Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η καθαρόγλωσση (διήγημα του Θεόδ. Μοσχονά)

Posted by sarant στο 29 Αυγούστου, 2021


Θα δημοσιεύσω σήμερα κάτι το αξιοπερίεργο. Eδώ που κάνω τα μπάνια μου, έχω μια παλιά βιβλιοθήκη του παππού μου, με εξίσου παλιά βιβλία. Και καθώς σκάλιζα τις προάλλες, έπιασα ένα βιβλιαράκι με διηγήματα που δεν το είχα προσέξει άλλη φορά, τα Σκίτσα της φτωχολογιάς, κάποιου Θ.Δ.Μοσχονά.

Όπως βλέπετε, έχει εκδοθεί το 1924 στην Αλεξάνδρεια, από τις εκδόσεις Γράμματα του Στ. Πάργα που τόσο σημαντική επιρροή άσκησαν στα πνευματικά μας πράγματα στις αρχές του αιώνα και στον μεσοπόλεμο.

Τα εφτά διηγήματα του βιβλίου δεν είναι διηγήματα κοινωνικής καταγγελίας, όπως ίσως θα μπορούσε να υποθέσει κανείς από το εξώφυλλο, του Μίμη Παπαδημητρίου, ή από τον τίτλο, αλλά μάλλον νατουραλιστικές περιγραφές.

Επίσης, δεν υπάρχουν σαφείς νύξεις για τον τόπο στον οποίο εκτυλίσσονται τα διηγήματα. Θα σκεφτόταν κανείς την Αίγυπτο, όπου εκδόθηκε το βιβλίο, αλλά δεν είδα καμιάν αναφορά στον πολυεθνικό χαρακτήρα του τόπου ούτε καν στα κλιματολογικά του στοιχεία, μόνο σε ένα διήγημα ο συγγραφέας μάς πληροφορεί ότι το «μαγερειό» του τίτλου δεν είναι «κανένα γκριλ-ρουμ».

Ο Θεόδωρος Μοσχονάς, ο συγγραφέας, ήταν Λεριός και βρίσκουμε στη βιβλιογραφία του έργα για την ιστορία του νησιού. Στα «έργα του ιδίου» που προτάσσονται στο βιβλιαράκι που κρατάω στα χέρια μου, βρίσκω το «Κόκκινο Πάσχα», αλλά μην πάει το μυαλό σας σε κομμουνιστικά. Το βιβλίο «περιγράφει την τραγωδία των Δώδεκα Νησιών» δηλ. την προσάρτησή τους από την Ιταλία. Μαθαίνουμε πάντως ότι ήταν γραμματέας του προξενείου στο Μάντσεστερ και αργότερα εγκατέλειψε την Αγγλία και έζησε στην Αίγυπτο. Τον βρισκω, σε επόμενα χρόνια, να αναφέρεται ως Υπομνηματογράφος & Βιβλιοφύλαξ του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας.

Το διήγημα περιγράφει μια παράξενη γυναίκα που μένει σε μια σοφίτα στη φτωχογειτονιά και καταδυναστεύει τη γειτονιά με τη γλώσσα της. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί δημοτική, διανθισμένη όμως με πολλά καθαρευουσιάνικα στοιχεία, που τα επιστρατεύει και για να προσδώσει ειρωνεία. Το διήγημα έχει κάποιο γλωσσικό ενδιαφέρον, μεταξύ άλλων και στους διαλόγους με την Κυπραία. Ο τίτλος, Η καθαρόγλωσση, επίσης έχει ενδιαφέρον -χρησιμοποιείται μάλλον ειρωνικά, για το ιδιότυπο γλωσσικό ιδίωμα της ηρωίδας αλλά και τις βρισιές της.

Δεν είμαι βέβαιος ότι η λογοτεχνική αξία του διηγήματος θα δικαιολογούσε να το ανασύρουμε από τη λήθη, σχεδόν 100 χρόνια μετά από τότε που εκδόθηκε -αλλά, όπως είπα το διήγημα είναι αξιοπερίεργο μάλλον παρά αξιόλογο. Για να διατηρήσω μάλιστα το εξωτικό κλίμα, δεν άλλαξα καθόλου την ορθογραφία, εκτός από το μονοτονικό. Άφησα όλα τα άλλα όπως είναι, παρόλο που κάποιες γραφές μπορεί να είναι απλώς ορθογραφικά λάθη και όχι επιλογές του συγγραφέα. Επιλογή του συγγραφέα πρέπει να είναι και η αποφυγή του τελικού ν πριν από π, κ, τ (π.χ. τη τραγιάσκα, το πατέρα), και φυσικά δεν οφείλεται σε δημοτικισμό.

Δεν εξηγώ τις πολλές δύσκολες λέξεις, που πολλές δεν τις ξέρω κιόλας. Στα σχόλια ίσως.

Πολλά είπα, ιδού η Καθαρόγλωσση.

Η καθαρόγλωσση

Ποτέ δεν θα ξεχάσω τη παληά μας γειτόνισσα «Δεσποσύνη» Κοντεφά, τη χαρά και το χάρμα της φτωχοσυνοικίας μας. Κι αυτή ήταν άλλου είδους ταραχή, αλλονού παπά βαγγέλιο. Σα να τη βλέπω ακόμα τη γρηά στρίγκλα να περνά στα σωκάκια με μια πόλκα μόδας του 21, με το ταμπάρο της, κόκκινο, κατακόκκινο σαν του λαγού το αίμα, μ’ ένα μαδημένο «μποά» στο «φαρφουρένιο» το λαιμό (πώκαν’ ο παπάς τον αγιασμό, κατά τους μόρτες της γειτονιάς), με τη «τραγιάσκα» στραβοβαλμένη «μαγιάσικα», τέλος μ’ ένα αντρίκιο πουκάμισο υπόπτου πάστρας. Η Κοντεφάδενα είχε δυο κακά ελαττώματα, ήταν δηλαδή άθεη, πράμα πολύ, μα πολύ κρύο για μια γυναίκα, και έπινε. Κι όταν έπινε, «εκαθαρογλώσσεβε». Η γειτονιά την είχε πάρη στο μεζέ, και αυτή μας είχεν όλους μας στα παληοπάπουτσά της, υπόπτου πάστρας, τάκου και ευωδίας. Όταν ήθελε να «ρίξη το ζουνάρι της» πρώτα έπινε καλά, το πρόσωπό της εγίνονταν παπαρούνα, εσκαρφάλωνε τέσσερα τέσσερα τη σοφίτα της και από κει γκρεμισμένη έξ’ απ’ το παράθυρο -το πανάθυρο, όπως έλεγε, ήθελε να εκτείνη την «ευλογία» της.

— Διααααάολος έμπα μέσα τους, κα-κούργοι.

— Πω, πω, της Ψειριώτισσας άναψεν πάλι η κασίδα, έλεγαν η γειτόνισσες, να τη πάρ’ η οργή καλέ, μη της απαντάτε, ας τε τηνε την αφωρισμένη να χωνέψη το κρασί που τρέχει απ’ τη μύτη της, μπήτε μέσα κορίτσια για το θεό, τώρα θ’ αρχίσουν η «αρχαιότητες».

Τα κοριτσόπουλα όμως τούς άρεζε ν’ ακούν «αρχαιότητες».

— Να θαθ πάρη και να θαθ θηκώθη τη πίθτι θαθ και το νόμο θαθ, αντεροβγάλτες, «Λυκούργοι» (!) ούρλιαζε κάποτε η ταλαίπωρη «καθερεβουσιάνα» μπερδεύοντας και τη γλώσσα της.

Μια φορά, μια γρηά Κυπρέα, η «θκια» Φωξάνη, έχασε την υπομονή της και εμπλησθείσα πνεύματος «νόου» άρχησε κι αυτή απ’ το παράθυρο. Και στην αρχή μεν η «θκια» άρχησε μειλιχίως την προς Κοντεφάδαινα παραίνεσιν, έπειτα όμως την επήραν τα Κυπρέηκα και τα εθαλάσσωσε, ενώ γύρω η λιμαδόρες εχαχάνιζαν.

— Ου κακό! ου κακό στραβααάρα μου όι όι, κόρη μου, ιν τα ’παθες χρυσή μου, α να σε χαρώ που να λαώννεσαι, μπελομαριού, πότε πλέον θα πάψουσι τα χείλη σου να βλαστημούσι διαολονικήτα της κουτελλάενας, δεν ξεύρεις πως…

— Διααααάολος έμπα μέσα σου Κυπρέα, κερατένια του Σατανά, έξι και ξερό σου και απού στο λέγατε, τι μου πετιέσαι μωρ’ συ περιδρόμιον; Εξεφώνησε λυσίκομος η Εριννύς με τη τραγιάσκα χωμένη ως τη μύτη, τα τσουλούφια ως τα μάτια, και τα χέρια έτοιμα για μποξ. Μπας νομίζεις μωρή, πως τρώγω ολομερής χαλλούμιν και σουγκιούκο, για πως τρώγω άχερα με τραχανά και δεν ξέρω τες μπομπές σου; Να τα βγάλω φόρα;

Η κακομοίρα η «θκια» Φωξάνη τα εχρειάστηκε «κατά πολλά» και ξορκίζοντας τελώνεια, ξωτικά, καλικατζάρους και δράκους και «ευχομένη» εξ όλης ψυχής τη «παληοπακιαούρα» εμπήκε στο σπιτάκι της σταυροκοπούμενη και ψελλίζουσα:

— Ακατάχνωτα κι ακαταγέλαστα, ποτχέ μου πλέον, να τα βάλω με τέτοια λινομπάμπακη.

Η γειτονιά έδωσε δίκηο στη μπεκρού.

— Τ’ ήθελε τώρα κι αυτή η Κυπρέα να τη κουρδίση δεν τήνε ξέρη τι διάολος είναι.

Εν τω μεταξύ η Κοντεφάδενα εγινότανε σωστός κεχαγιάς της γειτονιάς. Ή θα επιάνετο με τες γειτόνισσες ή με το γάτο της. Τον έλεγαν Μπιόντο, ένα κατσιασμένο ζωύφιο. Μας εβεβαίωνε λοιπόν πως ο Μπιόντος της είχε περισσότερα μυαλά απ’ όλους μας. Ότε την έπιανε το δαιμόνιο, επιλάτευε το δύστυχο το ζώο ολάκερες ώρες, για να το κάνη να μιλήση…

— Το συχαμένο, του λέγω Μπιόντο, τι θα φάμε αύριο, κ’ εκείνο το τρισκατάρατο -διαααάολος έμπα μέσα του- δεν μου λέγη έχει ο θεός νενέ μου. Όρσε, άρπα τέρρρας (τσιμπιές, δαγκαματιές, νιαουρίσματα) μωρ’ συ αγαπησιάρη, μωρ’ συ Μπερτόδουλε, τι μου τρέχεις τες γάτες, διάολος έμπα μέσα σου, ε; -μωρέ εννοείς και καλά και σώνει να μου μπης παιδί πράμα στου έρωτα τους καϋμούς, βρε; γουρούνι;

Ο γάτος διεμαρτύρετο διά την αφόρητον αυτήν ιεροεξέτασι χωρίς όμως και να μαλαχθή το «ευμάλακτον» στήθος της κυρίας του.

Στόχος της Κοντεφάδενας ήσαν κυρίως τα κορίτσια της γειτονιάς. Όλες ήσαν του δρόμου, αυτή ήταν το «φιόρε» της παρθενίας.

— Μωρ’ σεις, εφώναζε, εμένα που με βλέπετε χαμένα κορμιά, σας βάζω όλες κάτω μωρέ λουλούδες γιατί είμαι παρθένα…

— Απ’ τ’ αυτί, αυτό το ξέρομε, καλά, απαντούσε ο απαραίτητος φαρσέρ.

— Διαααάολος έμπα μέσα σου, να καλύψης και να φτύξης το δε ξέρω τι σου, κι αμφιβάλλεις μωρ’ συ μαϊμού, κι αμφιβάλλεις μωρέ Ζεβζεβούλη πως δεν είμαι παρθένα από πε… χμ… τριάντα τόσα χρόνια, ε;

— Χώρια τα καλοκαίρια, απαντούσε πάλιν ο πειρασμός, το ξέρωμε δα, πως άντρα γυρέβης, τριάντα χρονώ παρθένα, καλέ άντες, κάμε τα σαράντα…

— Να καμωθής και να σκααάσης βρε μπαγάσα, ω που να σε δω σηκωτοοοό, ω που να… αχ, σκύλες, γελάτε μωρ’ σεις ε; γελάτε που να δήτε μαύρο στέφανο, που να σας φιλήσουν ποθαμένες, αααα, ααααα.

— Άξη, άξη και ξερό σου, άιντεεε, την έπιασαν οι πόνοι, τη κυρά μαμή φωνάξετε ρε σεις, τη μαμή, ούρλιαζαν οι γύρω της «Ζεβζεβούληδες».

Και η Κοντεφάδενα για να κρύψη δήθεν το παρθενικό της πρόσωπο από ντροπή τούς εμούτζωνε με τα δυο χέρια.

— Να, να, όρσε σας, κερασφόροι, να, και εσφικτομανταλώνετο. Ενώ τα ταλαίπωρα κορίτσια σίγουρα θα εκαπνίζονταν για να λυθούν η κατάρες της Κοντεφάδενας, ότε τους έλεγε τα σχολειανά τους και τα καθημερινά τους.

Μια Κυριακή βράδυ, μερικοί, «λέρες» με το όνομα, την επαραμόνεψαν έξ’ απ’ τη πόρτα της και την έστησαν στο ξύλο την έρημη. Για να καθησυχάσουν τους ουρλιασμούς και τα ξεφωνητά, κάποιος έφερε τη λατέρνα, άλλος μια πίπιζα και ο συρτός άρχησε στο σωκάκι απ’ άκρη σ’ άκρη. Η καθαρόγλωσση εξέχασε μονομιάς τους πόνους και τότε να την εβλέπετε, τι χορός ήταν εκείνος, τι συρτός, τι πεντοζάλη, τι καρσιλαμάς, τι αράπικος. Οι πελάται του καπηλειού εκρατούσαν το ρυθμό με παλαμάκια. Και δος του η καλή σου η Κοντεφάδενα να χοροπηδά ανακατώνοντας με τους πηδηκτούς της και πολλές «αρχαιολογίες» ών όνομα Λεγεών. Τραγιάσκα, ταμπάρος, μπόι, μποά αρμένιζαν στα ουράνια ενώ οι λέρες αντήλλαζαν βαναύσους παρατηρήσεις περί των -αλλοίμονον- ασπρορρούχων τής πυρριχιζούσης ενώ της ετραγουδούσαν:

«Ταριρί, πού πας μωρή» και «Ησαΐα χόρευε». Κι εκείνη αντιφωνούσε μελλωδικώς:

— Ο Γείτονάς σας γέννησε. Άιντεεεε κ’ εχτυπούσε το πόδι χάμω.

Το φινάλε της τρομεράς αυτής μουζάχρας ήταν ένα καλό στειλιάρι και ανέβασμα της πυρριχιζούσης μετά φανών και λαμπάδων εις τας «άνω» μονάς, όπου «κατά μόνας» θα εχώνευε το ούζο της. Στη σοφίτα νέος καυγάς άρχισε γιατί οι «άντρες» ήθελαν καλά και σώνει να της βάλουν «κορίτσι πράμα τες πυτζάμες της». Εκείνο το βράδυ και ο ταλαίπωρος Μπιόντος πάλι το διάολό του βρήκε και εστάλθηκε να κάνη «νίνα» νηστικός γιατί δεν ήξερε να παρηγορήση τη νενέ του. Το ίδιο βράδυ κάποιος αλιτήριος πειρασμός επροσπάθησε «δήθεν» να «βιάση» την εγκλέζικη (!) «κλειδαρότρυπα» της σοφίτας. Την άλλη μέρα, ακόμη όρθρου βαθέος όντος, γκρέμισμα απ’ το παράθυρο και ο ξέψαλμος άρχισε ενώ οι γείτονες ακόμα μαχμουρλήδες και βλαστημώντες πρωί πρωί, εμουρμουρούσαν:

— Ξημέρωσε ο θεός την ημέρα, δευτεριάτικο, μη χειρότερα.

— Αυτοί οι άντρες, είναι όλοι τους αρσίζικα κορμιά. Ναι. Το προφήτη και το νόμο τους. Διααάολος! Καλέ, καλέ παρθένα, κορίτσι πράμα, να θεν να με κλέψουν ψες βράδυ από τον «παρθενικόν» μου κράβατον. Και να θεν, που λέτε, να μου «καταφέρουν» κι άλλη συφορά στο κεφάλι μου…

Και οι φρικτοί όρκοι και οι βλαστήμιες διέφυγαν και πάλιν το έρκος των μαργαριταριών του «καθαρογλωσσάδικου» στόματος της Εριννύος, με την απαραίτητη συναπτή και της παραπομπής εις τη ράχι του φτωχού διαβόλου με τον εξορκισμό όπως «αφαλοκόψη» σύριζα τους εχθρούς της όλους.

Έτσι λοιπόν η Καθαρόγλωσση εκυβερνούσε κοτσαμπασίδικα τη γειτονιά έως ότου μετά πολλά, από δώ’χαν, από κει, της έκαναν έξωσι κι έτσι ησύχασε ο κόσμος από τέτοιο υποκείμενο. Άκουσα πως στο καινούριο της λημέρι όπου εκουβάλησε, είναι από κακού και τρώει ξύλο αλύπητο. Εκεί οι τραμπούκοι της φτωχολογιάς δεν χωρατεύουν.

Ας είναι. Όσο καιρό έμεινε στη δική μας τη συνοικία μάς έκανε πολλές φορές και εγελάσαμε και με τα καμώματά της εξεχνούσαμε τα μεράκια μας, τη φτώχεια μας και την αναποδιά μας.

118 Σχόλια προς “Η καθαρόγλωσση (διήγημα του Θεόδ. Μοσχονά)”

  1. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ἤξερε ὁ παπποῦς Σαραντᾶκος τό τί ἐστί βιβλιοδανεισμός καί βιβλιοσούφρωμα καί ἐφτιαξε σφραγίδα. Ὥραῖος! 🙂

    Καλημέρα σας!

  2. Costas X said

    Καλημέρα !

    Νέα κορφιάτικα λιμερίκια στα «Λιμερίκια», για όποιον ενδιαφέρεται.

    Διαβάζω άμεσα το διήγημα, με έχει ιντριγκάρει το «πολλές δύσκολες λέξεις» !

  3. atheofobos said

    Η εξήγηση μερικών λέξεων του κειμένου.
    Ταμπάρο= χοντρό πανωφόρι
    Λινομπάμπακη= εξισλαμισμένοι Έλληνες ή Λατίνοι της Κύπρου. Τους ονόμαζαν έτσι οι χριστιανοί Έλληνες της Κύπρου
    αρσίζικα= περιγελαστικά ή περιπαιχτικά ή σατιρικά τραγούδια που συνήθιζαν τα λαϊκά στρώματα στη Μικρά Ασία

    Δεν βρήκα τι σημαίνουν:
    Μαγιάσικα
    Μπελομαριού
    Σουγκιούκο
    μουζάχρας

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Μόνο που η σφραγίδα έχει χαθεί κι έτσι δεν μπορώ να τη χρησιμοποιήσω 🙂

    3 Ούτε εγώ ξέρω αυτές τις τέσσερις (και κάμποσες ακόμα).

  5. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Τό μυαλό μας δέν πάει σε κομμουνιστικά (μέρα πού εἶναι σήμερα) ἀλλά σέ νεορεαλιστικά πάει. 🙂

  6. atheofobos said

    1,4
    Την εποχή που αγόρασε ο παππούς το βιβλίο τα βιβλία είχαν πολύ μεγαλύτερη αξία για τον ιδιοκτήτη τους απ΄ότι σήμερα και γι΄αυτό τον λόγο οι κατέχοντες φρόντιζαν με σφραγίδες να τα κατοχυρώνουν.
    Έτσι και είχε αναπτυχθεί ολόκληρη βιοτεχνία κατασκευής των ex libris για τα οποία έχω γράψει σχετικά.
    ΤΑ EX LIBRIS ΚΑΙ Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥΣ
    http://atheofobos2.blogspot.com/2010/09/ex-libris.html

    Β΄ ΤΑ EX LIBRIS ΜΕ ΓΥΜΝΑ
    http://atheofobos2.blogspot.com/2010/10/ex-libris.html

    Γ΄ ΤΑ ΕΡΩΤΙΚΑ EX LIBRIS
    http://atheofobos2.blogspot.com/2010/10/ex-libris_06.html

  7. Πουλ-πουλ said

    Μια απλή ηθογραφία, ανάμεσα στις τόσες της ελληνικής λογοτεχνίας. Αλλά δεν είναι και του πεταμού.

  8. Costas X said

    Πλάκα έχει το διήγημα, η Κοντεφάδενα είναι σίγουρα Επτανήσια, «διάολος έμπα μέσα του» !

    Έτσι πρόχειρα :
    Ταμπάρο : το παλτό, λέγεται έτσι και στην Κέρκυρα.
    Μποά : μακρόστενο περιτύλιγμα του λαιμού, συνήθως από φτερά.
    Μπιόντο(ς) : ξανθός
    Όρσε : ορίστε, «πάρ’τα», συνήθως λέγεται με τη μούτζα.
    Φιόρε : το λουλούδι.
    «…ών όνομα Λεγεών» : οι δαίμονες που έδιωξε ο Χριστός από τον δαιμονισμένο.
    «Ταριρί, πού πας μωρή» : θυμάμαι ότι συνεχίζει «στον μπακάλη για τυρί» !

  9. Γιάννης Κουβάτσος said

    Με τον μουζάχρα και τα μαγιάσικα δεν τα φτάνουμε τα 6 εκατομμύρια λέξεις;
    Φαντάζομαι με τέτοια πρωταγωνίστρια τι σπουδαίο διήγημα θα είχε φτιάξει ο Παπαδιαμάντης…Σαν την φαρμακόγλωσση «Αποσώστρα», ας πούμε.

  10. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @6. Ἐξαιρετικά! Συγχαρητήρια!

  11. Χρίστος said

    σουγκιούκο ; Να είναι το σουτζούκι;

  12. sarant said

    6 Μπράβο, ωραία άρθρα!

    8 Κι εγώ το σκέφτηκα πως είναι επτανήσια -μέσω Αθήνας όμως γιατί τη λένε Ψειριώτισσα.

  13. ΚΩΣΤΑΣ said

    Ηθογραφικό θα το χαρακτήριζα το διήγημα. Σκηνές από παλιές εποχές. Το διάβασα ευχάριστα.

    Εντύπωση μου κάνει και η εικονογράφηση. Μια μίξη από το ο Χριστός ευλογεί τα παιδιά, ο κατηραμένος όφις που διαρρέει το όλον σώμα της γριάς, και στο βάθος πανσέληνος.

  14. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ἄν δέν ἀπατῶμαι, στόν Πάργα ὀφείλουμε καί ἕναν πρώιμο Βάρναλη..

  15. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    ..καί σ’αὐτήν (ἀλλά καί στίς ἀνδρικές παραλλαγές της: Καπραβέλο, Τζανάκη κλπ) ὀφείλουμε τήν περί τόν ἐμβολιασμό ἐνημέρωσή μας..

    https://www.iefimerida.gr/zoi/taki-zaharato-i-matina-pagoni-ti-synodepsan

  16. Costas X said

    @ 12. -> 8. Ναι, μάλλον αυτό συμβαίνει, όπως κι ο «Πύπης» του Παπαδιαμάντη.

    Να αναφέρω και τις «μπομπές» για όσους δεν το ξέρουν, «μπομπή» = ντροπή, ρεζίλι, εξευτελισμός, κατάντια, από την «πομπή», τη διαπόμπευση. Συνώνυμο στην Κέρκυρα το «βουρδούλιο».

  17. BLOG_OTI_NANAI said

    «Τον βρισκω, σε επόμενα χρόνια, να αναφέρεται ως Υπομνηματογράφος & Βιβλιοφύλαξ του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας.»

    Αυτή η φράση ξεδιάλυνε το τοπίο, διότι τον βλέπω πολυγράφο και εξαιρετικά δραστήριο ως προς τα Θεολογικά (βιβλία, μελέτες, ομιλίες, μεταφράσεις) ιδιαίτερα στον «Εκκλησιαστικό Φάρο».

  18. BLOG_OTI_NANAI said

    Αρνητική κριτική από το περιοδικό «Νέα Ζωή»:

  19. sarant said

    18 Eξ οικείων τα βέλη, διότι η Νέα Ζωη ήταν αλεξανδρινό περιοδικό.

    17-18 Α μπράβο!

    14 Δεν απατάσαι 🙂

  20. sarant said

    18 Βλέπω πως την κριτική την υπογράφει ο Γλαύκος Αλιθέρσης, γνωστός Κύπριος ποιητής και λόγιος.

    Και πιο κάτω. για ένα άλλο έργο, γράφει: «Τα κακά έργα τα τιμωρούμε μόνο με τη σιωπή μας». Σοφή γνώμη του Κωστή Παλαμά.

  21. BLOG_OTI_NANAI said

    Ένα γλωσσικό του Μοσχονά. Ο άνθρωπος έχει γράψει τόσα, που αμφιβάλω αν κοιμόταν ποτέ:

  22. Γιάννης Ιατρού said

    Υπομνηματογράφος & Βιβλιοφύλαξ του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας..
    Διαβάζοντάς το αμέσως έγινε ο συνειρμός με το «Οφφίκιο της Αρχοντίσσης Θησαυροφύλακος»…
    Τουλάχιστον τότε ήταν πιο κοντά στην καθημερινότητα με τους προσδιορισμούς

  23. BLOG_OTI_NANAI said

    20: Ναι, όντως 🙂

  24. Γιάννης Κουβάτσος said

    Πάντως, διαβάζοντας τόσο χαμηλής ποιότητας κείμενα και από παλιούς και από νεότερους συγγραφείς (αφήνω την «ποίηση», πονεμένη ιστορία), συμπεραίνω ότι το μόνο που εμποδίζει κάποιον από το να ανακηρυχθεί «λογοτέχνης» και ομότεχνος του Καβάφη και του Παπαδιαμάντη, είναι η έλλειψη χρημάτων. Αν τα βρει και πληρώσει κάποιον εκδοτικό οίκο για να του εκδώσει το βιβλίο, ωπ, το πάτησε «το πρώτο σκαλί» και μπορεί να καμαρώνει πως «πολύ από τον κόσμο τον κοινό απέχει».☺

  25. sarant said

    24 Ο Μοσχονάς πάντως πρέπει να εκδόθηκε με το σπαθί του, εννοώ χωρίς να πληρώσει, αλλά ίσως λόγω φιλίας.

  26. BLOG_OTI_NANAI said

    22:

  27. Κιγκέρι said

    Σκέφτηκα που λέτε ότι αυτό το «μαγιάσικα» ίσως να είναι από κάποιον Μαγιάση που φορούσε έτσι στραβά την τραγιάσκα του, γκούγκλισα και βρήκα ότι υπάρχει ζωγράφις Βασίλειος Μαγιάσης, που γεννήθηκε στο Κάιρο το 1880 και πέθανε στη Λέρο το 1926.

    https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BB%CE%B7%CF%82_%CE%9C%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%AC%CF%83%CE%B7%CF%82

  28. BLOG_OTI_NANAI said

    25: Δεν ξέρω αν ήταν καλός στη λογοτεχνία όπως στις θεολογικές, αγιολογικές ή ιστορικές μελέτες του. Όμως, σίγουρα θα είχε το κύρος του στην Αλεξάνδρεια. Πιστεύω ότι θα εξέδιδαν εύκολα και χωρίς πληρωμή κάτι δικό του κι ας μην ήταν καλό.

  29. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @24, 25. Νά μήν λησμονοῦμε καί τίς φιλολογικές ἀντιπαλότητες τῆς Ἀλεξάνδρειας (πολιτικές διαφοροποιήσεις, γλωσσικές ἐπιλογές, κῦκλοι, περιοδικά κλπ) μέσα στό κλῖμα τῆς ὁποίας θά μποροῦσαν νά διεισδύσουν καί δευτεράντζες, προκειμένου νά «συμπληρωθῆ ἡ ὁμάδα» 🙂

  30. Κιγκέρι said

    Αλήθεια, το μποά, σαν λέξη, είναι από τον βόα που τυλίγεται γύρω από τον λαιμό;

  31. sarant said

    27 Λοιπόν, δεν αποκλείεται.

  32. BLOG_OTI_NANAI said

    Ένα βιογραφικό του από τον Χατζηφώτη στην «Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια»:

  33. Γιάννης Κουβάτσος said

    25,28,28: Ναι, το κύρος θα έπαιξε τον ρόλο του. Και στον 19ο αιώνα βρίσκουμε πολλά ανούσια στιχουργήματα και πεζά κείμενα να πλασάρονται ως λογοτεχνικά λόγω του γενικότερου κύρους των συγγραφέων, όπως π.χ. του Αλέξανδρου Βυζάντιου και του Ευγένιου Ζαλοκώστα.

  34. Πολύ ωραία η σημερινή σελίδα με την αρχική ανάρτηση και τη συμβολή των φίλων.

  35. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα!
    Όντως αξιοπερίεργο στιγμιότυπο της φτώχιας της καταραμένης, εξ ου συνάγεται -παρά ταύτα- σαφώς ότι “οι λέρες με τ’ όνομα”(που νουθετούν με “ένα καλό στειλιάρι “), οι τραμπούκοι της φτωχολογιάς (που δεν χωρατεύουν), πρωτοστατούν ανέκαθεν στην «περιποίηση» παντός “υποκειμένου” με αποκλίνουσα(ανάρμοστη/ δυσάρεστη αντικοινωνική) συμπεριφορά , ιδίως δε στην κακοποίηση γυναίκας τρελής/κακομοίρας/χήρας/αγγελοκρουσμένης/δαιμονισμένης/έρημης/ξεμοναχιασμένης/μπεκρούς/χυδαίας/καταγέλαστης.
    Και προφανώς εδώ ο τίτλος “καθαρόγλωσση (με παράγωγο το “καθαρογλωσσεύω”” χρησιμοποιείται ως ευφημισμός για την βωμολόχο/ αναθεματίστρα πρωταγωνίστρια, όπως και οι “αρχαιότητες” φέρονται ως αντίστοιχο για τις “βλαστήμιες/ βρισιές και κατάρες”.
    ΥΓ: Το “μαγιάσικα” μοιάζει νά’ ναι ένα ευπρεπισμένο “μαγκιάσικα”, σα να λέμε δηλαδή “μαγκίτικα/μαγκιόρικα”, ομοίως, “η (τρομερά)μουζόχρα” είναι σαν να προέρχεται από ένα “μουτζόχρα”=μασκαριλίκι, ξεφτίλα, ό,τι χρήζει μούτζας

  36. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @35. Πολύ καλή ἐξήγηση ὁ εὐφημισμός.

  37. BLOG_OTI_NANAI said

    Έφτασε 91 ετών. Μου λήθηκε η απορία γιατί έβλεπα να τον αναφέρουν σε κάπως προχωρημένες χρονολογίες για κάποιον που γεννήθηκε το 1890:

  38. ΚΩΣΤΑΣ said

    35 Costas Papathanasiou

    Σας συγχαίρω για το σχόλιό σας και το συνυπογράφω ανεπιφύλακτα.
    Κατά σύμπτωση η πρώτη λέξη που ήρθε στο μυαλό μου για το μαγιάσικα είναι το μαγκίτικα ενώ για τη μουζάχρα η φασαρτζού.

    Ο Δημ. Σαραντάκος, άνθρωπος ανήσυχος, καλλιεργημένος και εξοικειωμένος με το χώρο της λογοτεχνίας, κάτι καλό θα διέκρινε για να αγοράσει αυτό το βιβλίο, δεν νομίζω να πετούσε στο βρόντο τα λεφτά του. Μη φτάσουμε στο σημείο να γίνουμε αποκλειστικά λογοτεχνικοί ελίτες. Ας βλέπουμε πως σκέφτονται και μέσοι κοινοί άνθρωποι.

  39. 38 ΚΩΣΤΑΣ

    Καλημερίζω. Αγοραστής ήταν ο παππούς Νίκος. 🙂

  40. ΚΩΣΤΑΣ said

    39 Την καλημέρα κι από εμένα, Δημοσιοχώρε, ευχαριστώ για την διόρθωση. Αβλεψία μου και συγνώμην από τον Νικοκύρη. Ε! δεν νομίζω κι ο παππούς να πήγαινε πίσω, τα μήλα κάτω από την μηλιά έπεσαν. 🙂

  41. BLOG_OTI_NANAI said

    Εϊναι δεδομένο ότι είχε αισθητήριο, άρα κάτι θα είδε για να το αγοράσει. Εκτός κι αν του το χάρισαν 🙂

  42. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κι εγώ τραγουδάω στο μπάνιο, αλλά ούτε στο γιουτιούμπ το ανεβάζω (θα ήταν και σόκιν), ούτε πληρώνω για να βγάλω σιντί. Ο καθένας έχει το δικαίωμα στο ψώνιο, ακόμα και ο νόμος το αναγνωρίζει, αλλά η δημιουργία και η τέχνη έχουν ελιτίστικο χαρακτήρα, πώς να το κάνουμε…Μιλάω, βέβαια, για τη μεγάλη τέχνη, για να μην παρεξηγηθώ, αυτήν που αξίζει τον χρόνο και το χρήμα που της αφιερώνουμε. Κυρίως τον χρόνο. Για να θυμηθούμε με την ευκαιρία και την πιο ατάλαντη τραγουδίστρια όπερας όλων των εποχών, τη θρυλική Φλόρενς Φόστερ Τζένκινς, που κατάφερε να τραγουδήσει μέχρι και στο Κάρνεγκι Χολ και να αποκτήσει επώνυμους θαυμαστές. Συγκινητική η αφοσίωσή της και η προσπάθειά της αλλά μέχρι εκεί. Πάρα πολλοί «λογοτέχνες» υπάγονται στην κατηγορία αυτή. Όποιοι έχουν καιρό για χάσιμο, γούστο τους και καπέλο τους.
    Ας απολαύσουμε τη Φλόρενς. Τουλάχιστον αυτή θα καταχραστεί ελάχιστα τον χρόνο μας αλλά πολύ την υπομονή μας.☺

  43. Alexis said

    #8: Κώστα, το «διάολος έμπα μέσα σ» ή «να μπ’ ο διάολος μέσα σ» και άλλες πολλές παραλλαγές το έχουνε «ψωμοτύρι» και στο Ξηρόμερο.
    Αλλά η γλώσσα του Ξηρομέρου έχει πολλές επιρροές από την επτανησιακή, κυρίως μέσω Λευκάδας.

  44. ΚΩΣΤΑΣ said

    41 >> Εκτός κι αν του το χάρισαν

    Ναι, υπάρχει και αυτή η περίπτωση, συνήθως όμως΄, τότε, το χάρισμα γινόταν και με αφιέρωση…

    Μπλογκ…, μια και είσαι το καλύτερο ψαχτήρι εδώ μέσα, μήπως μπορείς να βρεις κάτι και για την εικονογράφηση του εξωφύλλου; Εμένα μου έκανε μεγάλη εντύπωση.

  45. Γιάννης Κουβάτσος said

    41: Μάλλον του το χάρισαν, αν και εκείνη την εποχή πιθανόν τα λογοτεχνικά γούστα και κριτήρια ήταν διαφορετικά. Ας μην ξεχνάμε ότι ο μέγας ποιητής του δεύτερου ημίσεος του 19ου αιώνα ήταν ο Αχιλλέας Παράσχος.☺

  46. ΚΩΣΤΑΣ said

    43 Είπα κι εγώ να το γράψω αυτό, Αλέξη, ότι διακρίνω ντοπιολαλιές και άλλων περιοχών, όπως και το όρσε, τα λένε και ορεινή ΝΔ Θεσσαλία.

  47. Alexis said

    Τα εισαγωγικά μέσα στα οποία μπαίνει η τραγιάσκα, δείχνει ότι ακόμα η λέξη ήταν νέα και άτριφτη στην ελληνική γλώσσα.
    Υπάρχει παλιότερο άρθρο για την τραγιάσκα, και αν θυμάμαι καλά μπήκε στα ελληνικά την περίοδο των Βαλκανικών πολέμων από κάτι Ρουμάνους που είχαν επισκεφτεί την Αθήνα.
    Αν δεν βαριέται κάποιος ας δώσει το λινκ.

    Το διήγημα δεν είναι κακό, μια μετριότητα της εποχής θα έλεγα. «Παπαδιαμαντίζει» αρκετά ως προς τη θεματολογία και την αφήγηση, αλλά βέβαια καμία σχέση με την αίσθηση που αφήνει ο Ππδ.

  48. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Σάν σήμερα γεννήθηκε ἡ Ἁρβελέρ καί (23 χρόνια ἀργότερα) ὁ Ζαχαριάδης περνάει νύχτα, μαζί μέ τόν Γούσια, ἀπό ἀφύλαχτα μονοπάτια τήν Μπάτρας πρός τήν Ἀλβανία. Ἔχουμε ὅμως καί εὐχάριστα γεγονότα τήν ἴδια μέρα: Μυκάλη καί Πλαταιές.. 🙂

  49. ΚΩΣΤΑΣ said

    48
    Γιώργο, έπιασα το υπονοούμενό σου από το #5 σχόλιό σου, αλλά είπα να το αφήσω να περάσει έτσι. Το ίδιο κάνω και τώρα… Αφορμή ψάχνουν κάποιοι. 😂

  50. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @Ἄ, μπά! Ἱστορική ἀναφορά δέκα λέξεων ἦταν (..πρέπει νά ὁμολογήση κανείς ὅτι πρόκειται γιά κορυφαία στιγμή τῆς σύγχρονης Ἱστορίας μας καί δέν μποροῦμε νά τήν ἀποσιωποῦμε..).
    Πάντως, Κώστα, δέν ἔχω καμμιά ὄρεξη νά ξιφουλκήσω..

  51. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Αὐτοί τά εἶπαν ὅλα, καί δέν χρειάζεται νά λύνη κανένας νεώτερος τό ζωνάρι του..

    https://thecaller.gr/xronomixani/vinteo-istoriko-ntokoumento-otan-i-antipali-vafiadis-ke-tsakalotos-termatisan-ton-emfilio-me-mia-chirapsia/

  52. Γιάννης Ιατρού said

    26: Μπλόγκιε,
    μισά πράγματα μας είπες. Δολίως απέκρυψες πως μαζί με τον βασιλικό ποτίστηκε κι η γλάστρα:
    .«..Παράλληλα περιεκόσμησε😂 την κα Παναγιωταρέα διά του Χρυσού Λέοντος του Τάγματος του Λέοντος Αλεξανδρείας…»

  53. Γιάννης Κουβάτσος said

    48: Σαν σήμερα πέθανε και ο Γιώργος Κοτζιούλας, το 1956. Και, με το παλιό ημερολόγιο που ίσχυε ακόμη τότε, η καταστροφή της Σμύρνης:
    «Στα Βουρλά το κακό ξεκίνησε στις 29 Αυγούστου. Μπήκαν οι Τούρκοι στα σπίτια μας και μας έβαλαν φωτιά. Αργότερα μας είπαν ότι ήταν αντάρτες και μετά ήρθε ο τακτικός στρατός και μας μάζεψε. Μας έπιασαν όλους μαζί, τον πατέρα μου τον έσφαξαν, τον αδερφό μου τον έκαψαν, τους νέους τους μάζεψαν και τους πήραν στην Ανατολή. Όταν φύγαμε ήταν 16 Σεπτεμβρίου. Η αλήθεια είναι ότι οι Τούρκοι γείτονές μας δεν έφταιγαν σε τίποτα. Ήταν κλεισμένοι μέσα στα σπίτια τους και κλαίγανε κι αυτοί για το κακό που μας βρήκε. Το ποιος φταίει θα το πω με ένα στίχο από το ποίημα «Της Καταστροφής»: «Δε νίκησαν την Ελλάδα οι Τούρκοι. Δεν μπορούσαν. Μα δε ήταν κι άνθρωποι. Την Ελλάδα νίκησαν, αδόξως, διχασμός, Λεβαντίνοι κι Ευρώπη». Ο Βενιζέλος έκανε τη μεγαλύτερη καταστροφή. Μέσα στη φλόγα του πολέμου, έπρεπε να γίνουν εκλογές στην Ελλάδα;» (Φιλιώ Χαϊδεμένου)

  54. atheofobos said

    42
    Είχα γράψει σχετικά γι΄αυτήν όταν παίχτηκε η ταινία Marguerite πρώτα, πριν την ταινία με την ζωή της, του Στιβεν Φρίαρς με την Μέριλ Στρίπ και τον Χιου Γκράντ.
    ΔΥΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙΣΤΡΙΕΣ ΠΟΥ ΕΜΕΙΝΑΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΟΧΙ ΟΜΩΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΟΥΣ! Α΄ Φλόρενς Φόστερ Τζένκινς
    http://atheofobos2.blogspot.com/2016/05/blog-post_17.html

    Βέβαια να μην ξεχνάμε και την αντίστοιχη δική μας που έμεινε στην ιστορία χάρις στην βίδα της για την πολιτική, η οποία όμως στα νιάτα της ήταν καλή υψίφωνος.
    ΔΥΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙΣΤΡΙΕΣ ΠΟΥ ΕΜΕΙΝΑΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΟΧΙ ΟΜΩΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΟΥΣ! Β΄ Μαρίκα Παλαίστη
    http://atheofobos2.blogspot.com/2016/05/blog-post_21.html

  55. BLOG_OTI_NANAI said

    44: Ευθύμιος Παπαδημητρίου μήπως;

  56. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    44-45 Όχι, δεν υπάρχει αφιέρωση-χάρισμα ή άλλο σημάδι στο βιβλίο.

    47 Η τραγιάσκα στις αρχές του αιώνα, 1902. Μάλλον τα εισαγωγικά λόγω του ξενικού ονόματος.

    53 Τον ξέχασα τον Κοτζιούλα.

  57. BLOG_OTI_NANAI said

    55: Εδώ έχει πολλά έργα του Ευθ. Παπαδημητρίου, σε κάποια θα μπορούσα να βρω ομοιότητες αν και τέτοια πρόσωπα δεν βλέπω αλλού:

    https://paletaart.wordpress.com/2013/08/07/%CF%80%CE%B1%CF%80%CE%B1%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%B7%CF%84%CF%81%CE%AF%CE%BF%CF%85-%CE%B5%CF%85%CE%B8%CF%8D%CE%BC%CE%B9%CE%BF%CF%82-efthimios-papadimitriou-1895-1959/

  58. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ας τον τιμήσουμε τότε με ένα από τα λιγότερο γνωστά ποιήματά του, αντιελιτίστικο☺, που τον χαρακτηρίζει ως άνθρωπο και ως ποιητή:

    Τεχνίτης

    Γράφω για τους πολλούς, αγαπητέ και μη
    με μπλέξεις με σοφίες που δεν καταλαβαίνω,
    γιατ’ έχω αποστραφεί το λόγο το στριμμένο
    κι ο στίχος μου είναι σαν της τάβλας το ψωμί.

    Ατόφιο σώμα κλει το ντύμα το αλαφρό
    κι η γλώσσα μαρτυράει αλύγιστο χωριάτη
    που πέφτει στη δουλειά με τη γερή του πλάτη
    κι είν’ έτοιμος να μπει σ’ αγώνα πιο σκληρό.

  59. BLOG_OTI_NANAI said

    Το δέντρο του εξωφύλλου (αριστερά) θα μπορούσε να θυμίζει το δέντρο του έργου δεξιά:

  60. BLOG_OTI_NANAI said

  61. Irresistible said

    Με όλη την αγάπη μου προς τον κύριο Νίκο, θα το πώ: Είναι επιεικώς απαράδεκτο σε μιά ανάρτηση για την μεγάλη φυσιογνωμία του Αιγυπτιακού Ελληνισμού, Θεόδωρο Μοσχονά του Δημητρίου (1892-1983) ο κ. Σαραντάκος να παρέχει τόσο λίγες πληροφορίες για τον άνδρα. Ούτε κάν την ημερομηνία γεννήσεως και θανάτου του δεν μάς βάζει!..
    Θα τα πώ επιγραμματικά γιατί είναι πολλά. Αν προκληθώ από τυχόν άπιστους Θωμάδες, θα προβώ στην σχετική τεκμηρίωση και ας κλάψουν μανούλες:

    1) Ο Θεόδωρος Μοσχονάς (1892-1983) υπήρξε το στερνοπούλι του κορυφαίου Έλληνος Αιγυπτιολόγου όλων των εποχών, Δημητρίου Μοσχονά (Λέρος 1839 – Αλεξάνδρεια 1895), που πολλοί θεωρούν ισάξιο του Σαμπολιόν και έχει τιμηθεί με όλα τα διαθέσιμα Αιγυπτιακά, Αγγλικά και Γαλλικά βραβεία Αρχαιολογίας. Κορυφαία επιτεύγματα του Δημητρίου Μοσχονά η μετάφρασις της Ιερογλυφικής στήλης Φθαμόσεως του Μεμφίτου (Αλεξάνδρεια 1876), η σύνδεσις των Ελευθεροτεκτόνων (Μασώνων) με τα Αιγυπτιακά Μυστήρια και το Μέγα Αγγλο-Αραβικόν Λεξικόν (Κάϊρο 1884) που ακόμη χρησιμοποιείται στις αγγλόφωνες χώρες κι είναι αυτό που χρησιμοποίησε ο Λώρενς της Αραβίας για να μάθει αραβικά

    2) Ο Δημήτριος Μοσχονάς γέννησε τον Θεόδωρο σε ηλικία 53 ετών (1892) σε μιά προσπάθεια να αντικαταστήσει τον πρωτότοκο γιο του Γεώργιο, που εφονεύθη άδοξα το 1885 στο Τριγκιτάτ από λάθος Άγγλου στρατιώτου κατά την εκστρατεία του Hicks Pasha. Το περιστατικό αυτό μετέτρεψε την κάργα Αγγλόφιλη οικογένεια των Μοσχονάδων σε εχθρούς των Άγγλων, με αποτέλεσμα ο Θεόδωρος Μοσχονάς να γράψει το 1964 σε ηλικία 72 ετών το περίφημο βιβλίο του «Αγγλία και Άγγλοι» όπου περνάει γενεές δεκατέσσερις τους Άγγλους (μέχρι και Λαό κιναίδων τους αποκαλεί!), επηρεασμένος – ασφαλώς – και από τα γεγονότα της Κύπρου 1955-59 και 1963.

    3) Το πιό σημαντικό για τον Θεόδωρο Μοσχονά που απεσιώπησε ο κ. Σαραντάκος (μάλλον το αγνοούσε) ήταν η αδελφική σχέση του πατρός του, Δημητρίου, αλλά και αυτού του ιδίου με τον θρυλικό Μέγα Χαρτοφύλακα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Μανουήλ Γεδεώνα (1851-1943). Ο Γεδεών, που ήταν και ο ίδιος Λέριος, έφερε τον Θεόδωρο σε επαφή με το παπαδαριό της Αλεξάνδρειας και τον διαβόητο Πατριάρχη Αλεξανδρείας (1939-1963), Χριστοφόρο Β΄ Δανιηλίδη (1876-1967). Έτσι διορίστηκε ο Θεόδωρος Μοσχονάς επί 25 χρόνια (1943-1968) πανίσχυρος διευθυντής της Πατριαρχικής Βιβλιοθήκης Αλεξανδρείας. Μέχρι που τον έδιωξε η Χούντα το 1968, στα πλαίσια της αποκιναιδοποιήσεως της Εκκλησίας από τον Άγιο Αθηνών, Ιερώνυμο Κοτσώνη. Κι αυτό διότι, μαζί με τον Πατριάρχη Χριστοφόρο Β΄, ο Θ. Μοσχονάς θεωρήθηκε ως ο βασικός υπεύθυνος που το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας μετετράπη μεταπολεμικά σε άντρο ομοφυλοφίλων κληρικών (εν πολλοίς παραμένει μέχρι σήμερα, όπως μπορεί να σάς διαβεβαιώσει και ο χριστιανός λόγιος κ. Blogotinanai).

    4) Κάτι άλλο σημαντικότατο, που απέφυγε να αναφέρει ο κ. Σαραντάκος στο άρθρο, είναι το εξής: Την εποχή (1924) που ο Θ. Μοσχονάς εξέδωσε την συλλογή διηγημάτων του, «Σκίτσα της Φτωχολογιάς», ήτο 32 ετών και παρέμενε φανατικός κομμουνιστής, όπως επιβεβαιώνει στην αυτοβιογραφία του ο Αιγυπτιώτης (από το Κάϊρο) θεωρητικός της Χούντας, Γεώργιος Γεωργαλάς (1928-2016), που τον ήξερε σαν κάλπικη δεκάρα. Έτσι εξηγείται πώς βρέθηκαν τα «Σκίτσα της Φτωχολογιάς» στην συλλογή του αλησμόνητου Δημήτρη Σαραντάκου: Μέχρι την δεκαετία του 1960, το βιβλίο το διακινούσε (υπάρχουν ντοκουμέντα) η Ελληνική Αριστερά ως δείγμα προλεταριακής λογοτεχνίας.

    Βεβαίως, αργότερα ο Θ. Μοσχονάς αποκήρυξε τα «Σκίτσα της Φτωχολογιάς», γι’ αυτό και το βιβλίο δεν υπάρχει στον σχετικό κατάλογο της Εθνικής Βιβλιοθήκης, ενώ υπάρχει στον κατάλογο του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας!..

    Το πώς ο Θ. Μοσχονάς πέρασε την δεκαετία του 1930 από τον Κομμουνισμό στον Χριστιανισμό και έγινε «κολλητός» των Ορθόδοξων Ιεραρχών, είναι άλλη τεράστια ιστορία που θα μούπαιρνε άλλες 300 λέξεις για να την διηγηθώ. Έπαιξε ρόλο η σχέση του με τον Μανουήλ Γεδεώνα.

    5) Τελειώνω με το κορυφαίο όλων που ασφαλώς θα συγκλονίσει τον ρέκτη κ. Σαραντάκο και τους παλαιούς αναγνώστες του Ιστολογίου. Υπάρχουν ΑΚΛΟΝΗΤΕΣ αποδείξεις (το επιβεβαιώνει και ο Γεωργαλάς στην βιογραφία του) ότι ο Θεόδωρος Μοσχονάς ήταν αυτός που σκάρωσε (το 1928, σε ηλικία 36 ετών) την περίφημη φάρσα με την εφημερίδα «Σκρίπ» της 26ης Απριλίου 1928 (σελίς 2), που εμφάνισε τον Κωνσταντίνο Καβάφη ως οπαδό του Φασιστικού Κόμματος του Θεοδώρου Υψηλάντη!..

    Με αποτέλεσμα «να την πατήσει» ο μακαρίτης εθνικομπολσεβίκος συγγραφέας Σαράντος Καργάκος (που κάθησε κι έγραψε ολόκληρο βιβλίο για το θέμα, το οποίο πρόβαλε από 2-3 πανηγυρικές εκπομπές του Αδώνιδος Γεωργιάδου και του αδελφού του Λεωνίδα) και να εμφανίζει επί χρόνια τον Μέγα Καβάφη ως οπαδό του Φασισμού!.. Υπόψιν ότι για το θέμα αυτό έχει κάνει τουλάχιστον 4 εξαίρετες αναρτήσεις στο παρόν Ιστολόγιο ο κύριος Νίκος.

    Το πιό αστείο είναι γιατί ο Θεόδωρος Μοσχονάς «κρέμασε στα μανταλάκια» τον Μέγα Καβάφη ως οπαδό του Φασισμού: Διότι όντας ακόμη (1928) κομμουνιστής, μισούσε θανάσιμα τον Αλεξανδρινό Ποιητή, επειδής ο Καβάφης ήτο κίναιδος, καθαρευουσιάνος και ελληνολάτρης. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι το μέλος της «Φασιστικής Ομάδος» που συνυπέγραφε μαζί με τον Καβάφη, Σακελλάρης Γιαννακάκης, ήταν εκείνη την εποχή (το Ιδιώνυμο του Βενιζέλου φτιάχτηκε το 1929) ο Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Αιγύπτου και πνευματικός πατέρας του Στρατή Τσίρκα!..

  62. # 42

    Αφιερωμένο…

  63. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Βεβαίως, αργότερα ο Θ. Μοσχονάς αποκήρυξε τα «Σκίτσα της Φτωχολογιάς»,»
    Εμ, ήταν να μην το αποκηρύξει…☺

  64. φωτιά στα ψηλά του παρνασσού παλεύανε δυο καναντερ,,, ελπίζω να την σβήσανε, το ελατόδασος είναι περισσότερο από υπέροχο για να το αντικαταστήσουν με ανεμογεννήτριές !

  65. sarant said

    60 Α μπράβο!

    Για τον Γεωργαλά, τέτοιες πηγές δεν έχω πρόχειρες.

  66. aerosol said

    «για να κρύψη δήθεν το παρθενικό της πρόσωπο από ντροπή τούς εμούτζωνε με τα δυο χέρια»
    Μου κίνησε την περιέργεια αυτό. Κάπως θεωρεί τη μούτζα μια συμβολική κίνηση να εμποδίσεις τη ματιά του άλλου ή να κρυφτείς απ’ αυτήν.

    Πιθανότατα άσχετο, το βάζω μήπως δώσει ιδέα:
    Το «μπελομαριού», που εδώ το λέει η Κυπραία δεν γκουγκλίζεται. Όμως βουλγάρικο Βelomorie είναι ονομασία για τις περιοχές Ανατ. Μακεδονίας και Θράκης κοντά στο Αιγαίο. Στον Α’ Βαλκανικό, στον Α’ Παγκόσμιο αλλά και κατά την Κατοχή είχε χρησιμοποιηθεί και επίσημα. Το μυαλό μου πήγε σε κάποια τοπική εκδοχή του «Βουλγάρα» ή κάτι σχετικό. Όμως τα λόγια της Κυπραίας ίσως εδώ προσπαθούν να είναι κατευναστικά, οπότε δεν θα έστεκε η χρήση του χαρακτηρισμού -που εδώ θα ήταν μειωτικός και όχι περιγραφικός.

  67. Αιμ said

    Бяло море και ιδιωματικά бело море λένε οι Βούλγαροι το Αιγαίο αλλά βρισιά ή υποτιμητικό δεν το λες με τίποτα.
    Άσπρη θάλασσα δηλαδή σε αντίθεση με την Μαύρη (черно море).

  68. ΚΩΣΤΑΣ said

    Μπλογκ… 55 – 57 – 59 – 60

    Σε ευχαριστώ πάρα πολύ. Τελικά μάλλον είχα δίκιο που εντυπωσιάστηκα, έργο μεγάλου ζωγράφου και χαράκτη η εικόνα του εξωφύλλου.

  69. aerosol said

    Η λέξη χρησιμοποιήθηκε για τις περιοχές που ανάφερα, το έβαλα λατινογραμμένο για να γκουγκλιστεί το σχετικό wiki λήμμα.
    Αν Έλληνας πει Έλληνα «Βούλγαρο» ή κάτι ανάλογο, βρισιά θεωρείται ακόμα και τώρα-και μάλιστα ,κατά τις εποχές που διαδραματίζεται η ιστορία, θα ήταν πιο έντονη. Δεν μιλούν βουλγαρόφωνοι στο διήγημα. ΑΝ προέρχεται από εκεί το μπελομαριού, λογικά είναι υβριστικό. Κάτι σαν » μωρή Βουργάρα» (sic).

  70. Αγγελος said

    Πιο πιθανό μου φαίνεται να είναι από καμιά Bella Mariù, από ιταλικό τραγουδάκι της εποχής, που η Καθαρόγλωσση το χρησιμοποιεί με την έννοια της σουρλουλούς. Τι να γύρευε στο στόμα Κύπριας το βουλγαρικό όνομα του Αιγαίου;

  71. aerosol said

    #70
    Λογική σκέψη. Δυστυχώς το χιτάκι Parlami d’amore Mariù είναι μεταγενέστερο (1932) και δεν μπορώ να εντοπίσω κάποιο άλλο συγκεκριμένο.

  72. aerosol said

    επίσης #70
    Το βιβλίο εκδόθηκε το ’24. Μιλά για το παρελθόν. Το 1913 έγινε ο Β’ Βαλκανικός, γνωστός και ως Βουλγαρικός Πόλεμος. Για τους ήρωες της εποχής του διηγήματος αυτά θα ήταν μόλις χτεσινά νέα. Κάθε Έλληνας είχε ακούσει λεπτομέρειες για την Βουλγαρία, ποιές περιοχές ήθελε, πώς τις ονόμαζε. Και οποιαδήποτε αναφορά στον εχθρό θα ήταν εξ ορισμού από μειωτική έως υβριστική. Το μίσος για τους Βούλγαρους πήρε δεκαετίες να σβήσει -αν έχει σβήσει πλήρως. Αυτή είναι η λογική μου, χωρίς να σημαίνει πως πέτυχα την εξήγηση: η λέξη μάλλον έχει άλλη προέλευση.

  73. BLOG_OTI_NANAI said

    68: Πράγματι. Και για την εποχή θα θεωρούσε κάποιος ότι θα έβλεπε κάτι πιο κλασικό, όμως οι γραμμές του θυμίζουν κάτι «σκοτεινά» κόμικς των τελευταίων δεκαετιών, όπως βλέπαμε στο Βαβέλ και άλλα παρόμοια.

  74. aerosol said

    Μπόνους:
    Σίγουρα μέχρι και την δεκαετία του ’50 (δεν ξέρω πόσα χρόνια μετά) ο ελληνικός στρατός τραγουδούσε «Έξω η Βουλγαριά! Ούστ!». Η Βουλγαρία δεν ήταν απλά μια οποιαδήποτε ξένη χώρα.

  75. BLOG_OTI_NANAI said

    61: Μπάρμπα. Δώσε βάση:

    Φρόντισε, αυτά τα κατεβατά που γράφεις να τα τεκμηριώνεις. Σε έχω πιάσει πολλές φορές να γράφεις ό,τι κατεβάσει η κούτρα σου, και όταν τα έψαξα να κάνεις τον κινέζο.

    Όταν λες το «αποκήρυξε» δώσε ΠΗΓΗ με αριθμό σελίδα ή σελίδα στο διαδίκτυο.
    Όταν λες έκανε την «πλάκα» στο Σκριπ, δώσε ΠΗΓΗ.

    Να μάθεις να γράφεις μόνο πράγματα που ισχύουν και τις δικές σου φαντασίες να μην τις συμπεριλαμβάνεις αν θες να σε παίρνουν στα σοβαρά. Αν θες να συμμετέχεις σε μια έρευνα να μάθεις; να είσαι αξιόπιστος αλλιώς όλοι σκέφτονται «από το μυαλό του τα κατεβάζει».

  76. BLOG_OTI_NANAI said

    74: Και πολύ ορθά. Δεν ήταν μόνο στους Βαλκανικούς, ήταν και στον Α΄ Παγκόσμιο που πήγαν να πατήσουν πόδι στη Μακεδονία και ξανά στον Β΄ Παγκόσμιο… Εάν δεν τους θεωρούσαμε επικίνδυνους τότε, θα πρέπει να είμασταν ηλίθιοι.

  77. Αγγελος said

    Φυσικά θεωρούσαμε κίνδυνο τη Βουλγαρία, και δικαίως. Αλλά δεν νομίζω πως η λέξη Μπελομόρε ήταν γνωστή στην παλιά Ελλάδα (και πολύ λιγότερο στην Κύπρο) πριν από τον Β’ Π. Π., ώστε να χρησιμοποιείται παρεφθαρμένη ως βρισιά.

  78. aerosol said

    #76
    Στο διήγημα δεν είναι σαφές πόσο «πίσω» στις αναμνήσεις πάει ο συγγραφέας. Αρχικά θεώρησα πιθανότερο τον Β’ Βαλκανικό, αλλά θα μπορούσε κάλλιστα να είναι στην εποχή του Α’ Παγκόσμιου ή αμέσως μετά, κάνοντας το αντιβουλγαρικό αίσθημα ακόμα πιο πρόσφατο και έντονο.

  79. aerosol said

    #77
    Η Κύπρια δεν ζει στην Κύπρο αλλά ανάμεσα σε Ελλαδίτες (ή Ελλαδίτικης προέλευσης). Αλλά δεν ξέρω πόσο γνωστός μπορεί να ήταν ο όρος προ Β’ ΠΠ. Ίσως κάποιος σχολιαστής να γνωρίζει παραπάνω.

  80. BLOG_OTI_NANAI said

    «μπελομαριού»
    Το κοντινότερο που βρίσκω είναι αυτό:

  81. Νίκος Κ. said

    Στον ακόλουθο σύνδεσμο (αν μεταβεί κάποιος στη σελίδα 6) αναφέρεται ένας Θ.Δ. Μοσχονάς (Συγγραφέας) ως συνεργάτης του «Εκκλησιαστικού Φάρου» που εκδιδόταν στην Αλεξάνδρεια
    https://srv-web1.parliament.gr/display_doc.asp?item=47906&seg=

  82. BLOG_OTI_NANAI said

    Το όνομα φαίνεται να υπάρχει από το 1914:

  83. Νίκος Κ. said

    81 (συνέχεια) είναι για τα έτη 1927-1928, άρα δύσκολο να ήταν τότε κομμουνιστής (που λέει ο πολυώνυμος)

  84. Γιάννης Κουβάτσος said

    69,74: Έτσι είναι. Το Βούλγαρος χρησιμοποιείται υβριστικά, ιδίως στο παρελθόν (Εαμοβούλγαρος, βουλγαροκέφαλος και βουλγάρικο κεφάλι, «Βούλγαροι» ως υβριστικός χαρακτηρισμός στα γήπεδα). Ιστορικοί οι λόγοι της αντιπάθειας.

  85. Α. Σέρτης said

    Μουζάχρα (αραβ.): θορυβώδης συγκέντρωση
    (Δ. Μοσχονά, «Οι φουκαράδες», σελ. 33)

  86. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    84 Μαρμάγκα λόγω του «Εαμοβούλγαρου»

    70 Λογική εικασία, πράγματι.

  87. BLOG_OTI_NANAI said

    «μπελομαριού»

    Υπάρχει και αυτό από τον Νικόλαο Κουτούζη τον 18ο αι.

  88. sarant said

    85 Eυχαριστούμε!

  89. BLOG_OTI_NANAI said

    83: Σαφέστατα. Η φράση «πέρασε την δεκαετία του 1930 από τον Κομμουνισμό στον Χριστιανισμό και έγινε «κολλητός» των Ορθόδοξων Ιεραρχών» είναι μπαρούφα.

    Διότι ό,τι κι αν σκεφτόταν για τον κομμουνισμό θετικό ή αρνητικό, το ζήτημα είναι πως ουδέποτε υπήρξε κάποια «μετάβαση» σαν αυτή που γράφει ο μπάρμπας. Πάντα ο Μοσχονάς βρισκόταν στον εκκλησιαστικό κύκλο και ουδέποτε έφυγε από αυτόν για να υποθέσουμε ότι «επανήλθε» ή έγινε κάποια μετάβαση από εξωεκκλησιαστική σε ενδοεκκλησιαστική. Γι’ αυτό στο σχόλιο 75 του λέω να μην γράφει ό,τι του κατεβαίνει.

  90. aerosol said

    #82 & 87
    Υπάρχει λοιπόν αναφορά του Μπελομόριε ήδη από το 1914.
    Προκύπτει και η πιθανή περίπτωση το μπελομαριού να έχει ρίζα στο αμόρε, μπέλο αμόρε κλπ. Ερωτιάρα; Ερωτοπαρμένη; Αγαπησιάρα;
    Πάντως το «-μαριού» θυμίζει έντονα το Μαρία στην εκδοχή Μαριού, η οποία νομίζω πως είναι της Λιγουρίας (Γένοβα). Θα μπορούσε να είναι μια ουδέτερη ή και τρυφερή προσφώνηση αλλά το πώς έφτασε στα ελληνικά μπορεί να απαντηθεί μάλλον μόνο με κάποιο τραγούδι ή άλλο καλλιτεχνικό έργο του συρμού της εποχής.

  91. BLOG_OTI_NANAI said

    81: Επίσης θα ήταν οξύμωρο, να βλέπουμε (σχ. 17) το Πατριαρχείο να εκδίδει τα άρθρα του Μοσχονά από το 1911 έως το 1936 και να υποθέσουμε ότι μέσα εκεί υπήρχαν κείμενα με αντιθρησκευτικό-αντιεκκλησιαστικό χαρακτήρα.

  92. Irresistible said

    Εκλεκτέ χριστιανέ λόγιε, κ. Blogotinanai (91 + 75):

    1) Κατ’ αρχάς δεν είμαι μπάρμπας, είμαι κοπέλλα. Κατά δεύτερον, γιατί εκπλήττεσθε που ο Θεόδωρος Μοσχονάς αρθρογραφούσε στα έντυπα του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, ενώ ήταν βαμμένος κομμουνιστής; Είχε τα μέσα με το παπαδαριό από την φιλία της οικογενείας του με τον θρυλικό Μανουήλ Γεδεώνα. Ο φιλαράκος του κ. Σαραντάκου, Παντελής Μπουκάλας, καίτοι δεδηλωμένος άθεος και χριστομάχος, είναι τακτικός καλεσμένος στις εκπομπές του Ραδιοφωνικού Σταθμού της Εκκλησίας 89,5 Fm. Και τί μ’ αυτό; Πρέπει να συμπεράνουμε ότι ο Μπουκάλας είναι άνθρωπος της Εκκλησίας; Ιησούς Χριστός νικά κι όλα τα κακά σκορπά…

    Οι μισοί καθηγητές της Θεολογικής του ΑΠΘ είναι δεδηλωμένοι Συριζαίοι (Μιλτιάδης Κωνσταντίνου, Ιωάννης Πέτρου, Χρυσόστομος Σταμούλης κλπ-κλπ) κι έχουν παραχωρήσει εδώ και 15 χρόνια έναν μεγάλο χώρο μέσα στην Θεολογική για την προσευχή των Μουσουλμάνων κάθε Παρασκευή. Τον Γενάρη του 2013 οι συριζαίοι αυτοί καθηγητές διοργάνωσαν μέσα στις εγκαταστάσεις της Θεολογικής Θεσσσαλονίκης το περίφημο Συνέδριο «Εκκλησία και Αριστερά», χάρις εις το οποίο έγινε Πρωθυπουργός της Ελλάδος ο άθεος Αλέξης Τσίπρας. Διότι το Συνέδριο αυτό (που μεταδιδόταν ζωντανά από τον Ραδιοσταθμό της Εκκλησίας 89,5 FM) έπεισε εκατοντάδες χιλιάδες χριστιανούς ψηφοφόρους ότι ένας άθεος αριστερός πολιτικός είναι (λόγω Κοινοκτημοσύνης κλπ) πιό κοντά στον Χριστιανισμό απ’ όσο οι υποκριτές δεξιοί. Άλλωστε, κι εσείς κύριε Blog, έχετε επανειλημμένως δηλώσει ότι ψηφίσατε δίς τους αθέους του Σύριζα, καίτοι πιστεύετε τυφλά εις Ιησούν Χριστόν και αυτόν Εσταυρωμένον.

    2) Τί δεν τεκμηρίωσα απ’ όσα γράφω στο σχόλιο 61; Πείτε το σαφώς να το τεκμηριώσω. Διαφωνείτε ότι ο Θεόδωρος Μοσχονάς απομακρύνθηκε κακήν κακώς το 1968 από την Πατριαρχική Βιβλιοθήκη της Αλεξανδρείας κατόπιν εφόδου των Ιερωνυμικών κομμάντος (παπα-Κατινάς κλπ), με το επιχείρημα ότι αυτός και ο επί 27 χρόνια (1939-1966) Πατριάρχης Αλεξανδρείας Χριστοφόρος Β΄ Δανιηλίδης είχαν μετατρέψει το Πατριαρχείο του Αποστόλου Μάρκου σε άντρο κιναίδων κληρικών;

    Διαφωνείτε ότι ο Θ. Μοσχονάς ήταν κομμούνι του κερατά το 1924 που έξέδωσε «Τα σκίτσα της Φτωχολογιάς»; Δεν καταλάβατε ότι το παρόν διήγημα είναι γραμμένο από κομμουνιστή; Διαφωνειτε ότι ο Θ.Μ. παρέμεινε κομμουνιστής μέχρι το 1930; Κι ότι αυτός έκανε τον Απρίλη του 1928 την φάρσα εναντίον του Καβάφη στο «Σκρίπ»; Μα τα έχει πεί επανειλημμένως ο μακαρίτης Ρένος Αποστολίδης (τα ξέρει από τον πατέρα του, Ηρακλή, που ήταν στενός φίλος του Καβάφη και τον έκανε διάσημο στην Ελλάδα ανθολογώντας τον στην «Ανθολογία» των Αποστολίδηδων). Τα λέει και ο Γεωργαλάς στα Απομνημονεύματά του, που ήξερε τα αιγυπτιώτικα απ’ έξω κι ανακατωτά, αφού καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Καΐρου.

    ΥΓ: Αδαέστατε κύριε Σέρτη (85): «Οι φουκαράδες και άλλες ιστορίες του παλαιού καιρού» εξεδόθησαν στην Αλεξάνδρεια το 1962 και είναι έργο του Θεοδώρου Δ. Μοσχονά και ουχί του πατρός του, αιγυπτιολόγου Δημητρίου Μοσχονά, όπως αφελέστατα γράφετε. Απορώ πώς δεν κάνατε διόρθωση τόσες ώρες, εσείς που ειστε «ψείρας»

  93. BLOG_OTI_NANAI said

    92: «δεν είμαι μπάρμπας, κοπέλλα είμαι>»

  94. Γιάννης Κουβάτσος said

    Γεδεώνα; Κλίνεται ο Γεδεών, βρε Βάτμαν; Και πότε δήλωσε ο Μπουκάλας ότι μάχεται τον Χριστό; Γιατί κολλάς ταμπέλες με τόση επιπολαιότητα;

  95. Α. Σέρτης said

    92
    Θεώρησα ότι το νοήμον κοινό θα κατανοήσει πως κατά την αντιγραφή παρελείφθη το Θ.

    Ωστόσο συγκρατώ τον χαρακτηρισμό σας (“αδαέστατε”) καθώς στην περίπτωσή μου ευστοχεί. Και είναι ακριβώς όπου τυχόν φεγγίζουν οι ραφές της αδαημοσύνης μου που δράττομαι μήπως συμβάλω στις αναζητήσεις του ιστολογίου, όπως τώρα με τη “μουζάχρα”…

  96. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Εμέ μου άρεσε η περιεργότης του αφηγήματος.
    Οι «χαρακτήρες» όλο και κάποια παλαβούλα της γειτονιάς μου θύμισαν. Ολίγη από μπεκρού, ολίγη από αθυρ’οστομη, ολίγη από καταράστρια και φαντασιοπαρελθοντόπληκτη, παρέλασαν στη μνήμη διάφορες, άκακες/αβλαβείς εν τέλει αλλά θορυβώδικες φιγούρες του χωριού. Αλλά κι εδώ , στην Αθήνα, έβγαινε μέχρι πριν λίγα χρόνια κάθε Κυριακή αξημέρωτα στο μπαλκόνι μια τέτοια σαλή. Έλεγε έλεγε τα βάσανα και τις αδικίες της ζωής της μες την ησυχία του πρωινού κι ακουγόταν στο τετράγωνο και παραπέρα. Κατέληγε καταριώντας έναν αδελφό που έφαγε την περιουσία και της αφηκε αυτό το ξερό διαμέρισμα.
    Σαν χότζας έβγαινε τις Κυριακές, κανα μισαώρο και ξαναλούφαζε. Όταν σταμάτησε, μετά από κάποιο διάστημα, έμαθα από τυχαία συζήτηση μπρος στην πολυκατοικία της ότι όντως ήταν οικοπεδούχα κλπ κ ότι κάποιος συγγενής την εξοστράκισε πονηρά από τα δικαιώματά της. Να που βρέθηκε αφορμή να τη μνημονέψω λοιπόν.

    Η Φωξάνη η Κυπραία, τί όνομα; Μου ήρθε μπας από…Αφροξυλάνθη;

    Καλημέρα σας.
    Ωπ! Όχι!
    Η Φωξάνη (ρουμ. Focşani) είναι η πρωτεύουσα Νομού Βράντσεα της Ρουμανίας, στις όχθες του Ποταμού Μίλκοβ, στην ιστορική περιοχή της Μολδαβίας.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A6%CF%89%CE%BE%CE%AC%CE%BD%CE%B7
    Βρετιμαθαίνει κανείς

  97. Λιώντας said

    Σας χαιρετώ. Και το δικό μου «λιθαράκι» για τις άγνωστες λέξεις του κειμένου… Μπελομαριού: ΠελλοΜαριού, τρελή Μαρία, πελλός στην Κύπρο ίσον ο τρελός…
    Σουγκιούκο: Σουτζιούκκος, Ενα είδος κυπριακού λουκουμιού με μουσταλευριά που θυμίζει πολύ το σουτζούκ λουκούμ…

  98. sarant said

    Kαλημέρα από εδώ!

    97 Αυτό είναι, μπροστά στα μάτια μας το είχαμε, το Μπελο- δεν είναι bello, ούτε σλάβικο belo, είναι πελλο-, η τρελοΜαρία, σας ευχαριστώ πολύ!

  99. BLOG_OTI_NANAI said

    97, 98: Καλό 🙂 Αλλά δύσκολο με το «μπ» στην αρχή αν δεν πάει το μυαλό σου:

  100. Νέο Kid said

    99. Δεν ξέρω πού το βρήκε το -αι- . Ο πελλός και η πελλαμάρα γράφονται εξαπανέκαθεν (σικ!) με έψιλον. Εικάζω ότι βγαίνει απ το απολωλός (το λωλός το λέμε εν Ελλάδι).
    Παιλλός δεν έχω δει πουθενά άλλου γραμμένο.

  101. sarant said

    100 Νομίζω ναι, απο το απολωλός βγαίνει, όπως και ο παλαβός κατά μία θεωρία. Παλιά ήταν πελελός.

  102. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Πελελός στην Κρήτη ο πελλός/τρελός, συνων.κουζουλός.

    Ερωτόκριτος
    1593 Β
    ΠOIHTHΣ
    Tου Kυπριώτη εφάνηκε περίσσο να γρικήσει,
    πως ήρθεν ένας πελελός να τονε φοβερίσει.

  103. sarant said

    102 Ναι μπράβο.

  104. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    101 >>απο το απολωλός βγαίνει, όπως και ο παλαβός κατά μία θεωρία.
    «Και σύμφωνα με μια αρκετά διαδεδομένη εκδοχή, η λέξη «παλαβός» από την παλάβρα προέρχεται (αν και υπάρχει πιθανότητα να προέρχεται από το κρητικό-ποντιακό-κυπριακό παλαλός/πελελός). »
    https://sarantakos.wordpress.com/2014/11/21/triakiena/

    103 Το λέμε ως σήμερα.
    Αφού μου πήρες ει* το νου
    πάρε με σκιας* κι εμένα
    για δε με θέλει πελελό
    η μάνα που μ΄εγέννα

    *εμφατικό/συνδετικό – κάποτε απλώς «βοηθητική» συλλαβή στη ρίμα
    **τουλάχιστον

  105. Πέλο / μπέλο

    Μην ξεχνάμε πως και η απουσία του φθόγγου /p/ στα αραβικά (και σαφώς στις αιγυπτιακές διαλέκτους) και η αντικατάστασή του από /b/, εκθέτει έναν ξένο ομιλητή σε κάποιους τέτοιους συμφυρμούς σε λέξεις που δεν βλέπει ποτέ γραμμένες.

    Έχουν γίνει προτάσεις και προσπάθειες για εισαγωγή του p (με τρεις τελείες από κάτω αντί την μία τελεία του b) αλλά θεωρήθηκαν σαν αποικιοκρατικές παρεμβάσεις, για το κύρος ξένων λέξεων και ονομάτων μόνον, αφού η γλώσσα τους δεν έχει p.

  106. 105 Οι τρεις τελείες ωστόσο είναι το περσικό πε..

  107. loukretia50 said

    106, Φαρσί γνωρίζεις Δύτα μας κεραία και τελίτσα!

    btw
    Μην κι εποπτεύεις νεαρόν φέρνων στο Μαχαιρίτσα?
    Φίλος είναι της κόρης μου, ελθών απ΄το Σαν Ντιέγκο
    Κι όταν τον δεις νομίζεις πως συνθέτου ειν’ άλτερ έγκο!

  108. loukretia50 said

    107 – συμπλήρωμα
    Ελάχιστα τον γνωρίζω, αρκετά για να επισημάνω την ομοιότητα!
    Απλώς οι σπουδές του και το γεγονός ότι , όπως έμαθα πρόσφατα, συνεργάζεται με το Παν/μιο Κρήτης, ήταν αφορμή να το αναφέρω. Εννοείται όχι σε κείνον, εφόσον ούτε και σένα γνωρίζω!

  109. spiridione said

    Ξεκινώντας την ομιλία της στο συνέδριο, η κ. Θεοχάρους αναφέρθηκε στην κυπριακή παροιμία «αγκωνίσθειν η Πελομαριού μηλόπιτες», λέγοντας ότι δεν πρέπει να αφήσουμε την ιστορία του φυσικού αερίου να γίνει «μηλόπιτες στα χέρια μιας Πελομαριούς», καθώς πρόκειται για μια πολύ σοβαρή υπόθεση.
    https://m.kathimerini.com.cy/gr/oikonomiki/oikonomia/84205/?ctype=ar

  110. 107/8 Πες μου καμιά άλλη λεπτομέρεια, π.χ. από πού είναι. Σαν τον Μαχαιρίτσα μοιάζουν πολλοί νέοι! Είναι στο μετ/κό της οθωμανικής ιστορίας;

  111. sarant said

    109 A μπράβο!

  112. @ 106 Δύτης Των Νιπτήρων

    Ωραίο. Οπότε δεν είναι εντελώς αυθαίρετο δάνειο.

  113. loukretia50 said

    110. Λεπτομέρειες δεν ξέρω, το μόνο σίγουρο ότι έχει τελειώσει μεταπτυχιακό στην Ολλανδία σε τμήμα οθωμανικής ιστορίας /πολιτισμού και πριν 4 χρόνια είχε πάει στην Αμερική για διδακτορικό. Αγνοώ το θέμα της έρευνας, δεν αποκλείω να έμπλεξε και με τη γλωσσολογία, είχε μία τάση!
    Τώρα με τα κορονιάσματα συνεχίζει ον λάιν από Αθήνα, ενώ παράλληλα συμμετέχει σ΄ένα πρόγραμμα του Πανεπιστημίου σας.
    Οπότε μένουμε σε tags : Δημήτρης, Ολλανδία – Σαν Ντιέγκο και … Μαχαιρίτσας!

    ΥΓ. 1 Μόλις έμαθα για Κρήτη, σκέφτηκα πως υπάρχει πιθανότητα να τον γνωρίζεις.
    Ο κόσμος συχνά είναι μικρός γι αυτούς που έχουν πάθος για το ίδιο – έστω παρόμοιο – γνωστικό αντικείμενο.

    ΥΓ 2. Ομολογώ ότι ήταν διασκεδαστική η σκέψη ότι η ρίμα φανέρωσε μια σύμπτωση κι ότι εσύ δε θα είχες κανένα κοινό σημείο αναφοράς σε περίπτωση που τον γνώριζες!

  114. Ίσως έχω κουρκουτιάσει εντελώς, αλλά δεν μου έρχεται κανείς στο μυαλό!
    Θα έχω το νου μου για Μαχαιρίτσες τώρα που θα ξαναρχίσω να κυκλοφοράω 🙂

  115. Νεσταναῖος said

    64.
    Η εφεύρεση της ανεμογεννήτριας είναι για να μεταφέρει χρήματα από το δημόσιο (ιδρώτα και αίμα των φορολογουμένων) στον ιδιωτικό τομέα. Κερδισμένοι είναι οι κατασκευαστές και αυτοί που επωφελούνται από επιδοτήσεις με όλα τα επακόλουθα. Εύκολο χρήμα. Απόσβηση δεν γίνεται ποτέ. Ούτε τον ανεμογεννητριών ούτε των ηλιακών. Κάποιος ειδικός νομικός πρέπει να ασχοληθεί με αυτό το θέμα.

  116. Myriolis said

    35, 36
    Καθαρογλωσσίδια στην Κρήτη, τα βρωμόλογα. Τουλάχιστον στο Ηράκλειο. Η Έφη τι λέει για πιο ανατολικά;

  117. sarant said

    116 Μάλιστα, ταιριάζει.

  118. Theo said

    Ωραία ηθογραφία, και βλέπω πως μόνο στην Έφη και σε μένα αρέσει.
    Περί ορέξεως, που λέγαμε και χθες 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: