Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μαθητές και δάσκαλοι, αφήγημα του Δημήτρη Σαραντάκου – 1

Posted by sarant στο 17 Αυγούστου, 2021


Τα τελευταία χρονια της ζωής του, ο πατέρας μου έγραφε κάθε βδομάδα ένα χρονογράφημα για την εφημερίδα Εμπρός της Μυτιλήνης. Όταν άνοιξα το ιστολόγιο, άρχισα να αναδημοσιεύω τις επιφυλλίδες αυτές κάθε Τρίτη. Στα τέλη του 2011 ο πατέρας μου πέθανε και από τότε καθιέρωσα κάθε δεύτερη Τρίτη να δημοσιεύω αποσπάσματα από τα βιβλία του. Με τον καιρό, δημοσίευσα αποσπάσματα από τα περισσότερα βιβλία, με τελευταίο τους Εσταυρωμένους σωτήρες.

Το βιβλίο που θα αρχίσω να δημοσιεύω από σήμερα έχει μιαν ιδιαιτερότητα, ότι δεν είναι λογοτεχνικό, είναι αναμνήσεις από τα μαθητικά χρόνια του πατέρα μου στο γυμνάσιο της Μυτιλήνης -ένα χρονικό, θα έλεγα, γραμμένο ύστερα από παροτρύνσεις παλαιών συμμαθητών. Γι’ αυτό και δίσταζα να το δημοσιεύσω, αφού αφορά ένα ειδικό κοινό.

Από την άλλη, οτιδήποτε έχει σχέση με την εκπαίδευση δεν είναι στερημένο από γενικότερο ενδιαφέρον, ιδίως σε ένα ιστολόγιο που έχει και εκπαιδευτικά ενδιαφέροντα αλλά και πολλούς εκπαιδευτικούς ως σχολιαστές. Έτσι, αποφάσισα τελικά να το δημοσιεύσω, ύστερα από μια μικρήν ανάπαυλα που οφειλόταν στο ότι δεν είχα πρόχειρο το βιβλίο.

Το χρονικό αυτό έχει επίσης ενδιαφέρον σαν απόπειρα μικροϊστορικής καταγραφής.

Στη σημερινή πρώτη συνέχεια δημοσιεύω τον Πρόλογο και την Εισαγωγή. Το βιβλίο κυκλοφόρησε στη Μυτιλήνη το 2008 και το εξώφυλλό του μιμείται πετυχημένα την όψη των μαθητικών τετραδίων.

Πρόλογος

Όταν, με παρότρυνση πολλών παλιών συμμαθητών μου, ξεκίνησα να γράψω κάτι σαν χρονικό της τάξης μας στο Γυμνάσιο, να γράψω δηλαδή για τους μαθητές και τους καθηγητές της, είχα τη φιλοδοξία να αποτελέσει, το κείμενο αυτό, συλλογικό έργο, με την έννοια πως θα το γράφαμε πολλοί παλιοί συμμαθητές μαζί.

Για τον σκοπό αυτόν έφτιαξα ένα προσχέδιο, με το διάγραμμα της ύλης, τα περιεχόμενα και κάποια δικά μου περιληπτικά κείμενα και το μοίρασα σε πολλούς συμμαθητές μου, ζητώντας όχι μόνο να συμπληρώσουν τα κενά, αλλά να γράψουν τη δική τους εκδοχή, ακόμα και να προτείνουν κάτι τελείως διαφορετικό.

Πραγματικά με βοήθησαν αρκετοί φίλοι των σχολικών θρανίων, με φωτογραφίες, πληροφορίες, κάποιοι με σύντομα κείμενά τους, αλλά όχι στο βαθμό που προσδοκούσα και που θα χαρακτήριζε το έργο συλλογικό, με εμένα να περιορίζομαι στο ρόλο του επιμελητή της ύλης. Έτσι, αναγκαστικά, κάθισα και έγραψα σχεδόν όλα τα κείμενα μόνος μου και συνεπώς η ευθύνη για το αποτέλεσμα βαρύνει μόνον εμένα. Μερικά κείμενα, δικά μου ή άλλων,  έχουν παλαιότερα δημοσιευθεί σε λεσβιακά περιοδικά και αυτό μνημονεύεται στη βιβλιογραφία.

Οφείλω πάντως να ευχαριστήσω τους συμμαθητές μου: Βάσο Τεφτσή, Μιχάλη Γκορτζιώτη, Μιχάλη Γρημάνη, Μιχάλη Βενεδίκη, Γιώργο Μαυρονικόλα, Μιχάλη Πίτσιο, Γιώργο Σεφτελή, τον φίλο συγγραφέα Παναγιώτη Παρασκευαϊδη, τον φίλο Όμηρο Κοντούλη και τις φίλες Εύη Αποστόλου-Παναγιώτου, Αγλαϊα Αρχοντίδη-Αργύρη και Φανή Σωτηράκη-Αναιρούση, για τις πολύτιμες πληροφορίες που μου έδωσαν και τα στοιχεία που μου παραχώρησαν, κυρίως όμως για την ενθάρρυνση τους να προχωρήσω.

Ιδιαιτέρως ευχαριστώ τον Κώστα Μίσσιο, ακάματο ερευνητή και καταγραφέα κάθε σχετικού με την πνευματική Λέσβο γεγονότος, για τα άφθονα και έγκυρα  στοιχεία που μου παραχώρησε.

Η δυσαναπλήρωτη απουσία του συμμαθητή μου Θανάση Τσερνόγλου μου στοίχισε πολύ, γιατί εκτός των άλλων μου στέρησε πολύτιμες πληροφορίες, στοιχεία και έγγραφα, που οπωσδήποτε είχε συγκεντρώσει, έτσι μεθοδικός και λεπτολόγος που ήταν, αλλά τα οποία δε στάθηκε δυνατό να εντοπίσω και αγνοώ την τύχη τους.

Οπωσδήποτε στο κείμενο που ακολουθεί  οι παλιοί συμμαθητές μου, αλλά και συμπατριώτες, ειδήμονες των γεγονότων της εποχής εκείνης, θα βρούνε πολλές ελλείψεις, παραλείψεις και λάθη. Θέλω να τους βεβαιώσω πως δεν έγιναν σκοπίμως, αλλά οφείλονται στην απουσία τεκμηριωμένων στοιχείων.

Εισαγωγικά

Οι συμμαθητές μου κι εγώ καμαρώνουμε πως αποφοιτήσαμε από το Γυμνάσιο Μυτιλήνης. Δικαίως πιστεύω. Δεν πρόκειται για κάποια επαρχιώτικη ξιπασιά ή έπαρση. Το Γυμνάσιο Μυτιλήνης για πολλές δεκαετίες στάθηκε το αληθινό πνευματικό κέντρο ολόκληρου του νησιού και η συμβολή του υπήρξε αποφασιστική στη διάδοση των πιο προοδευτικών ιδεών και πρώτα απ΄ όλα του Δημοτικισμού, καθώς και στη διαμόρφωση του κλίματος εκείνου, μέσα στο οποίο αναδείχτηκε πλειάδα ανθρώπων των γραμμάτων και τεχνών, όλα αυτά όμως σε πνεύμα όχι αντιπαράθεσης και πολεμικής, αλλά σύνθεσης και συνεργασίας. Όπως γράφει ένας διαπρεπής απόφοιτός του και εν συνεχεία καθηγητής του, ο Βασίλης Αρχοντίδης[1] «στο Γυμνάσιο Μυτιλήνης συναντήθηκαν τα δύο ρεύματα, ο δημοτικισμός και η κλασσική παράδοση, χωρίς να συγκρουσθούν σαν άσπονδοι εχθροί. Έτσι οι μαθητές που αγαπούσαν τη νέα ελληνική λογοτεχνία δε βρέθηκαν ανάμεσα σε δυο ακραία ιδεολογήματα, υποχρεωμένοι να επιλέξουν ανάμεσα σε δυο αντίπαλα στρατόπεδα».

Το Γυμνάσιο Μυτιλήνης ιδρύθηκε το 1840 και από το 1890 στεγάστηκε στο επιβλητικό, κλασσικής γραμμής κτίριο, με μαρμάρινα σκαλιά στην είσοδό του, που τη στολίζουν κίονες δωρικού ρυθμού και με απλόχωρο πευκόφυτο κήπο γύρω του. Βρίσκεται στο μεταίχμιο του παλιού ιστορικού πυρήνα της πόλης και της κάπως νεωτερίζουσας επέκτασής της προς νότο. Το κτίριο χτίστηκε με δωρεά πλειάδας πλουσίων Λεσβίων, που κατατάσσονται στην εκλείψασα (από την Κατοχή κι εδώ) κατηγορία των εθνικών ευεργετών, του Νικολάου Μητρέλια, που είχε κληροδοτήσει πεθαίνοντας το τεράστιο για την εποχή ποσό των 7.000 χρυσών λιρών,  των αδελφών Βουρνάζων και άλλων. Από αυτούς το άγαλμα του Σοφοκλή Βουρνάζου στέκεται στα προπύλαιά του και για πολλές δεκαετίες (όσες ήταν εν χρήσει το μελανοδοχείο και η πέννα), ήταν το θύμα ασεβούς εθίμου, να σπάνε επάνω του τα καλαμάρια τους, όσοι αποφοιτούσαν από το Γυμνάσιο[2].

Στο Γυμνάσιο Μυτιλήνης διδάξανε σπουδαίοι καθηγητές, πανεπιστημιακού επιπέδου. Άλλωστε μερικοί από αυτούς εξελίχθηκαν εν συνεχεία σε σημαντικούς πανεπιστημιακούς δασκάλους. Στην ιστορία έχουν περάσει ως οι «σοφοί γυμνασιάρχες» τα ονόματα του Νικολάου Αργυριάδη, του Χριστόφορου Λαίλιου, του Γεώργιου Πάππη, του Γρηγόριου Βερναρδάκη, του Πέτρου Παπαγεωργίου, του Δημητρίου Χατζησπύρου, του Ιωάννη Ολύμπιου, του Εμμανουήλ Δαυίδ και του Αριστείδη Δελή.

Από αυτούς Λέσβιοι ήταν ο Λαίλιος (ο πρώτος Μυτιληνιός γυμνασιάρχης, που σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και κατόπιν στο Βερολίνο, με έξοδα της κοινότητας), ο Πάππης (από την Αγία Παρασκευή), ο Γρ. Βερναρδάκης (από την Αγία Μαρίνα), ο Χατζησπύρος (από την Αγιάσο), ο Δαυίδ (από την Ερεσό) και ο Δελής (από τη Μυτιλήνη). Ο Αργυριάδης ήταν από τη Σιάτιστα, ο Παπαγεωργίου από τη Θεσσαλονίκη και ο Ολύμπιος από τη Σκοτίνα (του Ολύμπου). Όλοι αυτοί ήταν διαπρεπείς φιλόλογοι, που άφησαν σημαντικό συγγραφικό, αλλά πολύ σημαντικότερο διδακτικό έργο.

Ανοιχτόμυαλοι και ρηξικέλευθοι, μερικοί από αυτούς ήρθαν σε οξεία αντιπαράθεση με τη δημογεροντία, που επέβλεπε τη λειτουργία του Γυμνασίου. Έτσι ο Πάππης, που είχε συντελέσει στην αναγνώριση του ενδεικτικού του Γυμνασίου από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, ώστε οι απόφοιτοί του να γίνονται δεκτοί σ΄ αυτό χωρίς εξετάσεις, αναγκάστηκε από κάποιους δημογέροντες να φύγει από τη Μυτιλήνη, για να διαπρέψει στην Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης. Το ίδιο συνέβη με τον Ολύμπιο, που ύστερα από σύγκρουση με τη δημογεροντία, έφυγε για ένα διάστημα από τη Μυτιλήνη και πήγε στο Αϊβαλί, στην περίφημη Σχολή των Κυδωνιών, για να ξαναγυρίσει στο Γυμνάσιο Μυτιλήνης το 1930.

Διαπρεπείς όμως καθηγητές ήταν και μη φιλόλογοι, όπως οι χημικοί Μιχαήλ  Στεφανίδης και Απόστολος Αποστόλου, οι μαθηματικοί Νίκος Σωτηράκης και Δημοσθένης Σακελλαρίδης οι φυσικοί Ασημάκης Γριμής, Μανώλης Δεμερτζής, Στρατής Παπάνης και Στέλιος Πράσινος αλλά και φιλόλογοι, που δεν διατελέσανε γυμνασιάρχες,  όπως ο Μίλτος Κουντουράς, ο Κώστας Κόντος, ο Βασίλης Αρχοντίδης και ο Μίλτης Παρασκευαϊδης.

Ευθύς εξαρχής ήταν «γυμνάσιο αρρένων», γιατί, τότε που ιδρύθηκε, στα μέσα του 19ου αιώνα, ήταν σχεδόν απρόσιτη στα κορίτσια η μέση εκπαίδευση. Αργότερα φυσικά λειτούργησε σε άλλο κτίριο το «Ανώτερο Παρθεναγωγείο», δηλαδή σχολείο μέσης εκπαίδευσης για κορίτσια. Το μόνο μικτό (για αγόρια και κορίτσια) σχολείο (που λειτούργησε από το 1923 ως το 1945),  ήταν το Πρακτικό Λύκειο, πολύ καλό σχολείο, που σε όλη την Ελλάδα είχε κάπου δέκα ομόλογά και το οποίο στεγάστηκε επίσης στο κτίριο του Γυμνασίου Αρρένων. Εκτός από το Πρακτικό Λύκειο στο ίδιο κτίριο συστεγαζόταν και το 1ο Δημοτικό Σχολείο και, μετά την κατάργηση του Λυκείου, το 2ο Γυμνάσιο Αρρένων.

Σκέφτομαι πως η δημόσια εκπαίδευση στην Ελλάδα ήταν ανέκαθεν πεδίο πειραματισμών, «στου κασίδη την κούτρα». Αλλιώς δεν εξηγείται πώς άλλαζε τόσο συχνά διάρθρωση και πλαίσιο λειτουργίας.

Τον καιρό του παππού μου, δηλαδή στα τέλη του 19ου αιώνα είχαμε την τριβάθμια ενδεκαετή εκπαίδευση: 4 χρόνια Δημοτικό, 3 χρόνια Σχολαρχείο (επίσημη ονομασία «Ελληνικόν Σχολείον») και 4 χρόνια Γυμνάσιο. Να σημειωθεί πως τότε η παρακολούθηση των μαθημάτων δεν ήταν υποχρεωτική για καμιά βαθμίδα.

Τον καιρό του πατέρα μου, δηλαδή στις αρχές του 20ου αιώνα, είχαμε δωδεκαετή εκπαίδευση, αλλά σε δύο βαθμίδες (στοιχειώδη και μέση): 6 χρόνια δημοτικό και 6 χρόνια γυμνάσιο και με υποχρεωτική τη φοίτηση στην πρώτη βαθμίδα.

Επί των ημερών μου η στοιχειώδης εκπαίδευση (Δημοτικό) περιορίστηκε σε 4 χρόνια και η μέση (Γυμνάσιο) επεκτάθηκε σε 8. Αυτό έγινε τον δεύτερο χρόνο της Δικτατορίας της 4ης Αυγούστου και είχε σαν αποτέλεσμα αφενός μεν τον περιορισμό της υποχρεωτικής φοίτησης στα 4 χρόνια, αφετέρου δε τη δραματική μείωση του αριθμού των μαθητών της μέσης εκπαίδευσης, αφού ο αριθμός των γυμνασίων δεν αυξήθηκε επαρκώς ώστε να απορροφηθούν όλοι οι απόφοιτοι της 4ης Δημοτικού.

Μετά την απελευθέρωση ξαναγύρισε το σύστημα του 6ετούς Δημοτικού και του 6ετούς Γυμνασίου, αλλά τώρα (στον καιρό των εγγονιών μου), έχουμε πάλι τριβάθμια εκπαίδευση: 6 χρόνια Δημοτικό, 3 χρόνια Γυμνάσιο και 3 χρόνια Λύκειο αλλά με υποχρεωτική τη φοίτηση στις δύο πρώτες βαθμίδες (9 χρόνια).

[1] Η πνευματική ζωή και το Γυμνάσιο Μυτιλήνης – περ. Ψαρά, τεύχη 55,56,57 – 1985

[2] το μνημονεύει ο Ασημάκης Πανσέληνος στο βιβλίο του «Τότε που ζούσαμε»

90 Σχόλια προς “Μαθητές και δάσκαλοι, αφήγημα του Δημήτρη Σαραντάκου – 1”

  1. Costas X said

    Καλημέρα !

    Πρώτο Γυμνάσιο Αρρένων Κερκύρας, μέχρι που πήγα στην τρίτη τάξη και μας ήρθαν τρία κορίτσια !

  2. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλημέρα.
    Το αν ένα σχολείο είναι «καλό» εξαρτάται από την εποχή και τους εκάστοτε διδάσκοντες. Ο Πανσέληνος π.χ. γράφει ότι το Γυμνάσιο Μυτιλήνης δεν ήταν του πεταματού, αλλά ο ίδιος ως μαθητής πιο πολλά μάθαινε στα καφενεία.☺
    https://books.google.gr/books?id=qTZ6CAAAQBAJ&pg=PT70&lpg=PT70&dq=%CF%84%CE%BF%CF%84%CE%B5+%CF%80%CE%BF%CF%85+%CE%B6%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B1%CE%BC%CE%B5+%CE%B3%CF%85%CE%BC%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BF+%CE%BC%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B7%CF%82&source=bl&ots=NkOTpMgnBO&sig=ACfU3U2FJGfPB0CyBv2UdD_xxlIF9yABjA&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwiXz66gvLfyAhUQ_7sIHUSjBmsQ6AF6BAguEAI

  3. Πουλ-πουλ said

    «και για πολλές δεκαετίες (όσες ήταν εν χρήσει το μελανοδοχείο και η πέννα), ήταν το θύμα ασεβούς εθίμου, να σπάνε επάνω του τα καλαμάρια τους, όσοι αποφοιτούσαν από το Γυμνάσιο.»
    Οι εποχές αλλάζουν, αλλά τα έθιμα επιβιώνουν. Οι μαθητές στις μέρες μας, ελλείψει μελανοδοχείων, καταστρέφουν τα σχολικά βιβλία.

  4. Pedis said

    Η ποιότητα ενός σχολείου πρέπει να εξαρτάται σημαντικά από τον αριθμό των διδασκόντων που δεν ακολουθούν σαν υπάκουοι μαθητές και επιμελείς αξιολογησιμοι υπάλληλοι το πρόγραμμα του Υπουργείου.

  5. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το σπάσιμο του πλήρους μελάνης μελανοδοχείου στους τοίχους των γυμνασίων ήταν έθιμο στη λήξη του σχολικού έτους, ενδεικτικό της «εκτίμησης» των μαθητών στα «γερά» γράμματα που τους μάθαιναν οι συνήθως αυταρχικοί και αρτηριοσκληρωτικοί καθηγητές τους. Και, όταν θέλουμε να κατηγορήσουμε τις νέες γενιές επί βανδαλισμώ των σχολικών χώρων, ας σκεφτούμε τι θέαμα θα παρουσίαζαν τότε τα σχολικά κτίρια μετά τη ρίψη των μελανοδοχείων.

  6. ΚΩΣΤΑΣ said

    Ωραιότατο και πάρα πολύ ενδιαφέρον το καινούργια αφήγημα του αείμνηστου Δημ. Σαραντάκου. Η μικροϊστορία και η εκπαίδευσε είναι άκρως ενδιαφέροντα θέματα για μένα. Ευχαριστούμε, Νικοκύρη.

    >> «Έτσι οι μαθητές που αγαπούσαν τη νέα ελληνική λογοτεχνία δε βρέθηκαν ανάμεσα σε δυο ακραία ιδεολογήματα, υποχρεωμένοι να επιλέξουν ανάμεσα σε δυο αντίπαλα στρατόπεδα».

    Με εκφράζει απόλυτα, νιώθω δικαιωμένος στην επιλογή μου να να μην είμαι μονόχνωτος.

  7. Λεύκιππος said

    Καλημέρα κι από την Σκοτίνα (περίπου) απ όπου κατάγονταν ο Ολύμπιος.

  8. ΓΤ said

    Το Γυμνάσιο ιδρύθηκε το 1840, αλλά στο σκίτσο βλέπουμε τους «σοφούς» από το 1842. Οπότε, για την ιστορία, πριν από τον Αργυριάδη, Διευθυντής ήταν ο Ιγνάτιος Δημητριάδης Σαρδέλλης, από τη Μυτιλήνη. Ίσως αυτός δεν ήταν «σοφός»…

  9. ΚΩΣΤΑΣ said

    Από τα ονόματα των σοφών ξεχωρίζω τον Μίλτο Κουντουρά, Λέσβιος και δάσκαλος στη Μυτιλήνη, αλλά μεγαλούργησε στη Θεσσαλονίκη. Το «κλείστε τα σχολειά» εμβληματικό του έργο.

    Νομίζω έχω ξαναγράψει και κάτι για δυσμενή κριτική προς τους δασκάλους.

  10. Γιάννης Κουβάτσος said

    Πριν εκδοθεί σε βιβλίο το «Κλείστε τα σχολεία» του Κουντουρά δημοσιεύθηκε σε συνέχειες στην «Καμπάνα» του Μυριβήλη, το 1923:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://miltoskountouras.gr/miltou-kountoura-kleiste-ta-scholeia-apo-tin-efimerida-tou-1923-stin-istoselida-tou-2018/&ved=2ahUKEwjlrpu2yLfyAhU3_rsIHXy1AsEQFnoECAwQAQ&usg=AOvVaw0_eEwJyhN5y3jYpsgI7gqp&cshid=1629186500611

  11. Aghapi D said

    9 https://miltoskountouras.gr/category/ekdoseis/vivlia/kleiste-ta-sxoleia/

  12. Πέπε said

    5

    Δεν ξέρω Γιάννη τι αισθάνονταν τον καιρό του καλαμαριού οι μαθητές που το έσπαγαν και οι μαθητές που δεν το έσπαγαν, αλλά στον δικό μου καιρό το κάψιμο των βιβλίων ήταν ξεκάθαρα μία μηχανική καγκουριά, έτσι για το έθιμο. Το μόνο που αισθανόμασταν ήταν η χαρά ότι κάναμε μια καφρίλα που απαγορεύεται και που θα σχολιαστεί επιτιμητικά. Μέσα σ’όλο τον μαθητικό πληθυσμό, θα βρίσκονταν μερικοί που είχαν όντως υποφέρει από συγκεκριμένα μαθήματα, κάποιοι και από συγκεκριμένους καθηγητές, που και που κανασδυό που να είχαν συνολικά περάσει μια κακή χρονιά με στρες, αλλά όλο αυτό δεν ανταποκρινόταν στο όργιο καταστροφικής καφρίλας της τελευταίας ημέρας.

  13. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    5 Τον καιρό μου, ένας φίλος που πήγαινε σχολείο στη ΝΦιλαδέλφεια μού είχε πει ότι το τοπικό έθιμο ήταν να σκίζουν τα βιβλία και να τα δίνουν να τα φάει η καμήλα του άλσους. Η οποία είχε γίνει σοφή.

  14. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μίλτος Κουντουράς «Κλείστε τα σχολειά»…Πάντα επίκαιρος ο λόγος του.
    ικά

    «Αγάπησα και ονειρεύτηκα ένα περίλαμπρο Σχολειό, κι αποφάσισα να θυσιάσω κάθε μου υλική ευζωία σε μια ψυχική μου ικανοποίηση. Κ’ είδα, όσο έζησα εκεί μέσα, τη ρίζα του κακού τόσο βαθιά του εισχωρημένη, ώστε απελπισμένος να καταλήξω πολλές φορές στην εξωφρενιτική ανακραυγή των σημερινών γραφομένων μου: Κλείστε τα Σχολειά!» «Δε μπορούνε να καταλάβουν το απλούστατο αυτό φαινόμενο της ζωής, πως ό,τι μια φορά γίνει, είναι αδύνατο πια κατά τον ίδιον τύπο να επαναληφθεί. Και πολεμούν με τυφλό πείσμα να σταματήσουν τη ζωή που οργά και πάλλεται και κυλάει αιωνίως μεταβαλλόμενη, και να της φορέσουν τις ωραίες ίσως αλλά νεκρές πια προσωπίδες του Αρχαίου Κόσμου, πιστεύοντας πως μ’ ένα τέτοιο μασκάρεμα θα ξαναζήσει και ο αρχαίος πολιτισμός.» «Η ηθική, το ενδιαφέρον για το Σύνολο, ο βαθύς σεβασμός του νόμου, το καθήκον, κουρελιάζονται, κ’ ένας ανήθικος ατομισμός όλο και τρέφεται από τέτοιον κρατικόν οργανισμό, μεγαλώνει, κατακυριεύει επικίνδυνα όλην την εθνική υπόστασή μας, απειλεί τρομαχτική αποσύνθεση…» «Το Κράτος εξάλλου ας θελήσει επιτέλους να σκεφτεί ότι δεν είναι επιχειρηματίας, που το σχολειό είναι απλώς ένα μαγαζί του κι ο δάσκαλος ο υπάλληλος του μαγαζιού του αυτού! Το Σχολείο δεν είναι εμπορική επιχείρηση, άλλ’ ένας δονούμενος νεφελόκοσμος, κι ο δάσκαλος ο μικρός θεός μιας πραγματικής δημιουργίας!»

  15. ΓιώργοςΜ said

    >Σκέφτομαι πως η δημόσια εκπαίδευση στην Ελλάδα ήταν ανέκαθεν πεδίο πειραματισμών, «στου κασίδη την κούτρα». Αλλιώς δεν εξηγείται πώς άλλαζε τόσο συχνά διάρθρωση και πλαίσιο λειτουργίας.

    Χωρίς ανάγκη σχολίου.


    Να σημειωθεί πως τότε η παρακολούθηση των μαθημάτων δεν ήταν υποχρεωτική για καμιά βαθμίδα.

    Λάμπρο, φώλι για σένα είναι 😁

  16. phrasaortes said

    Πολλά υποσχόμενη εισαγωγή! Λόγω της κατάληξης του επιθέτου, περίμενα καταγωγή απ’την Μάνη και όχι την Λέσβο.

  17. Γιάννης Κουβάτσος said

    Και άλλος Μίλτος Κουντουράς…Δροσιά τα λόγια του, που του στοίχισαν διώξεις και επιπλήξεις από τον υπουργό Παιδείας Γεώργιο Παπανδρέου…
    «Εζήτησα να ξυπνήσω ψυχές ικανές να καθορίσουν μονάχες τους αύριο την τύχη τους κι όχι νευρόσπαστα που να κινούνται σήμερα με τη θέληση του πρώτου τυχαίου δασκάλου τους κι αύριο με του άλλου οποιουδήποτε κυρίου τους.
    Δεν έδωκα καλούπια σε καμιά περιοχή της ζωής και της σκέψης τους, καλούπια που αλλάζουν επιφανειακά μονάχα κ’ εξωτερικά τη ζωή,
    μα που αφήνουν αποκοιμισμένη και στείρα την ψυχή τους.
    Όπου έβλεπα την ελεύθερη σκέψη τη σεβάστηκα και την αγάπησα, οσοδήποτε τολμηρή κι αν ήταν, και περιφρόνησα με αγανάκτηση
    το μυαλό το σκλαβωμένο μέσα στα δεσμά της πρόληψης και της υποκρισίας.
    Οι ταπεινοί γύρω μας μας έριξαν λόγια βλεδυρά και μας εμίσησαν – αλίμονο αν δεν μας μισούσαν, αυτό θα σήμαινε πως συγγενεύαμε με την ταπεινή και πρόστυχη ψυχή και ζωή τους.
    Γιατί μαθητής μου εμένα δεν είναι ‘κείνος που αγαπά την ήρεμη κι ακίνδυνη ζωή, τη στρωμένη με λουλούδια, αλλά εκείνος που μέσα του έχει ξυπνήσει η ανησυχία.
    Μαθητής μου δεν είναι ‘κείνος που θα μ’ αγαπήσει με μια θηλυκιά και μαλακή άγονη αγάπη, αλλά εκείνος που ακολουθώντας τις αρχές
    της επικίνδυνης πάλης θα με φτάσει και θα με ξεπεράσει, αρνιούμενος ίσως στο τέλος εμένα.»

    ΜΙΛΤΟΣ ΚΟΥΝΤΟΥΡΑΣ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ ~ ΟΔΗΓΗΤΗΣ
    { πρόχειρο χειρόγραφό του με σημειώσεις για το λόγο του
    στο τέλος του σχολικού έτους 1929-30 στο Διδασκαλείο Θηλέων Θεσσαλονίκης }

  18. Γιάννης Κουβάτσος said

    Θα πω κουβέντα βαριά, αλλά βγαίνει απ’ την καρδιά μου: ως μαθητής που φοίτησε στην πρωτοβάθμια επί χούντας και στη δευτεροβάθμια επί καραμανλικής δεξιάς, μπορώ να κατανόησω και τη ρίψη των μελανοδοχείων και το σκίσιμο των βιβλίων. Δεν ήταν εκπαίδευση αυτή, ήταν ασφυξία και αποβλάκωση. Υποκειμενική άποψη ίσως αλλά δεν νοσταλγώ τα μαθητικά μου χρόνια παρά μόνο για τις όποιες «ζαβολιές» έβρισκα το θάρρος να συμμετέχω.

  19. atheofobos said

    να σπάνε επάνω του τα καλαμάρια τους, όσοι αποφοιτούσαν από το Γυμνάσιο

    Οι παλαιότεροι δεν χρειάζεται να το διαβάσουμε το βιβλίο του Πανσέληνου γιατί το έθιμο υπήρχε και στην Αθήνα και έχω γράψει σχετικά:
    ΠΟΣΟ ΓΡΗΓΟΡΑ ΞΕΠΕΡΝΙΕΤΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ!
    http://atheofobos2.blogspot.com/2019/12/blog-post_18.html

    Μάλιστα στις πρώτες τάξεις του δημοτικού μαθαίναμε να γράφουμε με πένα μελάνης καλλιγραφικά τα γράμματα. Για τον λόγο αυτό υπήρχαν κάτι στρογγυλά πλαστικά μελανοδοχεία που έπρεπε να βυθίσεις βαθειά την πένα σου σε αυτό γιατί το στόμιο του κατέβαινε μέχρι το μέσο του. Έτσι γεμίζοντας το με μελάνι κάτω από το μέσο του και ανάποδα να γύριζε το μελάνι δεν χυνόταν έξω.
    Σε μερικά παλιά θρανία υπήρχαν και τρύπες για να μπαίνουν τα μελανοδοχεία. Τα τελευταία από αυτά τα μελανοδοχεία που θυμάμαι, είχαν εκτοξευτεί στους τοίχους των σχολείων στο τέλος της σχολικής χρονιάς!

  20. atheofobos said

    18
    Δεν ήταν εκπαίδευση αυτή, ήταν ασφυξία και αποβλάκωση.

    Συμφωνώ απόλυτα με αυτή την διαπίστωση, έχοντας μάλιστα βγάλει όλο το Γυμνάσιο σε ένα από τα θεωρούμενα ως καλύτερα Πρότυπα Γυμνάσια της Αθήνας. Τα παρατσούκλια που είχαν οι καθηγητές μας αντανακλούν και την αξιολόγηση που είχαμε γι΄αυτούς

    ΤΑ ΠΑΡΑΤΣΟΥΚΛΙΑ ΤΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ
    http://atheofobos2.blogspot.com/2016/10/blog-post_11.html

  21. tryfev said

    Νίκο μου, είμαι εξ αγχιστείας Μυτιληνιός, και αφού, όπως λέγεται, ο άντρας είναι από το χωριό της γυναίκας του, θεωρώ κι εγώ τον εαυτό μου, εκτός από Αθηναίο, και Μυτιληνιό.

    Πέρα όμως από αυτά, από το 1976 που παντρευτήκαμε με την Μαίρη, το γένος Παλάζη, η οποία γεννήθηκε εκεί και έζησε στο νησί ως το 1964 που μπήκε στην Πάντειο, έχω επισκεφθεί το νησί πάνω από είκοσι φορές. Ως το 2014 πηγαίναμε πάντοτε μαζί. Από το 2015 όμως που έφυγε από τη ζωή, πήγα μόνος μου ή με την αδελφή μου τρεις φορές ακόμη και ετοιμάζομαι να ξαναπάω σε λίγες μέρες.

    Από τους συμμαθητές του πατέρα σου γνώριζα προσωπικά τον Μιχάλη Γκορτζιώτη, αλλά και τα ονόματα Γιώργος Σεφτελής, Μιχάλης Πίτσιος και Αγλαϊα Αρχοντίδη, μου είναι οικεία.

  22. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  23. sarant said

    16 Ο παππούς Μανιάτης, υπάλληλος ΑΤΕ, ερωτεύτηκε και παντρεύτηκε στη Μυτιλήνη.

    21 Καλά να περάσεις στη Μυτιλήνη, Τρύφωνα!

  24. BLOG_OTI_NANAI said

    Ωραίο το θέμα και αναφέρεται σε ενδιαφέρουσα εποχή. Η ιστορία ενός αιώνα πριν έχει για μένα μεγάλη γοητεία. Μου θυμίζουν τις ιστορίες που μου έλεγε ο παππούς μου, πώς ήρθαν από την Προύσα και πώς εγκαταστάθηκαν αργότερα εδώ σε προσφυγικά σπιτάκια που έδωσε η πολιτεία, τα σχολεία που πήγαν και τόσα άλλα. Κρίμα που όσο ζούσαν ακόμα οι παλιοί, δεν είχαμε προνοήσει να καταγράψουμε με κάποιον τρόπο όσα μας έλεγαν…

  25. Κιγκέρι said

    Σ’ αυτό το μουσείο δεν έχω πάει ακόμη. Από Σεπτέμβριο!

    http://ekedisy.gr/el/category/mousio-scholikis-zois-ke-ekpedefsis/

  26. Νεσταναιος said

    Η ποιότητα ενός σχολείου εξαρτάται από τους γονείς. Οι γονείς που έχουν παιδιά καταλαβαίνουν. Και τα παιδιά που έχουν γονείς καταλαβαίνουν. Για τους άλλους δεν ξέρω.

  27. sarant said

    24

    «Kρίμα που όσο ζούσαν ακόμα οι παλιοί, δεν είχαμε προνοήσει να καταγράψουμε με κάποιον τρόπο όσα μας έλεγαν…»

    Aυτό ξαναπέστο.

  28. Georgios Bartzoudis said

    Πέτρος Παπαγεωργίου (1859-1914). Μακεδών, γεννηθείς στη Θεσσαλονίκη, με ρίζες από το Κρούσοβο. Γυμνασιάρχης στις Σέρρες περί το 1889-1891, και μετά στη Θεσσαλονίκη και στη Μυτιλήνη. Έγραψε (σε ωραιότατη καθαρεύουσα) την εξαιρετική μελέτη «Αι Σέρραι και τα προάστεια τα περί τας Σέρρας και η Μονή Προδρόμου (Συμβολή Ιστορική και Αρχαιολογική)», που δημοσιεύτηκε το 1894.

  29. ΚΩΣΤΑΣ said

    Δεν ξέρω τι γίνεται αλλού στα τωρινά χρόνια, αλλά στη Θεσσαλονίκη και ιδιαίτερα στους Αμπελόκηπους δεν ισχύει πλέον το κάψιμο βιβλίων. Νέα μόδα είναι το μπουγέλωμα, και κυρίως στα δημόσια συντριβάνια παρά στις αυλές των σχολείων.

    Οπότε συγκλίνω περισσότερο με την άποψη του Πέπε, ότι κατά βάση και το σκίσιμο βιβλίων ή τα μελανάκια ήταν κάπως ένα έθιμο ανυπακοής στα θέσμια γενικώς – οι νέοι καλώς έχουν κάτι το επαναστατικό μέσα τους – παρά αντίδραση συνειδητή στην κακή ποιότητα εκπαίδευσης και στην αυταρχική συμπεριφορά των δασκάλων τους.

  30. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Κάτι μου λέει ότι το αφήγημα αυτό του πατρός Σαραντάκου θα πολυσχολιαστεί. Όλο και κάτι σαν υπόλειμμα (θετικό, αρνητικό, νόστιμο, στυφό, πικρό …αλμυρό = μικροϊστορία 🙂 ) έχουμε όλοι μας από τα μαθητικά χρόνια.
    Συγκρίσεις, παρατηρήσεις, παραλληλισμοί, συσχετίσεις του τότε με τα μεταγενέστερα χρόνια σίγουρα θα υπάρχουν. (π.χ. 19,20 Atheofobos). Και θα εκφραστούν μέσω των σχολίων! (π.χ. Πέπε, ΚΩΣΤΑΣ κ.ά)
    Συν οι ενδιαφέρουσες απόψεις για καθηγητές-προσωπικότητες (π.χ. για τον Μ. Κουντουρά)
    Καλοδεχούμενο λοιπόν!

  31. Γιάννης Ιατρού said

    Χαιρετώ κι απ΄ εδώ,

    τι να πω; μάλλον θα πρέπει να προβληματιστώ, γιατί εμείς δεν είχαμε καμιά τέτοια τελετουργία, ούτε με σπάσιμο, ούτε με μελανοδοχεία, ούτε με σκίσιμο/κάψιμο βιβλίων. Κάτι πάρτι, αξέχαστα κάναμε. Νομίζω πως αυτό με τα βιβλία άρχισε μετά το ’67/’68. Εγώ έχω ακόμα πολλά απ΄ τα τότε σχολικά βιβλία, με τις σημειώσεις ή και «ζωγραφιές» κλπ. που κάναμε. Α, και πάντα σε μικτό, γυμνάσιο/λύκειο κλπ.

    Οι αναμνήσεις από καθηγητές κλπ. καλές έως πολύ καλές. Από συμμαθήτριες (οι καλύτερες 😉) και συμμαθητές (εκτός 2-3 που γενικά ήσαν και τότε μονόχνοτοι) άριστες. Ακόμα σχεδόν όλοι (3-4 έχουν αποδημήσει, ατυχήματα, αρρώστιες) βρισκόμαστε κάθε τόσο (εκτός του 2020/21 λόγω επιδημίας).

  32. Παναγιώτης Κ. said

    Τα εκπαιδευτικά θέματα είναι του ενδιαφέροντός μου λόγω επαγγέλματος. Γραμμένα από τον Δημήτρη Σαραντάκο είναι ένας λόγος παραπάνω να ενταθεί το ενδιαφέρον μου!

    «Καλά σχολεία»…
    Είναι συνάρτηση της παράδοσης που έχει, της διεύθυνσης του σχολείου η οποία διεύθυνση σε μεγάλο ποσοστό διαμορφώνει το εκπαιδευτικό κλίμα στο σχολείο, του μορφωτικού επιπέδου των γονέων των μαθητών και του κύρους που έχουν οι εκπαιδευτικοί των ειδικοτήτων-ναυαρχίδων 🙂 ( Φιλόλογοι, Μαθηματικοί, Φυσικοί …)
    2010. Δούλεψα στο 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης. Έχει καλό όνομα διότι έχει επιτυχίες στις Πανελλαδικές! Συστεγάζεται με το 21ο (τότε) χωρίς όμως αυτό να έχει την ανάλογη αίγλη δηλαδή χωρίς ανάλογες επιτυχίες. Το έψαξα λίγο του ζήτημα και κάποιοι παλιότεροι καθηγητές μου έδωσαν το εξής στοιχείο. Στο 14ο οι μαθητές προέρχονταν από την περιοχή κάτω από την Β. Όλγας (περιοχή υψηλότερου κοινωνικού στάτους έναντι της περιοχής πάνω από την Β.Όλγας) ενώ οι μαθητές του 21ου πάνω από αυτόν τον δρόμο. Έτσι είχε ρυθμιστεί η κατανομή.
    Με αυτό που έγραψα δεν προσθέτω κάτι καινούργιο ως γνώση! Απλώς υπενθύμισα μια κατάσταση.

    Δεν υπέπεσε στην αντίληψή μου εξαγωγή στατιστικών στοιχείων για τις επιδόσεις του κάθε σχολείου.(Μέσες τιμές, διακυμάνσεις κ.λπ) . Με τέτοια πάντως στοιχεία θα διαμορφώναμε επιστημονικές ερμηνείες και δεν θα πορευόταν η σκέψη μας με διάφορες γενικόλογες στερεοτυπικές αντιλήψεις.

    Μου είχαν μιλήσει για κάποιο λύκειο στην Τριανδρία όπου οι καθηγητές του δεν είχαν ως στόχο πρωτιές των μαθητών στα ΑΕΙ αλλά πως θα ανεβάσουν την μέση τιμή της συνολικής επίδοσης του σχολείου. Πρακτικά αυτό σήμαινε, να περάσουν όσο γίνεται περισσότεροι σε σχολές ΑΕΙ έστω και αν δεν ανήκαν στις λεγόμενες περιζήτητες. Είχαν πετύχει σημαντικά αποτελέσματα.

  33. Νέο Kid said

    Εγώ λέω ότι η αναπόληση για το δάσκαλο δεν είναι και τίτλος τιμής γι αυτόν!
    Ο καλός δάσκαλος είναι αυτός που κάνει τον εαυτό του βαθμιαία όλο και λιγότερο αναγκαίο έως παντελώς περιττό !
    Μόνο τότε έχει πετύχει το σκοπό του (όποιος και ναναι αυτός…)

  34. Νέο Kid said

    33. Ένα σχετικό που κάπου το εχω διαβάσει αλλά δε θυμάμαι πού:
    Ο καλός δάσκαλος σού δείχνει πού να κοιτάξεις αλλά δεν σού λέει τί θα βρεις

  35. ΓιώργοςΜ said

    26 Τόσο τα σχολεία που πήγα εγώ όσο και αυτά των παιδιών μου, δεν τα διοικούσαν ούτε δίδασκαν σε αυτά γονείς.
    Επίσης, στην συντριπτική πλειοψηφία (ευτυχώς) των περιπτώσεων, τα παιδιά έχουν γονείς και οι γονείς παιδιά. Εξ ορισμού.

    Τούτων ρηθέντων, εγώ δεν καταλαβαίνω με καμία από τις δύο ιδιότητες, αλλά μπορεί να μη μου κόβει και πολύ…

  36. Παναγιώτης Κ. said

    Δεν έχω τέτοιου τύπου εμπειρίες! Σπάσιμο μελανοδοχείων, κάψιμο ή σκίσιμο βιβλίων.

    Το σκίσιμο των βιβλίων που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια είναι μια απολύτως καταδικαστέα πράξη.
    Να δούμε το φαινόμενο σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το 51% αυτών που τελείωσαν το πανεπιστήμιο δεν έχουν διαβάσει ούτε ένα βιβλίο μετά την αποφοίτησή τους.
    Η παρατήρηση αυτή (δεν έχουν διαβάσει ούτε ένα βιβλίο), δεν αφορά αορίστως κάποιους αγνώστους σε μένα. Επιβεβαίωσα το φαινόμενο στο ευρύτερο οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον μου.

  37. Χαιρόμαστε πολύ για αυτό το δημοσίευμα, αναδημοσίευση από κείμενο του Δημήτρη Σαραντάκου, που γνωρίσαμε και αγαπήσαμε. Περισσότερο χαιρόμαστε μάλιστα όσοι ζήσαμε στη Μυτιλήνη. Εγώ δέκα χρόνια. Το σχολείο αυτό ήταν στον καθημερινό μου δρόμο, απέναντι από το δικό μου σχολείο. Άλλωστε έχει τόσες ομοιότητες με τον γυμνάσιο της ιδιαίτερης πατρίδας μου Πρέβεζας και το γυμνασιάρχη του Ευκλείδη Τσακαλώτο.

  38. ΓιώργοςΜ said

    Σχετικά με τις «τελετές λήξης», καταλαβαίνω απόλυτα πως, έχοντας καταντήσει σύμβολο καταπίεσης, τα μελανοδοχεία παλιότερα και τα βιβλία τώρα (τω καιρώ εκείνω τα βιβλία επιστρέφονταν ή αγοράζονταν, θυμίζω) γίνονται ο αποδιοπομπαίος τράγος. Τα παιδιά που δεν μπορούν να βαρέσουν το γάιδαρο, δέρνουν το σαμάρι.
    Έχω την εντύπωση πως γινόταν και στα δικά μου γυμνασιακά χρόνια, σποραδικά τουλάχιστον.
    Επειδή όμως ό,τι ψωμί έχω φάει μέχρι να πιάσω δουλειά το χρωστώ στο τυπωμένο χαρτί, κι έχοντας διαβάσει δεκάδες, ίσως εκατοντάδες βιβλία για ψυχαγωγικούς λόγους ήδη από τα μαθητικά μου χρόνια, έβρισκα και βρίσκω αυτή τη συνήθεια άκρως βαρβαρική, και κορυφαίο δείγμα της αποτυχίας του εκπαιδευτικού συστήματος.

  39. Pedis said

    Από την προσωπική μου εμπειρία ως μαθητή το φαινομενο της καταστροφής των βιβλίων ήταν πολύ περιορισμένο.

    Προσωπικά τα έχω κρατήσει όλα. Και πολλά από τα τετράδια, μάλιστα κόντρα στην επιθυμία της μητέρας μου να τα πετάξει. Ισχυρό επιχείρημα μου, η ύπαρξη χώρου στο πατρικό.

    Πιθανολογω ότι πολλές ιστορίες περί βανδαλισμών ήταν και είναι υπερβολές και γενικεύσεις που αρέσει να τις διαδίδουν οι υποτιθέμενοι ή κατά δήλωση τους πολιτισμένοι και νομοταγείς ενηλίκες.

  40. Costas Papathanasiou said

    «Διαπρεπής- όπως ο Μίλτος Κουντουράς», επίσης όμως όχι τόσο “σοφός” ώστε να διατελέσει και Γυμνασιαρχης, ήταν όντως και ο φιλόλογος (ποιητής και πεζογράφος) Κώστας Κόντος:
    «Πεύκε, δε ήρθα στου ήσκιου σου τη δρόσο ν’ακουμπήσω./την έννια μου ή την κούραση, μεσ’στο φρυγμένο κάμα.-Θέλω τη φύση ολάκερη στα στήθια μου να κλείσω,/ να ποτιστώ από τ’ άδολο το γέλιο της και κλάμα.(…)
    Του ήλιου το πρώτο φίλημα και το στερνό θα πάρεις./ Και δεν ξεχνώ το απόβροχο το δειλινό μια μέρα∙/ σα διαμαντένιος άναψες(*) πολυέλαιος, που, εθάρρεις,/φώταες τη νύχτα ν’ανεβή μεσ’ απ’τον κάμπο πέρα.»
    (Κ.Κόντος, Στον ήσκιο του πεύκου από «Τα Τραγούδια του Χωριάτη», Έκδ.Δ.Κολλάρου και Σας,1931).
    Πολύ καλά διηγήματά του, ομοιοτέλευτα για τους πρωταγωνιστές τους, είναι και τα «Ο Κυρ Ζαφείρης ο Άρχοντας(1963)» και «Το ριζικό του Γιάννου του Πατσίνα(1978)»
    Ποτισμένος κι αυτός ώς το κόκαλο με γράμματα (καθότι τέκνο εκπαιδευτικών), το ίδιο κι ο μικρότερος αδελφός του, «ο επαναστάτης ποιητής» Τάκης Κόντος (1898 – 1989): «Χαρές, του κόσμου, της ψυχής και του κορμιού το γλέντι/ γλεντάν τον αδιαφόρετο και το σκυλίσιο αφέντη./ Κι εμείς,/ το φύτρο της ζωής το πιο γερό κι αντρίκειο,/ εμείς,/ πεινάμε το ψωμί, πεινάμε και το δίκιο» («Το τραγούδι της οργής»,βλ. https://www.rizospastis.gr/story.do?id=1490166 ).

    [(*)από το λαμποκόπι των βροχοσταλίδων, εννοείται, για να μην παρεξηγιόμαστε, μέρες πού’ναι].
    ΥΓ: Ιδιόμορφη η παραλλαγή «άσπονδοι εχθροί» (σάμπως να’ναι συμφυρμός του “άσπονδοι φίλοι”+ ‘ορκισμένοι εχθροί”)

  41. Pedis said

    Α, αναφέρθηκα σε υποτιθέμενους νομοταγείς ενηλικες.🙄 Μόλις ολοκλήρωσα σώος και αβλαβής με την οικογένεια μια διαδρομή 65 χμ. περίπου, σε δρόμο στριφογυριστης κορδέλας με διπλή γραμμή στη μεση. Μέχρι να σταματήσω το μέτρημα με είχαν προσπερασει παράνομα και οδηγώντας επικίνδυνα 30+ αυτοκίνητα περνώντας στο αντίθετο ρεύμα, ενώ από το άλλο ρεύμα είδα τουλάχιστον καμία δεκαπενταρια να κάνουν το ίδιο.

  42. ΚΩΣΤΑΣ said

    Το τζάμπα κρέας τα σκυλιά το τρώνε. Τα πρώτα δωρεάν βιβλία δόθηκαν επί χούντας, είχαν και το πουλί πάνω. Ίσως από εκεί ξεκίνησε το πρώτο σκίσιμο βιβλίων με την παρακίνηση βέβαια και των καραμπουμπούνηδων και ολίγων ταραχοποιών, που πάντα υπάρχουν και τέτοιοι. Και όπως είπα και παραπάνω η τάση της νεολαίας για ανυπακοή στα θέσμια γενίκευσε αυτή τη συνήθεια-έθιμο.

    Όσοι πήγατε σε «καλά» σχολεία, καλά να πάθετε, δεν σας λυπάμαι. 😉 Τα λεγόμενα καλά σχολεία είναι γονεοκεντρικά, απευθύνονται στους γονείς για να αυξήσουν την πελατεία τους. Τα φτωχά δημόσια, όπου φοίτησα κι εγώ, ήταν μαθητοκεντρικά, ενδιαφέρονταν για το παιδί. Μια χαρά περάσαμε και άριστες αναμνήσεις έχουμε από τους δασκάλους-καθηγητές, ανεξάρτητα αν στην προσωπική μας αξιολόγηση διαφοροποιείται κάπως ο βαθμός που βάζουμε.

    Για τον ανυπότακτο Κίντο, που θα πάει, θα ωριμάσει κάποτε κι αυτός. Η καλύτερη μέθοδος διδασκαλίας, εφευρεθείσα και εφαρμοσθείσα παρ’ εμού είναι το «πάρτε το παρακάτω μάθημα». 😜 Ενισχύει την αυτενέργεια των μαθητών, την αυτοπεποίθηση, την ερευνητική προσπάθεια και τους κάνει να αντιμετωπίζουν ευκολότερα στη ζωή τους σε ό,τι απρόοπτο τους τύχει.

  43. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    31 Τυχεροί όσοι πήγαν σε μικτό

    40 Α μπράβο

    41 Εύστοχη παρατήρηση

  44. Αγγελος said

    Κώστα Παπαθανασίου (40), «άσπονδοι εχθροί» είναι, νομίζω, οι κανονική έκφραση. Σπονδές στην αρχαιότητα λέγονταν, εκτός από την προσφορά υγρών στους θεούς, και οι όρκοι που επισφραγίζονταν με σπονδές, και κατ’επέκταση οι συνθήκες γενικώς. Υπόσπονδοι έφευγαν αυτοί που παραδίδονταν με τον όρο να μην τους πειράξουν. Ασπονδοι εχθροί είναι συνεπώς οι εχθροί που καμιά σπονδή, καμιά συμφωνία δεν τους δεσμευει να μην αλληλοσφαγούν αγρίως. Το συχνά λεγόμενο «άσπονδοι φίλοι» είναι χιουμοριστικό οξύμωρο 🙂

  45. Αγγελος said

    Μελανοδοχεία στα χρόνια μου δεν είχαμε πια, και βιβλία δύο μόνον έκαψα — εγώ, όχι σε ομαδική τελετή: το βιβλίο Βυζαντινής Ιστορίας της Ελένης Βουραζέλη-Μαρινάκου, που το είχα άχτι γιατί το είχα υποστεί δύο φορές, την πρώτη στη Β’ Γυμνασίου όταν αποσύρθηκε, έπειτα από άγρια επίθεση της Δεξιάς, το βιβλίο του Καλοκαιρινού (που νομίζω επανήλθε για ένα διάστημα μετά τη Μεταπολίτευση) και τη δεύτερη στη Β’ Λυκείου, και στην τελευταία πια τάξη την Αγωγή του Πολίτου του Θεοφύλακτου Παπακωνσταντίνου, για ευνόητους λόγους. Όπως σωστά είπε ο Κώστας, τα βιβλία τα πληρώναμε τότε, οπότε και όσοι δεν είχαν σκοπό ποτέ να τα ξανακοιτάξουν, μάλλον θα προσπαθούσαν να τα πουλήσουν παρά να τα κάψουν 🙂

  46. ΓιώργοςΜ said

    44 Έτσι ξέρω κι εγώ, με πρόλαβες!

  47. voulagx said

    «Το ίδιο συνέβη με τον Ολύμπιο, που ύστερα από σύγκρουση με τη δημογεροντία, έφυγε για ένα διάστημα από τη Μυτιλήνη και πήγε στο Αϊβαλί, στην περίφημη Σχολή των Κυδωνιών, για να ξαναγυρίσει στο Γυμνάσιο Μυτιλήνης το 1930.»

    Η Σχολή των Κυδωνιών λειτουργουσε μετα το 1922; Το γκουγκλαρισμα δεν μου ελυσε την απορια.

  48. ΓιώργοςΜ said

    19 Τα μελανοδοχεία αυτά, τα σφαιρικά, μου τα είχε αναφέρει ένας θείος μου που πήγε σχολείο πριν το 40. Θεωρώ απίθανο να ήταν πλαστικά τότε. Απλώς ήταν μια πατέντα ακριβώς για να μη χύνεται το μελάνι, τα μέχρι τότε συνηθισμένα καλαμάρια υποθέτω ότι ήταν απλά μπουκαλάκια με πώμα.
    Αν δεν κάνω λάθος, έπαιζαν με αυτά τα σφαιρικά καλαμάρια, ακριβώς επειδή δε χυνόταν το μελάνι, σαν να ήταν υπερμεγέθεις βώλοι!

  49. Πέπε said

    36

    Παναγιώτη, εγώ διάβαζα βιβλία επί σχολείου και εξακολούθησα και μετά. Αυτό δε με εμπόδισε να κάψω σχολικά βιβλία. Βέβαια όχι μόνο διατηρώ ντροπιαστική την ανάμνηση αυτής της πράξης, αλλά σαν να ‘χω κάπως την αίσθηση ότι κι εκείνη τη στιγμή που την έκανα, κατά βάθος την καταδίκαζα.

    (Επίσης, ήμουν φρόνιμος αλλά και άτακτος, επιμελής αλλά και αμελής μαθητής, ντροπαλός αλλά και θαρρετός. Δεν είναι και σπάνιο, τέτοιες αντιφάσεις, πόσοι άνθρωποι είναι μονοκόμματοι;)

    Από την άλλη πλευρά, ένας που διαβάζει βιβλία μπορεί ενδεχομένως να καταλάβει τη διαφορά ανάμεσα σ’ένα σχολικό βιβλίο, όπως είναι τουλάχιστον ορισμένα, και σ’ ένα πραγματικό βιβλίο.

  50. tryfev said

    Ευχαριστώ, Νίκο μου.

  51. Χρίστος said

    Ευχαριστώ για τη δημοσίευση που μου θύμησε τον μακαρίτη τον πεθερό μου, πολύ αγαπημένο μου πρόσωπο. Μυτιληνιός δάσκαλος.
    Κάποια από τα ονόματα τα ανέφερε σε συζητήσεις μας.
    Είμαι Κεφαλονίτης με ιδιαίτερη αγάπη για τη Λέσβο και τη Μυτιλήνη. Εδώ και 35 χρόνια παντρεμένος με Βρισαγώτισσα, έχω επισκεφτεί το νησί δεκάδες φορές. Δυστυχώς μετά το σεισμό του 2017, δεν ξαναπήγα. Δεν έχω μάτια να δω το κατεστραμμένο σπίτι.

    48. Είναι πιθανότατο να ήταν πλαστικά, καθώς πολυμερή σε χρήση υπάρχουν από τις αρχές του 20ου αιώνα. Ο Βακελίτης π.χ πατενταρίστηκε το 1907.

  52. Χαίρετε,
    21 Με το καλό. Έλα συ να φύγουμε μεις!

    Πολύ επίκαιρο για μένα το ανάγνωσμα. Φεύγω από τα σχολεία αφού.

    Να πω για τις πένες και τα μελανοδοχεία. Στο χωριό τα χρησιμοποιούσαμε για την καλλιγραφία. Για το γενικό γράψιμο μας επέτρεπαν της πένες που το μελάνι το έπερνα από πίσω με αναρρόφηση (σαν σύριγγα). Παρόμοιες με τις σημερινές με την αμπούλα. Στην Γ’ Δημοτικού βρέθηκα για κάποιο διάστημα στην πόλη της Μυτιλήνης και πήγα στο 1ο Δημοτικό (αυτό πίσω από το Γυμνάσιο που λέει στο κείμενο). Εκεί γράφαμε με μολύβι και στιλό διαρκείας που τον ξαναείδα στο Γυμνάσιο!
    Βιβλία σκισμένα θυμάμαι από μερικούς στις μεγάλες τάξεις του Γυμνασίου. Για μένα ήταν αδιανόητο. Και ήταν δωρεάν. (Τα δωρεάν βιβλία προϋπήρχαν της χούντας, απλά τότε επεκτάθηκαν σ’ όλο το Δημοτικό).

  53. Π.Χ. said

    Για τα μελανοδοχεία δεν γνωρίζω
    αλλά το κάψιμο ή το σκίσιμο των σχολικών βιβλίων δεν φαίνεται να είναι ελληνική πρωτοτυπία!
    Γκουγκλίζοντας ‘burning school textbooks’ βρίσκει κανείς ειδήσεις από ΗΠΑ, Γαλλία, Σιγκαπούρη, Κένυα, Κίνα και δεν έψαξα άλλο…
    (Ας σημειωθεί ότι αυτές ήταν ειδήσεις που φτάσανε να δημοσιευθούν σε αγγλόφωνες εκδόσεις των μέσων,
    άξιες να διαβαστούν από διεθνείς αναγνώστες και όχι το ‘τς τς τς πού καταντήσαμε’ από ντόπιους σχολιαστές των εφημερίδων)

  54. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    47 Δεν το θεωρώ πιθανό. Θα πήγε κάπου αλλού ενδιάμεσα.

    52 Καλοφάγωτη!

  55. Αγγελος said

    Βουλαγξ (47), όχι βέβαια. Προφανώς τον Ολύμπιο τον βρήκε στο Αϊβαλί η Καταστροφή, ήρθε πρόσφυγας στην Ελλάδα, έψαξε να βρει δουλειά, και μερικά χρόνια αργότερα διορίστηκε στη Μυτιλήνη.

  56. Costas Papathanasiou said

    44 Άγγελος::Είναι όπως τα λέτε,αγαπητέ. ( Η άστοχη απορία μου, προέκυψε γιατί είχα κατά νου τους “άσπονδους εχθρούς” πιο πολύ ως “μακριά κι αγαπημένους”, κρατημένους σε ασφαλή απόσταση, παρά ως αεί συγκρουόμενους κατά το πώς ισχύει -φανερά ή κρυφά- όπου λυκοφιλίες και βεντέτες) ΜΦΧ.

  57. aerosol said

    #17
    Με τωρινά μάτια είναι περίεργο να διαβάζεις για «μια θηλυκιά και μαλακή άγονη αγάπη» σε λόγο που απευθύνεται σε Διδασκαλείο Θηλέων. Ειδικά εφόσον αν υπάρχει γόνιμη αγάπη σ’ αυτόν το ντουνιά είναι, εξ ορισμού, θηλυκή. Άλλες εποχές αλλά μου χτύπησε.

  58. ΚΩΣΤΑΣ said

    Καθαρά προσωπική μου άποψη. Και ο Κουντουράς και κυρίως ο Γληνός είναι υπερτιμημένοι από την αριστερή διανόηση. Όχι πως δεν χρειαζόταν και κάποια «επανάσταση» για να αναταραχθούν λίγο τα λιμνάζοντα νερά, αλλά αυτά που επικαλούνταν ήταν ως ένα βαθμό προσχηματικά, αλλού στόχευαν στην κυριολεξία.

  59. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

  60. Γιάννης Κουβάτσος said

    58:Ποια αριστερή διανόηση; Τώρα πια αυτά που έλεγαν και για τα οποία αγωνίστηκαν θεωρούνται κοινός τόπος στην εκπαίδευση, τα αποδέχονται ακόμα και οι φιλελεύθεροι δεξιοί. Έτσι δεν γίνεται πάντα και σε όλα;

  61. Irresistible said

    Πάρα πολύ χαίρομαι που ο κ. Σαραντάκος αποφάσισε να δημοσιεύσει σε συνέχειες τις μαθητικές αναμνήσεις του πατρός του. Είμαι βεβαία ότι θα διαβάσουμε εξαιρετικά αποκαλυπτικές σελίδες, κι ελπίζω ο αξέχαστος Δημήτρης Σαραντάκος να μάς εξηγήσει το σημαντικότερο: Τί έφταιξε κι ολόκληρη η γενιά του κατέληξαν άθεοι μπολσεβίκοι και στελέχη του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ενώ είχαν πάρει σωστή Ελληνοχριστιανική εκπαίδευση στο σχολείο; Τόσο κοντά είναι, τελικά, η Κοινοκτημοσύνη που διδάσκει η Ορθοδοξία με την Κοινοκτημοσύνη του Μαρξισμού – Λενινισμού;

    Όσο για το επίπεδο της εχπαίδευσης στα ελληνικά σχολεία τα τελευταία 40 χρόνια, θα αφήσω να μιλήσει η (γεννημένη το 1971) κορυφαία Ελληνίδα θεωρητική φυσικός όλων των εποχών, Fotini Markopoulou – Kalamara, 50 ετών σήμερα. Σε μιά συνέντευξη που είχε δώσει το 2016 στην κορυφαία επιστημονική ιστοσελίδα Nautilus , είχε πεί πως το επίπεδο των καθηγητών Μέσης Εκπαιδεύσεως στην Ελλάδα είναι τραγικό. Οι περισσότεροι είναι σκέτα ρεμάλια, δεν σκαμπάζουν τίποτα και μπαίνουν στην τάξη για να διαβάσουν την εφημερίδα τους!..

    «Markopoulou’s education in Greece was “a complete disaster,” she says, with teachers whose instruction consisted of reading the newspaper at the front of the classroom…»

    Η ίδια η Φωτεινή Μαρκοπούλου, παιδί αγνώστου πατρός και με 3 γάμους στο ενεργητικό της μέχρι σήμερα στα 50 της (μεταξύ άλλων υπήρξε επί χρόνια σύζυγος του κορυφαίου εν ζωή θεωρητικού φυσικού, Lee Smolin), αγάπησε την Θεωρητική Φυσική κατά τύχη: Έτυχε να δανειστεί ένα βιβλίο του Βρετανού συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας Colin Wilson (το «Starseekers») για την Ιστορία της Κοσμολογίας απο το Βρετανικό Συμβούλιο του Κολωνακίου!..

    ΚΑΛΩ τον επαγγελματία δημοδιδάσκαλο κ. Γιάννη Κουβάτσο και τον συνταξιούχο φυσικό Μέσης Εκπαιδεύσεως κ. Gpoint να βγούν και να μάς απαντήσουν: Αληθεύει αυτό που καταγγέλλει η κορυφαία Ελληνίδα θεωρητική φυσικός όλων των εποχών, Fotini Markopoulou-Kalamara; Είναι τόσο μεγάλα ρεμάλια οι δάσκαλοι και οι καθηγητές στο Ρωμέικο;

  62. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ρεμάλια της Φωκίωνος Νέγρη και κουτσαβάκια του Ψυρρή μαζί, Βάτμαν, δεν μπορώ να πω περισσότερα, υποκύπτω στην ομερτά του σιναφιού, μη με βρουν και σε κάνα χαντάκι…😜

  63. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ας βάλουμε και μια επιστολή του Δελμούζου, για τον οποίο δεν θα έχει επιφυλάξεις ο Κώστας, αφού είναι γνωστή η δεξιά στροφή του☺:
    Γιατί έγινα δάσκαλος

    Ξαναγυρίζοντας τότε στα περασμένα έφερνα επίμονα εμπρός μου τα παλιά σχολικά μου χρόνια. Ζητούσα τη δική μου ψυχή, μα δεν την έβρισκα στο σχολείο, παρά στο σπίτι και στο περιβόλι μας ή έξω στα βουνά, στο λόγκο και στα χωράφια. Χίλιες δυο σκηνές και επεισόδια έπαιρναν για μένα νόημα και σημασία. Με πόσο κόπο και φροντίδα έχτιζα στο περιβόλι μας μια καλύβα με πλίθρες, που τις είχα χύσει με το μικρότερο αδερφό μου, όπως έβλεπα να κάνουν και οι αληθινοί χτίστες. Μια καλύβα σωστή με σκεπή, με πόρτα και παράθυρο, όλα καμωµένα µε τα χέρια µας. Και δίπλα το δικό µας περιβολάκι, ένα κοµµάτι θησαυρό για µας µέσα στο µεγάλο µε τις βραγιές, τους δροµάκους, τα δέντρα και τα λουλούδια του. ∆έντρα και λουλούδια που τα είχαµε φυτέψει µε τα χέρια µας και τα βλέπαµε µέρα την ηµέρα να µεγαλώνουν, να µπουµπουκιάζουν, ν’ ανοίγουν άνθη και να δένουν καρπούς. Πόση υποµονή και φροντίδα, τι συµµετρία χρειαζόταν, για να γίνει η Αγια-Σοφιά ή το καράβι για τα κάλαντα! Και όµως το δικό µας ήταν πάντα από τα πλουσιότερα και τα πιο ωραία…

    Έβλεπα αργότερα εµπρός µου τον ίσιο και µονότονο ερηµικό δρόµο µε τις θλιµµένες ελιές και τα βαριά βουνά. Ώρες ολόκληρες περπατούσαµε εκεί µε το στοχαστικό και αδύνατο φίλο, και σε ατέλειωτες σοβαρές συζητήσεις αντικρίζαµε τα µεγάλα προβλήµατα του κόσµου ζητώντας τη λύση τους. Ο Παρνασσός, το θεόρατο βουνό µε τα χιόνια του, τα πυκνά του δάση και τους απόκρηµνους βράχους του, µε τις νεράιδες και τα στοιχειά του, δεν είχε µείνει για µένα το άγριο µόνο και µυθικό βουνό. Κάποτε µ’ ένα φίλο µου φεύγοντας κρυφά από το σπίτι, µε τρεις δραχµές και σαρανταπέντε λεπτά τη µόνη µας περιουσία, γύριζα µια εβδοµάδα κάθε του ράχη και κάθε του γωνιά. Και θυµόµουν πως ξαναγυρίζοντας στο σπίτι είχα τ’ άσπρα λινά παπούτσια µου κουρέλι µονάχο, την ψυχή όµως, µε όλο τον τρόµο για την τιµωρία που µε περίµενε, γεµάτη από εντυπώσεις κι οµορφιά. Και µήπως, ποια ράχη και ποια γωνιά από τ’ άλλα γύρω βουνά µου έµεινε κρυµµένη την Κυριακή που πήγαινα µε άλλα παιδιά κυνηγώντας τάχα, ή κάποτε και καθηµερινή, όταν τα µαθήµατα βάραιναν πάρα πολύ;

    Κοίταζα τα περασµένα κι έβλεπα ένα παιδί ολοζώντανο µε πηγαία ενδιαφέροντα άλλοτε να παίζει τρελά και άλλοτε ανήσυχο και ακούραστο να δοκιµάζει, να σκέπτεται, να συνδυάζει, να επιχειρεί, να συγκεντρώνεται ώρες και µέρες σε δικά του προβλήµατα, να διψά τη γνώση και το φως. Και τώρα; Άκουα φιλοσοφία και άλλα µαθήµατα στο ξένο πανεπιστήµιο, και όπου κατόρθωνα να συγκεντρωθώ και να προσέξω, τα καθηγητικά λόγια µου ξέφευγαν σα να ‘ταν ιερογλυφικά σηµεία. Και όµως είχα ζήσει παιδί ακόµα στο δικό µου κόσµο και µε το δικό µου τρόπο κάτι απ’ αυτά που έφταναν τώρα στ’ αυτιά µου. Ποιο χέρι πήρε ένα θεόρατο σφουγγάρι κι’ έκαµε την ίδια ψυχή τάµπουλα ράζα, τι της στέγνωσε έτσι κάθε δροσιά;

    Κι έβλεπα τότε ξέχωρα από το δικό µου κόσµο ένα πελώριο και άδειο κτίριο, σωστό «νησί των νεκρών», αποκλεισµένο µε ψηλά, πυκνά και µαύρα κυπαρίσσια απ’ όλη τη ζωή. Ήταν το ελληνικό σχολείο και το γυµνάσιο, όπου είχα περάσει εφτά χρόνια, πέντε και έξι ώρες την ηµέρα. Αν από το δηµοτικό δε µου είχαν αποµείνει παρά ένα δυο σκηνές και µια θολή εικόνα, το νησί των νεκρών το ξαναζούσα ολόκληρο: Το παιδί του Παρνασσού ακούει Γεωγραφία. Ο σχολάρχης, µην µπορώντας να περπατήσει, καθόταν στην έδρα του µε µια βέργα µακριά. Ένας χάρτης κρεµόταν κοντά του στον πίνακα, κι εκεί φώναζε ένα ένα τα παιδιά µε ονόµατα ειδικά το καθένα: «κουτσουκέρα γίδα» ή «ρούσικο στιβάλι» ή «καλαπόδι» και άλλα παρόµοια. Τα φώναζε να ειπούν και να δείξουν το µάθηµα. Αλίµονο αν ξεχνιόταν ένα ποτάµι της Αµερικής ή ο αριθµός των κατοίκων από κάποια πόλη της. Η βέργα έπεφτε βροχή µαζί µε τις βρισιές. Κι αυτό ήταν το µόνο που συγκέντρωνε την προσοχή όλων µας. Μόλις τελείωνε όµως και φώναζε για µάθηµα άλλο παιδί, γυρίζαµε αµέσως στη δουλειά µας. Άλλοι διάβαζαν κλεφτά κάτω από το θρανίο το παρακάτω, άλλοι παίζαµε µε κλωτσιές αθόρυβες, ώσπου να συγκεντρωθούµε πάλι µε νέο ξύλο και νέες βρισιές.

    Και συλλογιζόµουν τώρα τη Γεωγραφία που την είχα όλη µάθει απ’ έξω. κι έβρισκα µονάχα πλήθος αριθµούς και ατέλειωτα µπερδεµένα ονόµατα από ποταµούς, βουνά και πόλεις… Το µικρό ταχτικό καλλιεργητή του δικού του περιβολιού τον έπαιρνε η σχολική φυτολογία και η διδασκαλία της. Αποστήθιζε πώς αναπτύσσονται και ζουν τα φυτά, διάβαζε για «ύπερους, στήµονας, θρίδακας16» και τα παρόµοια, και δεν καταλάβαινε τίποτα, άν και ήτανε τα ίδια φυτά και λουλούδια, που τόσο τ’ αγαπούσε και τα φρόντιζε στο σπίτι του. Και την άλλη µέρα θα το έλεγε το µάθηµα νεράκι, αν τον «έβγαζε έξω» ο δάσκαλος, ένας άνθρωπος αγέλαστος µε µεγάλη επιβολή, αλλά και µε µάτι που δεν του ξέφευγε τίποτα. Σ’ αυτόν ήµαστε αρνάκια- αρνάκια όµως που έτρεµαν και παπαγάλιζαν ή µάθαιναν το πολύ ορθογραφία και κάποια σύνταξη.

  64. Alexis said

    Είχα την ατυχία να τελειώσω Γυμνάσιο και Λύκειο σε αρρένων και πάντα θεωρούσα τυχερούς όσους ήταν σε μικτά. Εντελώς αντιπαιδαγωγικός και ακατανόητος κατά τη γνώμη μου αυτός ο διαχωρισμός.

    Είχα επίσης την ατυχία να είμαι σε μία χρονιά που πέρασε όλων των ειδών τις εξετάσεις που μπορεί να φανταστεί κανείς: προαγωγικά διαγωνίσματα από την Ε’ και ΣΤ’ Δημοτικού μέχρι το τέλος του Λυκείου, εισαγωγικές από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο, από το Γυμνάσιο στο Λύκειο και «διπλές» παννελήνιες στην Β’ και Γ’ Λυκείου (συν μία χρονιά επιπλέον για «βελτίωση της βαθμολογίας», όπως λεγόταν τότε)
    Με τέτοια εξεταστική πίεση δικαιολογείται νομίζω κάπως το «ξέσπασμα» των παιδιών στο τέλος με το κάψιμο των βιβλίων, αν και προσωπικά δεν θυμάμαι να έχω πάρει μέρος σε ομαδικό κάψιμο, το οποίο συνήθως γινόταν έξω από το σχολείο μετά το τέλος των εξετάσεων.

    Να αναφέρω τέλος ότι η μητέρα μου (γεν. 1933) τελείωσε το Γυμνάσιο περί το 1951-52 και θυμάμαι χαρακτηριστικά να αναφέρει τις δύο τελευταίες τάξεις ως «εβδόμη» και «ογδόη». Δεν ξέρω αν από κεκτημένη ταχύτητα λέγονταν ακόμα έτσι, ή εάν δεν είχε ολοκληρωθεί πλήρως η μετάβαση από το 8τάξιο στο 6τάξιο.

    Μεγάλο κεφάλαιο στη ζωή μας τα σχολικά χρόνια. Φέτος έτυχε να βρω μέσω ΦΒ κάποιους παλιούς συμμαθητές από το Δημοτικό και ομολογώ ότι η συγκίνηση ήταν έντονη…

  65. mitsos said

    Καλησπέρα
    Νικοκύρη. Ωραία επιλογή.
    Διότι:

    -Ο τίτλος υπόσχεται θέμα μεγάλης και ενδιαφέρουσα συζήτηση.Στα μέχρι εδώ σχόλια ήδη βλέπει κανείς πως θα ανάψουν διάλογοι και διαξιφισμοί… Επιφυλάσσομαι να σχολιάσω κι εγώ ως εκπαιδευτικός σε επόμενο απόσπασμα. Βλέπετε στον υπόλοιπο κόσμο άλλαξαν πολλά και συνεχίζουν να αλλάζουν με όλο και πιο καταιγιστικό ρυθμό. Μόνο στην εκπαίδευτική διαδικασία ( στους σκοπούς της, στα σκηνικά της και στους ρόλους των πρωταγωνιστών της ) δεν βλέπω σημαντικές αλλαγές από τον18ο αιώνα.

    -Το όνομα δε, του συγγραφέα, υπόσχεται και εγγυάται απολαυστικό ανάγνωσμα και όπως κάθε τι απολαυστικό θα είναι σε σλόου μόσιον κάθε δεύτερη Τρίτη 🙂 λοιπόν….

  66. Alexis said

    #61: Να προσθέσω στις σημαντικές πληροφορίες που δίνει το σχόλιο 61 ότι η πενηντάχρονη σήμερα Φωτεινή Μαρκοπούλου είναι γεννημένη το 1971 και είναι 50 χρονών.

  67. Γιάννης Κουβάτσος said

    64: Το 1959 ξαναέγινε το οκτατάξιο εξατάξιο.

  68. ΚΩΣΤΑΣ said

    63 >> … αφού είναι γνωστή η δεξιά στροφή του☺:

    Ποια δεξιά στροφή, ορέ Γιάννη; Ο Δελμούζος έμεινε σταθερός στη θέση του, ήταν ένας εκσυγχρονιστής για την εποχή του. Ο Γληνός έστριψε αριστερά όταν έκρινε ότι ήρθε η κατάλληλη ώρα. Ποιος διέπασε τον Εκπαιδευτικό Όμιλο; Ας μην πούμε τίποτα και για την ομηρία, πίσω από αυτή φέρεται να είναι ο Γληνός. Ταιριάζει αυτό σε διανοούμενο ουμανιστή;

  69. Alexis said

    #67: Α, μάλιστα, έτσι εξηγείται. Γιατί το άρθρο λέει μετά την απελευθέρωση…

  70. sarant said

    63 Καλό!

    69 και πριν: Όχι «αμέσως μετά». Η μητέρα μου, ένα χρόνο νεότερη, επίσης τελείωσε οχτατάξιο.

  71. Γιάννης Κουβάτσος said

    68: Τον διέσπασε ο Δελμούζος, γιατί θεωρούσε ότι ο Γληνός το τράβαγε αριστερά το πράγμα. Αυτός με άλλους 52 αοοχώρησε, όταν επικράτησε ο Γληνός. Ε, αυτά είναι γνωστά και καταγεγραμμένα, Κώστα.

  72. Γιάννης Κουβάτσος said

    Και οι δύο προτάσεις που τέθηκαν σε ψηφοφορία και επικράτησε η πρόταση του Γληνού:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://www.ime.gr/chronos/14/gr/1923_1940/civilization/sources/04.html&ved=2ahUKEwiSqY-F-rjyAhXXgP0HHa-dDxMQFnoECB0QAQ&usg=AOvVaw2uRmMXAxUOmJ8ZRx6WG1K5&cshid=1629234223308

  73. Πέπε said

    69 κλπ.:

    Νομίζω ότι υπήρξε και περίοδος με εξατάξιο μεν, αλλά με ονομασίες τρίτη έως ογδόη.

    Ή, για να μετριάσω το παράλογο του πράγματος, σκέφτομαι μήπως απλώς εξακολούθησαν να τις λένε προφορικά έτσι.

  74. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Πολυ πολύ αγαπησιάρικο. Μας πήγε στα δικά μας σχολεία και σχολικά χρόνια.

    Σύντομη ιστορία του «Γυμνασίου» της Μυτιλήνης,και σημερινού Πειραματικού Λυκείου

    http://www1.aegean.gr/lykpeir/istoria.htm

  75. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    74
    Οι απόφοιτοι του 1907 με τα απολυτήρια στο χέρι και τον δάσκαλό τους Μιχαήλ Στεφανίδη στο κέντρο. Τρίτος από δεξιά διακρίνεται ο μετέπειτα μεγάλος παιδαγωγός Μίλτος Κουντουράς. Στο τραπέζι, όργανα φυσικής για την αγορά των οποίων προσέφερε από τον μισθό του ο Μιχαήλ Στεφανίδης

  76. ΚΩΣΤΑΣ said

    Γιάννη, άλλο πράγμα το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας και άλλο το ότι οι αριστεροί, όταν μέτρησαν τα κουκιά τους και κατάλαβαν ότι υπερτερούν, έθεσαν θέμα αλλαγής του σκοπού του Ε.Ο. και προσχώρησης στην ταξική εκπαίδευση.

    Σε τέτοια θέματα πάντα οι τότε ΚΚΕδες ήταν μανούλες. Ο Δελμούζος έμεινε σταθερός στον αγώνα για τα εκπαιδευτικά θέματα, όπως ήταν αρχικά προσδιορισμένοι οι στόχοι του Εκπαιδευτικού Ομίλου. Οι ταξικοί αγώνες που έθεσε και κέρδισε ο Γληνός, έφεραν τα αποτελέσματά του κι εκεί που επικράτησαν κι εδώ σε μας με όσα επακολούθησαν. Η ζωή δικαίωσε τον Δελμούζο και όχι τον Γληνό.

  77. ΚΩΣΤΑΣ said

    71-72
    Γιάννη, φαντάζομαι ότι θα ξέρεις πως ο Γληνός στα «ευαγγελικά» πετροβολούσε τους δημοτικιστές! 😉

  78. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Δημήτριος Χατζησπύρου 1864-1935

    Διδάσκαλόν μας είχομεν ήρωα Χατζησπύρον,
    αδιακόπως ενεργών, καλώς τον σπόρον σπείρων…
    έλεγε σ’ ένα στιχοπλόκημά του ο μαθητής του Πολύδωρος Αντωνίου Αναστασέλης (1876-1947), ο πατέρας του λογοτέχνη Στρατή Αναστασέλη*.
    http://anagnostirio.info/%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%B7%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%83-%CF%87%CE%B1%CF%84%CE%B6%CE%B7%CF%83%CF%80%CF%85%CF%81%CE%BF%CF%85/

    * του Στρατή Αναστασέλη φίλου του παππού εδώ του Νικοκύρη, του ποιητή Άχθου Αρούρη/Νίκου Σαραντάκου και προς τον οποίο απευθύνεται εδώ, «μαλλώνοντας» τον ότι την τέχνη του μέτρου και της ρίμας αμελεί
    https://www.sarantakos.com/kibwtos/axtos_straths.html

  79. Αγγελος said

    ΚΩΣΤΑ (68), δεν ξέρω σε ποιαν ομηρία αναφέρεσαι, αλλά αν μιλάς για το όντως εγκληματικό λάθος των Δεκεμβριανών, ο Γληνός δεν είναι δυνατόν να έχει την παραμικρή σχέση με αυτήν, αφού… είχε πεθάνει ένα χρόνο νωρίτερα (26/12/1943).

  80. #74: Πρότυπο Γυμνάσιο και Λύκειο, πλέον…

  81. ΚΩΣΤΑΣ said

    #79

    Ναι, Άγγελε, στην ομηρία των Δεκεμβριανών αναφέρομαι. Φυσικά και δεν ζούσε ο Γληνός το 1944, αλλά αυτά που έγιναν ήταν πρότασή του στον Ιωαννίδη, πριν ακόμη την απελευθέρωση. Τα λέει ο Ιωαννίδης στις «αναμνήσεις» του. Δες και Μαραντζίδη – Καλύβα στο: «εμφύλια πάθη», κάπου περί την 250 σελίδα. (είμαι εκτός, δεν έχω μπροστά μου το βιβλίο).

    Όμηροι συνελήφθησαν και στη Θεσσαλονίκη αμέσως μετά την απελευθέρωση, περί τα 1000 άτομα. Οδηγήθηκαν στην Αριδαία για να δικαστούν, δήθεν ως συνεργάτες, αντιδραστικοί,… Με παρέμβαση του Ερυθρού Σταυρού τελικά αφέθηκαν ελεύθεροι. Κάτι λίγοι χάθηκαν στη διαδρομή από κακουχίες ή επιθέσεις «δημοκρατικού» όχλου. Νομίζω, μεταξύ αυτών που συνελήφθησαν ήταν και ο μετέπειτα υπουργός της Ένωσης Κέντρου, ο Μπακατσέλος.

  82. sarant said

    Kαλημέρα από εδώ!

    80 Οπότε, με εξετάσεις η είσοδος μετά τη μετονομασία.

  83. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Καλημέρα!

    73 και πριν
    Ναι, πρώτη έως ογδόη! 1961 εγώ πρώτη Γυμνασίου αλλά ο αδελφός μου ογδόη! Εξακολούθησαν έτσι να λένε την έκτη Γυμνασίου ανεπίσημα, έκανε και πιο πολύ μπούγιο! 🙂

  84. atheofobos said

    Για τα 6ταξια και τα οκτατάξια το έχουμε συζητήσει πρόσφατα.
    https://sarantakos.wordpress.com/2021/04/12/lyceum/#comment-730818

  85. ΓΤ said

    17 Αυγούστου 1944: το Μπλόκο της Κοκκινιάς

    (πουθενά στο Μηνολόγιο…)

  86. Γιάννης Ιατρού said

    85: Χρειάζεται επιμέλεια 😋😇👏

  87. Voyageur autour de la chambre said

    Ως Μυτιληνιός περιμένω με ανυπομονησία τις δημοσιεύσεις.
    Να πω απλά πως πολλά από τα ονόματα που αναφέρονται είναι δρόμοι της Μυτιλήνης. Πρόχειρα θυμάμαι φυσικά την οδό Βουρνάζων, κεντρικό δρόμο με τον ΟΤΕ και το ταχυδρομείο, την «Γυμνασιάρχου Δαυίδ» στη Χρυσομαλλούσα, όπου κατοικούσα ένα φεγγάρι, αλλά και την «Ολυμπίου Γυμνασιάρχου».

  88. sxoliko said

    Τους ξέφυγε μια λεπτομέρεια στο εξώφυλλο: Αφού δεν έχει συμπληρωμένη την κατάληξη μαθητ….. γιατί έχει συμπληρωμένο το «του»; Θα μπορούσε να ‘ταν δηλαδή «του μαθήτριας»;

  89. sarant said

    87 Ωραία!

    88 Βασικά τού ξεφυγε επίσης ότι θα έπρεπε να είναι σε πολυτονικό

  90. 82: Ναι, στο γυμνάσιο, αυτοδίκαια, χωρίς εξετάσεις, όσοι συνεχίζουν λύκειο, με εξετάσεις για όσα κενά προκύπτουν.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: