Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Γιατί μωρέ;

Posted by sarant στο 7 Οκτωβρίου, 2021


Ο τίτλος θα μπορούσε να εκφράζει παράπονο, να εννοεί «γιατί μωρέ το έκανες αυτό;», που το λέμε σε κάποιον που μας έκανε κακό χωρίς να το περιμένουμε, όπως θα μπορούσε, λέμε τώρα, να πει κι ο Καίσαρας στον Βρούτο.

Αλλά οι τακτικοί μας φίλοι θα το ξέρουν, το ιστολόγιο ειδικεύεται στους παραπλανητικούς τίτλους· κι έτσι ο σημερινός μας τίτλος δεν εκφράζει κανένα παράπονο, απλώς αναρωτιέται ποια είναι η προέλευση του επιφωνήματος «μωρέ».

Το ερώτημα αυτό μού το είχε θέσει πριν από καιρό σε μέιλ του κάποιος αναγνώστης -του είχα απαντήσει και είχα σημειώσει την ερώτηση και την απάντηση για να τη βάλω στα άρθρα με ερωτήσεις και απαντήσεις που βάζω αραιά και πού. Είδα όμως πως μια πλήρης απάντηση θα ήθελε αρκετή ανάπτυξη, οπότε σκέφτηκα πως θα μπορούσα να αναπτύξω την απάντηση σε αυτοτελές άρθρο -αυτό που διαβάζετε.

Το «μωρέ» είναι επιφώνημα που το χρησιμοποιούμε με διάφορους τρόπους ή μάλλον για να εκφράσουμε διάφορα συναισθήματα και καταστάσεις, ανάλογα βέβαια και με τον χρωματισμό της φωνής μας όπως και με τα συμφραζόμενα.

Μπορεί ας πούμε να εκφράζει χαρά, και μάλιστα απρόσμενη, ένα ευχάριστο ξάφνιασμα: Μωρέ τι έκπληξη ήταν αυτή; Μπορεί να εκφράζει ακόμα και θαυμασμό, π.χ. «Μωρέ τι ωραίο μαλλί που σου έκανε!»

Μπορεί να εκφράζει παράκληση, π.χ. «Έλα μωρέ Γιάννη, κάνε μου το χατίρι».

Από την άλλη, μπορεί να εκφράζει ενόχληση ή αγανάκτηση, σε ήπιο ή σε έντονο βαθμό, π.χ. «Γιατί μωρέ παιδιά κάνετε τόσο θόρυβο» ή «Ως πότε θα σε ανέχομαι, μωρέ χαραμοφάη;».

Μπορεί επίσης να εκφράζει ειρωνεία: Μωρέ μπράβο αναίδεια! Ή διαμαρτυρία: Μωρέ τι μας λες!

Μπορεί να δώσει έμφαση όταν αναφερόμαστε σε κάποιον: Μωρέ αυτός είναι μεγάλος απατεώνας!

Και βέβαια, σε κλητική πτώση λειτουργεί ως προσφώνηση. Εγέρασα, μωρέ παιδιά, σαράντα χρόνους κλέφτης.

Aυτό το άκλιτο «μωρέ», που σήμερα το έχουμε για επιφώνημα, είναι η κλητική του αρχαίου επιθέτου «μωρός». Το να μετατραπεί η κλητική σε επιφώνημα το βρίσκουμε και στο επιφώνημα «καλέ», από το «καλός».

Όπως λέει το ετυμολογικό λεξικό του Μπαμπινιώτη, το επίθ. «μωρός» (μώρος στην αττική διάλεκτο) χρησιμοποιήθηκε ήδη από την κλασική αρχαιότητα ως οικεία προσφώνηση, αρχικά με μειωτικό τόνο και στη συνέχεια συγκαταβατικά. Την προσφώνηση «Ω μώρε» τη βρίσκουμε και στον Αριστοφάνη πολλές φορές αλλά και στον Ξενοφώντα για τον Σωκράτη («Ω μώρε, έφη ο Σωκράτης…»).

Στα ελληνιστικά χρόνια εμφανίζεται ο τύπος «μωρέ», αρχικά «ω μωρέ» και κατόπιν σκέτο «μωρέ», πολλές φορές στον Επίκτητο (π.χ. «μωρέ, χείρας ουκ έχεις;») και βέβαια θυμόμαστε και το ευαγγελικό ὃς δ’ ἂν εἴπῃ, Μωρέ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός.

Από το «μωρέ» παρήχθησαν και άλλοι τύποι που χρησιμοποιούνται ως προσφωνήσεις. Το μωρέ έγινε «μρε» και μετά ηχηροποιήθηκε σε «μπρε», απ’ όπου μετά προέκυψε και ο τύπος «βρε». Παράλληλα έχουμε τον τύπο «ωρέ», απ’ όπου το πολύ συνηθισμένο νεοελληνικό «ρε».

Το «μπρε» είναι μεσαιωνικό. Το βρίσκουμε, ας πούμε, στον Κατζούρμπο, την κωμωδία του Χορτάτζη, όπου ο δάσκαλος πετάει λατινικούρες:

Noli ποτὲ irasci ab re, μὰ πρῶτα θὰ λογιάζης

και ο μαθητής παραπονιέται: Τοῦρκος δὲν εἶμαι, Δάσκαλε, καὶ μπρὲ γιατὶ μὲ κράζεις;

Το «βρε», μεσαιωνικό κι αυτό, το βρίσκω στα Ερωτοπαίγνια.

Όλα αυτά, μωρέ, μπρε, βρε, ρε, κλητικά επιφωνήματα ας τα πούμε, μπορούν φυσικά να χρησιμοποιηθούν και για τα δύο φύλα. Έχουμε όμως άλλο ένα, το «μωρή», που χρησιμοποιείται μόνο προς άτομα θηλυκού γένους. Συνήθως έχει προσβλητική-υποτιμητική χροιά, συχνότερα από το «μωρέ», αν και μπορεί να είναι και ουδέτερη, βέβαια εφόσον υπάρχει οικειότητα, π.χ. «Μωρή ξαδέρφη, δεν φτιάχνεις έναν καφέ;»

Κι αυτή είναι από την κλητική του θηλυκού, και είναι μεσαιωνική επίσης. Τη βρίσκω στο TLG στη μετάφραση του Συντίπα από τον Ανδριόπουλο («ὁ δὲ λέγει· μωρή, οὐκ ἔφερά σοι ἀρτίως ὀψάρια ἃ εὗρον εἰς τὸ χωράφιν;»), που χρονολογείται στον 11ο αιώνα, αλλά και σε πολλά κείμενα του 14ου αιώνα (Πουλολόγος, Σαχλήκης, Σπανός κτλ.)

Όμως, θα θυμάστε ίσως ότι ο αρχαίος τύπος του θηλυκού δεν είναι «μωρή» αλλά «μωρά». Το «ω μωρά» υπάρχει σε πολλά κείμενα της αρχαιότητας, αλλά στην κοινή νεοελληνική δεν επιβίωσε ούτε έδωσε απογόνους.

Έδωσε όμως στην κυπριακή. Πράγματι, στα κυπριακά υπάρχουν οι τύποι «βρα» και «ρα», για προσφωνήσεις, όπως και «βρη», που προέρχονται, αντίστοιχα, από το «μωρά» και το «μωρή».

Στο πολύ γουστόζικο κυπριακό δημοτικό τραγούδι Ο δασονόμος, η μητέρα επιπλήττει την κόρη της:

Τζ΄ίντα τον θέλεις ρα πελλή εσού τον δασονόμο, τζ΄εν παίρνεις ένα δάσκαλον για ένα δικηόρο

Ρα πελλή, θα πει «μωρή τρελή» στην κοινή.

Να κλείσουμε με αυτο το τραγούδι σε πειραγμένη εκτέλεση από τους θαυμάσιους Monsieur Doumani. Το έχω ξαναπαρουσιάσει, αλλά αξίζει:

249 Σχόλια προς “Γιατί μωρέ;”

  1. Κουνελόγατος said

    Σπουδαίο. Ευχαριστούμε.

  2. Χαρούλα said

    Το μωρή το βρίσκουμε και ως μαρή σε κάποιες περιοχές ή σε πειράγματα. Α μαρή!
    Γενικά το χρησιμοποιώ ελάχιστα. Νομίζω γενικότερα στην περιοχή δεν είναι τόσο σύνηθες όσο τα βρε,ρε.
    Το μπρέ είναι παλιακό, αγαπησιάρικο, όλο γλύκα κυρίως από γιαγιάδες.
    Όταν τύχει το χρησιμοποιώ ως «ωχ μωρέ!» Αν κάτι δεν με ενδιαφέρει ή με …μπούκωσε😊.

  3. Παναγιώτης K. said

    Ωραίο και το σημερινό!
    Συνειδητοποιούμε καλύτερα το γλωσσικό φαινόμενο με άρθρα σαν και αυτό.
    Στο δικό μου τουλάχιστον λόγο, κυριαρχεί το ρε κάθε φορά που θα μπορούσα να χρησιμοποιήσω το μωρέ.

  4. Και το σύγχρονο, που λένε γυναίκες μεταξύ τους, «μαρή». «Τί λες μαρή;»

  5. LandS said

    2.
    Υπάρχει και το αρή στη Ρούμελη

  6. Αιμ said

    Ωραίο, απάντησε σε ερωτήματα δεκαετιών.
    Να το διευρύνουμε λίγο. Υπάρχουν αντίστοιχες προσφωνήσεις στις «μεγάλες» ξένες γλώσσες ;

  7. # 2

    Οχι μόνο μαρή αλλά και μαρέ στην Φωκίδα αλλά και σε τραγούδια !

  8. Λεύκιππος said

    Επιτέλους έμαθα από που προέρχεται το περιβόητο ρε.

  9. Πέπε said

    Καλημέρα

    > Το μωρέ έγινε «μρε» και μετά ηχηροποιήθηκε σε «μπρε», απ’ όπου μετά προέκυψε και ο τύπος «βρε».

    Αυτό το «μρε» λέγεται πολύ στην Κρήτη. Νομίζω μάλλον προς τα δυτικότερα. Κι ωστόσο δεν έχει καμία σχέση με τα γενικότερα φωνολογικά φαινόμενα του ιδιώματος: ούτε «μρ» υπάρχει πουθενά αλλού στα κρητικά, ούτε [ο] που να συγκόπτεται.

    Επ’ ευκαιρία, να πούμε ότι και το συγκοπτόμενο «μωρ’», π.χ. «μωρ’ τι μας λες», είναι κοινό αλλά και πάλι άσχετο από γενικούς κανόνες.

    Υπάρχουν, ακόμη σήμερα, μέρη όπου το γενικώς μάλλον κακόσημο «μωρή» χρησιμοποιείται ουδέτερα έως και θετικά. Μάλλον θα χαθεί όμως. Δεν είναι πολιτικά ορθό, δεν είναι επίκαιρο. Αντίθετα επι(ανα)βιώνει, ίσως λίγο χιουμοριστικά, στον οικείο μη διαλεκτικό λόγο μεταξύ φιλενάδων.

    Το θέμα όμως είναι: πώς όλο αυτό προέκυψε από το «μωρός» = χαζός;

    Δεν μπορώ να μην κάνω τον συσχετισμό με την οικεία σημερινή έκφραση «ρε μαλάκα»: αρχικώς βρισιά, στην πράξη κάθε άλλο. Μια εποχή θυμάμαι να κυκλοφορεί και το «ρε βλάκα», με παρόμοια αλλά πιο τρυφερή απόχρωση: «μα τόσον καιρό να μην πάρεις ένα τηλέφωνο να πεις έλα ρε βλάκα, τι κάνεις, ζεις;», αλλά δεν έχω υπόψη μου να έπιασε πολύ.

  10. Theban said

    Αναρωτιέμαι αν έχει κάποια γλωσσολογική βάση η θεωρία μου ότι τα ρε/μωρέ τα κολλάμε σε φράσεις με σκοπό να φτιάξουμε το ρυθμό.

  11. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2-4 Καλά λέτε, υπάρχει και το «μαρή», έπρεπε να αναφερθεί.

    6 Καλή ερώτηση. Στα αγγλικά ένα Hey, ας πούμε, είναι αντίστοιχο νομίζω.

  12. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    6# Για τις μεγάλες γλώσσες δεν ξέρω, αλλά στα τρκ υπάρχει το ulan, μια καθομιλούμενη προσφώνηση που πεζοδρομιακώς πως συγκόπτεται σε lan όπερ ισοδυναμεί με το δικό μας ρε.

  13. # 9

    Πέπε εσύ που τα ψάνεις κέρεις κανένα δημοτικό τραγούδιπου να αναφέρεται στα ρακοκάζανα και την διαδικασία του παράνομου τσίπουρου ; Κάτι αντίστοιχο δηλαδή με το άσμα που είχε βρει ο Ντύλαν (και όχι μόνο)

  14. Πέπε said

    Οι Κύπριοι λένε «ρα» για θηλυκό του «ρε» (γενικά είναι πολύ έμφυλοι σε τέτοια ζητήματα: λένε και κουμμέρα,που ετυμολογικά σημαίνει συμμητέρα, αντί κουμπάρα που είναι απλώς το θηλυκό του «συμπατέρας»):

    Ώφου, ώφου, ρα μουζουρού της Μόρφου,
    έκανές με κι επέλλανα για δκυο βυζhά του κόρφου,

    …αν όμως δε με απατά η μνήμη μου λένε και «μωρή»:

    Μωρή ρουσού, μωρή ρουσού,
    ό,τι φορήσεις πρέπου σου

    (=μωρή ρούσα, μωρή ρούσσα, ό,τι ρούχα κι αν βάλεις σού πάνε).

  15. Πέπε said

    13

    Όχι. Δεν έτυχε ποτέ να αναρωτηθώ αν υπάρχει τέτοιο πράγμα, αλλά ούτε και το ‘χω πετύχει ποτέ τυχαία. Καλά, για το παράνομο σίγουρα θα έχουν βγάλει πρόσφατα τραγούδια και μαντινάδες, αλλά δημοτικό περί απόσταξης δε μου θυμίζει τίποτε. Κι εδώ που τα λέμε ούτε και για το πατητήρι και το κρασί έχω ακούσει, αμφιβάλλω δε και για το ψωμί, το λάδι ή άλλες παρόμοιες διαδικασίες.

  16. Psi said

    Τι ωραιο! «Μπρε» υπαρχει και στα Ρουμανικα (ισως και σε αλλες βαλκανικες γλωσσες, δεν ξερω), επισης σαν προσφωνηση/γρασο συζητησης σε οικειο περιβαλλον (απο οσο εχω καταλαβει). Μεχρι τωρα πιστευα οτι οφειλεται στην κοινη Τουρκοκρατια, δεν ειχα φανταστει οτι ειναι αρχαιοπρεπες!
    (Πολλες φορες ειναι «Χάιντε μπρε», οπου το πρωτο ειναι νομιζω ξεκαθαρα τουρκικο, οχι?)

  17. ΓΤ said

    Είναι ξεκάθαρο ότι το «μρ» δυσκόλευε τον οραματιστή περιβάλλοντος Ιβάν τον Καπικοσκόρπη και τα μπαόκια, γι’ αυτό και έστειλαν τον Αμρ Ουάρντα στην Ανόρθωση.

    Και, για να σοβαρέψουμε με το «μρ», δεν ξεχνάμε ποτέ τη Σφαγή του Άμριτσαρ
    https://en.wikipedia.org/wiki/Jallianwala_Bagh_massacre

  18. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    12 +
    Οι Τούρκοι έχουν και το καθομιλούμενο be (μπε), άλλη προσφώνηση, μάλλον άνετη παρά αγενής, κάτι σαν το δικό μας βρε.
    Ας πει κι ο Δύτης που είναι επαγγελματίας 🙂

  19. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα. Ωραία σχόλια!

  20. Πέπε said

    16

    Το χάιντε μπρε πρέπει να το ‘χω ακούσει και από Βουλγάρους.

    Στα αρβανίτικα (και στα αλβανικά;) υπάρχει το μόι, πρακτικά συνώνυμο του μωρέ ως κλητικό επιφώνημα. Άραγε κι αυτό ομόρριζο;

  21. ΓΤ said

    13@

    Μήπως ο Μπαρτζούδης ξέρει τίποτα για παράνομα τσίπουρα («τσιπουρολαθρέμπορες»)… Από χτες, που απέκλεισαν τις γριές στο Κύπελλο, είναι λιάρδα ούλοι…

    Πάντως, για να περάσουμε από το τσίπουρο στο ούζο —> Από παλαιό δημοτικό του Τυρνάβου, «Να φαν τα λάφια μέλαθρο, κι οι μούλες το τριφύλλι κι ο νιος να πιει παλιό κρασί, ρακί μεταβρασμένο».
    https://www.tirnavos.gr/el/tyrnavitiko-tsipouro

  22. Αγγελος said

    Πώς δεν αναφέρθηκε το μωρό, όχι η τρυφερή προσφώνηση «μωρό μου», παρά το καθαυτό ουσιαστικό, που φυσικά είναι το ουδέτερο του αρχαίου επιθέτου;
    Εχουμε έτσι από το αρσενικό το «μωρέ», προσφώνηση οικειότητας, από το θηλυκό το «μωρή», προσφώνηση προσβλητική, και από το ουδέτερο το ουσιαστικό που σημαίνει «βρέφος» — και που κανείς φυσικός ομιλητής δεν συσχετίζει με την αρχαία σημασία της λέξης, ακόμα κι αν την ξέρει.
    Την ίδια σημασιολογική πορεία ακολουθεί στις μέρες μας το «μαλάκα», όπως επισημάνθηκε, αλλά μόνο στο αρσενικό 🙂

  23. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    21# Άστα αυτά και ψάξε για κάνα τσιπουρομπούτλεγκ άσμα. Έτσι και το βρεις, κερδίζεις εκδρομή Λισαβόνα-Βλαδιβοστόκ με κάρο και με παρεούλα καθχιαφτή ταφρολεκάνης.

  24. ΣΠ said

    Καλημέρα.

    16
    Το μπρε είναι μια συνήθης φιλική προσφώνηση στα σερβοκροατικά. Μάλλον πήγε από τα ελληνικά μέσω τουρκικών.

  25. Νέο Kid said

    Οι Κύπριοι δε λένε ρα ως θηλυκό του ρε . Λένε γενικά ρα ασχέτως με το φύλο εκείνου/ης στον/ην οποίο/α απευθύνονται.

  26. Αγγελος said

    Αν δεν κάνω λάθος, στη Λέσβο «μωρά» λέγονται και τα μεγαλύτερα παιδιά.

  27. H. Mandragoras said

    – ακόμα ένα παράδειγμα κλητικης που έγινε επιφώνημα θαρρώ θα μπορούσε να είναι το «καημένε». Λέμε «ωχ καημένε» σαν επιφώνημα που δηλώνει πχ ότι κάποιος μας ενοχλεί υπερβολικα για κάτι που θεωρούμε ασήμαντο. Χρησιμοποιείται επίσης με αυτή τη φιλική οικεία χροιά «Ωχ καημένε Μπάμπη».
    – 2,4 το «μαρή» έχω την αίσθηση ότι το χρησιμοποιούμε ως θηλυκό του μωρέ, όταν δεν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε το μωρή που έχει εν γένει αρνητική χροιά.

  28. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Ναι, το ξέχασα, στα τρκ υπάρχει και το bre.

  29. Χαρούλα said

    #18 από τους δικούς μας μουσουλμάνους(κατσίβελοι☺️) το μπε χρησιμοποιείτε όπως το well. Κάτι σαν επιβεβαίωση της πρότασης.
    Αυτό είναι μπε το σπίτι; Ήρθε χθες η Γκιουλ, μπε.

  30. Πέπε said

    25

    Αλήθεια; Δηλαδή απλώς δεν έχουν καθόλου το ρε; Λένε για παράδειγμα «ρα Γιάννη»;

  31. Νέο Kid said

    26. Και στην Κύπρο. Μωρά είναι γενικά τα παιδιά. Ακούς την άλλη την κοτσάκαρη ας πούμε να λέει «το μωρό» για τον μπούλη της ετών 40φεύγα…

  32. Γιάννης Κουβάτσος said

    Αληθεύει ότι το κυπριακό ρε βγαίνει απο το siniore και το ρα από το siniora, από την εποχή της βενετοκρατίας στην Κύπρο;

  33. ΓΤ said

    26@

    «Μουρέλι μ’, τα ματέλια σ’ αραμπαδέλια τσ’λούν»

  34. Καλημέρα!
    Εξαιρετικό τα άρθρο και ευχαριστούμε.
    Όταν έλεγα μικρή στη μάνα μου μωρέ και επειδή αντιπαθούσε όλες αυτές τις μικρές λέξεις οικειότητας (ιδιαίτερα το μαρή, εκεί θα’ ρπαζα και καμιά…) μου έλεγε: «Μόρα και κασσίδα». Δεν είχα αναρωτηθεί μέχρι τώρα, αλλά με αφορμή αυτό το σχόλιο το έψαξα λίγο και στη φράση μάλλον αξίζει άλλο άρθρο.
    http://www.stougiannidis.gr/mora.htm

  35. Πέπε said

    27

    Και ωχ αδερφέ.

  36. >>Το μωρέ έγινε «μρε» και μετά ηχηροποιήθηκε(*) σε «μπρε», απ’ όπου μετά προέκυψε και ο τύπος «βρε».

    Δηλαδή έχουμε μωρέ > μουρέ > μρέ > bre.
    Παρόμοιο (;) το γαλλικό camera > camra > chambe.
    ______________
    (*) Μάλλον έγινε ασυνεχές κλειστό b (occlusive).

  37. Νέο Kid said

    30. Όχι ακριβώς. Ρε Γιάννη! θα πούνε κανονικά , και ρε Μαρία! Αλλά όταν χρησιμοποιείται σκετο και στο τέλος ,είναι ρα. Πχ. Ρα! Τι κανείς εκεί πέρα; Ή τι κάνεις εκεί ρα;

  38. nikiplos said

    Καλημέρα… η νεότερη γενιά, αυτή που τώρα διάγει τη χρυσή δεκαετία των 20 χρόνων χρησιμοποιεί, οι γυναίκες περισσότερο το:
    «ναί ρε!» για να δείξει ότι κάτι της αρέσει, ότι περνάει καλά κλπ.
    Σε συνοικιακό γυφτολουναπάρκ των Δυτ. Προαστίων, θυμάμαι μια βεργολυγερή που φορούσε φόρεμα μαύρο. Είχε ανέβει με τον 5χρονο γιό της πάνω στο τραμπολίνο. Άχαρη ως προς τις κινήσεις, χαριτωμένη σε όλα τα υπόλοιπα. Έλεγε συνέχεια κοιτώντας τον μικρό στα μάτια… «ναι ρε!»

    Το μαρή είναι μωρή εξευγενισμένο, γιανα μην παρεξηγείται… «Που γυρίζεις μαρή πορτογύρω?»

    Θα ήταν άδικο για την αποδελτίωση να μην αναφέρουμε πως το νεοελληνικό «ρε», κολλάει συχνά στον προφορικό λόγο με το κοινό ελληνικό επώνυμο…

  39. ΣΠ said

    27
    Και το «χριστιανέ μου», ίσως και άλλα (αξίζει άρθρο; ).

  40. sarant said

    32 Όχι, δεν είναι απο το signore/signora.

  41. Καλημέρα
    9 τέλος Δεν τάπες όλα. «ρε μαλάκα» «ε όχι και ρε»

    26 Ν’ απαντήσω αφού προεκλήθην 🙂 Συζητάνε δύο «μα σ’ λεγ ρε μουρό μ». Αυτός που το λέει είναι ετών 80 και απευθύνεται σε άλλον ετών 85. Αρκεί; Δεν έχει σχέση, δηλαδή, μ’ αυτό που λέει ο Κιντ στο 31. Εννοείται πως όταν μιλάμε για τα παιδιά μας θα πούμε τα μωρά μας, ασχέτως ηλικίας (τα δικά μου τα μωρά π.χ. είναι των υπέρ τριάκοντα και άνω). Αλλά ακόμα και σαν προσφώνηση ανάμεσα σε μεγάλους.

  42. ΓΤ said

    29@ Χαρούλα

    Εκεί στη Θράκη ακούμε επίσης και το ολόκαρδο «γιαβρί μου» 🙂

    (Το άκουγα από ζουζούνα, κάτι σαν «μωρουλίνι μου».)

  43. Georgios Bartzoudis said

    (α)
    # Μακεδονιστί λέμε «ρε» και «αρέ». Σερραϊστί λένε «βε». Τουρκιστί έλεγαν «μπε» [όπως ένας Τούρκος γιατρός που είχε μείνει στα μέρη μας και έκανε το όνομά του από Μεμέτ-Μεμετάκης σε Δημητράκης]

    (β) .
    # Μκεδονιστί λέμε Μαρή. Να και ένας κανεγκαιρίσιος διάλογος (μεταξύ προπορευομένης νεάνιδος και ακολουθούντος νεανία):
    – Μι πάτ’σις καλέ!
    – Σι πάτ’σα μαρή
    – Τί τρόπους είν(ι) αυτός καλέ;
    – Νιγριτ’νός μαρή!

    (γ) Δεν γνωρίζω πώς …γκαρίζουν οι στρουθοκάμηλοι (σχόλιο 21) και πώς ταξιδεύουν τα χτήνοι (σχόλιο 23). Ούτε ξέρω «για τα παράνομα» των τσιπρολαθρεμπόρων.

  44. ΓΤ said

    38@ Νικιπλουά

    Το οποίο «ναι, ρε!» λέγεται ακριβώς όπως χτυπάς παλάμη με τον συμπαίκτη όταν πάνω στο μπάζερ μπίτερ έχεις κολλήσει το τρίποντο της νίκης 🙂

  45. ORIO said

    …Όστις δε είπη Μωρέ, θέλει είσθαι ένοχος εις την γέενναν του πυρός(Τόπος καύσης σκουπιδιών).Ματθ. 5:22. Η λέξη μωρός σημαίνει «ευκαταφρόνητος ανόητος.» Ομόηχη Εβραϊκή λέξη (μωρέχ) σημαίνει στασιαστής. Η λέξη μωρέ χαρακτηρίζει κάποιον ως ηθικώς ανάξιο, ένα στασιαστή εναντίον του Θεού. Την εποχή του Ιησού ήταν σοβαρή ύβρις.

  46. ΓΤ said

    Πω, ρε μαν… Τώρα εξηγούνται όλα!

    (Μετά το κομμάτι για το «ρε», θα έρθει η ώρα και για το «μαν» 🙂 )

  47. Νέο Kid said

    Πώς και δεν ανέφερε κανείς το «γελά ο μωρός καν τι μη γελοίον η» ;
    Το είπε λέει ο σοφός ο Πιττακός ( νότου μπικονφιούζντ γουίθ Παττακός!…) σε κάποιον που του φάνηκε αστείο το όνομά του .

  48. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    9 >>Αυτό το «μρε» λέγεται πολύ στην Κρήτη. Νομίζω μάλλον προς τα δυτικότερα.
    «Μρε» στην Κρήτη, νεομάγκικο μου φαίνεται από Ανώγεια και δυτικότερα.

    -Μωρε συ, μωρή συ, οικειότατο της …οικειότητας στο χωργιό: Μωρεσύ Νικολή, μωρησύ Μαρία
    -ωρέ συ γεραπετρίτικο ,ανατολικότερα και
    -βωρέ συ, ακόμη πχιο γεραπετρίτικο 🙂 κυρίως …εγκλησης για παρέγκλιση «Βωρεσείς , ίντα εκάμετε εκεια! «

  49. LandS said

    41 «Αλλά ακόμα και σαν προσφώνηση ανάμεσα σε μεγάλους» (για τη προσφώνηση μωρό)

    Σε …τρυφερές στιγμές

  50. ΣΠ said

    38
    Ο Λευτέρης Πετρούνιας λέει «ναι, ρε φίλε» όταν είναι ευχαριστημένος με την εκτέλεση του προγράμματός του.

  51. ΓΤ said

    Ο «μωρός» απαντά 10 φορές στο σύνολο των Βιβλίων ΠΔ και ΚΔ. Πρωτοαναφέρεται στο Δτ. 32:6.

    Να θυμίσουμε και το «῾Υμεῖς ἐστε τὸ ἅλας τῆς γῆς· ἐὰν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἁλισθήσεται;» (Μτ. 5:13)

  52. 18/28 με προλάβατε για το τούρκικο μπρε/μπε.
    Είχα ακούσει παλιά και μια αρβανίτικη ετυμολόγηση, ότι ωρέ σημαίνει «γιε μου» ή κάτι τέτοιο. Δεν έχω ιδέα αν ισχύει.

  53. Γιάννης Κουβάτσος said

    40:Εδώ το είδα :
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.skalatimes.com/2017/05/26/%25CF%2581%25CE%25B5-%25CE%25BA%25CE%25B1%25CE%25B9-%25CF%2581%25CE%25B1-%25CE%25BF%25CE%25BC%25CE%25B9%25CE%25BB%25CE%25B5%25CE%25AF%25CF%2584%25CE%25B5-%25CE%25BA%25CF%2585%25CF%2580%25CF%2581%25CE%25B9%25CE%25B1%25CE%25BA%25CE%25AC/&ved=2ahUKEwjclO6j8rfzAhV0_7sIHfn-Ch0QFnoECAMQAQ&usg=AOvVaw3pks2iFaqawr3JM_mwcMkf

  54. ΓΤ said

    «Μωραίνει Κύριος ον βούλεται απολέσαι».

  55. ΣΠ said

    Στις 14:00 η ανακοίνωση του Νόμπελ λογοτεχνίας.

  56. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Γιατί μωρέ;
    Γιάντα μωρέ χρυσέ μου αητέ
    δίπλωσες τα φτερά σου
    και δεν τ΄ανοίγεις να πετάς
    να χαίρεται η καρδιά σου

    Βρε και μπρε, επίσης λέγεται πολύ.
    Το μπρε μάλιστα και μόνο του, ως σφροδρή αμφισβήτηση+ειρωνία των λεγομένων του άλλου.
    -Οι πλια πολλοί πολιτικοί είναι τίμιοι
    -Μπρε!!!

    >>Ρε
    Ο κύριος με τα λεφτά
    και με το ρετιρέ
    μπερδεύει το όνομά μου
    και με φωνάζει ρε
    Ή έχεις ρετιρέ
    ή σε φωνάζουν ρε
    https://www.artsandthecity.gr/stixoi/%CE%AE-%CE%AD%CF%87%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%81%CE%B5%CF%84%CE%B9%CF%81%CE%AD-%CE%AE-%CF%83%CE%B5-%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%AC%CE%B6%CE%BF%CF%85%CE%BD-%CF%81%CE%B5/

  57. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    54 Εάν δε το άλας μωρανθή… 🙂

  58. Pedis said

    Καλοηθοποίηση του «μωρέ» με τη χρήση του ως «Εεε!», όπως περίπου συνέβη πιο πρόσφατα με την πολύ συχνή χρήση του «μαλάκα» ως «φίλε».

  59. sarant said

    56 Μπράβο, και ήθελα να το αναφέρω!

    55 Προγνωστικά;

    53 Ε, δεν είναι και ανεπίληπτης εγκυρότητας 🙂

  60. sarant said

    58 Στα ιταλικά τι λένε;

  61. Pedis said

    ‘Ελα μωρέ, αφού είναι καλά παιδιά.

  62. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Μπρε
    Το μπρε (τρις) συνοδεύει σειρά από αποκριάτικα πικάντικα διονυσιακά και σκωπτικά δίστιχα
    Τα κουρίτσα μπρε-μπρε -μπρε

  63. ΓΤ said

    59β

    Έχουμε πει: Μάργκαρετ Άτγουντ, Τζόις Κάρολ Όουτς

  64. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα!
    Αξιοσημείωτη η διάκριση ότι το μεν “μωρέ”(όπως και το “μαλάκα”, βλ. σχ 9, 22) απενοχοποιήθηκε γενόμενο απλό επιφώνημα ή και φιλική προσφώνηση, το δε “μωρή” παρέμεινε κακόσημο και υβριστικό (λες και βγήκε λαϊκή ετυμηγορία ότι οι χοντράδες και βλακείες των αντρών γίνονται λόγω συγγνωστής οικειότητας ή τάχαμου για πλάκα, ενώ οι αντίστοιχες των γυναικών είναι φύσει αναμενόμενες και εξ ορισμού ασυγχώρητο αμάρτημα: Βλ. και άσμα “Μωρή τρελή”-Π.Μιχαλόπουλος )
    Στον Σολωμό βρίσκουμε και τον τύπο “μωρές”[: “Αρρωστίες κακά κουρούπια! / Μωρές έχετε κουνούπια!” (Η βίζιτα)], όπως και στον Βαλαωρίτη[: “Εγέρασα, μωρές παιδιά.” (Ο Δήμος και το καριοφίλι του), “ακούστε το, μωρές παιδιά” (Αθανάσης Διάκος, Άσμα Τρίτον/ Εικοστή τρίτη Απριλίου)], που μοιάζει να χρησιμοποιείται ως προσφώνηση πολλών.

  65. ΓΤ said

    53@
    Και έδωσες βάση σε κάποιον που γράφει σε μαύρα βγαζομάτικα «[…] παρακαλείτε να επικοινωνήσει μαζί μας»;

  66. 49 Τς. Το παράδειγμα από κουβέντα π.χ. σε καφενείο.

  67. Y. G. said

    Στα αργεντινεζικα το «ρε» αποδιδεται με «che,» που ακουγεται συνεχεια στην καθημερινη ομιλια. Εξ ου και ο Che Guevara.

  68. Νέο Kid said

    55. Τη φυσική ποιος την πήρε φέτος Σταύρο; Κανας Νεύτωνας για την παγκόσμια έλξη; 😀

  69. Pedis said

    # 60 – Δεν νομίζω ότι υπάρχει κάτι παρόμοιο. Τώρα, δεν ξέρω τι γίνεται με τις 3561 διαλέκτους.

    Οι Ρωμαίοι που είναι βρωμόστομοι έχουν πολλές βρισιές που τις χρησιμοποιουν στην παρέα σαν το δικό μας «μαλάκα», όπως και οι Μιλανέζοι το pirla. Αλλά σαν προσφώνηση intercalare δεν μου έρχεται κάτι χαρακτηριστικό αυτή τη στιγμή.

    Πάντως, λεζΙταλιέν ενοχλούνται όταν μαθαίνουν ότι στα ελληνικά το μωρό = bimbo (~neonato) σημαίνει κουτός, βλάξ.

  70. Στο κοζανίτικο ιδίωμα, η προσφώνηση από άντρα προς άντρα είναι «ρα», ενώ από γυναίκα προς άντρα είναι «μπρε». Η προφώνηση προς γυναίκα είναι επίσης «μπρε», ανεξαρτήτως φύλου του προσφωνούντος.

  71. sarant said

    63 Σωστά. Γιά να δούμε. Καλή έμπνευση ότι θα είναι γυναίκα.

    64 Σωστη διάκριση

    67 Α μπράβο

    70 Μπα; Ενδιαφέρον.

  72. theopeppas said

    Στη Σκόπελο αντί του «νωρέ» υπάρχει το «αρέ» ακι κυρίως «αρή» επί θηλυκού…στη Λακωνία συνηθίζεται , αντ’αυτών, το «λο»…παράδειγμα «το άκουσες, λο;»

  73. ΚΩΣΤΑΣ said

    Ωραιότατο το σημερινό.
    Στα ΒΙ ιδιώματα υπάρχει και η έκφραση » α ρα».
    Α ρα, τι κάν΄ς ικεί;
    Συ πάτ΄σα, α ρα; Σόρι, δε σ’ είδα!

    *Συγγνώμη αν ειπώθηκε από άλλον, δεν είχα χρόνο να διαβάσω τα σχόλια.

  74. Γιάννης Κουβάτσος said

    61 :Βάλε και την Ανί Ερνό και την Αν Κάρσον.

  75. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    64 >>το δε “μωρή” παρέμεινε κακόσημο και υβριστικό
    Μπα, όχι πάντα. Σαν στην Ήπειρο πιο πολύ είναι (και) της τρυφερότητας

    Μωρή κοντούλα λεμονιά (και μωρή πάπια μωρή χήνα)

  76. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το 74 στο 63. Παίζει και ο Κενυάτης.

  77. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Το «μαρή» το ξέρω σαν προσφώνηση, ουδέτερη.
    Το «μωρή», μειωτικό, εκτός από περιπτώσεις οικειότητας, σαν συνενοχή, πχ «μωρή, έλα να σου πω τι έμαθα!».
    Το «αρή» στο χωριό το άκουσα περισσότερο ως επιφώνημα έκπληξης. Μια χωριανή το είχε λίγο σαν σήμα κατατεθέν, ένα μακρόσυρτο και μεγαλόφωνο «αρήηηηη»!
    Τα παραπάνω ντόπια (=μη προσφυγικά) μάλλον ρουμελιώτικης προέλευσης. Στη γενιά των γονιών μου και λίγο μετά, δεν ξέρω αν χρησιμοποιούνται πλέον.

  78. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Δεροπολίτισσα
    Μωρ΄ καημένη, μωρ΄ ζηλεμένη

  79. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Βρε
    Αχ βρε παλιομισοφόρια

  80. dryhammer said

    Γιατί μωρή μαρμάγκα;

  81. Έγραψα στο 34 για το Μόρα και κασσίδα (που το κασσίδα το διορθώνει το τηλέφωνο κάνοντας τα σ δύο) ως απάντηση στο μωρέ και βέβαια έχεις γράψει Νικοκύρη, τότε που ο Κασιδιάρης έδειξε το πόσο άντρας είναι στην Κανέλλη και στη Δούρου.
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/06/08/kasida/
    Τις εκφράσεις αυτές τις ονόμασες στο άρθρο «παρηχητικές».

  82. ΓΤ said

    57@

    Άι, μαρή, δεν είδες το #51; 🙂

  83. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κάτω λέμε και το «μώρος», ο ξεροκέφαλος, ο μπουμπούνας.
    Μωράγρα, η κουταμάρα, το αποχάζεμα. ‘Η μήπως μοράγρα, από τη γνωστή Μόρα (εφιάλτης του ύπνου) αλλά
    Μόρα και κασίδα δε λέμε 🙂

  84. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    82 🙂 🙂 Μαρή να σε πούνε τα εγγόνια σου
    (επειδή γράφεις καλά αστυνομικά) 🙂

  85. Χαρούλα said

    #42 ΓΤ ναι, γιαβρί μ, ειναι το παιδί, αλλά χαιδευτικά μόνο. Μωρο μου όπως και κατάλαβες.
    Κι έχουμε και το τζι(γ)έρι μ(συκώτι). Γλυκιά προσφώνηση αγάπης κυρίως για παιδί.
    Και στην Ρόδο έχουν κάτι σαν της Σκοπέλου που αναφέρεται στο #72, αλλά δεν το θυμάμαι. Βοήθεια;

  86. ΓΤ said

    84@

    Δεν γράφω τίποτε, τα ‘χω όλα γραμμένα 🙂

  87. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    81. Μωρσύ 🙂 δε σ΄είδα! Σόρι

    85 >>τζι(γ)έρι μ
    σπλάγχνο μου, το σκέφτομαι

  88. ΓΤ said

    85@ Χαρούλα

    Με το τζιέρι ασφαλώς η τρυφερότητα καταρρέει όταν κάποιος από το ζευγάρι το πει την ώρα που χλαπακώνουν τζιγιεροσαρμά 🙂

  89. ΓΤ said

    59β

    Και, έτσι για τη φάση, Ισμαήλ Κανταρέ
    (Να χαρεί ο Γιάννης, ρε μαν 🙂 )

    Όλο Ντούα Λίπα και Ρίτα Όρα!
    Μήπως είναι του Ισμαήλ η ώρα;

  90. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    88 🙂 🙂
    Ανάλογον:
    Αρνάκι μ, λένε στη Θεσσαλία τα μικρά παιδάκια κι εγώ το κοκκινιστό στην ορεινή Αρκαδία 🙂

  91. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Πέδη, όταν τα τινάξει η Αλεσάντρα θα μπορούμε να πούμε Morì Mussolini άνευ ποινικών συνεπειών?

  92. ΚΩΣΤΑΣ said

    90 Μανάρι μ, συνήθως λένε στα μικρά παιδάκια… μόνο στα παχουλά αρνάκι μ άσπρο και παχύ… 🙂

    ΓουΤού μου, γράφεις πάλι σήμερα! Ζητούμε από τον Νικοκύρη άρθρο και για το ρε μαν, δική σου εφεύρεση, χρήση και διάδοση… 😉

  93. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    42 .>>γιαβρί
    Το γιαβρί πάλι ,που και γιαβράκι συχνότατα λέγεται, μη έχοντάς το καταγράψει βαθιά, παιδιόθεν, μού μπερδεύεται για κλάσματα με το …γιαμπράκι ! (γιαμμμ)

    92α. χαϊδολογήματα για τον μικρούλη γιο μου (λεπτός από κούνια) : Πασά μου/πασαδάκο μ΄ η Ηπειρώτισσα, αρνάκι μ΄ η Καρδιτσώτισσα , τζιέριμ κουζούμ η Πόντια – μανάδες /γιαγιάδες φίλων.
    Μανάρι για εμάς είναι το …τσεκούρι! 🙂 .
    Καμάρι και καμαράκι, χαρακτηριστικό στην Κυνουρία (για μεγάλους και μικρούς)

    >>ρε μαν
    ρε μπρο , ακουσα την παρέα του γιου μου 🙂

  94. Μαρία said

    70
    Κάτι ανάλογο με το μαρέ, μωρ’ κλπ ισχύει και στην Αιτωλοακαρνανία με βάση το φύλο αλλά και την ιεραρχία.
    Να ρωτήσει το Μπουκάλα ο Νικοκύρης.

    90
    Και μανάρι μ’.

  95. Πάνος με πεζά said

    Δια στίχων Δημήτρη Ιατρόπουλου, «Ντουνιά πικρέ, γιατί μωρέ, γιατι τα κυνηγάς τα περιστέρια;»

  96. ΣΠ said

    59β, 63
    Θα ξαναπροβλέψω Χαρούκι Μουρακάμι.

  97. L.K said

    Και στα σερβικά πολύ συχνό το μπρε. Και ίδια πρόταση υπάρχει «(H)ajde bre» «άιντε βρε»

    Κροάτες στην άλλην πλευρά δεν χρησιμοποιούν bre ποτέ, και μόνο όταν θέλουν να κάνουν πλάκα με Σέρβους το χρησιμοποιούνε.

  98. ΓιώργοςΜ said

    92, 93 το ρε μαν ψιλοπάλιωσε, το ακούω από σαραντάρηδες, το ρε μπρο όχι ακόμα, το λέει κι ο γιος μου.
    Το λέει και σε μένα καμιά φορά, με την επωδό «ελπίζω να μην σε ταράζω με αυτές τις εκφράσεις, έχεις και μια ηλικία…»

  99. Pedis said

    # 91 – Και να τα τινάξει η στόντζσα, πρόκειται για μεγάλο σκατόσογο σαν το Μητσοτακέικο. Η Donna Rachele γεννούσε σαν κουνέλα, έπαιρνε την εκδίκησή της αλλάζοντας στρατηγούς στο επιτελείο κατά βούληση ενώ την χιλιοκεράτωνε in modo virile fascistissimo ο Μπενίτο.

    Πρώτη σε ψήφους για δημοτική σύμβουλος

    https://www.repubblica.it/politica/2021/10/06/news/rachele_mussolini_non_mi_votano_per_il_nome_il_fascismo_discorso_troppo_lungo_-320987888/

    Καλά, η Ρώμη είναι φασιστόμαυρη (ειδικά κάποιες από τις γειτονιές είναι εντελώς κατάμαυρες). Είχε πρόσφατα και δήμαρχο φασίστα που έβαζε μπόμπες στα νιάτα του σαν τον Μιχαλολιάκο.

  100. ΣΠ said

    68 🙂
    Κιντ, δεν γίνεται, έχει πεθάνει.
    Αυτοί το πήραν.
    https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2021/summary/

  101. Χρίστος said

    69 Pedis Αλλά σαν προσφώνηση δεν μου έρχεται κάτι χαρακτηριστικό αυτή τη στιγμή.

    Να σου θυμίσω το figlio mio (fjol, fjul,figgiu,cion. fio στις διάφορες διαλέκτους), παιδί μου παιδάκι μου η το bello mio, coco mio στη Ρώμη (κάτι σαν το κούκλε μου) και το picciu στα πιεμοντέζικα που δεν σημαίνει παιδί μου ούτε κούκλε μου.

  102. spyridos said

    59 , 63
    Κούντερα

  103. Pedis said

    Ναι, φιλιολο, αλλά δεν πρόκειται για κακές λέξεις με καλοήθη χρήση.

  104. spyridos said

    Abdulrazak Gurnah

  105. Reblogged στις anastasiakalantzi50 .

  106. ΣΠ said

    Όλες οι προβλέψεις στον κουβά.

  107. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    101# Από την ίδια ρίζα με το figlio και το αγγλοσκωτογαελικό fitz (γιός του τάδε) ως πρώτο συνθετικό επωνύμων. Fitzgerald, Fitzpatrick κλπ.

  108. spiridione said

    Για τον βαλκανισμό και όχι μόνο του μωρέ/βρε στη βίκι (υπάρχει και στα ενετικά, και στα ουκρανικά). Έχει και μια αλβανική ετυμολόγηση που λέει ο Δύτης παραπάνω.
    https://en.wikipedia.org/wiki/More_(interjection)

  109. Σχετικά με τα ρε, ρα κ.λ.π. αναλόγως φύλου καλούντος και καλούμενου θυμάμαι ένα σχετικό μπερδεμα που είχα στον Λίβανο μέχρι να μου το εθηγήσει η φιανσέ δλδ με φώναζε και ήθελε να την φωνάζω κι εγώ χαχιέτι Τελικά έμαθα πως χαγιέτι ήταν ο θηλυκός τύπος αλλά και το υποκπριστικό του αρσενικού τύπου χαγιέμπτι.

    Οσον αφορά το «ναι, ρε! » έγινε πολύ δημοφιλές το 2001 όταν μετα από 16 χρόνια ανομβρίας ο ΠΑΟΚ έριξε 4-2 στον ΟΣΦΠ για τον τελικό κυπέλλου (στην Αθήνα εννοείται). Στο ίδιο ματς πρωτακούστηκε και το » σήκωσέ το, το γ@μημένο, δεν μπορώ να περιμένω» που μετά έγινε σύνθημα και της εθνικής το 2004 στην Πορτογαλία.

    Αυτά βέβαια τα ξέρει ο Ρεμανουά αλλά δεν τα γράφει γιατί παθαίνει ασπρόμαυρη αλλεργία μετά ακράτειας…

  110. spyridos said

    106
    Χα χα

    Στην ανακοίνωση μίλησαν για το πρώτο του βιβλίο «Memory of Departure» που δεν υπάρχει πουθενά.
    Μπήκα στο ονλάιν σύστημα στην Ολλανδία και 13:13′ μπήκαν οι πρώτες παραγγελίες.
    Στον εκδοτικό οίκο ψάχνουν φαντάζομαι σε ποιο σκληρό δίσκο το έχουν.
    Επίσης μόλις ανακάλυψαν ότι υπήρχε μια Ολλανδική μετάφραση (ο Ολλανδικός τίτλος φρικτός σε πολλά επίπεδα)
    και μπήκαν παραγγελίες (13¨21) για επανέκδοση.

  111. ΣΠ said

    α. Πόσοι είχατε ακούσει για τον Abdulrazak Gurnah;
    β. Πόσοι έχετε διαβάσει βιβλίο του;

    ΓΤ, τι απόδοση είχε στο Στοίχημα η βράβευσή του;

  112. Γιάννης Κουβάτσος said

    111: Εγώ πάντως όχι. Προφανώς, άλλο ενα νόμπελ λογοτεχνιας απονεμημένο με εξωλογοτεχνικά κριτήρια.

  113. 111. Δε φαντάζομαι να τον ξέρει κανείς. Στα ελληνικά δεν κυκλοφορεί βιβλίο του. Δεν έχει γράψει και πάρα πολλά…

  114. miltos86 said

    @111
    Δεν τον είχα ακούσει (άρα προφανώς ούτε έχω διαβάσει βιβλίο του), αλλά διαβάζοντας άρθρα εξ αφορμής της βράβευσης βρίσκω τα θέματα του ενδιαφέροντα και μάλλον θα διαβάσω κάτι σύντομα.

    γ. Βρίσκει κανείς βιβλία του μεταφρασμένα στα ελληνικά; Ψάχνω εδώ και λίγα λεπτά ανεπιτυχώς

  115. Pedis said

    ‘Ωχου μωρέ με τα ψέμματα. Δεν προσβάλλεται το τιμημένο Λιμενικό μας.

  116. Pedis said

    Κι εγώ δεν έχω διαβάσει Γκουρνά, αλλά είμαι 1000% βέβαιος οτι δεν αξίζει. 😜 🤪 🤣 🥳

  117. Μαρία said

    Γεννημένος στη Ζανζιβάρη ζει και εργάζεται στο ΗΒ και γράφει στα αγγλικά.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Abdulrazak_Gurnah

  118. […] Ο τίτλος θα μπορούσε να εκφράζει παράπονο, να εννοεί “γιατί μωρέ το έκανες αυτό;”, που το λέμε σε κάποιον που μας έκανε κακό χωρίς να το περιμένουμε, όπως θα μπορούσε, λέμε τώρα, να πει κι ο Καίσαρας στον Βρούτο. Αλλά οι τακτικοί μας φίλοι θα το ξέρουν, το ιστολόγιο ειδικεύεται στους παραπλανητικούς τίτλους· κι έτσι… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2021/10/07/mwre/ […]

  119. Νέο Kid said

    Who is Gurnah? pic.twitter.com/vtehSldotb— Luca Carioli (@luca_carioli) October 7, 2021

    https://platform.twitter.com/widgets.js

  120. antonislaw said

    Καταρχάς καλημέρα σας! Έχω πολύ καιρό να σχολιάσω, δούλευα για το πτυχίο μου στα φιλολογικά στο ΠιτσιΚέι (Πανεπιστήμιο Τση Κρήτης), κατέθεσα και τις τελευταίες εργασίες-ασκήσεις επομένως μάλλον κατέστην πτυχιούχος που λένε.Πάντως παρακολουθούσα μακρόθεν το ιστολόγιο-οι καλές συνήθεις δεν κόβονται εύκολα.

    Για το σημερινό θέμα: νομίζω ότι ξεχάσαμε το «ωρέ» που εδώ στην Πάτρα το ακούω συνέχεια. Κυρίως σαν έκφραση θαυμασμού και απορίας, σαν το «μπράβο, μωρέ μπράβο»:
    «-Ο Αντώνης έχει πέντε παιδιά.
    – Ωρέ! »
    και μάλιστα προφέρεται με παύση μεταξύ του ω και του ρε, δηλαδή σαν να τονίζεται και το ωμέγα, κάτι σαν ώ-ρέ!.

    Η βίκη λέει ότι και αυτό από το μωρός είναι.

    ωρέ < κλητική μωρέ του μωρός, ίσως με σύντμηση[1] < αρχαία ελληνική μωρός

  121. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Και καλά εμείς εδώ, η μάνα του τον ξέρει?😅 😂 🤣

  122. Νέο Kid said

    Μπ αρέσει που ασχολείστε με βραβείο που έχουν κερδίσει μεταξύ άλλων ατάλαντων δεξιούληδων ο επάγγελμα:τροβαδούρος-τίποτας κι ο Βάργκας Γιόσσα (για όνομα δηλαδή!…)

  123. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κύριο θέμα των βιβλίων του η αποικιοκρατία και τα δεινά της. Οι τύψεις των δυτικών απονέμουν αναξιοκρατικά νόμπελ υποκρισίασ.

  124. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    119# Και τι μας νοιάζει εμάς ρε Κίντο τι λέει ο κάθε Καριόλης? 😜

  125. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα σχόλια!

    Όπως είπατε, πήγαμε όλοι κουβά με τον Γκουρνά. Ούτε που τον ήξερα, αλλά δεν καμαρώνω ότι είμαι ενήμερος.

    120 Καλώς τον. Δε σε αναγνώρισε ο πορτιέρης και σου κράτησε το σχόλιο 🙂

    80 Αν δεν το λες έτσι, δεν έχει δικό σου σχόλιο κρατημένο.

  126. Νέο Kid said

    124. Δε μιλάς όμορφα! Έχει κύρος ο καριόλης! 😜

  127. spyridos said

    111
    Τον είχα ακουστά μόνο σαν πηγή σε βιβλία κοιν. ανθρωπολογίας.
    Δεν έχω διαβάσει ποτέ κάτι δικό του.
    Απ ότι έχω καταλάβει η μετανάστευση του λουσμένου σε αποικιοκρατία Αφρικανού στην Ευρώπη είναι το Μακόντο του, το επαναλαμβανόμενο μοτίβο στο πρώτο και σε επόμενα μυθιστορήματά του (10 συνολικά).
    Μου είχε τραβήξει την προσοχή το τελευταίο του βιβλίο σαν θέμα πέρυσι.
    Ενας Αφρικανός που υπηρετεί στα γερμανικά στρατεύματα Askari Schutztruppe στην ανατολική Αφρική των αρχών του 20ου αιώνα. Με ενδιαφέρει πολύ σαν θέμα και πριν λίγο το παράγγειλα.
    Η Ευρωκεντρική αντίληψη του κόσμου πρέπει να αλλάξει σιγά σιγά.
    Ο Γκούρνα έχει εκδοθεί σε περισσότερες χώρες και έχει πουλήσει ήδη περισσότερα αντίτυπα από τον Σεφέρη και τον Ελύτη μαζί 60 και 40 χρόνια μετά τη βράβευσή τους.
    Περισσότεροι άνθρωποι στον κόσμο μπορούν να πουν ότι δεν έχουν ακούσει ποτέ τον Ελύτη από αυτούς που δεν έχουν ακούσει ποτέ τον Γκούρνα.
    Θα ήθελα να διαβάσω κάτι δικό του πριν κρίνω ποια ήταν τα κριτήρια της εκλογής του, από ανθρώπους που έχουν ήδη μελετήσει μέρος του έργου του.

  128. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ας ξαναθυμηθούμε τα νόμπελ λογοτεχνίας και ας θυμηθούμε επίσης ότι δεν απονεμήθηκε στον Τολστόι, στον Προυστ, στον Ναμπόκοφ, στον Τζόις, στον Καβάφη, στη Γουλφ, στον Φουέντες, στον Κούντερα, στον Μπόρχες, στον Φιτζέραλντ… Αν αυτών πολλοί Γουλιμήδες:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://el.m.wikipedia.org/wiki/%25CE%2592%25CF%2581%25CE%25B1%25CE%25B2%25CE%25B5%25CE%25AF%25CE%25BF_%25CE%259D%25CF%258C%25CE%25BC%25CF%2580%25CE%25B5%25CE%25BB_%25CE%259B%25CE%25BF%25CE%25B3%25CE%25BF%25CF%2584%25CE%25B5%25CF%2587%25CE%25BD%25CE%25AF%25CE%25B1%25CF%2582&ved=2ahUKEwiHz_jKorjzAhVugP0HHd_QA9IQFnoECE0QAQ&usg=AOvVaw0-donUj4NCybh30_n-CSs6

  129. Γιάννης Κουβάτσος said

    128:Αντ’ αυτών, διορθώνω.

  130. Πέπε said

    Όταν ήμουν σχολείο, νομίζω μάλιστα Δημοτικό, κυκλοφορούσε η άποψη ότι το «ρε» είναι από το λατινικό res που σημαίνει πράγμα και που το χρησιμοποιούσαν για τους δούλους, και όλο αυτό το σκεπτικό χρησιμοποιόταν για να μας πείσει ότι είναι πολύ κακή και αγενης λέξη. Δε βλέπω να το ανέφερε κανείς, άρα μάλλον θα πέρασε η μόδα του.

    Εξάλλου το «ρε» έχει σαφώς φύγει από τα όρια της αγένειας. Κατάλοιπο του πώς αντιμετωπιζόταν παλιότερα αποτελεί ο ορισμός «η αγενής νότα», που πρέπει να εμφανίζεται ακόμη κατά καιρους σε σταυρόλεξα.

  131. leonicos said

    Κάτι άσχετο πρινδιαβάσω το άρθρο. Μόλις μαζεύτηκα αό το νσοκομείο

    Άσχετο, συγγνώμη, ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ το κάνω

    Φοβάμαι πως θα το ξανακάνω. Δεν απειλώ! Το εννοώ!

    Μεταξυ πολλή και πολύ

    Διαβάζω πολύ ιστορία. Διαβάζω πολλή ιστορία.

    Το πολύ αναφέρεται στο διαβάζω και όχι στην ιστορία.

    Δεν μπορώ να βρω φαρμογή για τη δεύτερη εκδοχή. Το φυσολογικό είναι ‘διαβάζω πολλές ιστοριες’ αλλά η ιστορία εν προκε΄μένω δεν είναι μία από αυτές.

  132. leonicos said

    ΛΕΩΝ Ο ΣΧΕΤΙΚΟΣ —- ΕΝΙΟΤΕ ΠΟΤΕ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΚΙ ΑΥΤΟ

    βέβαια εφόσον υπάρχει οικειότητα, π.χ. «Μωρή ξαδέρφη, δεν φτιάχνεις έναν καφέ;»

    Νομίζω ότι το ‘μωρή’ εκφράζει και άλλα συναθσήματα όπως και το μωρέ

    Γιατί μωρή; (δεν φάνηκες; ήπιο) (γιατί το είπες αυτό; άγριο) (γιατί με κάρφωσες; πολύ άγριο)
    Όχι, μωρή! Μην πας!
    Εντάξει, μωρή, α) θα σου το κανω το χατίρι β) τα λέμε κι αύριο γ)θα με βρεις μπροστά σου
    και πολλά άλλα ασφαλώς

  133. ΓΤ said

    111@ ΣΠ

    Στο 100:1 έφτασα, κι ακόμη δεν τον ηύρα…

  134. Εδώ φαίνεται πως «έκλεισε ο κύκλος»

    https://www.sdna.gr/politiko-deltio/ellada/886042_sok-nekros-ki-allos-basikos-martyras-stin-ypothesi-toy-noor-1

  135. spyridos said

    Μόνο που δεν βράβευσαν τον μουντρούχο τον Μπόρχες (τον γνωστό γερο Χόρχε του Εκο) τους δίνει άφεση αμαρτιών για τα «λάθη» τους. Προτίμησαν τον Σεφέρη από τον Μπέκετ το 63. Αν είναι δυνατόν.
    Ετσι είναι αυτοί οι Σουηδοί. Γούστα περίεργα. Τρώνε αλατισμένο αυγοτάραχο για πρωινό και τον φρέσκο σολομό τον ξυδιάζουν πριν τον φάνε. Επίκτητες γεύσεις.
    Διάλεξαν τον Μαρκές όταν οι Έλληνες δεν τον είχαν καν ακούσει και η CIA τους έβαλε στη μαύρη λίστα τους γερομπισμπίκηδες της Ακαδημίας. Ολοι διάβαζαν ακόμα το βιβλίο του γέλιου και της λήθης τότε και ήταν σίγουροι για τον Κούντερα. Αλλά ευτυχώς οι σαλεμένοι σκανδιναβοί διάλεξαν καλύτερα. Υποκειμενικά είναι αυτά.

  136. ΓΤ said

    122@

    O οποίος τροβαδούρος-τίποτας κατηγορείται για βιασμό 12χρονης το 1965…

    https://www.theguardian.com/music/2021/aug/16/bob-dylan-accusations-sexual-abuse-lawsuit

    Θα σκάσει και κάνα Νόμπελ στον Πολύδωρα του χρόνου, με τη «Γράνα», και θα τρέχουμε

  137. sarant said

    127 Πες μας αν το διαβάσεις.

  138. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    -Παιδιά της Σαμαρίνας μωρέ ΄ς παιδιά καημένα

    -Βιάστηκα να καταντραπώ μέσα μου που αγνοούσα παντελώς τον Γκουρνα, τον νέο νομπελίστα λογοτεχνίας λοιπόν, αλλά όποιος ντρέπεται με πολλούς, ντροπή δε φοβάται 🙂 .

    125 >> κουβά με τον Γκουρνά
    ή γούρνα με τον Γκούρνα 🙂

    96 >>Χαρούκι Μουρακάμι,
    επ΄ ευκαιρία αναφοράς του, όποιος δεν έχει ήδη δει την κιν/κή ταινία Burning (Το Παιχνίδι με τη Φωτιά) βασισμένη σ΄ένα διήγημα του Χ.Μ. να τη δει, εξαιρετική. Παίζεται τώρα στην ΕΡΤφλιξ .

  139. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Έχουμε το σκεπτικό της βράβευσης;

  140. ΓΤ said

    139@
    “for his uncompromising and compassionate insight into the consequences of colonialism and the fate of refugees in the chasm between cultures and continents.”

  141. ΓΤ said

    138@

    Μην ντρέπεσαι. Εγώ έφτασα μέχρι τα «Ψηλά βουνά» του Ζαχαρία Παπαντωνίου.
    Μετά ήρθ’ η γκρεμίλα…

  142. Παναγιώτης Κ. said

    @26. Για τη Λέσβο δεν γνωρίζω.
    Οι Πόντιοι σίγουρα χρησιμοποιούν τη λέξη μωρά για τα παιδιά ακόμα και όταν παύουν να είναι μωρά ενώ όλοι εμείς οι μη Πόντιοι τα λέμε παιδάκια ή παιδιά.

  143. 108 Πειστική δεν είναι και η αλβανική ετυμολόγηση;

    Για το Νόμπελ, τι είδους κριτήριο είναι το «δεν τον έχω ακουστά, σιγά μην αξίζει»; Βλέπω σχολιαστές που έπαθαν Μπογδάνο και βλέπουν παντού τις βέγκαν μπαχαλοσατανίστριες που γράφουν σενάρια στο Νέτφλιξ.

  144. Πουλ-πουλ said

    138γ Εφη-Εφη
    Συμφωνώ και επαυξάνω. Κλασική μουρακαμίσια ιστορία, από το τεράστιο απόθεμα αφηγήσεων που γεννά το μυαλό του.

    Όσο για τα Νόμπελ, ας μην είμαστε τόσο άτεγκτοι. Ποιός ήξερε τον Σεφέρη και τον Ελύτη πριν βραβευθούν;

  145. ΓΤ said

    92@ Κωστάουα

    Γιορτάζει η πλάση σήμερα
    κι η Βόρεια Ελλάδα
    είναι που ο Κώστας έβγαλε
    βιβλίο μες στη βδομάδα

    Και πόσον ίδρω έριξες
    κατέγραψες οδώνυμα
    γι’ αυτό κι εγώ έχω χεσμέ
    άπαντα τα «επώνυμα»

    Τη δόξα σου εζήλωσαν
    για το ευγενές σου πόνημα
    γι’ αυτό με θάρρος ρίχνω αρά:
    Ας πάνε από τρεπόνημα!

    Στις αποφάσεις χώθηκες
    μαμούνα στα αρχεία
    Ρε μαν, πόσο αναλώθηκες
    στης γνώσης τα ορυχεία…

    Φόρα παρτίδα τύπωσες
    λετπομερή σου χάρτη
    εδούλεψες σαν το σκυλί
    με κιάλι Βοναπάρτη

    Κι αν κάποιοι Νόμπελ δώσανε
    σε έναν κύριο Γκούρνα,
    εμείς θα ξεδιψάσουμε
    από Λαρίσης γούρνα!

  146. # 135

    Αν θυμάμαι καλά, μου είχαν χαρίσει τα 100 χρόνια μοναξιάς οι γονείς μιας μαθήτριάς μου, μια χρονιά πριν πάρει το Ν.ομπελ. Μπορες να τσεκάρεις πότε πρωτοεκδόθηκε στην Ελλάδα ;

  147. Μαρία said

    143
    Πες τα, χρυσόστομε. Στα γαλλικά είναι μεταφρασμένος και βραβευμένος.

  148. # 136

    Θα πρέπει να είναι σοβαρή η καταγγελία διότι

    α/ την μελετούσανε 56 ολόκληρα χρόνια !!

    β/ την μεταφέρει ο έγκυρος Ρεμανουά

    γ/ όπως έχει γράψει ο τίποτας για μερικο;yς ανθρώπους :

    His eyes were two slits that would make a snake proud

    With a face that any painter would paint as he walked through the crowd …

  149. ΓΤ said

    @146

    To διάβασες με δύο χρόνια καθυστέρηση.

  150. spyridos said

    146
    Ναι πρέπει να είχε βγει πριν πάρει το νόμπελ. Η Κλαίτη Σωτηριάδου Μπαράχας είχε συναντήσει τον Μαρκές ήδη 2-3 χρόνια πριν για να συζητήσει μεταφραστικά προβλήματα.

    137
    Συνήθως έρχονται σε μια δυο μέρες αλλά τώρα μου γράφει στο μέηλ ότι θα έρθει στις 14 ή 15 του μήνα.

  151. ΓΤ said

    150α, 149@

    Ο Λιβάνης είχε προλάβει τη βιτρίνα των Χριστουγέννων του 1979.

  152. Γιάννης Κουβάτσος said

    Τα γούστα είναι υποκειμενικά, τα λογοτεχνικά κριτήρια της Ακαδημίας συνήθως εξωλογοτεχνικά και υπείκοντα στις πολιτικές μόδες και σκοπιμότητες κάθε εποχής, αλλά ευτυχώς ο χρόνος, ο μοναδικός αδέκαστος κριτής, ξεκαθαρίζει τα πράγματα και δίνει στον καθε δημιουργό τη θέση που του αξίζει. Και από τους κατόχους των βραβείων νόμπελ λογοτεχνίας οι μισοί, για να μην πω τα 2/3, έχουν ξεχαστεί ακόμα και από όσους διαβάζουν λογοτεχνία. Όλοι ξέρουμε τον Μπόρχες, αλλά ποιος έχει ακουστά τον Καβαμπάτα ή τον Γιόνσον;

  153. Theban said

    Τώρα διάβασα τα σχόλια που ανέφεραν το «μανάρι» και νιώθω μια τάση να αποκαλέσω τον επόμενο συνομιλητή μου «μαναράκο» ή να φωνάξω το τετράχρονο ανηψάκι, «έλα ‘δώ μωρ’ μανάριζα», αλλά εδώ στα ξένα στη βόρεια Ελλάδα μάλλον θα παρεξηγηθώ.

  154. Αυτή η οικογένεια μου έκανε δώρο ένα βιβλίο κάθε Χριστούγεννα το οποίο διάβαζα αμέσως γιατί ήξερα πως θα είναι του γούστου μου από το πρώτο που μου χάρισαν.. Πιθανόν να ήταν δυο χρόνια πριν το Νόμπελ

  155. Αγγελος said

    (45) «Ομόηχη Εβραϊκή λέξη (μωρέχ) σημαίνει στασιαστής.»
    Στα δικά μου (πενιχρότατα) εβραϊκά, μωρέ σημαίνει «δάσκαλος» και μωρά «δασκάλα». Αλλά υποθέτω ότι στην ευαγγελική ρήση υπονοείται η ελληνική λέξη και σημαίνει απλώς «βλάκα». Άλλωστε και το αραμαϊκό ρακά μάλλον «κουφιοκέφαλος» σημαίνει, αν τουλάχιστον είναι ομόρριζο με το εβραϊκό ρέικ = άδειος.

  156. Αιμ said

    Πίσω στο θέμα μας. Στα βουλγάρικα (μάλλον από τα τούρκικα) υπάρχει το μπε (ве) με την χρήση ακριβώς του ρε αλλά και το μα (ма) ακριβώς σαν το μωρή δηλαδή προσβλητικό αν δεν υπάρχει μεγάλη οικιότητα.
    Στα πορτογάλικα πάλι το ρε είναι pa αλλά στην βραζιλιάνικη βερσιόν είναι cara, πρόσωπο δηλαδή, ανεξαρτήτως φύλου και τα δύο.

  157. miltos86 said

    Λοιπόν διαβάζοντας στα σχόλια όλη τη γκρίνια σχετικά με το Νόμπελ λογοτεχνίας βρίσκω πλέον τον τίτλο του άρθρου πολύ ταιριαστό. Αν δεν έγινε τυχαία, εύγε!

  158. Μουτούσης Κωνσταντίνος said

    “Διασχίζουμε το παρόν με τα μάτια δεμένα,
    το πολύ πολύ μπορούμε να διαισθανθούμε και να μαντέψουμε αυτό που ζούμε τούτη τη στιγμή . Αργότερα όμως , όταν λύσουμε τα μάτια μας, αντιλαμβανόμαστε τι ζήσαμε και κατανοούμε τη σημασία του. “

    Ὀλίγος καλός Κούντερα καὶ… σοφοκλεϊκός (τυφλός τὰ τ’ὦτα κ.λπ.)
    Ἀπό τοὺς » Γελοίους ἒρωτες «

  159. Μαρία said

    151
    Με πρόλογο Β. Φίλια 🙂

  160. Στην Πρέβεζα έχουμε ως βορειοϊδιωματική εξέλιξη το μονοσύλλαβο παράγωγο από την πρώτη συλλαβή: μουρ < μωρ' < μωρέ.

    Σε πολλές εκφράσεις μοιάζει με εγκλιτικό συμπλήρωμα:
    ‒ Τ' είπις μουρ χαμένου…
    ‒ Έλα μουρ τώρα…
    ‒ Έ μουρ Νίκο…
    ‒ Άντε μουρ κι σύ…

  161. Γιάννης Κουβάτσος said

    158:Και στις «Προδομένες διαθήκες» λέει κατι ανάλογο :
    «Αυτός που προχωρεί μέσα στην ομίχλη είναι ο άνθρωπος. Οταν όμως κοιτάζει προς τα πίσω, για να κρίνει τους ανθρώπους του παρελθόντος, δεν βλέπει καμιά ομίχλη στον δρόμο τους. Από το δικό του παρόν, που υπήρξε το δικό τους μακρινό μέλλον, ο δρόμος τους του φαίνεται πεντακάθαρος, ορατός σε όλη του την έκταση. Κοιτάζοντας προς τα πίσω, ο άνθρωπος βλέπει τον δρόμο, βλέπει τους ανθρώπους που προχωρούν, βλέπει τα λάθη τους, μα η ομίχλη δεν είναι πια εκεί.»

  162. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    108-143 Τι να πω, μου φαίνεται πειστική η ελληνική ετυμολόγηση.

    149-151 Δυστυχώς δεν θυμάμαι καλά την ιστορία με τις πρωτες εκδόσεις του μυθιστορήματος και τον καβγά για τα δικαιώματα του Μάρκες, όπως και την αλλαγή του τίτλου από «100 χρόνια μοναξιάς» σε «100 χρόνια μοναξιά». Έχει γράψει σχετικά ο Χάρης, αλλά δεν θυμάμαι λεπτομέρειες. Πάντως κι εγώ το είχα διαβάσει πριν πάρει ο Μ. το Νόμπελ. Και πρέπει να είχε εκδοθεί και το «Ο συνταγματάρχης δεν έχει κανέναν να του γράψει», όχι;

  163. Μαρία said

    162
    Ε ναι, κατα το εφτά χρόνια φαγούρα 🙂
    Είχε επικριθεί και η μετάφραση της Βερυκοκάκη, αυτή που διάβασα δηλαδή.
    Κι εδώ σημείωση http://yannisharis.blogspot.com/2008/02/5.html

  164. dryhammer said

    125. (80) Και που πήγε;

    Θα το ξαναβάλω λοιπόν.

    Στα Θυμιανά της Χίου κάνουν τις απόκριες τη «Μόστρα» εις ανάμνηση της απόκρουσης κάποιας επίθεσης πειρατών, όπου επιστρέφοντας νικητές φώναζαν στους συχωριανούς «Βρε-βρε, μωρή μωρή» να βγούνε να τους προϋπαντήσουν [και «μοστράρανε» τα πτώματα των νεκρών πειρατών 3 μέρες]

  165. Κουτρούφι said

    Στη Σίφνο, στο «μωρέ» και το «μωρή» πολλές φορές μπαίνει ένα «κα» μπροστά. «Καμωρέ» και «καμωρή». «Καμωρέ Γιάννη, ίντα ‘παθες;» Στο «Χρηστικό Σιφνιακό Γλωσσάριο» (2019) του αείμνηστου Ν. Γ. Προμπονά υπάρχουν δύο ερμηνείες. Στην πρώτη, αποδίδεται σε συμφυρμό του «καλέ» και του «μωρέ». Στην δεύτερη, συσχετίζεται με το αρχαίο «κάμμορε» (π.χ. ομηρ. «περί πάντων κάμμορε φωτών»). Χωρίς να έχω τις κατάλληλες γνώσεις, βλέπω λίγο τραβηγμένη τη δεύτερη εξήγηση.

  166. spiridione said

    143. Πιο πειστική φαίνεται πάντως η ετυμολόγηση του Μπαμπινιώτη, δηλαδή του Χατζιδάκι (που είχε πρωτοδιατυπώσει ο Κοραής)
    https://sci-hub.se/https://doi.org/10.1515/byzs.1895.4.3.412

    Το ΛΚΝ το βρε το ετυμολογεί από το τουρκ. bre, bire

    Σε κρητικό άσμα που έχει ο Αριστείδης Κριάρης υπάρχει ο (ενδιάμεσος) τύπος ‘μρε’ «ντρέπομαι μρε καυμένοι». Δεν ξέρω αν το λέγανε ή το λένε στην Κρήτη.
    https://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager.php?rec=/metadata/e/2/e/metadata-463-0000004.tkl&do=99041.pdf&pageno=77&width=413&height=629&maxpage=498&lang=el

  167. rogerios said

    Είμαι άραγε ο μόνος δύσπιστος και γκρινιάρης που θεωρεί ότι το «100 χρόνια μοναξιάς» ήταν μάλλον καλύτερος τίτλος από το «100 χρόνια μοναξιά» ή έστω εξίσου θεμιτός με τη δεύτερη επιλογή; Δεν είναι το ίδιο πράγμα με το ένα κιλό αλεύρι ή το ένα ποτήρι γάλα.
    Θα λέγαμε ποτέ «ύστερα από 4 έτη σπουδές στη Σορβόννη»; «Μετά από 6 χρόνια σκληρή προσπάθεια κατόρθωσε να πάρει το πτυχίο του, συνδυάζοντας σπουδές και δουλειά»; «Εκείνα ήταν χρόνια αγάπη και αγώνας»;
    Ερωτήματα θέτω, δεν ξέρω κι εγώ. Άλλωστε είμαι πεζός τύπος, δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να συνομιλήσω με τα πνεύματα μεγάλων δημιουργών. 😉

  168. sarant said

    165 E, ναι

    166 Ο Πέπε πιο πάνω λέει ότι το «μρε» λέγεται στην Κρήτη.
    Ωραίο λινκ του Χατζιδάκι.

  169. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    140. Ευχαριστώ! Δραματική θα΄ναι η γραφή. Για να δούμε…
    (Ήμουν άμεσα εξερχόμενη 🙂 )

  170. sarant said

    167 Το δεύτερο από τα τρία σαφώς λέγεται.

  171. Πέπε said

    167

    Δεν είναι ακριβώς το ίδιο.

    -Πώς τα πέρασες;
    -Άσε, μοναξιά.
    -Πολύν καιρό;
    -Εκατό χρόνια.

    Τα χρόνια της μοναξιάς, είτε εκατό είτε λιγότερα είτε απροσδιόριστα, είναι πιο κοντά στα χρόνια της χολέρας.

  172. spiridione said

    168. Α, ναι, δεν το είχα δει. Η Έφη λέει ότι είναι νεομάγκικο, αλλά φαίνεται ότι υπήρχε και παλιότερα.

  173. 166 O Νισανιάν το μπρε από το αλβανικό «αδελφέ»: ~? Arn bre kardeş ~ İllyr bra kardeş (hitap)
    https://www.nisanyansozluk.com/?k=bre

  174. Γιάννης Κουβάτσος said

    170:Και το πρώτο νομίζω πως λέγεται. «Μετά από τόσα χρόνια σπουδές είναι ακόμα άνεργος» θα έλεγε ο λαϊκός άνθρωπος στην καθημερινή γλώσσα. Δεν μπορώ να τον φανταστώ να λέει «μετά από τόσα χρόνια σπουδών».

  175. Πέπε said

    166 κ.σχετ.:

    > Δεν ξέρω αν το λέγανε ή το λένε στην Κρήτη.
    > Ο Πέπε πιο πάνω λέει ότι το «μρε» λέγεται στην Κρήτη.
    > Η Έφη λέει ότι είναι νεομάγκικο, αλλά φαίνεται ότι υπήρχε και παλιότερα.

    Μια γραπτή συλλογή δημοτικών τραγουδιών δε θα τη θεωρούσα απόλυτα αξιόπιστη πηγή ειδικά για κάτι τέτοιο. Έτσι του το ‘πε ένας πληροφορητής, αλλά τα δημοτικά τραγούδια δεν έχουν στερεότυπο κείμενο, και ειδικά μια τέτοια λέξη είναι η πρώτη υποψήφια να τη λέει αλλιώς ο καθένας ή ακόμη και να τη στραβακούσεις.

    Βέβαια από την άλλη είναι μάλλον απίθανο να μην υπήρχε «μρε» και να τυπώθηκε έτσι από σπασμένο τηλέφωνο.

    Μήππως τελικά νεομάγκικη είναι η ευρύτερη διάδοσή του και όχι η ίδια η λέξη; Η Έφη λέει ανωγειανό, που είναι ταυτόσημο με το νεομάγκικο.

  176. Pedis said

    Εκατό χρόνια (με/σε) μοναξιά ή της μοναξιάς τα εκατό χρόνια -> Εκατό χρόνια μοναξιάς; Η γενική πάει καλύτερα, αποδίδει και τον τίτλο του πρωτότυπου (δεν είναι en soledad). Τέλος πάντων, τώρα πίσα-πίσω …

    # 163 – Ποιανού βιβλίου η μετάφραση υποτίθεται ότι είχε πρόβλημα;

  177. Pedis said

    όχι πίσα-πίσω αλλά πίσω-πίσω 😀

  178. Μαρία said

    167
    ύστερα από 4 έτη σπουδών
    ύστερα απο 4 χρόνια σπουδές

    176
    Ποιανού; Τα 100 χρόνια.

  179. Μαρία said

    Τρεντάρει λόγω της ημέρας #Μαζί σου Ηλία και έχει μαζέψει για την ώρα 1053 χρυσαύγουλα.

  180. Καραγκιόζης said

    Πάντοτε νόμιζα ότι «ρε μαλάκα» είναι σημείο στίξεως στα ελληνικά.

  181. Καραγκιόζης said

    Ή το επώνυμο της μεγαλύτερης οικογένειας στην Ελλάδα

  182. Α. Σέρτης said

    Το «μρε» υπήρχε από παλιά -όχι και «νεομάγκικο»…
    Και στον Σολωμό υπάρχει, και στον Κοραή κλπ κλπ

  183. Καραγκιόζης said

    Ή η απόλυτη απόδειξη του πόσο έχουμε κάνει πράξη το αρχαίο «γνώθι σαυτόν»

  184. Pedis said

    # 178 β – Α, και ποιος το λέει;

  185. Μαρία said

    184
    Δες τη σημείωση στο λινκ του 163.

  186. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  187. Spiridione said

  188. Pedis said

    # 185 – Με τρέλανε η φλυαρία του κειμένου και δεν έφτασα μέχρι το τέλος. 😀 Ε, ποιος έκανε τη μετάφραση του ’79, λοιπόν;

  189. Pedis said

    -> 188 A, της Βερυκοκάκη, λες. Δεν τη ξέρω, Μικρό το κακό. 😆

    Είπα κι εγώ μην ήταν της Μπαράχας.

  190. Καραγκιόζης said

    Όλη η συζήτηση είναι για το -ς της μοναξιάς, λοιπόν;

  191. Spiridione said

    182. Στον Κοραή δεν είναι ξεκάθαρο αν το ‘μρε’ τον θεωρεί υπαρκτό ή υποθετικό τύπο (δεν υπήρχαν αστερίσκοι τότε), μάλλον το δεύτερο. Στον Σολωμό υπήρχε στην έκδοση του Πολυλά στην Πρωτοχρονιά ένα μρε (σε άλλα σημεία μπρε) που στις σημερινές εκδόσεις έγινε μπρε.
    Μρε δεν υπάρχει ούτε στον Κριαρά, ούτε στο ΙΛΝΕ. Παρ’ όλα αυτά ο Μπαμπινιώτης στο Ετυμολογικό τον θεωρεί υπαρκτό μεσαιωνικό τύπο.
    Στο ΙΛΝΕ υπάρχουν καμιά 50αριά τύποι, αλλά μρε δεν υπάρχει.

    Click to access 115231.pdf

  192. 167,
    «Δέκα χρόνια κομμάτια»
    (Νιο^2ς)

  193. Καραγκιόζης said

    Εσύ που ξέρεις τα πολλά κι ο νους σου κατεβάζει,
    χίλια καντάρια σίδερο πόσες βελόνες βγάζει;

  194. @ 131 Leonicos

    «Καλό βιβλίο αλλά δεν ξέρω αν μου άρεσε σαν λογοτεχνία ή επειδή έχει πολλή ιστορία».

  195. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    166 >>μρε
    Μπορεί να προϋπήρχε ή για λόγους ρίμας μπορεί να περικοπτόταν σε μ΄ρε, όπως και πολλά άλλα (πρόχειρα: η ψυχή έγινε ψη) αλλά προσωπικά δεν το θυμάμαι όλως διόλου ως άκουσμα παλιά. Και πες τοπικά στα ανατολικά που ούτως ή άλλως δεν το λέγαμε αλλά ούτε από Ρεθεμνοχανιώτικες παρέες έτυχε να το ακούσω στα νεανικά μαθητικά και φοιτητικά χρόνια. Και κάναμε φουλ κρητικές παρέες τότε.Πηγαίναμε συχνότατα για λύρα σε ταβέρνες, ο αδελφός μου είχε εξαρχής φιλία και αγάπη με τον Ξυλούρη και τον ακολουθήσαμε από το Κονάκι μέχρι τη Λήδρα κλπ

  196. Μαρία said

    191
    Πλάκα έχει.
    στ.3
    Πολυλάς, Πολίτης βρ’ άφησέ τα
    Τομαδάκης Βρε; άφισέ τα
    στ. 33 και 36
    Τομαδάκης, Πολίτης μπρε
    Πολυλάς
    στ.33 μπρε στ.36 μρε

  197. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    167 Ναι!
    Τετρακόσια χρόνια σκλαβιάς!

    192 και ναι! 🙂
    Σαράντα χρόνια φούρναρης 🙂
    Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή
    παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή

    193 Όσες κεντιές* και μπελονιές έχει ένα φουστάνι
    χίλια καντάρια σίδερο, τόσες βελόνες κάνει 🙂

    *οι αποστάσεις/»σιδηρόδρομος» της βελόνας πάνω στο ύφασμα καθώς ράβεις.
    «σκίστηκε και πρέπει να του βάλω μια κεντιά» (ένα μικρό ραψιματάκι)

  198. ΚΩΣΤΑΣ said

    193
    Αν ήτανε ο ουρανός χαρτί και η θάλασσα μελάνι,
    τότε κι εγώ θα σού ΄γραφα, πόσες βελόνες βγάνει!

    Εδώ σε θέλω κάβουρα… 😉

  199. Σχετικά με την ύπαρξη αντίστοιχης λέξης στις «μεγάλες» ξένες γλώσσες που αναφέρεται στα πρώτα σχόλια, στα ισπανικά υπάρχει το hombre (από το DLE της RAE διαβάζουμε:
    8. interj. U. para indicar sorpresa o asombro, o con un matiz conciliador. ¡Hombre, no te enfades! Hombre, no hay que ponerse así, María.)

    και το οποίο εκφέρεται ¡hóm-bre! και είναι το αντίστοιχο σε εμάς, ανάλογα με την περίπτωση:

    1. ε βρε! (πχ ε, βρε, πώς κάνεις ετσι!)
    2. Ω! (πχ, ω, πώς μεγάλωσες ετσι! ή: βρε συ!)
    3. Πω πω! (πχ οταν δείχνεις μεγάλη και καλοπροαίρετη έκπληξη)
    4. εεεε…, ή ε, ναι κτλ όταν μιλάμε (το αντίστοιχο well, στα αγγλικά, στην αρχή της πρότασης).

  200. Α. Σέρτης said

    μρε
    https://books.google.gr/books?id=sT9NH1lP700C&pg=PA114&dq=%22%CE%BC%CF%81%CE%AD%22&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwimjbvAgrnzAhVXQ_EDHa_UA444UBDoAXoECAsQAg#v=onepage&q=%22%CE%BC%CF%81%CE%AD%22&f=false

    https://books.google.gr/books?id=MVpKAAAAcAAJ&pg=PA243&dq=%22%CE%BC%CF%81%CE%AD%22&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwimjbvAgrnzAhVXQ_EDHa_UA444UBDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=%22%CE%BC%CF%81%CE%AD%22&f=false

    https://books.google.gr/books?id=3tRDAAAAYAAJ&pg=PA622&dq=%22%CE%BC%CF%81%CE%AD%22&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwiF4Pr3grnzAhXuQ_EDHUxSDlE4WhDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=%22%CE%BC%CF%81%CE%AD%22&f=false

    https://books.google.gr/books?id=l1QAAAAAcAAJ&pg=PA233&dq=%22%CE%BC%CF%81%CE%AD%22&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwic7YDYg7nzAhVuSPEDHevEAv44KBDoAXoECAQQAg#v=onepage&q=%22%CE%BC%CF%81%CE%AD%22&f=false

    https://books.google.gr/books?id=dqxFAQAAMAAJ&pg=PA310&dq=%22%CE%BC%CF%81%CE%AD%22&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwiluIPrg7nzAhWKRfEDHXaYB9E4HhDoAXoECAUQAg#v=onepage&q=%22%CE%BC%CF%81%CE%AD%22&f=false

    https://books.google.gr/books?id=UmdGAAAAcAAJ&pg=PA26&dq=%22%CE%BC%CF%81%CE%AD%22&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwiGuOyThLnzAhUwR_EDHbiwBbwQ6AF6BAgDEAI#v=onepage&q=%22%CE%BC%CF%81%CE%AD%22&f=false

  201. sarant said

    Tα σχόλια 199 και 200 είχαν πιαστεί στη μαρμάγκα, συγγνώμη.

  202. Irresistible said

    Καλησπέρα κι από μένα. Μπαίνω για να πώ κάτι άκρως σημαντικό, που σίγουρα αγνοεί ο φίλτατος κύριος Νίκος, καθότι (κατά δήλωσίν του…) τυγχάνει παντελώς αθεολόγητος. Από τους υπόλοιπους αναγνώστες αποκλείεται να το ξέρει κάποιος, των χριστιανούληδων αναγνωστών (Blogotinanai, Theo, Ριβαλντίνιος κλπ) συμπεριλαμβανομένων…

    Όλοι οι Καινοδιαθηκολόγοι συμφωνούν ότι η λέξις «μωρός» είναι η πιό τρανή απόδειξις ότι: 1) Ο Απόστολος Παύλος ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΔΙΑΒΑΣΕΙ τα Ευαγγέλια, προφανώς διότι εγράφησαν μετά την κοίμησή του (67 μ.Χ.). 2) Το Ευαγγέλιο του Ματθαίου γράφτηκε μετά το 67 μ.Χ. που «τα τίναξε» ο Παύλος, ειδάλλως θα το είχε διαβάσει. Παρεμπιπτόντως, αν θές να σοκάρεις έναν χριστιανό, δεν έχεις παρά να τον ρωτήσεις: Ο Απ. Παύλος είχε διαβάσει τα Ευαγγέλια; Το 95% των ορθοδόξων χριστιανών αγνοεί ότι όλα τα Ευαγγέλια εγράφησαν ΜΕΤΑ την κοίμηση του Ραββίνου Σαούλ, καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Απόστολος Παύλος!..

    Ξαναγυρίζω στο θέμα μου για την λέξη «μωρός» και την τεράστια σημασία που έχει στην Καινή Διαθήκη… Γράφει ο ανυποψίαστος κ. Σαραντάκος: «και βέβαια θυμόμαστε και το ευαγγελικό ὃς δ’ ἂν εἴπῃ, Μωρέ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός.».

    Αλλά κύριε Νίκο, για ποιό «ευαγγελικό» μιλάτε; Η λέξις «μωρός» (σε διάφορες παραλλαγές) είναι ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ λέξις του Ματθαίου, ο οποίος την χρησιμοποιεί 8 συνολικά φορές στο Ευαγγέλιό του. Οι υπόλοιποι τρείς Ευαγγελισταί (Μάρκος, Λουκάς και Ιωάννης) ΑΓΝΟΟΟΥΝ παντελώς την λέξη «μωρός», πλήν του Λουκά που την χρησιμοποιεί μία και μόνη φορά στο Λουκά 14,34 («ἐὰν δὲ καὶ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἀρτυθήσεται;») αντιγράφοντας επί λέξει το Ματθ. 5,13.

    Ωστόσο, η φράσις που μάς ενδιαφέρει είναι αυτή που καταγράφει στο παρόν άρθρο ο κ. Σαραντάκος και προέρχεται απο το Ματθ. 5,22, που παραθέτω ολόκληρο: «Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εἰκῆ ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· ὃς δ᾿ ἂν εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ῥακά, ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ· ὃς δ᾿ ἂν εἴπῃ μωρέ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός».

    Τί μάς λέει εδώ ο Ραββίνος Χριστός; Ότι όποιος πεί «μωρέ» στον ομόπιστό του, θα πρέπει να καίγεται αιωνίως στην Γέενα του Πυρός!..

    ΑΣ ΔΟΥΜΕ τώρα τί μάς λέει ο Απ. Παύλος στο Α΄ Κορινθίους 1,27: «ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεὸς ἵνα τοὺς σοφοὺς καταισχύνῃ, καὶ τὰ ἀσθενῆ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεὸς ἵνα καταισχύνῃ τὰ ἰσχυρά,»

    Τί μάς λέει έδώ ο Ραββίνος Σαούλ: Ότι ο Θεός επέλεξε τους μωρούς για να ντροπιάσει τους σοφούς. Δηλαδή αποκαλεί όλους τους χριστιανούς «μωρούς» (σ.σ.: το ξαναλέει πολλές φορές στις Επιστολές του), ενώ – όπως είδαμε – στο Ματθ. 5,22 ο Χριστος απαγορεύει να αποκαλούνται οι χριστιανοί μεταξύ τους «μωροί», διότι θα τιμωρηθούν με αιώνιο τηγάνισμα στην Γέενα του Πυρός!..

    ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Είναι ολοφάνερο ότι ο Απ. Παύλος ΑΓΝΟΟΥΣΕ την απαγόρευση που είχε επιβάλει ο Ιησούς Χριστός στην λέξη «μωρός». Κι αυτό είναι (κατά τους Καινοδιαθηκολόγους) η πιό ΤΡΑΝΗ ΑΠΟΔΕΙΞΙΣ ότι ο Παύλος δεν είχε διαβάσει το Ευαγγέλιο του Ματθαίου, διότι προφανώς αυτό εγράφη μετά το 67 μ.Χ. που εκοιμήθη ο Απόστολος των Εθνών

    ΗΘΙΚΟΝ ΔΙΔΑΓΜΑ: Ιδού πόσο μεγάλη σημασία έχει η λέξις «μωρός» για την χρονολόγηση των Ιερών Ευαγγελίων και είναι αδιανόητο να μήν αναφέρεται σε ένα άρθρο όπως το παρόν…

    Είπα και ελάλησα και αμαρτίαν ούκ έχω…

    ΥΓ: Κάτι άλλο σημαντικό που παρέλειψε να μάς πεί ο κ. Σαραντάκος είναι η θαυμάσια αγγλική λέξις sophomore που σημαίνει τον δευτεροετή φοιτητή των πανεπιστημίων και πρωτοκαταγράφεται από το σωτήριον έτος 1680. Ο αγαπητός σε όλους μας κύριος Νίκος άριστα γνωρίζει ότι η λέξις «sophomore» είναι ηθελημένη αντιστροφή (για λόγους αγγλικής προφοράς) της λέξεως του Λουκιανού «μωρόσοφος» (=μωρός που νομίζει πως είναι σοφός), η οποία πρωτοκαταγράφεται στο «Αλέξανδρος ή Ψευδομαντις»: «δύο τισὶ τῶν μωροσόφων ὑπὲρ αὐτοῦ,»

    Όπως αντιλαμβάνεται και ο τελευταίος κάφρος αναγνώστης του παρόντος Ιστολογίου, οι αγγλόφωνοι αποκαλούν «sophomore» τους δευτεροετείς φοιτητές, επειδή μετά από μόνο ένα έτος στο Πανεπιστήμιο νομίζουν πως έχουν μάθει τα πάντα, ενώ στην πραγματικότητα είναι ακόμη μωροί.

  203. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    198 Όσες σταγόνες με νερό ποτίζει ένα μποστάνι
    χίλια καντάρια σίδερο τόσες βελόνες βγάνει 🙂

  204. Πέπε said

    203

    ή

    χίλια καντάρια λάχανο, τόσους ντολμάδες βγάνει.

  205. voulagx said

    Πάλι μ’ έπιασ’ η μαρμάγξ
    Τάδε έφη ο Βουλάγξ

  206. Pedis said

    Τι λε ρε? Πω ρε γμτ!

  207. Πέπε said

    205
    Πίπτεις θύμα μαρμαγκός;
    Δε θα ήσουν αρεστός.

  208. Μαρία said

    206
    Σε επαυξημένη έκδοση https://sarantakos.wordpress.com/2021/10/02/meze-500/#comment-764164

  209. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η Αγγέλα Βερυκοκάκη, όμως, έχει μεταφράσει σε πολύ ωραία ελληνικά τα «Ημερολόγια» γιυ Κάφκα.

  210. voulagx said

    #208: Πάντως ήμουνα πιοτός.
    Τι στο δγιάλο, μας κανει αλκοτέστ η γουορντπρεσς;

  211. Irresistible said

    Σχολίου 202 συνέχεια…

    Ξέχασα να πώ το σημαντικότερο: Ο κορυφαίος Έλλην ιστοριοδίφης όλων των εποχών, Κωνσταντίνος Σάθας (1842 – 1914) γράφει στον 5ο τόμο της «Μεσαιωνικής Βιβλιοθήκης» του το εξής αριστουργηματικό: Το γεγονός ότι επί αιώνες ολόκληρους οι Ρωμηοί αλληλοπροσαγορεύονται με την λέξη «μωρέ» που είχε απαγορεύσει επί ποινή Αιωνίου Κολάσεως ο Ιησούς Χριστός στο Ματθαίου 5.22, δείχνει όσο τίποτα άλλο πως οι απόγονοι των Ελλήνων ΟΥΔΕΠΟΤΕ αποδέχτηκαν την Θρησκεία των Γαλιλαίων!..

    Κατά την ταπεινή μου γνώμη, αυτή η ιδιοφυής παρατήρησις του Σάθα είναι εξαιρετικά σημαντική και ΟΦΕΙΛΕ ο κ. Σαραντάκος να την βάλει προμετωπίδα στο παρόν άρθρο. Κι αν την αγνοούσε, πρέπει τώρα που το έγραψα και την πληροφορήθηκε, να την προσθέσει στο άρθρο.

    Θα το πράξει, άραγε; Βάζω στοίχημα την μισή μου περιουσία πως ΟΧΙ, διότι είναι εγωΐσταρος

  212. Πέπε said

    Τον Βουλάγξ γιατί μωρέ
    τον εμάρμαγξες, σκληρέ;

  213. Γιάννης Κουβάτσος said

    209: του Κάφκα.

  214. voulagx said

    #213:
    Εμαρμαγκιάσθην α ρέστο
    για δυό μπουκάλια Αρέτο;

  215. Λεύκιππος said

    Πάλι παίζει η μισή περιουσία να μετακινηθεί, αλλά δεν νομίζω.

  216. Pedis said

    Εδώ δεν πάει το «με τέτοια μυαλά καλά να πάθεις μωρή;»

  217. Πέπε said

    210

    Αλκοτέστ;

    Αν μεθάς και σχολιάζεις
    τη μαρμάγκα δελεάζεις.

    Κι αν οινόφλυξ σχολιείς
    πίπτεις στην σπαμοπαγίς.

  218. spyridos said

    «Το γεγονός ότι επί αιώνες ……. πως οι απόγονοι των Ελλήνων ΟΥΔΕΠΟΤΕ αποδέχτηκαν την Θρησκεία των Γαλιλαίων!..

    Βλακείες λες πάλι, δείχνει απλώς ότι οι έχουν αυτογνωσία και γνωρίζουν επίσης πολύ καλά ότι είναι μαλάκηδες.

  219. voulagx said

    Ο αγαπητός σε όλους μας κύριος Νίκος άριστα ΔΕΝ γνωρίζει ότι και στα Βλάχικα υπάρχουν αντίστοιχες λέξεις για το μωρέ και το μαρή και αυτές είναι: μωρέ=λάι, μαρή=λεά (μονοσύλλαβο) παρ εγκζαμπλ: ο λάι Κολε=ω βρε Νικο, ο λεά νταντο=ω βρε μάνα
    και δια του λόγου το αληθές επισυνάπτω το σχετικόν ασμάτιον:

  220. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    41
    Μωρουδέλιμ

  221. sarant said

    205κε Το μαρμαγκωμένο σχόλιο του Βουλάγξ είναι το 219. Δεν ξέρω γιατί μαρμαγκώθηκε αλλά σας έδωσε αφορμή για ωραία μποστιάζοντα στιχάκια.

  222. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    216. Ρε την κολιτσάφρα! 😦
    Μωρέ θέλει «λούσιμο» η κουνημένη!

  223. Καραγκιόζης said

    Επιτέλους έμαθα τι σημαίνει sophomore! Σ’ ευχαριστώ, γιατί με την εικονική παρουσία σου συμβάλλεις στο να γίνεται το παρόν ιστολόγιο πραγματικά irresistible, έστω και κατά το ήμισυ πενέστερος. True fan από τον Θρακιώτη!

  224. Μαρία said

    219
    Και πώς χορεύεται; Στα τρία;

  225. … «γιατί μωρέ το έκανες αυτό;», … ο Καίσαρας στον Βρούτο. …

    Γιατί τον είχε προσβάλει συντομεύοντας το «Βρούτε» σε «Βρε»

  226. Κιγκέρι said

    224: Μαρία,

    συγκαθιστό σκόρπιο είναι αυτό, όπως η Τασιά (μαρή Τασιά)!

  227. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

    225 Καλό!

    223 Mόνο που η συσχέτιση με το «μωρός» είναι παρετυμολογική, κατά την άποψη των περισσότερων:

    sophomore (n.)
    1680s, «student in the second year of university study,» literally «arguer,» altered from sophumer (1650s), from sophume, an archaic variant form of sophism, ultimately from Greek sophistēs «a master of one’s craft; a wise or prudent man, one clever in matters of daily life.»

    The modern form probably is by folk etymology derivation from Greek sophos «wise» + mōros «foolish, dull» (see moron).

    The original reference of the «arguer» name might be to the dialectic exercises that formed a large part of education in the middle years. At Oxford and Cambridge, a sophister (from sophist with spurious -er as in philosopher) was a second- or third-year student (what Americans would call a «junior» might be a senior sophister).

  228. voulagx said

    #224: Μπεράτι αλλά στο πιο γρήγορο είναι. Ακου το κι εδω στο πιο αργο, ειναι το 2ο τραγουδι στο 1:25.
    https://www.youtube.com/watch?v=7syGWbrgKdE Αυτοι πρεπει να ειναι φαρσαριωτες.

  229. Myriolis said

    Καλημέρα κι από μένα.
    Σχετικά με το «μρε» στην Κρήτη, θα έλεγα ότι έχει δίκιο ο Πέπε. Και λεγόταν και λέγεται ακόμα. Βέβαια έχει δίκιο και η Έφη υπάρχει το νεομάγκικο, ανωγειανό, μαυροποκαμισάδικο, πέστε το όπως θέλετε και αυτό ίσως αποτυπώνει το μπλουζάκι που πόσταρε ο Spyridione. Όμως αυτός που το ακούει καταλαβαίνει από τον τόνο αν είναι το κανονικό το φυσικό ή το φτιαχτό νεομάγκικο. Θα έλεγα ότι το νεομάγκικο δίνει μια έμφαση στο «ρ». Και μιλάω για κεντρική Κρήτη, όχι μόνο για τα δυτικά.
    Ρώτησα και την νεότερη γενιά και μια χαρά γνωρίζει και την μιά και την άλλη εκδοχή!
    Επίσης δεν αναφέρθηκε νομίζω το «μπρε» σαν προσφώνηση μεταξύ ενός ζευγαριού. Το οποίο επίσης μπορεί να είναι από τρυφερό μέχρι αυταρχικό. Ίσως όχι πια τόσο πολύ όσο παλιά.

  230. Πέπε said

    229

    Το μπλουζάκι αποτυπώνει σωστά και την ιδιαίτερη σύνταξη του «μρε»:

    > Ήντα μρε ξανοίγεις;

    Σε κοινά νεοελληνικά δε θα λέγαμε «τι ρε κοιτάς;» αλλά «τι κοιτάς ρε;» και, κάποτε, αναλόγως συμφραζομένου και τόνου κλπ., «ρε τι κοιτάς;». Το κρητικό μρε, είτε παλιό είτε νεομάγκικο (δεν είμαι σε θέση να αντιληφθώ πότε είναι το ένα και πότε το άλλο), μπαίνει εκεί στη μέση. Εδώ μεν η φράση είναι τσαμπουκαλεμένη, αλλά και στο πολύ φιλικό «ήντα μρε γίνεται;», δηλ. τι νέα, πάλι έτσι μπαίνει.

  231. Πέπε said

    > Σε κοινά νεοελληνικά δε θα λέγαμε «τι ρε κοιτάς;» αλλά «τι κοιτάς ρε;»

    Ή και «τι κοιτά ρε;» !!

  232. sarant said

    229-30-31 Ενδιαφέρον αυτό με τη θέση του «μρε»

  233. Νεσταναῖος said

    Αυτό που με προβληματίζει είναι το «ω». Από πού προκύπτει αυτό το «ω»; Αν δεν μάθουμε από που προκύπτει αυτό το «ω», δεν μπορούμε να προχωρήσουμε στην ετυμολογία της λέξεος.

  234. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

  235. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

  236. […] https://sarantakos.wordpress.com/2021/10/07/mwre/#more-42362 […]

  237. Πέπε said

    235

    Εδώ βέβαια είναι στη θέση του το μρε, αλλά δεν είχε κι αλλού να μπει! Θα λέγαμε όμως, νομίζω, «μπαντόνιαρε μρε τον άθρωπο» (άσε τον άνθρωπο ήσυχο).

  238. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    237# Θα μπορούσε και «μπαντόνιαρέ με μρε γρόθε».

  239. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    237, 328 Παιδιά εγώ το μπαντονιάρω το ξέρω μόνο αρνητικό «βάνω στην άκρη», πχ ερωτική εγκατάλειψη*, (ώστε να μην προτρέπει/παρακαλεί/προστάζει κάποιος σ΄αυτό).
    Δηλαδή το της μπλούζας (και άλλα στην ίδια σειρά) μου φανήκανε ότι είναι ολίγον «ό,τι νάναι». Τουριστικά/φτιαχτά/»εκβιασμένα» κρητικά 🙂 .
    Ή μήπως έχουμε χάσει τεύχη εξέλιξης εμείς έκεια κάτω-κάτω «Στου διόλου τη Μάνα» ; :).
    «Παρέντησέ με λέμε το άσε με ήσυχο, παράτα με. «Δε με παρεντάς λέω γω…» , «Παρέντησέ το το ντούρου ντούρου κι εκούφανές μας μπλιο»

    Αντάρτης κλέφτης και φονιάς
    τροζός γή διακονιάρης
    θα κατηντήσω κοπελιά
    ανέ με (μ)παντονιάρεις

    Γιάντα τηνε παρέντησες
    τη στράτα π΄επροπάτ(θ)ιες
    κι ήπεσες στην κακοβολιά
    που ΄ναι γεμάτη αγκάθες

    50χρονες τουλάχιστον, μαντινιάδες

  240. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    239
    «Στου διαόλου τη μάνα»
    ,τουλάχιστον,

    Αφού δεν ήσουνε ικανή
    να γιάνεις την καρδιά μου
    γιάντα δεν μ΄εμπαντόνιαρες
    αμοναχό και ξα μου

  241. Κιγκέρι said

    Δηλαδή, το μπαντονιάρω είναι από το abbandonare;

  242. Γιάννης Ιατρού said

    134: Γιώργο, αυτά τα noor1, novartis, siemens κλπ. θα τα βρεις όλα μαζί συγκεντρωμένα στο συλλεκτικό τεύχος «Ο Ραν Ταν Πλαν και οι φίλοι του οι Ντάλτον» 😎🙄

  243. # 241

    διεθνές το ρήμα, εδώ στην καλύτερη του χρήση σε ερωτικό τραγούδι (φοβερά στιχάκια)

    # 242

    Γιάννη το noor1 εκτός των «μαρτυρικών» θανάτων χρεώνεται και με τους των χρηστών, είναι άλλη περίπτωση από τα σκάνδαλα. Τα σκάνδαλα είναι δουλεά των πολιτικών, το noor1 από πολιτικούς μόνο νομική κάλυψη θέλει για τα προσχήματα, είναι εγκληματική οργάνωση αλλά…Oh, something’s a-telling me I wear the ball and chain

  244. voulagx said

    ΝΟΜΠΕΛ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ – Τον 73χρονο μυθιστοριογράφο Αμπντουλραζάκ Γκούρνα τον είχαν τουλάχιστον προσέξει μερικοί από τους εγκυρότερους λογοτεχνικούς θεσμούς βραβείων και βέβαια τον πρόσεξε η Σουηδική Ακαδημία ανακηρύσσοντάς τον ως τον πρώτο νομπελίστα Λογοτεχνίας με καταγωγή από τη Ζανζιβάρη. Δεν κυκλοφορούν έργα του μεταφρασμένα στα ελληνικά.
    https://www.efsyn.gr/tehnes/ekdoseis-biblia/313782_apo-toys-megalyteroys-afrikanoys-syggrafeis-kai-kaneis-den-ton-eihe

  245. Γιάννης Ιατρού said

    243β: Σωστά Γιώργο. Πάντως και τα άλλα έχουν θύματα, έστω κι αν δεν φαίνονται άμεσα ή δεν υπάρχει 1:1 αντιστοιχία.

    244: Το Νόμπελ Ειρήνης σήμερα από κοινού στους Μαρία Ρέσσα από τις Φιλιππίνες και Ντμίτρι Μουράτοφ από τη Ρωσία. Τους απονεμήθηκε για τις προσπάθειές τους να διαφυλάξουν την ελευθερία της έκφρασης..

  246. Γιάννης Ιατρού said

    Του χρόνου το Νόμπελ Πολιτικο-Οικονομικού Αναλυτή θα πάει σίγουρα σε γνωστό μας σχολιαστή🤗😋

  247. Μαρία said

    226, 228
    Μερσί, παίδες. Απλά πράματα όχι σαν τα ποντιακά.

    Απο καρδιά λέει.

  248. 231, … Ή και «τι κοιτά ρε;» !! …

    Για τ’ρα τον, ρε, πώς με τηράει!

  249. Myriolis said

    #230, 231
    Μπράβο Πέπε, ωραία παρατήρηση!

    #234
    Δεν φαίνεται πάντως πολλά μανισμένος!

    #239, 240
    Σαν να έχεις δίκιο Έφη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: