Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Και πάλι για το «προτελευταίο» ποίημα του Κώστα Βάρναλη

Posted by sarant στο 21 Νοεμβρίου, 2021


Το σημερινό άρθρο συνεχίζει και συμπληρώνει (και αναιρεί εν μέρει) ένα παλιότερο άρθρο, του 2010. Βέβαια, από τότε έχουν περάσει σχεδόν 12 χρόνια, οπότε το «και πάλι» του τίτλου ίσως θυμίσει εκείνον τον τσιγκούνη του ανεκδότου, που κράτησε ένα καπέλο επί 30 χρόνια κι όταν αναγκάστηκε να αγοράσει άλλο πήγε στο πιλοπωλείο και είπε: «Μου δίνετε ακόμα ένα καπέλο;».

Προειδοποιώ επίσης ότι το ποίημα για το οποίο θα σας πω είναι άσεμνο, οπότε συνεχίζετε την ανάγνωση με δική σας ευθύνη.

Λοιπόν, το 1994 στην ιντερνετική λίστα Hellas, στην οποία συμμετείχαν κυρίως (αλλά όχι αποκλειστικά) Έλληνες φοιτητές και μεταπτυχιακοί σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, ο φίλος Τάκης Παπαλεονάρδος, Αιγινήτης, αργότερα καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Οχάιο, αποκάλυψε «ένα άγνωστο ποίημα του Κώστα Βάρναλη, που το έγραψε ο ποιητής λίγους μήνες πριν πεθάνει».

Το σημείωμα αυτό, το αναδημοσίευσα πρώτα στον παλιό μου ιστότοπο το 2007, και το 2010 στο ιστολόγιο, με την άδεια του Τάκη Παπαλεονάρδου.

Θυμάται ο Παπαλεονάρδος: Το καλοκαίρι του 1974 λοιπόν είχε έρθει ο Βάρναλης στην Αίγινα, και βρέθηκε με τον Ζωγράφο στο καφενείο. Ήτανε μαζί τους και μερικοί φίλοι. Κάποιος λέει του Βάρναλη, «γράψε κάνα ποίημα». Ο Βάρναλης λέει λοιπόν, «θα γράψω ένα για τον φίλο μου το Νίκο». Και εκεί σ’ ένα χαρτάκι έγραψε το παρακάτω ποίημα που το χάρισε στον Νίκο Ζωγράφο. Η θεία μου το αντέγραψε στο σπίτι του Ζωγράφου. Από παλιά γνώριζα την ύπαρξη του ποιήματος, αλλά η θεία μου αρνιόταν να μου το δείξει γιατί ήταν… «σόκιν». Πάντα μου’ λεγε «όχι, είσαι μικρός». Κάποια στιγμή το ξέχασα κι εγώ και πέρασαν κάμποσα χρόνια. Τα τελευταία Χριστούγεννα, που κατέβηκα Ελλάδα, το θυμήθηκα πάλι και μου τόδωσε επιτέλους.

[Ο Νίκος Ζωγράφος ήταν προσωπικότητα του νησιού, υποψήφιος δήμαρχος και συγγενής του Παπαλεονάρδου]

Ιδού λοιπόν το ως τώρα ανέκδοτο ποίημα του Βάρναλη:

ΤΑ ΜΟΥΝΑΚΙΑ

Μουνάκια φλογισμένα σαν τα ρόδα
Σαν του νεοφούρνιστου ψωμιού τη θραψερή ζεστοβολιά
Μες τα τρεμόπαχα μεριά σας
που ονειρεύεστε νυχτιές οργιακές
Παρθενικά μουνάκια!
αργοσαλεύουν τα χειλάκια
τα χνουδωτά!
Σαν γαρούφαλλων ανεμόσειστα φυλλάκια
Σαν στοματάκια διψασμένα
από ποια δίψα;
Και κάπου κάπου αργοκυλά
στων διακαμένων σας χειλιών την άκρη
της βαρβατίλας καβλομύριστο ένα δάκρυ!

Από τις δικές μου αναδημοσιεύσεις, το 2007 στον ιστότοπο και το 2010 στο ιστολόγιο, το ποίημα έγινε σχετικά γνωστό, αναδημοσιεύτηκε σε ιστολόγια όπως του φίλου μας του Αθεόφοβου, αλλά και σε ιστότοπους μεγάλης επισκεψιμότητας (παράδειγμα) και, αναπόφευκτα, μελοποιήθηκε. Νομίζω ότι έχει συμπεριληφθεί και σε κάποια έντυπη ανθολογία.

Αρχικά, το είχα χαρακτηρίσει, όπως και ο Παπαλεονάρδος, «το τελευταίο ποίημα του Βάρναλη», αλλά μου επισημάνθηκε ότι, αν το ποίημα γράφτηκε το καλοκαίρι του 1974 δεν ήταν το τελευταίο του Βάρναλη, διότι στη μεταθανάτια συλλογή «Οργή λαού» υπάρχει ποίημά του γραμμένο τον Οκτώβρη του 1974. Έτσι άλλαξα τον τίτλο του πρώτου άρθρου σε «(προ)τελευταίο ποίημα».

Μια μαρτυρία όμως ανατρέπει αυτή τη χρονολόγηση και καθιστά αναγκαίο το σημερινό άρθρο.

Ο Βάσος Βόμβας, δικηγόρος και λόγιος από τη Μυτιλήνη, γιος του ποιητή Γιάννη Αλύτη (δηλαδή του Γιαννακού Βόμβα) είδε το άρθρο της Lifo και μου έγραψε, διότι το ποίημα του Βάρναλη το ήξερε, αν και κάπως διαφορετικό, από τον πατέρα του. Είχαμε μια ανταλλαγή μηνυμάτων, αργότερα γνωριστήκαμε κιόλας, αλλά αμέλησα να γράψω διορθωτικό άρθρο -πιο σωστά: το ανέβαλα διότι δεν ήταν κατάλληλη η στιγμή, αλλά δυστυχώς μετά το ξέχασα. Πρόσφατα, ξαναήρθε στη συζήτησή μας το θέμα, οπότε σπεύδω να επανορθώσω.

Το ποίημα στην εκδοχή Βόμβα:

Μουνιά φλογισμένα σαν τα ρόδα
Σαν του νιοφούρνιστου ψωμιού
τη θραψερή ζεστοβολιά
παρθενικά μουνάκια
π’ ανοιγοκλείνουν τα χειλάκια σας τα χνουδωτά
σαν του γαρύφαλου
τ’ ανεμόσβυστα χειλάκια
σαν στοματάκια διψασμένα
-κι από τι δίψα!-
Μες τα τρεμόπαχα μεριά σας
ονειρέβεστε νύχτες οργιακές
και κάπου κάπου αργοκυλάει
από των φλογισμένων σας χειλιών την άκρη
της βαρβατίλας καβλομύριστο ένα δάκρυ.

Υπάρχουν πολλές διαφορές με την εκδοχή Παπαλεονάρδου, αλλά είναι όλες δευτερεύουσες.

Σημειώνει ο Βάσος Βόμβας (στο βιβλίο του «Αναμνησιολογία. Η διαδρομή μιας ζωής», Μυτιλήνη, 2020) για το χειρόγραφο της φωτογραφίας: Το ποίημα το έχει αντιγράψει ο πατέρας μου, άγνωστο από ποιον, και έχει τα εξής χαρακτηριστικά. Είναι γραμμένο με μελάνι, σε παλιό χαρτί της Νομαρχίας Λέσβου, που τότε υπηρετούσε ως υπάλληλός της…

Ακόμα, ο Βάσος Βόμβας παραπέμπει σε ένα κείμενο του πατέρα του, στο οποίο ο Γιαννακός Βόμβας μιλάει για τις παρέες της κατοχής και εκεί παραθέτει το ποίημα του Βάρναλη, σημειώνοντας ότι σε μια βεγγερα το είχε απαγγείλει (ο Γ.Β.) με συνοδεία πιάνου. Αυτο το κείμενο περιλαμβάνεται στο βιβλίο Γιαννακός – Αλύτης – Βόμβας, «Οι φίλοι μου κι εγώ» (Σμίλη 2013).

Ποιο συμπέρασμα βγαίνει; Προσωπικά, έχω απόλυτη εμπιστοσύνη και στις δύο πηγές -και στον Βόμβα και στον Παπαλεονάρδο και νομίζω πως οι δυο μαρτυρίες τους δεν συγκρούονται αλλά αλληλοσυμπληρώνονται. Βέβαια, αν θέλουμε να είμαστε αυστηροί, δεν μπορούμε να αποδώσουμε το ποίημα στον Βάρναλη, τουλάχιστον μέχρι να δούμε το χειρόγραφό του, αλλά κατά τη γνώμη μου η ιστορία έχει ως εξής:’

1 Ο Βάρναλης συνθέτει το ποίημα στοιν μεσοπόλεμο. Για προφανείς λόγους δεν το δημοσιεύει, αλλά το ποίημα κυκλοφορεί χέρι με χέρι, όπως γινόταν κατά κόρον τότε για «άσεμνα» ποιήματα (π.χ. τους Μπερντέδες του Λαπαθιώτη), αντιγράφεται και διαδίδεται σε παρέες λογίων μέχρι που φτάνει και στη Μυτιλήνη.

2 Το ποίημα το αντιγράφει ο Γιαννακός Βόμβας και το κρατάει μαζί με άλλα, στο τεφτεράκι του.Το απαγγέλλει σε βεγγέρες της παρέας του.

3 Ο Βάρναλης το 1974, ίσως ανταποκρινόμενος σε παρακλήσεις της αιγινήτικης παρέας του, δίνει το χειρόγραφο του ποιήματος στον Ν. Ζωγράφο. Οι μικρές διαφορές ανάμεσα στις δύο εκδοχές μπορεί να οφείλονται είτε στο ότι στο μεταξύ ο Βάρναλης ξαναδούλεψε το ποίημα είτε, το πιθανότερο, στο ότι δεν θυμόταν πώς ακριβώς ήταν -μην ξεχνάμε πως είναι 90 χρονών.

4 Ο Παπαλεονάρδος μαθαίνει για το «άσεμνο ποίημα του Βάρναλη» από κουβέντες της οικογένειάς του, και αργότερα του το δείχνουν και το αντιγράφει. Το 1994 το δημοσιεύει στην ιντερνετική λίστα Hellas, από όπου το βλέπω εγώ και το αναδημοσιεύω, με την άδειά του, στον ιστότοπό μου και στη συνέχεια στο ιστολόγιό μου. Ακολουθούν άλλες αναδημοσιεύσεις.

Δεν βλέπω κανένα κενό σε αυτό το σενάριο, νομίζω ότι κάπως έτσι θα συνέβησαν τα πράγματα. Βέβαια, αν είναι έτσι που τα λέω, το ποίημα παύει να είναι το τελευταίο ή το προτελευταίο του Βάρναλη. Έχει όμως τόσες φορές χαρακτηριστεί έτσι, που φοβάμαι πως αυτή η ψευδεπίγραφη διάκριση θα το συνοδεύει για πάντα.

Έτσι κι αλλιώς όμως, για λόγους τάξεως ας υπάρχει και το σημερινό άρθρο.

 

 

 

154 Σχόλια προς “Και πάλι για το «προτελευταίο» ποίημα του Κώστα Βάρναλη”

  1. Αυτό που δεν μου πάει πολύ καλά είναι ότι ο Βάρναλης πάντα (ή κάνω λάθος;) ακόμα και όταν (σπάνια) δεν χρησιμοποιεί σταθερή ρίμα, χρησιμοποιεί όμως σταθερό έστω και περίπλοκο μέτρο. Στο συγκεκριμένο, και οι δύο εκδοχές είναι μια ιδιότυπη μίξη ελεύθερου και μη στίχου.

  2. BLOG_OTI_NANAI said

    Καλημέρα!
    Κατανοώ ότι ο Βάρναλης, δεν είναι οποιοσδήποτε. Άρα, κάθετι έχει μια αξία ως εύρημα.
    Αλλά, ας πούμε, είμαι ποιητής, και γράφω για να πειράξω έναν φίλο μου:

    Για σου ρε Μήτσο φιρφιρί
    που’ χεις τον @ούτσο σαν σφυρί
    και τον @ώλο σαν αμόνι
    και κανείς δεν σου τη χώνει.

    Και μερικές ημέρες μετά γίνεται συνάντηση με τα θυμαράκια.
    Αυτό είναι το τελευταίο μου «ποίημα», ή ο κάθε ποιητής δικαιούται να γράψει μια σάχλα, ή μια λίστα για τα ψώνια, χωρίς να του χρεώνεται ως ποίημα;

  3. Πω πω κακαλόγια…

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Πρέπει να το ψαξω αλλά η πρώτη μου εντύπωση είναι πως ισχύει η ένστασή σου.

    2 Τα σατιρικά τροπάρια του Παπαδιαμάντη πού θα τα κατατάξουμε; Τα εντεψίζικα του Σεφέρη; Τα άσεμνα σατιρικά του Λαπαθιώτη;

  5. atheofobos said

    Ευχαριστώ για την αναφορά στο ποστ μου Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΑΝΤΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΥΝΑΚΙΑ.
    Ξαναδιαβάζοντας το σήμερα, σκέφτηκα πως αν ζούσε σήμερα ο Τσαρούχης και είχε δει τις φωτογραφίες που έβαλα σε αυτό , δεν θα κατέφευγε στον Καββαδία για να μπορέσει να ζωγραφίσει ένα αιδοίο, μιας και δεν το είχε δει ποτέ του, όπως γράφω στο τελευταίο μου ποστ
    ΜΕΡΙΚΕΣ ΠΙΚΑΝΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΓΝΩΣΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ
    http://atheofobos2.blogspot.com/2021/11/blog-post_20.html

  6. Costas X said

    Καλημέρα, με κάτι σχετικό :

    Ένα ωραίο αγγλικό λιμερίκι από την ωραία ταινία «Ammonite» (2020) που είδα προχθές. Το ανεβάζω και στα «Λιμερίκια».

    There was a young woman named Sally,
    who loved the occasional dally,
    she sat on the lap
    of a well-endowed chap,
    and she said «Ooh, you’re right up my alley!»

  7. Εχω ξαναγράψει πως το «βαρναλίζειν» μου θυμίζει την (αξέχαστη) Βίρνα Λίζι…

  8. BLOG_OTI_NANAI said

    4: Νομίζω ότι ο όρος «στιχουργήματα» που βλέπω στην βιβλιογραφία, είναι κατάλληλος. Όταν π.χ. ο άλλος έχει πάρει Νόμπελ ως ποιητής, θα ονομάσουμε «ποίημα» έναν στίχο του στιλ, «τα τέτοια μου κουνιούνται και δεν συννενοούνται»; Άλλος πάλι, έχει μείνει στις καρδιές των αναγνωστών ως ιδεολόγος ποιητής. Ό,τι γράφει θα το πούμε ποίημα; Έχει μια φόρτιση ο όρος, ένα βάρος. Δεν ξέρω.

  9. dryhammer said

    Καλημέρα!
    1, 4α. Το παρατήρησα κι εγώ (1), και θα ήθελα να προσθέσω πως στους ποιητές της «παραδοσιακής» φόρμας (μέτρο πρωτίστως και μετά η ρίμα) το μέτρο είναι και λίγο ψυχαναγκασμός, τόσο που αν δεν το έχει το έργο, να τους φαίνεται λειψό και γι’ αυτό τους είναι από δύσκολο ως αδύνατο να γράψουν σε ελεύθερο στίχο. Συχνά το βλέπουμε να υπάρχει ακόμα και σε κομμάτια από τα πεζά τους (σαν εσωτερικός μουσικός ρυθμός -τέμπο- του λόγου).

  10. LandS said

    Ίσως σε κάποιες άλλες εποχές να ήταν αποδεκτή η συμπερίληψή και αυτού του ποιήματος σε «επίσημη» έκδοση κάποιας ανθολογίας και όχι διαδικτυακής.
    Τότε χωρίς αμφιβολία θα το λέγαμε ποίημα. Καλό ή κακό αδιάφορο αλλά ποίημα.
    Γιατί να μην επεκταθούμε και σε διαδικτυακές δημοσιεύσεις. Άραγε επιστημονικά άρθρα δημοσιευμένα μόνο σε επιστημονικούς ιστότοπους είναι χαμηλότερου επιστημονικού κύρους από τα δημοσιευμένα σε μια επιστημονική Review ή επιστημονικό Journal;
    Ίσως το Lifo να μην είναι λογοτεχνικό περιοδικό και όχι και τόσο έγκυρο εν γένει. Αλλά κάποιοι που ασχολούνται σοβαρά με την Λογοτεχνία και ειδικότερα με τον Βάρναλη, το βρήκαν άξιο συζήτησης.
    Και κάτι άλλο, ο ίδιος ο Βάρναλης σε ημερολόγιό του αναφέρεται στα πειράγματα μεταξύ δύο άλλων ποιητών της εποχής του και της παρέας του, τα οποία συχνά κατέληγαν σε καβγάδες, για το ποιος ήταν καλύτερος ποιητής. Από ότι λέει ο Βάρναλης, ο ένας είπε στον άλλον: «το δικά μου ποίημα το τόνισε [μελοποίησε] ο…»

  11. BLOG_OTI_NANAI said

    Μια που το σηκώνει το κλίμα, να παραθέσω δύο αποσπάσματα που μπορούν να κάνουν μαθητές στο πίσω θρανίο να γελάσουν παρά το γεγονός ότι αναφέρονται σε ζωύφια και εκρήξεις ηφαιστείων:

  12. sarant said

    11 🙂

    10 Αυτό που λες για το ημερολόγιο, δεν το θυμάμαι, δεν το έχω υπόψη μου. Μήπως θυμάσαι πού το λέει;

  13. Γιάννης Κουβάτσος said

    8:Τυπικά λέγεται ποίημα. Από εκεί και πέρα μπορεί να χαρακτηριστεί από κάκιστο έως αριστούργημα. Το ίδιο συμβαίνει και με τα υπόλοιπα έργα τέχνης είτε είναι πίνακες ζωγραφικής, μουσικά έργα, γλυπτά, αρχιτεκτινικά κτίσματα κλπ.

  14. Theo said

    Καλημέρα,

    Το στιχούργημα του Βάρναλη το διάβασα διαγωνίως, και πολύ του ήτανε.
    Αλλά να το συγκρίνουμε με τα σατιρικά προσόμοια του Παπαδιαμάντη για ιεροσυλία μού φαίνεται. Έτερον εκάτερον. Άλλο ήθος, άλλο ύφος οι δυο λογοτέχνες μας.

  15. sarant said

    14 Eίναι και τα δύο ένα πάρεργο.

    Θα λείψω για λίγο.

  16. nikiplos said

    Και εγώ για να μπορέσω να απαντήσω σε αυτό το ερώτημα σκέφτηκα όπως κι ο Γιάννης Κουβάτσος. Δηλαδή αν ο Πικάσο ή ο da vinci είχαν κάνει, για να πειράξουν κάποιον φίλο τους, σόκιν σκίτσα, αυτά σήμερα δεν θα είχαν καμία αξία? Μήπως αναπόδραστα αναδεικνύουν/εμπεριέχουν και αυτά κάτι από την καλλιτεχνική στόφα του κάνει Ζωγράφου?

  17. Alexis said

    Πολύ ωραίο το σημερινό!
    Γενικά είναι πολύ γοητευτικές αυτές οι μικροφιλολογικές ιστορίες, με όλο το μυστήριο που εμπεριέχουν.

  18. Alexis said

    #2: Ανοίγεις ένα τεράστιο θέμα.
    Κατά τη γνώμη μου η ερώτηση «τι είναι ποίημα και τι όχι» δεν έχει ούτε σαφή ούτε κοινά αποδεκτή απάντηση.

  19. ΓΤ said

    Το σημερινό κομμάτι μάλλον λειτουργεί ως προθάλαμος για τα «Ερωτικά», από τις εκδόσεις «Αρχείο».

  20. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @14. Καί βέβαια δέν εἶναι ποίησι, προφανῶς καί δέν ἀνήκει στήν ἴδια τάξι λογοτεχνημάτων μέ τά σατιρικά τοῦ Παπαδιαμάντη, ἀλλά εἶναι πολύτιμο καί τρισχαριτωμένα ἀποκαλυπτικό τοῦ διονυσιακοῦ χαρακτῆρος τοῦ ἀνεπανάληπτου Βάρναλη στιχουργικό σκέρτσο. Ὁ Θεός νά ἀποθέση τήν ψυχή του στό εἶδος τοῦ Παραδείσου πού ἐκεῖνος ἐπιθυμοῦσε.. (..72 οὐρί τοῦ φτάνουν καί τοῦ περισσεύουν τοῦ παλιόγερου, πού δέν εἶχε ἀφήσει ἀπήδηχτο κανένα παραπονεμένο θηλυκό τοῦ φιλολογικοῦ κ. ἄ. περίγυρου του 🙂 )

  21. Λεύκιππος said

    ……..πώς ακριβώς ήταν -μην ξεχνάμε πως είναι 90 χρονών. 90 χρονών και είχε άποψη για το αντικείμενο; Μπράβο, μακάρι να ισχύει και για μας, να θυμόμαστε δηλαδή αυτή την ύπαρξη του, αν και όταν φτάσουμε τα 90. 😂😂😂😂

  22. BLOG_OTI_NANAI said

    18: Νομίζω ο ίδιος ο Βάρναλης και η ιστορική του πορεία ως λογοτέχνης δίνει την απάντηση. Ο ίδιος δεν πιστεύει στην στείρα αναπαραγωγή της ελευθεροστομίας. Αντιθέτως, την τοποθετεί μέσα στα πλάισια μιας αισθητικής κριτικής, η οποία, αν διαβάσουμε το πλήθος αναφορών του στον Αριστοφάνη, δικαιώνεται εφόσον υπηρετεί έναν σκοπό.

    Και όντως, ο Βάρναλης υπηρέτησε τον σκοπό αυτό δεκαετίες νωρίτερα, πολεμώντας συνειδητά το «απαγορευμένο», γράφοντας άσεμνα αλλά συνειδητά. Όχι όμως το 1974, σε ένα στιχούργημα που από ότι κατάλαβα ούτε καν το εξέδωσε.
    Για την αξία του ευρήματος ως εύρημα, δεν έχω καμία αμφιβολία. Στα σπίτια-μουσεία επιφανών ανθρώπων έχουν αξία για το κοινό ακόμα και η καρέκλα ή το γραφείο όπου δημιουργούσαν. Πόσο μάλλον ένα ιδιόχειρο στιχούργημα το οποίο μας ταξιδεύει πίσω στο χρόνο, σε μια παρέα που γελά με εύθυμη διάθεση.

    Θεωρώ όμως ότι ακόμα και ο ίδιος ο Βάρναλης διαφοροποιεί τέτοια στιχουργήματα, σε αυτή την περίοδο, από άλλα ακόμα πιο άσεμνα που μπορεί να εξέδωσε αλλά με επιλεγμένη μορφή για συγκεκριμένο σκοπό.

    ΥΓ
    Μοιάζει προφανές ότι ο στίχος «Μουνάκια σαν ψωμιά» δεν έχει καμία σχέση με τα πλαίσια όπου τοποθέτει ο Βάρναλης την ελευθεροστομία.

  23. # 17

    Ελα βρε Αλέξη, μην πιπιλάς και συ αυτή την καραμέλλα που έχουν εφεύρει οι έχοντες κακό ή καθόλου γούστο. Σαφώς και υπάρχουν κριτήρια και για την ποίηση και για όλα, ίσως όχι κοινά για όλους-να το δεχτώ- αλλά καθένας μπορεί να βάζει τα δικά του και να κρίνει Αντικειμενικά βάσει αυτών, εννοείται.
    Και να δεις όταν το κάνει που θα συμφωνεί στις κρίσεις του σχεδόν με όλους που χρησιμοποιούν κριτήρια και ας είναι διαφορετικά !!

  24. Christos said

    2: Σε άλλους τομείς, την απάντηση τη δίνει η αγορά. Για παράδειγμα: ας πούμε ότι ο Πικάσσο κάθεται σε ένα καφέ της Μονμάρτης και ζωγραφίζει μια σαχλαμάρα να περάσει η ώρα (κι αν βάλει και τη τζίφρα του, ακόμα καλύτερα). Ο σερβιτόρος μαζεύει το τραπέζι και κρατά τη σαχλαμάρα. Πόσο θα κοστίζει σήμερα η σαχλαμάρα και πόσοι συλλέκτες δεν θα πλήρωναν για να την έχουν στη συλλογή τους;
    Η ποίηση δεν είναι τόσο πιασάρικη και ουσιαστικά δεν έχει υλική μορφή, αλλά μια χειρόγραφη σαχλαμάρα του π.χ. Έλιοτ πιθανόν να αποκτούσε τον τίτλο του (ακριβοπληρωμένου) έργου.

  25. Georgios Bartzoudis said

    «Σαν του νιοφούρνιστου ψωμιού τη θραψερή ζεστοβολιά»

    # Το ξανάγραψα, αλλά ταιριάζει με τη σημερινή …βαρναλιά!
    Ήταν άνοιξη πρωϊ, πλημμυρισμένο με λιακάδα χαϊδευτική. Στη νεοαναγειρόμενη πολυκατοικία, οι εργάτες πιάσαν δουλειά, χυπώντας με τα σφυριά. Καλούπωναν;; Ξεκαλούπωναν;; Δεν ξέρω. Και να η νεάνις, θραψερή, και ζεστοβολούσα, με …μαλακές παρειές φλογισμένες σαν τα ρόδα, να περνά δίπλα από το γιαπί και να σείεται κάθε ζωντανό. Σταμάτησαν τα σφυριά και τα σκιπάρια και …βαρναλίστηκαν όλοι οι εργάτες. Μόνο τα πατήματα της φλογερής, σινάμενης και κουνάμενης νεάνιδας ακούγονταν. Και ένας τραχύς εργάτης, απήγγειλε την ελεγεία του, με βροντερή φωνή: «Ωχ αμάν! Ζεστό ψωμί»!

  26. argyris446 said

    Reblogged στις worldtraveller70.

  27. Άραγε, ποιες οι διαφορές ανάμεσα σε ένα ποίημα και ένα στιχούργημα; Στα κριτήρια συγκαταλέγεται το βάρος της υπογραφής του δημιουργού τους;

  28. dryhammer said

    25. [απόκρυφη συνέχεια] …κι όταν, με το καλό, γύρισε στο σπίτι του, αναθυμούμενος το ζεστό και φρέσκο, ροκάνισε το ξεροκόμματο που βρήκε…

  29. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ποίημα, κατά τα γούστα μου, είναι το παρακάτω. Ωραία ερωτική ποίηση του Βάρναλη…
    Τάνια

    Χειλάκια μισανοίγοντας φλογάτα,
    δαχτυλίδι, που σ’ όλα το ταιριάζεις
    τα στόματα, χαμογελάς και βγάζεις
    τη γλωσσίτσα σου κόκκινη, σα γάτα.

    Τ’ άπλερά σου χαιράμενη μικράτα
    σ’ όλους δεξά ζερβά σου τα μοιράζεις
    αξεθύμαστα κι άσωστα! Ω! που βράζεις
    σε πυροστιές γονάτων, ίσα κράτα
    την κνήμη και δοντάκια σαν το ρύζι

    γελώντας δείχνε! Αιώνιο πορφυρίζει
    το ποίημα των ποδιών σου σε σκαρπίνι
    μεταξωτό κι ώς την ψυχή βυθούνε,
    των σφυρώ σου τα δίστιχα κι ανθούνε,
    κολλύβρι, που το φως σε καταπίνει!

  30. Νέο Kid said

    27. Ενδιαφέρουσα ερώτηση! Μάλλον ναι, θα έλεγα εγώ. Άλλες οι απαιτήσεις που έχεις από ένα κείμενο ( ή μάλλον τουλάχιστον δύο, για να υπάρχει σύγκριση) με βαριά υπογραφή. Και στα εικαστικά ισχύει αυτό. Και βέβαια η «εμπορική αξία» (επειδή αναφέρθηκε από πάνω) δεν μπαίνει νομίζω στο ζύγι της αποτίμησης λογοτεχνικής ή καλλιτεχνικής ή αλλης αξίας. Είναι apple to oranges. Ένα κείμενο με ιδιόχειρη υπογραφή του Έλβις μπορεί να αξίζει περισσότερο απ τα άπαντα του Βάρναλη ή ένα ιδιόχειρο κείμενο του Αινστάιν , κι ας είναι ένα shopping list …

  31. BLOG_OTI_NANAI said

    Φυσικά, αστυνομία ορολογίας δεν υπάρχει, κάποιες φορές είναι συνώνυμα, αλλά συχνά πάλι τα «ποίημα» και «στιχούργημα» αποτελούν όρος που δείχνουν κάποια διαβάθμιση, ακόμα και αν φέρουν την ίδια βαριά υπογραφή:

  32. Theo said

    @27:
    Και ναι και όχι, θα’ λεγα εγώ.
    Στιχούργημα μπορεί να είναι το έργο ενός ατάλαντου που δεν έχει ιδέα από τον ρυθμό και τη μουσική της γλώσσας, αλλά και κάτι που ένας αναγνωρισμένος ποιητής το έγραψε για την πλάκα του, για να πειράξει ένα φίλο, να γελάσει η παρέα του, κλπ.

  33. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μάλλον απαιτούμε ποιοτικά στοιχεία για να αποκαλέσουμε ένα στιχούργημα ποίημα, απ’ ό,τι διαβάζω στα σχόλια. Νομίζω πως αυτό δεν είναι σωστό, αφού στους άλλους τομείς των καλών τεχνών δεν έχουμε την ίδια απαίτηση. Στη μουσική π.χ. όλα τραγούδια τα αποκαλούμε είτε του Θεοδωράκη είναι είτε του Καρβέλα. Στην πεζογραφία τόσο το «Έγκλημα και τιμωρία» του Ντοστογέφσκι όσο και το «Κελάρι της ντροπής» της Δημουλίδου στην κατηγορία των μυθιστορημάτων τα κατατάσσουμε. Άρα και στην ποίηση θεωρώ πως πρέπει να μιλάμε για ποιήματα, κακά, μέτρια, καλά, αριστουργηματικά, ανάλογα με τα γούστα μας, πάντως ποιήματα. Στην παραδοσιακή ποίηση υπήρχαν κάποιοι μετρικοί κλπ κανόνες που έπρεπε να τηρεί ένας ποιητής, στη μοντέρνα ποίηση δεν υπάρχουν ή είναι πολύ χαλαροί. Άρα, τυπικά είναι όλα ποιήματα και το ζητούμενο είναι πόση ποίηση περιέχει το καθένα.

  34. Επαμεινώνδας Τσίγκας said

    Στο ίδιο μήκος κύματος…
    Χωρίς φωνές, εν σιωπή..

    ΚΛΕΙΩ

    ΚΛΕΙΩ

    Κλειώ ἡ μαυροφορεμένη
    καί μ’ ἀνοιχτό λαιμό
    ἀπό μεγάλο βαρεμό
    κυττάζει γύρω ἡ καϋμένη.

    Μά γύρω τίποτα δέ βλέπει
    Κ’ ἔχει ’ναν ψυχοπαλεμό
    ‒ἀπ’ τό μεγάλο βαρεμό‒
    νά κάμη κείνο πού δέν πρέπει.

    Σηκόνει τά φορέματα της
    καί μ’ ἔνα δάχτυλο ψιλό
    γυρεύει τόπο χαμηλό.

    Τόν ηὗρεν ὤμορφα μπροστά της
    Εἶνε σέ πύργον ἀψηλό
    Βασίλισσα μές στή χαρά της.

    Αὐγούστου 13 (1902)

    Συντάκτης ο Ίων Δραγούμης (1878-1920)
    Εφ. ΟΔΟΣ, Αύγουστος 2017, Αφιέρωμα: «Ακούω τρέμοντας σιωπή» – Ίων Δραγούμης, Τα ποιήματα 1898-1905», επιμ. Νώντας Τσίγκας-Ιωάννα Ναούμ, φ.897

  35. Νέο Kid said

    «Στην πεζογραφία τόσο το «Έγκλημα και τιμωρία» του Ντοστογέφσκι όσο και το «Κελάρι της ντροπής» της Δημουλίδου στην κατηγορία των μυθιστορημάτων τα κατατάσσουμε.»

    Ζεις;; Είσαι καλά;; Είσαι φιλαράκι και σ αγαπάμε!
    Αν απαντήσεις , θα συμπεράνω ,με βάση την τυπική λογική στην οποία είμαι ατσίδας!,ότι δεν έπεσε φωτιά να σε κάψει , άρα όντως δεν υπάρχει θεός ! 🤪

  36. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα. Ωραίος προβληματισμός, ωραία σχόλια

    19 Σύμπτωση είναι, αλλά έτσι λειτουργεί, πράγματι.

  37. Γιάννης Κουβάτσος said

    35:Ήθελα να προκαλέσω ακραίες αντιδράσεις, ν’ ανάψουν τα αίματα. Το Θεοδωράκης-Καρβέλας το πέρασες ντούκου, γιατί; 😊 Και συνεχίζω: ποίημα ο «Πειρασμός» του Σολωμού, ποίημα και το «Όταν έκλασε ο Νερούντα» του Μπογδάνου. Στα βιβλιοπωλεία στα ίδια ράφια τούς βρίσκεις. 😎

  38. sarant said

    37 Ωχ, βαριά κουβέντα 🙂

  39. BLOG_OTI_NANAI said

    33: Και άλλα διαβαθμίζουμε, όπου δεν έχουμε μονολεκτική έκφραση, περιφραστικά. Λέμε εμπορική(ό)-έντεχνη(ο) μουσική/τραγούδι, ορίζοντας ως χαμηλότερης διαβάθμισης την προτεραιότητα της αγοράς και του κέρδους σε σχέση με την έμπνευση. Βγάζω τραγούδι με στόχο εξαρχής το κέρδος, άρα, η αγορά ορίζει τον τύπο του τραγουδιού και του στίχου, ή βγάζω τραγούδι με σεβασμό στην προσωπική έμπνευση και αν πουλήσει όλα καλά.
    Το ίδιο εμπορικός κινηματογράφος. Το ίδιο και η σκέψη. Όλοι σκέφτονται, αλλά έχουμε την καθημερινή και την υψηλή ή μεγάλη σκέψη. Σκέφτομαι ότι θέλω να φάω μια τυρόπιττα και σκέφτομαι την ανθρώπινη οντολογία. Αντίστοιχα την μεγάλη τέχνη, την υψηλή αισθητική σε σύγκριση με την αισθητική της Πατούλη κ.λπ.

  40. Alexis said

    #37: Το Θεοδωράκης-Καρβέλας το πέρασες ντούκου, γιατί;

    Τι θες να πεις, ότι δεν είναι υψηλή ποίηση οι στίχοι του Καρβέλα;
    Πάρε ένα ποίημα για να στανιάρεις: 😂

    Μην τον εβλέπεις έτσι εκείνο τον κοντό
    το μπόι που του λείπει το `χει σε μυαλό.
    Κανείς δεν του τη βγαίνει σε τίποτα
    και όλους τους δουλεύει κανονικά.
    Είναι γάτα, είναι γάτα ο κοντός με τη γραβάτα.
    Είναι γάτα, είναι γάτα ο κοντός με τη γραβάτα.
    Στο ξαναλέω μην παίζεις με τον κοντό
    γιατί για πάρτη του θα κλαις όπως κι εγώ.

  41. BLOG_OTI_NANAI said

    Ξέχασα να γράψω -το σημείωσα και στην ιστολογική απογραφή- ότι τέτοια θέματα ιστορικοφιλολογικά (όπως και οι ιστορίες λέξεων) είναι από αυτά που μου αρέσουν πιο πολύ.

  42. @ 11 BLOG_OTI_NANAI

    Οι παλιοί συγγραφείς γεωγραφίας είχαν πρόβλημα για την απόδοση των ονομάτων.
    Ο Αλκίνοος Μάζης μιλούσε για Όχιο και Μιάμι.
    Πάντως το Mauna Kea αποδίδεται διαφορετικά.
    Το παλιό όνομα του Τόκιου [sic] Edo, το απέδιδαν Ιεδδώ, ως θηλυκό, με γενική «της Ιεδδούς». Όπως χθες με την πειθώ της πειθούς.

  43. Γιάννης Κουβάτσος said

    40:Γιατί, ο στίχος «είναι γάτα ο κοντός με τη γραβάτα» δεν έγινε κλασικός, δεν πλούτισε τον νεοελληνικό λόγο αντάμα με άλλους στίχους, όπως «ήδη θα το κατάλαβες η* Ιθάκες τι σημαίνουν», «αποχαιρέτα την την Αλεξάνδρεια που χάνεις», «αχ, πού ‘σαι νιότη που ‘δειχνες πως θα γινόμουν άλλος» και «σταματάω γιατί στο τέλος δεν θα το αποφύγω το βρομόξυλο»;

    *Δεν είναι δικό μου ορθογραφικό λάθος, κυριε Σέρτη· έτσι το γράφει ο Καβάφης. 🤷‍♀️

  44. sarant said

    43 Ο τελευταίος στίχος δεν έχει μέτρο 🙂

  45. Αιμ. Παν. said

    @39 κ.ά.
    Δεν είναι πλέον πολιτικά ορθό να λέμε ότι αυτος-η-ο είναι άσχημος-η-ο, χοντρός-η-ο, κλπ ή ότι αυτό το πνευματικό έργο είναι μάπα και η αισθητική του είναι για τα μπάζα ή πως ο τάδε καλλιτέχνης είναι ταπαιρνιστής και ο ιτς-ογλάν που μουτζουρώνει κάποιο τοίχο δεν είναι ο νέος Πικάσσο…

    Καταντήσαμε να είμαστε όλοι ένα κόσμος όμορφος ηθικός κι αγγελικά πλασμένος αλλιώς ασκούμε μπούλινγκ και ψυχολογική βία και μαύρο φίδι που μας έφαγε…

  46. Γιάννης Κουβάτσος said

    45: Δεν είναι ακριβώς έτσι. Απλώς πρέπει να εκφραζόμαστε κόσμια. Δεν λέμε πια «κορόιδο χοντρέ!» όπως έλεγε ο Φωτόπουλος, λέμε «ευκόλως εξαπατούμενο οριζοντίως προικισμένο άτομο». Έτσι λέμε επί της ουσίας το ίδιο πράγμα χωρίς να πληγώνουμε κανέναν και καμία, καμία και κανέναν.

  47. Χαρούλα said

    ´Εργα τέχνης… πολύπλοκος ο χαραχτηρισμός τους. Καλλιτέχνης, εποχή, δημοσιότητα, κοινό κλπ. Αλγόριθμος χρειάζεται😊!
    Δεν ξέρω από τέχνη. Έχω ένα πολύ απλοϊκό κριτήριο. Μ´αρέσει-δεν μ´αρέσει. Και το συγκεκριμένο(πλην πρώτου στίχου) μ´άρεσε…

  48. BLOG_OTI_NANAI said

    42: Πράγματι. Τώρα κοιτάω και βλέπω άλλα σχολικά βιβλία, και παλαιότερα και νεότερα από εκείνο, να έχουν κοντινότερη στο σωστό απόδοση. Φαίνεται αυτός που έκανε την απόδοση στο σχ. 11 την ήταν κάπως… μερακλής και άλλα σκεφτόταν:

  49. BLOG_OTI_NANAI said

    Σεντόνι περί πολιτικής ορθότητας.

    45-46: Επειδή με προβληματίζει ιδιαίτερα το φρούτο της πολιτικής ορθότητας, με αφορμή και την χθεσινή «χοντροφοβία», να πω ότι, από πάντα, ένας στοιχειωδώς ευγενικός άνθρωπος μόνο όταν θύμωνε έλεγε ακόμα και το χοντρός για κάποιον κατά πρόσωπο.
    Σήμερα, το πρόβλημα έχει κάποιες διαστάσεις και το βλέπουμε και με την εφεύρεση πολλών όρων -φοβία, και με ακρότητες του στιλ «η αρχαία ελληνική/λατινική γραμματεία να βγουν από τα σχολεία» ή ότι αν κάνει κάποιος τα μαλλιά του άφρο ή φορέσει το μαντήλι των παλαιστινίων κ.λπ., κατά βούληση κάποιος μπορεί να θεωρήσει ότι προσβάλονται οι μαύροι ή οι παλαιστίνιοι κ.λπ…. Έχουν και έναν όρο γι’ αυτή την ανοησία, αλλά δεν τον θυμάμαι ακριβώς. Τα ίδια και όταν κάποιος εκφραστεία αρνητικά με οτιδήποτε άπτεται της ΛΟΑΤΚΙ προσέγγισης στα πράγματα.

    Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με πρόταση για ευγένεια. Εδώ έχουμε να κάνουμε με μπάτσους της σκέψης και του λόγου. Προσωπικά ουδέποτε χρησιμοποιώ τον όρο «μπάτσος» εκτός από την περίπτωση της πολιτικής ορθότητας.
    Επίσης έχουμε να κάνουμε με υποκρισία διότι όλο αυτό ξεκινά από έναν τηλεοτπικό κόσμο που σε ακολουθούσε με μια κάμερα χωρίς σεβασμό στην ιδιωτικότητα σου και σε συνέτριβε για μέρες στην τηλεόραση αν ήσουν κάποιος π.χ. που γελούσε χωρίς δόντια για να γελάσουν οι άλλοι. Προσωπικά, έβγαζα σπυριά με εκπομπές στιλ «ερωτοδικείο» ή «παρατράγουδα» δεκαετίες πριν. Δεν χρειαζόμουνα να μου πουλήσει αγιότητα η ιδιωτική τηλεόραση, ή η απρόσωπη μάζα απροσδιόριστης ταυτότητας που λέγεται διαδίκτυο.

    Ένα από τα προβλήματα είναι ότι αυτοί που τα λένε, δεν διαχωρίζουν ότι αναφέρονται στον δημόσιο λόγο. Αντιθέτως, υψώνουν τον δάχτυλο σαν να έχουν φτάσει στην προσωπική αγιότητα και δεν τάχα μιλάνε με όρους υβριστικούς ούτε στην… παρέα τους. Αυτά θα τα τρώγαμε, αν δεν βλέπαμε το μίσος που οι ίδιοι αυτοί εκτοξεύουν κατά του παραβάτη τοπυ δόγματος της πολιτικής ορθότητας.
    Είχα φέρει και σε εικόνες την επίθεση σε μια κοπέλα που εξέφρασε δυσπιστία αν έχουν βάση όλες οι καταγγελίες που έχουν γίνει για ζητήματα σεξουαλικής πίεσης στον χώρο του θεάματος (που όντως ήδη είδαμε τουλάχιστον δύο περιπτώσεις προβληματικές), και οι δήθεν «αντισεξιστές» την ονόμαζαν στο διαδίκτυο πόρνη που της αρέσει να την πηδάνε οι υπεύθυνοι! Αυτό όμως δεν είναι πρόταση συμπεριφοράς, είναι βία και μάλιστ έμφυλη, σεξισμός και βαρβαρότητα, προς και μια γυναίκα ακόμα, από τους δήθεν «αντισεξιστές»!

    Άρα, η πολιτική ορθότητα έχει ένα πρόβλημα: χρησιμοποιεί κακοποιητικό λόγο και τρόπο, κατά όποιας συμπεριφοράς θεωρεί κακοποιητική. Αυτό ακριβώς είναι η υποκρισία. Συμπεριλαμβάνω σε αυτή τη συνομοταξία και τους δήθεν ζωόφιλους που ουσιαστικά λένε: «Ρε κάθαρμα, λέγε, είσαι ζωόφιλος ή όχι; Μίλα ρε».

    Οπότε, το οπαδιλίκι και η ανάγκη για λεκτική βία ικανοποιείται τώρα σε ένα άλλο πλαίσιο, με δολοφονίες προσωπικότητας και προσπάθεια να απωλέσει ακόμα και στην εργασία του αυτός που δεν υπακούει στους κανόνες του ιερατείου της πολιτικής ορθότητας.

    Μόνο που ξέχασαν ότι εδώ και πολλά χρόνια οι άνθρωποι έπαψαν να υπακούν σε ιερατεία που τους φόβιζαν. Τώρα ακούν μόνο όποιον πείθει πραγματικά. Όταν λοιπόν, μετατρέπεις συγκεκριμένες λέξεις, εκφράσεις, ομάδες ανθρώπων σε ιερατεία, που όσοι στέκονται απέναντι τους είναι οι αιρετικοί που θα υποστούν την Ιερά Εξέταση, μπορεί να μην έχεις πρόβλημα τώρα, για όσο κρατάει ο φόβος του ιερατείου, αλλά σε πολύ μικρό διάστημα, θα νικήσει η ελευθερία σκέψης και λόγου.

    Ένα παράδειγμα απέναντι στο ιερατείο:

    Μια περσόνα του διαδικτύου που λέγεται Μουτίδου, η οποία διαχρονικά στηρίζει την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα, αντιλήφθηκε προφανώς ότι δεν είναι δυνατόν μια ομάδα ανθρώπων που ούτε ανάπηροι είναι, ούτε θύματα δυστυχήματος ή εγκληματικής ενέργειας, να μένουν στο απυρόβλητο σαν κάποιου είδους ιερατείο. Οπότε, έφτιαξε σατιρικό βίντεο, με τεράστια αποδοχή, όμως όπως είπε και η ίδια, δέχτηκε τις μεγαλύτερες επιθέσεις που έχει δεχτεί ποτέ από ομάδα για σατιρικό βίντεο. Βεβαίως τελικά δεν τους βγήκε η επίθεση: https://www.youtube.com/watch?v=F5zKLq6VYk4

    Το στιλ «ρε καριόλη, από σήμερα θα είσαι ευγενικός όταν μιλάς σε χοντρούς, γκέι, άσχημους και ζώα, αλλιώς θα σε λιώσω σαν σκουλίκι«, είναι ακριβώς αυτό που λέω νεοφασιστική πολιτική ορθότητα, η νέα ιερά εξέταση που εκτοξεύει κατάρες, οι νέοι μπάτσοι της σκέψης και του λόγου, το νέο κατεστημένο, ο νέος κανονιστικός κοινωνικός έλεγχος, η νέα υπηρεσία πιστοποίησης κοινωνικών φρονημάτων.

    Αυτό θα έχει σύντομα ένα τέλος και όλοι θα κατανοήσουν ότι η ανελέυθερη αστυνόμευση του λόγου και της σκέψης ουδέποτε άντεξε σε βάθος χρόνου.

  50. Γιάννης Ιατρού said

    28: μιά φορά ακούσαμε και κάτι το διαφορετικό (lucida intervalla που λένε), αμέσως εσύ να μας προσγειώσεις😉

  51. Γιάννης Ιατρού said

    κάτι το διαφορετικό 🙂

  52. Μαρία said

    43
    Ποιος σου είπε οτι δεν είναι κλασικός; Και βέβαια είναι λάθος να συγκρίνεις στιχάκια με στίχους ποιημάτων.

    47
    Μα, αν έλειπε ο στίχος που δεν σ’ αρέσει, δεν θα συζητούσαμε το ποίημα.

  53. Theo said

    4108 76 590
    (Μόλις άκουσα, αλλά δεν το έχω επιβεβαιώσει ακόμα, για ένα φίλο που πήγε από κόβιντ στα 64 του. Πάντως, πριν από μια βδομάδα ήταν σε σοβαρή κατάσταση, αλλά είχε μια μικρή αναλαμπή. Είχα γράψει πέρσι εδώ για ένα στενό μου φίλο και στενό φίλο του πρώτου, που πέθανε από την ίδια αιτία, στα 64 του κι αυτός, στις 3.12.2020. Ο πρώτος, παρότι έχει αδελφό γιατρό, που έφτασε μέχρι επίκουρος καθηγητής και προσπαθούσε να τον πείσει να εμβολιαστεί, δεν το έκανε. Εμπιστευόταν/εμπιστεύεται τον γιο του, αρνητή, που, λόγω εθισμού με το Διαδίκτυο, καθυστερεί να πάρει το πτυχίο του.)

  54. BLOG_OTI_NANAI said

    49: Κάποιος χορευτής Ξιαρχό, πριν μερικές ημέρες είχε γελοιοποιήσει μια παχιά παρουσιάστρια και μια άγνωστη παχιά κοπέλα, και μάλιστα έδειξε και το πρόσωπο της ανοιχτά στο διαδίκτυο. Ενέργεια απαράδεκτη και απ’ ότι ξέρω, παράνομη. Η απόσταση ανάμεσα στην επισήμανση μιας απαράδεκτης ενέργειας και στο λυντσάρισμα του παραβάτη με διαδικτυακές βρισιές και ευχές για το επώδυνο θάνατο του ιδίου και της οικογένειας του με απώτερες συνέπειες ακόμα και για την μελλοντική εργασία του, είναι αυτό που θα διαχωρίσει το που ανήκει ο καθένας. Αν θέλει να παραμένει αξιοπρεπής, ή αποτελεί μέρος ενός όχλου που λυντσάρει σαν τον ρατσιστικό αμερικάνικο νότο, αν ανήκει σε μια μάζα που εκτρέπεται επικίνδυνα σε ρητορική μίσους.

  55. Παναγιώτης Κ. said

    23. +!
    Μου ήρθαν στο νου η Ευκλείδεια και οι μη Ευκλείδειες Γεωμετρίες.

  56. ΚΩΣΤΑΣ said

    Τον Βάρναλη τον θαυμάζω και τον λατρεύω κυρίως για το ποιητικό του έργο. Το σημερινό του ποίημα, εντάξει, έχει την αξία του, αλλά δεν είναι και κάτι σημαντικό. Ίσως χρονικά μόνο, αν είναι το τελευταίο του.

    Και φυσικά και οι πνευματικοί ταγοί μπορούν να ασχολούνται στο έργο τους και με θέματα όχι υποχρεωτικά με υψηλού επιπέδου ιδέες και ιδανικά, αλλά και χαμηλότερου επιπέδου, και κάτω από τη μέση. Η πραγματική ζωή τα έχει κι αυτά.

    Έτσι, επειδή ενδεχομένως κάποιοι/ες ενδεχομένως να ενοχλούνται με αυτό το ποίημα του ΚΒ, προσωπικά δεν έχω κανένα τέτοιο θέμα. Το μόνο που ενοχλεί εμένα είναι αν αληθεύουν κάποιες φήμες που αιωρούνται έτσι ατεκμηρίωτα. Ότι δηλαδή, ακόμη και γέρος ων, αν έβλεπε καμιά ωραία πιτσιρίκα να περνάει μπροστά του εκεί, που έπινε το κρασάκι του, σηκωνόταν και την έπαιρνε από πίσω. Αν αυτό αληθεύει, τον ρίχνει πολύ στα μάτια μου.

  57. Costas Papathanasiou said

    Καλησπέρα!
    Πολύτροπη «Η προέλευση του κόσμου» (κοινώς: “L’Origine du monde”)— φυσικότατη, όπως της χορεύτριας μπαλέτου Constance Queniaux που ανακάλυψε στο κουρμπέτι ο Κουρμπέ, αλλά και μεταλλαγμένη σαν αυτή που τρέλανε τους δίδυμους γυναικολόγους στην ταινία Dead Ringers (1988) του Κρόνενμπεργκ, παντοτινή Τerra Incognita κατά μία κτητική αντεργκράουντ ματιά:
    “The petals of the vagina unfold/ like Christopher Columbus/ taking off his shoes. //
    Is there anything more beautiful/ than the bow of a ship/ touching a new world?”-[“Discovery”, Richard Brautigan],
    μα και σαρκοβόρο άνθος κατά τη θηλυκή άποψη (βλ.Millie Tullis “To the man who refers to the vagina as a wound in his short story draft” https://www.thehungerjournal.com/to-the-man-who-refers-to-the-vagina-as-a-wound-in-his-short-story-draft-millie-tullis ) που χλευάζει λέξεις-πληγές του φύλου της (όπως το gash<garsh <Παλαιο-Γαλλ. garser, jarsier (Νεο-Γαλλ.gercer)<Λατ. *charaxāre <Αρχαιο-Ελλ. Χαράσσω), προβάλλουσα τον προκλητικά αλώβητο χαρακτήρα της.
    Είναι επίσης και η πολυφωνική μαρτυρία στο γνωστό θεατρικό της Ηβ Ένσλερ "Αιδοίων Μονόλογοι" που υπήρξε η απαρχή του κινήματος V-Day, έκφανση του οποίου είναι και το σημερινό MeToo (βλ. https://en.wikipedia.org/wiki/The_Vagina_Monologues και https://www.vday.org/about-v-day/#.WPozHWkrJaQ ).
    Αιδοίων (<αρχ.ελλ.αἰδοῖος < αἰδώς ) αξιοσέβαστων και ιερών, όπως αποφάνθηκε προσφυώς διά του τίτλου και μόνον της ποιητικής του συλλογής ≪Ιερωτικόν, 2009≫ και ο Τάσος Κουράκης επαναδιατυπώνοντας την επιθυμητή εξίσωση ≪ Έτσι που ο άνδρας γράφεται πλέον με Αλφα κεφαλαίο και η γυναίκα με Θήτα κεφαλαίο≫.
    Αιδοίων (ανδρών και γυναικών κατά τους ΑΗΠ) που βλάπτουν σοβαρά την παιδεία, όταν ασχολούμαστε κατεξοχήν με αυτά, αφαιρώντας της το Πι—κατά πώς υπονοεί με τα αποσιωπητικά του και ο Καββαδίας:
    “Φαίνανε πανί στον αργαλειό/ και σε ταρσανά ξόμπλιαζαν κατάρτι
    αντικρύ στο Νήρυτο και στο Δασκαλιό/ για ένα κοριτσάκι από τη Σπάρτη.
    (…)
    Είχες και το φόβο της τιμής σου./ Οι ανθρωποφάγοι τα σκυλιά
    πριν σε φαν, σου κάναν τη δουλειά/ για να νοστιμίσει το κορμί σου.
    (…).
    Την ευχή μου! Βρέστε μου, παιδιά/ κάτι να ριμάρει με παιδεία
    Θέλει και κουράγιο και καρδιά/ Όλοι μια φωνή –Ένα.. δύο.. ” ( “Παιδεία”, Αθήνα 1974 )
    Χαρακτηριστική και η γνωστή μαντινάδα για το “ανορθόγραφο” γάμο του γερομπισμπίκη δασκάλου που παντρεύτηκε με πιτσιρίκα: «“Ώ κακομοίρη δάσκαλε είντα σε περιμένει / οξεία θέλει το μουνί κι όχι περισπωμένη.»
    Οπότε, εν μέσω όλων αυτών (και άλλων πολλών ωραίων ανά την ανδροκρατούμενη ανθρωπότητα ), η βαρναλική παρομοίωση για ένθερμα γυναικεία φύλα “Σαν του νεοφούρνιστου ψωμιού τη θραψερή ζεστοβολιά”, απλώς συγκατατάσσεται με πιο συμμαζεμένες εκφράσεις, όπως είναι το “chaude fournaise” της γαλλικής αργκό (βλ. https://www.languefrancaise.net/Bob/26852 ) και με κοινή υποσημείωση ότι “οι νηστικοί (άντρες) καρβέλια (μόνον) ονειρεύονται”.
    Λαμβάνοντας επιπλέον υπάψη και τον στίχο “Σαν γαρούφαλλων ανεμόσειστα φυλλάκια”, θα μπορούσαμε εν κατακλείδι να συμπεράνουμε ότι τα “φουρνάκια” του γερο-Βάρναλη μπορούν να αναφέρονται και ως το τελευταίο, έκφυλλο αρτο-ποίημά του.

  58. @ 48 BLOG_OTI_NANAI

    …ή κακογράφος οπότε έγραφε το α χωρίς εμφανές χεράκι και ποδαράκι. Και ποιος ξέρει τι να έγινε στη διόρθωση.

  59. Χαρούλα said

    Μόλις το πέτυχα τυχαία σε τοπικό σάιτ. Δεν το είδα ακόμη. Αν ίσως κάποιον τον ενδιαφέρει, το μοιράζω🙂!

  60. Παναγιώτης Κ. said

    56. Το ανέκδοτο δεν είναι έτσι…
    Όταν επέστρεφε στο σπίτι του αργά το βράδυ από την ταβέρνα, ακολουθούσε κάποια αιθέρια ύπαρξη που του τύχαινε στο δρόμο και …αντιμετώπιζε με αυτό τον τρόπο τον κάματο της πεζοπορίας.

  61. ΚΩΣΤΑΣ said

    60
    Κι έτσι νά ‘ναι…

  62. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    47 Κι εμένα μου άρεσε και δη …σύστοιχο. Με υπερηφάνεια λέω ότι (πριν διαβάσω του Δύτη το 1), σκέφτηκα πως «χάνει» από τη (μη Βαρναλική) ρίμα, και ότι η φτωχή μου κρίση το κατατάσσει στη ερωτική ποίηση.Με πήγε ο νους στο Άσμα Ασμάτων:
    Σηκώθηκα ν’ ανοίξω στον εραστή μου
    και στάζανε σμύρνα τα χέρια μου
    απ’ τα δάχτυλά μου στάλες από σμύρνα κύλησαν
    στης πόρτας το χερούλι
    ή
    Σηκώθηκα να ανοίξω και λαχτάρισαν
    βαθιά πολύ γι’ αυτόν τα σωθικά μου.
    Τα δάχτυλα μου σμύρνα έσταζαν.
    Άργησα. Είχε φύγει από κοντά μου.
    κλπ, κλπ..

    (όπως μπορούσαν τα υμνούσαν και παλιά 🙂 )

    h ttps://www.academia.edu/41204904/%CE%86%CF%83%CE%BC%CE%B1_%CE%91%CF%83%CE%BC%CE%AC%CF%84%CF%89%CE%BD

    https://www.babylonia.gr/2016/05/08/asma-asmaton/

    52β Ναι! Αν έλεγε «κορίτσια» αντί γουνάκια ο μπαρμπα Βάρναλης, δεν θα τον συζητούσαμε 🙂

  63. sarant said

    56γ Αυτό που λένε για τον Βάρναλη είναι πως όταν τον ρωτούσαν, στα γεράματα, πώς θα γυρίσει σπίτι του (με τα πόδια, από το καφενείο) έλεγε «θα πάρω έναν κώλο απο πίσω και θα πάω».

    Αλλά έχει γράψει και χρονογράφημα Πιλοτίνες, που το έχω βάλει στα Αττικά.

  64. sarant said

    60 Με πρόλαβε ο Παναγιώτης.

  65. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    40 – Ναί αλλά τον ΕΠΙΚΟ μουσικοποιητικό αντίλογο δε τον ξέρεις.

    Είναι τζίνι, είναι τζίνι
    ο ψηλός με το λουστρίνι
    κι άμα λάχει ρίχνει φάπα
    στον κοντό με την γραβάτα.😂

    Μιλάμε για πολύ τέχνη ρε μάγκα, ποιός Θαβάφης και τα ρέστα ναούμμ.😂

  66. ΚΩΣΤΑΣ said

    63
    Τότε, εντάξει, έκανε και την πλάκα του ο άνθρωπος στην παρέα του. Αποκαθίσταται στα μάτια μου… 😉

  67. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    61 – Υπάρχουν δύο ειδών πείνες Κώστα, η μία άπτεται της επιβίωσης και η άλλη της ψυχοσωματικής ισορροπίας, κι όσο κι αν δεν φαίνεται εκ πρώτης όψεως, και οι δύο είναι εξίσου οδυνηρές.
    Απλώς, τους καλλιτέχνες τους εξιδανικεύει ο καθένας ανάλογα με την ταύτισή του με το έργο τους. Φυσικά, είναι λάθος αυτό.

  68. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Βάρναλης δεν ήταν δήθεν, δεν ήταν ένας μορφωμένος ελιτιστής να κάνει παρέα στα φιλολογικά καφενεία μόνο με ομοτέχνους του. Μένουμε στην ποιητική του ιδιότητα και στη βαθιά του παιδεία και ξεχνάμε ότι ήθελε να είναι ένας απλός λαϊκός άνθρωπος και να συμπεριφέρεται αναλόγως. Λαϊκά ταβερνάκια (όπως το Δίπορτο στη Σωκράτους), μισόκιλα ρετσίνα, φάβα, φασολάδα, ρέγγα στη σχάρα, παρέα με απλούς ανθρώπους που τον ήξεραν σαν μπαρμπα-Κώστα και όχι σαν ποιητή Βάρναλη, κάνα τάβλι στο καφενείο και αγάπη, μεγάλη αγάπη για τις γυναίκες… Αυτός ήταν ο Βάρναλης, αυτός γούσταρε να είναι και δεν είχε καμιά αναστολή να σκαρώνει ποιήματα σαν τα «Μουνάκια», όπως και η γιαγιά μου, θηλυκός Βάρναλης χωρίς τη μόρφωσή του αλλά με τη σοφία του, δεν δίσταζε να λέει σκαμπρόζικα αστεία, χωρίς αυτό να αφαιρεί τίποτα από την ανθρώπινη ποιότητά της κι από την αρχοντιά της. Τυχερές, λοιπόν, οι κοπέλες που τις πήρε στο κατόπι ο Βάρναλης, είμαι σίγουρος ότι δεν άκουσαν προστυχιές, ότι δεν ήρθαν σε δύσκολη θέση, ήταν χαριτωμένος άνθρωπος ο μπαρμπα-Κώστας…

  69. ΚΩΣΤΑΣ said

    Λάμπρο, γενικά ξέρεις ότι σε εκτιμώ πάρα πολύ, αλλά ως κάπως πιο ειδήμονα στη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, θέλω να μου πεις τη γνώμη σου για μια απορία μου.

    Σε αμιγώς ανδροπαρέες, όταν κάποιος αρχίζει ακατάσχετα να μιλάει για το πόσες γκόμενες έχει και πόσες πήδηξε στη ζωή του, εμένα μού ΄ρχεται αυθόρμητα στο μυαλό ότι αυτός έχει κάποια χρόνια να μαμήσει. Σκέφτομαι σωστά ή κάνω λάθος; Θέλω και τη δική σου γνώμη. 😉

  70. Γιάννης Ιατρού said

    69: (κοίτα νούμερο τώρα)

  71. BLOG_OTI_NANAI said

    58: Δεν αποκλείεται.

  72. BLOG_OTI_NANAI said

    Η βωμολοχία μπορεί να είναι ανούσια χυδαιότητα όπως σε πολλές βιντεοταινίες των 80’s όπου εκβιάζεται το γέλιο με χοντράδες, αλλά μπορεί να αποτελέσει και ερμηνευτικό εργαλείο, χωρίς το οποίο ένα έργο να χάσει την ουσία του. Είχα δει την ταινία «Το μικρό ψάρι» σε σκηνοθεσία-σενάριο Γιάννη Οικονομίδη. Είναι μια εξαιρετικά δυνατή ταινία, γεμάτη βωμολοχίες. Κι όμως, χωρίς αυτές, ο κόσμος που περιγράφεται εκεί δεν θα ήταν αυτός που αρμόζει σε μια τέτοια ταινία.
    Η ταινία έγινε γνωστή από την ατάκα «πώς τους πετσόκοψες έτσι» που προκάλεσε γέλιο, όμως είναι μια ταινία δραματική, ωμή, περιγράφει έναν κόσμο που υπάρχει εκεί έξω και παρανομεί, σκοτώνει, εμπορεύεται ανθρώπους.
    Όχι μόνο η βωμολοχία, αλλά και ο τρόπος εκφοράς της, αυτή η εμμονή στην επανάληψη της ατάκας, αποτέλεσε ένα εξαιρετικό μέσο στα χέρια αυτού του ικανού δημιουργού.

  73. ΚΩΣΤΑΣ said

    70
    Το θέμα συζήτησης να είναι «τα γουνάκια» και το καλύτερο σχόλιο 🤣 να παίρνει τον αριθμό 69, τυχαίο; δεν νομίζω! 🤗

  74. ΓΤ said

    66@ Κωστάουα

    Η Έλλη Αλεξίου, στο «Υπό εχεμύθειαν», για τον Κώστα Βάρναλη:

    α. «Ρώτησαν τον πεπειραμένο των γυναικών Βάρναλη: –Ποιο είδος γυναίκας παρουσιάζει περισσότερα θέλγητρα; –Τ’ αλλουνού»…».

    β. «Πήγε μια νεαρή ποιήτρια στο σπίτι του Βάρναλη και κρατούσε και τού ‘δωσε τον πρώτο τόμο των ποιημάτων της. Του ζήτησε να ξανάρθει, για να της πει τη γνώμη του. Ήταν πολύ όμορφη κι ο Βάρναλης γνωστός μουρντάρης. Πώς σε λένε; –Αθανασία, μα… Δεν πρόφτασε να πει το επίθετό της… Έπεσε απάνω της: –Μα εγώ για την Αθανασία παλεύω σ’ όλη μου τη ζωή.».

    Άσε με, ρε μαν, με τον δαχτυλοβαζάκια που του ‘τρεχαν τα σάλια…

  75. @ 59 Χαρούλα

    Το είδαμε και είναι πολύ καλό. Έχει και μοντάρισμα που το συμπυκνώνει.

  76. Πέπε said

    @19

    > Το σημερινό κομμάτι μάλλον λειτουργεί ως προθάλαμος για τα «Ερωτικά», από τις εκδόσεις «Αρχείο».

    Πιστεύω ότι υπάρχουν αναγνώστες που δε θα το δέχονταν παρά μόνο από τις εκδόσεις «Αχρείο».

    @2 και @όλη τη συζήτηση που πυροδότησε:

    Πράγματι περίεργα τα όρια της ποίησης. Γενικά έχουμε στο μυαλό μας ότι ποίηση είναι γενικά η καλή ποίηση. Κι όμως ο όρος δεν είναι αξιολογικός, αλλά ειδολογικός. Για τραγούδια από μελοποιημένα ποιήματα είναι καθιερωμένο το «σε ποίηση του Τάδε», ενώ για τα υπόλοιπα λέμε «σε στίχους του Τάδε». Και «στιχουργός» επ’ ουδενί δεν είναι υποτιμητικός όρος, απλώς σημαίνει άλλο από τον ποιητή.

    Πάντως το συγκεκριμένο το βρίσκω ποιητικότατο. Σίγουρα η λέξη μουνάκια προκαλεί, αλλά νομίζω αυτή μόνο. Αν είχε άλλη λέξη δε νομίζω να είχε κανείς αντίρρηση, αλίμονο αν καταδικάζαμε την ερωτική ποίηση γενικώς. Και φυσικά δεν μπορούμε να πούμε για έναν ποιητή «έπρεπε να βάλει άλλη λέξη εκεί», αλλά αν το λέγαμε, ποια θα του προτείναμε; Δεν υπάρχει ισοδύναμο που να μη φαντάζει κωμικό στο συγκεκριμένο συμφραζόμενο. Οπότε, τι; Να μην το έγραφε ολωσδιόλου;

    ______________________

    Καλά, ούτε ένας δε θυμήθηκε να μνηομνεύσει τον μακαρίτη τον Γς;

  77. ΚΩΣΤΑΣ said

    74
    ΓΤ μου, δεν είναι κακό να είναι κάποιος λάτρης του ωραίου φύλου. Το θέμα είναι πώς το χειρίζεται για να παραμένει αξιοπρεπής ο ίδιος και να μην προσβάλει, να μην φοβίζει και να μην στεναχωρεί το πρόσωπο του πόθου του.
    Αν με τέχνη και με τακτ μπορεί να ελκύει το ενδιαφέρον του και να του δημιουργεί αντίστοιχα συναισθήματα… τότε άξιος.

  78. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    69 – Σωστά σκέφτεσαι.👍
    Όταν ακούς να λέει κάποιος, – έχουν περάσει πολλές γυναίκες από τα χέρια μου – να ζητάς να σου τα δείξει, σίγουρα θα είναι γεμάτα κάλους από την σκληρή «δουλειά».😂

    Σε παλιότερο νήμα για τον Βάρναλη, είχα αντιμετωπίσει την μήνη αρκετών σχολιαστών, επειδή αναφέρθηκα δυσμενώς σ΄αυτό το φαλλοκρατικό κουσούρι του.
    Είπαμε, η εξιδανίκευση συγχωρεί πολλά, ακόμη και εγκλήματα αν είναι δογματική.

  79. Πέπε said

    69

    Κώστα δεν είμαι ο Λάμπρος, αλλά ποτέ δε θυμάμαι να γίνονται με μεγαλύτερη συχνότητα τέτοιες κουβέντες σε οποιαδήποτε αντροπαρέα παρά στον στρατό. Και εννοώ τα σύνορα, όχι τόσο τη μετάθεση. Στον στρατό, ως γνωστόν, είμαστε μια απέραντη αντροπαρέα. Πολλά πράματα δε γίνονται, άλλος έχει γυναίκα κάπου μακριά στην πατρίδα, άλλος καθόλου, που και που κάποιος να έχει κάνα τυχερό στην έξοδο (δεν έτυχα ούτε μία επιβεβαιωμένη περίπτωση), άρα ουδείς γαμεί, εκτός αν πάει στις πουτάνες.

    Βγ’άλε συμπέρασμα.

  80. sarant said

    79 Και στο κέντρο εκπαίδευσης βέβαια.

  81. Βασίλης Ορφανός said

    Κρητική παροιμία:
    «Για τω μ-πολλώ την όρεξη δε μ-πομένει κρέας στο κασαπειό».

  82. spyridos said

    49
    Την τελευταία εβδομάδα έκανε αίσθηση η σύγκριση του Ai Weiwei (σε συνέντευξή του στο αμερικάνικο δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο) της πολιτικής ορθότητας με την πολιτιστική επανάσταση του Μάο. Αυτό από έναν άνθρωπο που εξορίστηκε με την οικογένειά του στη διάρκεια της πολιτιστικής επανάστασης.

  83. Γιάννης Κουβάτσος said

    72: Έτσι ακριβώς, Μπλογκ. 👍
    76: Πολύ σωστά, Πέπε. Ο Βάρναλης, άριστος γνώστης της αρχαίας γραμματείας, προφανώς θα είχε ξεκοκαλίσει το πέμπτο βιβλίο της Παλατινής γραμματείας με τα ερωτικά επιγράμματα, αρκετά εκ των οποίων είναι πολύ τολμηρά. Αφήνω την ποίηση του Κάτουλλου, μπροστά στην οποία το ποίημα του Βάρναλη είναι ανάγνωσμα για το κατηχητικό. Ένα ωραίο ερωτικό ποίημα του Ρουφίνου σε μετάφραση του Χουρμουζιάδη:

    Γγλυκό είναι της Ευρώπης το φιλί, και μόνο αν σου σιμώσει
    τα χείλη κι αν το στόμα σου λίγο στην άκρη αγγίξει˙
    μα δεν το αγγίζει με την άκρη των χειλιών˙ μόλις σφηνώσει
    το στόμα, την ψυχή ως τα νύχια, λες, θα σου ρουφήξει.

    Τα μάτια της ολόχρυσα, τα μάγουλά της κρυσταλλένια,
    τερπνότερο από πορφυρό τριαντάφυλλο το στόμα,
    σαν από αλάβαστρο ο λαιμός, σαν από μάρμαρο τα στήθη,
    πόδια λευκότερα απ’ της Θέτιδας, σαν ασημένια˙
    κι αν κάποια αγκάθια έχουν αφήσει στα μαλλιά της λευκό χρώμα,
    τα ίχνη αυτά του χρόνου τα εμπιστεύομαι στη λήθη.

    Λουζόταν η ασημόποδη παρθένα και τα ώριμα μήλα
    των απαλότατων μαστών της τη δροσιά ρουφούσαν˙
    κι οι απαλότατοι γλουτοί της σε άμιλλα κυκλοδρομούσαν,
    καθώς το δέρμα, σα νερό καθάριο, αναρριγούσε.
    Και τεντωμένο το ένα χέρι της έσκεπε τα καμπύλα
    του Ευρώτα της – όχι όλον, μόνο όσον μπορούσε».

  84. Γιάννης Κουβάτσος said

    83: Της Παλατινής ανθολογίας, διορθώνω.

  85. Γιάννης Κουβάτσος said

    83:Διόρθωση :Τρία ερωτικά επιγράμματα του Ρουφίνου, όχι ένα ενιαίο ποίημα. 🤷‍♀️

  86. ΓΤ said

    77@

    Μιλάς σε λάτρη του ωραίου φύλου. Η δε… τέχνη και το τακτ του Βάρναλη ξεκάθαρα στα επεισόδια της Αλεξίου. Δεν κοίταγε τη μασέλα του, ήθελε και παστέλι…

  87. ΓΤ said

    ΠΑΟΚ Τρίπολης-Νεστάνη 0-2

  88. Alexis said

    #76: Πράγματι περίεργα τα όρια της ποίησης. Γενικά έχουμε στο μυαλό μας ότι ποίηση είναι γενικά η καλή ποίηση. Κι όμως ο όρος δεν είναι αξιολογικός, αλλά ειδολογικός.

    Στην καθομιλουμένη όμως Πέπε οι όροι «ποίηση» και «ποίημα» έχουν και έντονο αξιολογικό φορτίο.
    Λέμε π.χ. «ένα ηλιοβασίλεμα σκέτο ποίημα (πάρα πολύ όμορφο)»
    Εν πάση περιπτώσει πάντως εγώ θεωρώ εντελώς αυθαίρετα τα κριτήρια με τα οποία κάποιοι «αποφασίζουν» τι είναι ποίηση και τι όχι.
    Με ποια λογική δηλαδή είναι ποίηση κάποια δευτερότριτα μεσαιωνικά αναγνώσματα και δεν είναι ας πούμε ένα τραγούδι του Μάνου Ελευθερίου, του Λευτέρη Παπαδόπουλου ή του Άλκη Αλκαίου;
    Είναι η δεν είναι ποίημα το «Άνθρωποι μονάχοι» του Γιάννη Καλαμίτση;
    Επειδή δεν έχει τυπωθεί σε ποιητική συλλογή αλλά έδεσε στιχουργικά με μια μελωδία του Σπανού, αυτό το κάνει λιγότερο σημαντικό και λιγότερο όμορφο;

  89. ΚΩΣΤΑΣ said

    79
    Πέπε, κατ’ αρχήν αναφέρομαι σε λίγο παλιότερες εποχές και σε στέκια με λαϊκό κόσμο, καφενεία,ουζερί… εκεί που όλοι οι θαμώνες καταντάνε γνωστοί μεταξύ τους, χωρίς να είναι στις υπόλοιπες σχέσεις τους στενή παρέα. Ποδόσφαιρο, πολιτική, γκόμενες, τα κύρια και καθημερινά θέματα συζήτησης.

    Τι να πω, ίσως παίζει ρόλο και ο χώρος που κινείται ο καθένας.

  90. ΓΤ said

    α. Μετά το Ρότερνταμ, ταραχές και στις Βρυξέλλες

    β. Αν κανείς καταφέρει να μπει στο σάιτ της Απογραφής, ας σφυρίξει…

  91. Γιάννης Κουβάτσος said

    90β:Μπήκα εγώ το απόγευμα. Γιατί, δυσκόλεψε το πράγμα;

  92. ΓΤ said

    91@ Δάσκαλος Θ13

    Φόρτος πολύ, δείχνει να ‘χει κρασάρει
    https://elstatmis.statistics.gr/apografi_plithismou2021/myuserinfo

  93. ΓΤ said

    92@

    Φόρτος πολύς (κατά το ζαμπετέ «Χειμώνας βαρύς […]»)

  94. ΓΤ said

    Ατρό-ΠΑΟΚ 2-0

  95. BLOG_OTI_NANAI said

    82: Εντυπωσιακό και ελπιδοφόρο. Το βρίσκω στο διαδίκτυο αυτό που λες: «Ai Weiwei warned that political correctness has begun to show shades of similarities to Mao Zedong’s infamous Cultural Revolution in China«.
    Δεν ξέρω όλες τις απόψεις του, βλέπω πάντως ότι είναι ανθρωπιστής, οπότε η στάση του έχει κάτι να πει.

  96. # 94

    Σώωωπα !

    4-5 ματς τον χρόνο παρουσιάζονται για σίγουρα με απόδοση πάνω από 4 για να αξίζει τον κόπο, στο έκανα δωράκι για να μάθεις με ποιόν κι όχι ποιάν έτρωγε ο Κλάττενμπεργκ (όχι να βλέπεις το τυρί μόνο, και την φάκα να βλέπεις)
    Λεπτομέρεια : η πρώτη κίτρινη κάρτα του Ευαγγέλου που βάλανε στο Περιστέρι (γνωστό «όργανο») σε σκληρό παιχνίδι ήταν στο 56 κι αυτή για…διαμαρτυρία !!
    Αλλη μία : από νωρίς σου έχω εξηγήσει γιατί δεν πάει ο ΠΑΟΚ για πρωτάθλημα, αν πήγαινε δεν θα επέτρεπε τέτοια σκηνικά τόσο εύκολα.

  97. Α. Σέρτης said

    Στιχουργημένο πορνό χάριν γεροντοπαιδιάς, θα έλεγα.

    Εδώ βλέπεις τη διαφορά με έναν ποιητή σαν τον Ελύτη, που ξέρει να διατυπώνει τα ανάλογα αλλιώς και επιτέλους ποιητικά:

    «Θα καρώ Μοναχός των θαλερών πραγμάτων
    Σεμνά θα υπηρετώ την τάξη των πουλιών
    Στον όρθρο της Συκιάς από τις νύχτες θα ’ρχομαι
    Κατάδροσος να φέρω στην ποδιά μου
    Το κυανό το ρόδινο το μωβ
    Και τις γενναίες του νερού ν’ ανάβω
    Σταγόνες ο γενναιότερος»

  98. ΓΤ said

    96@

    Ευχαριστώ για το δώρο, σε άκουσα, σε πίστεψα, και μπήκα στο 6,15 🙂

  99. Alexis said

    #97: Γιατί «γεροντοπαιδιάς» εάν έχει γραφτεί στον μεσοπόλεμο, όπως βάσιμα υποθέτει το άρθρο;

  100. BLOG_OTI_NANAI said

    Άλλη μεγάλη συζήτηση ο διαχωρισμός ή όχι του ανθρώπου με τα ελαττώματα του από τον ίδιο ως καλλιτέχνη.
    Να πω ότι βλέπω τα εκάστοτε κοινωνικά δεδομένα να έχουν λόγο σε αυτό. Για παράδειγμα, παλιά, ένας ομοφυλόφιλος καλλιτέχνης θα ήταν περισσότερο δυσάρεστος στους αναγνώστες αλλά όχι σήμερα. Ένας φίλος του ποδόγυρου, θα ήταν αποδεκτός ως «γυναικάς», αλλά σήμερα με το metoo, ειδικά αν είναι μεγάλος σε ηλικία και κολλά σε νέες, πολύ λιγότερο. Ένας εγκληματίας καλλιτέχνης, ανάλογα με το έγκλημα προφανώς. Παραδόξως, ο Άκης Πάνου, δολοφόνος, δεν έχασε το κύρος του μέχρι σήμερα. Φαντάσου όμως να ήσουν ο πατέρας του παιδιού που δολοφόνησε… Επίσης, παραδόξως, αντίστοιχη γοητεία άσκησε και το έγκλημα του Κοεμτζή άρα και η καλλιτεχνική φιλολογία γύρω από το γεγονός εκείνο. Ο Κώστας Τσόκλης που έχει μερικά καλά έργα, εντούτοις έχει κάνει δηλώσεις για τον βιασμό που βγάζουν μάτι.

  101. BLOG_OTI_NANAI said

    Πιθανόν, το «πορνογράφημα» -ας το πούμε έτσι, με μια παλιά έκφραση- διακρίνεται από την ερωτική ποίηση όταν απουσιάζει ο άνθρωπος, το πρόσωπο ή όταν μηδενίζεται η σημασία του. Το ίδιο συμβαίνει και στις αντίστοιχες ταινίες.

  102. ΓΤ said

    72@ Μπλογκ

  103. BLOG_OTI_NANAI said

    102: Κι εγώ διαδικτυακά την είδα. Τον ευχαριστώ που άφησε το έργο του ελεύθερο να το απολαύσουμε, κι ας μας μαύρισε την ψυχή, περισσότερο επειδή αυτός ο σκοτεινός κόσμος είναι υπαρκτός. Ο τύπος στο 1:36 που μιλάει για το πώς θα πουλήσει το κοριτσάκι του στον παιδόφιλο για να ξεχρεώσει, είναι σκέτη κατάθλιψη…

  104. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κατά καιρούς και ανάλογα με την εποχή, βέβαια, πορνογραφήματα έχουν θεωρηθεί και λογοκριθεί λογοτεχνικά έργα που σήμερα θεωρούνται κλασικά, όπως ο «Εραστής της λαίδης Τσάτερλι» και ο «Τροπικός του Καρκίνου» μεταξύ άλλων πολλών.

  105. Πέπε said

    88

    Εμ, εκεί είναι το θέμα! Είναι λέμε περίεργα τα όρια.

    Κι εγώ δυσκολεύομαι να αναγνωρίσω ότι κάτι είναι κακή ποίηση μεν αλλά ποίηση. Αλλα΄τι διάβολο, δεν μπορεί να υπάρχει μόνο καλή!

  106. Konstantinos said

  107. leonicos said

    Μόλι επέστρεψα από την Παύλιανη

    Έχασα το άρθρο

    Χασατε περίπατο

  108. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Κι εγώ δυσκολεύομαι να αναγνωρίσω ότι κάτι είναι κακή ποίηση μεν αλλά ποίηση.»
    Όσο εγκλωβιζόμαστε στον ορισμό μέσω ποιοτικών κριτηρίων, άκρη δεν θα βρίσκουμε. Ίσως φταίει αυτό που είπε ο Ακέξης, ότι κάθε τι ωραίο στη ζωή το αποκαλούμε ποίηση και ποίημα. Μέχρι και για αρτοποιήματα έχουμε ακούσει. Κι όμως η ποίηση είναι ένα συγκεκριμένο είδος λόγου, σε γραπτή και προφορική μορφή. Ορισμοί έχουν δοθεί άπειροι, όπως π. χ. του Μπόρχες «Ποίηση είναι η έκφραση του ωραίου, διαμέσου λέξεων περίτεχνα υφασμένων μεταξύ τους». Συνεπώς, το να γραφεί ένα ποίημα είναι εύκολο, ύστερα από εξάσκηση βέβαια. Το να είναι καλό ποίημα, αυτό είναι σαφώς πιο δύσκολο.

  109. Γιάννης Κουβάτσος said

    108:Ο Αλέξης, βέβαια, ο φίλος ο Αλέξης… 😊

  110. leonicos said

    Κι επειδή είσαστε ανυπόφοροι

    ια συμβολή στο θέμα

    από κάποιον που δεν ακούστηκε ποτέ σαν ποιητής.

    Τα έγραφε στην Αρτοτίνα το 1974 και ήτνα 70 χρνώ

    Βάζει γλώσσα εκεί που ξέρει
    Και σ’ όλα τα κρυφά μου μέρη
    Κι όλο ψάχνει νά ’βρει λύση
    Σαν βαθιά θα με κοιμίσει
    Βάζει γλώσσα όπου τ’ αρέσει
    Κι έπειτα θα μου την πέσει
    Θα με ρίξει στο κρεβάτι
    Κι όλο θα μου κάνει κάτι

    Με τσιτώνει με τεντώνει
    Κι έπειτα με χαλαρώνει
    Κι έπειτα ξανά σιμώνει
    Μέχρι που με βαλαντώνει
    Αλλ’ αυτός δεν σταματάει
    Όλο πιο βαθιά μου πάει
    Μα δεν είμ’ άπατο βάζο
    Και σαν τρένο λαχανιάζω
    Σαν τραβά την ανηφόρα
    Και δεν έχει πάρει φόρα

    Βάζει γλώσσα όπου θέλει
    Αλλ’ εμένα δεν με μέλει·
    Με κρεμάει στο τσιγκέλι
    Κι όλο με στουμπώνει μέλι
    Κι όταν πια καλά μελώσω
    Ό,τι θέλει θα του δώσω
    Κι όλο το κορμί μου ακόμα
    Κι όλα τα φιλιά στο στόμα

    Καθώς θά ’ρχομ’ απ’ τη βρύση
    Σταματώ να με ρωτήσει
    Πώς το ψήνουν το κουνέλι
    Σιγανή φωτιά αν θέλει
    Αλλ’ εγώ νιώθω μια βάση
    Και ζητώ να μου διαβάσει
    Πάλι την ίδια συνταγή
    Ξαπλωμένη απά στη γη

    Έρχεται να μου μιλήσει
    Για να βρούμε κάποια λύση
    Μέσα μου βαθιά κρυμμένη
    Και πού νά ’βγει η καημένη
    Αλλ’ αυτός βλέπω πως ξέρει
    Έξω έξω να τη φέρει
    Και με μιας να την αρπάξει
    Μέχρι να με ξετινάξει

    Γλυκά πόσο με γαμεις
    α δεν τό ‘μαθε κανείς
    Και κανείς ας μην το μάθει
    Πως σ’ ανοίγω το καλάθι
    Για να μπεις μέσα ευτύς
    Να χωθείς και να κρυφτείς
    Να σε νιώσω να τριφτείς
    Μέχρι να ξετιναχτείς

    Για να μαθαίνουν οι νέοι

  111. leonicos said

    Κα να τρέμουν οι γέροι

  112. sarant said

    90-92 Ούτε σε μας έχει έρθει η απογραφή.

  113. Alexis said

    Πώς θα μας φαινόταν άραγε αν μια αναγνωρισμένη ποιήτρια έγραφε κάτι αντίστοιχο με επίκεντρο το αντρικό όργανο;
    Ή ακόμα αν έγραφε κάτι ερωτικό και «άσεμνο» για μια άλλη γυναίκα;

  114. Alexis said

    #110: Ντάξει, τώρα πάμε σε άλλο επίπεδο… ποιητικού ύφους, του τύπου:

    Και μου ‘στρωσε να κοιμηθώ μα που να κλέισω μάτι
    τση κακομοίρας έγινε απάνω στο κρεβάτι

    Και μες στα ξημερώματα σηκώθηκα να φύγω
    αλλά με παρακάλεσε να μείνω ακόμα λίγο

    Να μη σας τα πολυλογώ, πανάθεμα το χάρο
    μ’ έκανε και δε μπόραγα τα πόδια μου να πάρω.

  115. Αγγελος said

    (60) «Αυτό λέγεται πόλος έλξεως — το Π με κάππα.»
    (Δεν είναι δικό μου — το είπε αγαπητός φίλος και συνάδελφος, δυστυχώς μακαρίτης εδώ και 22 χρόνια…)

  116. Costas X said

    @ 90-92-112 Μόλις απεγράφην διαδικτυακώς, καλό βράδυ !

  117. Γιάννης Κουβάτσος said

    110:Υπάρχει γυναικεία ομοερωτική ποίηση στην Ελλάδα. Ας πούμε της Σαπφώς:

    Θαμπωτική λαμποκοπή
    σαν του γυακίνθου τ’ άνθος
    παρθένα με γλυκιά φωνή
    φωνή γλυκιά σα μέλι,
    ομορφότερη ακόμη,
    φωτιές μου ανάβεις
    Κι εγώ σε πουπουλένιο στρώμα
    το κουρασμένο σου κορμί
    θα το ξαπλώσω
    μόνη μου έγνοια.
    (Μετάφραση Ελύτη)

    Της Ρίτας Μπούμη-Παππά:
    ΧΧΙΙ

    Μοιρολογούσα ως πάντα εδώ σκυμμένη,
    σαν είδα από το χέρι σου νανοίγη
    η θύρα μου κι ανάλαφρο να μπαίνη
    το βήμα σου όπως κάποτε είχε φύγει…
    Δεν έλπιζα να σέφερνε, η καϋμένη,
    το κλάμα που μερόνυχτα με πνίγει
    μεσ’ το κελλί μου που όλο σε προσμένει,
    έστω για λίγη ώρα έστω για λίγη…
    Σα να μου πήρες το σκυφτό κεφάλι
    και τόσφιξες γλυκά σταβρά σου στήθεια,
    σαν νάνιωσα τα χείλη σου στη ζάλη
    στο μέτωπό μου, Αγάπη, νάναι αλήθεια
    πως ήρθες, για ονειρεύτηκα και πάλλει
    έτσι η καρδιά μου απόψε μεσ’ τα βύθια;
    («Τα τραγούδια στην αγάπη»)

    Της Μυρτιώτισσας:
    ΚΩΜΙΚΟΤΡΑΓΙΚΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ

    Όταν κατασιγάστηκε το πάθος,
    η ερωτική μας έληξε ιστορία.
    Απ’ της ψυχής μου ξέφυγες το βάθος
    και σου έγινα μια ξένη, μια Κυρία.

    Μα απ’ της καρδιάς την ακαταστασία
    κι απ’ τ’ αναστατωμένα τα μυαλά μου,
    νιώθω πως – ω, η αιώνια τραγωδία! –
    μ’ ερύθμιζε μονάχα το αίσθημά μου.

    Κι όμως για χρόνια ίσως υπάρχει ακόμα
    η ξεχαρβαλωμένη η μηχανή μου.
    Μια μαριονέτα, με ξυλένιο στόμα,
    γελώ όταν μου τραβήξουν το σκοινί μου.

    Γράφω και στίχους, τραγουδώ τη Φύση
    που απ’ τα κλειστά μου τζάμια την κοιτάζω,
    αυτήν, που μ’ είχε απόλυτα μεθύσει,
    που ακόμα απ’ τ’ άρωμά της ευωδιάζω!

    Τη μόνωση αποφεύγω που ποθούσα,
    μην ανταμώσω εκεί τον εαυτό μου.
    (Αλήθεια, πάντα ωστόσο αγωνιούσα
    γι’ αυτόν τον ακατάλυτον οχτρό μου.)

    Των σαλονιών ρουφώ την ατμοσφαίρα,
    με θέλγουνε των κοριτσιών τα νιάτα,
    τραβάει την προσοχή μου μια τσαγιέρα
    που την κρατούν δυο χέρια ντελικάτα.

    Με παίρνουν στην ταβέρνα οι ποιητάδες,
    πίνω κρασί και σάμπως να ξεχνιέμαι,
    μιλώ με θέρμη, μπαίνω στους καβγάδες
    τους φιλολογικούς, και λέω, και λέμε…

    Κι είναι μαζί και θλιβερό κι αστείο,
    να συνεχίζουμ’ έτσι αυτή τη ζήση,
    εμείς, που πια ξοφλήσαμε απ’ το βίο,
    σαν έχουμε θανάσιμα αγαπήσει!

    Και βέβαια το μυθιστόρημα της Ντόρας Ροζέττη (ψευδώνυμο), γραμμένο το 1929, με τίτλο «Η ερωμένη της». Έγραψε μια πολύ επαινετική κριτική γι’ αυτό ο ανοιχτόμυαλος Ξενόπουλος.

  118. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το 117 στο 113.

  119. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Μου το είχε διαβάσει (με περηφάνεια) ένας συγγενής. Αυτό και ο κυρ Μέντιος ήταν το μόνο που ήξερε από Βάρναλη.

  120. Konstantinos said

    Να θυμηθούμε και τη Ζούγκλα του κυρ Κώστα
    (Κόπιπάστωσα από site, ίσως έχει λαθάκια)
    Ζούγκλα

    Μουσελίνα τέζα
    σ’ ορθοβύζι ντούρο
    προσωπάκι σκούρο—
    λάγνα χαβανέζα!

    Κορακοφρυδάτη,
    μυγδαλοματούσα,
    μελισσοχνουδάτη,
    ε, και να πατούσα

    ατσαλένιο νύχι,
    δόντι σιδερό,
    στο κρουστό σου σνίχι
    το μαυριδερό,

    όπως στη λαγκάδα
    την ερημική
    τίγρης τη ζαρκάδα
    την καταξεσκεί

    κι άγρι’ αντιβογκά
    γύρω στα λογγά
    η χαρά του ενού,
    Χάρος τ’ αλλουνού.

  121. atheofobos said

    Ένα εξαιρετικό επίσης ποίημα σχετικό με το σεξ είναι και αυτό που έχω μεταφέρει στο ποστ μου
    Η ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΠΟΣ ΤΗΣ ΩΣ ΦΑΛΛΙΚΑ ΣΎΜΒΟΛΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΥ.
    https://atheofobos2.blogspot.com/2021/05/blog-post_12.html

  122. atheofobos said

    Βέβαια δεν δημιουργεί πιστεύω σε κανένα εντύπωση η αθυρόστομη χρήση των λέξεων που κάνει στο ποίημα του Ωδή στην Βαζελίνη ο Ηλίας Πετρόπουλος

    ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΒΑΖΕΛΙΝΗ
    http://atheofobos2.blogspot.com/2010/08/blog-post_30.html

  123. spyridos said

    Επαναλαμβανόμενη συζήτηση για το τι είναι τέχνη (λογοτεχνία, φωτογραφία, ζωγραφική, μουσική).
    Παλιά το προσπάθησα με το απλό που λένε κι άλλοι. Μου αρέσει – δε μου αρέσει.
    Δεν με ικανοποίησε σαν τρόπος ψαξίματος.
    Λέει περισσότερα για την άγνοιά μου παρά για το τι είναι τέχνη. Πόση ποίηση κατάφερα να διαβάσω; Ελάχιστη.
    Δεν έχω αρκετά γνωστικά εργαλεία για να πω τι είναι τέχνη στην ποίηση.
    Μου απομένουν δυο δρόμοι. Συχνά τους συνδυάζω.
    Ο πρώτος να ακολουθήσω τις γνώμες ανθρώπων που πιστεύω ότι κατέχουν το θέμα και τους εκτιμώ.
    Ο δεύτερος να δω την ποίηση όπως μια φωτογραφία. Μια τέχνη που μου αρέσει πολύ.
    Αλλά και σε αυτή την τέχνη δεν μπορώ να είμαι απόλυτος.
    Συνήθως μια φωτογραφία την κρίνουμε από τρία πράγματα. Και με αυτή τη σειρά.
    Θέμα , φόρμα, περιεχόμενο.
    Αλλά κάποιες φορές έχω δει φωτογραφίες που θα τους έβαζα χαμηλή βαθμολογία και στα τρία αλλά μεγάλη στο σύνολο.
    Συχνά το πρώτο, το θέμα μπορεί να επισκιάσει τα άλλα. Να είναι τόσο δυνατό που να μην υπάρχει καν χώρος για να σκεφτούμε τα υπόλοιπα.
    Η φωτογραφία των μισοκαμένων από τις ναπάλμ παιδιών που τρέχουν γυμνά στο δρόμο στο Βιετνάμ έχει ένα τόσο δυνατό θέμα που δεν φτάνουμε σχεδόν ποτέ να σκεφτούμε τα δυο επόμενα. Είναι τέχνη; Δεν συμφωνούν όλοι σε αυτό. Για μένα είναι.
    Είναι ευκολότερο να κρίνουμε ποίηση που μιλάει για τα μεγάλα. Ελευθερία, Ισότητα, Θάνατος….
    Η φόρμα και το περιεχόμενό του, μπορεί να μας αγγίξουν, μπορεί να είναι ξεπερασμένα ή να ξαναέρθουν στη μόδα.
    Η γλώσσα του να ταιριάζει ή όχι με τα δικά μας γούστα.
    Γενικά όμως όταν η ελευθερία που αφήνει ο ποιητής για να καταλάβουμε τι λέει είναι πολύ μεγάλη ώστε διαφορετικοί αναγνώστες να βλέπουν διαφορετικά πράγματα.
    Όταν υπάρχει διαφωνία για το τι ήθελε να πει ο ποιητής. Όταν αποκτά οπαδούς ή εχθρούς κάποιο έργο. Τότε είναι έργο τέχνης.
    Ακόμα κι όταν δεν μου αρέσει.
    Όταν το θέμα είναι περιορισμένο. ‘Όταν ο καλλιτέχνης μιλάει για τα μικρότερα, τα απλά και τα συνηθισμένα είναι ακόμα δυσκολότερο να κάνει τέχνη και να δημιουργήσει διαφορετικές οπτικές γωνίες για να παρατηρήσουμε το έργο του.
    Δεν λέω ότι δεν γίνεται. Γίνεται συχνά από τους μεγάλους αλλά όχι πάντα. Συνήθως κι οι ίδιοι οι καλλιτέχνες (οι μεγάλοι ανάμεσά τους)
    ξέρουν να κάνουν καλή επιλογή και να δείχνουν ένα μόνο μέρος του έργου τους. Αυτό που θεωρούν τέχνη ή τέχνη αντάξια του καλύτερου έργου τους.
    Ο Μπρεσόν γύρισε από τη Σοβιετική ένωση με δυο βαλίτσες γεμάτες φιλμ. Δεν δημοσίευσε πάνω από 50 φωτογραφίες.
    Αυτές που μπορούν να γεμίσουν ένα κείμενο με σκέψεις.
    Εδώ ο Βάρναλης διαλέγει ένα αρκετά δύσκολο θέμα για να κάνει τέχνη, όσο κι αν μου αρέσει.
    Αν συζητήσουμε το περιεχόμενο δεν πιστεύω ότι θα υπάρξουν πολλές διαφωνίες για το τι θέλει να πει ο ποιητής.
    Η συζήτηση θα τελείωνε πολύ γρήγορα. Η ελευθερία που μας αφήνει για να δούμε παραπέρα είναι μικρή.
    Βέβαια και τα μικρά του Βάρναλη είναι άξια λόγου, έστω και για μια κουβέντα στο καφενείο.
    Τα χρειαζόμαστε τα μικρά σαν μέτρο σύγκρισης.
    Όλα αυτά μόνο με μια μπυρίτσα, άλλη φορά θα πιώ ουισκάκι για περισσότερη ποιότητα. Καληνύχτα.

  124. leonicos said

    μ

  125. leonicos said

    Δεν νομίζω ότι το 110 περιέχει ποιήματα

    Αλλά ο τυπος δεν ήταν Βάρναλης

  126. BLOG_OTI_NANAI said

    Νίκο, ένα σχόλιο πήγε στα σπαμ λόγω εικόνων.

  127. Α. Σέρτης said

    Λοιπόν έχει πλάκα το αφηγηματικό στρατήγημα του στιχουργού (όποιος και να είναι, και όποτε και να το έγραψε), που επιστρατεύει σποράδην παλαιοδημοτικούς τύπους (θραψερή ζεστοβολιά, τρεμόπαχα μεριά, ανεμόσειστα, διακαμένων), προκειμένου αυτοί να λειτουργήσουν σα λουκουμόσκονη σε σκωραμίδες…

  128. Νέο Kid said

    Παρντόν για το άσχετο. Μια ερώτηση στη συλλογική σοφία.
    Το «Ου με πείσεις, καν με πείσης.» είναι του Αριστοφάνη απ τον Πλούτο; Έγκυρο;

    Μερσί ιν αντβάνς! που λέμε και στα χωργιά μας.

  129. ΣΠ said

    128
    Ναι.
    https://www.lexilogia.gr/threads/%CE%BF%CF%85-%CE%BC%CE%B5-%CF%80%CE%B5%CE%AF%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%BD-%CE%BC%CE%B5-%CF%80%CE%B5%CE%AF%CF%83%CE%B7%CF%82-you-will-not-persuade-me-not-even-if-you-persuade-me-i-will-not-be-convinced-against-my-will.6236/

  130. Α. Σέρτης said

    οὐ γὰρ πείσεις, οὐδ᾽ ἢν πείσῃς.
    https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/library/browse.html?text_id=149&page=16

  131. Πέπε said

    113

    Για τα αντρικά όργανα είναι περιγραφική και λεπτομερέστατη -σε πεζογραφία όμως- η Αναΐς Νιν.

  132. Alexis said

    #128: Μερσί ιν αντβάνς! που λέμε και στα χωργιά μας.
    Έτσι! Ως γνωστόν στα χωριά πέριξ της Μακρακώμης η ανατροφή των παιδιών ανατίθεται παραδοσιακά σε Γαλλίδες γκουβερνάντες! 😆

  133. Καλημέρα
    112 https://www.topontiki.gr/2021/11/22/apografi-2021-ti-prepi-na-kanete-an-den-echete-lavi-ton-fakelo/

  134. BLOG_OTI_NANAI said

    Από το περιοδικό «Γράμματα»:

  135. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

    133 Μονολεκτικά: Υπομονή. Ή έστω Υπομονή και προσευχή.

  136. nikiplos said

    Καλημέρα… επειδή αναφέρθηκε ο Γιάννης Οικονομίδης, αξίζει να αναφερθεί και η ταινία του «Το σπιρτόκουτο» (2002) που είναι αριστούργημα.

    Ως προς το προκείμενο, ως τέχνη εγώ θεωρώ οτιδήποτε θα μιλάει και σε 10 χρόνια από σήμερα και σε 20 και σε 30 σε κάποιους. Αν δεν μιλάει, τότε δεν έχει νόημα. Όπως οι ταινίες του Τσιφόρου. Τις βλέπεις και σήμερα κι ευφραίνεσαι.

    Το Σπιρτόκουτο του Γιάννη Οικονομίδη γυρίστηκε το 2002. Η ταινία είναι δραματική. Αν την δεις σήμερα σου φαίνεται απόλυτα φυσιολογική. Ο ΓΟ όμως την γύρισε σε μια εποχή ευωχίας για τη χώρα μας. Μια εποχή που οι πλείστοι έφθαναν σε έναν οργασμό, που κρατούσαν στα χέρια τους το λατρεμμένο ευρώπουλο, που μπορούσαν με την πιστωτική τους κάρτα να πεταχτούν στο Λονδίνο. (Πόσοι θυμούνται άλλωστε τις διαφημίσεις με τους ελληνάρες να αλληλοβρίζονται και να μουτζώνονται σε άπταιστα ελληνικά στη Λόντρα? ). Μια εποχή που σήμερα λέμε «επί Πασόκ» ή «τότε που δέναμε τα σκυλιά με τα λουκάνικα».
    Τα πρότζεκτ των ΟΑ2004 έτρεχαν, δεν θυμάμαι πόσες δουλειές είχα διώξει. Θυμάμαι πως είχα αμειφθεί (γιατί το αμείβω γράφεται με ει και η αμοιβή με οι? ) με μεροκάματα που σήμερα θα έκαναν έναν νεόκοπο μηχανικό να λιποθυμήσει. Θυμάμαι ραντεβού σε γραφείο στην Πατριάρχου Ιωακείμ στις 01:00 τα ξημερώματα. Ναι κανείς σήμερα δεν το πιστεύει. Είχαμε συμπιέσει τόσο πολύ τις δουλειές που αναγκαζόμασταν να βρεθούμε και τέτοιες ώρες. Έφευγα από το σπίτι μου στις 07:00 το πρωί, και πραγματικά δεν ήξερα τι ώρα θα γυρίσω. Και οι πληρωμές στην ώρα τους κι αβρότατες από τους ευχαριστημένους μανατζαρέους.

    Όποιος μιλούσε τότε για σύνεση κλπ, τον «μπουζούριαζε» η αστυνομία του Κιτς και του λάϊφ στάϊλ. Και ξαφνικά έχεις έναν ΓΟ να γυρίζει το σπιρτόκουτο. Βρισίδι, μιζέρια, κακοί χαρακτήρες, όλα γαμημένα… Σήμερα λες: μα μόνο τούτος το έβλεπε?

    κι αφουγκράζεσαι και τον δικό σου τοτινό κόσμο και καταλαβαίνεις, πως παρά τα λούσα, τα φρουφρού κι αρώματα, παρά τα «πετάγματα» μέχρι το Λονδίνο, την Κοπεγχάγη κλπ, αυτό που ο ΓΟ έφτιαξε στο σπιρτόκουτο, ήταν ο αληθινός σου κόσμος…

  137. Πρώτα απεγράφην και μετά απογράφτηκα !! (ευκολάκι ήταν)

  138. nikiplos said

    Από τα φοιτητικά μου χρόνια σχετικά με τη βωμολοχία: Δεν είναι οι λέξεις που σοκάρουν, αλλά ο τρόπος που προφέρονται, η θέση τους στον λόγο κλπ.
    Σπάνια όμως βάζουμε όμως και το ζήτημα της αισθητικής. Δεν μπορώ να το εξηγήσω αλλιώς παρά μόνο με τον Καλλίμαχο. Στα φοιτητικά μου χρόνια έμεινα στην Καισαριανή για ένα διάστημα. Η σπιτονοικοκυρά μας, 40ετούτισσα τότε, είχε έναν αδερφό τον Καλλίμαχο πλανόδιο μανάβη το επάγγελμα. Αυτός μιλούσε και οι 3 στις 10 λέξεις του ήταν σόκιν. Όμως τις έλεγε τόσο όμορφα, με τόσο στρωτή και ήπια γλώσσα που καμία από τις ξεπεταγμένες γειτόνισσες (κι ήταν πολλές) δεν παρεξηγιόταν. Όταν ερχόταν ο Καλλίμαχος στην «Κορέα» κι έστηνε το τσαρδίτου, άνοιγα το παράθυρο να τον απολαύσω…
    -Και είναι καλά τα μήλα ρε απατεώνα
    -Εσύ κυρά Ελένη μου, μέχρι τα ξύσεις το μουνί σου, τα μήλα θα έχουν γίνει κομπόστα καλή μου…

    αλλά αν δεν τον ακούς δεν είναι το ίδιο…

  139. Alexis said

    #136: «τότε που δέναμε τα σκυλιά με τα λουκάνικα»

    Πάντως Νίκιπλε αυτή έκφραση πρέπει να είναι πολύ παλιά. Θυμάμαι που μας την έλεγε η δασκάλα μας στο Δημοτικό (δεκαετία ΄70).
    Και μου έκανε εντύπωση από τότε. Δηλαδή μια γυναίκα ήδη σαραντάρα-σαρανταπεντάρα το ’75, ποια εποχή μπορεί να θεωρεί ως «εποχή που δέναμε τα σκυλιά με τα λουκάνικα»;
    Τη δεκαετία του ’50 ας πούμε;

  140. 139 Τη χρησιμοποιεί την έκφραση η Πηνελόπη Δέλτα στις «Πρώτες ενθυμήσεις» της για την Αλεξάνδρεια του 19ου αιώνα, θυμάμαι.

  141. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    139# Άμα κολάτσιζε σχέδιο Μάρσαλ, βεβαίως.

  142. BLOG_OTI_NANAI said

    Υπάρχει στον «Ρωμηό» του 1897 η φράση:

    «Υπενθυμίζει τους καιρούς , τους κατά πάντα φλογερούς , που ‘ ροκανίζαμε γλυκά ταγύριστα τα δανεικά , πού ‘ δέναμε λουκάνικα ‘ στων σκύλων της ουραις κι ‘ ετρώγαμε κι ‘ έβγάζαμε στερλίναις λαμπεραις»

    Αργότερα θα κοιτάξω καλύτερα.

  143. Alexis said

    #140, 142: Ενδιαφέρουσες αυτές οι πολύ πρώιμες ανευρέσεις!
    Άρα ενισχύουν αυτό που λέμε ότι πάντα οι άνθρωποι έχουν την τάση να εξωραΐζουν το παρελθόν («τα παλιά καλά χρόνια», «η χρυσή εποχή» κλπ. κλπ.)

  144. ΣΠ said

    136 γιατί το αμείβω γράφεται με ει και η αμοιβή με οι?

    Το φαινόμενο της μετατροπής του ε σε ο και του ω σε η ονομάζεται ετεροίωση. Παράδειγμα: άνω + φέρω = ανήφορος.

  145. Πέπε said

    136

    > γιατί το αμείβω γράφεται με ει και η αμοιβή με οι?

    Είναι η ίδια μετάπτωση από -ε- στο ρήμα σε -ο- στο ουσιαστικό όπως:
    τρέπω > τροπή, τρόπος
    τρέχω > τροχός
    φθέγγομαι > φθόγγος
    στρέφω > στροφή
    υπερέχω>υπεροχή, υπέροχος
    κλπ. Υπάρχουν χίλια δυο παραδείγματα, αλλά τα μόνα που δυσκολεύουν είναι αυτά όπου δεν έχουμε σκέτο ε>ο αλλά ει>οι και η διαφορά δεν ακούγεται, δηλαδή αμείβω>αμοιβή και αλείφω>αλοιφή.

  146. Γιάννης Κουβάτσος said

    141: Δασκάλα και να κολάτσιζε σχέδιο Μάρσαλ; Μάλλον δύσκολο, είχε φαγωθεί σε πολύ υψηλότερα κλιμάκια, εξ ου και τα χαστούκια του Πόρτερ στον «Βούδα» Στεφανόπουλο, ο οποίος αντέδρασε αντρίκια ως γνήσιος εθνικόφρων, βάζοντας τα κλάματα.

  147. Πέπε said

    145

    …κι ένα ενδιαφέρον παράδειγμα από τα αρχαία: αείδω > αοιδή, αοιδός, όπου όμως το αείδω έγινε άδω (α+ει > α υπογεγραμμένη) και η αοιδή έγινε ωδή (α+οι > ω υπογεγρ.). Ο αοιδός, απλός μεν έμεινε ως είχε, αλλά στα σύνθετα έγινε χορωδός, κιθαρωδός κλπ., και από κει έχουμε και τη χορωδία, τη μονωδία, τη χασμωδία, τη τραγωδία και διάφορα άλλα. Πάντα με υπογεγραμμένη στο ωμέγα.

    Το αρχαίο ωμέγα υπογεγραμμένη, μακρότερη εκδοχή του οι, αποδόθηκε στα λατινικά ως oe (προφανώς προφέρονταν παραπλήσια) κι έτσι έχουμε tragoedia. Το λατινικό oe έδωσε στις νεότερες γλώσσες σκέτο e, tragedie (με αξάν), tragedy. Σε λέξεις όμως που πέρασαν στα λατινικά και/ή στις νεότερες γλώσσες αργότερα, όταν στα ελληνικά η υπογεγραμμένη δεν προφερόταν πια, έχουμε απλό ο, monodie.

  148. sarant said

    142 Μπλογκ, το βρίσκω και σε Ρωμηό 18.1.1886:

    Πάει εκείνος ο καιρός, αλλάξαμε το φύλλον
    δεν δένουν πια λουκάνικα εις τις ουρές των σκύλων

    Προσέχω ότι και στο δικό σου παράδειγμα υπάρχει η ουρά, που δεν υπάρχει στη σημερινή φράση.

  149. Αγγελος said

    Το τραγούδι «Όμορφη Αθήνα», των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων, νοσταλγεί την εποχή «που σέρναν τα σκυλιά με τα λουκάνικα». Μια εξήγηση, όχι πολύ πειστική, για την προέλευση της έκφρασης δίνεται εδώ. Τώρα βέβαια, αν τη χρησιμοποιεί ήδη η Πηνελόπη Δέλτα αναφερόμενη στην Αλεξάνδρεια του 19ου αιώνα…

  150. nikiplos said

    144@ 145@ και @147, ΣΠ και Πέπε σας ευχαριστώ πολύ για την ταχύτατη απάντηση!

  151. BLOG_OTI_NANAI said

    148: Ωραίο. Άρα εκεί γύρω φτάνουμε. Πριν το 1883 δεν βρήκα κάτι. Τα παρακάτω από «Παληάνθρωπο» και «Μη Χάνεσαι». Και στα δύο δεν αναφέρονται ουρές. Παρατήρησα ότι σε κάποια έμμετρα σατιρικά μπαίνει στο παιχνίδι και «ουρά». Επίσης η φράση χρησιμοποιείται όχι μόνο για εποχές καλύτερες οικονομικά, αλλά και εποχές μεγαλείου, πιο ένδοξες.

  152. Alexis said

    #151: Μάλιστα… Πολύ παλιά τα λουκάνικα δηλαδή…

    Εν τω μεταξύ σε κάτι τέτοια ντοκουμέντα βλέπεις πολλές φορές πράγματα που δεν τα φαντάζεσαι.
    Μιλάω για τη φράση «μας την μπαίξατε μια φορά, δεν μας την ξαναπαίζετε, γιατί είμαστε καλά κουμπομένοι, προφυλαγμένοι, δηλαδή»
    Πίστευα ότι η έκφραση «μου την έπαιξε» (=με εξαπάτησε, με ξεγέλασε) είναι αργκό των τελευταίων δεκαετιών, άντε το πολύ των τελευταίων 50 χρόνων.
    Τώρα βλέπω ότι λεγόταν πριν από 140 χρόνια με την ίδια ακριβώς σημασία, και όχι μόνο λεγόταν αλλά γραφόταν κιόλας! 🙂

  153. stellamerfi said

    http://bakonika.blogspot.com/?m=1

  154. sarant said

    149 Ακριβώς, η χρονολόγηση δεν στέκει

    151 Α μπράβο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: