Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το χριστόψωμο (διήγημα του Αλ. Παπαδιαμάντη)

Posted by sarant στο 25 Δεκεμβρίου, 2021


Μέρα που είναι, το ιστολόγιο σάς εύχεται καλά Χριστούγεννα, με υγεία και αγάπη και μακριά από κορόνες!

Έχει γίνει σχεδόν παράδοση του ιστολογίου να βάζουμε κάτι παπαδιαμαντικό τα Χριστούγεννα. Σήμερα επαναλαμβάνω μια δημοσίευση που αρχικά είχε γίνει πριν από δέκα χρόνια, μέσα στο πένθος για τον αναπάντεχο θάνατο του πατέρα μου. Αλλάζω λίγα από τον πρόλογο.

Την παραμονή των Χριστουγέννων, όταν ήμουν μικρός, ο παππούς μου άνοιγε έναν από τους τόμους του Παπαδιαμάντη, στην έκδοση του Βαλέτα τότε και διάβαζε κάποιο χριστουγεννιάτικο διήγημα. Παρά την καθαρεύουσα, κάτι πρέπει να πιάναμε ή ίσως μας άρεσε η μορφή του παππού, πάντως το έθιμο το αγαπούσαμε. Οι αναμνήσεις οι παιδικές είναι βέβαια επηρεασμένες από μεταγενέστερες διηγήσεις, αλλά δυο-τρία πράγματα που θυμάμαι με θαλπωρή από τα παιδικά μου Χριστούγεννα είναι τον παππού να διαβάζει από τον μεγάλο μαυροντυμένο τόμο και τα μανταρίνια να χρυσίζουν πάνω στο τραπέζι καθώς κάναμε καντηλάκι τις φλούδες τους.

Διάλεξα να ανεβάσω σήμερα το Χριστόψωμο, ένα χριστουγεννιάτικο διήγημα που υπάρχει μεν στο Διαδίκτυο, όπως και σχεδόν όλα τα χριστουγεννιάτικα, αλλά δεν παύει να είναι σημαδιακό: καταρχάς, είναι πικρό διήγημα, όχι χαρμόσυνο. Κι έπειτα, είναι και το πρώτο χρονολογικά διήγημα που δημοσίευσε ο Παπαδιαμάντης -ως τότε είχε δώσει μόνο εκτενή έργα, τα τρία μυθιστορήματα και τη νουβέλα Χρήστος Μηλιόνης.

Το Χριστόψωμο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Εφημερίς» στις 26 Δεκεμβρίου 1887 με τον υπότιτλο «Διήγημα πρωτότυπον». Επειδή είναι πρώιμο σχετικά, έχει λιγάκι πιο βαριά καθαρεύουσα από πολλά μεταγενέστερα. Ίσως γι’ αυτό, σε τούτη την αναδημοσίευση επέλεξα να παραθέσω το πολυτονισμένο κείμενο, από τον ιστότοπο papadiamantis.net.

Μια λαϊκή λέξη του διηγήματος, που ίσως να μην την ξέρετε, και δεν θα τη βρείτε σε κανένα λεξικό (αν δεν σφάλλω), είναι τα μαναφούκια. Όπως λέω στο βιβλίο μου Λέξεις που χάνονται (για να κάνω και λίγη γκρίζα διαφήμιση), τα μαναφούκια είναι ραδιουργίες, συκοφαντίες, διαβολές. Η λέξη προέρχεται από το τουρκικό münafık, «υποκριτής, διπρόσωπος, συκοφάντης», που είναι αραβικής αρχής (ίσως επηρεάστηκε παρετυμολογικά από τη «μάνα»). Βάζω μαναφούκια σημαίνει «διαβάλλω, συκοφαντώ κάποιον». Ο Παπαδιαμάντης χρησιμοποιεί πολλές φορές τα μαναφούκια στα διηγήματά του. Ωστόσο, η λέξη δεν είναι αποκλειστική της σκιαθίτικης διαλέκτου, αλλά ακούγεται και στη Θεσσαλία και τη Μακεδονία. Ακούγεται και στα πρωινάδικα της τηλεόρασης, που άλλωστε έχουν αναγάγει τα μαναφούκια σε επιστήμη.

Και για να συνεχίσω τη γκρίζα διαφήμιση, θυμίζω ότι έχετε ακόμα έξι μέρες για να ψηφίσετε τη Λέξη της χρονιάς. Αλλά πολλά είπα και δίνω τη σκυτάλη στον Παπαδιαμάντη.

Το χριστόψωμο

Διήγημα πρωτότυπον

Μεταξὺ τῶν πολλῶν δημωδῶν τύπων, τοὺς ὁποίους θὰ ἔχωσι νὰ ἐκμεταλλευθῶσιν οἱ μέλλοντες διηγηματογράφοι μας, διαπρεπῆ κατέχει θέσιν ἡ κακὴ πενθερά, ὡς καὶ ἡ κακὴ μητρυιά. Περὶ μητρυιᾶς ἄλλοτε θὰ ἀποπειραθῶ νὰ διαλάβω τινὰ πρὸς ἐποικοδόμησιν τῶν ἀναγνωστῶν μου. Περὶ μιᾶς κακῆς πενθερᾶς σήμερον ὁ λόγος.

Εἰς τί ἔπταιεν ἡ ἀτυχὴς νέα Διαλεχτή, οὕτως ὠνομάζετο, θυγάτηρ τοῦ Κασσανδρέως μπαρμπα-Μανώλη, μεταναστεύσαντος κατὰ τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπανάστασιν εἰς μίαν τῶν νήσων τοῦ Αἰγαίου, εἰς τί ἔπταιεν ἂν ἦτο στεῖρα καὶ ἄτεκνος; Εἶχε νυμφευθῆ πρὸ ἑπταετίας, ἔκτοτε δὶς μετέβη εἰς τὰ λουτρὰ τῆς Αἰδηψοῦ, πεντάκις τῆς ἔδωκαν νὰ πίῃ διάφορα τελεσιουργὰ βότανα, εἰς μάτην, ἡ γῆ ἔμενεν ἄγονος. Δύο ἢ τρεῖς γύφτισσαι τῆς ἔδωκαν νὰ φορέσῃ περίαπτα θαυματουργὰ περὶ τὰς μασχάλας, εἰποῦσαι αὐτῇ ὅτι τοῦτο ἦτο τὸ μόνον μέσον, ὅπως γεννήσῃ, καὶ μάλιστα υἱόν. Τέλος καλόγηρός τις Σιναΐτης τῇ ἐδώρησεν ἡγιασμένον κομβολόγιον, εἰπὼν αὐτῇ νὰ τὸ βαπτίζῃ καὶ νὰ πίνῃ τὸ ὕδωρ. Τὰ πάντα μάταια.

Ἐπὶ τέλους μὲ τὴν ἀπελπισίαν ἦλθε καὶ ἡ ἀνάπαυσις τῆς συνειδήσεως, καὶ δὲν ἐνόμιζεν ἑαυτὴν ἔνοχον. Τὸ αὐτὸ ὅμως δὲν ἐφρόνει καὶ ἡ γραῖα Καντάκαινα, ἡ πενθερά της, ἥτις ἐπέρριπτεν εἰς τὴν νύμφην αὐτῆς τὸ σφάλμα τῆς μὴ ἀποκτήσεως ἐγγόνου διὰ τὸ γῆράς της.

Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ σύζυγος τῆς Διαλεχτῆς ἦτο τὸ μόνον τέκνον τῆς γραίας ταύτης, καὶ οὗτος δὲ συνεμερίζετο τὴν πρόληψιν τῆς μητρός του ἐναντίον τῆς συμβίας αὐτοῦ. Ἂν δὲν τῷ ἐγέννα ἡ σύζυγός του, ἡ γενεὰ ἐχάνετο. Περίεργον δὲ ὅτι πᾶς Ἕλλην τῆς ἐποχῆς μας ἱερώτατον θεωρεῖ χρέος καὶ ὑπερτάτην ἀνάγκην τὴν διαιώνισιν τοῦ γένους του.

Ἑκάστοτε, ὁσάκις ὁ υἱός της ἐπέστρεφεν ἐκ τοῦ ταξιδίου του, διότι εἶχε βρατσέραν, καὶ ἦτο τολμηρότατος εἰς τὴν ἀκτοπλοΐαν, ἡ γραῖα Καντάκαινα ἤρχετο εἰς προϋπάντησιν αὐτοῦ, τὸν ὡδήγει εἰς τὸν οἰκίσκον της, τὸν ἐδιάβαζε, τὸν ἐκατήχει, τοῦ ἔβαζε μαναφούκια*, καὶ οὕτω τὸν προέπεμπε παρὰ τῇ γυναικὶ αὐτοῦ. Καὶ δὲν ἔλεγε μόνα τὰ ἐλάττώματά της, ἀλλὰ τὰ αὐγάτιζε· δὲν ἦτο μόνον «μαρμάρα», τουτέστι στεῖρα, ἡ νύμφη της, τοῦτο δὲν ἤρκει, ἀλλ᾽ ἦτο ἄπαστρη*, ἀπασσάλωτη*, ξετσίπωτη, κτλ. Ὅλα τὰ εἶχεν, «ἡ ποίσα, ἡ δείξα, ἡ ἄκληρη».

Ὁ καπετὰν Καντάκης, σφλομωμένος, θαλασσοπνιγμένος, τὰ ἤκουεν ὅλα αὐτά, ἡ φαντασία του ἐφούσκωνεν, ἐξερχόμενος εἶτα συνήντα τοὺς συναδέλφους του ναυτικούς, ἤρχιζαν τὰ καλῶς ὥρισες, καλῶς σᾶς ηὗρα, ἔπινεν ἑπτὰ ἢ ὀκτὼ ρώμια, καὶ μὲ τριπλῆν σκοτοδίνην, τὴν ἐκ τῆς θαλάσσης, τὴν ἐκ τῆς γυναικείας διαβολῆς καὶ τὴν ἐκ τῶν ποτῶν, εἰσήρχετο οἴκαδε καὶ βάρβαροι σκηναὶ συνέβαινον τότε μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς συζύγου του.

Οὕτως εἶχον τὰ πράγματα μέχρι τῆς παραμονῆς τῶν Χριστουγέννων τοῦ ἔτους 186… Ὁ καπετὰν Καντάκης πρὸ πέντε ἡμερῶν εἶχε πλεύσει μὲ τὴν βρατσέραν του εἰς τὴν ἀπέναντι νῆσον μὲ φορτίον ἀμνῶν καὶ ἐρίφων, καὶ ἤλπιζεν ὅτι θὰ ἑώρταζε τὰ Χριστούγεννα εἰς τὴν οἰκίαν του. Ἀλλὰ τὸν λογαριασμὸν τὸν ἔκαμνεν ἄνευ τοῦ ξενοδόχου, δηλ. ἄνευ τοῦ Βορρᾶ, ὅστις ἐφύσησεν αἰφνιδίως ἄγριος, καὶ ἔκλεισεν ὅλα τὰ πλοῖα εἰς τοὺς ὅρμους ὅπου εὑρέθησαν. Εἴπομεν ὅμως ὅτι ὁ καπετὰν Καντάκης ἦτο τολμηρὸς περὶ τὴν ἀκτοπλοΐαν.

Περὶ τὴν ἑσπέραν τῆς παραμονῆς τῶν Χριστουγέννων, ὁ ἄνεμος ἐμετριάσθη ὀλίγον, ἀλλ᾽ οὐχ ἧττον ἐξηκολούθει νὰ πνέῃ. Τὸ μεσονύκτιον πάλιν ἐδυνάμωσε.

Τινὲς ναυτικοὶ ἐν τῇ ἀγορᾷ ἐστοιχημάτιζον ὅτι, ἀφοῦ κατέπεσεν ὁ Βορρᾶς, ὁ καπετὰν Καντάκης θὰ ἔφθανε περὶ τὸ μεσονύκτιον. Ἡ σύζυγός του ὅμως δὲν ἦτο ἐκεῖ νὰ τοὺς ἀκούσῃ καὶ δὲν τὸν ἐπερίμενεν.

Αὕτη ἐδέχθη μόνον περὶ τὴν ἑσπέραν τὴν ἐπίσκεψιν τῆς πενθερᾶς της, ἀσυνήθως φιλόφρονος καὶ μειδιώσης, ἥτις τῇ εὐχήθη τὸ ἀπαραίτητον «καλὸ δέξιμο» καὶ διὰ χιλιοστὴν φορὰν τὸ στερεότυπον «μ᾽ ἕναν καλὸ γυιό».

Καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ τῇ προσέφερε καὶ ἓν χριστόψωμο.

―  Τὸ ζύμωσα μοναχή μου, εἶπεν ἡ θεια-Καντάκαινα, μὲ γειὰ νὰ τὸ φᾷς.

―  Θὰ τὸ φυλάξω ὣς τὰ Φῶτα, διὰ ν᾽ ἁγιασθῇ, παρετήρησεν ἡ νύμφη.

―Ὄχι, ὄχι, εἶπε μετ᾽ ἀλλοκότου σπουδῆς ἡ γραῖα, τὸ δικό της φυλάει ἡ καθεμιὰ νοικοκυρὰ διὰ τὰ Φῶτα, τὸ πεσκέσι τρώγεται.

―  Καλά, ἀπήντησεν ἠρέμα ἡ Διαλεχτή, τοῦ λόγου σου ξέρεις καλύτερα.

Ἡ Διαλεχτὴ ἦτο ἀγαθωτάτης ψυχῆς νέα, οὐδέποτε ἠδύνατο νὰ φαντασθῇ ἢ νὰ ὑποπτεύσῃ κακόν τι.

―  Πῶς τό ᾽παθε ἡ πεθερά μου καὶ μοῦ ἔφερε χριστόψωμο, εἶπε μόνον καθ᾽ ἑαυτήν, καὶ ἀφοῦ ἀπῆλθεν ἡ γραῖα, ἐκλείσθη εἰς τὴν οἰκίαν της καὶ ἐκοιμήθη μετά τινος δεκαετοῦς παιδίσκης γειτονοπούλας, ἥτις τῇ ἔκαμνε συντροφίαν ὁσάκις ἔλειπεν ὁ σύζυγός της.

Ἡ Διαλεχτὴ ἐκοιμήθη πολὺ ἐνωρίς, διότι σκοπὸν εἶχε νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν ἐκκλησίαν περὶ τὸ μεσονύκτιον. Ὁ ναὸς δὲ τοῦ ἁγ. Νικολάου μόλις ἀπεῖχε πεντήκοντα βήματα ἀπὸ τῆς οἰκίας της.

Περὶ τὸ μεσονύκτιον ἐσήμαναν παρατεταμένως οἱ κώδωνες. Ἡ Διαλεχτὴ ἠγέρθη, ἐνεδύθη καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν. Ἡ παρακοιμωμένη αὐτῇ κόρη ἦτο συμπεφωνημένον, ὅτι μόνον μέχρις οὗ σημάνῃ ὁ ὄρθρος θὰ ἔμενε μετ᾽ αὐτῆς, ὅθεν ἀφυπνίσασα αὐτὴν τὴν ὡδήγησε πλησίον τῶν ἀδελφῶν της. Αἱ δύο οἰκίαι ἐχωρίζοντο διὰ τοίχου κοινοῦ.

Ἡ Διαλεχτὴ ἀνῆλθεν εἰς τὸν γυναικωνίτην τοῦ ναοῦ, ἀλλὰ μόλις παρῆλθεν ἡμίσεια ὥρα καὶ γυνή τις πτωχὴ καὶ χωλὴ δυστυχής, ἥτις ὑπηρέτει ὡς νεωκόρος τῆς ἐκκλησίας, ἐλθοῦσα τῇ λέγει εἰς τὸ οὖς:

―  Δῶσέ μου τὸ κλειδί, ἦλθε ὁ ἄντρας σου.

―Ὁ ἄντρας μου! ἀνεφώνησεν ἡ Διαλεχτὴ ἔκπληκτος.

Καὶ ἀντὶ νὰ δώσῃ τὸ κλειδὶ ἔσπευσε νὰ καταβῇ ἡ ἰδία.

Ἐλθοῦσα εἰς τὴν κλίμακα τῆς οἰκίας βλέπει τὸν σύζυγόν της κατάβρεκτον, ἀποστάζοντα ὕδωρ καὶ ἀφρόν.

―  Εἶμαι μισοπνιγμένος, εἶπε μορμυρίζων οὗτος, ἀλλὰ δὲν εἶναι τίποτε. Ἀντὶ νὰ τὸ ρίξωμε ἔξω, τὸ καθίσαμε στὰ ρηχά.

―  Πέσατε ἔξω; ἀνέκραξεν ἡ Διαλεχτή.

―Ὄχι, δὲν εἶναι, σοῦ λέγω, τίποτε. Ἡ βρατσέρα εἶναι σίγουρη, μὲ δύο ἄγκουρες ἀραγμένη, καὶ καθισμένη.

―  Θέλεις ν᾽ ἀνάψω φωτιά;

― Ἄναψε, καὶ δῶσέ μου ν᾽ ἀλλάξω.

Ἡ Διαλεχτὴ ἐξήγαγεν ἐκ τοῦ κιβωτίου ἐνδύματα διὰ τὸν σύζυγόν της καὶ ἤναψε πῦρ.

―  Θέλεις κανένα ζεστό;

―  Δὲν μ᾽ ὠφελεῖ ἐμένα τὸ ζεστό, εἶπεν ὁ καπετὰν Καντάκης. Κρασὶ νὰ βγάλῃς.

Ἡ Διαλεχτὴ ἐξήγαγεν ἐκ τοῦ βαρελίου οἶνον.

―  Πῶς δὲν ἐφρόντισες νὰ μαγειρεύσῃς τίποτε; εἶπε γογγύζων ὁ ναυτικός.

―  Δὲν σ᾽ ἐπερίμενα ἀπόψε, ἀπήντησε μετὰ ταπεινότητος ἡ Διαλεχτή. Κρέας ἐπῆρα. Θέλεις νὰ σοῦ ψήσω πριζόλα;

―  Βάλε στὰ κάρβουνα, καὶ πήγαινε σὺ στὴν ἐκκλησιά σου, εἶπεν ὁ καπετὰν Καντάκης. Θὰ ἔλθω κ᾽ ἐγὼ σὲ λίγο.

Ἡ Διαλεχτὴ ἔθεσε τὸ κρέας ἐπὶ τῆς ἀνθρακιᾶς, ἥτις ἐσχηματίσθη ἤδη, καὶ ἡτοιμάζετο νὰ ὑπακούσῃ εἰς τὴν διαταγὴν τοῦ συζύγου της, ἥτις ἦτο καὶ ἰδική της ἐπιθυμία, διότι ἤθελε νὰ κοινωνήσῃ. Σημειωτέον ὅτι τὴν φράσιν «πήγαινε σὺ στὴν ἐκκλησιά σου» ἔβαψεν ὁ Καντάκης διὰ στρυφνῆς χροιᾶς.

―Ἡ μάννα μου δὲν θὰ τό ᾽μαθε βέβαια ὅτι ἦλθα, παρετήρησεν αὖθις ὁ Καντάκης.

―Ἐκείνη εἶναι στὴν ἐνορία της, ἀπήντησεν ἡ Διαλεχτή. Θέλεις νὰ τῆς παραγγείλω;

―  Παράγγειλέ της νὰ ἔλθῃ τὸ πρωί.

Ἡ Διαλεχτὴ ἐξῆλθεν. Ὁ Καντάκης τὴν ἀνεκάλεσεν αἴφνης.

―  Μὰ τώρα εἶναι τρόπος νὰ πᾷς ἐσὺ στὴν ἐκκλησιά, καὶ νὰ μὲ ἀφήσῃς μόνον;

―  Νὰ μεταλάβω κ᾽ ἔρχομαι, ἀπήντησεν ἡ γυνή.

Ὁ Καντάκης δὲν ἐτόλμησε ν᾽ ἀντείπῃ τι, διότι ἡ ἀπάντησις θὰ ἦτο βλασφημία. Οὐχ ἧττον ὅμως τὴν βλασφημίαν ἐνδιαθέτως τὴν ἐπρόφερεν.

Ἡ Διαλεχτὴ ἐφρόντισε νὰ στείλῃ ἀγγελιοφόρον πρὸς τὴν πενθεράν της ἕνα δωδεκαετῆ παῖδα τῆς αὐτῆς ἐκείνης γειτονικῆς οἰκογενείας, ἧς ἡ θυγάτηρ ἐκοιμήθη ἀφ᾽ ἑσπέρας πλησίον της, καὶ ἐπέστρεψεν εἰς τὸν ναόν.

Ὁ Καντάκης, ὅστις ἐπείνα τρομερά, ἤρχισε νὰ καταβροχθίζῃ τὴν πριζόλαν. Καθήμενος ὀκλαδὸν παρὰ τὴν ἑστίαν, ἐβαρύνετο νὰ σηκωθῇ καὶ ἀνοίξῃ τὸ ἑρμάρι διὰ νὰ λάβῃ ἄρτον, ἀλλ᾽ ἀριστερόθεν αὐτοῦ ὑπεράνω τῆς ἑστίας ἐπὶ μικροῦ σανιδώματος εὑρίσκετο τὸ χριστόψωμον ἐκεῖνο, τὸ δῶρον τῆς μητρός του πρὸς τὴν νύμφην αὐτῆς. Τὸ ἔφθασε καὶ τὸ ἔφαγεν ὁλόκληρον σχεδὸν μετὰ τοῦ ὀπτοῦ κρέατος.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Περὶ τὴν αὐγήν, ἡ Διαλεχτὴ ἐπέστρεψεν ἐκ τοῦ ναοῦ, ἀλλ᾽ εὗρε τὴν πενθεράν της περιβάλλουσαν διὰ τῆς ὠλένης τὸ μέτωπον τοῦ υἱοῦ αὐτῆς καὶ γοερῶς θρηνοῦσαν.

Ἐλθοῦσα αὕτη πρὸ ὀλίγων στιγμῶν τὸν εὗρε κοκκαλωμένον καὶ ἄπνουν. Ἐπάρασα τοὺς ὀφθαλμούς, παρετήρησε τὴν ἀπουσίαν τοῦ χριστοψώμου ἀπὸ τοῦ σανιδώματος τῆς ἑστίας, καὶ ἀμέσως ἐνόησε τὰ πάντα.

Ὁ Καντάκης ἔφαγε τὸ φαρμακωμένο χριστόψωμον, τὸ ὁποῖον ἡ γραῖα στρίγλα εἶχε παρασκευάσει διὰ τὴν νύμφην της.

Ἰατροὶ ἐπιστήμονες δὲν ὑπῆρχον ἐν τῇ μικρᾷ νήσῳ· οὐδεμία νεκροψία ἐνεργήθη. Ἐνομίσθη ὅτι ὁ θάνατος προῆλθεν ἐκ παγώματος συνεπείᾳ τοῦ ναυαγίου. Μόνη ἡ γραῖα Καντάκαινα ἤξευρε τὸ αἴτιον τοῦ θανάτου.

Σημειωτέον ὅτι ἡ γραῖα συναισθανθεῖσα καὶ αὐτὴ τὸ ἔγκλημά της, δὲν ἐμέμφθη τὴν νύμφην της, ἀλλὰ τοὐναντίον τὴν ὑπερήσπισε κατὰ τῆς κακολογίας ἄλλων. Ἐὰν ἔζησε καὶ ἄλλα κατόπιν Χριστούγεννα, ἡ ἄστοργος πενθερὰ καὶ ἀκουσία παιδοκτόνος, δὲν θὰ ἦτο βεβαίως πολὺ εὐτυχὴς εἰς τὸ γῆράς της.

66 Σχόλια προς “Το χριστόψωμο (διήγημα του Αλ. Παπαδιαμάντη)”

  1. Φαίνεται ότι είναι πρωτόλειο. Οι τελευταίες παράγραφοι και ιδίως αυτό το «Σημειωτέον» χαλάνε όλο το διήγημα…
    Χρόνια πολλά παιδιά!

  2. dryhammer said

    Καλημέρα, Χρόνια πολλά και του χρόνου!

    [Φοβού τους Δαναούς κλπ κλπ]

  3. Costas X said

    Καλημέρα και χρόνια πολλά !

    Ωραίος ο Παπαδιαμάντης, ωραία και η θλιβερή χριστουγεννιάτικη λογοτεχνία.
    Η γλώσσα εντελώς κατανοητή για απόφοιτο λυκείου 3ης δέσμης, αρχών του ’80.

    @ 1. Συμφωνώ απόλυτα για το «Σημειωτέον».

  4. BLOG_OTI_NANAI said

    Καλά Χριστούγεννα, χρόνια πολλά σε όποιους γιορτάζουν!

  5. Καλημέρα και χρόνια πολλά

    Γνωστή η υπόθεση αλλά παραμένει η γοητεία της εκφοράς του λόγου όπως το διάβασα ψιθυριστά.

    Συμφωνώ με το #2 , το τέλος είναι κάπως αδύνατο. Αν κρίνω από μένα, σημείον κόπωσης, αγκομαχά να το τελειώσει, ειδικά αν όντως είναι το πρώτο που έγραψε σ’ αυτήν την φόρμα.

  6. sarant said

    Kαλημέρα, καλά Χριστούγεννα, χρόνια πολλά σε όσες και όσους γιορτάζουν!

    Ευχαριστω πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1-3-5 Ναι, είναι πρωτόλειο -βέβαια, τον 19ο αιώνα συνηθίζονταν τέτοια όπως το «σημειωτέον…»

  7. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Καλά Χριστούγεννα, χρόνια πολλά (γιά τούς σχολιαστές καί τό ἱστολόγιο..)

  8. Voyageur autour de la chambre said

    Καλά Χριστούγεννα σε όλους!

  9. Γιάννης Κουβάτσος said

    Χρόνια πολλά σε όλες και σε όλους. Τα ‘χει αυτά τα άνισα ο Παπαδιαμάντης. Τα επισημαίνει κι ο Ελύτης στη «Μαγεία του Παπαδιαμάντη». Εκεί που μας απογειώνει με ποιητική γραφή υψηλού λυρισμού, ξαφνικά μας προσγειώνει ανώμαλα με μια άκαιρη γκρινιάρικη παρέκβαση για τα πεπραγμένα των δημοτικών αρχών , για την αναισθησία των κρατικών αρχών, για τα σύγχρονα ήθη κλπ.

  10. Κουνελόγατος said

    Χρόνια πολλά σε όλους.

  11. Νέο Kid said

    Μια ερώτηση : ο Παπαδιαμάντης είχε υπόψι του το «Έγκλημα και τιμωρία» ; Εγώ διακρίνω το ίδιο ,μάλλον απροσδόκητα «δημοσιογραφικό», σβήσιμο-φινάλε και στα δύο έργα.
    Όπως και νάχει ,είναι ωραίος κι ο δικός μας Ντοστογέφσκι!

  12. Costas X said

    Ζητώ συγγνώμη για την κατάληψη του χώρου, αλλά δεν μπόρεσα να αντισταθώ να το αναμεταδώσω.
    Ένα φρέσκο σημερινό, μικρό χριστουγεννιάτικο διήγημα, πραγματική ιστορία, του παλιού Κερκυραίου, και αρχηγού μου κάποτε στους ναυτοπροσκόπους, Γιώργου Καγκουρίδη.
    Ο κ. Καγκουρίδης γράφει συχνά, συνήθως στο τοπικό ιδίωμα, και τα ανεβάζει στο φέισμπουκ. Ευτυχώς στο συγκεκριμένο κείμενο δεν υπάρχουν πολλές ιδιωματικές λέξεις, δεν θα είχα χρόνο να τις μεταφράσω. Το «μπατιδούρο» είναι το ρόπτρο.

    Ο ΚΥΡΓΙΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

    Παραμονή Χριστουγέννων. Θα ελέανε τα κάλαντα. Στη γειτονιά.
    – Μη πάτε μακριά! Ακούτε;
    – Μάλιστα.
    Δε τσου αφήνανε να πάνε μακριά. Δεκαεφτά προσφυγικά είχε η γειτονιά και του Πετσά και το Απολυμαντήργιο δεκαεννιά. Μετρημένα στα δάχτυλα. Τι να σου κάνουνε δεκαεννιά σπίτια; Πόσα να βγάλεις;
    – Να πάμε και μέχρι του Καβάσιλα;
    – Σιγά μη πάτε και στο φούρνο του Πετρόπουλου. Εδώ τριγύρω θα πάτε.
    – Στου Λαμάκια μας εδίνουνε.
    – Αυτό π’ ακούτε! Ορίστε μας!
    – Να πάμε και μέχρι τσι Σουλτάνες;
    – Μη κουτήσετε και πάτε! Στη θάλασσα θα φτάκετε; να πνιγείτε;
    – Στο κυρ Ηλία, στου Ασπιώτη;
    – Στο κυρ Ηλία πηγαίνετε. Όχι παρακάτου από τον Άη Γιάννη!
    Η περιοχή δράσης οριοθετήθη. Οβρέϊκο, μέχρι του Πετσά, Ασπιώτη, Άης Γιάννης, Φτωχοκομείο. Τέλος!
    Μακρυνάρι ο Ασπιώτης. Μας είπανε να πάμε στου Ασπιώτη, δε μας είπανε; Εφτάκαμε στο τέρμα. Απέναντι τάπαμε στον Αποστολίδη, του Καλλίνικου μετά ήτανε κλειστό το απόγιομα, ανεβήκαμε μέχρι το εικονοστάσι τ’ Άη Γιάννη, απέναντι από τσι αποθήκες με τα πετρόγια.
    – Να πάμε στο κυρ Γιάννη;
    – Μας είπανε όχι στσι Σουλτάνες.
    – Είναι ο κυρ Γιάννης Σουλτάνα; Δεν είναι! Επιτρέπεται.
    – Καλά λες.
    Ο κυρ Γιάννης ο Δασκαλόπουλος ήτανε μια φιγούρα άλλη. Ελέγανε που ήτανε δικαστής ή κάτι τέτοιο. Τόνε βλέπαμε πάντα με το κουστούμι του και τη γραβάτα του ν’ ανεβαίνει την Αβραμίου. Εγύριζε μ’ ένα πάκο φημερίδες. Δεν εμίλουνε σε καένανε ο κυρ Γιάννης. Οι μανάδες μας ελέανε που είναι ακοινώνητος. Που είναι μορφωμένος και γι αυτό δεν επαντρεύτηκε ποτές του. Που είναι ατσιγκόλλητος. Άκληρος. Μονόχνωτος. Αυτός που ζει με τσι γάτες. Που δε δίνει του αγγέλου του νερό. Που μια μέρα θα πεθάνει και τι θα τα κάμει; Στο Φτωχοκομείο από πάνου από το σπίτι του θα καταλήξει.
    Αυτά ήλεγε η γειτονιά για το κυρ Γιάννη. Και μεις τόνε φοβόμαστε. Δε μας είχε μιλήσει ποτές. Δε μας είχε κοιτάξει ποτές. Κι όταν ανέβαινε την Αβραμίου, εμείς όλοι εκάναμε στη μπάντα.
    – Να πάμε στο κυρ Γιάννη;
    – Θα μας εδιώξει.
    – Και να μας εδιώξει, τι; Το πολύ, πολύ να βάλουμε τσι κόρσες. Θα μας εφάει; Πάμετε;
    – Πάμετε!
    Εβαρήσαμε τη πόρτα. Το μπαντιδούρο. Άνοιξε μετά από λίγο. Εφόρουνε ένα μπορντώ παρτό μ’ ένα κορδόνι με φούντες στη μέση. Από κάτου εφαινόντανε η καμιζόλα του κι οι τσαβάτες τσου, οι δερμάτινες. Εκράτουνε στα χέργια του τη γάτα.
    – Τι θέλετε;
    – Να τα πούμε;
    – Να τα πείτε.
    – Χρι-στού-γε-ννα, πρω-τού-γεννα, πρώτη γιορτή του χρόνου…
    Δε μας έδωκε ούτε μύγδαλα, ούτε καρύδια, ούτε καραμέλες. Μας έδωκε έκα κατοστάρικο! Εμείναμε με το στόμ’ ανοχτό. Ένα κατοστάρικο έπαιρνε το μήνα ο πάππους του Γιώργου που εδούλευε στην Ελαιουργεία. Ο Σπύρος τ’ άρπαξε μη και το μετανοιώσει.
    – Ευχαριστούμε. Καλά Χριστούγεννα.
    Δεν εμίλησε, δεν εγέλασε, δεν έκανε τίποτις. Έκλεισε τη πόρτα.
    Ο κυρ Γιάννης ο Δασκαλόπουλος, δε τόνε βάλανε στο Φτωχοκομείο. Επέθανε μια μέρα ήσυχα, χωρίς φωνές, έτσι όπως ήσυχα ανέβαινε την Αβραμίου. Το σπίτι πριν από τσι Σουλτάνες τ’ άφηκε του Δήμου. Παιδιά, σκυγιά δεν είχε. Ένα φτωχό σπίτι είχε, προσφυγικό, όχι σα και τη Βίλα Ρόζα. Έτσι είναι από τα τότες. Επί τση Ιωάννου Θεοτόκη σήμερα. Κλειστό, ορφανεμένο, ερειπωμένο.
    Εψές, επέρασα από μπροστά. Εκατέβηκα. Είπα να του ξαναπώ τα κάλαντα. Ο μπατιδούρος τση πόρτας έλειπε. Κάποιος θα τον επήρε να τόνε πουλήσει για μπρούτζο. Για μπρούτζο θα πουλήσει κάποια βολά κι ο Δήμος όλο το σπίτι.
    – Ορές! Βάρτε μέσα παιδιά. Να λένε και τα κάλαντα του κυρ Γιάννη.

    Γιώργος Καγκουρίδης

  13. sarant said

    11 Το μετέφρασε μάλιστα (αλλά, υποθέτω, μετα το 1887)

  14. Κι τ χρόν χστόψουμου, νά μαστι καλά, φίλλ κι φίλις.

  15. Ενα μκρό κειμενάκι γι αυτή την μέρα που έγραψα προ 12ετίας, ακατάλληλο για θρησκόληπτους

    Απογοητευμένος. Η μόνη λέξη που του ταίρι-αζε τόσο και κανείς δεν τολμούσε να του την αποδώσει. Ούτε ο καν ο μονογενής του, η βασική αιτία της απογοήτευσής του. Τόσες και τόσες φορές δοκίμαζε και ξαναδοκίμαζε μα κάτι δεν μπορούσε να ξεπεράσει κι’ ας νόμιζαν όλοι ότι μπορούσε να κάνει τα πάντα. Κάποιο λάθος,το ίδιο κάθε χρόνο επαναλαμβανότανε, άρχισε να σκέπτεται μήπως οφειλότανε στο ντι-εν-εϊ του που αναπόφευκτα μεταδιδότανε. Η μήπως έπρεπε να δοκιμάσει μ’ άλλο λουλούδι ;
    Σ’ αυτά τα χώματα είχε αναγκασθεί να βάλει πολύ νερό στο κρασί του, πολύ ξεροκέφαλοι οι άνθρωποι εδώ βρε παιδάκι μου. Αναγκάσθηκε να μιμηθεί τις συνήθειές τους, όχι βέβαια σαν χρυσή βροχή, ούτε σαν ταύρος, ούτε σαν κύκνος αλλά σαν δαίμονας- μετά το αλλάξανε το όνομα, άλλα τους θύμιζε, τον είπανε άγγελο. Αλλά από κηπουρική δεν είχε ιδέα. Εκεί στα ψηλά βουνά, στου Σινά τα μέρη, τίποτε δεν φύτρωνε, σαν ήρθε εδώ το πρώτο λουλούδι που είδε και του άρεσε έτυχε νάναι κρίνος. Δεν ήξερε πως κάθε χρόνο απ’ το βολβό θα πεταγότανε ξανά και ξανά τ’ άνθος του κρίνου, νόμιζε ότι άμα το κόψει μιά φορά πάει, τελείωσε. Η φυλετική μνήμη του φυτού όμως-κάτι απ΄αυτά τα χώματα θάχε πάρει – πανίσχυρη κι’ ενισχυμένη με καινούργιες εμπειρίες έψαχνε τον αγγελό της, απαιτούσε και τον έβρισκε να ξαναδημιουργήσει δι’ αυτού το ίδιο αποτέλεσμα, τη γένεση. Γιά τον κρίνο ήταν ένα παιχνιδάκι, πολύ πιό απλό σε σχέση με τη μαγική δύναμη που τον έκανε κάποτε να φύεται. Και φυσικά δεν λάμβανε καθόλου υπ’ όψιν του τις «παραγγελιές». Στερεότυπα κάθε χρόνο έδινε ίδιο προγραμματισμό κι’ είχε το ίδιο αποτέλεσμα. Αλλο αν αι βουλαί του υψίστου- έτσι τον έλεγε ήταν πολύ πιό ψηλός απ’ τον κρίνο- ποθούσαν κάτι διαφορετικό. Δεν τον πολυχώνευε γιά να του κάνει τα χατήρια. Σαν τους ξενόφερτους στα άγια χώματα, νόμιζε πως η γένεση ήταν κάτι σπουδαίο, η φύση ήταν πολύ πιό ισχυρή -του τόδειχνε κάθε χρόνο.

    Οπως η μύγα προσπαθεί μάταια να περάσει μέσα απ’ το τζάμι έτσι και το διαφορετικό αποτέλεσμα δεν ερχότανε παρά τις δυό χιλιάδες επαναλήψεις. Ούτε καν στο φύλο, κόντρα στις στατιστικές. Αρχισε να σκέφτεται την ολοκληρωτική σύγκρουση, το ξεκαθάρισμα των λογαριασμών. Χρειαζόταν κάτι οπωσδήποτε να βγει απ’ το αδιέξοδο.
    Ο κρίνος σκεπτότανε πολύ αργά γιά τα δικά μας δεδομένα. Μόνο τυχαία όμως δεν έλαβε το όνομά του, τόσο κοντά στο κρίνω. Δεν ήταν πολεμοχαρής, βρήκε μιά λύση να ησυχάσει. Τούδωσε μιά μέρα το χρόνο να γιορτάζει τη γένεση. Ολες τις άλλες γιόρταζε η Φύση.

  16. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Ἀπό τίς δικές μου (δέν θυμᾶμαι ἀπό ποῦ..) σημειώσεις, στό περιθώριο τοῦ βιβλίου:
    μαρμάρα = ἀρχικῶς, ἡ μέ ἄθικτο παρθενικό ὑμένα

  17. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @12. Πολύ καλό! Τό ἐκτυπώνω ἀμέσως καί τό χώνω στίς συλλογές χριστουγεννιάτικων διηγημάτων πού ἔχω.

  18. Theo said

    Χρόνια πολλά κι ευλογημένα!

    Πρωτόλειο μεν, Παπαδιαμάντης δε· δείγμα γραφής μεγάλου συγγραφέα που βρίσκει τον ρυθμό του. (Είναι το πρώτο χρονολογικά κείμενό του σε μικρή φόρμα).

    @11, 13:
    Τη μετάφραση (από τα γαλλικά) τους «Έγκλημα και Τιμωρία» τη δημοσίευσε το 1889, δύο χρόνια μετά το «Χριστόψωμο» (https://www.kosmosnf.gr/2017/08/to-egklima-kai-timoria-tou-dostogefski-metafrasis-aleksandrou-papadiamanti/). Δεν αποκλείεται, όμως, να το είχε διαβάσει λίγα χρόνια πριν, δηλαδή πριν γράψει το «Χριστόψωμο».

    @12:
    Ωραίο το διήγημα του Καγκουρίδη. Θυμίζει λίγο Παπαδιαμάντη.

  19. sarant said

    18 Tότε μπορεί να το είχε ήδη διαβάσει

  20. Theo said

    Να προσθέσω και κάτι που δείχνει το μεγαλείο του Παπαδιαμάντη: Αντίθετα με τον (μέγιστο κατά τ’ άλλα) Ντοστογιέφσκι, δεν παρουσιάζει κανένα τελείως κακό και κατάμαυρο· με μιαν ευσπλαγχνία του φτωχού και καταφρονεμένου που υπήρξε, βρίσκει ελαφρυντικά σε όλους, και στους φονιάδες, και δεν καταδικάζει τελεσίδικα κανένα (ας θυμηθούμε το τέλος της «Φόνισσας» που πολλοί του βρίσκουν ντοστογιεφσκικές επιρροές: «Ἡ γραῖα Χαδούλα εὗρε τὸν θάνατον εἰς τὸ πέραμα τοῦ Ἁγίου Σώστη, εἰς τὸν λαιμὸν τὸν ἑνώνοντα τὸν βράχον τοῦ ἐρημητηρίου μὲ τὴν ξηράν, εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ δρόμου, μεταξὺ τῆς θείας καὶ τῆς ἀνθρωπίνης δικαιοσύνης.»)

    Κι εδώ:
    «… ἡ γραῖα συναισθανθεῖσα καὶ αὐτὴ τὸ ἔγκλημά της, δὲν ἐμέμφθη τὴν νύμφην της, ἀλλὰ τοὐναντίον τὴν ὑπερήσπισε κατὰ τῆς κακολογίας ἄλλων.»

  21. GeoKar said

    Χρόνια πολλά, Καλά Χριστουγεννα σε όλες κ όλους!

  22. Νέο Kid said

    20. Μα ούτε και ο Ντοστογέφσκι καταδικάζει τον Ρασκόλνικοφ! Εγώ θα έλεγα ότι η βασική διαφορά μεταξύ τους έγκειται στην θεώρηση της θρησκευτικότητας-θρησκείας . Για τον Παπαδιαμάντη η θρησκευτικότητα είναι a priori συνδεδεμένη με ευγενή και ηθικά πράγματα , δεν κάνει ή μάλλον δεν υπονοεί καμία «ψυχολογική αποτίμηση» των ηρώων -φονιάδων του ως απότοκο θρησκευτικότητας. Η Φραγκογιαννού είναι μεν «το χέρι του Θεού» ,αλλά αυτό δεν είναι «αποτέλεσμα» θρησκευτικότητας.
    Ο Ντοστογέφσκι μπαίνει αντιθέτως βαθιά σ αυτή την αποτίμηση, ενδοσκόπηση ουσιαστικά συνεχής! Ο μεγάλος “Δαίμων» στον Ντοστογέφσκι είναι ο Θεός .
    Τα παραπάνω δεν τα έχω διαβάσει πουθενά. Είναι αποκειστικά δικά μου συμπεράσματα.

  23. Theo, ποιον καταδικάζει ο Ντοστογέφσκης;

  24. ΚΩΣΤΑΣ said

    Χρόνια πολλά για τα Χριστούγεννα σε όλους/ες, πολύχρονοι/ες οι εορταζόμενοι.

    Πάντα γλυκύτατος ο κοσμοκαλόγερος, λογοτεχνικό χριστόψωμο για μας σήμερα.

  25. Georgios Bartzoudis said

    (α)
    # Μακεδονιστί λέμε βάζω διαβάλματα και …καθαρίζουμε

    (β) Για το «κακό τέλος» του διηγήματος: Έχω την εντύπωση ότι ο Παπαδιαμάντης στα διηγήματά του αναπαράγει πραγματικές ιστορίες παλαιότερες από την εποχή του.

    (γ) «θυγάτηρ τοῦ Κασσανδρέως μπαρμπα-Μανώλη, μεταναστεύσαντος κατὰ τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπανάστασιν εἰς μίαν τῶν νήσων τοῦ Αἰγαίου, εἰς τί ἔπταιεν ἂν ἦτο στεῖρα καὶ ἄτεκνος»;
    # Προσημειώνοντας ότι η στείρα λέγεται Μακεδονιστί κασ’ρα [ο τόνος …επάνω στο σίγμα, όπως και για τον ενδεχομένως κασ’ρ(η) σύζυγο], θα παραθέσω μια ιστοριούλα περί «Κασσανδρέων μεταναστευσάντων κατά την Ελληνικήν Επανάστασιν», με …χειρότερο τέλος: Συνέβη όταν κατέρρευσε η άμυνα της Κασσάνδρας, στα τέλη Οκτωβρίου 1821. Άρχισε τότε άγρια σφαγή, λεηλασία, κλπ, κλπ, των γυναικοπαίδων. Ευτυχώς βρέθηκαν εκεί κάποια Ψαριανά πλοία που παρέλαβαν και έσωσαν πολλούς αμάχους. Όταν όμως έφτασαν στα Ψαρά τους «γύμνωσαν» κλπ, κλπ, οι ίδιοι οι …σωτήρες τους. [τάδε έφη Σπηλιάδης εν τοις αυτού απομνημονεύμασι].

    (δ) Σήμερα «ανέτειλε τω κόσμω το φως το της γνώσεως». Ας είναι Φως, Γνώση και Ευτυχία για όλον τον Κόσμο!

  26. Ανδρέας Τ said

    Καλημέρα και του χρόνου με όλους παρόντες.

  27. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Ντοστογέφσκι δεν θα ήταν ο μεγάλος ανατόμος της ανθρώπινης ψυχής, αν χώριζε τους ανθρώπους σε απολύτως καλούς και απολύτως κακούς· Θα ήταν πρόδρομος χολιγουντιανών σεναριογράφων β’ διαλογής. Λατρεύω τον Παπαδιαμάντη μας, αλλά ας αφήσουμε τις συγκρίσεις με τον γίγαντα Ντοστογέφσκι, που είναι εφάμιλλος του Σαίξπηρ και των αρχαίων τραγικών.

  28. Α. Σέρτης said

    Δυο πυκνά λόγια του αλησμόνητου φίλου Κωστή Παπαγιώργη για τον έτερο Παπ:

    «Ως γνωστόν ο Παπαδιαμάντης -ο πιο σοβαρός άνδρας που έζησε σε αυτό τον τόπο- παρουσίαζε όλα τα συμπτώματα του κομπλεξικού (ντροπαλός, δειλός μέχρι παρεξηγήσεως, άγευστος γυναικών, πένης και με εμφάνιση ζητιάνου -ούτε στην εφημερίδα που εργαζόταν δεν είχε το θάρρος να εισέλθει). Πώς να τον συγκρίνουμε με τα φοβερά ξεφτέρια της εποχής; Εντούτοις αυτός ο σκιαγμένος νησιώτης βρήκε μέσα του λίθους για να χτίσει κάποιο θεμέλιο για το ανερμάτιστο νεοελληνικό αίσθημα. Κόμπο κόμπο, όλη του η χαμένη ζωή μεταβλήθηκε σε έναν ιδρυτικό ψίθυρο• από μόνος του, πεινώντας και διψώντας μέσα στη βαβυλωνιακή Αθήνα, συνέλαβε μια συνταγματική τάξη παρελθόντος, παρόντος και μέλλοντος.» (LIFO 2007)

  29. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Χρόνια πολλά! Καλά Χριστούγεννα
    Παπαδιαμάντης και ξερό χριστόψωμο!(όχι φαρμακωμένο)

  30. Theo said

    @22:
    Η Ορθοδοξία για τον Παπαδιαμάντη (έτσι όπως την έχει ζήσει, όχι a priori) είναι μια αγκαλιά που τους δέχεται όλους, με τα ελαττώματα και τις αδυναμίες τους. Και τη Φραγκογιαννού την αποτιμά μεν ψυχολογικά, αλλά δεν θέλει να τη στείλει στο πυρ το εξώτερον.
    Κι ο Ντοστογιέφσκι παρουσιάζει ως ευγενείς και ηθικούς όσους εκπροσωπούν την Ορθοδοξία (πχ, Στάρετς Ζωσιμά και Αλιόσα τους Αδελφούς Καραμαζώφ, Στάρετς Τύχωνα στους Δαιμονισμένους, αλλά και τον Μίσκιν στον Ηλίθιο τον παρουσιάζει κάτι σαν τον Χριστό στην Πετρούπολη του 19ου αιώνα).
    Ο δε Ρασκόλνικωφ είναι ο ίδιος ο Ντοστογιέφσκι που μια γυναίκα, η Ναταλία Φοντβίζινα του έδωσε μια Καινή Διαθήκη στον δρόμο προς το κάτεργο και τον βοήθησε να βρει την Ορθοδοξία. Άρα, δεν θα μπορούσε να ήταν μονοσήμαντα αρνητικός.

    @23:
    «Καταδικάζει», δηλαδή παρουσιάζει ως μονοδιάστατα αρνητικούς τους ήρωες του Υπογείου και του Παίχτη, τον πατέρα και τον Δημήτρη Καραμαζώφ, τους Κυρίλωφ, Σταυρόγκιν, Βερχοβέτσκι στους Δαιμονισμένους, αν θυμάμαι καλά (έχω διαβάσει πάνω από εφτά ή οχτώ φορές τα παραπάνω έργα, αλλά έχει περάσει καμιά δεκαετία από την τελευταία φορά που διάβασα Ντοστογιέφσκι).

  31. Μονοδιάστατα αρνητικός ο Ντμίτρι Καραμαζόφ; Δε νομίζω. Σίγουρα ούτε ο Ραγκόζιν του Ηλίθιου, εννοείται ούτε ο Ρασκόλνικας.

  32. Theo said

    @27:
    Νομίζω πως πολλοί συμφωνούν με αυτά που γράφεις και το πώς αξιολογείς τους συγγραφείς.

    Προχθές είδα το ντοκιμαντέρ του Αντρούσια, γιου του Αντρέι Ταρκόφσκι, για τον δεύτερο, το Σινεμά σαν προσευχή, έναν ύμνο που λίγοι γιοι θα μπορούσαν να συνθέσουν για τον δικό τους. Στον επίλογο ο σκηνοθέτης, δηλαδή ο πατέρας Ταρκόφσκι, που τον θεωρώ τον μεγαλύτερο ever, λέει: «Υπήρχε μια εποχή που μπορούσα να ονομάσω εκείνους τους οποίους θεωρούσα δασκάλους μου. Μα τώρα έρχονται στο μυαλό μου μόνο εκείνοι τους οποίους θα μπορούσα να αποκαλέσω όχι τόσο πολύ «δασκάλους», όσο ως «άγιους τρελούς» [μάλλον «δια Χριστόν σαλούς» θα ήταν η σωστή μετάφραση], που δεν ανήκουν σε αυτόν τον κόσμο, παράφρονες. Χωρίς πρόθεση προσβολής στους ζωντανούς, ανάμεσά τους θα θεωρούσα τον Μπρεσόν, τον Τολστόι, τον Μπαχ, και τον Λεονάρντο [παλαιότερα είχε πει τα ίδια περίπου και για τον Σέξπιρ]. Στην τελική, ήταν όλοι τρελοί γιατί δεν χρειαζόταν να επινοήσουν την τέχνη τους. Όλους τους κατείχε η τέχνη. Τέτοιοι άνθρωποι με τρομάζουν και την ίδια στιγμή με εμπνέουν. Το έργο τους είναι εντελώς αδύνατο να εξηγηθεί.»

    Τον καταλαβαίνω τον Ταρκόφσκι, και τον Ντοστογιέφσκι μέσα σ’ αυτούς «άγιους τρελούς» τον εντάσσω, αλλά στον Παπαδιαμάντη βρίσκω μεγαλύτερη ευρυχωρία και ανάπαυση, γι’ αυτό και συνεχίζω να τον διαβάζω. Ίσως να «φταίει» και η γλώσσα, δεν ξέρω.

  33. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Χρόνια πολλά σε όλους και ιδιαίτερα σε όσους διάλεξαν να γιορτάζουν σήμερα το όνομά τους! (που είναι πάρα πολλοί/πολλές 🙂 )
    ===–===
    Στο διήγημα αυτό του Ππδ φαίνεται ξεκάθαρα η επικρατούσα αντίληψη (πολύ περισσότερο στην επαρχία) ότι για την ατεκνία ενός -συνηθισμένου- ζευγαριού ευθύνεται η γυναίκα και μόνο! Πότε άραγε άρχισε η αμφισβήτηση και τελικά η κατάρριψη του μύθου;

    Δυο άγνωστές μου –ίσως και για άλλους- λέξεις* (αν και σχεδόν βγαίνουν από τα συμφραζόμενα):
    – άπαστρη: ακάθαρτη, λερωμένη (η ίδια) αλλά μάλλον και εκείνη που δεν φροντίζει την καθαριότητα του σπιτιού της.
    – απασσάλωτη (μτφ.) ανοικοκύρευτη, ακατάστατη, σουρτούκω (;)

  34. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    12, 15
    Ωραία! (Καθένα με τον τρόπο του…). Να είστε καλά!

  35. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Χρόνια πολλά σε όλους με υγεία, ανοιχτό μυαλό, χιούμορ και φυσική ανεμπόδιστη σεξουαλικότητα.😍

  36. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα μετά πολλών ευχών, ειδικά για τους εορτάζοντες.
    Αξιοσημείωτο το πλούσιο λεξιλόγιο μαναφουκίων διά στόματος στρίγλας πενθεράς όπως:«μαρμάρα, ἄπαστρη, ἀπασσάλωτη, ξετσίπωτη, κτλ (…) ἡ ποίσα, ἡ δείξα, ἡ ἄκληρη», τονιζόμενο υπό την (εύλογη μεν, προχωρημένη δε για τότε) παπαδιαμαντική απορία “Περίεργον δὲ ὅτι πᾶς Ἕλλην τῆς ἐποχῆς μας ἱερώτατον θεωρεῖ χρέος καὶ ὑπερτάτην ἀνάγκην τὴν διαιώνισιν τοῦ γένους του”.
    Εστιάζοντας επ’αυτού μπορούμε να συσχετίσουμε το “Χριστόψωμο” και με την ιστορία του Ελληναρά ρατσιστή Νάκου (που θέλοντας να εξολοθρεύσει αλλοδαπούς με φαρμακωμένο ψωμί στέλνει του γονείς του, που το τρώνε ανήξεροι, στο νοσοκομείο), στην πολύ καλή ταινία «Amerika Square» του Γιάννη Σακαρίδη , όπου και η ωραία ερμηνεία του “ Sinnerman” από την Ξένια Ντάνια (βλ. https://www.youtube.com/watch?v=4XaCmCM0Bd4 )

  37. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο αγαθός και αφελής, ο διονυσιακος Δημήτρης Καραμαζόφ, που ομολόγησε έναν φόνο που δεν διέπραξε, μονοδιάστατα αρνητικός; Τότε δεν θα κέρδιζε την αγάπη της Γκρούσενκας, μιας γυναίκας με πολύπλοκη προσωπικότητα, μιαν αγάπη που την κέρδισε όταν βρέθηκε στη φυλακή.
    Δεν υπάρχει μονοδιάστατος χαρακτήρας στα τέσσερα κορυφαία μυθιστορήματα του Ντοστογέφσκι.

  38. Καλημέρα και χρόνια πολλά!
    Όμορφη προσφορά για τη μέρα το διήγημα.
    Ακόμα υπάρχουν κατηγόριες στις γυναίκες για την ατεκνία του ζευγαριού. Δυστυχώς, όταν ένα ζευγάρι δεν καταφέρνει να κάνει παιδί, πρώτη ψάχνεται ιατρικά η γυναίκα. Όλοι οι γνωστοί μου γυναικολόγοι το καταθέτουν. Δύσκολα, σπάνια θα πάει ο άντρας.
    Απασσάλωτη το καταλαβαίνω αυτή είναι λυμένη, δεν είναι δεμένη σε πάσσαλο. Για φοράδα θα μου ταίριαζε, αλλιώς για πολύ μεγάλη υποτίμηση μου κάνει.

  39. Theo said

    @31, 37:
    Εντάξει, διαγράψτε τον Δημήτρη από τη λίστα του #30. Για τους άλλους, επιμένω.

  40. Χαρούλα said

  41. sarant said

    26 H καλύτερη ευχή, Ανδρέα!

    33 Ναι, αυτό περίπου σημαίνουν

    38 Ισχύει, δυστυχώς

  42. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Σταυρόγκιν ειδικά, Theo, είναι ίσως ο πιο πολύπλοκος χαρακτήρας του Ντοστογέφσκι. Ένα απόσπασμα από την εξομολόγησή του στον Τύχωνα:

    «Κάθε κατάσταση εξαιρετικά άθλια, τρομερά ταπεινωτική και πρόστυχη όπου μου έτυχε να βρεθώ, μου προκαλούσε φοβερή οργή, αλλά και ηδονή ανείπωτη. Το ίδιο πάθαινα και τις στιγμές που έκανα καμιά παλιανθρωπιά ή που βρισκόμουν σε κίνδυνο. Την ώρα που έκλεβα κάτι, μεθούσα με την ατιμία μου όχι με την ίδια την πράξη, αλλά με την εξαιρετική ηδονή που μου προκαλούσε το οξύ συναίσθημα της προστυχιάς μου. Ομολογώ, πως την αίσθηση αυτή την αναζήτησα συχνά επίτηδες, γιατί έχει επάνω μου πολύ δυνατή επίδραση… Όταν -σε μια τέτοια περίπτωση- καταφέρεις να συγκρατήσεις τον θυμό ή τον φόβο σου, τότε η ευχαρίστηση ξεπερνά κάθε ηδονή που μπορείς να φανταστείς…»

  43. Γιάννης Ιατρού said

    Χαιρετώ κι απ΄εδώ και εύχομαι καλές γιορτές με υγεία και χαρά

    Εδώ το σπιτικό χριστόψωμο👍👍 γνωστού σχολιαστή 🙂 (από εσωτερική πληροφόρηση του επιτελείου) 😎
    Οι παράδοση τηρήθηκε και φέτος✔

  44. Γιάννης Ιατρού said

    43: παλιά κάναμε και καμιά σύναξη, φέτος ο Μαλλιαρός πήγε μόνος του…
    Για να θυμηθούν οι παλιοί…, πολύ πριν κορωνοιού🤔

  45. Χαρούλα said

    Χρόνια πολλά σε όσους γιορτάζουν το όνομα τους. Κάθε καλό!

    Τώρα που το διάβασα…
    Μου κάνει μεγάλη εντύπωση πως θεωρείται ασυνήθιστη λέξη το μαναφούκι! Εντάξει δεν την λέμε καθημερινά, αλλά είναι συχνή στο λεξιλόγιο της γενιάς μου(για τους νέους ΔΞ/ΔΑ).

    Costas X πολύ καλό το κείμενο του κ.Καγκουρίδη! Μου φάνηκε ως μιά άλλη εκδοχή του «Ο Εγωιστής Γίγαντας» του Οσκαρ Ουαιλντ. Δώσε ένα μπράβο.
    Τζι το δικό σου δεν το ένοιωσα, ίσως δεν το κατάλαβα… Περιμένω το επόμενο.

    Επιτρέψτε μου τώρα, να τιμήσω την εκ πατρός γιαγιά μου, με αφορμή…
    Γεννημένη τέλος του 19ου αιώνα, εντελώς αγράμματη, υπέγραφε με σταυρό, δεν είχε φύγει ποτέ έξω από την πόλη μας.
    Οι γονείς μου προσπάθησαν μια 7ετία για να με πετύχουν την …τέλεια!🤗 Σε συζήτηση λοιπόν με γειτόνισσες που βάζαν μαναφούκια στην γιαγιά, για την ανίκανη νύφη, η αγράμματη γραία είπε: δεν μπορώ να πληγώσω το κορίτσι. Κι αν το πρόβλημα είναι ο γιός μου; Αυτής της απλοϊκής αλλά καλόψυχης γυναίκας προσπαθώ να τιμήσω το όνομα.
    Συγχωρέστε με για την κατάχρηση του χώρου. Ελτσι για μνημόσυνο…

  46. … οὐδέποτε ἠδύνατο … νὰ ὑποπτεύσῃ κακόν τι. …

    Στην ενεργητική φωνή, μού θύμισε τους πρώτους στίχους του γυμνασιακού Ξενοφώντα
    «ησθένει Δαρείος και υπώπτευε τελευτήν του βίου»

    Καλά Χριστούγεννα!

  47. Γιάννης Ιατρού said

    45γ: Πολύ ωραίο Χαρούλα, να ΄σαι καλά να την θυμάσαι την γιαγιάκα σου!

  48. # 45

    Χαρούλα, δείχνεις χαρακτήρα με το «ϊσως δεν το κατάλαβα» γιατί ο μέσος έλληνας όταν δεν καταλαβαίνει κάτι που έχει γράψει γνωστός του, το χαρακτηρίζει ανάξιο λόγου, ενω κάποιου επώνυμου σαν αριστούργημα ( όπως έχει γίνει και με πολλές φεστιβαλικές ταινίες, προτιμούν να τις βραβεύσουν παρά να ρωτήσουν τον σκηνοθέτη τι ήθελε να πει )

    Ασχολούμαι με μερικά γεγονότα όπως η καθυστέρηση της επικράτησης του χριστιανισμού στον ελλαδικό χώρο παρομοιάζοντας τον σε μια μάχη του θεού με την φύση, με κάποια ειρωνική διάθεση γιατί αν ρωτήσεις κάποιον πως λέγεται η φύση σε μια λατινογενή γλώσσα θα σου πει nature που όμως προέρχεται από λατινική ρίζα που σημαίνει γέννα !!!!! Ετσι λοιπόν θεωρώ πως αγνοεί ο θεός την σημασία του φύω που σαφώς αναφέρεται σε κάτι που μεγαλώνει από μόνο του, φυσικά, και όχι με την διαδικασία της γέννησης που απαιτεί να προηγηθεί…κρίνος.
    Οπότε επειδή 2000 χρόνια προσφέρεται κρίνος, υπερισχύει η φύση και προκύπτει συνεχώς το ίδιο αποτέλεσμα που δεν ικανοποιεί πλήρως τον θεό αφού δεν έχει επικρατήσει ο χριστιανισμός σαν παγκόσμια θρησκεία,ενώ με την γένηση δημιουργείται ποικιλία απογόνων π.χ. από Αδάμ και Εύα βγήκανε λευκοί κίτρινοι, ερυθρόδερμοι σκούροι κ.λ.π.

  49. Theo said

    6590 58 617

  50. Κώστας said

    Χρόνια πολλά σε όλους! Καλά Χριστούγεννα!

  51. sarant said

    45 Πολύ καλό Χαρούλα αυτό της γιαγιάς!

  52. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Το είχα έτοιμο για το πρωί(περίμενα μεζεδάκια), αλλά δεν μου ταίριαζε με τον Παπαδιαμάντη(τι να πει ένα μιμίδιο μπροστά στον τεράστιο;)
    Το βάζω τώρα, μην πάει χαμένο

  53. sarant said

    Χαχαχά, έξοχο!

  54. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Πολλά τα έτη σας!
    52 Μπήκα αργά κι έπεσα στο χαρωπότερο! Θαυμασιότατο!
    Εδωσες και ιδέα για τίποτε καλαντάκια με τις λέξεις αλλά τέτοια ώρα μετά από γερές φαγοποσίες, δε βλέπω χαεράκι 🙂

  55. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Καλήν εσπέραν άρχοντες
    κι αν είναι ορισμός σας
    δϊάγελμα ετοίμασα
    προς εμβολιασμόν σας

    Κάτι τετοιο εννοώ.
    Υπόψη ότι στα παιδικάτα μου, τα κάλαντα λέγονταν ανήμερα της εορτής.

  56. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    54 55 Ωραία ιδέα, αλλά κλείνουν τα μάτια από τη νύστα. Αν το σκεφτόμασταν νωρίτερα, πριν μερικές μέρες εννοώ, ίσως να κάναμε κάτι.

    Τα κάλαντα παλαιότερα απ’ ότι έχω καταλάβει λέγοταν το απόγευμα της παραμονής των Χριστουγέννων. Νομίζω το λέει ο Παπαδιαμάντης στο χριστουγεννιάτικο «Ο Ξένος». Έτσι εξηγείται και το «καλήν εσπέραν άρχοντες». Γιατί άλλαξε δεν ξέρω.

  57. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    56α Ας μείνει ενδεχόμενο για προ-Πρωτοχρονιά, κατά τα κέφια 🙂

  58. Αγγελος said

    Καλές γιορτές από τις Βρυξέλλες

  59. spyridos said

    Χρόνια Πολλά σε όλους.
    Νικοκύρη ευχαριστούμε ξανά για το δώρο.

    Σήμερα το τραπέζι μας το κάναμε πολύ αργά. Μόλις τελειώσαμε.
    Οι φιλοξενούμενοί μας, δούλευαν όλη μέρα. Πάλευαν με τον ιό.
    Αφού τελείωσαν ήρθαν και κάναμε τα καλύτερα Χριστούγεννα των τελευταίων χρόνων.
    Τα τελευταία 35 χρόνια έχω κάνει τρεις φορές Χριστούγεννα στην Ελλάδα και τελευταία ήταν το 2003.
    Τότε ήδη μου φάνηκε να εξαφανίζεται το έθιμο των καλάντων όπως το ξέραμε παλιότερα.
    Στη γιαγιά μου της άρεσε όταν ήμουν μικρός να της τα λέω το βράδυ της παραμονής όπως τα θυμόταν από το χωριό της.
    Στη Δυτική Ευρώπη έχουν σε μεγάλο βαθμό εκλείψει.
    Αν και την παραμονή του Αή Νικόλα στις 5 Δεκεμβρίου πολλά από τα έθιμα στην Ολλανδία μοιάζουν με κάλαντα.
    Αυτός είναι και ο Αγιος που φέρνει τα δώρα του Δεκέμβρη εδώ, όπως έχει πει κι ο Νικοκύρης.

    Στις λαϊκές γειτονιές της Ουτρέχτης και σε αρκετά χωριά τριγύρω υπάρχει ακόμα το έθιμο την παραμονή του Αγίου Μαρτίνου (της Τουρ).
    Το βράδυ της παραμονής στις 11 Νοεμβρίου βγαίνουν τα παιδιά με φαναράκια και γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι λέγοντας τα κάλαντα του Αγίου.
    Τα δώρα είναι σοκολάτες και γλυκά, ποτέ χρήματα. Σε παλιότερες εποχές το πολυτιμότερο δώρο έχω ακούσει ήταν τα μανταρίνια, ένα εξωτικό και πανάκριβο φρούτο για τον τόπο και την εποχή.
    Δεν με είχε απασχολήσει ιδιαίτερα το έθιμο και το είχα προσέξει μόνο επιφανειακά όταν μετακόμισα σε μια περιοχή που ερχόντουσαν τα παιδιά να τα πουν. Αγόραζα από την προηγούμενη σοκολάτες και συσκευασίες με καραμέλες για να δώσω σε καλαντιστές. Λίγο πολύ ρουτίνα.
    Όταν η κόρη μου πήγαινε στο προνήπιο, ήθελε να βγει να τα πει με φίλους και φίλες του σχολείου.
    Βαριόμουν και προσπάθησα να το αποφύγω αλλά δεν τα κατάφερα.
    Έτσι βρέθηκα συνοδός σε μια ομάδα παιδιών και κάπως ασυνήθιστος τα παρακολουθούσα με άλλους γονείς (εμπειρότερους ευτυχώς) ενώ ξεσήκωναν τη γειτονιά. Τότε θυμήθηκα ξανά πως ήταν όταν τα έλεγα κι εγώ παιδί κι ας ήταν για άλλη γιορτή.
    Κατάλαβα ότι και οι περισσότεροι γείτονες είχαν ήδη χαρακτηριστεί από αντιδράσεις προηγούμενων χρόνων, όπως τους είχαμε κι εμεις σημαδεμένους τους καλο και κακοπληρωτές.
    πχ. Κοίτα πάνε στον κύριο Μ. , για να δούμε αν θα κρυφτεί πάλι πίσω από τον καναπέ για να μην ανοίξει στα παιδιά.
    Για όσους δεν ξέρουν, τα περισσότερα σπίτια στην Ολλανδία έχουν τζαμαρία στο καθιστικό, στη μεριά του δρόμου και ο κάθε περαστικός μπορεί να δει τη ζωή των κατοίκων.
    Κάποια στιγμή δόθηκε σήμα.
    – Όλοι στην κυρία Τ.
    Η κυρία Τ. άνοιξε το σπίτι της. Έβαλε όλα τα παιδιά και τους γονείς στο καθιστικό για να της τραγουδήσουν, όχι στο δρόμο όπως οι άλλοι γείτονες και χοροπηδούσε χαρούμενη μαζί με τα παιδιά που της έκαναν άνω κάτω το σπίτι. Έβγαλε τις τεράστιες μπομπονιέρες – πακέτα που είχε ετοιμάσει. Με τις καλύτερες σοκολάτες, μπισκότα και καραμέλες σε κάθε στολισμένο πακέτο.
    Δουλειά εβδομάδων. Η μοναξιά δεν κρύβεται. Ίσως από το περίσσευμά της, αλλά μπορεί και από το υστέρημα. Δεν κόστιζαν λίγο όλα αυτά και για τόσα παιδιά. Από τότε δήλωνα κάθε χρόνο με χαρά συνοδός στα παιδιά που έλεγαν τα κάλαντα και η βραδιά στις 11 του Νοέμβρη ήταν πάντα πιασμένη στην ατζέντα μου.
    Με πείραξε λιγάκι όταν η κόρη μου μου ανακοίνωσε ότι είναι πια μεγάλη για να τα λέει.
    Προχθές έψαχνε η γυναίκα μου στην αποθήκη και βρήκε το φαναράκι.
    Ρώτησε πριν το πετάξει
    – Τι να το κάνουμε; η απάντηση.
    Σκέφτηκα να πω κάτι, να το υπερασπιστώ, αλλά το άφησα.

  60. antonislaw said

    Καλησπέρα σας, χρόνια πολλά έστω και την επομένη ειπωμένα!

    Ήθελα να σχολιάσω τα πάντα σήμερα, είναι υπέροχο το διήγημα, ήταν εξαιρετικά ενδιαφέροντα τα σχόλια, χάθηκα, με συγχωρείτε, θα τα πω όπως μου έρχονται χωρίς παραπομπές.

    Εγώ από τη συλλογή του Βαλέτα (δυο τόμοι μας είχαν μείνει μετά από αλλεπάληλλους χρησιδανεισμούς των υπολοίπων χωρίς ουδέποτε να μας αποδοθούν) που είχαμε στο σπίτι των γονιών μου πάντα διάβαζα τις γιορτές όλα τα χριστουγεννιάτικα, πρωτοχρονιάτικα και διηγήματα των Φώτων, μόνος μου, και έτσι μου ερχόταν η θαλπωρή των γιορτών. Τώρα, γονιός ο ίδιος και μακριά από το πατρικό, καμία θαλπωρή δε νιώθω, μάλλον αυτή φεύγει μαζί με την αμεριμνησία.

    Το διήγημα είναι αριστούργημα, κατά την άποψή μου ο Παπαδιαμάντης έχει συνειδητά δημοσιογραφική πένα, λαογραφικοδημοσιογραφική για την ακρίβεια, επομένως δεν είναι ελάττωμα στο διήγημά του το «σημειωτέον», ίσα ίσα ίσως είναι και απαραίτητο, είναι ένα κλείσιμο ματιού στον αναγνώστη, μια αλλαγή σημείου παρατήρησης και αναφοράς, ένα «εύρημα», ακόμα και αν ήταν συνήθης στη χρήση του το «σημειωτέον» όπως λέει ο Νικοκύρης εκείνη την εποχή. Η πρώτη και η τελευταία παράγραφος ίσως ξενίζουν, ειδικά στην πρώτη παράγραφο σαν να βγάζει τον εαυτό του έξω από τους λογοτέχνες διηγηματογράφους λέγοντας «Μεταξὺ τῶν πολλῶν δημωδῶν τύπων, τοὺς ὁποίους θὰ ἔχωσι νὰ ἐκμεταλλευθῶσιν οἱ μέλλοντες διηγηματογράφοι μας, διαπρεπῆ κατέχει θέσιν ἡ κακὴ πενθερά…».

    «Ὅλα τὰ εἶχεν, «ἡ ποίσα, ἡ δείξα, ἡ ἄκληρη».»

    Τη φράση την έλεγα «η πείξα και η δείξα» αλλά το ποίσα του Παπ. βγάζει νόημα, αυτή που ποίησε. Το Κέντρο λαογραφίας λέει «Η ποίσα, η δείξα, η τιλισά! Φράση κατηγόριας για μια γυναίκα
    Δηλαδή εκείνη που έκανε, κι έδειξε, κι’ ετέλεσε. Και μάλιστα έχει και το αρσενικό , ο ποίσος (Αρ. 1477, σελ. 81, Ν. Ανδριώτης, Λήμνος, 1928)

    Πολύ ωραίο το διήγημα για τα κάλαντα του Καγκουρίδη. (Άραγες είναι καλλιτεχνικό ψευδώνυμο το Καγκουρίδης, παραπέμπει στην τόσο συχνή λέξη των νέων κάγκουρας, καγκούρι, καγκούρω καγκουριές κλπ) από ό,τι το γκούγκλισσα είναι σύνηθες επίθετο στην Κέρκυρα. ( Παρεπιπτόντως, μήπως ξέρει κανείς πόθεν η λέξη κάγκουρας με την έννοια του κακόγουστου κατόχου υπερφτιαγμένου αυτοκινήτου ή μοτοσυκλέτας μικρού κυβισμού; το σλανγκ το 24/7και άλλα σάιτ λένε ότι προέρχεται από την καμπουριαστή στάση σώματος με την κουκούλαπου θυμίζει καγκουρώ αλλά δεν με πείθει καθόλου).

    Spyridos Πολύ ωραίο αυτό με τους γονείς-συνοδούς καλαντιστών και με τους «σκρουτζ» που κρύβονταν πίσω από τους καναπέδες στα προτεσταντικής ηθικής σπίτια χωρίς κουρτίνες της Ολλανδίας!

    Χρόνια πολλά με υγεία και πάλι!!!

  61. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα!

    59: Spyridos
    Ωραία το διηγήθηκες. Τι μου θύμησες… Και στην Γερμανία (Νότια) τα είχα(με) αυτά 🙂 🙂

    https://kinderstube.org/laternenfest

  62. sarant said

    59 Πολύ ωραία η ανάμνηση Σπύρο. Να καταλαγιάσει το κακό, να πιούμε καμιά μπίρα (ή ό,τι άλλο) καμιά φορά.

  63. Χαρούλα said

    Τι όμορφη ανάμνηση! Τρυφερή, ζεστή, και ζωντανή στην περιγραφή!
    Μπράβο στην πένα! Ουπς στο πληκτρολόγιο🤶🏻,!
    Χρόνια πολλά σε όλη σου την οικογένεια

  64. BLOG_OTI_NANAI said

    36: “Περίεργον δὲ ὅτι πᾶς Ἕλλην τῆς ἐποχῆς μας ἱερώτατον θεωρεῖ χρέος καὶ ὑπερτάτην ἀνάγκην τὴν διαιώνισιν τοῦ γένους του”. Εστιάζοντας επ’αυτού μπορούμε να συσχετίσουμε το “Χριστόψωμο” και με την ιστορία του Ελληναρά ρατσιστή Νάκου (που θέλοντας να εξολοθρεύσει αλλοδαπούς.

    Να πούμε βεβαίως ότι ο Παπαδιαμάντης με τον όρο «γένος», εδώ εννοεί το σόι και όχι το ελληνικό έθνος, το οποίο, αυτονόητο βέβαια, το αγαπά, και θλίβεται για τους απάτριδες πολιτικούς που το αφήνουν το μισό υπόδουλο αντί να φροντίσουν για την ελευθερία του.
    Είανι γνωστές οι αντιλήψεις του Παπαδιαμάντη για τον μοναχισμό, τον οποίο αγαπά, και αντιδρά σε όσους απεχθάνονται τους ενύπαντρους μοναχούς. Γι’ αυτό μιλάει ενάντια στην μονολιθική άποψη ότι όλοι πρέπει να έχουν οικογένεια. Μάλιστα ο Παπαδιαμάντης τόσο αγαπά τον μοναχισμό, ώστε είναι υπέρ του Αβάτου για κάθε θηλυκό σε όλα αντρικά μοναστήρια και όχι μόνο στο Άγιο Όρος:

    Ασφαλώς ουδεμία λογική συσχέτιση μπορεί να γίνει ανάμεσα στο φυσικό ένστικτο της αυτοσυντήρησης κάθε ατόμου, ομάδας, κοινότητας, συνόλου και έθνους, και στην… δολοφονία μεταναστών! Είναι προφανές και αυτονόητο ότι αν η οργάνωση δεξαμένων σκέψης για την αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας βαφτίζονται αυθαίρετα ως κέντρα που οργανώνουν δολοφονίες μεταναστών, υπάρχει ένα πρόβλημα…

    Ο Παπαδιαμάντης, το μόνο που επιθυμεί είναι η ελευθερία του γένους, και η προκοπή της πατρίδας και του έθνους, βασισμένη στην εθνική αγωγή και στις πατροπαράδοτες εθνικές αξίες που είναι οι αξίες της ορθοδοξίας και της ελληνικότητας της ρωμιοσύνης. Γι’ αυτό ειρωνεύεται τους αρχαιολάτρες και τους Λιάκους της εποχής του, που ονειρεύονταν ότι ο ελληνισμός έφτασε στο σήμερα με σάλτο μορτάλε από την αρχαιότητα στο… σήμερα. Για τον Παπαδιαμάντη όπως και για κάθε ιστορική πηγή του ελληνισμού, ο ελληνισμός δεν είναι αρχαιολατρικός, θα ήταν αφύσικο να είναι. Ο ελληνισμός έχει τον χαρακτήρα της ρωμιοσύνης υποχρεωτικά, καθώς είναι ο εκχριστιανισμένος ελληνισμός που περνάει μέσα από το αναδρομικά πλήρως εξελληνισμένο Βυζάντιο. Και φυσικά, θλίβεται που οι πολιτικοί άφησαν την πατρίδα μικρή, και θλίβεται για τις ελιτίστικες συμπεριφορές των δήθεν «προοδευτικών» άθεων της εποχής του, που ουσιαστικά μόνο πιθηκίζουν χωρίς να προσφέρουν τίποτα στην πατρίδα και το έθνος το οποίο έχει και θα έχει πάντα ανάγκη της λαϊκής πίστης.

    Είναι προφανές πως το να δίνουμε στον Παπαδιαμάντη τον χαρακτήρα θαμώνα του Ιντιμίντια δεν έχει σχέση με την πραγματική διάσταση του έργου του. Ο Παπαδιαμάντης είναι ένας γνήσιος Ορθόδοξος Έλληνας Ρωμιός, που όπως και ο Ρήγας που πρεσβεύει την δημιουργία ενός πολυφυλετικού μεν, αλλά μονοπολιτισμικού χριστιανικού ελληνικού κράτους, ξέρει να δείχνει ανεκτικότητα και ανεξιθρησκεία:

  65. BLOG_OTI_NANAI said

    64:
    Διόρθωση: «αντιδρά σε όσους απεχθάνονται τους Ανύπαντρους μοναχούς»

  66. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Χριστόψωμο 2021
    400 τάχει τα κιλά και 2χ2 τις διαστάσεις

    https://www.lifo.gr/now/greece/halkidiki-eftiaxan-gigantiaio-hristopsomo-400-kilon

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: