Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Λεξιλογώντας με τον Αστερίξ και τη χύτρα

Posted by sarant στο 8 Δεκεμβρίου, 2021


Καθώς πλησιάζουν οι γιορτές, καιρός είναι να βάλουμε μιαν ακόμα από τις περιπέτειες του Αστερίξ.

Όπως θα θυμούνται οι τακτικοί αναγνώστες, το ιστολόγιο έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό να παρουσιάζει τις 24 περιπέτειες που συνδημιούργησαν ο Ρενέ Γκοσινί και ο Αλμπέρ Ουντερζό, αφού πιστεύω, έστω και με μια δόση υπερβολής, ότι οι 24 αυτοι τόμοι του Αστερίξ είναι μια από τις σημαντικότερες προσφορές της Γαλλίας στον παγκόσμιο πολιτισμό μεταπολεμικά. Η αλήθεια είναι πως ο ρυθμός της παρουσίασης έχει αραιώσει πολύ.

Η περιπέτεια που θα παρουσιάσω σήμερα είναι η 19η από τις 24, δηλαδή έχουμε πια μπει στην τελική ευθεία.

Ξεκινήσαμε τον Οκτώβριο του 2014, με μια παρουσίαση της περιπέτειας Αστερίξ στους Βρετανούς και μετά με μια γενική παρουσίαση των πρωταγωνιστών του κόμικς. Τον Δεκέμβριο είχαμε τη δεύτερη περιπέτεια, την Κατοικία των θεών, τον Φλεβάρη 2015 είδαμε τον Μάγο (ή Μάντη) ενώ στα τέλη Απριλίου παρουσίασα τον «Αστερίξ στη χώρα των Ελβετών». Τέλη Ιουνίου 2015 παρουσιάστηκε Ο αγώνας των αρχηγών, η πέμπτη περιπέτεια της σειράς. O κύκλος συνεχίστηκε στα μέσα Οκτωβρίου με τον Αστερίξ στην Κορσική και η τελευταία δημοσίευση για το 2015 ήταν την παραμονή των Χριστουγέννων με τον Αστερίξ Λεγεωνάριο. Το 2016 ξεκίνησε με την περιπέτεια Οβελίξ και σία τον Φλεβάρη, ενώ τον Απρίλιο ανέβασα το Δώρο του Καίσαρα. Ξαναπιάσαμε το νήμα τον Οκτώβριο με την Ασπίδα της Αρβέρνης. ενώ τον Δεκέμβριο ακολούθησε το Χρυσό δρεπάνι. Πρώτη περιπέτεια του 2017, τον Φλεβάρη, ήταν το Μεγάλο ταξίδι, που συμπλήρωσε την πρώτη δωδεκάδα. Στη δεύτερη δωδεκάδα μπήκαμε τον Απρίλιο, με την περιπέτεια «Ο Αστερίξ και η Κλεοπάτρα». Μετά αραίωσαν οι ρυθμοί. Τον Αύγουστο του 2017 παρουσιάστηκε η περιπέτεια «Ο Αστερίξ και οι Γότθοι» ενώ τον Δεκέμβριο είχαμε ένα εμβόλιμο άρθρο, αφού παρουσιάσαμε την καινούργια (χωρίς Γκοσινί αλλά και χωρίς Ουντερζό) περιπέτεια «Ο Αστερίξ στην Ιταλία» που είχε πρόσφατα κυκλοφορήσει στα γαλλικά. Το 2018 μία μόνο περιπέτεια παρουσιάσαμε, τον Απρίλιο, τον Αστερίξ στην Ισπανία . Μια ακόμα περιπέτεια παρουσιάσαμε τον Μάιο του 2019, τον Γύρο της Γαλατίας, ενώ τον Νοέμβριο είχαμε ένα εμβολιμο άρθρο, όπου παρουσιάσαμε μια ακόμα καινούργια περιπέτεια, της νέας περιόδου, Ο Αστερίξ και η αδρεναλίνη. Μία περιπέτεια ακόμα παρουσιάσαμε τον Μάρτιο του 2020, τον Αστερίξ Μονομάχο, ενώ φέτος, την εποχή των Ολυμπιακών αγώνων του Τόκιο, τον Αστερίξ στους Ολυμπιακούς αγώνες. Φέτος επίσης είδαμε μια από τις νέες περιπέτειες του Αστερίξ, Ο Αστερίξ και ο γρύπας.

 

Στο μεταξύ, χάρη στην ευγενική προσφορά αρκετών φίλων, έχω πλέον σκαναρισμένες σχεδόν όλες τις περιπέτειες του Αστερίξ στην έκδοση Ψαρόπουλου, επομένως το βραδύ στάδιο της διαδικασίας είναι πλέον το γράψιμο των άρθρων από μένα (αυτό δεν με συνέφερε να το πω). Λείπει μόνο μία, οι Δάφνες του Καίσαρα. Όποιος την έχει και μπορεί να τη σκανάρει, ας τη στείλει.

Θυμίζω ότι οι περιπέτειες του Αστερίξ κυκλοφόρησαν σε αυτοτελείς τόμους στα ελληνικά πρώτη φορά στα τέλη της δεκαετίας του 1970 από τις εκδόσεις Ψαρόπουλου (σε μετάφραση αρχικά του Κώστα Ταχτσή και μετά του Αργύρη Χιόνη) ενώ αργότερα κυκλοφόρησαν σε νέα μετάφραση (της Ειρήνης Μαραντέι) από τις εκδόσεις Μαμούθ, που είναι και η έκδοση που (νομίζω πως) βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο εμπόριο. Λέω «σε αυτοτελείς τόμους» διότι περιπέτειες του Αστερίξ σε συνέχειες είχαν δημοσιευτεί στα τέλη της δεκαετίας του 1960 στο περιοδικό «Αστερίξ».

Tη σημερινή περιπέτεια μου την έστειλε σκαναρισμένη ο φίλος μας ο Χρήστος Τσατσαρώνης. Το σκανάρισμα, παρολο που έγινε σε μαγαζί, δεν είναι πολύ καλό, αλλά αυτό έχουμε και με αυτό θα πορευτούμε.

Τη σημερινή περιπέτεια την ανέβασα εδώ απ’ όπου μπορείτε να τη διαβάσετε ονλάιν ή να την κατεβάσετε.

Ο Αστερίξ και η χύτρα είναι χρονολογικά η 13η περιπέτεια από τις 24 της σειράς. Δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο περιοδικό Pilote από τον Οκτώβριο του 1968 έως τον Απρίλιο του 1969 και στη συνέχεια εκδόθηκε σε βιβλίο. Ο γαλλικός τίτλος είναι Astérix et le chaudron.

Πράγματι, μια χύτρα παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην περιπέτεια. Αλλά να πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Μια ειδυλλιακή ανοιξιάτικη μέρα, το γαλατικό χωριό ταράζεται από την επίσημη επίσκεψη ενός άλλου Γαλάτη αρχηγού, του Moralélastix, όνομα και πράμα. Όπως μας πληροφορεί ο Μοναρχίξ, που τον ξέρει, είναι φιλοχρήματος και συνεργάζεται με τους Ρωμαίους. Η Μαραντέι τον αποδίδει κατά λέξη Ηθικελαστίξ, ο Χιόνης πιο εύστοχα Μαυραγορίξ.

Ο Μαυραγορίξ, ας τον πούμε έτσι, έχει έρθει με την ακολουθία του και με μια χύτρα γεμάτη σεστέρσια. Λέει ότι μόλις έμαθε ότι ο Καίσαρας ετοιμάζεται να βάλει καινούργιους φόρους, έχυσε την κρεμμυδόσουπα που έβραζε στη χύτρα του, έβαλε μέσα όλα τα σεστέρσια του χωριού του, και τα έφερε στο ανυπόταχτο χωριό όπου δεν πληρώνουν φόρους. Θα επιστρέψει να τα πάρει όταν περάσει ο φοροεισπράκτορας. Ο Μοναρχίξ δεν μπορεί να αποφύγει την αγγαρεία. Ορίζει τον Αστερίξ φρουρό της χύτρας. Κι έτσι, στο τσιμπούσι που παρατίθεται προς τιμή του Μαυραγορίξ ο Αστερίξ δεν συμμετέχει, αφού φρουρεί τη χύτρα. Σε μια στιγμή, ο Μαυραγορίξ φέρνει φαγητό στον Αστερίξ, κι ύστερα αναχωρεί με την ακολουθία του.

Το πρωί, ο Αστερίξ ανακαλύπτει ότι η χύτρα είναι άδεια -τα σεστέρσια έχουν κάνει φτερά. Οι νόμοι του χωριού είναι αμείλικτοι: ο Αστερίξ δεν εκπλήρωσε την αποστολή που του είχε ανατεθεί, οπότε πρέπει να εξοριστεί -έως ότου καταφέρει να γεμίσει τη χύτρα με σεστέρσια.

Ο Οβελίξ φυσικά τον ακολουθεί (μαζί κι ο Ιντεφίξ) και οι δυο Γαλάτες παίρνουν τον δρόμο σε μια πρωτόγνωρη προσπάθεια: πρώτη φορά στη ζωή τους θα προσπαθήσουν να βγάλουν λεφτά!

Στην αρχή πηγαίνουν στο γειτονικό ρωμαϊκό στρατόπεδο, το Πετιμπόνουμ. Όμως οι λεγεωνάριοι είναι άφραγκοι -μόλις ακούνε για σεστέρσια νομίζουν ότι ήρθε ο μισθός τους και στήνονται στην ουρά. Φυσικά εισπράττουν φάπες.

Ύστερα οι δυο Γαλάτες περνάνε από ένα παραλιακό εστιατόριο που το έχουν ανοίξει οι γνωστοί μας πειρατές -τα κάνουν όλα λίμπα, αλλά μετρητά γιοκ. Μετά, πηγαίνουν στην κοντινή μεγάλη πόλη, την Κονδάτη (η σημερινή Rennes) και προσπαθούν να πουλήσουν τα αγριογούρουνα που έχουν πιάσει -αν και ο Οβελίξ κάνει ό,τι μπορεί για να μείνουν απούλητα, ώστε να τα φάει. Επειδή όμως δεν ξέρουν πόσο κάνουν, πουλάνε τη δωδεκάδα τα αγριογούρουνα για 5 σεστέρσια, όσο κάνει το ένα. Ύστερα, αγοράζουν ένα για να το φάνε -κι έτσι καταλαβαίνουν ότι δεν είναι φτιαγμένοι για εμπόριο. Πηγαίνουν για μονομάχοι, αλλά το μόνο τους κέρδος είναι κάτι αγαλματάκια, που δίνει για έπαθλο στους νικητές ο οργανωτής. Μετά, γράφονται ηθοποιοί σε ένα πρωτοποριακό θέατρο -η παράσταση καταλήγει σε πανωλεθρία. Παίζουν στον ιππόδρομο -και χάνουν. Στο τέλος, αποφασίζουν να ληστέψουν την τράπεζα -μόνο που είναι ήδη άδεια, τα έχει πάρει όλα ο Καίσαρας.

Απελπισμένος ο Αστερίξ αποφασίζει να παραδώσει την άδεια χύτρα στον Μαυραγορίξ και να ζήσει πια οριστικά εξόριστος. Όμως πηγαίνοντας προς το χωριό του Μαυραγορίξ πέφτουν πάνω στον Ρωμαίο φοροεισπράκτορα. Τον ληστεύουν και γεμίζουν τη χύτρα. Εκείνη τη στιγμή, ο Αστερίξ αντιλαμβάνεται ότι τα σεστέρσια που πήρε από τους Ρωμαίους μυρίζουν κρεμμυδίλα, επομένως είναι τα ίδια νομίσματα που είχε η χύτρα και καταλαβαίνει ότι ο Μαυραγορίξ τον είχε εξαπατήσει: όταν πήγε να του μιλήσει το βράδυ που φυλούσε σκοπιά, τον απασχόλησε και την ίδια ώρα οι ακόλουθοί του έκλεψαν τα σεστέρσια.

Ο Αστερίξ μονομαχεί με τον Μαυραγορίξ στην άκρη του γκρεμού -η χύτρα πέφτει και προσγειώνεται μέσα στο πειρατικό καράβι που περνούσε από κάτω. Για μια φορά, οι πειρατές είναι τυχεροί -γέμισαν λεφτά, που επιπλέον μυρίζουν κι ωραία. Και βέβαια, η περιπέτεια τελειώνει με τσιμπούσι.

Ήδη από το πρώτο καρέ της περιπέτειας, που είναι και αισθητικά όμορφο, έχουμε λογοπαίγνιο:

Σου επαναλαμβάνω ότι δεν θα τραγουδήσεις, λέει ο σιδεράς στον βάρδο. Στα γαλλικά, répétition σημαίνει βεβαίως επανάληψη, σημαίνει όμως και «πρόβα». Οπότε, ο βάρδος λέει Με όλες αυτές τις επαναλήψεις/πρόβες θα καταλήξω να μη μπορώ πια να τραγουδήσω σωστά. Το λογοπαίγνιο δύσκολα μεταφράζεται. Ο Χιόνης διάλεξε το «πρόβες», η Μαραντέι, ίσως καλύτερα, το «επαναλήψεις».

Ο Μαυραγορίξ ρωτάει τους Γαλάτες αν πληρώνουν φόρους. Μια φορά ήρθε φοροεισπράκτορας, λέει ο Μοναρχίξ, και μετά απαλλαχτήκαμε -και επικρατεί γενική ιλαρότητα. Και άλλο λογοπαίγνιο: Και δεν ξαναήρθε; – Et il n’est jamais revenu ? ρωτάει. Και απαντάει ο Αστερίξ: – Jamais! Donc, pas de revenu, pas d’impôts! Εδώ, το revenu είναι βεβαίως η μετοχή του revenir, ξαναέρχομαι, αλλά σημαίνει και «εισόδημα». Ο φόρος εισοδήματος στα γαλλικά λέγεται impôt sur le revenu. Οι ελληνικές μεταφράσεις προτιμούν να βάλουν τον Μαυραγορίξ να ρωτάει «Και δεν βρήκε τεκμήρια;» και δίνουν μια ταιριαστή απάντηση.

Στο καπηλειό των πειρατών, αφού έδειραν τους πάντες στη μεγάλη αίθουσα, ο Οβελίξ πηγαίνει στην κουζίνα. Ο μάγειρας, που είναι ο μαύρος πειρατής που τρώει τα ρο, κρύβεται μέσα στο καζάνι, κι όταν ο Οβελίξ πάει να το ανοίξει του φωνάζει «Εδωμέσα έχει μόνο πουρέ από κάστανα».

(Η Μαραντέι προτιμάει να μεταφράσει το marron ως μπρόκολα (!) και να μιλήσει για πουρέ από μπρόκολα, που δεν υπάρχει. Ίσως βέβαια το κάνει για να βρει μια λέξη με ρο, όπως το marron, και να δείξει το ψεύδισμα του μαύρου, αλλά δεν νομίζω ότι είναι καλή επιλογή).

Ο Οβελίξ πείθεται και φεύγει. Μετά λέει στον Αστερίξ «Θα μπορούσαμε να γεμίσουμε τη χύτρα με πουρέ από κάστανα». Μα, δεν είναι η εποχή τους, του απαντάει εκείνος. Οπότε ο Οβελίξ εξοργίζεται: Κάποιος με κορόιδεψε!

Και σε επόμενο καρέ, εκεί που δείχνει μια εικόνα γενικής καταστροφής από το εστιατόριο, υπάρχει η λεζάντα Il semble, pourtant, que la saison des marrons ait été précoce cette année, που σημαίνει βέβαια «Τα κάστανα όμως είχαν έρθει νωρίς εκείνη τη χρονιά» αλλά και πάλι έχει λογοπαίγνιο διότι στα γαλλικά marron είναι όχι μόνο το κάστανο αλλά και οι μπουνιές.

Καθώς οι δυο Γαλάτες φτάνουν στο παζάρι της Κονδάτης, βλέπουμε ένα ωραίο ταμπλό, διανθισμένο με κάμποσα λογοπαίγνια.

Η κυρία αριστερά ζητάει ένα μπουτάκι για ένα όργιο 15 ατόμων. Ο λεγεωνάριος ζητάει λουκάνικο (boudin), αλλά αυτό είναι και υπαινιγμός στον στίχο Tiens, voila du boudin, από το ρεφρέν στο τραγούδι της Λεγεώνας των Ξένων. Και ο άλλος ζητάει από τον μανάβη une frisée, ένα κατσαρό λάχανο, κι αυτός τον στέλνει στον δουλέμπορο, διότι une frisée είναι και η κατσαρή σκλάβα. Αυτό το λογοπαίγνιο η Μαραντέι το σφάζει, διότι έχει τον διάλογο –Ψάχνω μια μάπα; –Θα τη βρείτε στο σκλαβοπάζαρο, λίγο παρακάτω. Ο Χιόνης δεν μεταφράζει κατά λέξη, αλλά καλύτερα: Πού θα βρω βλίτα; Πιο κάτω, στου Βλακομουτρίξ.

Καθώς ο πρωτοποριακός θίασος, στον οποίο συμμετέχουν οι δυο Γαλάτες, ετοιμάζεται να δώσει την παράσταση, βλέπουμε όλη την αφρόκρεμα της Κονδάτης να έχει πάρει θέση στις κερκίδες. — Ακουσα πως είναι απαίσιοι, λέει μία θεάτρια (σικ, ρε). — Φρικαλέοι! Είδα κι έπαθα να βρω θέσεις, απαντάει η άλλη.

Ο ξανθός που μιλάει στον έπαρχο είναι καρικατούρα του Ουντερζό, ενώ ο θεατής στο άκρο δεξιό με το μπλε χιτώνιο είναι καρικατούρα του Γκοσινί. Να σημειώσουμε ότι ο πρωτοποριακός σκηνοθέτης λέγεται Eleonoradus, παρμένο από το όνομα της διάσημης Ιταλίδας ηθοποιού Eleonora Duse (1858-1924) ενώ ένας από τους ηθοποιούς του θιάσου λέγεται Juleraimus, υπαινιγμός για τον διάσημο Γάλλο ηθοποιό Jules Raimu (1883-1946).

Μια κωμικότατη σκηνή διαδραματίζεται όταν σχεδιάζουν τη ληστεία της τράπεζας. Ο Οβελίξ πηγαίνει να δει το μέρος, σφυρίζοντας αδιάφορα. Ο Ρωμαίος φρουρός τον θεωρεί ύποπτο και τον προειδοποιεί να μην επιχειρήσει να ληστέψει την τράπεζα διότι φυλάγεται πολύ καλά, και του λέει όλες τις λεπτομέρειες! Ο Οβελίξ επιστρέφει απογοητευμένος: Με κατάλαβε αμέσως και δεν έμαθα τίποτα! Να σημειώσουμε πως η τράπεζα λέγεται Credit Latin, που θυμίζει τη μεγάλη γαλλική τράπεζα Credit Lyonnais. Λατινική πίστη το αποδίδει ο Χιόνης, Λατινική-Λαϊκή η Μαραντέι. Καλά είναι και τα δύο.

Όταν τελικά βρουν τα χρηματοκιβώτια της τράπεζας άδεια, ο διευθυντής της τράπεζας τούς λέει ότι η τράπεζα έχει χρεοκοπήσει: – Nous avons mergitur, mon vieux, et je ne sais pas quand nous allons fluctuat de nouveau ! Εδώ χρησιμοποιείται το μότο της πόλης του Παρισιού, fluctuat nec mergitur, «επιπλέει και δεν βυθίζεται». Και οι δυο ελληνικές μεταφράσεις το αποδίδουν «Έχουμε παθητικό και δεν ξέρω πότε θα ξαναέχουμε ενεργητικό», διότι δεν έχει νόημα η κατά λέξη μετάφραση.

Μεγάλη πλάκα έχει και η συνάντηση με τον φοροεισπράκτορα, ο οποίος μιλάει με τη φρασεολογία των εντύπων της δημόσιας διοίκησης. Είστε: α) απλοί περαστικοί, β) φιλικά διακείμενοι γ) ληστές, και το αντίστοιχο τετραγωνάκι για να τσεκάρουν. Ο Χιόνης το αποδίδει στην καθαρεύουσα («κινούμενοι εκ φιλικών συναισθημάτων»).

Υπάρχουν κι άλλα που θα μπορούσα να σχολιάσω, αλλά μάλλον σάς κούρασα. Η περιπέτεια συνολικά διαβάζεται ευχάριστα, αν και δεν θεωρώ πως είναι από τις κορυφαίες, ίσως επειδή δεν έχει αβανταδόρικο θέμα αλλά μάλλον στριφνό. Από την άλλη, είναι μια πρωτότυπη περιπέτεια, όπου οι Ρωμαίοι παρόλο που είναι συνεχώς παρόντες έχουν μάλλον δεύτερο ρόλο και όπου οι ήρωές μας γνωρίζουν τη μιαν αποτυχία μετά την άλλη πριν από την τελική λύτρωση.

Σημειώνω κλείνοντας ότι σε κάποιες γαλλικές αναλύσεις, ο Μαυραγορίξ θεωρείται πορτρέτο του Γάλλου collabo, του συνεργάτη των Γερμανών, με το επιχείρημα «Ναι μεν κάνω εμπόριο με τους Ρωμαίους, αλλά τους χρεώνω διπλά απ’ όσο τους Γαλάτες» (Κι όταν τον ρωτάνε αν κάνει πολύ εμπόριο με Γαλάτες απαντάει ότι οι Ρωμαίοι καταναλώνουν όλο του το εμπόρευμα).

Σε κάθε περίπτωση, εδώ τελειώνει η επισκόπηση αυτής της περιπέτειας. Άλλες πέντε μάς έμειναν!

 

 

 

Advertisement

171 Σχόλια προς “Λεξιλογώντας με τον Αστερίξ και τη χύτρα”

  1. Κορυφαίο το στριπάκι με τον φοροεισπράκτορα. Στο επόμενο καρέ πέφτει η πρώτη μπούφλα και ο Ρωμαίος τσεκάρει το τετραγωνάκι «γ) ληστές».

    Μου κάνει εντύπωση το εξής: όσο θυμάμαι, ο Χιόνης αποδίδει μαρμίτα τη χύτρα (και φίλτρο το ζωμό). Σ’ αυτό όχι;

  2. Νέο Kid said

    2. Εμένα απ αυτή την ωραία περιπέτεια μού έχει μείνει το «Πρέπει να έχεις κάτι να πεις!»

  3. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    2# Έχω μια χύτρα να γεμίσω.

  4. ndmushroom said

    Καλημέρα!
    1 Εδώ δεν μιλάμε για τη μαρμίτα (marmite) που έχει το μαγικό ζωμό, αλλά για μια άλλη χύτρα (chaudron). Λογικό λοιπόν να επιλέξει και ο μεταφραστής άλλη λέξη, όπως και στο πρωτότυπο. 🙂

  5. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1-4 Ναι, εδώ είναι χύτρα. Πιο μικρή άλλωστε από αυτήν του ζωμού/φίλτρου.

    2-3 Έχετε δίκιο, αυτές τις δυο φράσεις έπρεπε να τις αναφέρω στην επισκόπηση.

    Όπως και τη μόνιμη απορία του Οβελίξ, από την αρχή ως το τέλος, γιατί να χυσουν τη σούπα και να βάλουν σεστέρσια στη χύτρα.

  6. Αυτή δεν είναι και μια από τις περιπέτειες που μετέφρασε ο Κακριδής τζούνιορ στα αρχαία; Θυμήθηκα που διαφωνούν για το τι να βάλουν στη χύτρα και ο δρυίδης προτείνει έτνος https://lsj.gr/wiki/%E1%BC%94%CF%84%CE%BD%CE%BF%CF%82

  7. GeoKar said

    Καλημέρα σε όλες κ όλους! Με μία, άσχετη με το σημερινό άρθρο, απορία: Γιατί η εφορία (Δ.Ο.Υ.) γράφεται με «ι» και η Εφορεία Αρχαιοτήτων με «ει»?

  8. LandS said

    Δεν την ήξερα αυτήν την ιστορία.
    Τη κατεβάζω τώρα.

  9. Καλημέρα

    Εξόχως διαφωτιστικό το άρθρο, όπως πάντοτε !

  10. Α. Σέρτης said

    7
    Το «εφορία» ανάγεται στον «έφορο», οπότε με -ι-
    Το «εφορεία» ανάγεται στο «εφορεύω», οπότε με -ει-

  11. Alexis said

    Καλημέρα.

    Τα Αστεριξο-άρθρα του ιστολογίου είναι ίσως τα μόνα που δεν παρακολουθώ, αφού δηλώνω παντελώς άσχετος με το θέμα.
    Η σχέση μου με τα κόμιξ ως παιδί ήταν λίγο περίεργη, αλλά δεν είναι του παρόντος…
    Και αν δεν τα διάβαζες ως παιδί, ή έστω ως έφηβος, είναι λίγο δύσκολο ν’ αρχίσεις να τα παρακολουθείς τώρα στα πρώτα -ήντα.

    Δυνατός σεισμούλης μας ταρακούνησε για τα καλά εδώ πριν από καμιά ώρα.
    4,3 μόνο, αλλά πολύ κοντινός και επιφανειακός, έγινε ιδιαίτερα αισθητός και συνοδευόταν από θόρυβο.
    Χωρίς άλλες συνέπειες, ευτυχώς…

  12. leonicos said

    237 χτες

    Να ακούτε τι λέει η Κριγκερι

    Αλλά δεν είχε βάλει τέτοιους όρους ο Κιδ. Η εκφωνηση ήταν ελλειπής

  13. phrasaortes said

    Από τις αγαπημένες μου ιστορίες. Πρωτότυπο θέμα που δίνει την ευκαιρία για χιούμορ με κάπως ασυνήθιστα ζητήματα για παιδικό κόμικ (εμπόριο, τζόγος, φορολογία) και όπου οι πρωταγωνιστές παρουσιάζονται κάπως ευάλωτοι. Ένα γενικό πρόβλημα της σειράς είναι ότι ο μαγικός ζωμός καθιστά κάθε πιθανή απειλή ουσιαστικά ασήμαντη. Οι Γαλάτες είναι σχεδόν πάντα ανίκητοι. Στην χύτρα όμως πραγματικά αισθάνεσαι ότι τα πράγματα είναι δύσκολα για τον Οβελίξ και τον Αστερίξ.

  14. GeoKar said

    #10: Ευχαριστώ!

  15. LandS said

    11, 13
    Δεν πρόκειται για παιδικό κόμικ.

  16. sarant said

    13 Ναι, εύστοχη παρατήρηση αν και δεν είναι παιδικό το κόμικ (όπως λέει και ο Lands)

  17. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    11# Δηλαδή πόσο είσαι? Τριήντα? Σαρήντα?

  18. leonicos said

    Ομολογώ ότι αν και απόφοιτος γαλλόφωνου σχολείου, δεν είχα αντιληφθεί την πολιτισμική βαρύτητα του Αστερίξ.

    Δεν την αμφισβητώ, για ποιον λόγο άλλωστε, αλλά πόση βαρύτητα μπορεί να έχει ένα συνεχές καλαμπούρι;

  19. leonicos said

    Και γα να πιάσεις τα υπονοούμενα θέλει ειδική εκπαίδευση

  20. leonicos said

    Δεν πρέπει να τα έπιανε ο πάσα γάλλος

    κατα το ‘πάσα έλληνας’

  21. Χριστοδούκας said

    Το δεύτερο αγαπημένο μου τεύχος (πρώτο θα είναι για πάντα οι Δάφνες). Κάθε δισέλιδο είναι λατρεία.

    Το κόμικ σίγουρα είναι παιδικό, σε παιδικό περιοδικό (Πιλότ) δημοσιευόταν άλλωστε, αλλά δεν είναι μόνο παιδικό.

  22. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Αστερίξ, τί ωραία! (που το είχα κι αδιάβαστο-σιγά μη θυμάμαι δηλαδή 🙂 )
    Και τώρα θυμήθηκα τί ξεχνούσα να πάρω όταν πήγα για βιβλία. Το τελευταίο τεύχος του Α (που μιλήσαμε την άλλη φορά)

    >>αποφασίζουν να ληστέψουν την τράπεζα -μόνο που είναι ήδη άδεια, τα έχει πάρει όλα ο Καίσαρας
    Χμ, εδώ λέμε τί είναι η ληστεία μιας τράπεζας μπροστά στην ίδρυση (ή ιδιοκτησία) μιας τράπεζας

    Καμιά ιδέα για μια καινούργια/σύγχρονη απόδοση του Μαυραγορίξ ; πχ. Τροϊκανίξ;

  23. Νέο Kid said

    18. Ο Αστερίξ δεν είναι «ένα συνεχές καλαμπούρι» . Είναι διαρκής βαθύτατος κοινωνικός στοχασμός. Και πολύ προφητικός. Έχει αγγίξει καταστάσεις που σχετίζονται με -ας πούμε, μεταξύ άλλων- καπιταλιστική οικονομία, περιβάλλον και προστασία του, πολιτική και εξουσία, αποικιοκρατία, κι άλλα πολλά σύγχρονα της συγγραφής του αλλά και μεταγενέστερα φαινόμενα (γι αυτό και προφητικός- διορατικός)

  24. LandS said

    Για να προσέξουμε καλύτερα αυτό το καλαμπούρι από το σημερινό τεύχος.

    Ακουσα πως είναι απαίσιοι, λέει μια.
    Φρικαλέοι! Είδα κι έπαθα να βρω θέσεις, απαντάει η διπλανή της.

    (Επίτηδες χάλασα τον ακτιβισμό του Νικοκύρη)

  25. Αστερίξ! Ευχαριστούμε Νικοκύρη

    Στη σελ. 11 εκεί που λέει ο Αστερίξ : «Θα επιστρέψω μ’ αυτή τη χύτρα γεμάτη σεστέρσια ή δε θα επιστρέψω ποτέ» και του λέει ο αρχηγός (κατά τη Σπαρτιάτισσα μάνα) : «Ωραία τα’ πες μα τον Τουτάτη, γύρνα με τη χύτρα σου ή μέσα στη χύτρα σου». Δεν ξέρω πώς είναι το γαλλικό αντίστοιχο, αλλά αυτό πολύ μου άρεσε από παλιά. Το’ λέγαμε στη φοιτητική μου παρέα με στόμφο.

  26. sarant said

    25 Kαλά λες, έπρεπε να το αναφέρω αυτό. Στα γαλλικά είναι Reviens avec ton chaudron ou dans ton chaudron.

  27. Νέο Kid said

    Πραγματικά, Λάντσυ μπόι! Φανταστικό και βαθιά σαρκαστικό και ενδοσκωπτικόν το :“Φρικαλέοι! Είδα κι έπαθα να βρω θέσεις”
    Και για μένα , αυτή η περιπέτεια ( και οι Δάφνες )συγκαταλέγεται στο τοπ 3 -5 του Αστερίξ.

  28. ΓΤ said

    Αράχοβα: Υπουργείο Θεραπειών: διαγραφή χρεών και πληρωμές με… πέτρες
    https://www.protothema.gr/greece/article/1189445/thematofulakes-tou-sudagmatos-oi-arnites-pou-uposhodan-diagrafi-hreon-kai-plironan-me-petres/
    https://www.universallawcommunitytrust.com/

  29. Alexis said

    #17: 😆 😆 😆

  30. Και κάτι που ταιριάζει με το χτεσινό νήμα και μου δημιουργεί και απορία. Στη σελίδα 22 εκεί που δίνουν τα αγριογούρουνα για 5 σεστέρσια τη δεκατετράδα και τρελαίνεται ο διπλανός έμπορος που χαλάνε τις τιμές, τον εκσφενδονίζει ο Οβελίξ και μια περαστική λέει : «Ωραία, όταν επιστρέψει πέστε του να μου κρατήσει μια γρόσα». «Μια γρόσα;» ρωτάει ο Αστερίξ. Και η κυρία: «Ε! ναι! Δεκατέσσερις δεκατετράδες».
    Εγώ βρίσκω ότι μια γρόσα (που προέρχεται λέει από το γαλλικό grosse) είναι δώδεκα δωδεκάδες εμπορεύματος.

  31. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    28 Απ΄ όλα έχει ο μπαξές: και επιδόματα στους εμβολιασμένους
    https://creta24.gr/apisteyti-ypothesi-apatis-stin-kriti-yposchetai-epidomata-se-emvoliasmenoys-kai-apospa-chrimata/

  32. Πέπε said

    Σοβαρά τώρα δεν υπάρχει πουρές από μπρόκολα;

    Κάτι γκρεμίστηκε μέσα μου…

  33. sarant said

    30 Η γρόσα (grosse στα γαλλικά) είναι κανονικά δώδεκα δωδεκάδες, αλλά αφού ήδη οι πελάτες έπεισαν τον Αστερίξ να δώσει δεκατετράδα, λογικό είναι να το επεκτείνουν και στη γρόσα και να την κάνουν δεκατέσσερις δεκατετράδες.

  34. Πέπε said

    15

    Είναι μια χαρά και για παιδικό. Έχει χίλια πράγματα που δε θα πιάσει το παιδί, αλλά δε θα του αφήσουν απορίες αφού δε θα τα αντιληφθεί καν, ενώ τα υπόλοιπα, που θα πιάσει, παραμένουν ελκυστικά και απολαυστικά.

    Άλλωστε το καλό παιδικό είναι καλό και για μεγάλους, αλλιώς δεν είναι καλό για καμία ηλικία.

    Το ίδιο ισχύει για όλον τον Γκοσινί: Λούκι Λουκ, Ιζνογκούντ, μικρό Νικόλα.

  35. parisvasiliadis said

    Ελίζα καλημέρα!Όχι δεν πρόκειται ακριβώς για ιστορικό γεγονός αλλά ο Αστερίξ έχει γράψει την δική του ιστορία!Ίσως να σε ενδιαφέρει

    Στάλθηκε από το Ταχυδρομείο Yahoo για iPad

  36. Νέο Kid said

    32. Πλέον υπάρχει . Κι όχι μόνο από μπρόκολο , αλλά κι από καρότο κι απότι θες…
    Έχουν μπασταρδευτεί τα πάντα! 🙂
    Πήγα πρόσφατα να πάρω σνίτσελ σε έναν καινούργιο χασάπη αφρικάνο ( έτσι λέγονται οι Κύπριοι οι εκ Νοτίου Αφρικής προερχόμενοι ) και με ρώτησε «Χοιρινό ή κοτόπουλο;» . Κι όταν του είπα ότι σνίτσελ σημαίνει χοιρινό … με κοίταξε λες κι έβλεπε το Μπαρμπαγιώργο με τη φουστανέλα, το λιμοτάγαρο…

  37. ΓΤ said

    36@

    Καλά, ρε μαν, δεν τρως χουνκιάρ μπεγεντί; Με το μοσχάρι, σε λέω, να κάθεται πάνω σε βελούδινο πουρέ μελιτζάνας…

  38. Reblogged στις anastasiakalantzi50 .

  39. sarant said

    32-36 Εντάξει, υπάρχει

  40. spyridos said

    36
    Στην προπολεμική Βιένη το χοιρινό σνίτσελ ήταν η εξαίρεση. Μοσχαράκι κυρίως ή κοτόπουλο.
    Στο Τελ Αβίβ έχει κάθε 100 μέτρα σνιτσελάδικο, η συνήθεια ήρθε με επιζήσαντες από τη Βιέννη φυσικά. Μόνο κοτόπουλο.

    Χουνκιάρ μπεγιεντί, θεικό φαγητό που σου λέει κι ο καλοφαγάς μαν από κάτω.

    Πουρές από πατάτα και καρότο, το Ολλανδικό φαγητό του χειμώνα.
    Στη δική μου έκδοση με ελαιόλαδο είναι αχτύπητο. Αυτό έχει η μαρμίτα μας σήμερα. Μαζί με σνίτσελ (χοιρινό).

  41. Νέο Kid said

    40. Εγώ το σνίτσελ με βοδινό το ξέρω Στέικ Μιλανέζε 😊
    Σνίτσελ κοτόπουλο δεν είναι σνίτσελ. Είναι μεγάλη κοτομπουκιά ή κοτόπουλο πανέ 🤪

  42. sarant said

    Το χουνκιάρ μπεγεντί κι εγώ το θεωρώ θεϊκό.

  43. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    40# Διόρθωσέ με αν κάνω λάθος, αλλά η ασαφής και αμυδρή εντύπωσή μου είναι πως η καθιαυτή ολλανδική κουζίνα είναι φτωχή. Κάποιο κρέας (με πόσους τρόπους μαγειρεμένο δεν ξέρω), τα τυριά τους, βούτυρο, τουρσιά, πατάτα, ψαρικό και δεν ξέρω τι άλλο. Σε επαγγελματικό γεύμα (γκρουπ) μας είχαν σερβίρει μπόμπες και πατατοσαλάτα.
    Και σκέφτομαι πως, έχοντας φτάσει στα πέρατα του κόσμου, έχοντας αρμέξει ένα σωρό λαούς, έχοντας γνωρίσει ένα σωρό τρόφιμα, θα έπρεπε να είχαν φτιάξει κάτι δικό τους πιο ενδιαφέρον. Έχω την εντύπωση πως μάλλον έβαλαν τους άλλους να τους μαγειρεύουν.
    Ξαναλέω, κάθε διόρθωση και πληροφορία δεκτή.

  44. Πουλ-πουλ said

    41.
    Θρυλείται ότι ο Φραντς Γιόζεφ, ο τελευταίος αυτοκράτορας των Αψβούργων με τις μπαρμπέτες, δειπνούσε πάντα την ίδια ώρα, ας πούμε στις 7, επί 40 χρόνια, βρέξει χιονίσει. Και το μενού παρέμενε ακλόνητο: Ένα σνίτσελ.

  45. Jimakos said

    Στην αγγλική βερσιόν της ιστορίας, ο ηθοποιός ονομάζεται Laurensolivius, από τον Σερ Λόρενς Ολίβιε, ενώ ένας άλλος Alecginus, από τον Σερ Άλεκ Γκίνες. Παρόλο που (προφανώς) δεν υπάρχει η παραμικρή ομοιότητα.
    Αντίθετα, διαβάζω ότι ο φοροεισπράκτορας είναι καρικατούρα του Ζισκάρ Ντ’ Εστέν.

  46. 43 «Η εθνική μας κουζίνα είναι η ινδονησιακή» μου είχε πει ένας Ολλανδός

  47. ΣΠ said

    7, 10
    Το ΛΚΝ κάνει την διάκριση εφορεία/εφορία, αλλά δέχεται για το δεύτερο και την πρώτη ορθογραφία.

    Το Λεξικό Μπαμπινιώτη ετυμολογεί και τα δύο από το «έφορος», οπότε τα γράφει με ι.

    εφορία (η) (σχολ. ορθ. εφορεία) {εφοριών} 1. η κρατική υπηρεσία που υπάγεται
    στο Υπουργείο Οικονομικών με αρμοδιότητα τον προσδιορισμό των κατά
    κεφαλήν φόρων και τον έλεγχο τής σωστής είσπραξης τους: ανήκω στην Γ
    Οικονομική ~ Αθηνών || τον κυνηγά η ~ για φοροδιαφυγή 2. (συνεκδ.) το
    κτήριο στο οποίο στεγάζεται η συγκεκριμένη υπηρεσία και το σύνολο των
    υπαλλήλων που εργάζονται σε αυτήν: βόμβα εξερράγη στην ΙΑ ~ 3. (α) αρχή ή
    υπηρεσία με αρμοδιότητα την επίβλεψη τής σωστής λειτουργίας άλλων
    υπηρεσιών (β) Εφορία Αρχαιοτήτων βλ. λ. αρχαιότητα. ΣΧΟΛΙΟ λ. ομόηχα.
    [ΕΤΥΜ. αρχ. < έφορος].

  48. Νέο Kid said

    “Έχω την εντύπωση πως μάλλον έβαλαν τους άλλους να τους μαγειρεύουν.”
    Ε βέβαια! Αυτό ισχύει κατά κόρον και για τους Εγγλέζους!
    Οι Γάλλοι βάσταξαν λόγω του ότι είχαν ψιλομάθει να μαγειρεύουν πριν γίνουν αποικιακά κοσσόν…

  49. ΓιώργοςΜ said

    43 Κι η Αγγλία θαλασσοκράτειρα ήτουνε, αλλά όλο κι όλο ένα yorkshire pudding έχει στο μενού από ντόπια κουζίνα, όλα τα άλλα είναι εισαγωγής.
    Προτού πει κανείς για τα fish&chips, σκωτσέζικα είναι, μη σφαγούμε…
    Αφού έχουν τους ξένοι να μαγειρεύουνε, ποιος ο λόγος να μάθουν κι αυτοί;
    Επιπλέον λόγος που μόλις μου επεφοιτήθη: Καλή κουζίνα έχουν κι οι προαιώνιοι εχθροί, οι Γάλλοι, άρα ένας λόγος παραπάνω για σνομπάρισμα.

  50. ΣΠ said

    47 (συνέχεια)
    Το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας και το ΜΗΛΝΕΓ κάνουν επίσης την διάκριση αλλά το πρώτο δέχεται και την δεύτερη ορθογραφία για την πρώτη σημασία. Συνοψίζοντας:

    ΛΚΝ: εφορεία (αρχαιοτήτων) – εφορία ή εφορεία (οικονομική)
    Μπαμπι.: εφορία (αρχαιοτήτων) – εφορία (οικονομική)
    Χρηστικό: εφορεία ή εφορία (αρχαιοτήτων) – εφορία (οικονομική)
    ΜΗΛΝΕΓ: εφορεία (αρχαιοτήτων) – εφορία (οικονομική)

  51. Νέο Kid said

    49. Αν η μπύρα σας δεν είναι αρκετά χλιαρή μπορούμε να τη ζεστάνουμε λίγο, κι αν το κόκκινο κρασί σας δεν είναι αρκετά παγωμένο μπορούμε να το παγώσουμε λίγο, κι αν το αγριογούρουνό σας είναι κάπως στεγνό μπορούμε να του προσθέσουμε λίγη σάλτσα μέντας ! 🤪

  52. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Θέλω να πω, η μέση Ολλανδέζα νοικοκυρά, όταν έφταναν στον μπακάλη της τα αποικιακά εδώδιμα, δεν τα πήρε να παίξει στην κουζίνα της? Ας ακούσουμε πρώτα τον Spyridos.

  53. Νέο Kid said

    52. Οι μικρές Ολλανδέζες προτιμούν να παίζουν με … τα εδώδιμα του μπακάλη , κι όχι με τα αποικιακά του… 🤭🤢

  54. ΓιώργοςΜ said

    53 Οιδοποία ρε Καραβάγγο, ξεκαρδίζομαι στο γραφείο και με κοιτάνε καλά-καλά….

  55. ΓιώργοςΜ said

    52 Αλγόριθμος Ολανδέζας (για τα άλλα εδώδιμα, όχι του μπακάλη):
    1. Καπνίζεται; Αν ναι, το καπνίζουμε, αν όχι
    2. Γίνεται κέικ; Αν ναι, το κάνουμε κέικ.
    (Τα παραπάνω 1 και 2 για προσωπική κατανάλωση)
    3. Αν δεν είναι κατάλληλο για 1 και 2, τα βάζουμε στην κατσαρόλα.
    4. Αν δεν μας αρέσει το αποτέλεσμα, αδειάζουμε την κατσαρόλα σε ένα ταψί μέσα σε ζύμη και το κάνουμε πίτα.
    5. Αν το αποτέλεσμα δεν είναι εύγευστο δεν έχει σημασία, αν έχουν προηγηθεί τα βήματα 1 ή 2. Αλλά αυτό το λάθος μία φορά το κάνει ο καθένας.

  56. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Ως σοβαρός άνθρωψ και εδώδιμος μπακάλης αποικιακής κατασκευής και προελεύσεως αντιπαρέρχομαι τα χτήνη του 53-55.

  57. voulagx said

    #56: Μπράβου ρε!! Ανάπτυκshις ιχτηνώς του θέμα.

  58. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    57# Να μι βάλ’ς στου βιβλίου σ’.

  59. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    36 Αυτό με τον πουρέ καρότου , το είδα πριν λίγο καιρό σε ταινία όπου ένας μικρός γιος αναφερόταν σ΄αυτό-ότι δε θέλει άλλο-ωσάν να είναι κατοχυρωμένο μέρος πρωινού (στην Αμερική ή Αγγλία-δε θυμάμαι σε ποια ταινία ήταν).
    Σπίτι τρώμε πουρέ λαχανικών, όπου εμπεριέχει 5-6 λαχανικά* (αυτά που όλοι υποθέτουμε: καρότα, κολοκύθα, κολοκύθι, πράσο, κρεμμύδι, πατάτα,μαϊντανό) αλλά μπρόκολο, ενώ το βράζω μαζί με καρότο και σέλινο, όχι, δεν το πουροποίησα ακόμη-μάλλον τυχαίο
    Χουνκιάρ-θανατηφόρο ή και νεκρούς ανασταίνει (αντίθετες φαινομενικά εκφράσεις που δηλώνουν,θετικά, το ίδιο – να πούμε και τίποτε από γλώσσα/πνεύμα κι όχι μόνο γλώσσα/μάσα 🙂 )

    * η επιτυχία είναι στην αναλογία/ισορροπία και το ωμό λάδι απο πάνω (αν δεν συνοδεύει κοκκινιστό) με μια κουταλιά γιαούρτι ή κατίκι ή ξίγαλο (Κουβαράκη-Σητείας 🙂 )

  60. sarant said

    53 Πολύ καλό, μπράβο!

  61. Ενημερωτικά Νικοκύρη. Είπα σήμερα να κατεβάσω και να κρατήσω όλες τις προηγούμενες ιστορίες του Αστερίξ. Δεν κατεβαίνουν οι εξής: Ο Αστερίξ στους Βρετανούς, Ο Αστερίξ στη χώρα των Ελβετών, το δώρο του Καίσαρα και ο Γύρος της Γαλατίας. Δεν νομίζω να κάνω κάτι λάθος, οι υπόλοιπες κατέβηκαν κανονικά. Αν βρεις χρόνο δες το. Eυχαριστίες πολλές για όλον αυτόν τον κόπο.

  62. rogerios said

    Καλησπέρα Ν(ο)ικοκύρη και εκλεκτή παρέα,

    Μια και αναρωτήθηκε ο αγαπητός Νεοκίδιος…
    Η λέξη σνίτσελ δηλώνει καταρχήν το λεπτό κομμάτι κρέας (κατάσταση για την οποία έχει συμβάλει και το γνωστό σφυράκι – όχι, όμως, και κάποιο δρεπάνι), δηλαδή είναι συνώνυμο του γαλλικού escalope. Ιστορικοί λόγοι συνέβαλαν ώστε, στον γερμανόφωνο χώρο, το σημαινόμενο, εκτός από λεπτό, να είναι και παναρισμένο. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε μετά βεβαιότητος αν η κοτολέτα αλλά μιλανέζε ή κοστολέτα μιλανέζα προηγείται του βιεννέζικου σνίτσελ ή αν συνέβη το αντίστροφο. Οι Ιταλοί, πάντως, επιμένουν ότι τους ανήκει η πατρότητα του εδέσματος και επικαλούνται σχετική μνεία του γνωστού και μη εξαιρετέου στρατάρχη Γιόζεφ Ραντέτσκι (εκείνου του γνωστού εμβατηρίου). Κανονικά, το βιεννέζικο σνίτσελ (όπως και η μιλανέζικη κοτολέτα) είναι από μοσχάρι. Εντούτοις, ένα από τα πλέον εμβληματικά σνίτσελ που μπορεί να δοκιμάσει κάποιος στη Βιέννη είναι εκείνο του Φιγκλμύλλερ, που είναι βεβαίως χοιρινό. Σε ό,τι αφορά το Ισραήλ, ήταν πολύ λογικό το σνίτσελ να ταυτιστεί με το κοτόπουλο: το χοιρινό δεν είναι κασέρ, ενώ το μοσχάρι είναι πολύ ακριβό.
    Συμπέρασμα; Αφήστε όλα τα λουλούδια να ανθίσουν, όπως έλεγε και μια ψυχή.

    Αυτά. Κι αν δεν τα ξαναπούμε μέχρι τις γιορτές, να έχετε τις καλύτερες ευχές μου!

  63. spyridos said

    43 , 46
    Μόνο ένα θέμα μου αρέσει περισσότερο από την πολιτική, το φαγητό.
    Ακολουθεί σεντόνι ή ακριβέστερα τραπεζομάντηλο.
    Κάθε «καθιαυτή» κουζίνα μιας αγροτικής περιοχής είναι λιτή και συχνά φτωχή.
    Για τις τοπικές Ελληνικές κουζίνες ισχύει το ίδιο και δυστυχώς λόγω της έλλειψης πολιτισμικής παιδείας και αθηνοκεντρισμού παραμερίστηκαν, συχνά εξοστρακίστηκαν και τελευταία γίνεται μια προσπάθεια αναγέννησής τους.
    Είναι δύσκολο να μιλάς για θέματα πολιτισμικά όταν χρησιμοποιείς έναν όρο («Ολλανδία» εδώ) που δεν έχει την ίδια σημασία για όλους τους συζητητές. Ολλανδία για μένα είναι οι 2 από τις 13 επαρχίες της Κατωχωρίας (Nederland).
    Στην Ολλανδική (όχι στην Αγγλική) υπήρχε διαφορά στον ορισμό κάποιου ως Ολλανδού (Hollands) και ως Κατωχωρίτη (Nederlands).
    Τα τελευταία 10 πάνω κάτω χρόνια έχει αρχίσει να χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο ο όρος Hollands στα Ολλανδικά για να περιγράψει κάποιον που είναι Nederlands. Αυτό μπορεί να είναι νεολογισμός ή ομογενοποίηση στο χωνευτήρι της κυρίαρχης κουλτούρας.
    Το ισοδύναμο παράδειγμα στα Ελληνικά θα ήταν ο κύριος Μπαρτζούδης να περιγράψει τον εαυτό του σαν Αθηναίο.
    Τελευταία άκουσα τη γυναίκα μου να λέει σε μια συζήτηση ότι είναι Hollands.
    Για να επιστρέψουμε στο φαγητό, της έδωσα να φάει μια ωμή ρέγγα (έχει υποστεί μια ελαφριά ζύμωση), το Ολλανδικό σούσι δηλαδή και ξύνισε τα μούτρα της και μου την επέστρεψε χωρίς να την αγγίξει. Αποδεικτικό ότι δεν είναι Hollands αλλά Ουτρεχτιανή αγρότισσα. Αρα το Nederlands είναι καλύτερη περιγραφή στην περίπτωσή της.
    Οι Ολλανδοί δεν μοιάζουν με τους Κατωχωρίτες όπως οι Μεσολογγίτες που δεν μοιάζουν με τους άλλους Αιτωλούς. Εχει πολύ ψάρι, κουνούπι κτλ.
    Η Κατωχωρίτικη κουζίνα είναι φτωχή και λιτή αλλά έχει πράγματα να δανειστείς.
    Οι Ολλανδοί την έχουν αδικήσει και κράτησαν δυο τρεις καρικατούρες της πραγματικής λαϊκής αγροτικής κουζίνας.
    Αλλά και της λαϊκής κουζίνας των πόλεων.Αυτή του Άμστερνταμ ήταν σε μεγάλο μέρος Εβραϊκή αλλά εξαφανίστηκε μαζί με τους δημιουργούς της.
    Η χώρα ενοποιήθηκε πολιτισμικά με το παράδειγμα της Ολλανδίας όπως Αθηνοκεντρική και Πελοποννησιακή υπήρξε η ενοποίηση στην Ελλάδα.

    https://guide.michelin.com/en/overijssel/zwolle/restaurant/de-librije
    Ο Τζόνης εδώ έφτιαξε ένα εστιατόριο, (από ανάγκη δεν είχε φράγκα ο άνθρωπος όταν ξεκίνησε και έπαιρνε μόνο φτηνά τοπικά προϊόντα),
    βασισμένη στην τοπική κουζίνα στα βόρεια, με χοιρινό, πέρκες του γλυκού νερού, βούτυρο και ντόπια λαχανικά που του έδωσε τρία αστέρια της Μισελέν. Με βάση τη ντόπια αγροτική κουζίνα πήρε το ένα αστέρι, η πανάκριβη παρουσίαση και εκπαίδευση του προσωπικού του έδωσαν μετά δυο ακόμα.
    Οι αγροτικές περιοχές παρέμειναν ως και τη δεκαετία του 80 πολιτισμικά στην κουζίνα σταθερές με ελάχιστους πειραματισμούς και νεωτερισμούς.
    Η παλιά μετανάστευση στις Κάτω χώρες ήταν κυρίως αγροτική από την Γερμανία και δεν έφερε μεγάλες αλλαγές στην κουζίνα, αυτό άλλαξε από την δεκαετία του 80 και μετά.
    Μεγάλη πολιτισμική επίδραση είχε η Χανσεατική ένωση, αλλά μόνο στις Χανσεατικές πόλεις και μόνο στα ανώτερα κοινωνικά στρώματα.
    Ισως και οι Ίβηρες Εβραίοι αλλά κι αυτοί στις πόλεις της Ολλανδίας εγκαταστάθηκαν.
    Υπήρχε ένα πολιτισμικό χάσμα ανάμεσα στην Ολλανδία και την υπόλοιπη χώρα και ανάμεσα στην ανώτερη τάξη και τους είλωτες.

    «Και σκέφτομαι πως, έχοντας φτάσει στα πέρατα του κόσμου, έχοντας αρμέξει ένα σωρό λαούς, έχοντας γνωρίσει ένα σωρό τρόφιμα,»
    Ο πλούτος και η πολυπολιτισμικότητα των αποικιών είχε μια εξαιρετικά ανισομερή κατανομή μέσα στις Κάτω Χώρες.
    Οι πλούσιοι περνούσαν ζωή μες στο μετάξι και το χαβιάρι και οι φτωχοί ψωμολυσούσαν ή πατατολυσούσαν αργότερα.
    Και δεν υπήρχαν και ιντερνετς τότες να διαμαρτύρονται οι φτωχοί στα φόρα και να συνεχίσουν να πεινάνε.
    Έτσι χτίστηκε το καπιταλιστικό σύστημα με επίκεντρα Αμστερνταμ και Ζυρίχη.
    Ο Μαρξ δεν ήξερε μόνο από Άμστερνταμ και Ολλανδία όπως ο Βέμπερ. Κάτεχε κι από Άιντχοβεν και Νάιμεχεν, από πεινασμένη εργατιά και αγροτιά.

    Η «Νότια Ολλανδία» (επαρχία όπου Ρότερνταμ, Χάγη, Λάιντεν, Ντελφτ κτλ) ζούσε από τις αποικίες και πάνω από 50% του πληθυσμού έχει και σήμερα πολιτισμική καταγωγή από την Ινδονησία, πάνω από 2 εκατομμύρια πληθυσμός υπολογίζω είναι πολιτισμικά και Indos (ετσι λένε τους εθνοτικούς Ινδονήσιους). Δεν είναι παράλογο να θεωρούν την Ινδονησιακή, εθνική κουζίνα της Ολλανδίας.
    Οταν δούλευα πριν 25+ χρόνια σε μια δημόσια υπηρεσία στη Χάγη, το εστιατόριο είχε κάθε Πέμπτη μόνο Ινδονησιακή κουζίνα.
    Αυτό γινόταν σε όλα τα εστιατόρια Υπουργείων, στη Βουλή, στα δικαστήρια, στο δημαρχείο κτλ.

    Υπάρχουν και εδώ τοπικές διαφορές στις αγροτικές κουζίνες.
    Στο Λιμβούργο θα την έλεγα Γερμανική και στη Βραβάνδη Βελγογαλλική.
    Αυτό που στον Αστεριξ στους Βέλγους φέρνουν στον Οβελιξ το αγριογούρουνο βρασμένο σε μπύρα.

  64. Ρε συ Σπυρίδο μπράβο, κατατοπιστικότατος! Και ο Ρογήρος βέβαια – δεν το φανταζόμουν ότι είχε ιταλικές ρίζες το σνίτσελ.

  65. ΓΤ said

    Σπέσιαλ για τα σνιτσελάκια του Κιντ, σε τιμή ευκαιρίας:

    https://ecofrost.gr/snitselomihani-0-5hp-int-90-omas.html

  66. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    63 Τώρα στοΚόκκινο, τέχνη και κουζίνα (μια σοπράνο θα συνδυάσει τη μαγειρική με τη μουσική-λέει)

  67. ΓΤ said

    66@

    Επειδή μου… αρέσει ως όρος, σ’ τον καταθέτω. Θαρρώ βασιλεύει στην κουζίνα σου: νύξεις μπαχαρικών 🙂 🙂 🙂

  68. sarant said

    62-63 Ωραία σχόλια!
    Θυμάμαι και το (ινδονησιακό) ράιστάφελ.

  69. sarant said

    61 Μαγδαληνή, πρέπει να το κοιτάξω αυτό, Πάντως, υπάρχει γενικά πρόβλημα με τη φιλοξενία αρχείων….

  70. Η χοντροκομμένη μου ερώτηση λιανίστηκε, μαριναρίστηκε, μπαχαρίστηκε, σιγοψήθηκε και σερβιρίστηκε δεόντως. Ευχαριστούμε πολύ σεφ 🙂
    Ποια είναι τα 2/13 που θεωρείς Ολλανδία? Ποιοι είναι οι Γκέκηδες και ποιοι οι Τόσκηδες?

  71. Μπράβο σας Voulagx για το «Ανάπτυκshις ιχτηνώς του θέμα». 🙂

  72. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    67 Ναι! 🙂 Κι όπως έκανε την προαναγγελία η δημοσιογράφος, ο κοινός όρος(μουσικής και κουζίνας) που μου ήρθε ήταν τονισμός/τόνοι πχ μαστίχας ή με ποικίλματα πχ από δάκρυα μαύρης σοκολάτας

    και με όρους αστυνομικο-ερωτικούς: υποψία μπαχαρικών αλλά πλούσιες …διεισδύσεις άγριων μυρωδικών βοτάνων 🙂

  73. Λεύκιππος said

    0. Η περιπέτεια συνολικά διαβάζεται ευχάριστα, αν και δεν θεωρώ πως είναι από τις κορυφαίες

    Καθώς πάνε χρόνια που την είχα διαβάσει, οπότε ήταν σαν να την διάβαζα για πρώτη φορά, διαφωνώ μαζί σου. Είναι από τις κορυφαίες, αφού μετά από πολύ καιρό, καθώς τη διάβαζα, γελούσα μόνος μου. 🤣🤣🤣

  74. leonicos said

    23 Νεοκίδιε

    Εκτιμώ την απάντησή σου.

    Αντιλαμβάνομαι τις νύξεις που κάνει για τα κακώς κείμενα.

    Ίσως το διατύπωσα λίγο χονδροειδώς. Αλλά και ‘πολιτισμική προσφορά’ μιας ολόκληρης Γαλλίας… μυρίζει λίγο ενθουσιασμό ΑΚΑ υπερβολη.

    Ξέρωπως εχει φανατικούς θιασώτες. Δεν ήμουν όπως δεν είμαι και ΠΑΟΚ και ας λέει ο Τζι

  75. 62,… σνίτσελ δηλώνει καταρχήν το λεπτό κομμάτι κρέας (… έχει συμβάλει και το γνωστό σφυράκι …) Οι Ιταλοί, … επικαλούνται σχετική μνεία του γνωστού και μη εξαιρετέου στρατάρχη Γιόζεφ Ραντέτσκι (εκείνου του γνωστού εμβατηρίου) …

    Φαντάζομαι τον Ραντέτσκι
    να κρατάει ρυθμό με το εμβατήριό του
    καθώς χτυπάει το σνίτσελ του με σφυράκι

  76. Corto said

    Χαίρετε!

    Συγχαρητήρια για την σημερινή δημοσίευση!

    Ο Αστερίξ και η χύτρα είναι μακράν το ανώτερο άλμπουμ όλης της σειράς για τους εξής λόγους:

    1) Ο Γκοσινύ ξεδιπλώνει μία ολόκληρη ιστορία βασισμένος απλώς και μόνον σε μία ιστορική ρήση (το γνωστό «τα λεφτά δεν έχουν οσμή», που αποδίδεται στον Βεσπασιανό).
    2) Έχει στοιχεία αστυνομικής δομής (ο ένοχος αποκαλύπτεται στο τέλος). Μόνον στο άλμπουμ «ο Αστερίξ και το χρυσό δρεπάνι» συναντάμε κάτι ανάλογο.
    3) Οι Γαλάτες προσπαθούν να νικήσουν, όχι μόνον με τη σωματική τους δύναμη, αλλά και με την πονηριά τους, έστω και ανεπιτυχώς (η δυσκολία βίαιης προσαρμογής των αγροτικών πληθυσμών στον «πολιτισμένο» αστικό κόσμο)
    4) Τα καρέ με τα λόγια του φοροεισπράκτορα αποδιδόμενα ως γραφειοκρατικά έντυπα αιτήσεων -και η εμμονή του για την υπογραφή μίας αποδείξεως- δεν έχουν όμοιό τους πουθενά. Άγνωστον αν η έμπνευση αυτή ήταν του Γκοσινύ ή του Ουντερζό, πάντως πρόκειται για αριστουργηματικό εύρημα.
    5) Σατιρίζεται η θολοκουλτούρα της εποχής που δυστυχώς επεσκίασε την λαϊκότητα της τέχνης, όπως βεβαίως λοιδορείται και το ελιτίστικο φιλοθεάμον κοινό.

    Τέλος ας σημειωθεί ότι ένα καρέ από την εν λόγω ιστορία περιλαμβανόταν (ασπρόμαυρο όμως) σε παλαιό ελληνικό σχολικό βιβλίο γλώσσας του γυμνασίου.

  77. dryhammer said

    Έχω ένα περίεργο κριτήριο για τα φαγητά ή/και τα υλικά τους*, το τί και πώς τρώγεται την επόμενη μέρα.

    *αποκτηθέν στα σπήλαια του Νεάντερταλ

  78. f kar said

    Ο σκηνοθέτης δε μοιάζει λίγο του David Bowie;

  79. Corto said

    78: Πάρα πολύ!

  80. sarant said

    76 Ποιο καρέ, Κόρτο;

  81. Corto said

    80 (Sarant):

    Στην σελίδα 8, το έβδομο καρέ (πρώτο από αριστερά στην τρίτη σειρά), αυτό που γράφει: «Εσύ τρως καλά μα τον Τουτάτη».

    Στο ίδιο βιβλίο υπήρχε και σκίτσο από τον Αστερίξ στους Ελβετούς.

  82. Νέο Kid said

    Το 68 που γράφτηκε η χύτρα ο Ντ. Μπάουι πρέπει να ήταν ακόμα άσημος σχετικά ( ειδικά στο γαλλόφωνο κόσμο. Νομίζω στα 70’s είχε τη συνεργασία με τον Τζόνυ Χάλιντεη)
    Ίσως να είναι κάποια σεξπηρική περσόνα του Λώρενς Ολιβιέ ( ή κανας γάλλος ζεν πρεμιές των σίξτιες…)

  83. Νέο Kid said

    Εδώ( όπου κι άλλοι εικάζουν περί Μπάουι) λέει ότι είναι Λ Ολιβιέ ( δεν μοιάζει πάντως καθόλου, για να λέμε την αλήθεια)
    https://www.everythingasterix.com/news-and-views-content/2015/3/4/the-24-best-cameos-in-asterix-part-1

  84. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κατόπιν της εκτενούς κατατόπισης περί σνίτσελ, συμπέρανα ότι όλα τα κρέατα …σνιτσελούνται. Γι να δω λέω σνίτσελ κουνελιού, το γούγλισα και ναι! υφίσταται!
    Να επιστρέψω στο επεισόδιο με τον πουρέ μπρόκολου. («Που΄έ από μπ’όκολα μόνο έχει εδώ» λέει -μέσα από μια χύτρα ο μαυρούλης μάγειρας, στραβόγλωσσος ως ξένος,που έτρεξε να χωθεί εκεί -και «πα’αλίγο να πα΄αβ΄ασει» όπως λέει μετά που έφυγαν οι Αστερίξηδες απογοητευμένοι που μόνο πουρέ από μπρόκολα είχε κι όχι λεφτά η χύτρα). Θυμίζει το ανέκδοτο εκείνο που έκρυψε ο χωρικός μέσα σ΄ενα τσουβάλι το παιδί του στο λεωφορείο για να γλιτώσει το εισιτήριο κι όταν ρωτάει ο ελεγκτής τί μεταφέρει εκεί κι αυτός απαντά έναν τενεκέ λάδι και καθώς ο εισπράκτορας σκουντά με το πόδι του, ακούγεται από μέσα «ντίνν…»

  85. sarant said

    81 A, ευχαριστώ!

    83 Δεν το ήξερα αυτο το σάιτ!

  86. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Οι συγγραφείς του Αστερίξ εμφανίζονται σαν θεατές στο Θέατρο της Κονδάτης/Κοντάτε
    σελ.30
    ποιος θα βάλει τη φωτό;

  87. Αγγελος said

    Χτήνος, η ευρωπαϊκή χώρα που κοινώς λέμε Ολλανδία και επισήμως Κάτω Χώρες αποτελέστηκε βασικά από τις επαρχίες της περιοχής που κατόρθωσαν να αποτινάξουν με τη Μεταρρύθμιση την ισπανική κυριαρχία (οι επαρχίες που ανακατέλαβαν οι Ισπανοί αποτέλεσαν πολύ αργότερα το σημερινό Βέλγιο. Υπεραπλουστεύω λίγο — η Λιέγη, το Μααστρίχτ και το Λουξεμβούργο αποτελούν ειδικές περιπτώσεις — αλλά βασικά έτσι είναι.) Επί δύο αιώνες οι Ηνωμένες Επαρχίες των Κάτω Χωρών αποτελούσαν μια χαλαρή συνομοσπονδία αρκετά διαφορετικών περιοχών, από τις οποίες σπουδαιότερη και πλουσιότερη ήταν η καθαυτό Ολλανδία — η περιοχή που περιλαμβανε το Άμστερνταμ, το Ρότερνταμ, τη Χάγη. Η Γαλλική Επανάσταση τους επέβαλε αρχικά μεν να ενωθούν σε ενιαίο κράτος, αρχικά «Βαταβική Δημοκρατία» και εν συνεχεία βασίλειο υπό τον αδερφό του Ναπολέοντα, ώσπου στο τέλος τους προσάρτησε εντελώς στη Γαλλική Αυτοκρατορία, διαιρώντας τη χώρα σε νομούς κατά τ γαλλικό σύστημα. Αυτοί οι γαλλικοί νομοί αποτελούν και σήμερα τη βασική διοικητική διαίρεση της χώρας, που ανασυστήθηκε ως βασίλειο μετά την πτώση του Ναπολέοντα, και δύο απ’ αυτούς τους νομούς λέγονται Βορεια και Νότια Ολλανδία. Υπάρχουν και άλλοι δέκα: Ζηλανδία, Βόρεια Βραβάντη, Λιμβούργο, Ουτρέχτη, Gelderland, Overiissel, Flevoland, Drenthe, Friesland, Groningen.

  88. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    86
    Αστερίξ. Η Γαλατία υπό κατοχή. Όλη; Όχι!!! …
    …Καρικατούρες σύγχρονων πραγματικών προσώπων
    https://vivlionet.blogspot.com/2019/10/blog-post_43.html

  89. 87# Ευχαριστώ Άγγελε, με στέλνεις για μελέτη.

  90. sarant said

    86 Mα… υπάρχει στο άρθρο το καρέ!

  91. Χαρούλα said

    Rogerios και Spyridos ευχαριστώ για τις πληροφορίες. Το ίδιο και εσένα Άγγελε. Νομίζω πως έχω μια ικανοποιητική εικόνα.

    Και φυσικά ευχαριστώ τον Νικοκύρη για την δημοσίευση και ιδιαίτερα τον
    κ.Χρήστο Τσατσαρώνη για το σκανάρισμα.

  92. Corto said

    Πάντως καμιά φορά, τα λεφτά έχουν άσχημη οσμή… τουλάχιστον οι κάλπικες λίρες (στο 10.50 περίπου)

  93. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    90 Α! Δε μπάω καλά!
    Τί (μου) συνέβη : Διάβασα το μισό (όπως τώρα αντιλήφθηκα) -με ατυχές άθελο πήδημα-ρολάρισμα από δω το πρωί και μετά, το απόγευμα, έψαξα σπίτι το δικό μου (από τη Μαμούθ -4η έκδοση 2001 και το διάβασα όλο από κει- τάχα όχι μόνο την περίληψη).
    Και μετά, σκαλίζοντας στο διαδίκτυο, βλέπω διάδοφα σχετικά κι έψαχνα τις καρικατούρες τους στο τεύχος μου 🙂 😦 .
    Παραλίγο να είχα χάσει το μισό ‘αρθρο! Φτου μου.

  94. Μάθαμε και καινούργια μάρκα Develop ineo+ 458. Αλλά από το 2018;

  95. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Ψάχνω μια μάπα; –Θα τη βρείτε στο σκλαβοπάζαρο, λίγο παρακάτω. (κατά Μαραντέι)
    Θα το ξέρετε, αλλά ας το πω μην και κάποιος δε το ξέρει
    Μάπα είναι βέβαια η μούρη,το πρόσωπο αλλά σε κάποια μέρη (πχ Αρκαδία) είναι το λάχανο. Μαπόρυζο, το λαχανόρυζο.

  96. Theo said

    5899 86 (81+5) 709

  97. Μαρία said

    95
    Μάπα δεν λεν οι νότιοι και το σφουγγαρόπανο;

  98. Theo said

    @97:
    Σκούπα για το σφουγγάρισμα είναι η πέμπτη σημασία της μάππας (με δύο π) κατά Μπαμπινιώτη.

  99. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    97 Από τη βαθειά μνήμη, ναι το σφουγγαρόπανο!

    Τελευταία έχω ακούσει «θα φας μια μάπα» αντί φάπα δηλαδή.

  100. 99# Έφη, η μάπα είναι χτύπημα στο πρόσωπο, όχι στο σβέρκο (φάπα). Μοι προυξενεί κατάπληξιν που το άκουσες τελευταία, είναι παμπάλαιο. Δεν πειράζει ομως, συνέχισε έτσι, μακριά από κακές παρέες 🙂

  101. Alexis said

    Μάπα η σφουγγαρίστρα όχι το σφουγγαρόπανο.

    #63: …όπως οι Μεσολογγίτες που δεν μοιάζουν με τους άλλους Αιτωλούς.
    Αν μιλάμε για την κουζίνα και το φαγητό δεν διαφέρουν και πολύ.

  102. spyridos said

    Μάπα τη σφουγγαρίστρα την ξέρω σαν Αθηναική έκφραση.
    Μάπα το λάχανο και μαπόρυζο κτλ και στη Λακωνία.

  103. voulagx said

    Και μάπα το καρπούζι

  104. Pedis said

    # 100 – Θέλει άρθρο.

    Φάπα, μάπα, σφαλιάρα, καρπαζιά, χαστούκι, σβερκιά, μουτζουφλιά, μπουνιά, γροθιά, κατραπακιά, κουτουλιά, ανάποδη, …

    Σημασία και ετυμολογία. 😆

    # 103- Και μάπα το μαρούλι.

  105. Pedis said

    γυριστές, ξεγυρισμένες …

  106. Pedis said

    φούσκος, φουσκιές, μπάτσες …

  107. Alexis said

    …κατακέφαλο, μπουκέτο, μαπίδι, μπούφλα, γρήγορες…

  108. Pedis said

    ψιλές, γεμάτες, στριφογυριστές, …

  109. Μαρία said

    ανάποδες

  110. Μαρία said


    https://left.gr/news/toyrkia-xylo-me-grothies-mesa-sti-voyli

  111. Κιγκέρι said

    Μπάτσος, σκαμπίλι, πάταρος…

  112. Alexis said

    #111: πάταρος, ε; Δεν το ‘χω ξανακούσει…

    Όλα τα παραπάνω, αν και βασικά σημαίνουν «χτύπημα με το χέρι από ένα πρόσωπο σε άλλο», έχουν μικρές ή μεγαλύτερες σημασιολογικές διαφορές.
    Το χαστούκι π.χ. είναι σαφώς διαφορετικό από την καρπαζιά ή από την μπουνιά κ.ο.κ.

  113. Πέπε said

    @104 και όλα τα σχετικά:

    Μια καλή σύνοψη εδώ https://www.slang.gr/lemma/11684-ksylo (είναι τρεις ορισμοί , θα καταλάβεταε ποιο από τους τρεις κοιτάμε. Αυτή τη στιγμή εμφανίζεται τρίτος.)

    Ναι, σίγουρα θέλει άρθρο.

  114. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Παλιόπαιδα! Όλη μέρα τρέχω να σας ταΐσω, να σας ντύσω και να σας μορφώσω, και μόλις γείρω να ξεκουραστώ λίγο, πλακώνεστε στο ξύλο και τα κάνετε γης μαδιάμ. Ειδικά εσύ Πέδη, που σε είχα αφήσει να προσέχεις τ’ αδέρφια σου!
    Λοιπόν, τιμωρία όλα στα δωμάτιά σας. Και δεν έχει γλυκό το μεσημέρι!

    (Ποιος νίκησε ρε?)

  115. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Μια καλή συλλογή σχετικών λέξεων έχει ο Σιμόπουλος στο Βασανιστήρια και Εξουσία.

  116. avadistos said

    Μερικές από τις περιπέτειες του Αστερίξ σε αυτοτελείς τόμους είχαν κυκλοφορήσει και πριν το 1970 από τις εκδόσεις ΣΠΑΝΟΣ. Ήταν τόμοι με σκληρό εξώφυλλο από χοντρό χαρτόνι και τυπωμένες σε χαρτί όχι πολύ καλής ποιότητας, ίσως χαρτί εφημερίδας. Το ξέρω γιατί είχα την περιπέτεια “ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς Αγώνες”. Το τεύχος διέθεσα σε Παριζιάνο συλλέκτη ο οποίος συλλέγει όλες (!) τις εκδόσεις του Αστερίξ, από όλον τον κόσμο(!). Ο ίδιος μου είπε ότι σίγουρα υπάρχουν τουλάχιστον άλλες δύο εκδόσεις ΣΠΑΝΟΣ τις οποίες αναζητούσε. Δυστυχώς δεν κράτησα λεπτομέρειες (χρονολογία, μεταφραστής κλπ) της έκδοσης πριν την δώσω.

  117. Γιάννης Ιατρού said

    109: κι ανάστροφες 🤨

  118. Κιγκέρι said

    Λοιπόν, εγώ τη λέξη μάπα για χτύπημα πρώτη φορά τη βλέπω.

    Μάπα εμείς λέμε κυρίως τη σφουγγαρίστρα, ή ένα κόκκινο φλοκωτό πράμα με κοντάρι που μαζεύει τη σκόνη απ’ το πάτωμα: Φέρε μου την κόκκινη τη μάπα.
    Μάπα για το λάχανο, το ξέρω, αλλά δεν το χρησιμοποιώ.
    Μάπα για το πρόσωπο, άμα το λέμε, η μαμά μου στραβώνει τα μούτρα της!

    Στην ταινία Το Δόλωμα υπάρχει μία σκηνή, όπου χρησιμοποιείται η λέξη μάπα με την έννοια «κεφάλι», αλλά δεν ξέρω αν όντως λέγεται αυτό, ή αν το έβαλε ο Α. Σακελλάριος για να βγει ο διάλογος:

    (Η Βουγιουκλάκη περπατάει με βιβλία δτο κεφάλι για να εξασκηθεί στο κομψό βάδισμα)

    Βουγιουκλάκη: Αυτόν τον ταβλά τι μου τον βάλατε στη μάπα; Κουλουριτζή θα με κάνετε;
    Αλεξανδράκης: Μην χρησιμοποιείς σε παρακαλώ τέτοιες εκφράσεις. Άκου μάπα…
    Βουγιουκλάκη: Ε, δηλαδή τη μάπα πώς θα τη λέω; Καφάσι;
    Ηλιόπουλος: Τι καφάσι παιδί μου; Κεφάλι.
    Βουγιουκλάκη: Αα, καθαρεύουσα!

  119. Triant said

    Καλημέρα

    110: Οι μπουνιές – μπουνιές αλλα οι μάσκες – μάσκες.

  120. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μάπες

    Το καρπούζι βγήκε μάπα
    και βρωμάει σαν σάπια μάπα
    κι όπως τ΄ανοιξες ρε μάπα
    έτρεξε ζουμί! γρήγορα μάπα
    πριν στο φέρω απά στη μάπα
    και σου κόψω καμιά μάπα
    πριν σε πάρω με τη μάππα.

  121. Νέο Kid said

    Η μάπα χρησιμοποιείται βασικά στον πληθυντικό και είναι βρώσις σημαντική:
    Θα φας τις μάπες σου! Έφαγε τις μάπες του!
    Μοι προκαλεί κατάπληξη ότι κάποιοι συσσχολιασταί δεν το έχουν ακούσει ποτέ.
    Είναι παμπάλαιο.

  122. Κιγκέρι said

    Α, ναι, και κατραπακιά λέμε στο σπίτι μας ένα πολύ συγκεκριμένο ελαφρύ χτύπημα στο κέντρο του μετώπου, που γίνεται εκτοξεύοντας το μεσαίο δάχτυλο από τον αντίχειρα, αν και μπορεί να γίνει και με άλλους συνδυασμούς δακτύλων, όπως όταν παίζουμε μπίλιες – αλήθεια, υπάρχει κάποια λέξη γι’ αυτήν την κίνηση; Τέτοιες χαϊδευτικές κατραπακιές μάς έδινε η μαμά μου, όταν παίζαμε πετάει-πετάει και κάναμε λάθος.

  123. Πέπε said

    Η μάπα=σφουγγαρίστρα στους νοτίους νομίζω ότι είναι μύθος, σαν αυτούς που κυκλοφορούν για τα σουβλάκια και τις λεμονίτες. Εγώ την πρωτοάκουσα είτε στην κατασκήνωση, όπου ήμασταν κι άλλοι Αθηναίοι αλλά κυρίως Σαλονικιοί, είτε στον στρατό όπου ήμασταν παντοσύναχτοι, δε θυμάμαι ποιο από τα δύο.

    Όσο για τη μάπα=χτύπημα, όντως είναι παμπάλαιη:

    Την τρίτη και την τέταρτη κυρά μου βράσε ρύζι,
    πάλι τις μάπες σου θα φας κι ο κόσμος ας με βρίζει

    1934

  124. Κιγκέρι said

    Παμπάλαιο, ξεπαμπάλαιο, εγώ δεν το ήξερα, άσε που κι αν έτυχε να ακούσω «θα φας μάπες» και δεν το θυμάμαι, σίγουρα θα νόμισα ότι αυτός που το είπε ήξερε λάθος το «θα φας φάπες»!

  125. Πέπε said

    Δεν αποκλείεται να ξεκίνησε έτσι. Αν βέβαια αποδειχτεί ότι και οι φάπες είναι τόσο παλιές.

  126. sarant said

    116 Έχετε δίκιο, είχαν κυκλοφορήσει και τέτοιοι τόμοι, όχι πολλοί, με το υλικό που είχεπροηγουμένως δημοσιευτει στο περιοδικό Αστερίξ. Έχω τον τόμο Αστερίξ και οι Νορμανδοί.

    123 Κι εγώ στον στρατό έμαθα τη μάπα = σφουγγαρίστρα.

  127. Α. Σέρτης said

    125
    Παμπάλαιες οι φάπες.
    Από το 1880 τουλάχιστον ο Σουρής τις μοιράζει δώθε κείθε

  128. dryhammer said

    Από τις γυναίκες του σογιού την άκουγα σφουγγαρίστρα [ενίοτε και σφουγγαρίστρια -κατά το ευαγγελίστρια, καθαρίστρια κλπ] κι από τους άντρες ναυτικούς (όσοι ήταν) μάπα. Οπότε εξ απαλών ονύχων ΄(άλα της) ήταν συνώνυμα. Αργοτερα προστέθηκε και η μούρη στις σημασίες της και αργοτερότερα και η πατσιά.

  129. Κιγκέρι said

    Άλλωστε, «φαπ» κάνει η φάπα, όχι «μαπ» για να τη λέμε μάπα!

  130. Pedis said

    Η λίστα (με τη σειρά εμφάνισης):

    Φάπα, μάπα,

    σφαλιάρα, καρπαζιά,

    χαστούκι, σβερκιά,

    μουτζουφλιά, μπουνιά,

    γροθιά, κατραπακιά,

    κουτουλιά, ανάποδη,

    γυριστές, ξεγυρισμένες,

    κατακέφαλο, μπουκέτο,

    μαπίδι, μπούφλα,

    γρήγορες, ψιλές,

    γεμάτες, στριφογυριστές,

    ανάποδες, μπάτσος,

    σκαμπίλι, πάταρος,

    ανάστροφες,

    + κατακεφαλιές …

  131. Pedis said

    συνοδευτικά ρήματα:

    χώνω, ρίχνω, πετάω, δίνω, παίρνω …

  132. Triant said

    Καλά, το βαράω δεν αναφέρεται πουθενά; Ούτε στο σλανγκ;
    Τι τον κοιτάτε ρε! Βαράτε τον.
    (Για)τί το βαράς το παιδί
    Τι βαρά(ς) ρε!
    κ.ά.

  133. Κιγκέρι said

    – Παιδάκι είναι, παίζει!
    – Κι εγώ μεγάλος είμαι, βαράω!

  134. Πέπε said

    129

    Φυσικά και κάνει φαπ η φάπα και όχι μαπ. Η μάπα όμως κάνει μαπ!

    Από κει άλλωστε τις ξεχωρίζουμε.

    Άνθρωπε αγάπα, στους φασίστες φάπα.

  135. Καλημέρα,
    129 Ναι, αλλά την τρως στη μάπα 🙂
    (τη μάπα την έχω μάθει με τις διάφορες σημασίες της αλλά δεν θυμάμαι ποια απ’ όλες πού, έχω γυρίσει την Ελλάδα αρκετά. Μάπα το καρπούζι (χάλι), μάπα = λάχανο, μάπα = σφουγγαρίστρα, μάπα = πρόσωπο – κεφάλι; – μάπα = φαπ στη μάπα :).

  136. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    πες ότι βαράς ρε…θα σου δώσω μια κλωτσά, θα πιθάνεις

  137. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    132
    Μη βαράτε όλοι μαζί

  138. Γιάννης Ιατρού said

    132 κλπ.
    βαρΟΥτε λέγεται 🙂

  139. sarant said

    Τελικά μαζεύονται πολλά συνώνυμα της φάπας, μάπας κτλ.

  140. Κιγκέρι said

    139: Και δεν είπαμε και τον κόλαφο!

  141. ΣΠ said

    Όταν πρωτοάκουσα την μάπα (σφουγγαρίστρα) την θεώρησα εξελληνισμό του αγγλικού mop, αλλά τώρα βλέπω ότι ετυμολογείται από τα λατινικά.

  142. ΣΠ said

    140
    Ούτε το ράπισμα.

  143. Pedis said

    Είπαμε για λέξεις και εκφράσεις που χρησιμοποιούνται για μαπιές όχι απ’ τσι προγόνοι …

    και του ρίχνει τρεις κολάφους και του κατεβάζει τη μάπα …

    ω ρε τα παίρνει στην κράνα και του χώνει δυο ξεγυρισμένα ραπίσματα στη μόστρα …

    😎

  144. Pedis said

    … για μαπιές *σήμερα* …

  145. dryhammer said

    130. … πατσιά (# 128, εκ του μπάτσου;), παλαμιά (προφανούς ετυμολογίας).

  146. # 118

    Μάπα λέμε το πρόσωπο, όχι το κεφάλι (γκλάβα)

  147. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Συγχαρητήρια στους γονείς σας και στους καθηγητάς σας.
    Και μετά αναρωτιέστε γιατί δε σχολιάζουν γυναίκες 😜

  148. Κιγκέρι said

    145: Αχ, στα χωριά της Θεσσαλίας «πατσιά», με παχύ τς, λένε το πέλμα, εκ του πατησιά. Είδα κι έπαθα να καταλάβω τι θα πει «μι πουνάει απ’ κατ’ στην πατσιά»!

    147: Παρντόν;

  149. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    138 Ναι! Βαρούτε (και να δεις που το έψαχνα «βαρείτε») 🙂

    143 >>ω ρε τα παίρνει στην κράνα και του χώνει δυο ξεγυρισμένα ραπίσματα …
    και του κατεβάζει τι βιτρίνα 🙂

  150. ΣΠ said

    149α
    Αυτή την κατάληξη στα συνηρημένα ρήματα την χρησιμοποιούσε στις ταινίες η Δέσποινα Στυλιανοπούλου.

  151. Κιγκέρι said

    Η γιαγιά μου, η μητέρα του πατέρα μου, όταν ήθελε να μας απειλήσει ότι θα μας δείρει, κουνούσε την παλάμη της και έλεγε: «Βλέπ’ς τι γράφ’ εδώ; Μπουρντούμπου!»
    Ο παππούς μου πάλι, ο πατέρας της μητέρας μου, συνόδευε την ίδια κίνηση με την απειλή: «Θα σε χειροτονήσω!», δάσκαλος γαρ!

  152. GeoKar said

    #47&50: σας ευχαριστω πολύ!

    #42: για χουνκιαρ, προτείνω Βλαση – στη γειτονιά μου 🙂

  153. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    148β

    Ε, δεν είπαμε και καμία, αλλά λίγες σας έχουμε 🙂

  154. 150, … 149α, Αυτή την κατάληξη στα συνηρημένα ρήματα την χρησιμοποιούσε στις ταινίες η Δέσποινα Στυλιανοπούλου. …

    Και σε ασυνήρητα λέγεται (έχουτε, θέλουτε,…) σε περιοχές της Πελοποννήσου (πχ Ηλεία)

  155. 152β,
    Κίνητρο για επίσκεψη στον Βλάση! 🙂
    Καλό χουνκιάρ έφαγα επίσης στον Selim Bey, Μαρούσι

  156. ΓΤ said

    152@

    https://vlassisrestaurant.gr/%CF%87%CE%B5%CE%B9%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%BF-%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%85/

  157. Spyros said

    Καλησπέρα σε όλους!

    Στριφνό το θέμα της «Χύτρας», πράγματι… και η ιστορία περιλαμβάνει κάποια ίσως «άσκοπα» επεισόδια, όπως η επίθεση στους πειρατές και στην τράπεζα («Να η λύση! Ξεμπάρκαραν για να κλέψουν τα λεφτά!», «δεν είναι κακό να κλέβεις τους κλέφτες»).
    Κατά τα άλλα υπάρχει και μία ενδιαφέρουσα πολιτική χροιά σε κάποιο σημείο: προσέξτε ότι κατά τη διάρκεια του «πρωτοποριακού» θεατρικού, όπου παίζουν οι ήρωές μας, ο έπαρχος και όλο το κοινό πλήττουν. Χαρακτηριστικό είναι το «γκρο-πλαν» καρέ στη φάτσα του έπαρχου με το «κολλημένο» χαμόγελο και τα μισόκλειστα μάτια. Όταν όμως ακούγεται η ατάκα «Είναι τρελοί αυτοί οι Ρωμαίοι», ο έπαρχος γίνεται έξαλλος και ζητάει να μπουζουριάσουν αυτούς που τολμούν και κοροϊδεύουν τις αρχές.
    Τέλος, ας αναφέρω μια από τις αγαπημένες μου ατάκες από την εμποροπανήγυρη, εκεί που ο Αστερίξ και ο άλλος πωλητής συναγωνίζονται στο ξελαρύγγιασμα διαλαλώντας το εμπόρευμά τους: «-Σφάζουνε γουρούνια; – Όχι, τα πουλάνε».

  158. sarant said

    157 Καλώς ήρθατε!

    Ναι, αυτή η τελευταία ατάκα είναι πολύ καλή.

  159. Πέπε said

    140, 143

    Το ράπισμα και ο κόλαφος, ως σημερινές λέξεις, ανήκουν στην ιδιαίτερη κατηγορία εκείνων που η πρώτη τους σημασία είναι μεταφορική – που ουσιαστικά έχουν μόνο μεταφορική σημασία.

    Τα έχει ήδη πει όλα αυτά το σλανγ.γκρ στο λήμμα που παρέπεμψα πιο πάνω (ξύλο).

    Αυτό που δε λέει είναι ότι το ίδιο το ξύλο, όρος προφανώς οικείος και ανεπίσημος (και επίσης μεταφορικός), είναι εντελώς αναντικατάστατο. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να το πεις. Ακόμη και ο ας πούμε πιο επίσημος «ξυλοδαρμός» πάλι το ξύλο χρησιμοποιεί.

  160. ΓΤ said

    159@

    Έλληνας του αλβανικού νότου κάποτε μου περιέγραφε δημόσιους ξυλοδαρμούς αντιφρονούντων σε γήπεδα επί Χότζα. Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι δεν έλεγε ποτέ «ξύλο».

    «Σε έβαζαν στο κέντρο του γηπέδου και εκεί είχε δαρμό»…

  161. Χαρούλα said

    #152,155,157 πριν αρκετά χρόνια στον Βλάση(στο παλιό μαγαζί ακόμη) έχω φάει τον καλύτερο τζιγεροσαρμά εστιατορίου. Αν υπάρχει ακόμη στον κατάλογο, μην τον χάσετε.

  162. Πέπε said

    160:

    Σοβαρά, ε; Υποθέτω ότι τα ελληνικά των Ελλήνων της Αλβανίας, οι οποίοι δεν έχουν λάβει κανενός είδους εκπαίδευση σ’ αυτή τη γλώσσα, θα είναι η σχετικώς ακραιφνής μορφή (ακραιφνέστερη από οποιαδήποτε αντίστοιχη εντός Ελλάδας) του ντόπιου λαϊκού ιδιώματος. Ώστε δαρμός είναι λέξη αυτού του ιδιώματος!

  163. sarant said

    162 Είχαν εκπαίδευση στα ελληνικά -όχι όμως από το ελληνικό κράτος.

  164. Πέπε said

    163

    Πάσο.

  165. Theo said

    @163:
    Είχαν εκπαίδευση στα ελληνικά στις περιοχές που το κράτος αναγνώριζε ως μειονοτικές: στο Αργυρόκαστρο και τη Χιμάρα. Όχι όμως στην Κορυτσά και την Ερσέκα, σε ακραιφνώς ελληνικά χωριά που δεν τα αναγνώριζε το κράτος.
    Άσε αυτούς που «μιλούσαν πολύ» και τους έστελναν μακριά από τις μειονοτικές περιοχές. Κάποια δεύτερα ξαδέρφια μου που τους παπούδες τους, γεννημένους στην Ελλάδα, οι περιστάσεις τους έστειλαν στην Αλβανία (είχα γράψει την ιστορία τους εδώ πέρσι ή πρόπερσι), ήρθαν το 1991-92 από το Φίερ όπου τους είχαν στείλει, και δεν ήξεραν γρι ελληνικά, αντίθετα με την ελληνογεννημενη γιαγιά τους, αδελφή της δικιάς μου.

  166. GeoKar said

    #161: Πίσω από τον Παναθηναϊκό, ε? Καλημέρες 🙂

  167. Γιάννης Ιατρού said


    Παιδιά, αλλάζουν τα πράματα! Είμαι σχεδόν σίγουρος πως ο ΛΑΜΠΡΟΣ έβαλε μπροστά τις μηχανές! Έχουμε εξελίξεις:
    Καταστήματα με νόμισμα τους «βράχους του Κρόνου» – Με 8 πέτρες ένα κιλό λάδι

    ΥΓ: Θα μας πάρουν με τις πέτρες 😎

  168. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    167# Πλάκα είχε το βιντεάκι με τον τύπο έξω από το μαγαζί, που έδειχνε τα προϊόντα, λάδια. βοτάνια κλπ και έλεγε και ξανάλεγε πως είναι όλα νομιμότατα, και μετά έλεγε πως μέσα στο μαγαζί δεν ισχύει κανένας νόμος του κράτους 🙂

  169. Λοιπόν, για το σνίτσελ μην ακούω άσχετους σαν τον Ρογήρο και τον Σπυρίδο… 🙂

  170. Γιάννης Ιατρού said

    169: Το χτύπημα του κρέατος με σκοπό να μαλακώσει (να σπάσουν οι ίνες και να μαλακώσει), στη συνέχεια το πανάρισμά του και το τηγάνισμα χρονολογείται τουλάχιστον από τον 1ο αι. π.Χ. με καταγραφή του από τον Ρωμαίο καλοφαγά Marcus Gavius Apicu.
    Επομένως η Ιταλική καταγωγή του Σνίτσελ είναι προφανής. Από εκεί (έχουμε και την Cotoletta alla Milanese, στην Β. Ιταλία…), και λόγω γειτνιάσεως, λοξοδρόμησε B, BA, προς Αυστρία κλπ. κλπ. Το όνομα του όμως προέρχεται από την γερμ. (Mittelhochdeutsch, Mhd.) ρίζα sniz = κομμάτι, φλούδα.
    Ε τώρα Ρωμαίοι => Βυζάντιο κλπ. δεν πέφτουν και μακριά (ιστορικά μιλώντας), αλλά μην αρχίσουμε να θυμόμαστε πάλι τον Πορτοκάλο 🙂

  171. Πέπε said

    169

    > Θα τους το ξαναπάρουμε όπως και τα Ελγίνεια τώρα!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: