

    Καλημέρα σας! Η λέξη χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα στο Αγιονόρος με την έννοια της προμήθειας ξηράς τροφής που έχει ή που δίνεται από τον Ηγούμενο ή το Γέροντα σε κελιώτη ή ερημίτη μοναχό προκειμένου να επιβιώσει. Είχα διαβάσει μία σχετική αναφορά-αν δεν απατώμαι- στο βιβλίο «Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης(1866-1938)» του Αρχ. Σωφρόνιου Σαχάρωφ. Επομέβως στην περίπτωση αυτή μιλάμε αποκλειστικά για τροφή και μάλιστα ξηρή τροφή, για να διατηρείται ευκολότερα, για παράδειγμα παξιμάδια ή και κονσέρβες.

  40. #0
    Παρεμπιπτόντως: Στην Ιταλία οι κομμουνιστές (και οι σοσιαλιστές παλιότερα) χρησιμοποιούν το κομπάνιο (compagno), ενώ οι φασίστες το καμεράτα (camerata). Αντίστροφα ποτέ, τόσο που οι δυο λέξεις να παραπέμπουν κατευθείαν σε συγκεκριμένη πολιτική ένταξη.

  41. ΣΠ said

    35
    Σωστά
    https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%BA%CE%BF%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CE%B1&dq=
    όπως και η σαμπάνια
    https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%83%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%AC%CE%BD%CE%B9%CE%B1&dq=

  42. tryfev said

    1. Νίκο μου, εξαιρετικό κείμενο με πληρέστατη ενημέρωση για την ετυμολογία της λέξης, τις μεταλλάξεις της από γλώσσα σε γλώσσα αλλά και τις παραφυάδες της.

    Καθώς διάβαζα αυτήν την τελευταία λέξη, ο νους μου πήγε από μόνος του στην κατάπτυστη κατάληξη της δήλωσης μετανοίας την οποία υποχρεώνονταν, έπειτα από σκληρά ψυχολογικά αλλά και σωματικά βασανιστήρια, να υπογράψουν όσοι κομμουνιστές δεν άντεχαν άλλο και υπέκυπταν στην αξίωση των βασανιστών τους:

    «Αποκηρύσσω το ΚΚΕ και τις παραφυάδες του».

  43. Μου αρέσουν οι αποδόσεις με -ου-, όπως κουμπανία, κουμπάνοι και μάλιστα με πλήρη αποβολή του, όπως κμπάνοι. Βασίζονται στη βορειοϊδιωματική εκφορά.

  44. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  45. antonislaw said

    «Πάντως, εκτός από την κουμπάνια υπάρχουν και τα κουμπάνια, τα κρητικά λουκούμια όπως βρισκω να τα λένε, αν και εδώ που τα βλέπω περισσότερο σαν λουκουμάδες φαίνονται.»

    Βεβαίως πρόκειται για λουκουμάδες «ανεβατούς», δηλαδή με προζύμι, αν και σήμερα οι ¨κακονοικοκεράδες» τους κάνουνε με μαγιά. Ήταν γλυκό κυρίως τον Χριστουγέννων αντί ή και παράλληλα με τα μελομακάρονα, ή φοινίκια. Διαφέρουν από τους λουκουμάδες των πόλεων γιατί είναι πιο «ψωμένιοι» , σαν σφουγγαράκια, και δεν έχουν την αίσθηση της «φούσκας γεμάτη με μέλι» που δίνουν οι πρώτοι. Είναι πραγματικά πολύ νόστιμοι και διαφορετικοί από τους συνηθισμένους. Εγώ στο Ρέθυμνο τους έχω ακουστά μόνο ως ανεβατούς λουκουμάδες.Ρώτησα και τη μητέρα μου και μου επιβεβαίωσε ότι κούτε και αυτή έχει ακούσει να λένε τους λουκουμάδες κουμπάνια ή κουμπανάκια.

    https://www.kritikes-geuseis.gr/el/component/cobalt/item/5565-glyka/78-anevatoi-loukoumades?Itemid=5587

  46. nikiplos said

    42@ … τας παραφυάδας αυτού.

  47. @ 35 Stazybο Hοrn

    >>Να πούμε ότι είναι κι από τις (λίγες;) λέξεις που προφέρουμε χωριστά τους φθόγγους μ και π, κι όχι μπ, ή μ και μπ; ή όχι;

    Όσοι έχουν τέτοια προφορά και λένε έμbορος και όχι έbορος, μπορούν να το αποδώσουν έτσι πράγματι. (Εμείς) οι άλλοι όχι.

  48. Κιγκέρι said

    >>…Εξάλλου, «συντροφία» είναι ένας από τους όρους που χρησιμοποιήθηκαν παλιότερα για εμπορικές εταιρείες…

    Το 1778 συστάθηκε η «Κοινή Συντροφία και Αδελφότης των Αμπελακίων».

  49. Πέπε said

    47

    Δημόσιε Χώρε, το σαντούρι πώς το λέτε εσείς; Ενώ θεωρώ αυτονόητη και φυσική την προφορά με [d] ή [nd], ωστόσο το έχω ακούσει με [nt] από πάρα πολλούς και διαφορετικούς ομιλητές, από χωριάτες στη Σάμο (που είναι ΒΙ) μέχρι τον Λιάβα στην τηλεόραση.

    Αντίθτεα οι φυσικοί μου στο σχολείο πρόφεραν τη μονάδα Αμπερ (Ampere) με [b], συνεπώς κι εμείς βέβαια, και θυμάμαι χαρακτηριστικά συμμαθητή μου που όταν έγραψε, σε άσκηση στον πίνακα, «ab» αντί του σωστού «a», ή «Α» τέλος πάντων (δε θυμάμαι), ο καθηγητής δεν μπήκε στον κόπο να το διορθώσει.

  50. ΣΠ said

  51. 37, 47: Δεν διατύπωσα κανόνα (έχω πάψει να βάζω κανόνες στα φωνολογικά -δεν άντεχα άλλο το ύφος και τις προσβολές του ΦΠ για τη διαφωνία μου με τα έ[g]ραφα και το συ[g]ραφέα), διατύπωσα διαπίστωση. Ότι οι περισσότεροι προφέρουν κο[mp]ανία, ούτε κο[b]ανία, ούτε κο[mb]ανία. Κι ότι αυτό συμβαίνει με λίγες, μάλλον, λέξεις. Σαν να διαισθανόμαστε ότι είναι δύο χωριστοί φθόγγοι. Το παράδειγμα με τις αμπάρες είναι άσχετο: α[mb]άρες προφέρουμε όλοι.

  52. Alexis said

    Νίκο, έκανα κατά λάθος ένα σχόλιο ως …Στάζιμπος (δεν ξέρω πώς έγινε) και το έπιασε η μαρμάγκα.
    Σβήστο σε παρακαλώ…

  53. Πουλ-πουλ said

    Χατζηαβάτης: Καραγκιόζη πάμε στο σεράι, παντρεύει ο πασάς τη κόρη του και κάνει τραπέζι. Θα έχει όλα τα καλά του Θεού: Κοψίδια, αρνιά, γουρουνόπουλα, χήνες γεμιστές με κουκουνάρι, χαβιάρι….
    Καραγκιόζης: Καλά αυτά, ψωμί θα έχει;

  54. Alexis said

    #23: Ε, αυτό μπορεί να πέρασε ως πατριωτικό, αντίσταση στους Γερμανοί κι έτσι… 🙂 η πέσανε σε σκράπα λογοκριτή που δεν γνώριζε περί Καισαριανής…

    #35: Υπάρχουν συγκεκριμένοι ομιλητές (Έλληνες όχι αλλοδαποί) που προφέρουν σταθερά μ-π εκεί που όλοι οι άλλοι λέμε b. Έχω παράδειγμα από πολύ δικό μου άτομο που προφέρει λάμ-πα, γάμ-πα. Δεν έχω εντοπίσει αν συνδέεται με συγκεκριμένες περιοχές (ίσως Επτάνησα; ).

  55. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    52 Είναι το σχόλιο 54, που άλλαξα το όνομα.

  56. venios said

    Όταν ήμουν παιδί και τα βγάζαμε για να δούμε ποιος θα γίνει μάνα (στον πίκο) ή ποιος θα τα φυλάει (στο κρυφτό), τεντώναμε τα χέρια όλοι μαζί και τα τραβάγαμε στο τέλος της τρισύλλαβης λέξης «κόρ – μπα – νια». Έχει αυτό το κορμπανιά καμία σχέση με την κομπανία;

  57. #54β: Αυτό το ξέρω, ναι. Συνδέεται και με περιοχές, κι οι Κύπριοι θαρρώ έτσι. Η εικασία του άσχετου, εμού, εν προκειμένω είναι ότι κάπου σε βάθος χρόνου είχαν διδαχθεί να προφέρουν χωριστά το δίψηφο αυτό. Γιατί; δεν ξέρω. Πάντως το δίψηφο μπ, εν προκειμένω, γράφτηκε για να αποδώσει [b], άντε [mb] το κάναμε, βάσει της προέλευσης της λέξης. Πάλι σε επικίνδυνα μονοπάτια είμαι, να μου την πουν…
    Παραμένω στην παρατήρησή μου για την κο[mp]ανία, ως πολύ πιο συχνή από την κο[mb]ανία και την κο[b]ανία.

  58. Alexis said

    #55: Ουφ… ευχαριστώ…

  59. Πέπε said

    54:

    Ναι, λάμ-πα. Το έχω ακούσει, αλλά αρκετά παλιά, από άτομα που αν ζούσαν θα ‘ταν πάνω από 100. Αρκετά περίεργο, αντο συσχετίσεις με τις ελληνικές λέξεις λάμπω, λαμπάδα κλπ. (βέβαια δε βγαίνει ακριβώς από εκεί, αλλά τι διάβολο, πιο πολλοί Έλληνες ξέρουν το λάμπω παρά το lampe).

    Γάμ-πα δεν έχω ακούσει.

    58:

    Μάλλον με την κουρμπανιά, το κουρμπάνι, τη θυσία, έχει να κάνει. Αλλά βέβαια στα λαχνίσματα οι λέξεις χρησιμοποιούνται σχεδόν μαγικά, όχι ορθολογικά. Θέλω να πω, ας μην ψάξουμε ποιος θυσιάζει ποιον κλπ.

  60. Μαρία said

    56
    Εμείς φωνάζαμε κουμπανιά.

  61. leonicos said

    Πολύ ωραίο άρθρο

    Και πολύ αυχάριστω λόγω μήκους

    Και ακομα ωραιότερο από τα σχόλια

    Και ακόμα πιο ωραίο που δεν εμφνίστηε ακόμα ο Τζι

    ΑΛΛΑ το ωραιότερο απ’ όλα είναι σχόλιον Amour. Το pane βγαίνει από τον Πάνα. Το ήξερε και ο Αθήναιος άλλωστε. Είχε παρακολουησει την εξελιξη της λέξης διά των αιωνων. Όλα τα ετυμα του Αθήναιου είναι απαραβίαστα. Δεν μπορεί ένας τέτοιος σοφος να κάνει λάθος!
    Κάτι σαν την Οπτική του Πλάτωνα και τη Βλητική του Αριστοτελη

  62. @ 49 Πέπε said

    Το σαντούρι αισθάνομαι πως το λέμε sadur αλλά θυμάμαι πως παλιοί συμπολίτες μου που είχαν ζήσει τους βομβαρδισμούς έλεγαν άνετα bom-pis άρα δεν αποκλείονται στα ΒΙ αυτές οι εκφορές n-t και m-p.

    Οι γαλλικές λέξεις είναι πολύ δύσκολο να προφερθούν καλά. Η Entente cordiale που τη λέμε antant αλλά και adad είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Δυστυχώς ο Αμπέρ ατύχησε ως Aber ()αλλά προφορικά όχι γραπτά).

    @ 51 Stazybο Hοrn

    Κι εγώ συμφωνώ πως πολλοί μπορούν να προφέρουν κοmpανία και κοmbανία αλλά εγώ τουλάχιστον προφέρω σε φυσική εκφορά κοbανία.

    Φυσικά, το πιο αστείο για τις προφορές είναι ο Τζόκερ που δεν συμπίπτει κανένα φθόγγος με το Joker.

  63. @ 54 Alexis
    @ 59 Πέπε

    Γενικά συμφωνώ. Πρβλ. Μπόm-pις = βόμβες.

  64. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    56, 60
    Πω πω…Ανασύρω από τα πλέον κονισαλέα ερμάρια της μνήμης μου (άτσα!) το κο-ρυ-μπα-νιά που λέγαμε εμείς.
    (Και ποιοι είστε εσείς, θα μου πεις. Σωστό κι αυτό 🙂 )

  65. Μαρία said

    64
    Το πού μας ενδιαφέρει όχι το ποιοι.

  66. Πέπε said

    64

    Α, μπαράβο! Κο-ρυ-μπα-νιά, αυτό ήξερα κι εγώ! Κι έλεγα, κάτι μου θύμιζε η κουμπανιά του Βένιου, αλλά δε μου ταίριαζε και τελείως.

    Πιστεύω ότι λογικά δεν πρέπει να σημαίνει τίποτα και να μην έχει ετυμολογία. Ειδικά για λέξη από λάχνισμα, καθόλου απίθανο.

    Εντωμεταξύ, Βένιε, τι είναι αυτός ο πίκος; Η φράση «τι κάθεσαι μες στη μέση σαν τον (μ?)πίκο» έχει σχέση;

    (Είναι μια φράση που μ’ αρέσει πολύ. Μια φορά που κάποιος είχε παρκάρει εντελώς μες στη μέση του δρόμου είχα σχολιάσει: «ξέρετε που λέμε σαν τον μπίκο; Ε νάτος, αυτός είναι ο μπίκος. Εννοούμε σαν αυτόν.» Αλλά κοίτα να δεις που ξαφνικά διαφαίνεται μια πιθανότητα να μάθω τον πραγματικό (μ)πίκο ποιος είναι!)

  67. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    65# Αθήνα, δυτικά προάστια, αρχές-μέσα 70ζ.

  68. Μαρία said

    66
    Μπίκο το ξέρω και το θεωρούσαμε αγορίστικο παιχνίδι.

    Κάνοντας τα λαχνίσματα οι παίκτες βγάζουν την «μάνα», η οποία είναι αυτή που θα «τα φυλάει». Σε μια αλάνα, κάνουν έναν κύκλο και στην μέση τοποθετούν ένα τενεκεδάκι, τον «μπίκο». Δύο-τρία βήματα πιο κάτω κάνουν μια μεγάλη γραμμή (πρώτη) και 10-15 βήματα πιο κάτω από αυτήν κάνουν ακόμα μια μεγάλη γραμμή (δεύτερη). Οι παίκτες παίρνουν όλοι από μια πλακουτσωτή πέτρα, και πηγαίνοντας στην δεύτερη γραμμή πετάνε την πέτρα και προσπαθούν να ρίξουν τον μπίκο. Έπειτα προσπαθούν να πάρουν την πέτρα τους από όποιο σημείο και αν βρίσκεται και να γυρίσουν στην αφετερία τους. Η «μάνα» προσπαθεί να πιάσει έναν παίκτη για να πάρει την θέση της.

    Η δυσκολία εδώ είναι η εξής: για να πιάσει κάποιον η «μάνα», πρέπει οπωσδήποτε ο μπίκος να είναι στην θέση του, δηλαδή μέσα στον κύκλο και όρθιος. Γι αυτό τον λόγο οι παίκτες προσπαθούν να πετάξουν όσο πιο δυνατά μπορούν την πέτρα τους, για να φύγει μακριά από τον κύκλο ο μπίκος. Πηγαίνοντας η «μάνα» να μαζέψει τον μπίκο, οι παίκτες βρίσκουν τον χρόνο να πάρουν την πέτρα τους. Όσο είναι πίσω από την πρώτη γραμμή χωρίς να κρατάνε την πέτρα η «μάνα» δεν μπορεί να τους πιάσει. Μπορούν να πάρουν την πέτρα και να φύγουν αμέσως, μπορούν όμως να την πατήσουν και να περιμένουν μια άλλη ευκαιρία για να φύγουν. Αν την πατήσουν θα πρέπει σιγά σιγά να τοποθετήσουν με το ένα πόδι τους την πέτρα πάνω στο άλλο πόδι τους και όταν βρουν την ευκαιρία να την πετάξουν ψηλά, να την πιάσουν με τα χέρια και να φύγουν. Αν όμως κρατάνε την πέτρα στα χέρια τους η «μάνα» μπορεί να τους κυνηγίσει μέχρι την δεύτερη γραμμή. Αυτός που θα πιάσει θα είναι και αυτός που θα πάρει την θέση της. http://www.pontioinestou.gr/cul17.html

  69. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    0, 39, 45.
    Οι ‘κουμπάνιες’, τουλάχιστον στην Κεντρο-ανατολική Κρήτη, ήταν παξιμάδια μικρού μεγέθους (μικρότερα από τους ντάκους και τα καύκαλα κ.λπ), από κριθάρι και σιτάρι, με λίγο παραπανίσιο λάδι. Η παρόμοια ονομασία ‘κουμπάνια’, ως κρητική εκδοχή των λουκουμιών ή λουκουμάδων, πρέπει να είναι πολύ νεότερη. Γι’ αυτό και ο Antonislaw, μας πληροφορεί: «Ρώτησα και τη μητέρα μου και μου επιβεβαίωσε ότι ούτε και αυτή έχει ακούσει να λένε τους λουκουμάδες κουμπάνια ή κουμπανάκια.»
    Προφανώς δε, η ονομασία ‘κουμπάνιες’ σχετίζεται με το ότι ήσαν πράγματι προμήθειες, που μπορεί να έχει κανείς μαζί του σε ολιγοήμερες μετακινήσεις (θρεπτικές, χωρίς φόβο αλλοίωσης κ.λπ).

  70. Pedis said

    Dame de compagnie

  71. Γαλαξίδι ( του ανταποκριτού μας )

    Πάτησαν τα ιερά χώματα της περιοχής μας εκλεκτά (φανερά και κρυφά) μέλη του ιστολογίου με τα (απαραίτητα) προσόντα !!

  72. aerosol said

    #70
    Αυτά τα περίτεχνα, μακριά φορέματα με τους κορσέδες από μέσα δεν είναι καθόλου βολικά για βόλτα στην εξοχή ή για να κάθεσαι κάτω. Σταμάτησα να τα φοράω.

  73. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    72# Αχ μωρέ…Μέσα από το κρινολίνο έχουνε (πτυσσόμενο) σκαμπό. Είναι προφανές από τη στάση της πράσινης της ζουμπουρλούδικης σε πρώτο πλάνο 🙂

  74. venios said

    66 Kορμπανιά στο Νέο Κόσμο (Κυνοσάργους, Δουργούτι) τη δεκαετία του 1950. Για τον πίκο (το-μ-πίκο) απάντησε η Μαρία στο 68, με λεπτομέρειες που τις έχω ξεχάσει, θυμάμαι όμως πως υπήρχε μια περίπτωση να κλωτσήσεις τον πίκο με το πόδι, οπότε ελευθέρωνες όλες τις πέτρες που ήταν μαζεμένες από κάτω αν δε σ’έπιανε η μάνα.

  75. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    71# Με την ευκαιρία πέστους ν’ αλλάξουνε κάμερα, γιατί αυτή που έχουνε τώρα όλο στην καράφλα μου εστιάζει 😁

  76. Δημήτρης Καραγιώργης said

    Σε παραλία με σκιά δέντρων, τσίπουρο (με γλυκάνισο παρακαλώ και δεν θέλω «ου»), αλμυρά και μια πολύ καλή κουμπανία παλιοί συμφοιτητές και συνάδελφοι αλλά και άρτι συνταξιούχοι – όπως εγώ, θυμηθήκαμε πως σήμερα είναι και η επέτειος της Αποστασίας – Ιουλιανά 65. Και γαμώ τους κουμπανιέρος, και γαμώ τα τσίπουρα. Να περνάτε κι εσείς οι υπόλοιποι καλά

  77. sarant said

    56κε Εγώ το ήξερα κουρμπανιά.

    71 Καλά να περνάτε!

  78. Πουλ-πουλ said

    Κορμπανιά για να χωριστούν οι ομάδες
    Ανεβοκατεβάζεις το χέρι τραγουδώντας Κορ-μπα-νιά. Στο -νιά οι ομάδες χωρίζονται ανάλογα με τη θέση της παλάμης, αν δηλ. η ράχη ή το εσωτερικό της παλάμης είναι στραμμένη προς τα πάνω.
    Πατήσια-Κυψέλη στα 1960-70.

  79. Μαρία said

    Τρισύλλαβη λέξη που αρχίζει απο κ και τελειώνει σε μπανιά. Εξαιρείται η δυτική Αττική, που τη θέλει τετρασύλλαβη 🙂

  80. papathm said

    #33, #64
    Στους Δειπνοσοφιστές, ο Ρωμαίος οικοδεσπότης Λαρήνσιος κατηγορεί ευθέως τον Αθήναιο για Πορτοκαλισμό:

    «Πολλά υμείς οι Γραικοί εξιδιοποιείσθε ως αυτοί ή ονομάσαντες ή πρώτοι ευρόντες.»

    Στην περίπτωση του ινδοευρωπαϊκής προελέυσεως panis φαίνεται να έχει δίκιο ο Λαρήνσιος.

  81. tryfev said

    46. Σωστά, αγαπητέ φίλε. Επηρεασμένος από τη μεταγενέστερη καθιέρωση της δημοτικής, το άλλαξα «ως μη ώφειλα».

  82. sarant said

    80 Aκριβώς!

  83. Πέπε said

    @68

    Ε αυτό είναι λοιπόν. Σαφώς και δεν το έχω παίξει ποτέ, ούτε και πολυκατάλαβα την περιγραφή (σαφής είναι βέβαια, αλλά άμα δεν το δεις στην πράξη…), αλλά άμα σου λέει:

    > κάνουν έναν κύκλο και στην μέση τοποθετούν ένα τενεκεδάκι, τον «μπίκο»

    …, κάθε αμφιβολία καταρρέει: αυτός είναι ο μπίκος.

  84. ΣΠ said

    35
    Σύμφωνα με το ΛΚΝ, τα λήμματα στα οποία το -μπ- προφέρεται [mp] είναι:
    ακομπανιαμέντο, ακομπανιάρισμα, ακομπανιάρω, ακομπανιατέρ, αμπίρ, βαμπ, βαμπίρ, έμπρυμνος, έμπρωρος/έμπλωρος, ιμπρεσάριος, ιμπρεσιονισμός, ιμπρεσιονιστής, ιμπρεσιονιστικός, καμπάνια, κάμπιγκ, κόμπακτ, κομπανία, κομπιούτερ, κομπιουτεράκιας, κομπιουτεράς, κομπλέ, κόμπλεξ, κομπλεξάρω, κομπλεξικός, κομπλιμάν, κομπλιμεντάρω, κομπλιμέντο, κομπρέσα, κομπρεσέρ, μιζαμπλί, μπομπρέσο, ντάμπιγκ, παμπελοποννησιακός, πόμπα, σαμπανί, σαμπάνια, σαμπανιέρα, σαμπανιζέ, σαμπί, σαμπουάν, ταμπεραμέντο, τέμπερα, τέμπο, χρωμοσαμπουάν.

    Δεν είναι πολλά, άλλωστε κάποια είναι παράγωγα άλλων. Και μάλλον θα διαφωνείτε για μερικά.

    Δεν έβαλα όσα έχουν -μπτ- (π.χ. σύμπτωση), στα οποία το -μπ- πάντα προφέρεται [mp].

  85. ΚΩΣΤΑΣ said

    Καλό και το σημερινό. Κομπανία με τη σημασία τρώμε μαζί ψωμί, άγνωστη μου φαίνεται.

    κομπανία και παραφυάδες
    ΚΚΕ και παραφυάδες

    Αποκηρύσσω μετά βδελυγμίας τον κομμουνισμόν και τας παραφυάδας αυτού…

    ο δηλωσίας 🤪

  86. Πέπε said

    @84

    Θα έλεγα ότι διαφωνώ για όσες είναι καθαρά ελληνικές: έμπρυμνος, παμπελοποννησιακός κλπ. με [mb] / [b]. Και από ξένες, έτσι (με [mb] / [b]) προφέρω μερικές όπως το κόμπλεξ και τα παράγωγά του, αλλά οκ, απολύτως κατανοητό ότι η πρότυπη προφορά είναι με ξεχωριστό μ-π. Αλλά για τις πρώτες επιμένω: αν δεν συμπροφέρουμε ([simproferume] άραγε;), τότε ν’ αρχίσουμε να λέμε και έν-κυος κλπ.

  87. @ 84 ΣΠ

    Χρήσιμο βοήθημα.
    Κρίμα όμως για τους λεξικογράφους που δεν υπάρχει καμία λέξη που να έχει άλλη σημασία εξαιτίας κάποιας από τις άλλες πιθανές προφορές Λ (mp) ~ Λ (mb) ~ Λ (b).

  88. Αγγελος said

    Υπάρχει: τούμπα (ανατροπή· γήλοφος), με mb, και τούμπα (μουσικό όργανο) με b. Το ‘χουμε ξαναεπισημάνει. Επίσης καμπάνα (εκκλησίας, με mb) και καμπάνα (σε τουριστικό συγκρότημα, με b). Δεν ξέρω βέβαια πόσο τηρούνται αυτές οι αφύσικες για τους περισσότερους Έλληνες διακρίσεις.

  89. @ 88 Άγγελος

    Ε, βέβαια, αυτό είναι˙ αν γίνονται τέτοιες διακρίσεις. Πάντως τις δύο τούμπες και τις δύο καμπάνες δεν τις περιλαμβάνει ο πίνακας.

  90. ΣΠ said

    89
    Ο πίνακας περιέχει μόνο τα [mp], όχι τα [mb] και [b].

  91. Μαρία said

    89
    Ποιος πίνακας; Αν εννοείς τις λέξεις στο 84, δεν τις περιλαμβάνει, γιατί πρόκειται για λέξεις με mp. Στο λεξικό υπάρχουν διαφορετικά λήμματα.
    Για τη διάκριση προρρινισμένο/απρορρίνιστο υπάρχουν 3 ελάχιστα ζεύγη. Τα δύο που αναφέρει ο Άγγελος συν η βεndέτα/βεdέτα. Αυτές τις βεντέτες μας είχε μάθει να τις ξεχωρίζουμε ο δάσκαλός μας στο δημοτικό.

  92. ΣΠ said

    88
    Εδώ https://sarantakos.wordpress.com/2017/06/19/sifonios/

  93. Μαρία said

    90
    🙂

  94. Pedis said

    # 72-73 – Μα γίνεται και καρέκλα …

  95. 94 Θυμάμαι μια σκηνή με το Λουί ντε Φινές ντυμένο με ένα τέτοιο (La folie des grandeurs νομίζω λεγόταν η ταινία, με τον Ιβ Μοντάν) να προσπαθεί να περάσει από κάτι καρέκλες στημένες σε σειρές σε μια αίθουσα.

  96. ΣΠ, Μαρία

    Ναι, ναι. Δυστυχώς (τρόπος του λέγειν, βέβαια) δεν υπάρχουν σε φωνολογικό επίπεδο τέτοιες διακρίσεις. Η γνώση μας για τη διάκριση π.χ. των …βεντετών είναι ετυμολογική και ως εκ τούτου δασκαλίστικη.

  97. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Koumpania
    οι «Μελωδιστές» συμπράττουν με το 5μελες μουσικό συγκρότημα «Koumpania» από τη Γερμανία. Το συγκρότημα αυτό ίδρυσε ο Peter Korff, δάσκαλος του Πέτρου Μαυρόπουλου,

  98. sarant said

    88-92 Mε πρόλαβε!

  99. spiridione said

    μαρμαγκ

  100. ΚΩΣΤΑΣ said

    97
    Ποιος Πέτρος Μαυρόπουλος είναι αυτός; Ο Π.Μ. ήταν δάσκαλος της κόρης μου στη χορωδία του Θερμαϊκού Ωδείου (Τμήμα Αμπελοκήπων, που είχε ιδρύσει ο μακαρίτης Π. Τσεντόγλου).

    Τον γνώρισα, είχα ακούσει για μελωδιστές και ότι έγραφε τραγούδια. Τον παρακολούθησα και μια δυο φορές σε μαγαζιά. Η μία φορά ήταν αφιέρωμα στον Μ. Χατζηδάκι. Πριν από χρόνια αντιμετώπισε ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας. Έκτοτε χαθήκαμε, δεν ξέρω τι γίνεται. Προβληματίζομαι, πρόκειται για συνωνυμία ή μιλάμε για το ίδιο πρόσωπο;

  101. Μαρία said

    100
    Αυτός είναι.
    http://www.tragoudopoios.gr/%CF%84%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%BF%CF%85%CE%B4%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BF%CE%AF/%CE%BC%CE%B1%CF%85%CF%81%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CF%80%CE%AD%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%82/

  102. spiridione said

    Η πρώτη ανεύρεση του companio είναι λέει στους Σαλικούς Νόμους
    Si quis hominem ingenuum in hoste in conpanio de conpaniones suos occiderit (et in truste dominica non fuit ille, qui occisus est) (cui fuerit adprobatum), mallobergo leude hoc est, XXIVM denarios qui faciunt solidos DC culpabilis iudicetur
    Είναι λέει μεταφραστικό δάνειο από μια παλαιογερμανική λέξη
    https://www.persee.fr/doc/crai_0065-0536_1931_num_75_1_76019

  103. Στράτος Βασδέκης said

    «Έπειτα, εκτός από την κομπανία με τις πολλές σημασίες της, έχουμε και την κουμπάνια, μια λέξη που δεν την έχουν τα σημερινά λεξικά» – την καταγράφει, Νίκο, το «Αντίστροφο Λεξικό» (https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/reverse/search.html?lq=+%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BC%CF%80%CE%AC%CE%BD%CE%B9%CE%B1&dq=).

  104. sarant said

    99–> 102

    103 Δίκιο έχεις, εννοούσα γενικό λεξικό.

  105. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Aὐτήν τήν ὑπέροχη κομπανία (πού τήν πρωτακούσαμε ἀπό τό Γ’ Πρόγραμμα τοῦ Χατζιδάκι) τήν θυμήθηκε κανείς;

  106. ΚΩΣΤΑΣ said

    101
    Ναι, μάλλον περί αυτού πρόκειται. Πρέπει να τον έχω δει περισσότερες φορές. Έπαιζε στη μουσική ταβέρνα «ο Φούρνος» στον Εύοσμο, εκεί πρέπει να πήγα 2-3 φορές. Το αφιέρωμα για τον Χατζηδάκη ήταν κάπου εκεί στην Αιμ. Ριάδη, δεν θυμάμαι το όνομα του μαγαζιού. Ίσως να τον έχω δει και στο «Πλατώ» με τον Στ. Κουγιουμτζή.

    Να είναι καλά ο άνθρωπος, όταν τον είδα με το πρόβλημα υγείας, στεναχωρέθηκα.

  107. Alexis said

    #84: Καλοί είναι αυτοί οι κανόνες αλλά στην πράξη ελάχιστα τηρούνται. Έχω ακούσει τόσες παραλλαγές στην προφορά των μπ και ντ που νομίζω τελικά ότι ο μοναδικός κανόνας είναι ότι δεν υπάρχουν κανόνες

  108. Alexis said

    #26: Μπλογκ το δεύτερο από τα τρία κείμενα μήπως ξέρεις τι χρονολογίας είναι;
    Και μήπως έχεις κάπου το πλήρες κείμενο;

  109. sarant said

    108 Για να έχει πολυτονικό μάλλον θα είναι ως το 1984 (αφού το 1982 καθιερώθηκε το μονοτονικό) -αν και βέβαια κάποιοι το διατήρησαν.

  110. Πέπε said

    @καμπάνα, βεντέτα, τούμπα:

    Για το ντ, το μπ και το γκ υπάρχουν δύο προφορές (αν εξαιρέσουμε τις ειδικές περιπτώσεις όπου προφέρονται ξεχωριστά, που λέγαμε πιο πάνω). Η μία είναι απρορρίνιστη, π.χ. στην αρχή της λέξης ή μετά από σύμφωνο. Απλά τα πράγματα. Η άλλη είναι πιο περίπλοκη: είναι προαιρετικά προρρινισμένη.

    Υπάρχουν άνθρωποι που λένε [andras], άλλοι που λένε [adras] και άλλοι που λένε και τα δύο χωρίς να προσέχουν ή να διαλέγουν. Είναι θέμα καταγωγής/ντοπιολαλιάς, γενιάς, μορφωτικού επιπέδου, φωνολογικού περιβάλλοντος, ακόμη και στιγμής.

    Έτσι η τούμπα-κυβίστηση προφέρεται [tumba] ή [tuba], ενώ η τούμπα-πνευστό προφέρεται μόνο [tuba]. Ο κάμπος προφέρεται [kabos] ή [kambos], αλλά ο μπέμπης μόνο [bebis].

    (Βέβαια, αν το ψειρίσουμε περισσότερο, υπάρχουν περιοχές που στην ντοπιολαλιά τους προφέρεται [mbembis], και πολύ συχνά οι άνθρωποι από αυτά τα μέρη εξακολουθούν να προφέρουν έτσι ακόμη κι όταν μιλούν ΚΝΕ, ακόμη κι αν η ΚΝΕ είναι η βασική ή μοναδική φυσική τους γλωσσική μορφή. Τέτοια περιπτωση ορισμένα Δωδεκάνησα. Οπότε μιλάμε για ένα δυσπροσδιόριστο ιδίωμα «ΚΝΕ με δωδεκανησιακό ιδιωματικό υπόστρωμα». Έχω την αίσθηση ότι πρόκειται για πιο ιδιωματικό φαινόμενο απ’ ό,τι π.χ. η ΚΝΕ της Θεσσαλονίκης, όπου η διάκριση ανάμεσα στο απρορρίνιστο και το προαιρετικά προρρινισμένο εφαρμόζεται με τάση, γενικά, να μπαίνει ο προαιρετικός προρρινισμός, ενώ στα ΚΝΕ της Αθήνας η τάση είναι μάλλον να μην μπαίνει. Πάλι για ΚΝΕ με κάποιο υπόστρωμα πρόκειται, αλλά η πλάστιγγα γέρνει πιο πολύ προς το σκέλος ΚΝΕ όταν τηρείται η διάκριση, όπως κι αν προφέρεις τελικά, και πιο πολύ προς το ιδιωματικό υποστρωματικό σκέλος όταν δεν τηρείται.

    Μοιάζει με διυλιστήριο κονώπων, κι όμως είναι εμπειρικές διαπιστώσεις…)

  111. Μαρία said

    108
    Βιβλίο είναι https://metabook.gr/books/mprosta-sta-syghkhrona-moysika-reumata-k-g-papadimitrakopoylos-34683?price=0-5
    Πολυγραφότατος http://koundourios.elidoc.gr/cgi-bin/koha/opac-search.pl?q=an:%2257318%22

  112. Μαρία said

    111
    Και οι εκδόσεις https://www.fotodotes.gr/

  113. Μαρία said

    111
    Μιλάμε για κελεπούρι.
    Μαγεία και σατανισμός στον Χάρι Πότερ https://www.youtube.com/watch?v=YVJGctY5Yc0

  114. ΝΕΣΤΑΝΑΙΟΣ said

    61.
    Το ερώτημα είναι από που βγαίνει ο «Πάνας». Ο Αθήναιος και ο Amour δεν το ξέρουν. Εσύ το ξέρεις; Δεν νομίζω.

  115. Μαρία, μη μου πεις ότι δεν ήξερες τον Παπαδημητρακόπουλο και τα βιβλία του!

    Όταν πρωτοπήγα στη Θεσ/νίκη, πρώτο έτος, είχα πάει για πλάκα με τον φίλο μου που ξέρεις σε μια χριστιανική διάλεξη για το ροκ, βασισμένη σ’ αυτά.

  116. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μια φορά κι έναν καιρό τα κουμπανάκια
    Θέλω να σας πω για τα δικά μου κουμπανάκια, εκείνα των πρώτων παιδικών μου χρόνων που μου τα τρατάριζε κατ΄ευθείαν από το καλάθι που τα φύλαγε, μια αγαπημένη θεία. Μόνο κουμπανάκια τα λέγαμε, ούτε κουμπάνια ούτε λουκούμια. Δεν είχαν πολλή σχέση με λουκουμάδες, δεν είχαν τέτοια υφή και ήταν χωρίς μέλι και σουσάμι. Πιο σφιχτά ακόμη κι από τους μεγάλους λουκουμάδες-κουλούρια, δεν είχαν πασπαλισμένη ζάχαρη και η μυρωδιά του λαδιού εξαφανιζόταν (παρότι τηγανητά) κι επικρατούσε μόνο μια μελιχρή νοστιμιά.

    Πηγαίναμε πότε πότε με τη γιαγιά μου στο ορεινό χωριό να δει την αδελφή της (χήρα επίσης κι αυτή «από του Γερμανού το βόλι»).

    Γαρεφαλλιό! ε Γαρεφαλλιό! φώναζε η γιαγιά μου, από το σοκάκι ακόμη, όπως κοντοσιμώναμε στη χαμηλήν αυλόπορτα, που ήταν μόνο λίγα βήματα από το βεργωτό μικρό παράθυρο όπου προσμέναμε να τη δούμε να προβάλλει. Άλλοτε βλέπαμε πρώτα για μια στιγμούλα το κεφαλάκι με το μαύρο τσεμπέρι πίσω από το τζάμι, πριν «τρέξει» έξω κι άλλοτε χυνόταν κατευθείαν στην αυλή προς εμάς μια μικρή λιγνή φιγούρα με απλωμένα χέρια-τεράστια αγκαλιά και γλυκά καλοσωρίσματα «καλώς τη την κοπελοπούλα μου, καλώς το το παιδί μου» τέτοια παλιά όμορφα λόγια αγάπης. Έτσι αγκαλιασμένες κάναμε τη μικρή διαδρομή ως μέσα στο ευωδιαστό κονάκι της. Μύριζε κυδώνια και χούμελη*.
    Μας κάθιζε στον απλοφτιαγμένο ξύλινο καναπέ δίπλα στο τραπέζι με το μεγάλο καθρέφτη και τις θαμπές φωτογραφίες δεξά ζερβά κι έπιανε αμέσως το καφεκούτι από το ράφι, έμπαινε στο κουζινάκι , μια εσοχή χωρίς πόρτα, λίγα μέτρα πιο κει κι έβανε το νερό να βράσει κι ως να βράσει το νερό ερχόταν και κατέβαζε το μοσχοβολιστό καλάθι της, το κρεμασμένο σε χοντρό καρφί από τα από τα δοκάρια, πάνω από το κρεβάτι της. Το έβαζε πάνω στο τραπέζι, ακουμπιστά μου, σήκωνε το φαντό πετσετούλι που το σκέπαζε και είχα τα θαυμαστά κουμπανάκια κάτω από τα μάτια και τη μύτη μου. Μικροί μελαχρινοί ζυμαρένιοι ρόμβοι, σε μέγεθος λουκουμιού, μαλακοί και τραγανοί ταυτόχρονα, ανάδιδαν βαθύ άρωμα με μια ιδέα κανελογαρύφαλλου.
    Προζυμένια, ζυμωμένα με χαρουπόζουμο ήταν αυτά τα γλυκίσματα.
    Τώρα που ήρθε η κουβέντα τους, δε βρήκα πουθενά στο διαδίκτυο τη λιτή, ιδιαίτερη (κατοχική τελικά) συνταγή. Όλες σύγχρονες με σόδα, μέλι, σουσάμι κλπ.
    Ρώτησα τη θεια μου, 91 και ίσα που κατάφερα να της ανασύρω ότι η μάνα της, (η άλλη μου γιαγιά -του γιαλού) στην Κατοχή που τους έλειπε η ζάχαρη, έκανε κι εκείνη τέτοια κουμπανάκια με το χαρουπόζουμο που το έβραζε πρώτα πολλή ώρα και γινόταν πετιμέζι και μ αυτό τα ζύμωνε.
    Τα χαρούπια τα διάλεγαν να είναι παχουλά και μελάτα. Τα κοπανούσαν/ζούλαγαν καλά με ένα βότσαλο και τα άφηναν πολλές ώρες, οληνύχτα μπορεί και παραπάνω σε λεκάνη με νερό. Η γιαγιά είχε μια ρηχή μεταλλική σκαφούλα σαν ταψί όπου άπλωνε τα ζουληγμένα χαρούπια κι έπειτα απογέμιζε με νερό που αυτό γινόταν μετά το γλυκό μυρωδάτο χαρουπόζουμο που το σούρωνε για τα κουλουράκια της.

    *χούμελη:
    https://eeeekchania.gr/xoymeli/

  117. ΝΕΣΤΑΝΑΙΟΣ said

    33.
    Πανία είναι η αφθονία. Πολύ καλό. Και ετυμολογικά ορθό.
    Εις πανία. Υπάρχει αμφιβολία;
    Φυσικά και όχι.
    Αλλά υπάρχει ένα προβληματάκι. Η «πανία» δεν ετυμολογείται από τον θεό Πάνα ούτε από κάποια ρίζα της ινδοευρωπαϊκής βοτανολογίας. Η σημασία είναι συνεκδοχική μίας έννοιας η οποία συνάγεται από στοιχεία λόγου συγγενούς εκδοχής και καταγράφεται με γράμματα που χαρακτηρίζουν αυτά τα στοιχεία του λόγου.
    Τα στοιχεία είναι συγγενικά με την «πανία» και με τον Πάνα αλλά ο Πάνας ενδέχεται να μην είναι συγγενής με την πανία.

  118. sarant said

    116 Tι ωραία ιστορία Εφη-Εφη! (Και εμφανίζεται και η χούμελη/το χούμελι!)

  119. Alexis said

    #109, 111: Α, ωραία, ευχαριστώ

  120. Μαρία said

    115
    Πώς να τον ξέρω, βρε δύτη. Τα περιοδικά της γενιάς μου ήταν Η Ζωή του παιδιού και το Προς την Νίκην.
    Αν το ήξερα, θα ερχόμουν κι εγώ στη διάλεξη αλλά φοβάμαι οτι θα μ’ έπιανε νευρικό γέλιο και θα με πετούσαν έξω.

  121. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Εδώ συμπτωματικά βρίσκω να λέει χούμελη και το χαρουπόζουμο!
    https://e-mesara.gr/ta-charoypia-kai-i-choymeli/

  122. BLOG_OTI_NANAI said

    108: Είναι ένα βιβλιαράκι «μουσικής ηθικολογίας» θα έλεγα. Περιγράφει τα μουσικά είδη και κατόπιν κάνει κριτική των μηνυμάτων τους. Εκτιμά την κλασική και την έντεχνη ελληνική, ανέχεται την τζάζ ή την ντίσκο και επιτίθεται στο ρεμπέτικο, τη ροκ, τη χέβι μέταλ, την πανκ. Έχω την έκδοση του 1994. Εγώ εκείνη την εποχή όπως και στη δεκαετία του ’80 συνέχιζα να ακούω Slayer, Creator, Megadeath ή Motorhead, οπότε ή κάποιος μου το έδωσε ή το πήρα από πάγκο νομίζοντας ότι είναι κάτι άλλο.

    Το υπόλοιπο κείμενο που πλαισιώνει τα περί «κομπανιών».

  123. BLOG_OTI_NANAI said

    122: Ο τίτλος του είναι: «Μπροστά στα Σύγχρονα Μουσικά Ρεύματα»

  124. Triant said

    Ν’ ακούσω κάποιον να λέει κοmpρέσα και κοmpρεσέρ και τι στο γκόσμο!

  125. Μαρία said

    124
    Για κομπρέσα εμένα.

  126. Triant said

    125: Υποκλίνομαι!

  127. Alexis said

    #122: Ευχαριστώ πολύ

  128. sarant said

    122 Ενδιαφέρον, ευχαριστούμε!

  129. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    116, ΕΦΗ
    Συγχαρητήρια για την ολοζώντανη αφήγηση!
    Τα ‘κουμπανάκια’ της θείας σου ίσως είναι το ενδιάμεσο στάδιο ανάμεσα στις ‘κουμπάνιες’ που θυμάμαι και τα σημερινά κουμπάνια/(σαν)λουκουμάδες. 🙂
    Ο υποκορισμός δεν είναι, νομίζω, χωρίς σημασία.
    —–*—–

    0. (Καθυστερημένο, λόγω προβληματικού χθεσινοβραδινού ιντερνετίου…)
    Πράγματι, η Ρεμπέτικη Κομπανία ήταν η πρώτη που μεταπολιτευτικά ηχογράφησε (1973) δίσκο LP με επανεκτέλεση ρεμπέτικων. Κυκλοφόρησε τέλος ‘74/αρχές ‘75. Τότε την αποτελούσαν οι: Μαν. Δημητριανάκης, Γ. Σιδερής, Δημ. Κοντογιάννης, Ανδρ. Τσεκούρας, Γ. Κοντογιάννης, Χαρά Εμμανουήλ.
    Εδώ, ο (Ηρακλειώτης) Γιώργης Σιδερής, -που πρόσφατα μας άφησε, γιατί τον κάλεσαν στων αγγέλων τα μπουζούκια…- αποδίδει μοναδικά, το ‘Όσο βαρειά είν’ τα σίδερα’.

    (Κι ας έλεγε –σχ. 122- η Δ. Γαλάνη για τις κομπανίες ότι ‘γέμισε ο τόπος από ατάλαντους μουσικούς…’ 😈 )

  130. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    118 Νικοκύρη, 129 Μικ., ευχαριστώ!

    η κατακλείδα της Γαλάνη στο 122 με άφηκε κι εμένα μετέωρη. Μα ατάλαντοι;!
    Ο Μανώλης ο Δημητριανάκης (ο Μάνος του δασκάλου -για εμάς τους συγγενοχωριανούς) είχε τέτοιο πάθος και αφοσίωση και δυνατό παίξιμο, θυμάμαι από τα σχολικά μου χρόνια- ήδη φοιτητής της νομικής αυτός- στο μπουζούκι, που είχε «επιβληθεί»/αναγνωριστεί/αγαπηθεί (αρκετά πριν την Ρ.Κομπανία) στον κρηταγενή τοπικό κύκλο του βιολιού και της λύρας και όχι μόνο.

  131. spyridos said

    129 , 122
    Πολλές οι πικρόχολες και άδικες κριτικές για την αναβίωση του ρεμπέτικου τη δεκαετία του 70.
    Δυο καλά παραδείγματα αυτά του σχολίου 122, από τη ζηλιάρα Γαλάνη και τον υπερσυντηρητικό «κάτοχο της λαϊκότητας» και μονάρχη της μουσικής Μίκη.
    Καταπληκτικοί όλοι οι μουσικοί της Ρεμπέτικης και με γνήσιο παρελθόν στη λαϊκή μουσική. Το ίιο και οι της Οπισθοδρομικής που μας έφερε έναν άνεμο ανανέωσης με την τραγουδίστριά του την Ελευθερία Αρβανιτάκη.
    Το δε σχόλιο της Καθημερινής για «μπολιάσματα κακογουστιάς και χυδαιολαϊκισμού», υπονοεί ότι η όλη αναβίωση μολύνει την Ελληνικότητά μας. Οι ηλίθιοι της Καθημερινής έχουν κολλήσει στη δεκαετία του 40. Εχασαν στο ενδιάμεσο Θεοδωράκη, Χατζιδάκι, Ξαρχάκο που έφτιαξαν για πρώτη φορά Ελληνική μουσική βασιζόμενοι σε αυτά τα «μπολιάσματα χυδαιολαικισμού».
    Την καταλαβαίνουμε απόλυτα την ζήλια της Γαλάνη, ακούγοντας και βλέποντας τους «ατάλαντους» της Οπισθοδρομικής την ίδια χρονιά, 1984, καλεσμένους του Γιώργου Παπαστεφάνου.

    Υπήρχαν βέβαια και οι άλλοι που καιγόντουσαν για τη γνησιότητα του ρεμπέτικου που έπρεπε να μείνει αγνό και χασικλίδικο αλλά άφησαν τον Μάρκο να πεθάνει στην ψάθα. Η εμφάνιση των κομπανιών έφερε και κυριολεκτικά ψωμάκι στο τραπέζι των τελευταίων και επιζώντων ρεμπέτηδων. Τους ξαναθυμήθηκαν και μετά τις συνεντεύξεις ήρθαν και τα καλέσματα για να παίξουν.
    Μετά την πτώση της χούντας ο Τσιτσάνης άρχισε να παίζει σε στάδια. Δεν έφταναν οι μικροί χώροι. Οι λιγότερο γνωστοί όπως ο Γενίτσαρης, ο Ιορδάνης, ο Μουφλουζέλης και άλλοι κατάφεραν να ζήσουν σαν άνθρωποι.

    Ο Σαββόπουλος ήταν από εκείνους που στάθηκαν δίπλα όλη αυτή την αναβίωση του ρεμπέτικου και λαϊκού.
    Βοήθησε την Οπισθοδρομική κομπανία για να βρει δουλειές και δισκογραφική.
    Νωρίτερα το 1978 συμμετείχε στην πρώτη μουσική απάντηση απέναντι στην συντηρητική κατακραυγή του λαϊκού τραγουδιού.
    Μήπως ήταν αυτός που επινόησε και τον τίτλο του δίσκου; «Η εκδίκηση της γυφτιάς» (άμεση απάντηση σε κριτική τύπου Καθημερινής) ήταν δίσκος ορόσημο. Οι Ρασούλης, Ξυδάκης, Παπάζογλου, Σαββόπουλος, Σιμώτας, Διαμαντή και Κοντογιάννης (της Οπισθοδρομικής) έβαλαν σπόρο που ακόμα και σήμερα με κλαδιά και παρακλάδια δίνει καρπούς στην Ελληνική τραγουδοποιία. Ο δίσκος πρέπει να είναι και ο πρώτος που ηχογραφήθηκε στο «Αγροτικόν».
    Οι πρώτες κριτικές το 1978 ήταν αρνητικές.

  132. spyridos said

    131 συνέχεια σεντονιού.

    Αυτές οι κριτικές του 1978 μιλούσαν για δήθεν λαϊκά τραγούδια, σερβίροντας στο πιάτο του Ρασούλη το όνομα του δίσκου που ακολούθησε το 1979. «Τα Δήθεν».

  133. Γεια χαρά κι από δω, λοιπόν.
    Τα πρώτα που θυμάμαι, τα άλλα αφού κοιτάξω τα σχόλια ξανά.

    Κουρμπανιά λέγαμε κι εμείς (Πλαγιά Πλωμαρίου Μυτιλήνης).

    Κουμπάνια και το φαγητό που παίρναμε μαζί στη δουλειά. Είτε το χειμώνα στις ελιές είτε το καλοκαίρι στις οικοδομές – και ορδινιά.
    Έκανα τις κουμπάνιες μου λέμε με την έννοια ότι προετοιμάστηκα για κάτι, έκανα τα κουμάντα μου.

  134. Το μαύρο Σεπτέμβρη (αυτόν του 94 που ήταν πολύ ζόρικα τα πράγματα για την οικογένεια https://gevseis.blogspot.com/2017/09/anaplirotes6.html) έλεγα, «αμάν τι θα γίνει, ψωμί δεν θάχουμε να ταΐσουμε τα παιδιά μας»

    54 Παρών! γάμ-πα (ή γάμ-μπα) αλλά πάντα το μ ν’ ακούγεται. Κι επειδή μου φαινόταν παράξενο το γά-μπα ρώτησα τη γυναίκα μου. Και τ’ άκουσα. Άρα υπάρχει. Κι εννοείται σαν-τού-ρι.

  135. 45 κε Εμείς τους λέμε λουκουμάδες (ή μπαλάκια). Το θέμα είναι στη συνταγή. Παλιότερα ήταν γνωστοί του Φωτίου. Σήμερα από ένα φούρνο Αγιασιώτικο του Σουσαμλή (που έχει πολλά ωραία και από πέρυσι άνοιξε και υποκατάστημα στη Μυτιλήνη μέσα οπότε και τους γεύτηκα χτες).

  136. 76 Και το πραξικόπημα της Κύπρου…

  137. Δημήτρης Καραγιώργης said

    136 (Γιάννης Μαλλιαρός) <– Λόγω της στρατιωτικής θητείας του Κωνσταντίνου του Βου θυμηθήκαμε και τον Κωνσταντίνο τον Α της Αποστασίας. Όσο για το πραξικόπημα, εκείνο το ξεχάσαμε, θα το θυμηθούμε τ' Αϊ Λιός όμως. Απόφοιτοι τότε και διαβάζαμε για τις Εξετάσεις.

  138. Πέπε said

    @διάφορα σχόλια, κυρίως πρόσφατα, για τις κομπανίες:

    -Δεν ήξερα ότι στην ιστορική Ρεμπέτικη Κομπανία ήταν κι ο Τσεκούρας. Τι ιστορία αυτός ο τύπος! Ποιος είναι στη φωτογραφία του #129;
    -Πράγματι ο Σαββόπουλος, όπως και ο Χαζιδάκις, είναι από τους πιο κεντρικούς κόμβους ενός πολυδαίδαλου δικτύου που συνδέει σχεδόν οτιδήποτε φρέσκο έχει συμβεί στο ελληνικό τραγούδι εδώ και τουλάχιστον μισόν αιώνα.

    > Μετά την πτώση της χούντας ο Τσιτσάνης άρχισε να παίζει σε στάδια. Δεν έφταναν οι μικροί χώροι. Οι λιγότερο γνωστοί όπως ο Γενίτσαρης, ο Ιορδάνης, ο Μουφλουζέλης και άλλοι κατάφεραν να ζήσουν σαν άνθρωποι.

    Όταν είχε πια πεθάνει ο Τσιτσάνης, τον Γενίτσαρη τον πρόλαβα κι εγώ να παίζει στον Λυκαβηττό. Όσο για τον Ιορδάνη, δεν ξέρω μεν να έπαιξε σε κάτι παραπάνω από ταβέρνες, αλλά γύρω στο ’90, που ζούσε ακόμη, ήταν θρύλος: είχε άτομα που όχι μόνο μελετούσαν τις ηχογραφήσεις του πενιά πενιά αλλά έλεγαν και ανέκδοτα (όπως με τον Ψαραντώνη!) για τις διάφορες ιδιορρυθμίες του χαρακτήρα του.

  139. spyridos said

    Τη δεκαετία του 90 ερχόταν σχεδόν κάθε χρόνο Ολλανδία.
    Πάντα ένα ΠΣΚ στο Παραντίσο Αμστερνταμ και ένα στο Φρέντεμπουρχ της Ουτρέχτης.
    Πρόγραμμα στο Παραντίσο, το ένα Σάββατο Βαν Μόρισον, το επόμενο Ιορδάνης και το παρεπόμενο U2 unplugged.
    Μια βραδιά στην Ουτρέχτη είχε «πιει» τόσο πολύ που δεν μπορούσε να παίξει.
    Ανέβηκε στη σκηνή κάθισε ένα τέταρτο χαλαρός και μισοκοιμισμένος, αποχαιρέτισε κι έφυγε.
    Κάποια χρονιά δεν έφυγε όταν τέλειωσαν οι συναυλίες. Έμεινε τουλάχιστον ένα εξάμηνο και έπαιζε με ντόπιους μουσικούς.
    Από ταβέρνες ως τζαζ σέσιονς στο Παραντίσο.
    Από ένα τέτοιο βρήκα βίντεο.

  140. spyridos said

    Βρήκα το πρώτο μέρος της ηχογράφησης.
    Paradiso Amsterdam , Γενάρης του 1992 πρέπει να έιναι.
    https://tinyurl.com/f5jvwkm6

  141. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    19, 40

    I compagni della Lazio!!!!

    https://www.imerodromos.gr/elsint-chisai-tragoydise-to-bella-ciao-kai-prokalese-chamo-stoys-opadoys-tis-latsio/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: