Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Metα το Facebook

Posted by sarant στο 3 Νοεμβρίου, 2021


Το άρθρο που θα διαβάσετε σήμερα δημοσιεύτηκε το Σαββατοκύριακο στο ηλεπεριοδικό 2020magΌπως έχω ήδη γράψει, στο ηλεπεριοδικό αυτό δημοσιεύω άρθρα με Λέξεις της επικαιρότητας -σαν εκείνα που δημοσίευα κάθε μήνα στα Ενθέματα της Αυγής. Εδώ μπορείτε να βρείτε όλα μου αυτά τα άρθρα, 13 ως τώρα. Η εικονογράφηση είναι του περιοδικού. Στην εδώ δημοσίευση κάνω μερικές δευτερεύουσες προσθήκες.

Metα το Facebook

Αναμφίβολα η είδηση της εβδομάδας στα σόσιαλ μίντια ήταν η αναγγελία του Μαρκ Ζάκερμπεργκ ότι η εταιρεία Facebook μετονομάζεται σε Meta, αν και η δημοφιλέστατη πλατφόρμα θα εξακολουθήσει να ονομάζεται Φέισμπουκ.

Η είδηση είχε και ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον, αφού ο Ζάκερμπεργκ τόνισε ότι έκανε κλασικές σπουδές στο πανεπιστήμιο και ότι το όνομα της εταιρείας του παραπέμπει στο ελληνικό «μετά» που σημαίνει «πέρα από» (beyond, όπως είπε). Μάλιστα για να τονιστεί η ελληνική προέλευση, στον λογότυπο της εταιρείας, με το μπλε σύμβολο του απείρου, η λέξη Metα γράφεται με ελληνικό άλφα.

Εμείς βέβαια ξέρουμε πως δεν είναι μόνο αυτή η σημασία της πρόθεσης «μετά», είτε στα αρχαία είτε στα νέα ελληνικά. Οπότε σήμερα θα λεξιλογήσουμε γι’ αυτή τη λεξούλα που ξαφνικά συγκέντρωσε πάνω της τους προβολείς όχι της εγχώριας παρά της παγκόσμιας προσοχής.

Στα αρχαία ελληνικά, η λέξη «μετά», που προέρχεται από την ίδια ινδοευρωπαϊκή ρίζα όπως το γερμανικό mit, απαντά αρχικώς ως επίρρημα με τη σημασία «στο μέσον», και στη συνέχεια ως πρόθεση, με αρχική σημασία «μεταξύ, ανάμεσα» και, ήδη στον Όμηρο, επίσης με τις σημασίες «μαζί, με» (ναῦφιν ἀμυνόμενοι μετὰ Βοιωτῶν ἐμάχοντο, Ν700) καθώς και για τη δήλωση χρονικής ή τοπικής διαδοχής. Συντάσσεται συχνότερα με γενική, αλλά και με αιτιατική ή δοτική.

Στη σημερινή γλώσσα, το «μετά» είναι βεβαίως πρόθεση, χρησιμοποιείται όμως και ως επίρρημα (π.χ. Πρώτα θα δουλέψουμε και μετά θα φάμε) αλλά και ως σύνδεσμος, κάποτε με τη μορφή μετά που (Ήρθε μετά που έφυγες). Συντάσσεται κυρίως με αιτιατική, και δηλώνει κυρίως χρονική ή τοπική διαδοχή (π.χ. μετά το μεσημέρι, ο τρίτος δρόμος μετά το φανάρι), ή ακολουθία κατά τάξη (Είναι ο καλύτερος στην τάξη μετά τον Γιάννη), ενώ μπορεί επίσης να δηλώνει σχέση αιτίας-αποτελέσματος, π.χ. «Μετά τον σάλο που προκάλεσαν οι δηλώσεις του, ο υπουργός υπέβαλε την παραίτησή του».

Σύμφωνα με κάποιους λαθολόγους, το «πριν» συντάσσεται πάντοτε με την πρόθεση «από», ενώ το «μετά», επειδή είναι πρόθεση, δεν μπορεί να συνοδεύεται από την πρόθεση «από». Στην πράξη, κανείς από τους δύο αυτούς κανόνες δεν επιβεβαιώνεται απόλυτα στη χρήση, ιδίως ο δεύτερος. (Δεν νομίζω να έχουμε βάλει άρθρο για το θέμα).

Ακόμα, το «μετά» στη σημερινή γλώσσα εμφανίζεται και με γενική πτώση, σχεδόν πάντα σε στερεότυπες εκφράσεις που μας έρχονται από την αρχαία ή την καθαρεύουσα, και τότε δηλώνει συνοδεία ή τρόπο: μετά χαράς, μετά μανίας, μετά βίας, μετά φόβου Θεού, δρόμος μετ’ εμποδίων, άδεια μετ’ αποδοχών, μετά φανών και λαμπάδων, ο Θεός μεθ’ ημών. Στη σημερινή γλώσσα, η χρήση του «μετά» με γενική έχει υποχωρήσει και σχεδόν πάντοτε χρησιμοποιούμε για τον σκοπό αυτό το «με» με αιτιατική (π.χ. με χαρά). Πέρα από στερεότυπες φράσεις όπως οι παραπάνω, δύσκολα θα πει κανείς σήμερα το μετά με γενική, αν και σε επίσημο ύφος, που πάντως ακροβατεί στα όρια του κωμικού, μπορεί να ακούσουμε π.χ. «προσήλθε στη δεξίωση μετά της συζύγου του».

Όμως το μετα- χρησιμοποιείται πολύ και ως πρόθημα, ως πρώτο συνθετικό λέξεων, που παίρνει τη μορφή μετ- όταν το β’ συνθετικό αρχίζει από φωνήεν, ή μεθ- όταν αρχίζει από φωνήεν που κάποτε δασυνόταν: μεταβολή, μετεξέλιξη, μεθεόρτια (αλλά προσοχή, το μεθαύριο σχηματίστηκε από έλξη, αντί του αναμενόμενου «μεταύριο»).

Στη σύνθεση λέξεων, το «μετα-» έχει χαρακτηριστεί πρωτεϊκό, αφού μπορεί να εκφράσει ποικίλες σημασίες όπως: α) αλλαγή της θέσης του αντικειμένου (μετακινώ, μεταφυτεύω)· β) επανάληψη (μεταπωλώ), γ) αλλαγή της κατάστασης του αντικειμένου (μεταγλώττιση, μεταποίηση), δ) συμμετοχή (μετέχω, μεταδίδω), ε) χρονική ακολουθία (μεταθανάτιος, μεταμεσονύκτιος), στ) τοπική ακολουθία (μετόπισθεν, μετατάρσιο), ζ) στη μέση (μεταίχμιο) κτλ.

Ως αντιδάνειο μάς έχει έρθει από τα λατινικά ή τις νεότερες γλώσσες ο όρος «μεταφυσική», από τον τίτλο «Μετά τα φυσικά» που δόθηκε από τους Αλεξανδρινούς σε 13 πραγματείες του Αριστοτέλη που ταξινομήθηκαν, στον κανόνα των έργων του μεγάλου Σταγειρίτη, μετά τα «Φυσικά», τις πραγματείες του για τις φυσικές επιστήμες. Ο όρος παρεξηγήθηκε από τους Ρωμαίους συγγραφείς, που θεώρησαν ότι σημαίνει «η επιστήμη που μελετάει αυτό που βρίσκεται πέρα από τον φυσικό κόσμο».

Στο πρότυπο του metaphysics, τα τελευταία χρόνια έχει εμφανιστεί το meta- (και το μετα-) ως πρώτο συνθετικό στην επιστημολογία, για να δηλώσει την αυτοαναφορική εξέταση, δηλ. metadata/μεταδεδομένα είναι τα δεδομένα για τα δεδομένα, ο μετακανόνας είναι ο κανόνας που διέπει τους κανόνες, η μεταθεωρία είναι μια θεωρία που ελέγχει τις επιστημονικές θεωρίες κτλ.

Στα μεσαιωνικά χρόνια εμφανίστηκε στη λαϊκή γλώσσα το πρόθημα ματα-, που προήλθε από το μετά με αφομοίωση, και δηλώνει την επανάληψη: ματαλέω, ματακάνω, ματαέρχομαι. Να σημειώσουμε επίσης ότι σε ορισμένες διαλέκτους, όπως στα ηπειρώτικα, χρησιμοποιείται αντί του «ματα-» το «μετα-».

Όσο για το Φέισμπουκ, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι το όραμά της είναι το metaverse, the next evolution of social connection. Μετασύμπαν θα το λέγαμε αφού πρόκειται για σύνθετη λέξη τηλεσκοπική, όπως το συνηθίζουν στα αγγλικά, από το meta με τη σημασία «πέρα από» και το (uni)verse, το σύμπαν.

Ο όρος metaverse πρωτοεμφανίστηκε στο διήγημα επιστημονικής φαντασίας Snow Crash του Neil Stephenson το 1992· όπως το περιέγραψε ο Ζάκερμπεργκ, θα αποτελείται από τρισδιάστατους χώρους επαυξημένης πραγματικότητας, στους οποίους θα μπορούν οι χρήστες ή τα αβατάρ τους να αλληλεπιδρούν.

Δεν είναι ακόμα πολύ ξεκάθαρο το πώς θα διαμορφωθεί το μετασύμπαν, ούτε αν θα αποκτήσει την αποδοχή που έχει σήμερα το Φέισμπουκ ως πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης· σίγουρα θα έχουμε την ευκαιρία να το συζητήσουμε ξανά.

Πείτε με τεχνοφοβικό, αλλά αντιμετωπίζω με δυσπιστία αυτή την ολοένα και μεγαλύτερη διείσδυση ανεξέλεγκτων ιδιωτικών εταιρειών στην καθημερινή ζωή μας. Αλλά να μην ξεχνάμε ότι η παλιότερη σημασία του «μετά» ήταν «μαζί»…

 

 

Advertisement

168 Σχόλια προς “Metα το Facebook”

  1. Κουνελόγατος said

    Καλημέρα.
    https://tvxs.gr/news/ellada/tesseris-ellines-dimosiografoi-pane-sta-dikastiria-facebook

  2. ΓΤ said

    δρόμος μετ’ εμποδίων

    αλλά και «γλώσσα μετ’ εμποδίων»
    https://www.politeianet.gr/books/9789608219496-sarantakos-nikos-ekdoseis-tou-eikostou-protou-glossa-met-empodion-125634

  3. venios said

    Για τη σύνταξη του πριν χωρίς το από:

  4. dryhammer said

    Καλημέρα!
    Προτιμώ τον Μαλινέζο Μέτα (και τα καντούνια) [εννοώ από τα Ζακερομπέργκερς]

  5. Pedis said

    Καλά, αναμενόμενη μηδενική απόδοση το στοίχημα που έβαλα τις προάλλες ότι θα έγραφες σχετικό άρθρο σε ντετέ … 😀

    Meta – analysis

    https://blogs.scientificamerican.com/absolutely-maybe/5-key-things-to-know-about-meta-analysis/

  6. ΣΠ said

    https://www.businessinsider.com/facebook-meta-name-trademark-battle-metapc-2021-11

  7. Reblogged στις anastasiakalantzi50 .

  8. Νέο Kid said

    “Μεγάλος Σταγειρίτης» Πφφ…! Σιγά τα ωά! Μπάζα δεν έπιανε μπροστά στους αληθινά μεγάλους αρχαίους διανοητές. Αλλά είχε καλό μάρκετινγκ (κι αυτός ,κι ο Πλάτωνας). Άσε δε σαν δάσκαλος !
    Μια περιουσία πλήρωσε ο καημένος ο Φίλιππας μπας και κάνει το γιο του άνθρωπο , κι αυτός φούσκωσε τα μυαλά του παιδιά και τόστειλε στις αραπιές πολεμικό μετανάστη …

  9. Νέο Kid said

    8. ..φούσκωσε τα μυαλά του παιδιού…

  10. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Μήπως μετα-νόησε ο Μάρκος ο Ζαχαροβουνιώτης? Μπααα…
    https://www.efsyn.gr/node/203559

  11. Ενδιαφέρουσα η διάκριση, που δεν μεταφράζεται, ανάμεσα στο ελληνικό meta-(analysis, data, …) και το post-(modernism, punk, …). Μεταδεδομένα και μεταμοντερνισμός λέμε, αλλά δεν είναι καθόλου το ίδιο.

  12. Βλέπω είναι του μεσοπόλεμου αυτή η χρήση, όταν ελέω Χίλμπερτ άνθιζαν οι μεταμελέτες: https://en.wikipedia.org/wiki/Meta#Early_use_in_English
    Με τη μεταφυσική, ως πρότυπο, δεν νομίζω ότι έχει σχέση. Πεδίο δόξης λαμπρόν για επόμενο άρθρο όμως το υπερφυσικό με το αδερφάκι του το παραφυσικό (preternatural).

  13. Εγώ με το που το είδα μου σκάει κατευθείαν το μεταμόρφωση και τα κοκούν ( κουκούλια τεράτων που εκκολάπτονται με υψηλές ταχύτητες. ) των ταινιών επιστημονικής φαντασίας.
    Και δεν ξέρω υποψιαζομαι ότι το Μεταμόρφωση έχει παιχτεί και ως πιθανο σενάριο για όνομα κόμματος του Γιωργού Παπανδρέου στο παρελθόν.
    Και έτσι οδηγουμε στο συμπέρασμα ότι ο Παπανδρέου είναι πρόδρομος του Ζουκερμπεργκ. Ή και το αντίθετο και κάπως έτσι σκάει το κοκούν . Τι είναι το μέτα μιας γέννησης «ιδέας»και τι το πρίν ; Που μπορεί να υπάρχει κοινό , ο πλακούντας λέγεται και ύστερο. Υστερο- μετά άρα κοκούν το βρίσκω μεγαλοφυές και λιτό .

  14. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Καλά, το τι ρίγη εθνικής υπερηφάνειας ένοιωσα όταν είδα το άλφα της ελληνικής γραμματοσειράς στο λογότυπο δεν περιγράφεται. Όταν ρε εμείς γράφαμε το άλφα χωρίς σκουφάκι, εσείς βαμμένοι μπλε πηδούσατε από δέντρο σε δέντρο!

    Πέραν αυτών, να αναφέρουμε την ενδιαφέρουσα επιβίωση του «μετά» αντί «με» στη λαϊκή γλώσσα, ειδικά όταν το συμπλήρωμα είναι πρόσωπο: μετά μένα (έλα έλα μετά μένα/ να περνάς χαριτωμένα). Επαναναλύθηκε ως «με τα» και αναλογικά έδωσε και εκφράσεις με άλλες προθέσεις που να περιλαμβάνουν ένα φαινομενικά αδικαιολόγητο «τα»: σε τα μας, για τα σένα (ή για τ’ εσένα) παίζουν τούτα τα βιολιά και τα λαούτα. Διερωτώμα αν εδώ βρίσκεται και η αρχή του «προς τα» (προς τα πάνω/κάτω/εδώ/εκεί).

  15. Πέπε said

    Μετααυτό (postit): τα γνωστά κίτρινα αυτοκόλλητα χαρτάκια για σημειώσεις στον καθρέφτη του μπάνιου ή το ψυγείο.

  16. Νέο Kid said

    Ο Δύτης όμως -καθ´ομολογία του- χρησιμοποιεί μεταχειρισμένα μετααυτά (post it) , οπότε στην περιπτωσή του θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για μεταμετααυτά ή μετα^2αυτά.

  17. Πέπε said

    #14 διορθ.:
    > ειδικά όταν το συμπλήρωμα είναι πρόσωπο

    Ορθότερα μάλλον, προσωπική ή δεικτική αντωνυμία. Όχι ουσιαστικό, γιατί θα είχε το δικό του άρθρο.

    _______________

    Και οι ποστίλες (μουσικά κινήματα τύπου ποστ-κάτι)

  18. Νέο Kid said

    Μοι προκαλεί εντύπωσιν ότι δεν αναφέρθηκε ο κύριος με τα σού!

  19. Voyageur autour de la chambre said

    Και φυσικά τόσο το παρόν άρθρο, όσο και το ιστολόγιο, αποτελούν παραδείγματα μεταγλωσσικής λειτουργίας της γλώσσας.

  20. Τεντυμπόης Μασκαράς said

    Μια μικρή διόρθωση: Είναι Neal Stephenson (όχι Neil) και είναι μυθιστόρημα, όχι διήγημα, εκτός κι αν προϋπήρξε σαν διήγημα το οποίο στη συνέχεια επεκτάθηκε.

  21. gbaloglou said

    The Oxford English Dictionary cites uses of the meta- prefix as «beyond, about» (such as meta-economics and meta-philosophy) going back to 1917. However, these formations are parallel to the original «metaphysics» and «metaphysical», that is, as a prefix to general nouns (fields of study) or adjectives. Going by the OED citations, it began being used with specific nouns in connection with mathematical logic sometime before 1929. (In 1920 David Hilbert proposed a research project in what was called «metamathematics.»)

    A notable early citation is W. V. O. Quine’s 1937 use of the word «metatheorem»,[6] where meta- has the modern meaning of «an X about X».

  22. gbaloglou said

    21 = 12 — το είδα μετά 🙂

  23. Αγγελος said

    «Στη σημερινή γλώσσα, το «μετά» … χρησιμοποιείται … και ως σύνδεσμος, κάποτε με τη μορφή μετά που (Ήρθε μετά που έφυγες).»
    Κάποτε; Δηλαδή πώς αλλιώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως σύνδεσμος;

  24. Πόσο θα μου άρεσε ένα «μεθ’ ευτελείας» αν όχι «μεθ’ ευθελείας»…

  25. Β. said

    Να σημειωθεί η χρήση της ικαριακής προστακτικής «μεταπάτησε» με την έννοια «πήγαινε πιο κει» (δεν το έχω ακούσει στην οριστική).

  26. Triant said

    Καλημέρα.

    Το μετά μπορεί να βρεί πολλές χρήσεις στην γλώσσα (τώρα που βρήκαμε παπα).
    π.χ. Μετασουβλάκι ή μετατυλιχτό το σουβλάκι που προσθέτουνε πατάτες τηγανιτές (μπλιάχ) ή μουστάρδα κλπ.
    Μετατσίπουρο το τσίπουρο που πίνεις μετά από ένα άλλο τσίπουρο
    Μεταλαμβάνω ή μεταλαβαίνω όταν πουλάω με πίστωση
    κ.ο.κ.

  27. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα και τα δεύτερα σχόλια

    2 Ε, να μην το παρακάνουμε στη διαφήμιση

    3 Α γεια σου!

    5 🙂

    6 Δεν με παραξενεύει

    11 Σωστά!

    14β Εύστοχο

    19 🙂

    20 Εχεις δίκιο και στα δύο

    23 Δες τι λέει το ΛΚΝ

    μετά 3 σύνδ. : 1. συμπερασματικός· συνδέει παρατακτικά δύο κύριες προτάσεις με νοηματική σχέση μεταξύ τους, που χωρίζονται με τελεία ή άνω τελεία: Δε σε αδικεί ποτέ. ~, πώς να μην εκτιμάς έναν τέτοιο άνθρωπο! 2. χρονικός με τη μορφή ~ που· εισάγει δευτερεύουσες χρονικές προτάσεις που εκφράζουν σε σχέση με την κύρια πρόταση: α. προτερόχρονη πράξη: ~ που έφυγες μου τηλεφώνησε, αφού έφυγες… Ήρθε ~ που έφυγες, αφού έφυγες. β. σύγχρονη πράξη: Έκλαιγε πριν φύγω και ~ που έφευγα, και όταν έφευγα, την ώρα που έφευγα.

  28. […] https://sarantakos.wordpress.com/2021/11/03/meta/#more-43096 […]

  29. ΚΑΒ said

    https://www.efsyn.gr/epistimi/tehnologia/317439_me-proigmena-abatar-diekdikei-i-microsoft-meridio-stin-agora-toy

  30. # 14

    Πέπε είναι σίγουρα όχι μετά μένα αλλά με τα μένα, όπως λέμε «έχω για τα σένα καλό σκοπό»

  31. # 30 (συμπλήρωμ;α)

    Το μετά χωρις άρθρο να ακολουθεί είναι καθαρευουσιάνικο κι όχι λαϊκό (μετά τιμής, μετά θάνατον κ.λ.π )

  32. gbaloglou said

    The Metamorphosis is a 1783 comedy play by the Irish writer William Jackson.

  33. Georgios Bartzoudis said

    «σε ορισμένες διαλέκτους, όπως στα ηπειρώτικα, χρησιμοποιείται αντί του «ματα-» το «μετα-».

    # Οι Μακεδόνισσες, όταν θέλουν να ζυμώσουν, ματαπιάνουν το προζύμι (που είχαν κρατήσει από το προηγούμενο ζύμωμα). Η δε εργασία λέγεται ματάπιασμα: «Καταπιαστούς συ μι το ματάπιααμα κι γω δα πάου να φέρου τ’ς πινακουτές».

  34. sarant said

    31 Yπάρχει και μετά με αιτιατική, χωρίς άρθρο, πχ Μετά πολλή σκέψη…. αν και μπορείς να βάλεις «από»

  35. Νέο Kid said

    34. Λέγεται/στέκει το «μετά πολλή σκέψη» ; Ή «μετά πολλής σκέψης» ή «μετά από πολλή σκέψη» θα έλεγα εγώ, αν και δεν ακριβώς ισοδύναμα θεωρώ. Το «μετά από πολλή σκέψη» είναι πιο τελεσίδικο , ενώ το «μετά πολλής σκεψης» όχι αναγκαστικά.

  36. Ανδρέας Τ said

    Ξεχάσαμε και τον ιατρικό όρο μετάσταση

  37. nikiplos said

    Η βίκη άλλα γράφει στην προτελευταία παράγραφο:

    In October 2021, owner Facebook, Inc. changed its company name to Meta Platforms, Inc., or simply «Meta», as it shifts its focus to building the «metaverse». This change does not affect the name of the Facebook social networking service itself, instead being similar to the creation of Alphabet as Google’s parent company in 2015.[191]

    Τυπικά είναι το Μετασύμπαν
    Το μετασύμπαν είναι όρος που περιγράφει τη σύζευξη της πραγματικότητας και της εικονικής πραγματικότητας με αποτέλεσμα την επαυξημένη πραγματικότητα στο πλαίσιο των κοινωνικών δικτύων…
    Βέβαια η λέξη Metaverse έχει το Meta (from the Greek μετα-, meta-, meaning «after» or «beyond») is a prefix meaning «more comprehensive» or «transcending.»

    Αλλά ο Μάρκος εμπνεύστηκε την αλλαγή του ονόματος (πως λέμε Νεος Πανιώνιος) από το μετασύμπαν κι όχι από την ελληνική λέξη απευθείας.

    Στην Κοινή Ελληνική, θα έλεγα: Άλλη μια παπάτζα του Μάρκου Ζαχαροβουνιώτη, για ένα κοινωνικό δίκτυο που έχει πλέον κάνει τον κύκλο του και φθίνει επικίνδυνα. Πλέον μόνο τους μπούμερ μαζεύει…

  38. Κιγκέρι said

    Τα παιδιά μου λένε «πιο μετά» αντί για «αργότερα» και η μητέρα μου τα διορθώνει! Εγώ μάλλον το συνήθισα και δεν δίνω σημασία.

  39. Παναγιώτης Κ. said

    Εντάξει με το «μεθαύριο».
    Γιατί δεν γίνεται το ίδιο και τελικά λέμε «την επαύριον» ;

  40. avno13 said

    Δυσπιστία για τις ιδιωτικές; Για τις δημόσιες/κρατικές τι; Ευπιστία; (Δογματική) πίστη; Πόθο;
    Μια διαφορά μεταξύ κρατικών και ιδιωτικών εταιρειών είναι ότι οι πρώτες διεισδύουν στην καθημερινότητά μας χωρίς να μας ρωτάνε (εκτός από την μετά των εκλογών), ενώ οι δευτέρες το κάνουν κατόπιν πρόσκλησης εκ μέρους μας και συχνά με προκαταβολή ή αντικαταβολή.

  41. Πέπε said

    @30

    Δεν το διάβασες όλο Τζη. Το για τα σένα προκύπτει αναλογικά από το με τα σένα που είναι επανανάλυση του μετά σένα. Αν όχι, ότε πώς προέκυψε αυτό το άρθρο που ούτε χρειάζεται, ούτε χρησιμοποιείται ποτέ άλλοτε με προσωπικές αντωνυμίες, και κυρίως δε συμφωνεί γραμματικά με τίποτε; Ιδίως που το «με τα μένα, για τα σένα» εμφανίζεται και ως «με τ’ εμένα, για τ’ εσένα», μια έκθλιψη που δε συμβαίνει ποτέ με τα άρθρα (πλην ποντιακής διαλέκτου, που δεν είναι η περίπτωσή μας*).

    Η μόνη πιθανή απάντηση είναι ότι το «τα» εδώ δεν είναι άρθρο. Ε, τι άλλο μπορεί να είναι; Αυτοτελής λέξη δεν υπάρχει, με τις αντωνυμίες δε σχετίζεται, με το «για» ή το «σε» δε σχετίζεται, με το «με»… Μπίνγκο!

    ___________

    * Βέβαια, μιας και το θυμήθηκα, και στα ποντιακά λένε μετ’ εμέν. Αλλά καθώς δεν ξέρω καθόλου τι άλλο λένε σε διαφορετικές συναφείς περιπτώσεις, αφήνω αυτό το σημείο έτσι…

  42. Πέπε said

    34

    Μετά πολλή σκέψη, δηλαδή ύστερα; Όπως μετά τον πόλεμο; Χωρίς άρθρο μού φαίνεται αρκετά άγαρμπο.

    Ή με πολλή σκέψη; Αυτό δε στέκει με τίποτα.

    ________________________

    Το κάτωθι μοιάζει να σημαίνει «της Μέτας», όνομα. Τι όνομα μπορεί να είναι αυτό;

  43. leonicos said

    Για χτες

    62ο Φεστιβάλ ΚινηματογράφουΘεσσαλονίκης. το είπε κανεις;

    4 έως τις 14 Νοεμβρίου 2021, σε εφτά κινηματογραφικές αίθουσες στη Θεσσαλονίκη

  44. leonicos said

    «Μετά τον σάλο που προκάλεσαν οι δηλώσεις του, ο υπουργός υπέβαλε την παραίτησή του».

    Έχει συμβεί τέτοιο καλό παρ’ ημίν;

    όχι ανέκδοτα μέρες που είναι

  45. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    42 Μελετία ;

  46. leonicos said

    Σύμφωνα με κάποιους λαθολόγους, το «πριν» συντάσσεται πάντοτε με την πρόθεση «από», ενώ το «μετά», επειδή είναι πρόθεση, δεν μπορεί να συνοδεύεται από την πρόθεση «από». Στην πράξη, κανείς από τους δύο αυτούς κανόνες δεν επιβεβαιώνεται απόλυτα στη χρήση, ιδίως ο δεύτερος. (Δεν νομίζω να έχουμε βάλει άρθρο για το θέμα)

    Κάποτε ακολουθούσα κι εγώ αυτόν τον κανόνα. όχι ως λαθολόγος αλλά επειδή μου τον είχε υποδείξει η σημαντκότερη επιμελήτρια κειμένων (το όνοα το στέλνω σε ημέιλ στον Νίκο) που υπήρξε ποτέ. Και της οποίας η κόρη σχολίασε κάποτε κι εδώ.

    Αλλά δεν τον βρηκα πρακτικό, και πολλές φορές δενμου πηγαινε στη ροή του λόγου

  47. leonicos said

    αλλά προσοχή, το μεθαύριο σχηματίστηκε από έλξη, αντί του αναμενόμενου «μεταύριο»

    Έτσι λένε όλοι, αλλά εγώ διαφωνώ

    Θεωρώ ότι είναι συναλοιφή του μεθ’ ἁ αύριον

    Και αποδείξτε μου πως δεν έχω δίκιο

  48. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    38# Εγώ που μαθαίνω στα παιδιά μου σωστά ελληνικά τους λέω μετότερα 🙂

  49. Παναγιώτης Κ. said

    -μεταφυσική η : κλάδος της φιλοσοφίας που ασχολείται: α. με τις γενικότατες αρχές και τους όρους της ύπαρξης, του είναι: ~ της φύσης / της ψυχής / της κοινωνίας. H ~ του Mπερξόν. β. με τον υπεραισθητό κόσμο. [λόγ. αντδ. < μσνλατ. (θηλ.) metaphysica ή μέσω του γαλλ. métaphysique (-ica, -ique = -ική, θηλ. του -ικός) < μσνλατ. metaphysica ουδ. πληθ. (στη νέα σημ.) < ελνστ. φρ. μετά (τά) φυσικά για δήλωση των συγγραμμάτων του Aριστοτέλη που ακολουθούν τα Φυσικά, τα αναφερόμενα στο φυσικό κόσμο]

    -μεταφυσικός -ή -ό : 1. που έχει σχέση με τη μεταφυσική, που αναφέρεται σε αυτή: Mεταφυσικά προβλήματα. Mεταφυσικές ανησυχίες. Mεταφυσική αγωνία. ~ φόβος. H επιστήμη δεν κατόρθωσε να απαντήσει στο βασικό μεταφυσικό ερώτημα του ανθρώπου σχετικά με την ύπαρξη θεού. ~ υλισμός. 2. που δεν αντιστοιχεί με τα δεδομένα του νου, των αισθήσεων ή γενικά της επιστήμης: Mεταφυσική αντίληψη / γνώση / θεωρία.

    Τα παραπάνω είναι από το λεξικό.

    Το τι εννοεί ένας μαρξιστής-λενινιστής όταν χαρακτηρίζει μεταφυσική την τοποθέτηση κάποιου, μάλλον στην μεταφυσική 2 είναι η απάντηση.

  50. gbaloglou said

    «They feigned that Medea, Circe and such other coulde Metamorphose & transforme men into Beastes, Byrdes, Plantes, and Flowres» — George Gascoigne, “A Delicate Diet for Daintie Mouthe Drunkards”, 1576.

  51. leonicos said

    14 Πέπε

    πολύ εύστοχες απορίες

    Επιλεον νομίζω ότι μερικές δισύλλαβες προθέσεις είναι επιβιώσεις οργανικής ή τοπικής πτώσης αποσιωπηθέντων ουσιαστικών

  52. Χαρούλα said

    #42 ίσως Σταματία

    Την μετάληψη- μεταλαβιά που είναι επίκαιρη την αναφέραμε; Και ποιά η έννοια του μετά εδώ;

  53. leonicos said

    25 Να σημειωθεί η χρήση της ικαριακής προστακτικής «μεταπάτησε» με την έννοια «πήγαινε πιο κει» (δεν το έχω ακούσει στην οριστική).

    με την έννοια «πήγαινε πιο κει» = με την σημασία «πήγαινε πιο κει»

    Η έννοια ‘πήγαινε πιο κει’ διατυπώνεται με τη λέξη ‘μεταπάτησε’ που έχει τη σημασία ‘πήγαινε πιο κει’

    Δεν χρειάζεται. Οι λέξεις είναι αυτόνομες κατά τη χρήση τους. Εμε΄ς μετά συγκροτούμε τα συστήματα που ονομάζουμε ‘περιγραφική γραμματική’.

  54. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    52# Τη μετάληψη την παίρνουν πριν πάνε στο μετά, το επέκεινα 🙂
    (πλάκα κάνω, ε!)

  55. leonicos said

    23 μετά που έφυγες = αφού έφυγες = μετά από τότε (την ώρα) που έφυγες

  56. Νέο Kid said

    “H επιστήμη δεν κατόρθωσε να απαντήσει στο βασικό μεταφυσικό ερώτημα του ανθρώπου σχετικά με την ύπαρξη θεού.”
    Γράφει σοβαρά το λεξικό (ποιο;) τέτοιες πίπες;;
    Καλά, το έχουμε εμπεδώσει ότι έχουμε τα Χειρότερα λεξικά παγκοσμίως!

  57. leonicos said

    30

    Μια φορά έτυχε να έχει δίκιο κι ένας Παοκτζζζζης,,

    Χτυπήστε τα σήμαντρα

  58. leonicos said

    31 Το μετά χωρις άρθρο να ακολουθεί είναι καθαρευουσιάνικο κι όχι λαϊκό (μετά τιμής, μετά θάνατον κ.λ.π )

    Ε, δεν θα κράταγε πολύ το θαύμα

  59. leonicos said

    33 Και στην Αρτοτίνα το ίδιο

    Ματάπιαναν το ζυμάρι

  60. leonicos said

    35 Νεοκίδιε

    Λέγεται/στέκει το «μετά πολλή σκέψη» ; Ή «μετά πολλής σκέψης» ή «μετά από πολλή σκέψη» θα έλεγα εγώ, αν και δεν ακριβώς ισοδύναμα θεωρώ. Το «μετά από πολλή σκέψη» είναι πιο τελεσίδικο , ενώ το «μετά πολλής σκεψης» όχι αναγκαστικά.

    Νομίζω πωςείναι συνώνυμα, αλλά διαφορετικό γλωσσικό επίπεδο ή αν θέλεις ‘διαλέκτο

  61. leonicos said

    ’41 Πέπε

    Νομίζω πως συμπιπτετε

  62. Πέπε said

    Όχι, είναι ξεκάθαρα δύο διαφορετικά πράγματα. Μετά πολλής σκέψεως = με πολλή σκέψη, ματά από πολλή σκέψη = μετά από πολλή σκέψη.

  63. Πέπε said

    61

    Πώς συμπίπτουμε; Ο ένας λέει ότι είναι δύο λέξεις, με τα, κι ο άλλος μία.

  64. Εχουμε και τον διασημο Ινδό διευθυντή ορχήστρας Zubin Mehta.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Zubin_Mehta

  65. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Πείτε με τεχνοφοβικό, αλλά αντιμετωπίζω με δυσπιστία αυτή την ολοένα και μεγαλύτερη διείσδυση ανεξέλεγκτων ιδιωτικών εταιρειών στην καθημερινή ζωή μας.»
    Με τρόμο και απέχθεια εγώ.

  66. Νεσταναίος said

    63. Φιλόλογος είσαι και πρέπει να μας πεις για την διαφορά των δύο. «Μετά πατρός» και «μετά πατέρα». Γενική και αιτιατική. Τί λες εσύ και τί λέει ο Θουκυδίδης;

  67. Νεσταναίος said

    65. Ο δημόσιος πλούτος γίνεται ιδιωτικός και αυτό είναι, αν μη τι άλλο, ανήθικο.

  68. ΣΠ said

    Σύμφωνα με κάποιους λαθολόγους, το «πριν» συντάσσεται πάντοτε με την πρόθεση «από»

    Αυτό δεν μπορεί να ισχύει όταν ακολουθεί ρήμα, π.χ. πριν (να) φύγω.

  69. spiridione said

    14. Ωραίο.
    Διερωτώμα αν εδώ βρίσκεται και η αρχή του «προς τα» (προς τα πάνω/κάτω/εδώ/εκεί).
    -Η χρήση του άρθρου τα σε επιρρήματα (πχ. από τα χτές) πρέπει να είναι παλιότερη, π.χ. τα έμπροσθεν είναι αρχαίο.

    Υπάρχει και γραφή μεταμένα, μία λέξη, π.χ. στα Λόγια της πλώρης: Ἐσεῖς νὰ πᾶτε νὰ βυζάχτε γάλα κ’ ὕστερα νὰ ’ρθῆτε νὰ μιλῆστε μεταμένα.
    Και ο Μέρσιος έχει μεταμένα, μετασένα
    https://books.google.gr/books?id=nChLAAAAcAAJ&pg=PA563&lpg=PA563&dq=%22%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B1%22&source=bl&ots=Z-nlDyVhsH&sig=ACfU3U2kOjnMODWvhAnjr1usaoszcRBFxg&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwifwfbFmPzzAhVHs6QKHS7oAJ8Q6AF6BAgTEAM#v=onepage&q=%22%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B1%22&f=false

  70. ΣΠ said

  71. ΣΠ said

    Όχι μόνο στο όνομα (σχόλιο 6) αλλά και στο λογότυπο τους έχουν προλάβει.

  72. Πέπε said

    66

    Εκεί που είσαι (#63) άλλο συζητάμε: τη διαφορά «με τα μένα» / «μετά μένα». ο Σπυριδίων βάζει και τρίτη εκδοχή στο τραπέζι, «μεταμένα». Η γνώμη μου είναι ότι η μεν πολυτυπία δείχνει αβεβαιότητα ως προς την προέλευση της φράσης, ότι όμως η σωστή γραφή είναι «με τα μένα», όσο κι αν η προέλευση είναι από την αρχαία μορφή της πρόθεσης, «μετά». Η επανανάλυση μπορεί να μην είναι σωστή αλλά αντικειμενικά συνέβη, και υπήρξε μάλιστα και παραγωγική (προφανώς δε θα γράψουμε «γιατά σένα» ή «σετά μας»).

    Να αναφέρω εν παρόδω ότι το «σε τα μας;» ήταν της μόδας όταν πήγαινα Γυμνάσιο. Ελαφρώς ειρωνική έκφραση δυσπιστίας (σ’ εμάς τα πουλάς αυτά;). Αθήνα, ασφαλώς στον σκληρό πυρήνα του διαλεκτικού κενού – δε θυμάμαι ούτε ένα παιδί να χρησιμοποιεί κάποια κάπως τοπική λέξη ή έκφραση.

    Εν πάση περιπτώσει Νεσταναίε, γι’ αυτό που με ρωτάς τοποθετήθηκα ήδη στο #62. Το «μετά πατέρα» λογικά είναι «ύστερα από τον πατέρα». Αν όχι, δώσε λίγο συμφραζόμενο.

  73. Χαρούλα said

    ΜΕΤΑ
    Μέτωπο Ταξικής Ανατροπής
    Συνδικαλιστική Εργατική Παράταξη της Ριζοσπαστικής Αριστεράς.

    http://ergasianet.gr/

  74. Pedis said

    # 54 – 52# Τη μετάληψη την παίρνουν πριν πάνε στο μετά, το επέκεινα 🙂
    (πλάκα κάνω, ε!)

    Άντε και καλή μετεμψύχωση μετά μετενσάρκωσης, άμα λάχει μάγκα μου.

    Το μετακάρπιο δεν αναφέρθηκε.

    Επίσης, μετάσωμα.

    Μεταφορά?

  75. Παναγιώτης Κ. said

    @56. Το λεξικό της κοινής νεοελληνικής. ( εν συντομία, λεξικό κνε )
    Είναι και στο διαδίκτυο.

  76. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    72 τέλος

    -Γιέ μου, τι θα γίνει με τα σένα, θα βρεις επιτέλους καμιά δουλειά ανεπρόκοπε?
    -Μετά, πατέρα.

  77. ΣΠ said

    στον λογότυπο της εταιρείας, με το μπλε σύμβολο του απείρου

    Δεν είναι ακριβώς το σύμβολο του απείρου, υποτίθεται ότι είναι τριδιάστατο.

    https://www.designboom.com/design/facebook-rebrand-meta-infinity-logo-10-31-2021/

  78. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    74# Λυπάμαι τον φουκαρά που θα με φιλοξενήσει στον δεύτερο γύρο 🙂

  79. Για το μετα-
    απολαυστικό
    (μετά το κλασικό Goedel-Escher-Bach)
    είναι και το
    Metamagical Themas
    του Douglas Hofstadter,
    αναγραμματισμός του
    Mathematical Games
    (προς τιμήν του αριστοτέχνη του είδους
    Martin Gardner).
    Όπου και ωραία εισαγωγή,
    αν και παλαιά, οπότε ελλιπής,
    στο Δίλημμα του Φυλακισμένου.

    Μετα-ανάλυση και σε πολλές δημοσιεύσεις του
    John Ioannidis,
    μεταξύ των οποίων
    Why most published research findings are false.
    (Απάντηση: Επειδή βασίζονται στην
    πιθανότητα να συλλέξουν τις μετρήσεις που ήδη συνέλεξαν αν είναι σωστή/λάθος μια υπόθεση
    που μπορεί να διαφέρει πολύ από την
    πιθανότητα να είναι σωστή/λάθος μια υπόθεση με βάση τις μετρήσεις που ήδη συνέλεξαν
    — το πραγματικό ζητούμενο.)

  80. … αναγγελία του Μαρκ Ζάκερμπεργκ ότι η εταιρεία Facebook μετονομάζεται σε
    Meta, …

    Το λες και
    Μεταπρατική Οικονομία

  81. … το μετα- … ως πρώτο συνθετικό λέξεων, … : μεταβολή, μετεξέλιξη, μεθεόρτια …

    Και μετάφραση, βεβαίως βεβαίως

  82. Νεσταναίος said

    72. Περίμενε, θα έλθει η μικρή και θα μας τα εξηγήσει όλα.

  83. # 41

    Εγώ το διάβασα όλο, εσύ δεν διάβασες το # 31

  84. Αγγελος said

    Χαρούλα (52), αν ρωτάς σοβαρά, η αρχική φράση είναι «μεταλαμβάνω των αχράντων μυστηρίων», όπου το μετα- έχει την ίδια χροιά που έχει και στο (συμ)μετέχω και στο μεταδίδω: παίρνω μερίδιο.

  85. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    68 Ε ναι, δεν εννοώ αυτές τις περιπτώσεις

    79 Το είχα ξεκινήσει αλλά το άφησα αυτό το βιβλίο… πριν 30 χρόνια.

  86. sarant said

    85 Εννοώ το Godel, Escher, Bach.

  87. Αγγελος said

    (23-27) Λίγο μυστήρια μας τα λέει το ΛΚΝ. Εκτός αν θεωρεί σύνδεσμο και το «επομένως» ή το «ακολούθως». Νομίζω ότι στο παράδειγμά του το «μετά» σημαίνει απλώς «κατόπιν τούτου» και είναι απλώς επίρρημα.
    Παράξενος είναι και ο ισχυρισμός ότι στο «Έκλαιγε πριν φύγω και μετά που έφευγα» το «μετά που» είναι σύνδεσμος που εκφράζει ταυτόχρονη πράξη. Εγώ θα το καταλάβαινα «Έκλαιγε πριν φύγω και έκλαιγε και μετά, την ώρα που έφευγα», ότι δηλ. το «μετά» είναι κι εδώ επίρρημα (=ύστερα) και το «που έφευγα» απλώς το προσδιορίζει.

  88. Αγγελος said

    Κι εγώ νιώθω πως το «μετά»+άναρθρη αιτιατική μόνο σε παγιωμένες εκφράσεις στέκει, π.χ. «μετά θάνατον», ή ενδεχομένως με αριθμητικά (αλλά και πάλι, μόνο το «μετά είκοσι έτη» του Δουμά μου έρχεται φυσικό. Άλλη περίπτωση είναι το «δέκα μέρες μετά».) Αλλιώς θέλει οπωσδήποτε «από» : «μετά από πολλή σκέψη», «μετά από μερικές δοκιμές» κλπ.

  89. ΧΗΜΙΚΟΣ ΧΗΜΙΚΟΣ said

    Και μετα-οξέα, λέγαμε παλιά, αυτά που προκύπτουν με αφαίρεση ενός μορίου νερού από το νορμάλ (ορθο-) οξύ π.χ. από το φωσφορικό Η3PO4 βγαίνει το μετα- φωσφορικό οξύ HPO3 – πώς μπαίνουν δείκτες;

  90. Νέο Kid said

    HELP alert!
    Ποια είναι τα επίθετα των ρημάτων : τέμνω, τρέμω και αναπτύσσω ;
    Έβαλαν στην κόρη μου να γράψει από ένα παράγωγο επίθετο για αυτά τα ρήματα.
    Εγώ μόνο μετοχές μπορώ να σκεφτώ .
    Βοήθεια!

  91. Χαρούλα said

    #84 Άγγελε ευχαριστώ πολύ. (Ναι, σοβαρά ρώτησα)

  92. Κιγκέρι said

    Τι να σου πω βρε Κιντ, με αυτά τα ρήματα, εγώ το πρώτο πράγμα που σκέφτομαι είναι ότι έκανε λάθος ο δάσκαλος/η δασκάλα και ζήτησε παράγωγα επίθετα αντί για παράγωγα ουσιαστικά. Τι τάξη πάει η κόρη σου;

  93. Νέο Kid said

    92. Β Λυκείου – οικονομικό κλάδο στην Κύπρο. Όχι, επίθετα τους ζήτησε…
    Τι να πω κι εγώ! Της είπα να βάλει τις μετοχές (τέμνων-ουσα-ον ; τρεμάμενος και αναπτυσσόμενος )
    Ευχαριστώ πάντως θερμά! Θα περιμένω μήπως έχει και κάποιος άλλο κάτι άλλο.

  94. Κιγκέρι said

    Το δεύτερο πράγμα που σκέφτομαι, αν το παιδί σου πάει από γυμνάσιο και πάνω, είναι τρέμω – τρομερός, τέμνω – τομέας και το αναπτύσσω το ψάχνω ακόμα, αναπτυκτέος ίσως.

  95. Γιάννης Ιατρού said

    42, 52: Το meta (ή metha με h, δεν θυμάμαι καλά) είναι και ινδικό όνομα/επίθετο. Ειχα δύο Ινδούς συμφοιτητές που λέγονταν έτσι, ακουστικά τουλάχιστον: meta

  96. voulagx said

    @ΝιουΚιντ: Ίσως: τρέμω-τρομερός, αναπτύσσω-αναπτυξιακός
    για το τέμνω το καινοτόμος, δεν μπορώ να βρω άλλο.

  97. Νέο Kid said

    Το τρομερός δεν είναι από τον τρόμο το τρομάζω ρε παιδιά;

  98. ΓιώργοςΜ said

    90 Μήπως κάνουν και τα σύνθετα; Άτρομος, διατμητικός, υπανάπτυκος πχ;

  99. sarant said

    97 Τρεμουλιάρης τότε;

  100. ΣΠ said

    95
    Mehta (δες #64).

  101. ΣΠ said

    τρεμόσβηστος

  102. Κιγκέρι said

    97: Μα ο τρόμος είναι το παράγωγο ουσιαστικό από το τρέμω. Από το τρομάζω, το παράγωγο επίθετο θα έλεγα ότι είναι το τρομακτικός.

  103. Πέπε said

    @83

    Τζη, στο #14 έγραψα: «…ενδιαφέρουσα επιβίωση του «μετά» αντί «με» στη λαϊκή γλώσσα…».

    Εσύ στο #31 λες ότι το «μετά» + ουσιαστικό χωρίς άρθρο δεν είναι λαϊκό αλλά καθαρευουσιάνικο. Μα φυσικά δεν είναι λαϊκό! Αν ήταν λαϊκό, τότε η περίπτωση που αναφέρω (περί της οποίας άλλωστε λέω ρητά: ΟΧΙ ουσιαστικό, μόνο αντωνυμία) δε θα ήταν ούτε ενδιαφέρουσα ούτε επιβίωση.

    Προφανώς δε σε πείθω, αλλά τότε πες μου εσύ: τι είναι αυτό το «τα»;

    (Να προσθέσω ότι τα «μένα», «σένα», «μας» κλπ. τα είχα θεωρήσει αυτονόητα αιτιατικές εδώ, παρόλο που βέβαια οι ίδιοι τύποι είναι και γενικές. Το καθαρευουσιάνικο «μετά» όμως, μόνο με γενική έχει την έννοια «με».)

  104. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @90
    τέμνω > τομικός/ τομός/ τομέας
    τρέμω > τρομερός
    αναπτύσσω > ἀναπτυξιακός

  105. υπανάπτυκτος

  106. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    (μετεφημεριακός ὕπνος! 🙂 )

    Νῖκο, χρόνια σου πολλά!

  107. Κιγκέρι said

    Καλέ, μαρμαγκώθκα άνευ λόγου και αιτίας!

  108. Καλησπέρα,
    Για τη μεταγλώσσα τίποτα;

  109. Μουτούσης Κωνσταντίνος said

    @ 96

    τμητός

  110. Το πρόβλημα της βίας ξεκινά από την πτώση. Είναι σύμπτωμα της μεταπτωτικής ανθρώπινης κατάστασης, το οποίο παρουσιάζεται όταν ο Αδάμ και η Εύα αλληλοκατηγορούνται, όταν καλούνται να αναλάβουν την ευθύνη των πράξεών τους.

    Σημερινή ανακοίνωση της ΔΙΣ της Εκκλησίας της Ελλάδος (προσοχή στις καταλήξεις 🙂 ).

  111. sarant said

    106 Νάσαι καλά Γιώργο!

  112. Νέο Kid said

    Σας ευχαριστώ όλους! 🙂
    Κατέληξα στα: τμητός, ατρόμητος και αναπτυξιακός ( κι άμα αρέσουν στη δασκάλα! Αλλιώς …)

  113. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Δέν ξέρω ἄν αὐτό πού θά πῶ ὑπάγεται σέ κάποια ἀπό τίς ἐννοιολογικές ὁμάδες που ἀναφέρει ὁ Νικοκύρης στό ἄρθρο του ἤ θά μποροῦσε νά ἀποτελεῖ ξεχωριστῶ ἑρμήνευμα, ἀλλά νομίζω ὅτι στόν χῶρο (κυρίως) τῆς Τέχνης κυκλοφορεῖ ἐδῶ καί ἀρκετές δεκαετίες ἕνα διαφορετικό «μετά-«. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ἀποτελεῖ ἡ περίφημη «μεταμουσική» τοῦ Χρήστου [Δεῖγμα της ἄκουσα κάποτε, τόν καιρό τοῦ Χατζηδακικοῦ Γ’ Προγράμματος].

    Πρός κατανόησιν (λέμε τώρα..) ἀντιγράφω μιά παράγραφο ἀπό τήν Βίκι:

    «Ο συνθέτης διευρύνει τα όρια της τέχνης του εισάγοντας την έννοια της «μεταμουσικής», ως υπέρβασης της μουσικής [..], με τη συνεργασία πολλών τεχνών (κυρίως μουσικής, θεάτρου και χορού) και σε απόλυτη ένωση με τη φιλοσοφία. Στο πνεύμα αυτό εισάγει επίσης τις έννοιες της «Πράξης» και της «Μεταπράξης», τις οποίες εξηγεί ο ίδιος [..]

    Πράξη (praxis): π.χ. ένας βιολιστής κάνει αυτό που αναμένεται από αυτόν, δηλαδή παίζει βιολί.
    Μεταπράξη (metapraxis): ο βιολιστής ενεργεί πέρα από το λογικώς προβλέψιμο, π.χ. ξεσπά σε άγριες κραυγές»

  114. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Νέο Kid θά τό κάψης τό κυπριόπουλο! 🙂 Τό «ἀτρόμητος» εἶναι σύνθετο!

  115. Μόνο εγώ βλέπω Λωρίδα του Μέμπιους;

  116. Pedis said

    τμήμα

  117. 115 Βλέποντας το #77 του ΣΠ αυτό νομίζω κι εγώ.

  118. Παναγιώτης Κ. said

    @90. Μήπως τους ζήτησε να σχηματίσουν τα ρηματικά επίθετα αυτών των ρημάτων; Σαν το διαβατός και το διαβατέος ποταμός που χρησιμοποιούσαμε τότε ως παραδείγματα;

  119. Νέο Kid said

    116. Τμηματικός δηλαδή .,Καλύτερο από το τμητός μάλλον. Θενκς!

  120. Παναγιώτης Κ. said

    Εγώ πάλι βλέπω το περίγραμμα ενός σάγματος (σαμαριού) το οποίο αντιστοιχεί σε δύο θέσεις του αλόγου που το φέρει. Στη μία το άλογο έχει το κεφάλι νοτιοδυτικά και στην άλλη νοτιοανατολικά. ( Ο προσανατολισμός της σελίδας ο συνήθης προσανατολισμός των χαρτών)

  121. Γιάννης Ιατρού said

    100: α μπράβο, Σταύρο, σωστά, αλλά που να διαβάσω καλά τα σχόλια. Έπεσε δουλειά σήμερα …. 🙂

  122. Costas Papathanasiou said

    Καλησπέρα!
    Μέχρι πρότινος (ή μήπως «πριν από Τίνα»;) εκτιμούσα ότι το επώνυμο “Καραμέτας” (εξ ου και “φάρμακο Καραμέτα”=ασπιρινόσκονη ή «Supermanτολίνη» κατά την ελληνική κωμωδιογραφία) προερχόταν μάλλον από το καρα+Α(χ)μετ (όπως τα Καραλής,Καραγιώτας κ.ά.).
    Πλέον θεωρώ σφόδρα πιθανή την ετυμολόγηση από το “κάρα+μετά”, να είναι δηλαδή όνομα σημαίνον το «κατέβασμα προχώ ιδέας από κούτρα φουτουριστή προγόνου», προφήτη, οραματιστή και προ-αρχιλάτρη των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης, εκτιμώ δε ως εκ τούτου ότι, εάν η υπόθεση αυτή επαληθευτεί, δεν αποκλείεται οι τυχόν ανεπιθύμητοι μουστερήδες του νεοβάπτιστου “Μeta” να μπλοκάρονται στο εξής τη συνοδεία του μηνύματος “Πού πας ρε Καραmeta?”.

  123. Prince said

    42. Μέτα είναι υποκοριστικό τής Μεταξίας. Ήξερα μία παλιά.

  124. Γιάννης Ιατρού said

    89: ΧΗΜΙΚΕ, δείκτες και τύποι (π.χ. equations, chemical formulas) γενικά εδώ στην πόρσε μόνο με χρήση LaTeX

  125. sarant said

    115 Μάλλον έχεις δίκιο

    122 🙂

  126. Pedis said

    Μεταπολίτευση (ποιος τη θυμάται;)

    μετάθεση

    μετέωρος

  127. ΣΠ said

    115, 117
    Δεν φαίνεται να είναι λωρίδα. Θα έλεγα ότι είναι torus.

  128. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Mετά το Meta, η Φράνσις Χόγκεν:
    «Πιστεύω πως είναι απίθανο να αλλάξει η εταιρεία αν [ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ] παραμείνει διευθύνων σύμβουλος»
    http://report247.gr/%CE%B7-%CF%86%CF%81%CE%AC%CE%BD%CF%83%CE%B9%CF%82-%CF%87%CF%8C%CE%B3%CE%BA%CE%B5%CE%BD-%CE%BB%CE%AD%CE%B5%CE%B9-%CF%8C%CF%84%CE%B9-%CE%BF-%CE%B6%CE%AC%CE%BA%CE%B5%CF%81%CE%BC%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B3/
    ………………………………………………………..

    99>>Τρεμουλιάρης
    και τρεμουλιαστός

    101 >>τρεμόσβηστος
    τρεμόφεγγος 🙂

  129. aerosol said

    Ο Ζαχαροβούνης θέλει απλώς να δημιουργήσει ένα σύνολο υπηρεσιών, μια πολυπλατφόρμα, που θα κρατά τους χρήστες της μαντρωμένους, να νομίζουν πως αυτό είναι «όλο» το ίντερνετ. Σε κάποιο βαθμό το κατάφερε με το φατσομπούκι, ελπίζει τώρα να το επεκτείνει. Κι εγώ ελπίζω να μην του βγει.

  130. Δεν είμαι σίγουρη αν αναφέρθηκε σε κάποιο σχόλιο τη μέρα που ανακοινώθηκε το metα, αλλά έγραψε σχετικά και ο κύριος καθηγητής Μπαμπινιώτης που σύμφωνα με διάφορες δημοσιεύσεις διορθώνει τον Ζουκεμπεργκ. https://www.iefimerida.gr/ellada/mpampiniotis-diorthonei-mark-zoykermpergk-meta

  131. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μερ(δ)ικά κρητικά ρήματα από «μετα»

    Μετακόβω (το νερό στους ποτούς)
    μεταλέω, μετά ΄πα
    μετα΄χω
    μεταπιάνω
    μεταρίχνω

  132. sarant said

    129 Nαι. Γι αυτό και αποθαρρύνει τα λινκ που οδηγούν εκτός ΦΒ

  133. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μεταστρώνω -μόνο για τα πανιά (δίχτυα) των ελιώ

    Μετακαθίζω «μόνο στην ψείρα κάνει κακό το μετακάθισμα»

  134. Είναι κι ο Αλβανός ο Μέτα (πρώην πρόεδρος https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%99%CE%BB%CE%AF%CF%81_%CE%9C%CE%AD%CF%84%CE%B1)

  135. ΚΩΣΤΑΣ said

    Αραιά και που ακούγονται και εκφράσεις με συναμφότερα: μάτα + μετά.
    ματαμετακομίζω, ματαμεταμφιέζομαι, αν και το σύνηθες πρόθεμα σε αυτές τις περιπτώσεις είναι το ξανά μετα…

    Δεν ξέρω αν το έχουν ακούσει και άλλοι αυτό.

  136. Δεν είναι πιο συχνό με «ξανα-»;

  137. Οταν είναι βιαστική της λέμε «Στέλλα-α, μετά» και γίνεται αστέρι στην μέση…

  138. Γιάννης Ιατρού said

    135: Νομίζω πως το «ματα*» δηλώνει ξανα* π,χ, ματακάνω κλπ.
    Άλλο το μετα*.

  139. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Κι εγώ ξέρω ότι το ματά* σημαίνει ξανά*. Με αυτή τη σημασία μας το λέγανε οι μεγαλύτεροι, «θα το ματακάν’ς»(αν τολμούσαμε ας το ματακάναμε!)

  140. Costas X said

    Ο Τσάντος κι ο παρτσινέβελος» (106)
    Μετονομάζεται το facebook σε Metα ( ; )

    https://www.facebook.com/photo/?fbid=5009673405726921

  141. sarant said

    137 Μπραβο, έχει και μια άρια στον Ντον Τζοβάνι, Μeta di voi qua vadano (που σημαίνει «οι μισοί», «μισό»)

  142. eran said

    Για το πριν: Ο Τζάρτζανος το θεωρεί καταχρηστική πρόθεση.
    Το ΛΚΝ σχετικά αναφέρει: » σε θέση πρόθεσης, για δήλωση χρόνου ή τόπου: ~ (από) την επανάσταση του ΄21. Έφυγε ~ (από) τα Xριστούγεννα. Δύο στάσεις ~ (από) το τέρμα.»
    Συμφωνώ λοιπόν με το λαθολόγοι που επισημαίνει ο Νικοκύρης.

  143. Pedis said

    # 141 – Υπάρχει κι άλλο meta (προφέρεται μέτα) που είναι άλλου παπά (λατίνου) ευαγγέλιο κι έχει την έννοια του σκοπού.

  144. Κουτρούφι said

    Τις τελευταίες δυο δεκαετίες γίνεται λόγος και για τα metamaterials (δείτε σχετικό λήμμα στην αγγλική wiki. Υλικά με αρνητικό δείκτη διάθλασης και δε συμμαζεύεται). Στα ελληνικά χρησιμοποιείται ο όρος «μεταϋλικά». Θα μπορούσε να γίνει μετατροπή του «μετ» σε «μεθ» εδώ;

    #131
    Μεταπιάνω (αλλάζω τη θέση σε ένα αντικείμενο) και σε μας
    Επίσης, μεταγυρίζω =στριφογυρίζω

  145. Pedis said

    ματα – -> ξανά και αναμετάδοση 😆

  146. Pedis said

    Ε, υπάρχουν και μη εμβολιασμένοι βουλευτές …

    Στην εκκλησία δεν μεταδίδεται, μεταλαμβάνεται.

  147. Μαρία said

    144
    Θα μπορούσε με κίνδυνο να το μπερδεύουμε με το μέθυ του μεθυλένιου 🙂

  148. Μαρία said

    Η μεταπανδημική φάση που διανύουμε τώρα αναφέρθηκε;

  149. Pedis said

  150. Pedis said

    # 148 – Εσύ πέταξες τη μάσκα; Ακόμα; 😂 🤣

  151. gbaloglou said

    148 Γεια σου Μαρία … μεταπαπαδημήτρια! 🙂

  152. Χρίστος said

    Καλημέρα.

    Για το λογότυπο: Ούτε το άπειρο, ούτε οι χάρτες, ούτε το λουρί του Μέμπιους ούτε το λουρί της μάνας.

    Κοίταζαν απλά στον παλμογράφο τις εικόνες του Lissajous.

  153. sarant said

    Kαλημέρα από εδω

    144 Σε πολλές καινούργιες λέξεις δεν τηρείται η δάσυνση, για να φαίνεται καλύτερα ο σχηματισμός. Εγώ θα έλεγα μεταϋλικά.

  154. Γιάννης Ιατρού said

    153: βλέπεις στα Ελληνικά δεν έχουμε πολλαπλό τονισμό σε σύνθετες λέξεις, κάπως έτσι ώστε να μισοξεχωρίζουν.
    (π.χ. όπως στα Γερμανικά με τις σύνθετες και συνήθως μεγάλες σε μήκος λέξεις, που οι Έλληνες δυσκολεύονται να τις προφέρουν αφού δεν είναι συνηθισμένοι ακριβώς σ΄αυτόν τον πολλαπλό τονισμό…)

  155. Καλημέρα
    Να αναφέρω κάτι για το ΦΒ μιας και σ’ αυτό είναι η κύρια αναφορά (κάτι που αφορά και τον Νικοκύρη μέχρι κάποιο σημείο): Το Facebook με παρουσία σε δικαστήριο με αφορμή ασφαλιστικά μέτρα 4 Ελλήνων δημοσιογράφων https://www.topontiki.gr/2021/11/04/facebook-me-nomiko-ekprosopo-gia-proti-fora-sta-dikastiria-photos/

    146 Στα σχολεία δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα: εκπαιδευτικός πάει καθημερινά στη δουλειά της (σύμφωνα με τις οδηγίες) παρόλο που ο άντρας της και τα παιδιά της είναι βεβαιωμένα κρούσματα!

  156. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μεταδένω (για τα οικόσιτα που δένονται -τους αλλάζω θέση στη βοσκή κυρίως) *

    Μετασκέφτομαι (αλλάζω γνώμη)

    * Αν σε ρωτήξει η μάνα σου
    ίντα ΄κανες στο ρ(γ)υάκι
    πε τσης πως εμετάδενες
    το κόκκινο ριφάκι

    (Αν σε ρωτήξει η μάνα σου
    ίντα ΄κανες στο δώμα
    πε τση πως το κοπάνιζες,
    μη στάξει το χειμώνα)

    Καλημέρα

  157. Πέπε said

    Μεταξεσύρου (προστακτική, στον σπάνιο διαρκή τύπο της παθητικής, δηλαδή «να *μεταξεσέρνεσαι»): κουνήσου από τη θέση σου, για όποιον λέει γρουσούζικα πράγματα. Κρητικός ιδιωματισμός. Μου κινούν πάντα το ενδιαφέρον οι ιδιωματικές εκφράσεις/λέξεις που βρίσκονται σε πλήρη αντιστοιχία με τις αντίστοιχες κοινές ενώ ετυμολογικά έχουν τελείως άλλη αρχή, λες και πρόκειται για μεταφραστικά δάνεια.

    Παρεμπιπτόντως, ο γρουσούζης δεν ξέρω πώς λέγεται εδώ. Η λέξη υπάρχει, αλλά σημαίνει τελείως άλλο πράγμα (βρωμιάρης, ατημέλητος, και ιδιαίτερα στο θηλυκό = κακονοικοκυρά). Αυτός που προξενεί κακοτυχία όμως; Έφη;

  158. Αγγελος said

    Γραμματικώς το «μεθυλικά» αντί μεταϋλικά θα έστεκε, αλλά στην πράξη θα ήταν τερατώδες, διότι «μεθυλικά» σημαίνει ήδη κάτι άλλο στη χημεία. Θα μου πείτε, στη χημεία έχουμε και τις «αρωματικές» ουσίες, που τις περισσότερες καλύτερα να μην τις πολυμυρίζουμε…

  159. Αγγελος said

    Δείκτες μπορούν να μπουν ως χαρακτήρες Unicode 2080 έως 2089 (δεκαεξαδικό): ₀₁₂₃₄₅₆₇₈₉
    Π.χ. Η₄Ρ₂Ο₇. Αν χρησιμοποιείς Windows, περιλαμβάνουν το προγραμματάκι Charmap, που επιτρέπει να γράψεις οποιονδήποτε χαρακτήρα.

  160. ΣΠ said

    159
    Και εκθέτες;

  161. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    157 >>Αυτός που προξενεί κακοτυχία όμως;
    Ακαντέμης (και γρουζούγης -με γάμα) 🙂 . Ακούγεται και καντέμης και τώρα πχια (με γνήσιο τέκνο-εκπρόσωπο) και γκαντέμης 🙂

    Γρουσούζης ο βρωμιαρούλης μαζί και ο τεμπέλης, τόσο π.χ. ούτε που να κουνήσει καλά τα χέρια του και πέφτει το φαί πάνω του και να βρωμίζει αλλά κι αυτός που φέρνει κακοτυχία .
    Γρουσουζά είναι η κακοτυχία αλλά και η ατσαλοσύνη αυτού που λερώνει και λερώνεται.
    «Μεγάλη γρουσουζά να χτυπά η καμπάνα την Κυριακή κι εσύ να κοιμάσαι ανάταυρα».
    «Διάλε τη γρουσουζά σου» επίπληξη όταν λερωθείς αλλά και όταν βαριέσαι για κάτι εύκολο.

  162. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    157 το μεταξεσύρου, συνοδεύεται από το μπρε ! 🙂
    και «κακονοικοκερά»

  163. Γιάννης Ιατρού said

    157: Πέπε, αυτός με την κακοτυχία έχει όνομα… τι ρωτάς τώρα😎

  164. […] Το άρθρο που θα διαβάσετε σήμερα δημοσιεύτηκε το Σαββατοκύριακο στο ηλεπεριοδικό 2020mag. Όπως έχω ήδη γράψει, στο ηλεπεριοδικό αυτό δημοσιεύω άρθρα με Λέξεις της επικαιρότητας -σαν εκείνα που δημοσίευα κάθε μήνα στα Ενθέματα της Αυγής. Εδώ μπορείτε να βρείτε όλα μου αυτά τα άρθρα, 13 ως τώρα. Η εικονογράφηση είναι του περιοδικού. Στην εδώ δημοσίευση κάνω μερικές… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2021/11/03/meta/ […]

  165. Γιάννης Ιατρού said

    έχουμε και το ΜΕΤΑΞΟΥ…. 🙂

  166. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στη μετα-δημοκρατία επιβιώνουν σχεδόν όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά της δημοκρατίας, αλλά χάνεται το περιεχόμενο των δημοκρατικών αξιών. Ομως στις συνθήκες αυτές κατορθώνει και επιβάλλεται ο αυταρχισμός των αγορών αξιοποιώντας τον εκλογικό δρόμο με την επίκληση μάλιστα των δημοκρατικών θεσμών.
    https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/280137_praxikopima-me-dimokratiko-mandya

    O Μάριο Ντράγκι και η μεταδημοκρατία
    Πολλοί πολιτικοί αναλυτές συγκρίνουν την «περίπτωση Μάριο Ντράγκι» με αυτές των Μάριο Μόντι (Ιταλία) και Λουκά Παπαδήμου (Ελλάδα), οι οποίοι και αυτοί διορίστηκαν πρωθυπουργοί με τη συναίνεση των κοινοβουλευτικών κομμάτων. Εχουν όμως έτσι τα πράγματα ή μήπως τώρα βρισκόμαστε μπροστά στην εδραίωση της μεταδημοκρατίας και δεν έχουμε να κάνουμε με μια κατάσταση «εκτάκτου ανάγκης» για να αντιμετωπιστεί η κρίση του δημοσίου χρέους και η δημοσιονομική κρίση;
    https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/287190_o-mario-ntragki-kai-i-metadimokratia

  167. spyridos said

  168. […] Metα το Facebook […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: