Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο Βάρναλης, ο παράδεισος και η σοσιαλιστική μασέλα (της Άλκης Ζέη)

Posted by sarant στο 19 Δεκεμβρίου, 2021


Το 2017 η Άλκη Ζέη (1925-2020) εξέδωσε το βιβλίο «Πόσο θα ζήσεις ακόμα, γιαγιά;» (εκδ. Μεταίχμιο). Ο τίτλος προέρχεται από μια ερώτηση που της έκαναν, όταν ήταν μικρά, τα εγγόνια της.

Στο βιβλίο αυτό, που έχει τον υπότιτλο «Ιστορίες που έζησα – Ιστορίες που έγραψα», περιλαμβάνονται αυτοβιογραφικά κείμενά της (στο πρώτο μερος, που έχει έκταση περίπου τα δύο τρίτα του συνόλου) και κείμενα μυθοπλασίας (στο δεύτερο μέρος), που ναι μεν είχαν ήδη δημοσιευτεί παλιότερα σε βιβλία της, αλλά που τώρα σχολιάζονταν από τη συγγραφέα εκ των υστέρων. Αυτός ο μεταγενέστερος σχολιασμός είναι τυπωμένος με πλάγιους χαρακτήρες για να ξεχωρίζει.

Διάλεξα ένα αυτοβιογραφικό αφήγημα που περιγράφει μια επίσκεψη του Κώστα Βάρναλη στη Μόσχα το 1959 (η Άλκη Ζέη με τον άντρα της, τον Γιώργο Σεβαστίκογλου, ζούσαν εκεί πολιτικοί πρόσφυγες) και, στον εκ των υστέρων σχολιασμό, μια νέα επίσκεψη της ίδιας της Άλκης Ζέη στη Μόσχα το 2016.

Αν δεν κάνω λάθος, το κείμενο είχε αρχικά δημοσιευτεί στο βιβλίο της Άλκης Ζέη «Η  δωδέκατη γιαγιά και άλλα…» (2000).

Και πριν προχωρήσουμε, θυμίζω ότι συνεχίζεται η ψηφοφορία για τη Λέξη της Χρονιάς, στην ωραιότατη ειδική μας σελίδα.

Ο Βάρναλης, ο παράδεισος και η σοσιαλιστική μασέλα

Δεν ξέρω γιατί εδώ και μερικά χρόνια δεν βλέπω πια τη Μόσχα στον ύπνο μου. Ενώ ονειρεύομαι το Παρίσι συχνά, τα παιδιά μου μικρά που τα μπερδεύω με τα εγγόνια μου, τον Γιώργο, κι ακόμα τη Σάμο και τα παιδικά μου χρόνια, ανεξήγητα η Μόσχα χάθηκε ξαφ­νικά από τον υπολογιστή του νου μου.

Και την έβλεπα πάντοτε σαν μια όμορφη καρτ ποστάλ, είτε χιονισμένη είτε ανοιξιάτικη. Τα δάση, τις σημύδες και τις λίμνες. Λέω τώρα μήπως η ανάμνηση του Βάρναλη στη Μόσχα με κάνει να την ξαναδώ στον ύπνο μου, γιατί μου έχει λείψει.

Ο Βάρναλης στη Μόσχα! Θα ήτανε γύρω στο 1959. Είχε πάρει πριν καιρό το βραβείο Λένιν, μα πέτρινα τα χρόνια ακόμα, δεν έλεγαν να φύγουν, και δεν του έδιναν διαβατήριο στην Ελλάδα για τη Σοβιετική -τότε- Ένωση.

Τον περιμέναμε λοιπόν με λαχτάρα κι ανησυχούσα­με αν θα μπορούσαμε να τον δούμε, αφού στην τελετή της απονομής του βραβείου εμείς οι Έλληνες της Μό­σχας, οι πολιτικοί πρόσφυγες, ήμασταν αποκλεισμένοι. Μόλις είχαν αρχίσει οι σχέσεις Ελλάδας και Σοβιετικής Ένωσης. Εμείς, μην έχοντας καμιά επαφή με το ελληνι­κό κράτος, αφού στους πιο πολλούς είχαν στερήσει την υπηκοότητα, ουσιαστικά δεν υπήρχαμε. Λίγο αργότερα όμως όποιος ερχότανε από την Ελλάδα, είτε επίσημος είτε ανεπίσημος, ζητούσε να συναντηθεί μαζί μας.

–  Θέλω να δω τους Σεβαστίκογλου, μας είπανε πως φώναζε ο Βάρναλης σαν πεισματάρικο μικρό παιδί, όταν δεν μας είδε σε καμιά από τις επίσημες εκδηλώ­σεις που του έκαναν.

Μια μέρα πήραμε ένα οργισμένο τηλεφώνημά του.

– Αύριο θα έρθω να σας δω, αν δεν με φέρουν, θα δραπετεύσω.

– Πού είστε; τον ρωτήσαμε.

– Στον παράδεισο, είπε πιο θυμωμένα ακόμα, σ’ ένα αναπαυτήριο που είναι βαρετό σαν τον παράδεισο.

Μόλις μας είπε πού βρισκότανε, καταλάβαμε αμέ­σως. Τον είχαν στείλει να ξεκουραστεί μαζί με τη γυ­ναίκα του, τη Δώρα, σ’ ένα μαγευτικό μέρος στα πε­ρίχωρα της Μόσχας. Εκεί πήγαιναν τα στελέχη του κόμματος και διαλεχτοί ξένοι από όλο τον κόσμο. Δά­σος, σημύδες, λίμνες και ησυχία απόλυτη. Ήμασταν όμως σίγουροι πως ο Βάρναλης, κλεισμένος εκεί, και με τη Δώρα μάλιστα, δεν θα μπορούσε να το αντέξει.

Την άλλη μέρα από το τηλεφώνημα, ένα μεγάλο μαύρο αυτοκίνητο στάθηκε έξω από την πολυκατοικία μας κι έκανε τους γείτονές μας να λαχταρήσουν. Ήταν νωρίς τ’ απόγευμα κι ο οδηγός που μας έφερε τον Βάρναλη -μόνο του, χωρίς τη Δώρα- είπε πως θα τον έπαιρνε πίσω πριν από τις έξι, για να προλάβει το βραδινό φαγητό.

–  Μπορούμε να του δώσουμε να φάει κάτι κι εμείς, αστειεύτηκε ο Γιώργος, μα ο οδηγός δεν το εκτίμησε καθόλου.

–  Αυτή την εντολή έχω, απάντησε ξερά. Ευτυχώς ο Βάρναλης δεν κατάλαβε τον διάλογο.

Όσα χρόνια κι αν πέρασαν, τη θυμάμαι κείνη τη μέρα σαν να ήτανε χτες. Ο Βάρναλης καθισμένος σε μια πολυθρόνα και δίπλα του σ’ ένα τραπεζάκι ένα ποτηράκι βότκα, να προσπαθεί να μιλήσει, μα ψεύδιζε, κι αυτό τον έκανε έξω φρενών.

Μας είπε πως γι’ αυτό έφταιγε η Δώρα και, όπως είδε πως δεν καταλαβαίναμε, βάλθηκε να μας εξηγεί.

Ψευδά ψευδά μας διηγήθηκε με θυμό και χιούμορ τη διαμονή του στον… παράδεισο.

–  Όλες οι μέρες ίδιες. Ξυπνάς, κοιμάσαι, τρως, ξανακοιμάσαι κι ακούς μόνο τα πουλάκια να κελαηδάνε και τη Δώρα να μουρμουρίζει.

Εκεί που μένανε, μέσα στο πάρκο, είχε μια λίμνη και, βαρκούλες που μπορούσες να κάνεις βόλτες. Τέ­τοιο τοπίο θα το ζήλευε ο καθένας, εκτός από τον ίδιον που βαριότανε. Πήγαινε όμως τη βόλτα για να περάσει η ώρα που δεν πέρναγε με τίποτα. Μπήκανε λοιπόν χτες σε μια βαρκούλα. Κάποιος τραβούσε κου­πί κι ο Βάρναλης καθισμένος απέναντι στη Δώρα έβρε­χε το χέρι του μέσα στο νερό. Παραδέχτηκε ότι γκρίνιαζε όλη την ώρα. Κλεισμένος στον παράδεισο, ενώ ήθελε να δει κόσμο, να κουβεντιάσει. Δεν ήτανε κου­ρασμένος για να ’χει ανάγκη τόση απόλυτη ξεκούρα­ση, που σε κάνει να μην μπορείς να σκεφτείς τίποτα. Γκρίνιαζε. λοιπόν, αφού δεν μπορούσε να διαμαρτυρηθεί. Η Δώρα άρχισε να τον λέει αχάριστο, που οι άνθρωποι τον περιποιούνταν τόσο και που του δώσα­νε και το βραβείο Λένιν. Τότε άναψε και φούντωσε κι ο ίδιος κι αρχίσανε τρικούβερτο καβγά. 0 άνθρωπος που τράβαγε κουπί έκανε πως δεν άκουγε κι ούτε τους κοιτούσε. Μια στιγμή ο καβγάς κορυφώθηκε, όταν η Δώρα του είπε:

– Δεν έπρεπε να σου δώσουνε το βραβείο Λένιν, αφού εσύ στα νιάτα σου ήσουνα βασιλικός, ενώ εγώ ήμουνα πάντα δημοκράτισσα.

Ποιος είδε τον Θεό και δεν τον φοβήθηκε! Ο Βάρ­ναλης άρχισε να στριγκλίζει και θα έμεινε κάμποσο φαίνεται με το στόμα ανοιχτό, γιατί η Δώρα τού άρπαξε ξαφνικά τη μασέλα και την πέταξε στη λίμνη! Σηκώθηκε τότε όρθιος να την αρπάξει από το μαλλί, μα η βάρκα άρχισε να σκαμπανεβάζει κι ο άνθρωπος που τραβούσε το κουπί, τρομαγμένος, τους έδειχνε να καθίσουν στις θέσεις τους. Κάθισαν βέβαια ακίνητοι, με την πλάτη γυρισμένη ο ένας στον άλλο, και μόλις βγήκανε από τη βάρκα, πριν πάνε στο δωμάτιό τους, φώναξαν τον διερμηνέα. Ήτανε μια πολύ συμπαθητική γυναίκα, που λάτρευε και θαύμαζε τον Βάρναλη. Ο ίδιος, για να μη γίνουν ρεζίλι, της είπε πως έσκυψε να πάρει νερό από τη λίμνη να δροσίσει το πρόσωπό του και του έπεσε η μασέλα. Είχε μια παλιά μαζί του, μα ήτανε χάλια. Ας ψάχνανε στον πάτο της λίμνης να του βρουν την άλλη. Η διερμηνέας του είπε να μην ανησυ­χεί και πως, αύριο κιόλας, θα φρόντιζε να του στείλουν οδοντοτεχνικό να του πάρει μέτρα και να του κάνουν δώρο μια ολοκαίνουργια μασέλα.

Όταν έφυγε η διερμηνέας, ο Βάρναλης τα ‘βαλε φυσικά με τη Δώρα.

–  Εγώ, της είπε, σοβιετική μασέλα δεν βάζω. Μπορεί να έχουν κάνει σ’ αυτόν τον τόπο μεγάλα επιτεύγ­ματα και μπαλέτο σαν κι αυτό που είδαμε να μην έχω ξαναδεί, αλλά μασέλες δεν ξέρουν να φτιάχνουν.

Τους είχε δει όλους όταν πήγαιναν για φαγητό στην τραπεζαρία. Μια κοψιά, ίδιο χαμόγελο. Θα μπορούσε κάλλιστα ο ένας να δανείζει τη μασέλα του στον άλλο.

Η Δώρα είπε πάλι πως τζάμπα του δώσανε το βραβείο Λένιν, για να τον κάνει πάλι έξαλλο.

–  Ας το πάρουν πίσω. της είπε, μα σοβιετική μασέ­λα δεν θα βάλω.

Όπως χαθήκανε τα όνειρά μου για τη Μόσχα, έτσι χάθηκε κι από τη μνήμη μου αν ξανάδαμε τον Βάρναλη πριν φύγει, θυμάμαι με λεπτομέρειες έναν έναν όσους είχαν έρθει στη Μόσχα σπίτι μας, τι φάγαμε, τι κουβεντιάσαμε. Θυμάμαι τι φορούσαν ο Οδυσσέας Ελύτης, η Άννα Συνοδινού, ο Ανδρέας Εμπειρικός κι ο Λέων Κουκούλας, ο Θόδωρος Κρίτας. η Βάσω Μανωλίδου κι ένα σωρό άλλοι. Μα από τον Βάρναλη δεν θυμάμαι τίποτ’ άλλο. Μήπως δεν τον ξαναείδαμε, δεν μας τον ξανάφεραν. Παρόλο που είμαι σίγουρη πως εκείνος θα χτυπούσε τα πόδια και θα ’λεγε:

–  Θέλω να δω τους Σεβαστίκογλου.

Πάντως, έφυγε με την παλιά του μασέλα. Μου το είπε, αρκετά χρόνια μετά, η διερμηνέας του.

Τη Μόσχα την ξαναείδα όχι στον ύπνο μου αλλά στον ξύπνιο μου. Τον Σεπτέμβρη που μας πέρασε -2016- πήγαμε με το Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού για τρεις μέρες στη Μόσχα στην Έκθεση Βιβλίου. Ο Βασίλης Βασιλικός, ο Ευγένιος Τριβιζάς κι εγώ -προσκαλεσμένοι, γιατί τα βιβλία μας είχαν εκδοθεί στα ρωσι­κά- καθώς και μερικοί νέοι συγγραφείς.

Υπήρχε ελληνικό περίπτερο στην Έκθεση που είχε στήσει το Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού. Έτσι, με τις διάφορες παρουσιάσεις έμενε πολύ λίγος χρόνος για επίσκεψη στη Μόσχα.

Από το αεροδρόμιο ως το ξενοδοχείο που ήτανε κοντά στην Έκθεση κοιτάζοντας από το παράθυρο του αυτοκινήτου νόμιζα πως βρίσκομαι σε μια πόλη που δεν είχα ζήσει ποτέ. Μόνο στην είσοδο της Έκ­θεσης αναγνώρισα το άγαλμα που στεκότανε ακόμα στην ίδια θέση – ένας νέος εργάτης και μια εργάτρια που κρατούσαν προτεταμένα ο ένας το σφυρί και η άλλη το δρεπάνι. Έμοιαζαν τώρα σαν να μην ήξεραν τι να τα κάνουν κοιτάζοντας πιο πέρα τα κτίρια με τους τριάντα ορόφους κι από κάτω τα μαγαζιά Γκούτσι, Σεν Λοράν κι όποια άλλη μάρκα βάζει ο νους που είχαν αντικαταστήσει τα μικρά ξύλινα σπιτάκια.

Είχαμε ένα απόγευμα ελεύθερο και η Ρωσίδα εκδότριά μου προθυμοποιήθηκε να με συνοδέψει όπου επιθυμούσα να πάω στη Μόσχα. Χωρίς καν να το σκεφτώ, της είπα πως θέλω να δω το κουζινάκι όπου έγραφα το Καπλάνι της βιτρίνας. Δηλαδή να με συ­νοδέψει στο σπίτι που μέναμε τα οχτώ χρόνια που ζήσαμε στη Μόσχα.

Βρισκότανε στην άλλη μεριά της πόλης, μακριά από την Έκθεση, κοντά στο Πανεπιστήμιο. Όταν πήγαμε εκεί το ’57 ήτανε νεόχτιστο. Μια τεράστια πολυκατοικία με τέσσερις ορόφους και 500 διαμερί­σματα. Σε σχήμα πι και στη μέση ένα μεγάλο πάρκο με μικρά λεπτά δεντράκια και παρτέρια. Το βράδυ όταν τα παρτέρια πάγωναν γινόντανε σαν πίστες κι έβγαιναν τα παιδιά και τσουλούσαν στον πάγο με τα πατίνια τους.

Ανυπομονούσα να φτάσουμε. Η απόσταση μεγάλη και πλήθος αυτοκίνητα όποιας μάρκας βάζει ο νους. Όταν επιτέλους φτάσαμε. είχε αρχίσει να σκοτεινιάζει και δεν γνώριζα τίποτα από τη γειτονιά που είχα ζήσει οχτώ χρόνια. Το πάρκο είχε γίνει ένα θεόρατο σκοτεινό δάσος. Το διαμέρισμά μας ήτανε στην πρώ­τη πλευρά στον τρίτο όροφο. Ο πρώτος και ο δεύτε­ρος ήτανε παιδικός σταθμός. Εκεί πήγαιναν τα παιδιά μας. Πώς να αναγνωρίσω την πόρτα της εισόδου; Τότε η εξώπορτα ήτανε ξύλινη με ένα μπρούντζινο πόμολο που το γυρίζαμε και άνοιγε. Δεν υπήρχε κλει­δί. Τώρα βρέθηκα μπροστά σε μια ατσάλινη πόρτα με κάμερα στο πλάι και θυροτηλέφωνο. Στα παρά­θυρα του παιδικού σταθμού μαύρα πυκνά κάγκελα.

Η εκδότριά μου χτύπησε ένα κουδούνι, μίλησε στο θυροτηλέφωνο. εξήγησε ποια είμαι και πως επιθυμού­σα να δω το διαμέρισμα που έμενα. Μια ανδρική φωνή τής απάντησε να περιμένει κάτω. Η καρδιά μου πήγαινε να σπάσει. Σε λίγο κατέβηκε ένας άντρας γεροδεμένος γύρω στα πενήντα. Εμένα ούτε να με κοιτάξει και είπε στη συνοδό μου πως η γυναίκα του δεν θέλει να ανέβουμε απάνω και πως αυτός έχει τον κατάλογο των κατοίκων που έμειναν στο διαμέρισμα από τον καιρό που χτίστηκε το σπίτι και κανείς ξένος δεν έχει μείνει ποτέ εκεί.

Μας έκλεισε την ατσαλένια πόρτα στα μούτρα με μένα να κλαίω στην αγκαλιά της εκδότριάς μου.

Ήθελα τόσο να δω το κουζινάκι που έγραφα το Καπλάνι. Τα βράδια όταν γυρίζαμε με τον Γιώργο απ’ το θέατρο ή από κονσέρτο σε μια γωνιά του τραπεζιού καθότανε ένα αδύνατος νεαρός μ’ ένα τσουλούφι που του έπεφτε στα μάτια έτσι όπως σκυμμένος σχεδίαζε σ’ ένα χαρτί ανθρωπάκια, δέντρα, σπίτια.

Ήτανε ο Αντρέι Ταρκόφσκι. Ναι, ναι, ο μεγάλος Ταρκόφσκι, που τότε ήτανε φοιτητής στην κινηματο­γραφική σχολή κι ερχότανε να κάνει μπέιμπι σίτινγκ στα παιδιά για να βγάζει χαρτζιλίκι.

Έτσι μου έμεινε μόνο στον ύπνο μου να βλέπω το κουζινάκι. Στη Μόσχα δεν θα ξαναπάω.

Advertisement

180 Σχόλια προς “Ο Βάρναλης, ο παράδεισος και η σοσιαλιστική μασέλα (της Άλκης Ζέη)”

  1. f kar said

    Καλημέρα. Μπα σε καλό σας συγκινηθήκαμε πάλι.

  2. LandS said

    Μπα που να με πάρει ο διάολος, πότε θα σταματήσω να κάνω σα μωρό παιδί με αυτή τη δρακογενιά;

  3. BLOG_OTI_NANAI said

    Προσωπικά έχω βιώματα που με κάνουν να αντιλαμβάνομαι κάποια πράγματα που περιγράφει η ιστορία αυτή:
    1) Καταρχάς, πάω 40 χρόνια πίσω όταν διάβαζα το «Καπλάνι» και ρωτούσα τους γονείς μου τι σημαίνει η λέξη.
    2) Έχω ζήσει σε κάποιες πόλεις και ξέρω το αίσθημα του να ζεις κάπου μακριά και νοσταλγικές στιγμές να σου φέρνουν εικόνες και μυρωδιές από έναν παλιό τόπο διαμονής.
    3) Έχω ταξιδέψει σε παλιό τόπο διαμονής και ευτυχώς όλα εξωτερικά ήταν ίδια, αλλά πήγα και στάθηκα έως έξω από την πόρτα του διαμερίσματος χωρίς όμως να χτυπήσω, για να μην ενοχλήσω τους νυν ενοίκους. Και τι να τους εξηγώ άλλωστε; Επίσης ίσως και να μην ήθελα να δω το αλλαγμένο σπίτι ώστε να μείνω με τις παιδικές αναμνήσεις αναλλοίωτες.

  4. leonicos said

    Γαμώτο, δεν τα ζήσαμε

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3 Εγώ περνάω πότε-πότε με συγκίνηση εξω από το σπίτι που νοίκιαζα πολλά χρόνια και στο οποίο γεννήθηκαν οι κόρες μου. Μέσα όμως δεν είχα διάθεση να μπω.

  6. atheofobos said

    Στο ποστ μου
    ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΜΟΣΧΑ ΕΠΙ ΥΠΑΡΚΤΟΥ
    http://atheofobos2.blogspot.com/2013/08/blog-post_29.html
    περιγράφω πως ήταν πιθανώς το διαμέρισμα που ζούσε η Ζέη στην Μόσχα από αντίστοιχο που είχα επισκεφτεί εκεί.

  7. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Αντρέι Ταρκόφσκι έκανε μπέιμπι σίτινγκ στα παιδιά της Ζέη, η Μοάτσου πέταξε τη μασέλα του Βάρναλη στη λίμνη· σουρεαλιστικές καταστάσεις. Οι γείτονες να πανικοβάλλονται, επειδή ένα μαύρο κρατικό αυτοκίνητο πάρκαρε μπροστά στην πολυκατοικία τους· σοβιετική κατάσταση.
    Πολλά για τη ζωή των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων γράφει η Ζέη στην «Αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα».

  8. Γιάννης Κουβάτσος said

    4:Ευτυχώς.

  9. leonicos said

    Το σπίτι στην Ψαρομιλήγκου, πίσω από την Συναγωγή, υπάρχει, αλλά ο δρόμος άλλαξε. Το καροποιείο έφυγε. Το άλλο ε τους αργαλειούς που κάνανε κουρελούδες είναι ερείπιο. Και η πόρτα της αυλής μας είναι απροσπέραστη. Όλο θέλω να χτυπήσω να μου ανοίξουν. Προφανώ είναι το πάρκιν τους
    Το σπίτι στις Κουκουβάουνες το πήρε ο δρόμος
    Το πρώτο νοικιασμενο σπίτι στην Πλάκα, υπάρχει ανακαινισμένο
    Το δεύτρρο νοικιασμένο σπίτι στην Πλάκα είναι διατηρττέο και το πήρε το δημοσιο. Κάποια υπηρεσία είναι
    Το δωμάτιό μου στο κιμπούτς προφανώς το έχουν άλλοι (το είχα με άλλον ένα)
    Το τρίτο σπίτι στην Πλάκα, ιδιοκτητο, παραμένει, νοικιασμένο από συμπαθητικούς ανθρωπους
    Το σπίτι στη Φρανκφούρτη, δεν θυμάμαι που είναι
    Το σπίτι στη Χαϊλδεβεργη το είδα πρόπερσι. Δεν με τράβηξε
    Το σπίτι στο Λονδίνο, όποτ πάω το βλέπω απ’ έξω. Εκεί δεν αλλάζει τίποτα.
    Το σπίτι στους Αμπελοκήπους, επίσης νοικιασμένο, από ένα καλό παιδί
    Το πρωτο σπίτι στην Νίκαια πουλήθηκε, και καλά να πάθει
    Στο δεύτερο σπίτι στη Νίκαια όπου διαμένω, μένω ελέω Φωτεινής (μια και μιλούσαμε για καθαρευουσιάνικα κλισέ)

    Το οριστικό μου σπίτι δεν το έχω δει ακόμα, αλλά κατά πάσα πιθανότητα θα είναι ή στο Τρίτο Αθηνών, τομέας ΜτΙ ή στο Σχιστό
    Εκτός και αν βρεθώ κάπου αλλού, που δεν μπορώ να προβλέψω

  10. Νέο Kid said

    Χα! Πόσο λαθος έκανε ο Βάρναλης! Δεν υπάρχουν καλύτερες μασέλες παγκοσμίως από τος ρωσικές!

  11. Κιγκέρι said

    7: Την οποία Αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα, μάλλιασε η γλώσσα μου να τους λέω στο Πάμπλικ ότι δεν είναι παιδικό βιβλίο και κακώς το έχουν μαζί με τα παιδικά, τίποτε αυτοί.

  12. Καλημέρα

    Ωραία γραφή, καλά βαλμένοι οι διάλογοι, διαβάζετε ευχάριστα

    Υποθέτω πως ανήκει στιις μυθοπλασίες αφού τα περισσότερα προκύπτουν από όσα της είπε η διερμηνέ, τα δε γεγονότατης βαρκάδας από σπασμένο τηλέφωνο αφού η διερμηνέα δεν φαίνεται από τα γραφόμενα να συμμετείχε σ’ αυτήν.

    Ο θειος μου από το Αμέρικα, πήγαινε συχνά στην Μόσχα πριν το 70. Μου έλεγε πως είναι η καλύτερη πόλη του κόσμου για όσους είχαν συνάλλαγμα και πως εύρισκες τα πάντα στα μαγαζιά που λειτουργούσαν έτσι. Το θυμήθηκα όταν πήγε εκεί να μείνει η κόρη του Ωνάση μόλις πρωτοπαντρεύτηκε.

    Θυμήθηκα κι ένα ανέκδοτο της εποχής :

    Συζητούν δυο Βούλγαροι :
    – Σύντροφε η Ρωσ’ια μας έδωσε χώμα !
    – Και τι θα το κάνουμε το χώμα
    – Α, δεν κατέχεις… θα το δώσουμε στην Ρουμανία να μας δώσει στάρι
    – Ωραία, θα χορτάσουμε ψωμί ! Μπράβο στην Ρωσία !
    – Οχι σύντροφε, το στάρι θα το δώσουμε στην Τσεχοσλοβακία να μας δώσει όπλα !
    – Δηλαδή όπου νάναι βγαίνουμε στο Αιγαίο ;
    – Οχι σύντροφε τα όπλα θα τα δώσουμε στην Ρωσία
    – Γιατί ;
    – Για να μας δώσει το χώμα !!!!

  13. Μόσχα, Μόσχα είναι τ’ ονειρό μας… Με καλημέρες.

  14. ΚΩΣΤΑΣ said

    Ωραίο και το σημερινό, μάθαμε νέα που δεν τα ξέραμε.

    Ω! ρε γμτ, ο Βάρναλης βασιλικός στα νιάτα του, ο Γληνός πετροβολούσε τ’ς μαλλιαροί στα Ευαγγελικά…
    τα καλύτερά μας παιδιά μας πήραν οι κομμουνισται! 😜

  15. ΓΤ said

    (ο Ανδρέας Εμπειρικός)

    Άγιο το χέρι της Δώρας μ’ αυτόν τον τύπο.

    Έχω την αίσθηση ότι η ιστορία με τη μασέλα υπάρχει και στα «Σπανιόλικα παπούτσια», μόνο που εκεί η Ζέη λέει απλώς ότι αυτός ο παλιογκρινιάρης «έχασε τη μασέλα του στη λίμνη», αποσιωπώντας την αλήθεια.

  16. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Βάρναλης ασφυκτιούσε και σκυλοβαριότανε στον VIP παράδεισο και ήθελε να κάνει τις τσάρκες του στη Μόσχα. Μάλλον θα καιγόταν να γνωρίσει ευειδείς κυρίες, να τους χαρίσει τίποτα καλσόν και δυτικά τσιγάρα, ώστε να συσφιχτούν έτι περισσότερο οι ελληνοσοβιετικές σχέσεις, έτσι, μπρο (ΓΤ); 😉

  17. ΚΑΒ said

    10. Σοβιετικές και ρωσικές είναι ίδιες;

  18. Νέο Kid said

    17. Όταν πρόκειται για μασέλες ,ναι!

  19. π2 said

    Πολύ συγκινητικό το σχόλιο της Ζέη.

  20. ΓΤ said

    16@

    Θα βάλω βύσμα Theo και Blog να παίξει η Δώρα για αγιοκατάταξη.

  21. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Άλλη Ζέη, σταθερή γλυκιά γραπτή αξία.

    Έχοντας αλλάξει 22 σπίτια από 5 μηνών, Λευκίμμη Έβρου, (δεν την θυμάμαι) ώς τα 17 στο Μαρούσι, δεν έχω καμία νοσταλγία για κάποιο ή για κάποια γειτονιά, ένα κάποιο συναίσθημα ίσως για το Ν.Ψυχικό που ναι μεν αλλάξαμε 7 σπίτια με ενδιάμεσα χρονικά κενά, αλλά οι παρέες ήταν ίδιες σε γενικές γραμμές.
    Αυτό σε συνδυασμό με τα ταξίδια με τραίνο στο Σοφικό Εβρου κάθε καλοκαίρι μέχρι τα 13 (μετά πέθανε ο πατέρας μου και είχαμε άλλα προβλήματα ) μου δημιούργησαν μια ανεξάρτητη και ταξιδιάρα φύση, κι ήθελα να γυρίσω όλο τον κόσμο.
    Στις αρχές του 80 βλέποντας την σειρά Κόσμος του Σέιγκαν, αντιλήφθηκα συγκλονισμένος το μέγεθος της Γής, από τότε την θεωρώ πατρίδα μου και προσδιορίζομαι εθνικά ώς Γήινος.😂

    Υ.Γ – Το επεισόδιο με την Δώρα, εξηγεί σε μεγάλο βαθμό και τον χαρακτήρα του Βάρναλη ως προς την σεξουαλικότητα.😊

  22. Γιάννης Κουβάτσος said

    20:Τόσα χρόνια, φίλε, είχα άλλη εντύπωση για τον Βάρναλη. Δεν είχα κοιτάξει κάτω από την αγιογραφία. Αλλά η ακραία χειρονομία της Μοάτσου δείχνει και ακραία αγανάκτηση. Και ο τύπος σηκώθηκε και πήγε να την πιάσει απ’ το μαλλί… Μάλιστα.

  23. Εδώ το αληθινό καπλάνι:
    https://www.isamos.gr/kaplani-tis-vitrinas/

    Θα μετανιώνω πάντα που είχα την ευκαιρία να κάτσω σε ταβέρνα με την Άλκη Ζέη και μικρή παρέα, και δεν το έκανα.

  24. Theo said

    Καλημέρα,

    Είχε πολλή πλάκα αυτός ο γερο γκρινιάρης 🙂
    Κι η Ζέη απολαυστική (όπως και στο Καπλάνι της βιτρίνας· η Αρραβωνιαστικιά τους Αχιλλέα λίγο γλυκόπικρο, αλλά καλό) και μαστόρισσα.

    Αλλ’ ο αγαπημένος μου σκηνοθέτης, μπέιμπι σίτερ στους Σεβαστίκογλου! Από τα άγραφα 🙂

    Τώρα, για τα σπίτια: Αυτό που γεννήθηκα, ούτε κι έμαθα ποτέ πού ακριβώς βρισκόταν. Αυτό που θυμάμαι πρώτο το γκρέμισε ο πατέρας μου, για να το ξαναχτίσει κι έμεινε γιαπί από τότε. Τα υπόλοιπα μένουν όπως ήταν. Αυτό στο οποίο μεγάλωσα έχει μείνει χρόνια ξενοίκιαστο και ρημάζει σιγά σιγά. Περνώ μια δυο φορές στην πενταετία απ’ έξω και δεν έχω κουράγιο να μπω μέσα.

  25. ΚΑΒ said

    Γεννήθηκα σε χωριό, το πατρικό παραμένει σχεδόν όπως ήταν, με μικρές αλλαγές από τον γαμπρό και το καινούριο μετά τον γάμο της αδερφής είναι τα αγαπημένα. Τα διάφορα των γυμνασιακών, φοιτητικών και των πρώτων επαγγελματικών χρόνων δε μου έχουν αφήσει καμιά ωραία ανάμνηση και ούτε θέλω να τα ξαναδώ.

    Πάντα είχα την αίσθηση ότι ο Βάρναλης ήταν «αγριάνθρωπος»!

  26. Πουλ-πουλ said

    «Τους είχε δει όλους όταν πήγαιναν για φαγητό στην τραπεζαρία. Μια κοψιά, ίδιο χαμόγελο. Θα μπορούσε κάλλιστα ο ένας να δανείζει τη μασέλα του στον άλλο.»
    Τι ωραίο, δηλητηριώδες χιούμορ! Μου έφτιαξες τη μέρα Νικοκύρη.

  27. leonicos said

    Θα σας ειδοποιήσει η Φωτεινή.

    Το γράφω στη διαθήκη μου. Αν δεν το κάνει, δεν θα κληρονομήσει τίποτα

  28. ΓΤ said

    22@

    Γιά σύνελθε 🙂 Αυτό το καρτούν της απρέπειας φαίνεται από έτη φωτός…

  29. leonicos said

    Ξεχασα να γράψω για την Αρτοτίνα. Τα ακίνητα στηθεση τους ρημάζουν. Το χωριό επίσης ρημάζει. το άφησα με 520 κατοίους τον χειμώνα, και σχολείο με 6 τάξεις, αν και διθέσιο, και τώρα έχει 17 και τέρμα το σχολείο

    Πέρασα και από το στρατόπεδο του Αμυνταίου. Το Αμύνταιο απέκτησε Γκούντις, η πιο ζωνταη΄περιοχή, του σιδηροδρομικού σταθμού εχει εγκαταλειφθεί, και το Οινοποιείο απέναντι από το στρατόπεδο έκλεισε

  30. leonicos said

    Την Άλκη Ζέη την γνωρισα σε κάποιο πεδικό ιβέντ: Αν όλα τα παιδιά της γης….

    πεδικό = παιδικό

  31. Πουλ-πουλ said

    «Μια τεράστια πολυκατοικία με τέσσερις ορόφους και 500 διαμερί­σματα.»
    Περπατάς στη Μόσχα ή το Κίεβο, ψιλοχάνεσαι, και ρωτώντας πώς θα φτάσεις στον προορισμό σου, σού λένε «Είναι 5 τετράγωνα παρακάτω». Αυταπατάσαι όμως αν νομίζεις ότι έφτασες,έχεις βέρστια να διανύσεις ακόμη.

  32. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    Θα λείψω για αρκετές ώρες

    23 Κι εγώ για κάτι ανάλογο (με την ίδια)

  33. Ο εσαεί ανάποδος said

    Είναι ευνόητη η φιλοβασιλική πρώτη νεότητα του Βάρναλη. Οι έρευνες αναφέρουν ότι κάθε άλλο παρά προερχόταν από τα λαϊκά στρώματα, όπως ήθελε εκείνος παραπειστικά να υποστηρίζει. Αστικότατη η οικογένειά του και μάλιστα με τις ιδεοληψίες του περιφερειακού ελληνισμού. Οι δε αδελφές του με πιάνο, ξένες γλώσσες και συχνότατη παρουσία στις χοροεσπερίδες της Βάρνας!

  34. Γιάννης Κουβάτσος said

    Επί Χρουστσόφ κτίστηκαν αυτές οι πενταώροφες πολυκατοικίες με διαμερίσματα που είχαν κουζίνα το καθένα, τα επονομαζόμενα «χρουστσόφσκες», ενώ στα παλαιότερα διαμερίσματα (κομμουνάλκα και κοινόβια) οι οικογένειες μοιράζονταν την κοινή κουζίνα και τουαλέτα. Στις κουζίνες μαζεύονταν και τα λέγανε οι σοβιετικοί πολίτες, πιστεύοντας οτι εκεί δεν τους ακούει κανείς.

  35. Νέο Kid said

    Καπετανικά σκιρτήματα… ( να έχετε stand-by το φλιτ!)

  36. 33 Δε νομίζω ότι καυχήθηκε ποτέ για λαϊκή καταγωγή ο Βάρναλης. Ο ίδιος περιγράφει πώς ήρθε από τη Βάρνα και σπουδάζοντας στην Αθήνα εγκολπώθηκε τη Μεγάλη Ιδέα και τους απόγονους του Μαρμαρωμένου Βασιλιά.

  37. Νέο Kid said

    36. Κι εσύ -ως ειδικός! Κάτι θα ζεις μάθει τόσα χρόνια…- ετοίμασε το κατσαριδοκτόνο !

  38. ΓΤ said

    Στην ξένη φούστα Σεβαλιέ και στη γυναίκα Κρούμος…

  39. 35, 37 Πιθανόν έχεις τα δίκια σου!

  40. 37: Και δίχως αυτά, φροντίζουν άλλοι για το πιο ηλίθιο και προβοκατόρικο σχόλιο στο άρθρο.

  41. ΓΤ said

    Να καβαλάς του Έρωτα τη σέλα, να ξεπεζεύεις με μασέλα…

  42. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλή σας μέρα.

    Μοῦ ἄρεσε τὸ σημερινό. Μ᾿ ἀρέσει, ἄλλωστε, ἡ γραφὴ τῆς Ἄλκης Ζέη.

    Πρῶτα εἶχα διαβάσει τὴν «Ἀρραβωνιαστικιὰ τοῦ Ἀχιλλέα». Τὸ «Καπλάνι τῆς βιτρίνας» τὸ διάβασα μετὰ ἀπὸ μιὰν ἐπίσκεψη στὸ Παλαιοντολογικὸ Μουσεῖο τῆς Σάμου, ὅπου εἶδα τὸ βαλασαμωμένο ζῶο.

    Γιὰ τὸν Βάρναλη δὲν ἀλλάζει ἡ ἐκτίμησή μου, ὅ,τι κι ἂν μάθω γιὰ τὴν προσωπική του ζωή.

    Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ γιὰ ὅλους σχεδὸν τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἄφησαν τὸ ἀποτύπωμά τους στὴν πνευματικὴ ζωὴ τοῦ τόπου.

    Τὸ ἔργο τους ἦταν πολὺ πιὸ πάνω ἀπὸ τὴν καθημερινότητά τους.

  43. Γιάννης Κουβάτσος said

    33:Δεν έχεις διαβάσει τα «Φιλολογικά απομνημονεύματα», βρε Βάτμαν; 😊

  44. BLOG_OTI_NANAI said

    23: Πράγματι ήταν μια ευκαιρία.
    Προσωπικά λατρεύω να ακούω απόψεις ανθρώπων που έχουν να πουν κάτι και ειδικά όταν μιλούν για το έργο τους και τη σκέψη που υπάρχει πίσω από αυτό. Είναι ο λόγος που εκτός ιστορικών βιβλίων, ένας αριθμός βιβλίων που έχω είναι δοκίμια λογοτεχνών, διανοητών ή εικαστικών. Εξίσου μου αρέσουν εκπομπές όπως το «Μονόγραμμα», «Εποχές και Συγγραφείς», «O Λόγος της Γραφής», «Η εποχή των εικόνων», «Μια εικόνα χίλιες σκέψεις» ενώ με θετική διάθεση βλέπω και εκπομπές για αρχιτεκτονική και αστικό τοπίο.

  45. ΚΩΣΤΑΣ said

    Όποιος και να ήταν στην καθημερινότητά του ο Βάρναλης, το ποιητικό του έργο το λατρεύω, αγγίζει την ψυχή μου. Συμφωνώ με τον Δημήτρη Μαρτίνο στο @42.

    Αυτό παθαίνει όποιος δεν έχει χιούμορ.

  46. spyridos said

    33
    Εκανε και έρευνες ο ψευτοθόδωρας.
    Συνταρακτικές αποκαλύψεις στην επόμενη έρευνά του: ¨Οι κοκοβιοί ζουν στο νερό¨.

  47. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @15. Ὁ Γληνός, Κώστα (τοῦ ὁποίου τό ὄνομα φέρει τιμητικά ἕνα παιδαγωγικό τμῆμα στήν Θεσσαλονίκη…), δέν είχε ἐξολοθρευτικά πλάνα μόνο γιά τούς μαλλιαρούς. Ἔκανε προτάσεις ἀνάλογης αἱματολαγνείας καί γιά τίς γυναικοῦλες πού συνῆπταν ἐρωτικές σχέσεις μέ ξένους στρατιῶτες κατά τήν Κατοχή, γιά κάποιες χιλιάδες μή-δικούς-μας (ἀπό ΟΠΛΑ, διήγησι Ἰωαννίδη) γιά τόν ΕΔΕΣ κ.ἄ. (Πάντως, γιά τόν Λογοθετόπουλο δέν ἔκανε τέτοιες προτάσεις 🙂 )
    Ἕνας τέτοιος «διανοούμενος» δέν θά μποροῦσε νά ἀφήση ἀπ’ἔξω καί τήν ἀλήθεια. Εἷναι ὁ ΜΟΝΟΣ πού διανοήθηκε νά ἰσχυριστῆ γιά τόν Βάρναλη, τόν ποιητή του

    Ἀπ’ ἄλλες στράτες ἄλλοι τρέχουν κι ἄλλοι
    πρόφταξε πρώτη ἐσύ φυλή μεγάλη

    ὅτι «δέν ἐπηρεάστηκε ποτές ἀπό τά ἐθνικιστικά ἰδανικά» (ἐπειδή προφανῶς ἔπρεπε νά τόν «συνταιριάξη» μέ τήν «γραμμή»)

  48. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @45. (Τώρα σέ εἶδα κι ἐδῶ! 🙂 )

    Καί βέβαια λατρεύουμε τήν Ποιητική του Τέχνη!

    «Καρδιά, πού τά κοράσια ἐλαχταροῦσες…»

  49. Panayiota K said

    Ο Βάρναλης,που τους στίχους του «Οδηγητή» τους βρήκα γραμμένους με μολυβάκι σε κάτι κίτρινα χαρτιά του πατέρα μου, σε ξεχασμένα συρτάρια, ..δεν είμαι εγώ σπορά της τύχης, ο πλαστουργός της νιας ζωής, εγώ είμαι τέκνο της ανάγκης κι ώριμο τέκνο της οργής… τους είχε αντιγράψει στην εφηβεία του (;) και με αυτούς «συνομιλήσαμε» στη δική μου εφηβεία, γιατί γενικά ήταν αυστηρός και απρόσιτος, αλλά κομμουνιστής! Δεν πειράζει, ας μην ήταν τέλειοι, ο Βάρναλης, κι όλοι αυτοί οι κομμουνιστές που στις οικογένειές τους βγάζανε άλλη εικόνα κι όχι μια αγιογραφία.

  50. ΓΤ said

    Είναι φορές στη ζωή που τα γράμματα είναι σαν τα ράσα. Αμφότερα μπορούν να καλύψουν αριστοτεχνικά απρέπειες.

  51. spyridos said

    Πέμπτη ή έκτη δημοτικού. Δεν είμαι σίγουρος.
    Κάθε χρόνος οργάνωνε ο δήμαρχος Περάματος μια έκθεση βιβλίου στο Δημαρχείο.
    Ήταν μάλλον μια πρωτοβουλία του ίδιου του δήμαρχου του Μιχάλη Δημητριάδη.
    Του πρώτου εκλεγμένου μετά την χούντα.
    Υπήρχαν και επιδοτήσεις βιβλίων για μαθητές που έπαιρναν μέρος σε κάποιο λογοτεχνικό μικροδιαγωνισμό αλλά και παρουσιάσεις, διαλέξεις.
    Πανευτυχής είχα μια επιταγή από το σχολείο, μια από το δημαρχείο και ένα καλό κομπόδεμα που μου έδωσε ο πατέρας μου για να αγοράσω βιβλία.
    Τα περισσότερα έφυγαν σε πανάκριβους εικονογραφημένους τόμους για την εξερεύνηση του διαστήματος.
    Μια συλλογή του Τολστόι και κάποια άλλα βιβλία που είχα στη λίστα μου.
    Είδα σε ένα πάγκο το «μεγάλο περίπατο του Πέτρου», διάβασα το οπισθόφυλλο και το αγόρασα.
    Στη σοφίτα του δημαρχείου είχε δίπλα από τα παράθυρα ήσυχες γωνιές με καρέκλες και τραπέζια.
    Κάθισα εκεί και άρχισα να το διαβάζω. Μόνος μου κανείς άλλος τριγύρω.
    Περίπου στα μισά του βιβλίου, με πλησίασε μια κυρία και μου έκανε κάποιες ερωτήσεις.
    Αν μου άρεσε ο Πέτρος. – Ναι , αλλά περισσότερο μου αρέσει ο Σωτήρης.
    Με ενόχλησε πολύ που με έκοψε και κόντεψα να της το πω.
    Δεν με άφησε όμως και με πήρε μαζί της σε ένα τραπέζι με παιδιά γύρω γύρω.
    Είχαν μαζευτεί να ακούσουν την παρουσίαση από την συγγραφέα.
    Εκείνη στην παρουσίασή της, μου έκανε και ερωτήσεις.
    Μετά έφυγα τρέχοντας από ντροπή.
    Πρέπει να ήταν 12-13 χρόνια αργότερα στη Spinozaplantsoen στην Ουτρέχτη, στο σπίτι της Δήμητρας Σιδέρη.
    Πήγα με μια ανθοδέσμη χρυσάνθεμα για τη γιορτή της και είχε επίσκεψη την Άλκη Ζέη.
    Η Δήμητρα με σύστησε, μίλησαν για τα χρυσάνθεμα, με πείραξαν.
    Δεν θυμάμαι αν πρόλαβα να φάω το γλυκό πριν φύγω τρέχοντας.

    Τυχαία αυτό το σπιτάκι στη Σπινόζαπλαντσουν έχει για μένα πολύ περισσότερες μνήμες.
    Το έχω επισκεφτεί (εξωτερικά) κάποιες φορές προσπαθώντας να ξαναφέρω στη μνήμη τους ενοίκους του.
    Δεν τόλμησα να πλησιάσω να κοιτάξω μέσα και τι να πω στους τωρινούς ένοικους νεομετανάστες για την ιστορία του.

  52. dryhammer said

    51. Αν σου πω πως πιο πολύ από το κείμενο μ’ άγγιξε η δική σου αφήγηση, θα με βρίσουν;

    [Το σπίτι που μένω, είναι το ίδιο που γεννήθηκα και που του έχω κάνει αλλαγές και επεκτάσεις. Όποτε θυμάμαι τα παιδικάτα μου, κοιτάζω γύρω και μου φαίνεται ξένο και ξενερώνω μοναχός μου]

  53. Γιάννης Κουβάτσος said

    47:«Να μην επιτρέπετε στις γυναίκες σας, στις αδερφές σας, στις μαννάδες σας, στις κόρες σας, στους συγγενείς σας γενικά, να συναναστρέφονται με τους ξένους. Να μαστιγώνετε με κάθε τρόπο και να καυτηριάζεται [sic] τις ερωτικές σχέσεις με τους ξένους. Να στιγματίζετε τις γυναίκες που παραδίνονται. Κάθε γυναίκα που παραδίνεται στους ξένους είναι κιόλας χαφιές και προδότισσα. Να μεταχειρίζεστε γι’ αυτές εξευτελιστικά επίθετα και χαρακτηρισμούς και να κάνετε γνωστό πως μετά τον πόλεμο θα χαραχτεί και στα δυο τους μάγουλα με ανεξίτηλα γράμματα ένα μεγάλο “Π”, που θα σημαίνει “Πόρνη” και “Προδότισσα”».
    («Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ»)
    Αυτά ζητούσε ο Γληνός. Για εκτελέσεις, ΟΠΛΑ κλπ. δύσκολο να τον χρεώσουμε, αφού πέθανε το 1943, Γιώργο.

  54. Χαρούλα said

    #15 ΓΤ ααα! γιαυτό και μου φάνηκε κάπως γνωστό.

    Υπέροχη γραφή στα βιβλία της. Σοβαρά θέματα, σκέψεις, ιστορίες, απλά και λιτά σαν να απευθύνεται σε παιδιά(ίσως γιαυτό το λάθος Κίγκερι#11). Χωρίς εκπτώσεις, ρέουσα γλώσσα. Αγαπημένη.

  55. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @53. Ἡ δρᾶσι τῆς Ο.Π.Λ.Α. Γιάννη, ἀρχίζει (ἐντολή πρός /Ἀναστασιάδη) ἀπό τά μέσα τοῦ 1943 (Ὁ Γληνός πεθαίνει ἕξι μῆνες ἀργότερα..). Καί βέβαια (ἀπ’ ὅτι θυμᾶμαι- δέν θά τό γκουγκλάρω τώρα..) ἀπό τήν στιγμή πού ὁ Γληνός ἔκανε τίς εξολοθρευτικές προτάσεις του πρός τόν Ἰωαννίδη, δέν χρειάζονταν νά προσδιορίση ἐπακριβῶς καί τόν μηχανισμό, εἴτε λέγονταν αὐτός ΟΠΛΑ, εἴτε Ἐθνοφυλακή, εἴτε Πολιτοφυλακή, εἴτε Ἄγανακτισμένοι Ἄγωνιστές.. 🙂

  56. Χαρούλα said

    Με εξαίρεση το φοιτητικό σπίτι στη Λάρισα, και 7 μήνες προσωρινής διαμονής στην Ρόδο, η ζωή μου σ´ένα σπίτι. Τόσο, που τα όνειρα μου ακόμη τα ζω στο παλιό κτίσμα!

    Αντίστροφα τέλη του 80, η μητέρα μου δέχτηκε επίσκεψη.
    Στο πατρικό αυτό σπίτι της, συμβίωναν με μια οικογένεια Εβραίων. Που έφυγαν το 39, πουλώντας το μερίδιο στον παππού. Συχνή αναφορά στα τότε μέλη και στην κοινή ζωή, στις οικογενειακες αναμνήσεις. Και μόνιμα το ερώτημα τι να απόγιναν….
    Και να οι δυό κόρες έρχονται να θυμηθούν τα παιδικά τους χρόνια. Δεν ήμουν παρούσα, αλλά έμαθα πως η συγκίνηση ήταν εντονότατη. Ιδιαίτερα όταν είπαν πως ο αδελφός Αρμάνδος, χάθηκε με τον γνωστό τρόπο. Φυσικά για μένα είναι ταινία, για τις δυό οικογένειες όμως ζωή.
    Μετά από αυτή την συνάντηση, ξαναχαθήκαμε. Ίσως γιατί το προσκύνημα τους είχε γίνει.😢

  57. Γιάννης Κουβάτσος said

    ΚΙ ΕΓΩ ΔΕΝ ΞΕΡΩ ΤΙ ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ (Τόλης Νικηφόρου)

    Καμιά φορά αργά το βράδυ
    ξαναγυρίζω στο παλιό μας σπίτι
    με προσμονή την πόρτα ανοίγω
    αναζητώντας μέσα στο σκοτάδι
    κι εγώ δεν ξέρω τι αναζητώντας
    με το κλειδί στο χέρι ακόμα
    το σιδερένιο εκείνο, το μεγάλο
    από δωμάτιο σε δωμάτιο τριγυρίζω
    αγγίζοντας, μυρίζοντας και βλέποντας σχεδόν
    σε κάθε αέρινο μου βήμα

    μήπως και είναι κάπου εδώ
    πάντα ζεστό το χέρι του πατέρα
    του αδερφού μου η προστατευτική αγριάδα
    κι αυτή της μάνας μου
    η πανταχού παρούσα απουσία
    μήπως και είναι εδώ
    το καλογυαλισμένο μας βαρύ τραπέζι
    η φωτογραφία που χαμογελάει στον τοίχο
    με τα πολύχρωμά του σχέδια το χαλί
    μήπως και είναι εδώ
    το πάτωμα, οι τοίχοι, το ίδιο το σπίτι
    μήπως ακόμα μπαίνει από τη μπαλκονόπορτα
    η απέραντη πλατεία που αγαπούσα

    και ξαφνικά καταλαβαίνω ότι κλαίω
    κλαίω απελπισμένα στ’ όνειρό μου
    τα δάκρυά μου όλα τα θαμπώνουν
    όλα όσα το φως της μνήμης καταυγάζει.

    (Από τη συλλογή «Μια κιμωλία στον μαυροπίνακα»)

  58. Γιάννης Ιατρού said

    Δεν ξέρω αν οι νέοι άνθρωποι σήμερα θα έχουν ιδιαίτερες αναμνήσεις από τα μέρη/σπίτια που γεννήθηκαν /μεγάλωσαν. Οι καιροί που μεγάλωνες στο πατρικό σου και μετά συνέχιζες να ζεις με την οικογένειά σου σ΄ αυτό ή έστω πολύ κοντά σ΄ αυτό έχουν περάσει, πιστεύω. Με τις σπουδές αρχίζει η απομάκρυνση και μετά συνεχίζεται με την εύρεση εργασίας, ίσως και σε συνδυασμό με την επιλογή συντρόφου/ισσας. Έτσι όλο και περισσότεροι ζουν σε άλλες περιοχές, άλλες πόλεις και πλέον και σε άλλες χώρες, μακριά από τον τόπο που γεννήθηκαν/μεγάλωσαν.
    Κι όχι μόνο στις μικρές ή μεγάλες πόλεις είναι κάπως έτσι. Πιστεύω πως στα χωριά αυτό συμβαίνει ακόμα πιό έντονα, εκτός κι αν συνεχίσει κανείς να ασχολείται με τα αγροτικά/κτηνοτροφία κλπ.
    Καλά καλά δεν ξέρουμε τι θα απογίνουν σπίτια κι ακίνητα που παραλάβαμε από παππούδες και γονείς όταν εμείς φύγουμε. Πιθανότατα θα ρευστοποιηθούν, αφού θα πέφτουν μακριά πλέον από τα μέρη που (θα) ζουν οι απόγονοι…

  59. Νέο Kid said

    Αη στο καλό σας, με συγκινήσατε με τις αναμνήσεις σας σήμερα… ας ποστάρω κι εγώ κάτι ρομαντικό:
    https://qph.fs.quoracdn.net/main-qimg-1f76d7b811bf1477f138b47ff7a9bfd3-lq

  60. Οταν ήμουν 4 ετών έκτισε ο πατέρας μου το σπίτι στην Κυψέλη, ένα πέντάρι ισόγειο κι ένα τριάρι στον πάνω όροφο που το νοίκιαζε. Το παλιό σπίτι που μέναμε στην Θεμιστοκλέους κατέρρευσε δυο μήνες μετά που φύγαμε οπότε δεν με συγκινεί η πολυκατοικία που φύτρωσε στην θέση της όποτε σπάνια περνάω από κει. Στα 12 μου χρόνια, αγόρασαν στο Γαλαξίδι ένα σπίτι που κτίστηκε από την οικογένεια της γιαγιάς μου και φύγαμε από το σπίτι της ξαδέρφη της που μέναμε μέχρι τότε εκεί τα καλοκαίρια. Σ’ αυτό το σπίτι μετά, πήγαινα συχνά, το είχε ξάδερφος, ήταν και κολητοί τα αγόρια μας ήταν σαν να μη μου έλειψε ποτέ. Στην Αθήνα εγώ μετακόμισα στον πάνω όροφο όταν τέλειωσα με την θητεία μου και μένω ακόμα έχοντας προσθέσει δυο δωμάτια, ένα για κάθε παιδί.
    Τα σπίτια που έμενα στον Πόρο όπου έβγαλα όλη την θητεία μου ήτανε «ρουμς του λετ», δεν τάνοιωσα ποτέ δικά μου για να τα αποζητήσω
    Το μεγαλύτερο βασανιστήριο ήταν όταν είχα μετακομίσει σε κάποια τρυφερή ύπαρξη στην Αλδου Μανουτίου, ήταν πιο κοντά στο Πανεπιστήμιο που τότε έδινα εξετάσεις. Εφυγα στις δέκα μέρες, αδύνατον να συνηθίσω τον θόρυβο και την κουλτούρα της πολυ(χάλι)κατοικίας !

  61. Theo said

    2831 92 (91+2) 662

  62. Theo said

    διόρθωση:
    2831 92 (91+1) 662

  63. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δυστυχώς έμενα και μένω πάντα σε διαμερίσματα πολυκατοικιών και τα θεωρώ κατοικίες, αλλά όχι αυτό που λέμε σπίτι. Σπίτι είναι η μονοκατοικία.

  64. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Από τις αγαπημένες των κοριτσιών μου (τότε…) και των εγγονών μου (τώρα) η Άλκη Ζέη!

    …ο Βάρναλης, κλεισμένος εκεί, και με τη Δώρα μάλιστα, δεν θα μπορούσε να το αντέξει.
    Το «και με τη Δώρα μάλιστα», όλα τα λεφτά! 

    Εδώ, δυο σχετικές φωτογραφίες από το ταξίδι στη Μόσχα το 1959.

    https://www.rizospastis.gr/getImage.do?size=medium&id=323554
    Ο Βάρναλης και η Δώρα Μοάτσου στην Κόκκινη Πλατεία


    Δεξιά και αριστερά του Βάρναλη είναι η Ζέη και ο Σεβαστίκογλου; (Μοιάζουν, πάντως…)

  65. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα, επανήλθα στα πάτρια.

    35-37 Όχι, όχι.

    43 Το σχόλιο 33 είναι εγνωσμένης γνησιότητας. Και προφανώς αυτός που το γράφει έχει υπόψη του τι έχει γράψει ο Βάρναλης. Χωρίς αυτό να σημαίνει πως έχει δίκιο.

    64 Ναι, μοιάζουν με τη Ζέη και τον Σεβ.

  66. Νέο Kid said

    64. Κι έλεγα «με ποιόν μοιάζει μωρέ, με ποιον μοιάζει ;…» ο Βάρναλης στη φωτο.
    Φτυστός ο Λομπατσέφσκυ! (Ελπίζω το σχόλιό μου να μη θεωρηθεί Υπερβολικό…)

  67. ΓΤ said

    66@

    Υπέροχο λογοπαίγνιο, αφού έχουμε αφενός έμμεση αναφορά στην υπερβολική γεωμετρία, αφετέρου την ωραία αντιδιαστολή με τον υπερ_βολικό στον ποδόγυρο. Ξινή μούρη στη φωτογραφία, το αριστερό πόδι απλωμένο, ασφαλώς όχι σε ανάπαυση, αλλά ως κατισχύον δηλωτικό της ύπαρξής του, «είμαι εγώ, πατάω στη Μόσχα». Χαρά και αρχοντιά στο πρόσωπο του Σεβαστίκογλου, και δίπλα ο καρμίρης με σακάκι από… αργαλειό. Τι ζούμε, σοβαρέ μου Κιντ…

  68. Αγγελος said

    Eίναι βέβαια εν μέρει υποκειμενικά όλ’ αυτά, αλλά ενώ θα μπορούσε να είναι ο Γ. Σεβαστίκογλου, την Άλκη Ζέη δεν την αναγνωρίζω με τίποτα στη φωτογραφία του σχολίου 64. Και την ήξερα καλά, διότι ήταν στενή φίλη της μητέρας μου…

  69. Μαρία said

    64
    Με τίποτα. Ούτε ο Σεβαστίκογλου είν’ αυτός ούτε αυτή η νταρντάνα η Ζέη. Η Ζέη ήταν λεπτή και γύρω στο 1,65.

    Και μπράβο στη Δώρα την ξεδοντιάστρα 🙂

  70. Νέο Kid said

    Εγώ αμφιβάλω κι αν αυτή είναι η κόκκινη πλατεία…

  71. Νέο Kid said

    Άκυρο το 70. Στην άλλη φωτό είναι η ρεντ πλατζ

  72. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κάτι δεν πάει καλά μ’ αυτή τη φωτογραφία. Η Δώρα φαίνεται σαφώς ψηλότερη από τιν Βάρναλη, ενώ σε άλλες φωτογραφίες είναι σαφώς κοντύτερη. Ακόμα και στητός να σταθεί, παλι πιο κοντός θα είναι στη συγκεκριμένη φωτογραφία.
    https://www.rizospastis.gr/storyAmp.do?id=8242026

  73. spyridos said

    Η φωτογραφία του 64 που είναι μπροστά από το κρατικό πολυκατάστημα στη Κόκκινη Πλατεία.
    Οι δυο γυναίκες βρίσκονται αρκετά μπροστά από τους άντρες και η προοπτική της κάνει μεγαλύτερες,
    Επίσης και οι δύο ανεβασμένες σε ψηλότερο σκαλοπάτι.

  74. spyridos said

    τις κάνει

  75. Νέο Kid said

    72. Δεν ήταν η Δώρα. Με Gas Chaika (το αμάξι της φωτογραφίας) το 59 στη Μόσχα έβγαζες τρεις γκόμενες και έπαιρνες δώρο τον αναλυτή του Μίσσα Ταλ ,τον Κόμπλεντς! (Ο γυαλάκιας στη φωτό)

  76. ΓΤ said

    Χωρίς να το έχω ψάξει με ηλικίες κ.λπ., μόνο από τα συμφραζόμενα με τους επισκέπτες, μήπως στη φωτό βλέπουμε Άννα Συνοδινού και Θεόδωρο Κρίτα;

  77. Γιάννης Κουβάτσος said

    76:Η Συνοδινού πήγαινε στη Μόσχα και στους Σεβαστίκογλου μετά το 1961, απ’ ό,τι γράφει η Ζέη.

  78. ΓΤ said

    77@

    Μάλιστα. Θενξ, δάσκαλε

  79. ΓΤ said

    Γιάννη, τώρα κατάλαβα γιατί ο Πουρέγιεφ έτρεχε να δει μπαλέτα…

  80. spyridos said

    Εβαλα την φωτο σε face comparison software με τρεις γνωστές φωτογραφίες από το 1960.
    Ο Κινέζος λέει ότι δεν είναι η Αλκη Ζέη.

  81. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Αυτήν τη φωτογραφία Ζέη και Σεβ. είδα (1964;) https://blog.public.gr/sites/default/files/styles/article_1075x522/public/migrated/2014-06/11ZEH.jpg?itok=cFVxyHi3 (ελπίζω να μην βγει ή τουλάχιστον όχι τεράστια 🙂 ) και μου φάνηκε ότι μπορεί να είναι οι της φωτογραφίας του 1959, στο πιο επίσημο…

    Αλλά, η Δώρα Μοάτσου είναι και στις δύο φωτογραφίες και μάλιστα με το ίδιο φόρεμα!

  82. 58 – Το χωριό έγινε παγκόσμιο πλέον, κι όλα αλλάζουν εκθετικά γρήγορα. Πώς να μεταδώσει παραδοσιακές πληροφορίες η προηγούμενη γενιά στην επόμενη, όταν στην ίδια υπάρχει επικοινωνιακό χάος;
    Τίποτε δεν θα είναι όπως το ξέρουμε το 2030, ελπίζω να μη δώσετε στην μπέμπα τάμπλετ κι οι γονείς της να παίζουν μαζί της.

  83. ΓΤ said

    Τσίπρας και Γεροβασίλη έσπασαν την κομματική γραμμή και υπερψήφισαν τα έξοδα της Προεδρίας της Κυβέρνησης.
    Μπλέχτηκαν, βέβαια, με μόλις δύο κουμπιά.
    Αυτό θυμίζει Κατρούγκαλο σε ξενοδοχείο, που είχε μπερδέψει μπλε και κόκκινη βάνα, κι εμφανίστηκε μετά με… πέδιλα και επίδεσμο στο πόδι.
    https://www.in.gr/2021/12/18/politics/paraskinio/tsipras-ekane-lathos-stin-ilektroniki-psifoforia-kai-yperpsifise-ta-eksoda-tis-proedrias-tis-kyvernisis/

  84. Μαρία said

    73
    Το σάιτ του Γκουμ https://gum.ru/

  85. Γιάννης Κουβάτσος said

    79:Εμ, που ήθελες να πάει, ρε φίλε ;Στο Λουζνίκι να καμαρώσει τους μαντραχαλάδες της Σπαρτάκ και της Τορπέντο; 😊

  86. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Οι Σεβαστίκογλου συνδέονταν με στενή φιλία με τηΜαρία Μπέικου που δούλευε στο ελληνόφωνο ραδιόφωνο της Μόσχας (και η Άλκη Ζέη δούλεψε εκεί κάποιο διάστημα) ενώ σπούδαζε ταυτόχρονα στο Κινηματογραφικό Ινστιτούτο όπου είχε συμμαθητή τον Ταρκόφσκι. Η Μπέικου αφηγείται πως άκουγε τα βήματα του Ταρκόφσκι πέρα δώθε όλη νύχτα όταν τον απασχολούσε πώς να δείξει στην ταινία του το πέρασμα του χρόνου ( που το αποτύπωσε με το αργό στάξιμο της βρύσης – Τα Παιδικά χρόνια του Ιβάν ή Αντρέι Ρουμπλιόφ;)

  87. ΕΦΗ - ΕΦΗ said


    Ο Κώστας Βάρναλης στη Μόσχα το 1959 για την απονομή του Βραβείου Λένιν.
    Αριστερά ο Ηλίας Ερεμπουργκ (Αρχείο «ΚΕΔΡΟΥ»).

  88. Μαρία said

    86
    Είναι και νουνά του γιου του Αρσένι.

  89. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ναι! Φίλοι και κουμπάροι μετά! Του παραχώρησε τα μέτρα του φιλμ που της αναλογούσαν (μαζί και μια άλλη συμφοιτήτρια) προκειμένου να κάνει την σπουδαστική μ.μ. ταινία «Οι Φονιάδες» /διασκευή της Αμερικάνικης ταινίας, πάνω σ΄ένα διήγημα του Χεμινγουέι, ασπρόμαυρη και που ήταν χαμένη μισόν αιώνα και πριν καμιά δεκαριά χρόνια προβλήθηκε κι εδώ κ την είδα και ναι, φαίνεται η μαστοριά του. Μελαγχόλησα με το σημερινό για κάμποσους λόγους.

  90. sarant said

    86 Και ακόμα δεν έχω διαβάσει το βιβλίο της Μαρίας Μπέικου….

  91. Γιάννης Κουβάτσος said

    89:Το πιο πολυανθολογημένο ίσως διήγημα του Χεμινγουέι.

  92. freierdenker said

    Η Ζέη ζωντανεύει σκηνές σχετικές με την μασέλα του Βάρναλη με κινηματογραφική λεπτομέρεια, ενώ στην όλη αφήγηση της ο Ταρκόφσκι παραμένει μια σκιά.

    Ίσως ο Ταρκόφσκι να μην έκανε baby-sitting στα παιδιά της Ζέη με την έννοια που θα το αντιλαμβανόμασταν σήμερα, αλλά απλά κάποιος κάποτε να της είπε οτι στον παιδικό σταθμό κάτω από το διαμέρισμα της δούλεψε κάποιες ώρες ο Ταρκόφσκι. Εκτός πια και αν σε κάποιο άλλο κέιμενο της η Ζέη αναφέρεται στο γεγονός πιο λεπτομερειακά.

    Γενικά, σημασία δεν έχει μόνο το τι λέει κανείς, αλλά και το τι δεν λέει. Όπως με τους ντετέκτιβ κάτι, που βγάζουν συμπεράσματα όχι μόνο από το τι βρίσκουν στην σκηνή ενός εγκλήματος, αλλά και από το τι δεν βρίσκουν.

  93. Triant said

    Η φωτογραφία στο 64 μου φαίνεται φωτομοντάζ παλαιού τύπου και μάλιστα όχι καλό. Περίεργες στάσεις, τα πόδια της μίας γυναίκας φαίνονται σαν να μην πατάν κάτω και διάφορα τέτοια. Μπορεί βέβαια να κάνω λάθος αλλά εγώ είμαι σχεδόν βέβαιος.

  94. Μαρία said

    90
    σ.184
    Τα πρώτα χρόνια που ήμουν στη Μόσχα δεν υπήρχαν πολλοί Έλληνες. Μπορεί να ήταν δυο τρεις. Το οτι άργησαν να έρθουν ήταν καλό για μένα, γιατί έμαθα τα ρωσικά πιο γρήγορα. Σε λίγο όμως άρχισαν να έρχονται απο την Τασκένδη για ανώτερες σπουδές.
    Όταν πια μεγάλωσε η παροικία, δημιουργήθηκε και κομματική οργάνωση. Απο τους πρώτους που ήρθαν ήταν ο Γιώργος Σεβαστίκογλου με τη γυναίκα του, την Άλκη Ζέη, που πέρασαν απο την Ελλάδα στην Τασκένδη μέσω Ιταλίας. Μαζί τους είχαν και την κορούλα τους. Επειδή δεν είχαν ακόμα σπίτι, η Άλκη με τη Ρηνούλα έμειναν σ’ εμένα. Τότε είχα ζητήσει απο τον ραδιοφωνικό σταθμό και μου είχαν παραχωρήσει ένα σπίτι κοντά στο ινστιτούτο, γιατί οι αποστάσεις ήταν πολύ μεγάλες. Μου βρήκαν ένα δωμάτιο σε ένα δυάρι, επίσης επιπλωμένο. Το δεύτερο δωμάτιο του σπιτιού ήταν κενό για πολύ καιρό και εκεί φιλοξενούσα προσωρινά όσους έρχονταν απο την Τασκένδη, μέχρι να τακτοποιηθούν σε δικά τους σπίτια, όπως το Μάνο Ζαχαρία, τον Απόστολο Μουσούρη κ. ά.

  95. @ 93 Triant

    Ναι, ναι. Οι δύο κυρίες φαίνονται αποσπασμένες από άλλη φωτογραφία. Εγώ έχω δει μια φορά σε μια δίωρη παρουσίαση στο Λουξεμβούργο την Α. Ζέη αλλά δεν την ταύτισα φυσιογνωμικά με την ψηλή γυναίκα.

  96. ΓΤ said

    95@

    Επίσης, ο Βάρναλης κρατιέται να μη βγάλει την αρθρωτή διόπτρα.

    Με του Νέλσονα το κιάλι
    λυσσάω τώρα για μιαν άλλη.

  97. Γιάννης Ιατρού said

    82: δεν κάνουν και τίποτ΄ άλλο ρε Λάμπρο 🙂

    92α: Πιθανώς να γίνουν τίποτα συνταρακτικές αποκαλύψεις🙄 σχετικά με την «μασέλα του Βάρναλη»…. 😎😇

  98. ΓΤ said

    97@

    https://el-gr.facebook.com/healthforteeth/

    Η συγκεκριμένη επιχείρηση, με έδρα το Περιστέρι, φτιάχνει, μεταξύ άλλων, και μασέλες. Λεπτομέρεια; Βρίσκεται στην οδό Κώστα Βάρναλη 14…

  99. Alexis said

    Καλημέρα.

    Νίκο είσαι σίγουρος ότι είσαι θαυμαστής του Βάρναλη και του έργου του;
    Γιατί με όσα έχεις ανεβάσει κατά καιρούς γι’ αυτόν τον έχεις «αποκαθηλώσει» εντελώς! 😆

    (Πλάκα κάνω βέβαια. Θαυμάζω κι εγώ τον Βάρναλη και την ποίησή του και πιστεύω ακράδαντα στην αρχή «άλλο το έργο του κάθε δημιουργού και άλλο η προσωπική του ζωή και ο χαρακτήρας του)

  100. Γιάννης Κουβάτσος said

    Η Μπέικου συγκαταλέγεται μεταξύ των πάρα πολλών ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών που υπέγραψαν υπέρ του Κουβέλη και της ΔΗΜ.ΑΡ. το 2010. Άλλη μία ρεβιζιονίστρια. 😉

  101. Alexis said

    #92:
    Ήθελα τόσο να δω το κουζινάκι που έγραφα το Καπλάνι. Τα βράδια όταν γυρίζαμε με τον Γιώργο απ’ το θέατρο ή από κονσέρτο σε μια γωνιά του τραπεζιού καθότανε ένα αδύνατος νεαρός… …Ήτανε ο Αντρέι Ταρκόφσκι. Ναι, ναι, ο μεγάλος Ταρκόφσκι, που τότε ήτανε φοιτητής στην κινηματο­γραφική σχολή κι ερχότανε να κάνει μπέιμπι σίτινγκ στα παιδιά για να βγάζει χαρτζιλίκι.

    Από το απόσπασμα αυτό νομίζω πως είναι ξεκάθαρο ότι ο Ταρκόφσκι ερχόταν στο σπίτι της Ζέη και κράταγε τα παιδιά της.

  102. ΓΤ said

    100@

    Μα γι’ αυτό ο «Ριζοσπάστης» βρήκε να γράψει τρεις αράδες για την Μπέικου «μόλις» έξι ημέρες μετά τον θάνατό της…

  103. Γιάννης Κουβάτσος said

    99: Συμφωνώ με αυτήν την αρχή, αλλιώς θα έπρεπε να πετάξω στα σκουπίδια τα περισσότερα βιβλία μου. Αλλά πάντα θα με εκπλήττει αυτή η αντίφαση : τόσο σημαντικοί και ευαίσθητοι δημιουργοί να είναι τόσο «φτηνοί» σαν άνθρωποι. Ξέρω, η φύση των ανθρώπων είναι αντιφατική, αλλά και πάλι να βρίσκεις τόση αρχοντιά και ανιδιοτέλεια σε ακαλλιέργητους ανθρώπους και τόσο σκοτάδι μέσα σε πνευματικούς δημιουργούς…

  104. Νέο Kid said

    Για τη φωτογραφία, συντάσσομαι με Σπυρίδο. Η προοπτική και το ότι είναι σε «πρώτο πλανο» και πάνω σε σκαλοπάτι οι δύο γυναίκες, εξηγεί επαρκώς τη φαινομενική διαφορά ύψους.

  105. Alexis said

    #103: Έτσι είναι Γιάννη… δυστυχώς…
    Βέβαια αυτό το «φτηνοί σαν άνθρωποι» που γράφεις έχει πολλές διαβαθμίσεις. Από απλές παραξενιές και ιδιοτροπίες της καθημερινότητας μέχρι πραγματικά εγκληματικές συμπεριφορές.

  106. Γιάννης Κουβάτσος said

    105: Σωστά. Πολλοί, όμως, από αυτούς έχουν την πεποίθηση ότι οι νόμοι και η «τρεχάμενη ηθική» δεν ισχύουν γι’ αυτούς, ότι η πνευματική τους υπεροχή τούς δίνει παραπάνω δικαιώματα. Τέλος πάντων, ας μην κατηγορηθούμε για ύποπτο αντιδιανοουμενισμό, αυτοί οι άνθρωποι μάς πλούτισαν και μας πλουτίζουν με το πολύτιμο έργο τους και αρκετοί είναι σπουδαίοι και ως ανθρώπινες προσωπικότητες.

  107. Triant said

    Καλημέρα.

    104: Που ακριβώς πατάει η Ζέη;

  108. Γιάννης Ιατρού said

    98: Ρε ΓΤού, πάντως ακουστικά (βαρηκοΐας) δεν φτιάχνει 😋

  109. ΓΤ said

    108@

    Ασφαλώς, διότι για βαρηκοΐα παίζει στη Νέα Ιωνία, στην οδό Βάρναλη και Παλαιών Πατρών Γερμανού
    https://www.galiotos.gr/

  110. Triant said

    107 συνέχεια.
    Η περίεργη αυτή έντονη λευκή γραμμή ανάμεσα στν Ζέη και τον Βάρναλη είναι ύποπτη.
    Αν πάρουμε σαν οδηγό το πεζοδρόμιο οι γυναίκες δεν φαίνεται να είναι πιο μπροστά.
    Τα πόδια των γυναικών δεν δικαιολογούνται. Η Ζέη φαίνεται να πατάει εκτός πεζοδρομίου, οπότε τα πόδια της έπρεπε να καλύπτονται από αυτό όπως της Μοάτσου.
    Η Ζέη κάνει μπαμ πως προστέθηκε μετά. Για τους άλλους δεν ξέρω.

  111. Γιάννης Κουβάτσος said

    110: Συμφωνώ. Από την αρχή δεν μου πήγαινε κάτι καλά μ’ αυτή τη φωτογραφία. Άλλωστε, οι σοβιετικοί ήταν ειδικοί στο «πείραγμα» των φωτογραφιών. 😊

  112. Κιγκέρι said

    Ποια Ζέη, βρε παιδιά, ποιος Σεβαστίκογλου; Η Ζέη κι ο Σεβαστίκογλου εκείνη την εποχή κοιτάξτε πώς ήταν, δεν μπορεί να είναι αυτοί στη φωτό του σχ. 64:

  113. ΓΤ said

    112@

    Μα αυτά είναι γνωστά από το #81 🙂

  114. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

    Ενδιαφέρουσες και πειστικές οι ενστάσεις του Τριάντ για τη φωτογραφία

    99 Δεν καταδικάζω τις ανθρώπινες αδυναμίες, τέλειοι άνθρωποι δεν υπάρχουν.

  115. Πέπε said

    99, 114

    Κατά βάθος κι ο ΓΤ θαυμαστής του είναι. Μόνο που…

  116. ΓΤ said

    115@

    🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂

  117. Theo said

    Και σε μένα μου φαίνεται η γυναίκα δίπλα στον Βάρναλη να είναι από άλλη φωτογραφία και να μη φέρνει στη Ζέη. Ο άντρας, όμως, μάλλον είναι ο Σεβαστίκογλου.

  118. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    (στο μεταξύ τον Κούγια τέρμα δεξιά στη φωτο του #64 δεν τον σχολίασε κανείς)

  119. Τότης said

    Πολύ στεναχωρέθηκα που διάβασα αυτό το άρθρο. Δεν ήξερα ότι ο αγαπημένος μου Βάρναλης ήταν τέτοιος ελεεινός φαλλοκράτης και φερόταν τόσο άσκημα στην αξιοπρεπέστατη γυναίκα του, Δώρα Μοάτσου, με αποτέλεσμα να εξοργιστεί η Δώρα και να του πετάξει τη μασέλα στη λίμνη του σοβιετικού παραδείσου. Έτσι εξηγείται και το κυνήγι που έκανε ο κύρ-Κώστας στις μικρές κοπέλες μέχρι τα βαθιά του γεράματα. Έτσι εξηγούνται και τα «Μουνάκια», το περίφημο προτελευταίο ποίημά του που έγραψε στα 90 του: Λαχταρούσε για νεανική γυναικεία σάρκα και έβλεπε την νόμιμη γυναίκα του σαν παλιόγρηα, σαν μέγαιρα που έπρεπε να ξεφορτωθεί.

    Συμφωνώ με τον σχολιαστή Alexis (99) πως ήταν λάθος του κ. Σαραντάκου να αποκαθηλώσει τον Βάρναλη στα μάτια ημών των θαυμαστών του, δημοσιεύοντας τις γεροντικές αναμνήσεις της Άλκης Ζέη. Μέγα λάθος και της ίδιας της Ζέη να γράψει αυτά τα αισχρά κουτσομπολιά στα 92 της, μήπως και πουλήσει κανένα αντίτυπο παραπάνω το «Μεταίχμιο».

    Μετά από το σημερινό άρθρο, καθόλου δεν θα εκπλαγώ αν μεθαύριο ο κ. Σαραντάκος, στην απέλπιδα προσπάθειά του να αυξήσει την αναγνωσιμότητα του μπλόγκ, αναρτήσει και κάποιες πικάντικες αποκαλύψεις για τις βραδυνές περιπλανήσεις του αγαπημένου μου Ναπολέοντα Λαπαθιώτη στο Κέντρο των Αθηνών, προκειμένου να βρεί πρόσκαιρο ερωτικό σύντροφο

  120. Νέο Kid said

    Καλά, ακόμα εδώ είναι αυτή η παλιοτότα η πεπτωκότα;;

    Τι έγινε ρε Νικοκύρη; Χρωστάς τίποτε μισθά στον μπάτσο κι απεργεί; Ή έχεις δώσει Χριστουγενιάτικη χάρη;…γαλοπούλα είναι η Τότα;

  121. Νέο Kid said

    118. Ζηλεύεις το 1,78 του ρε ζουμπά!

  122. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δεν φαντάζομαι να είναι γνήσιο σχόλιο και το 119. Εδώ μιλάμε για Βατμανάρα ξεγυρισμένη. 😊

  123. Alexis said

    #118: Υπήρχε Κούγιας από τότε; Πόσο αρχαίος είναι;

    Η γυναίκα δίπλα στον Βάρναλη δείχνει να είναι προϊόν κοπτορραπτικής. Και την έχουν «τοποθετήσει» ψηλότερα από το κανονικό αφού τα πόδια της φαίνονται ολόκληρα, ενώ της Δώρας κρύβονται από το πεζοδρόμιο.

  124. ΓΤ said

    123@

    H γυναίκα δίπλα στον Βάρναλη έχει μπει με… Calquitos!

  125. Νέο Kid said

    Αυτό με τα πόδια πάντως της «Ζέη» που λέτε δεν ισχύει. Μια χαρά εξηγείται γιατί αυτά φαίνονται και της «Μοάτσου» όχι , απ την προοπτική (δηλαδή τη γωνία λήψης) (η Ζέη είναι πιο κοντά στο φακό )και το ότι φαίνεται να πατάει λίγο πιο πίσω στο σκαλί απότι η δεύτερη.

  126. odinmac said

    Για τον Βάρναλη δεν γνωρίζω πολλά, μόνο την απολογία του Σωκράτη έχω διαβάσει απ’ αυτόν και μου άρεσε.
    Όμως είναι σύνηθες φαινόμενο ο καλλιτέχνης να γειτνιάζει με την τρέλα ( ή «τρέλα» ) και μάλιστα όσο «μεγαλύτερος» είναι ο καλλιτέχνης, ή και όσο επιδραστικότερος, τόσο πιο κοντά σ’ αυτήν.
    Παραδείγματα υπάρχουν άφθονα, (και όχι μόνο από καλλιτέχνες αλλά και από την υψηλή διανόηση, φιλοσοφία, επιστήμη): Χαίλντεριν, Κλωντέλ, Χαλεπάς, Στρίντμπεργκ, Αρτώ, Σούμαν, Τσαΐκόφσκι, Βαν Γκογκ, Νίτσε, Σελάν, Κάφκα, Ρίλκε, Γκέντελ, Ντίκινσον, Μπωντλαίρ… … … , ακόμη και ο Σωκράτης και αν συνεχίσουμε να απαριθμούμε δεν θα τελειώσουμε ποτέ.
    Πάνω στην κουβέντα που έγινε ξεχωρίζω κι εγώ το έργο από τον καλλιτέχνη, θα έλεγα μάλιστα πως το έργο είναι μια ξεχωριστή οντότητα, επιβάλλεται στον καλιτέχνη και ξεπηδά όπως η παλλάδα αθηνά από το κεφάλι του Δία, ολοκληρωμένο και πάνοπλο την ίδια στιγμή που γεννιέται. Του επιβάλλεται, τον κατέχει. Αυτόνομο.
    Η φυσιολογικότητα ωστόσο, από μια άλλη άποψη, ίσως λακανική, δεν είναι η φύση του ανθρώπου αλλά η άμυνα στην πραγματική του φύση η οποία είναι η τρέλα, δεν γεννιόμαστε φυσιολογικοί αλλά γινόμαστε φυσιολογικοί. Δεν θυμάμαι σε ποιον μύθο ο Διόνυσος όταν κοιτάχτηκε στον καθρέφτη αντί να δει τον εαυτό του είδε τον κόσμο. Υπό αυτήν την έννοια «ο τρελός άνθρωπος δεν είναι άλλος παρά ο λογικός που έχει πάψει να κρύβεται» (σσ Φώτης Καγγελάρης).
    Όσο για το θέμα της ηθικής, από μνήμης θυμάμαι μια επιστολή του Χαίλντεριν στον αδερφό του που του έγραφε ότι το μεγάλο και το μικρό, το άριστο και το χείριστο, ξεπηδούν μέσα από τους ανθρώπους από την ίδια ρίζα.
    Ή θα μπορούσε κάποιος να συμφωνήσει με τον Χάιντεγκερ και να τους δικαιολογήσει: «είναι πάντοτε η επιθυμία που κατέχει το υποκείμενο και όχι το αντίστροφο»

  127. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Αυτοί που τιμήθηκαν με το βραβείο Λένιν 1959, στα πρωτοσέλιδα δύο από τις πιο μεγάλες εφημερίδες της Σοβ.Ένωσης
    — Ότο Μπούχβιτς
    — Γ.Ι.Μπ. Ντιμπουά
    — Νικήτα Χρουστσώφ
    — Άιβορ Μόνταγκιου
    — Κώστας Βάρναλης

  128. Spiridione said

    Η φωτογραφία αυτή υπάρχει σε ένα αφιέρωμα στη Lifo, με λεζάντα: Στη Μόσχα μετά την απονομή του βραβείου Λένιν (1959). Βλ. Ημερησία.
    Δεν ξέρω ποια Ημερησία εννοεί εδώ.
    https://www.lifo.gr/san-simera/afieroma-ston-poiiti-kosta-barnali
    Πάντως εγώ συμφωνώ με τον Κιντ στο σχ. 125.
    Όποιος έχει όρεξη 🙂 μπορεί να ψάξει στο αρχείο Βάρναλη στη Γεννάδειο, έχει μέσα και φωτογραφίες και με ενότητα Βραβείο Λένιν, ΕΣΣΔ (1959).

  129. Theo said

    @126:
    Ίσως επαναλαμβάνομαι, αλλά πιστεύω πως το αν κάποιος συγγραφέας είναι αυθεντικός, γράφει τη δική του αλήθεια όπως αναβλύζει από μέσα του, για να επικοινωνήσει με τους άλλους, να «εξομολογηθεί»· ή είναι κάλπης, γράφει πράγματα που τα πιστεύει λίγο ή καθόλου, γράφει όχι από εσωτερική ώθηση, αλλά για να ανέβει κοινωνικά ή να πουλήσει εξυπηρετήσεις, κλπ. φαίνεται από το ίδιο το έργο του, το ύφος του – «το ύφος είναι ο ίδιος ο άνθρωπος» έγραψε κάποιος. Κι αυτό ιδιαίτερα στην ποίηση.
    Πολλές φορές η αίσθηση που παίρνουμε αν ένας συγγραφέας είναι αληθινός ή όχι επιβεβαιώνεται από τον βίο του. Αλλ’ αυτό είναι δευτερεύον.

  130. Γιάννης Ιατρού said

    πάλι τον ασχημονούντα πήρε το μάτι μου και καταγράφηκε…
    Νόμιζα πως είχε ληφθεί σχετική μέριμνα για το «ναυάγιο» της 12/12 ( #197 και #200) αλλά τι να πρωτοπρολάβει κανείς…

  131. sarant said

    120-122 Όχι, αυτό είναι Βάτμαν. Και δεν θα ξαναείναι.

    130 Οπως τα λες…

  132. odinmac said

    129
    Γεια σου Theo
    Δεν θα διαφωνήσω, εξάλλου υπάρχουν διαβαθμίσεις πολλές, το σχόλιο που έκανα μάλλον δεν κολλάει ακριβώς στον Βάρναλη, αναφέρομαι, κυρίως αν το δεις στην ακρότητά του αυτό που έγραψα, στους παγκοσμίως μείζονες καλλιτέχνες, αυτοί που τα έργα τους επηρεάζουν και επιδρούν στο σύνολο σχεδόν του εκάστοτε πολιτισμού χωρίς να περιορίζονται από τον χρόνο. Αυτό από μόνο του δηλώνει ότι δεν «λένε» κάποια αποκλειστικά προσωπική, δική τους αλήθεια, (η οποία υπάρχει στα δικά τους ή και σε συναφή βιώματα ετέρων ανθρώπων της εποχής), αλλά μια αλήθεια η οποία είναι παγκόσμια, προϋπήρχε, υπάρχει, και μάλλον συνεχίζει να υπάρχει και μετά απ’ αυτούς ακριβώς γιατί (αυτή η αλήθεια) πηγάζει από τον συλλογικό αυτόν ψυχικό χώρο που δεν περιορίζεται από τον χρόνο.
    Ακριβώς αυτά τα έργα είναι από δύσκολο εώς απίθανο να πηγάσουν από την λογική ή την συνείδηση.
    Πάντως μην νομίζεις πως λέμε κάτι τελείως διαφορετικό, οι εκφράσεις σου «… αναβλύζει από μέσα του,…» και «…. από εσωτερική ώθηση,…» έρχονται να κουμπώσουν σ’ αυτό που λέω, ίσως το εννοείς ελαφρώς διαφορετικά αλλά υπάρχει μία συνάφεια.
    Με την ευκαιρία λοιπόν αυτής της διευκρίνησης να συμπληρώσω στο 126 που έγραψα πως όταν έχουμε έργα τόσο μεγάλης δυναμικής, τα οποία σχεδόν κυριολεκτικά αρπάζουν τον καλλιτέχνη για να τα φέρει στο φως, τότε συμβαίνει αυτό που ο Πιέρ Ζανέ (αν δεν κάνω μεγάλο λάθος για το όνομα, αλλά μπορώ να ψάξω αν προκληθώ🙂 ) ονόμαζε «νοητική καθίζηση της προσωπικότητας» (Γαλλικά δεν ξέρω αλλά υπάρχει και ως έκφραση σ’ αυτήν την γλώσσα στους ψυχαναλυτικούς κύκλους). Ο Κικέρωνας στο De Divinatione λέει: «»αυτός που μίλησε ήταν ο θεός μέσα στο σώμα της και όχι η Κασσάνδρα» ενώ στις Βάκχες: «στ’ αλήθεια, όταν ο θεός κατακυριεύει τους μαινόμενους, του δίνει την δύναμη να λένε το μέλλον» (σ’ αυτές τις δύο προτάσεις ας μην δούμε τον «θεό» θρησκευτικά αλλά ως αυτό (αυτή η οντότητα που έγραψα στο 126, έ κάπως πρέπει να ειπωθεί το ανείπωτο, το λέω έτσι), που επιβάλλεται και θέλει να φανερωθεί, όπως συμβαίνει σε κάποια μείζονα έργα, το δεύτερο μέρος του Φάουστ για παράδειγμα ή στο μεγαλύτερο μέρος του Ζαρατούστρα).
    Τέλος πάντων πολυλόγησα, το θέμα είναι να δεις από ποια οπτική το λέω, οπότε πιάσε αυτήν την ακρότητα και φέρτην σε ποιο «γήινες περιπτώσεις οπότε και θα δεις, τόχεις δει δηλαδή, το ξέρεις ότι … πως να το κάνουμε μια ελαφριά τρέλα την έχουν όλοι οι καλλιτέχνες (και ποιητές κτλπ).

    Σε αντίστηξη υπάρχουν βέβαια και αυτοί που λες, οι καθοδηγητές, οι «εγκεφαλικοί» κτλπ οι οποίοι κόβουν και ράβουν τα κείμενά τους σύμφωνα με αυτό που θέλουν να περάσουν στην κοινή γνώμη ή στους ακόλουθους, αλλά αυτά δεν μένουν στον χρόνο, χωρίς να αποκλείεται να λένε και αλήθειες για την περίοδο που γράφονται, ωστόσο δεν θα ‘λεγα ότι όλοι τους τα πιστεύουν λίγο ή καθόλου, κάποιοι τα πιστεύουν πραγματικά και μπορεί να έχουν και ευγενή κίνητρα.

  133. odinmac said

    132 Θέλει κάποιες μικροδιορθώσεις το κείμενό μου αλλά δεν τις κάνω γιατί δεν χάνεται το νόημα, να πω μόνο ότι όταν αναφέρομαι στις Βάκχες εννοώ στον Ευριπίδη.

  134. Theo said

    @132:
    Οι παγκοσμίως μείζονες καλλιτέχνες κατά κανόνα αφουγκράζονται, συντονίζονται και εκφράζουν τα βιώματα, τις προσδοκίες και τις αλήθειες του λαού και της εποχής τους, αλλά δεν παύουν όλ’ αυτά να είναι και δικά τους, άρα αυθεντικά.

    «αυτός που μίλησε ήταν ο θεός μέσα στο σώμα της και όχι η Κασσάνδρα»
    Κι ο Σεφέρης επέγραφε κάποια ποιήματά του «δοσμένα».

  135. ΣΠ said

    132
    Θα έλεγα ότι είσαι πλατωνιστής.

  136. odinmac said

    134
    «Και δικά τους» … «άρα αυθεντικά»… βέβαια, αφού είναι κοινά πως θα μπορούσαν οι ίδιοι να εξαιρούνται;

  137. odinmac said

    135
    Η σύντομη απάντηση είναι ναι.

  138. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    129 – Για οποιαδήποτε κρίση μας, (και γενικότερα στην ζωή μας) η συναισθηματική και η λογική νοημοσύνη θα πρέπει να βρίσκονται σε ισορροπία (σαν το γιν γιάνκ ένα πράμα😊) αλλιώς έχουμε πρόβλημα εμείς, αλλά πολλές φορές και οι άλλοι, μερικές φορές με τραγικές συνέπειες.
    Στους περισσότερους ανθρώπους, λόγο του τρόπου που μεγαλώνουν, κυριαρχεί η συναισθηματική νοημοσύνη στην κρίση τους και «βλέπουν» πάντα μόνο αυτό που εκ των προτέρων θέλουν να δούν, οτιδήποτε άλλο, λογοκρίνεται αυτόματα στο νού τους πρίν περάσει από λογική επεξεργασία. 12 χιλιοστά του δευτερολέπτου κάνουν την διαφορά.😂

  139. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    137 – Ολόκληρο σεντόνι για να δώσεις μια σύντομη απάντηση;😂

  140. Γιάννης Ιατρού said

    138: Πέρνα έξω ρε, που θες να μας κάνει πλύση εγκεφάλου 😋

  141. sarant said

    140 Ωραίο γκιφάκι

  142. Theo said

    @136:
    Φυσικά μέσα σ’ ένα λαό δεν ενστερνίζονται όλοι τα βιώματα, τις προσδοκίες και τις αλήθειες του, και πολλοί απ’ όσους τις ενστερνίζονται δεν τις ζουν. Άρα, πολλοί εξαιρούνται.

  143. ΣΠ said

    139
    Αλήθεια, Λάμπρο, γιατί γράφεις σεντόνια; Θα μπορούσες να γράφεις μόνο δύο φράσεις:
    1. Όλα τα ελέγχει η οικονομική ελίτ.
    2. Η EQ κυριαρχεί στην κρίση των περισσότερων ανθρώπων και γι’ αυτό οι εδώ σχολιαστές διαστρεβλώνουν τα γραφόμενά σου.

  144. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μόνον εγώ είδα στο επεισόδιο της μασέλας μια τεράστια πλάκα, ακόμη κι αν έγιναν έτσι ακριβώς τα πράγματα και δεν ήταν φτιαχτή η ιστορία τους με διόγκωση και προσθήκη «δράσης» στο παράλογο περιστατικό, από δυο διανοοούμενους – που τα αφηγείται χρόνια μετά η «αυτήκοος» καλή συγγραφέας;

  145. Γιάννης Κουβάτσος said

    Αν ήταν πλάκα, Έφη, ήταν η πιο χοντροκομμένη πλάκα όλων των εποχών. Ούτε ο Σεφερλής δεν θα τη σκεφτόταν.

  146. Costis Papaioannou said

    Η Ζέη !!! άλλο πράμα !!! το υπονοούμενο όμως δεν φαίνεται να ενδιαφέρει κανέναν !!! θα έλεγα δυστυχώς ίσως όμως και ευτυχώς.

  147. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    140 – 👍👍👍😂😂😂

    143 – Είναι το ίρτζι μου.😊 Εσείς πάλι αφού είναι κοινότοπα γιατί τα διαβάζετε;

  148. Πουλ-πουλ said

    Πράγματι, η λογοτεχνική ανάλυση δεν πρέπει να καταδέχεται τα κουτσομπολιά της βιογραφίας. Με μια εξαίρεση, όταν το βιογραφικό συμπληρώνει το έργο, όπως ας πούμε στην περίπτωση του Ρεμπώ. Το μεθυσμένο καράβι θα έμενε εσαεί κολοβό, αν δεν ξέραμε ότι τελικά παράτησε οριστικά την ποίηση και να καταλήξει λαθρέμπορος όπλων στην Αβησσυνία.

  149. odinmac said

    142
    Theo έχεις όρεξη για κουβέντα 🙂
    Εγώ δεν σου μιλάω για «απλά» βιώματα, προσδοκίες και αλήθειες. Ο Κλέε έλεγε ότι η τέχνη δεν αναπαράγει το ορατό αλλά κάνει κάτι ορατό (το πρώτο «ορατό» αντικατάστησέ το με τα βιώματα τις προσδοκίες και τις αλήθειες του κόσμου, του λαού ή καθ’ εκάστου και το «κάτι» με αυτό το οποίο υπάρχει σαν κοινό ψυχικό υπόστρωμα και ο καλλιτέχνης το «ανεβάζει» στην συνείδηση, στο «φως»). Ο Έλιοτ έγραφε ότι ο ποιητής γίνεται στο τέλος κι αυτός απλώς ένας αναγνώστης απέναντι στα ίδια του τα έργα. Η τέχνη μας δείχνει αυτό που εμείς δεν μπορούμε να δούμε αλλά που ωστόσο αυτό μας κοιτάζει. Ο καλλιτέχνης είναι ο ασυνείδητος εκφραστής των ψυχικών μυστικών της εποχής του, οι «κεραίες» του έχουν ήδη πιάσει αλήθειες που η θεωρία θα ανακαλύψει αργότερα.

    Με λίγα λόγια δίκιο έχεις κι εσύ σ’ αυτό που λες αλλά άλλο σου εγώ 🙂

  150. odinmac said

    149
    εντάξει πάλι ξέχασα ολόκληρη λέξη, δεν λέω ποια είναι, βγαίνει νόημα.

  151. ΣΠ said

    147β
    Δεν τα διαβάζω, τα περνάω διαγώνια μήπως πάρει το μάτι μου τίποτα καινούργιο. 🙂

  152. Πουλ-πουλ said

    149
    Μήπως το πρώτο ορατό είναι αόρατο;

  153. odinmac said

    152
    Δες το λίγο καλύτερα αγαπητέ μου (χωρίς ειρωνία)
    Το «κάτι» είναι το αόρατο το οποίο προσπαθεί ο καλλιτέχνης να το κάνει ορατό (να το δείξει).
    Νομίζω είναι σαφής η πρόταση

  154. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Σκοπός της ποίησης είναι η κρυμμένη ομορφιά, μ’ άλλα λόγια η απώτερη ουσία του κόσμου» Οδυσσέας Ελύτης

  155. Νέο Kid said

    Μια διαφορετική απ τις συνηθισμένες οπτική και ίσως και κάποια εξήγηση …

    https://geniusfamine.blogspot.com/2015/10/the-genius-famine-why-we-need-geniuses.html?m=1&fbclid=IwAR3F6VjNHuKDBhlkwfGKU9JDuOWnBuQg87Y9xmgXJMcYM3Xmawu5YEcm5nY

  156. Πουλ-πουλ said

    155.
    Ωραία. Άκου λοιπόν μια ιστορία. Καθόταν λέει ο Βούδας στην όχθη ενός ποταμού, οπότε εμφανίζεται ένας φακίρης και του λέει «Βούδα κοίτα τι θα κάνω», και περνάει το ποτάμι περπατώντας πάνω στο νερό. Και ο Βούδας «Καλά ρε παιδί μου, 20 χρόνια νηστεία και διαλογισμός στη ζούγκλα, γιαυτό το πράγμα. Μα, αν ήθελες να περάσεις απέναντι θα σου αρκούσε μια σχεδία.» Genius είπατε;

  157. Theo said

    @149:
    Συμφωνούμε σχεδόν απόλυτα, αλλά ενώ ο Κλέε μιλούσε για τις εικαστικές τέχνες, εγώ αναφέρομαι στη συγγραφή. Ο μεγάλος συγγραφέας, λοιπόν, και αναπαράγει το ορατό (αλλά με μεγάλη δύναμη και μαστοριά, ώστε να «ξυπνήσει» κάποιους) και κάνει ορατό το αόρατο.

  158. Νέο Kid said

    156. Αυτή η ιστορία με το Βούδα είναι κριτική στο βιβλίο του 156. ;

  159. Νέο Kid said

    158. ..στο βιβλίο του 155. ; προφανώς …

  160. Πουλ-πουλ said

    158.
    Όχι βέβαια, δεν πρόλαβα να το διαβάσω. Είναι μια άλλη φτωχή αντίληψη για το τι σημαίνει genius.

  161. odinmac said

    155
    Βρε Νεο Kid, εδώ εμείς ψάχνουμε να βρούμε με ποιον τρόπο (και αν) εμφανίζεται στα έργα τέχνης το χεγκελιανό «πράγμα», το χαΐντεγγεριανό «άρρητο», το λακανικό «πραγματικό», το καντιανό «αυτό καθαυτό» ή και «η ουσία του κόσμου» του Ελύτη (όπως γράφει ο Γιάννης στο 154) και συ πας να γυρίσεις την κουβέντα στις διάννοιες;
    Παρεμπιπτόντως ωραίο βιβλίο φαίνεται αυτό, τα αγγλικά μου όμως δεν είναι σε τόσο καλό επίπεδο ώστε να το διαβάσω ξεκούραστα. Εκεί το Newton versus Jung μου εξάπτει την περιέργεια (νομίζω ότι ο Γιούνγκ αλληλογραφούσε με τον Πάουλι ή με κάποιον άλλον φυσικό, έχει εκδοθεί βιβλίο, κάπου τόχω σημειώσει να το παραγγείλω)

  162. Πουλ-πουλ said

    161.
    Όλα καλά, αλλά αυτό το λακανικό «πραγματικό» τι το ήθελες; Μα ο ίδιος μας λέει ότι είναι η ρίζα του -1. Τρέχα γύρευε.

  163. Νέο Kid said

    161. Παρντον , δεν ήθελα να αποπροσανατολίσω τη συζήτηση , απλά να βάλω μια πρόσθετη οπτική στο γιατί οι διάνοιες (της λογοτεχνίας , της φιλοσοφίας , της επιστήμης,των μαθηματικών , της τεχνολογίας ) θεωρούνται συχνά «ακοινώνητοι» ή και «άκαρδοι» ή και «παλιάνθρωποι» , ενώ δεν είναι τίποτε απ όλα αυτά. Κι όταν είναι, συνήθως δε φταίνε αυτοί…

    Βασικά μου κέντρισε το ενδιαφέρον σ αυτό το ανάγνωσμα η διαπίστωση και η προσπάθεια εξήγησης της αυξανομενης «πενίας» σε δημιουργικότητα (διαφορετική απ αυτή που μας κάνει «διάσημους» ή γεμίζει το πορτοφόλι μας)! Αυτό ας πούμε που γράφει προς το τέλος ότι ο Ντιράκ κι ο Βιντγκενστάιν δεν θα πέρναγαν σήμερα ούτε έξω απ το Κέιμπριτζ , (στο βαθμό που ίσως arguably ισχύει) είναι συγκλονιστικό !

    ( τα αγγλικά του βιβλίου δεν είναι πολύ απαιτητικά. Give it a try!)

  164. Νέο Kid said

    163.(συνέχεια). Πολύ ενδιαφέρον (πιο σωστά “intriguing” ) βρήκα επίσης το «μη δυτικό» ανάλογο των Σαμάνων (Shamans) , καθώς οι σχετικές κοινωνίες και κουλτούρες μού είναι πρακτικά άγνωστες . Εδώ θα βοηθούσε , αν δεν είχε κόψει λάσπη, ο Μπουκανιέρος. Ίσως κι ο Δύτης (;)
    Σα φαινόμενο δηλαδή (οι σαμανοι) «κοινωνικής αυτοσυντήρησης» ,της «προστασίας» που δίνει μια ευφυής κοινωνία στα «ξεχωριστά» μέλη της , αντί να τους κάνει (όπως όλο και πιο εύκολα γίνεται παρ’ημίν) outcasts.

  165. odinmac said

    162
    Μα ακριβώς αυτό θέλει να δείξει, δεν το συλαμβάνει η λογική, αφού είναι το άρρητο, το «εκτός λόγου» του Γκαντάμερ, «αυτό που δεν μπορεί να ειπωθεί» του Σιλέσιου, η «οπή» του Μπαντιού, το «κενό» του Μπαρτ.

    157
    Εντάξει Theo συμφωνούμε

    163
    Kid μου βάζεις δύσκολα, θα τόχω υπόψη μου πάντως

  166. odinmac said

    Να ξεκαθαρίσω ότι στο 149 που γράφω για τον Έλιοτ ότι μόνο η πρώτη πρόταση είναι δική του, μέχρι την τελεία. Όχι τίποτ’ άλλο αλλά μην μου πει πως του βάζω λόγια που δεν είπε!

  167. Δημητρης Καραγιώργης said

    Καλησπέρα.
    Ένα μικρό σχόλιο για τον Βάρναλη και την εν γένει στάση του στην Κατοχή με τα καθημερινά άρθρα στις εφημερίδες (από προηγούμενη ανάρτηση του κ. Σαραντάκου). Στον παρακάτω σύνδεσμο υπάρχει μαρτυρία πως συνελήφθη και κόντεψε να εκτελεσθεί.
    https://www.stefangechev.com/el/a-memory-of-kostas-varnalis-gr/
    Ο Στέφαν Γκέτσεφ δούλεψε ως μεταφραστής στην Πρεσβεία της Βουλγαρίας στην Αθήνα κατά την περίοδο 1936 – 1942. Σπουδαγμένος και στην Ελλάδα, φιλόλογος λογοτέχνης, μεταφραστής και κριτικός, είχε γνωριστεί με τον Βάρναλη και έκαναν συχνά παρέα. Μεσολάβησε, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, στον Γερμανό Διοικητή της Αθήνας και εγγυήθηκε για τον Βάρναλη και κατά κάποιο τον έσωσε από πιθανή εκτέλεση.
    Δεν ξέρω αν ξέρετε γι αυτόν τον Βούλγαρο Ελληνιστή και λογοτέχνη. Αν είναι αλήθεια αυτά που γράφει, ίσως, εξηγεί γιατί ο μπάρμπα Κώστας «έκατσε στ’ αβγά του» στο υπόλοιπο της Κατοχής. Μη ζητάμε και πολλά από τους ανθρώπους.

  168. sarant said

    167 Δεν την ήξερα αυτή τη μαρτυρία.

  169. Πουλ-πουλ said

    165α.
    If the texts seem incomprehensible, it is for the excellent reason that they mean precisely nothing.

  170. odinmac said

    169
    όπως νομίζετε

  171. ΣΠ said

  172. Πουλ-πουλ said

    170.
    Καληνύχτα. Χάρηκα που τα είπαμε (χωρίς ειρωνεία βέβαια).
    Αλλά αφού γνωριστήκαμε, ας μιλάμε στον ενικό από δω και πέρα.

  173. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @167. Πολύτιμα κείμενα!

  174. odinmac said

    155
    Ώπα! τώρα το είδα, όλο το κείμενο είναι ονλάιν. Ωραία, θα προσπαθήσω να το διαβάσω αυτές τις μέρες. (είμαι στον καναπέ στα 4 μέτρα από την οθόνη οπότε διαβάζω και γράφω από απόσταση ζουμάροντας την οθόνη. Νόμιζα ότι ήταν μόνο η εισαγωγή)

  175. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    151 – Να τα προσπερνάς δεν έχω τίποτε καινούριο να πώ, ούτε παλιό, μόνο κοινότοπα και προβλέψιμα, κι αν δεν με «αναγκάζετε» να απαντήσω, σκάρτα θα δείτε καμιά βελέντζα από μένα, κι όλα καλά, μη χάνετε τον πολύτιμο χρόνο σας μαζί μου.😊

  176. Νέο Kid said

    174. Odinmac, αν θες να το διαβάσεις … Εγώ πάντως ΔΕΝ το συνιστώ! Ήταν μια μάλλον ανόητη και ευτυχώς μάλλον αποτυχημένη- ψιλοτρολιά εκ μέρους μου …🥴 Τέλος πάντων , όποιος είναι χοντρόπετσος μπορεί να βρει και κάποια διαμαντάκια στη λάσπη…

  177. Νέο Kid said

    176. Οποίος είναι ανοιχτόμυαλος στο να αναγνωρίσει, ίσως και μέσω ενδοσκόπησης…,και να κρατήσει τα διαμαντάκια , και χοντρόπετσος για να αντέξει και ν αντιπαρέλθει τον σεξισμό και τους άλλους κακούς «-ισμούς» του κειμένου.

  178. Alexis said

    #167: Πολύ ωραία αυτή η αφήγηση!

  179. Nestanaios said

    123.
    Υπάρχει και στην Άλωση της Τρίπολης στα απομνημονεύματα του Σπύρου Τρικούπη.

  180. Nestanaios said

    33. Καλό είναι να λέγονται όλα
    46 αλλά εσύ έχεις κάτι να κρύψεις.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: