Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Από τον μαέστρο στον μάστορα

Posted by sarant στο 10 Μαρτίου, 2022


Εδώ και καιρό γράφουμε λεξιλογικά άρθρα που έχουν αφορμή από την επικαιρότητα, όπως το χτεσινό για το εμπάργκο. Αλλά δεν είναι ευχάριστη η επικαιρότητα. Ούτε τώρα με τον πόλεμο, ούτε παλιότερα με την πανδημία. Καλό είναι να τη συζητάμε, καλό είναι πού και πού να ξεφεύγουμε· κι επειδή εδώ λεξιλογούμε, λεξιλογώντας θα ξεφύγουμε.

Πριν από λίγο καιρό, ο φίλος μας ο Pedis, αν θυμάμαι καλά, είχε ζητήσει ένα άρθρο για τον μάστορα και τον μαέστρο. Ομολογώ πως είχα κάποιον ενδοιασμό, επειδή οι δυο αυτές λέξεις ανήκουν σε μια εξαιρετικά πολυμελή οικογένεια, με πολλά παρακλάδια σε διάφορες γλώσσες, τόσο μεγάλη που είναι δύσκολο να καλυφθεί σε ένα άρθρο. Αλλά τελικά αποφάσισα να πω εγώ μερικά βασικά και να συμπληρώσετε κι εσείς. Σε μεγάλο βαθμό το άρθρο θα στηριχτεί σε ένα καλό σημείωμα που υπάρχει στο ετυμολογικό λεξικό του Μπαμπινιώτη.

Οι μεγάλες οικογένειες έχουν κάποιον ιστορικό ή μυθικό γενάρχη. Για την οικογένεια που μας ενδιαφέρει, του μάστορα και του μαέστρου, ο γενάρχης αυτός είναι η λατινική λέξη magister, που σήμαινε «επιστάτης, διοικητής» αλλά και «διδάσκαλος, καθοδηγητής, σύμβουλος». Το λατινικό magister ήταν αντίστοιχο του ελλην. άρχων, και συνήθως συνοδευόταν από μια άλλη λέξη που προσδιόριζε τον τομέα αρμοδιότητας του αξιωματούχου: Magister equitum ονομαζόταν ο ίππαρχος, magister sacrorum ο αρχιερέας, magister populi ο άρχων του λαού, ο δικτάτωρ (κάποτε θα γράψουμε άρθρο και γι’ αυτή τη λέξη με το λαμπρό ξεκίνημα και τα κακά στερνά).

H λατινική λέξη magister κατά λέξη σημαίνει «μεγαλύτερος από» και προέρχεται από το επίρρ. magis («περισσότερο») και το επίθετο magnus που σημαίνει «μέγας» και που είναι συγγενικό με το ελληνικό «μέγας» αφού ανάγονται στην ίδια ινδοευρωπαϊκή ρίζα.

H λατινική λέξη, λοιπόν, έδωσε πολλούς απογόνους. Ήδη από τον 2ο αιώνα μ.Χ. συναντάμε στην ελληνιστική κοινή εξελληνισμένους τύπους: μαγίστωρ και μάγιστρος (και το θηλυκό, μαγίστρισσα), λέξεις που αποτέλεσαν τίτλους αξιωματούχων στη βυζαντινή αυτοκρατορία και είναι πολύ συχνές από τον 4ο αιώνα, κάποιες φορές σε πολυλεκτικούς όρους κατά το λατινικό πρότυπο π.χ. μάγιστρος των (θείων) οφφικίων. Σε επόμενους αιώνες, βρίσκουμε και τον τίτλο «μέγας μάγιστρος» για δυτικά μοναχικά τάγματα, ιδίως τους Ιωαννίτες ιππότες.

Η λέξη μαγίστωρ πήρε και τη σημασία του δάσκαλου και στο λεξικό του Ησυχίου, τον 6ο αιώνα, βρίσκουμε το λήμμα: μαγίστωρ: επιστάτης, διδάσκαλος.

Στη συνέχεια, εμφανίζονται οι τύποι μαΐστωρ και μαΐστορας, μαΐστορος, τόσο με τη σημασία «δάσκαλος» όσο και με τη σημασία «έμπειρος τεχνίτης, αρχιτεχνίτης». Ας πούμε, στη Διήγησιν περί της Αγίας Σοφίας διαβάζουμε: «Ὑπῆρχον δὲ τεχνῖται μαΐστορες ἑκατόν, ἔχοντες ἕκαστος αὐτῶν ἀνὰ ἑκατὸν ἀνδρῶν…». Εδώ είναι αρχιτεχνίτης, επικεφαλής συνεργείου. Στην Παιδιόφραστο διήγησι, πάλι: «οι μαΐστορες, τσαγκράδες, δοξαράδες…», εδώ είναι απλώς οι τεχνίτες.

Θα το καταλάβατε, από τον μαΐστορα προήλθε ο μάστορας, με τύπους μάστορας, μάστορος, μάστορης. Πότε; Αν περιοριστούμε στα κείμενα με σχετικά σίγουρη χρονολόγηση, βρίσκουμε τους τύπους αυτούς στον Πόλεμο της Τρωάδος (13ος-14ος αι.) «Μαστόρους ηύραν φοβερούς, υψηλούς εις την τέχνην» ή στον Σαχλήκη, όπου βρίσκουμε και το θηλυκό μαστόρισσα (μαστόρισσες, μαυλίστρες καμωμένες) ενώ «μαστόρισσα» αποκαλεί την πονηρή αλεπού η Παιδιόφραστος διήγησις.

Σε μεσαιωνικά κείμενα εμφανίζεται και η μαστοριά, π.χ. Ήτον εκείνη η ζγουραφιά με μαστοριά μεγάλη στον Ερωτόκριτο (Α1493), το επίρρημα «μαστορικά» αλλά και η έκφραση «βρίσκω τον μάστορή μου» (αυτόν που είναι ικανός να με συνετίσει).

Κατά τον Μπαμπινιώτη, από τον τ. μαγίστρος προέρχεται και ο μαΐστρος, ο βορειοδυτικός άνεμος δηλαδή, αλλά βλέπω στο Lingua Franca in the Levant ότι οι δυτικοί μεσογειακοί τύποι (ισπανικά, ιταλικά) είναι αρκετούς αιώνες παλαιότεροι από τους ελληνικούς, οπότε πιθανότερο θεωρώ να έχουμε δάνειο από το βενετικό maistro, όπως δέχεται ο Πετρούνιας στο ΛΚΝ.

Σε ναυτικά συμφραζόμενα και η μαΐστρα, το κύριο πανί του μεγάλου καταρτιού του πλοίου (σε μη ναυτικά συμφραζόμενα, η λέξη δηλώνει τη δασκάλα, την τεχνίτρα).

Και ο μαέστρος, κύριε; Να δούμε τον ιταλικό κλάδο της οικογένειας του magister. Από εκεί έχουμε τα ιταλικά maestro και mastro «δάσκαλος» και από τον όρο maestro di cappella (πρβλ και το γερμανικό Kappellmeister) δηλ. του αρχιμουσικού του παρεκκλησιού, προέκυψε ο όρος maestro με τη σημασία του αρχιμουσικού και του διευθυντή ορχήστρας, που πέρασε και στα ελληνικά ως μαέστρος.

Αλλά από τον ιταλ. mastro έχουμε επίσης το ελληνικό δημώδες «μάστρος», που επιβιώνει στην προσφώνηση «μαστρο-» ή στο προτακτικό μαστρο- π.χ. ο μαστρο-Κώστας.

Ο γαλλικός κλάδος της ίδιας οικογένειας ξεκινάει από το παλαιογαλλικό maistre που εξελίσσεται στο νεότερο γαλλικό maître, που περνάει στα ελληνικά ως μαιτρ (μετρ με τη σημερινή ορθογραφία), λέξη που τη χρησιμοποιούμε για τους καλλιτέχνες ή ποιητές (αντίστοιχο του «δάσκαλος», συχνά οι ποιητές αλληλοπροσφωνούνταν ως «μετρ») ή για τους σκακιστές. Στα γαλλικά το maître είναι και ο επαγγελματικός τίτλος / η προσφώνηση των δικηγόρων.

Ο αγγλικός κλάδος της οικογένειας των Μαγίστρων ξεκινάει από το παλαιοαγγλικό mægester «κύριος / δάσκαλος, κηδεμόνας», που έδωσε το νεότερο master, «αφέντης, δάσκαλος». Και ακριβώς στην ακαδημαϊκή σημασία, ο master ήταν αυτός που είχε λάβει πτυχίο που του παρέχει την εξουσία να διδάσκει στο πανεπιστήμιο, είχε λάβει δηλαδή το master’s degree -αυτά από τον 14ο αιώνα, βρίσκω. Από εκεί και το Master (of Arts, Science κτλ.) μάστερ, με τη σημασία του μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών.

Παραλλαγή του master είναι και το mister, που επίσης έχει περάσει σε άλλες γλώσσες. Και στα ελληνικά, τους πρώτους ξένους προπονητές ποδοσφαίρου τους αποκαλούσαν όλοι «μίστερ», παρόλο που συνήθως δεν ήταν Αγγλόσάξονες.

Αυτά επιγραμματικά για την ένδοξη λεξική οικογένεια των Μαγίστρων με τα τόσα παρακλάδια -που όλο και κάποιο θα μας έχει ξεφύγει.

Να βάλω κι ένα φώλι για μελλοντικό άρθρο. Όλες αυτές οι λέξεις προήλθαν, όπως είδαμε, από το magnus, magis, magister. Υπάρχει όμως και ο minor, ο ελάσσων, που έδωσε τον minister, τον υπηρέτη. Η γλώσσα όμως τα φέρνει παράξενα. Ενώ ο magister ετυμολογικά είναι ανώτερος από τον minister, η λέξη minister σήμερα έχει συχνά μεγαλύτερο κύρος και εξουσία από τον master, π.χ. ένας υπουργός μπορεί να διορίζει μαέστρους και δασκάλους. Κάτι ανάλογο και στα ελληνικά, όπου ο υπουργός ήταν στα αρχαία υπηρέτης… Αλλά αυτά σε μελλοντικό άρθρο!

206 Σχόλια προς “Από τον μαέστρο στον μάστορα”

  1. Πολύ ενδιαφέρον κομμάτι.

  2. Νέο Kid said

    Περίμενα μια αναφορά στον κυπριακό «μάστρο» και «μαστόρισσα» που έχω ξαναγράψει πολλάκις (ή έστω δις) αλλά ο Νικοκύρης καλύπτει τη λήθη του με outsourcing… ας είναι!
    Στα κυπριακά λοιπόν , φαίνεται να επιβιώνει η αρχική σημασία του magister (θα υπέθετα και λόγω πιο στενής Ενετοκρατίας ή ίσως λόγω Βυζαντίου…). Μάστρος δεν είναι ο μάστορας ,αλλά το «αφεντικό». Και μαστόρισσα η αφεντικίνα.

  3. Παναγιώτης Κ. said

    Δώδεκα χρόνια τώρα ως χώρα, είμαστε σε πίεση.
    Μνημόνια, ο εξ Ανατολών γείτονας, κορονοϊός και τώρα ο πόλεμος στην Ευρώπη.
    Δεν ισχύει πλέον ότι είμαστε η γενιά που δεν γνώρισε πόλεμο.

  4. Νέο Kid said

    2. Και η κλητική του «μάστρος» είναι «μάστρε!» Και δεν λένε «μάστρο Τάδε!» αλλά «μαστρε-Πάμπο!»

  5. Νέο Kid said

    Το major και minor συνδέονται κάπως με το σημερινό ή είναι ανεξάρτητοι σχηματισμοί άλλου ετύμου;

  6. Λοζετσινός said

    Καλημέρα σας
    ο θυμόσοφος λαός λέει πως μάστορας είναι ο κ_λος της γίδας που τις κάνει στρόγγυλες! Ακόμη λέγεται από τα μαστόρια της περιοχής μας όταν τους ζητούν κάτι παραπάνω απ΄αυτό που μπορούν να κάνουν.

  7. Σπανιότατη περίπτωση υπεσχημενου άρθρου που πραγματοποιείται και μάλιστα τόσο σύντομα!

    Στα αγγλικά, Master Τάδε αποκαλούν τους ανήλικους γιους του σπιτιού οι υπηρέτες (στα αντίστοιχα μυθιστορήματα ή φιλμ τουλάχιστον).

  8. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Ωραίο θεμα και άρθρο!

    Ίσως δεν είναι στην καρδιά του θέματος, αλλά οι αγγλικές προσφωνήσεις, μίστερ, μίσις (μίστρες) και μις, όπως και το πεπαλαιωμένο μάστερ ως αρσενικό του μις (ο νεαρός κύριος), έχουν ενδιαφέρον.

    @2

    > [στα κυπριακά] Μάστρος δεν είναι ο μάστορας ,αλλά το «αφεντικό».

    Μα και στον ελληνικό μάστορα κάπου λανιθάνει κι αυτή η έννοια. Ο μάστορας είναι και ιεραρχικά ανώτερος από τους βοηθούς ή τους εργάτες.

    Και στους καραγκιοζοπαίχτες υπήρχε η ιεραρχία μάστορας-βοηθός. Εδώ ο μάστορας συνενώνει τρεις σημασίες: είναι και μάστορας-τεχνίτης, είναι και αφεντικό, είναι και δάσκαλος. Ο βοηθός τον προσφωνούσε μάστορα *και* σε ένδειξη σεβασμού. Κανονικά ένας καραγκιοζοπαίχτης θητεύει κάμποσον καιρό ως βοηθός σε κάποιον μάστορα -ή και σε διάφορους- μέχρι να γίνει μάστορας ο ίδιος.

  9. «πατρίκιοι και πληβείοι, μάστορες και κάλφες…» για να θυμηθούμε το Μανιφέστο 🙂

  10. Πέπε said

    Επίσης, να αναφέρουμε τα «μαστορικά» της Ηπείρου, τη γνωστή περίεργη αργκό που είναι σχεδόν ξεχωριστή γλώσσα, τα μαστορικά τσιγάρα (Άσσος κασετίνα), και την παροιμία: έμαθα και μαστορεύω και γαμώ τον μάστορή μου.

    Α, και το ρήμα μαστορεύω βέβαια.

  11. Κιγκέρι said

    Στην πέμπτη δημοτικού έμαθα εγώ τον μάγιστρο Βώνο, που μαζί με τον πατριάρχη Σέργιο οργάνωσαν την άμυνα της Κωνσταντινούπολης, όταν την πολιόρκησαν οι Άβαροι, το 626.

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CF%8E%CE%BD%CE%BF%CF%82

  12. Κιγκέρι said

    Ο παππούς μου, όταν χτιζόταν το σπίτι του, άμα τον ρωτούσαν τι ήθελε να φάει, απαντούσε: «Τζιέρι από μάστορα»!

  13. Παναγιώτης K. said

    Μάστορας και τέχνη και η παροιμιώδης φράση: Την τέχνη δεν σου τη μαθαίνουν. Η τέχνη κλέβεται.
    Μαεστρία=επιδεξιότητα
    Οι μάστορες της πέτρας (κουδαραίοι) με τους καλφάδες τους (έφηβοι στην ηλικία). Ήταν για να κουβαλάνε στη σκαλωσιά τις πέτρες και να φέρνουν λάσπη. Στην ευθύνη τους ήταν το πλύσιμο των ρούχων και το μαγείρεμα στα ξένα όπου βρίσκονταν.
    Σε κάποια φάση ο μάστορας έβαζε τον κάλφα από το μέσα μέρος του τοίχου να κτίσει. Τον δοκίμαζε. Αν τα κατάφερνε, συνέχιζε στη δουλειά αυτή. Αν όχι άκουγε το πρόσταγμα-μήνυμα ότι δεν τα καταφέρνει:
    -Φέρε λάσπη!

  14. Πέπε said

    Μετρ ντ’ οτέλ
    Μάστερσεφ (κάτι σαν αρχιαρχηγός)
    Μαστράγκουλο (δε νομίζω να σχετίζεται, αλλά είναι ωραία λέξη: ένα εργαλείο ξυλουργικής)

  15. Τώρα από αυτό το μάστερ…μήπως βγαίνει και ο μάστρο-πως ; ή απ΄το μάστρο-πως ; βγήκε ο μαστροπώς –> μαστροπός !!

  16. Πέπε said

    11
    Κι εγώ, αλλά τον επανέλαβα και στο πρώτο έτος, στη Γλωσσολογία, στα φωνήματα, ένα σημείο της θεωρίας που αγαπά πολύ κι ο ΔΧώρος:
    μόνος, πόνος, κώνος, τόνος, ξερωγώ τι άλλο, και Βώνος με επεξήγηση «[μάγιστρος]». Όμως η πλάκα είναι ότι το ίδιο πράγμα, χωρίς τη θεωρία του αλλά με τα παραδείγματα, το είχα δει και μου είχε εντυπωθεί και ως λεξιπαίγνιο σε μια παλιά Διάπλαση – είχαμε τρεις-τέσσερις προπολεμικούς τόμους στο σπίτι. Εκείνα τα χρόνια δεν είχε γίνει γνωστό το σταυρόλεξο, και είχαν πολλή πέραση διάφορα άλλα πνευματικά παιχνίδια με λέξεις και γράμματα: ακροστιχίδες, λεξίγριφοι κλπ.

    (Μάλιστα έχω διαβάσει και κείμενο της ίδιας της Διαπλάσεως για τα σταυρόλεξα, όταν πρωτοήρθαν ως καινοτομία. Ο Ξενόπουλος εκστατικός από χαρά εκθείαζε τις ατελείωτες δυνατότητες του νέου παιχνιδιού, μάλιστα νομίζω ότι και η ίδια η λέξη σταυρόλεξο δεν είχε ακόμα επικρατήσει: ή τα έλεγε λεξίσταυρα, ή και τα δύο, ή εξέφραζε κάποια απορία πώς να τα πούμε… Πολύ παλιά αναγνώσματα, πολλές εντυπώσεις αλλά λίγες οι σαφείς αναμνήσεις.)

  17. Παναγιώτης Κ. said

    @10. «έμαθα και μαστορεύω και γαμώ τον μάστορή μου».
    Τη φράση αυτή μπορούμε να την συμπεριλάβουμε από άποψη νοήματος στις εξής φράσεις;
    «Δώσε θάρρος στο χωριάτη να σου ανέβει στο κρεβάτι»
    «Μάθανε πως γ@μι@μαστε και πλάκωσαν και οι γύφτοι»
    «Έλα παππού να σου δείξω τα αμπελοχώραφά σου»
    «Έλα πατέρα να σου δείξω που το έχει η μάνα».
    «Η αλεπού εκατό και το αλεπουδάκι εκατονδύο »
    «Μικροί μεγάλοι στο ίδιο καφενείο».

  18. Πέπε said

    Πλημμυρίζει σ’ ένα σπίτι ο βόθρος. Φωνάζουν τον υδραυλικό, που καταφθάνει με το μαστορόπουλό του. Μάσκα, αναπνευστήρα, μπλουμ μέσα ο μάστορης να εξετάσει την κατάσταση. Σε λίγο αναδύεται και λέει του μαστορόπουλου:
    -Κλειδί νούμερο τάδε.
    Του το δίνει. Βουτάει, ξαναβγαίνει:
    -Κατσαβίδι.
    …και ούτω καθεξής. Σε κάποια φάση γυρίζει και λέει του μαστορόπουλου:
    -Βλέπε αχαΐρευτε να μαθαίνεις την τέχνη, γιατί αλλιώς μια ζωή εργαλεία θα δίνεις!

  19. atheofobos said

    Και βέβαια να θυμηθούμε τα πανέμορφα Μαστοροχώρια, στα οποία, πριν μερικά χρόνια που τα είχα επισκεφτεί, διαπίστωσα με θαυμασμό πως πολλοί που δεν μένουν πλέον εκεί, επιστρέφουν. επισκευάζουν και συντηρούν τα πατρογονικά τους σπίτια!
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%BF%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%B9%CE%B1

  20. ΓΤ said

    Magnus Carlsen

  21. LandS said

    0. «Οι μεγάλες οικογένειες έχουν κάποιον ιστορικό ή μυθικό γενάρχη. Για την οικογένεια που μας ενδιαφέρει, του μάστορα και του μαέστρου, ο γενάρχης αυτός είναι η λατινική λέξη magister»

    Μάλλον για κλάδο πρόκειται μιας και ο πραγματικός γενάρχης έχει τόσους πολλούς απογόνους σε τόσο πολλές σύγχρονες και μη γλώσσες.
    *meg-
    Proto-Indo-European root meaning «great.»
    It forms all or part of: acromegaly; Almagest; Charlemagne; maestro; magisterial; magistral; magistrate; Magna Carta; magnate; magnitude; magnum; magnanimity; magnanimous; magni-; Magnificat; magnificence; magnificent; magnify; magniloquence; magniloquent; Magnus; maharajah; maharishi; mahatma; Mahayana; Maia; majesty; major; major-domo; majority; majuscule; master; maxim; maximum; may (v.2) «to take part in May Day festivities;» May; mayor; mega-; megalo-; mickle; Mister; mistral; mistress; much; omega. (αυτές και μερικές άλλες στα Αγγλικά. Για τις άλλες γλώσσες στο αντίστοιχό τους Ετυμόγραμμα/Etymoline)
    It is the hypothetical source of/evidence for its existence is provided by: Armenian mets «great;» Sanskrit mahat- «great, mazah- «greatness;» Avestan mazant- «great;» Hittite mekkish «great, large;» Greek megas «great, large;» Latin magnus «great, large, much, abundant,» major «greater,» maximus «greatest;» Middle Irish mag, maignech «great, large;» Middle Welsh meith «long, great.»

  22. Pedis said

    Πριν από λίγο καιρό , ο φίλος μας ο Pedis, αν θυμάμαι καλά, είχε ζητήσει ένα άρθρο για τον μάστορα και τον μαέστρο.

    Γκράτσιε γκραν μετρ, μόλτο τζεντίλε! Ωραίο άρθρο βγήκε.

    (Ένας πονηρόμυαλος σαν τον Χτήνο 😝 είχε προσθέσει στην αίτηση για το σημερινό άρθρο και το μετρέσα.)

    … και προέρχεται από το επίρρ. magis («περισσότερο»)

    Από την ίδια λέξη προέρχεται και το «ma» που πήρε τη σημασία του «αλλά» στα Ιταλικά, όπως ακριβώς και το ελληνικό «μα» το οποίο, βέβαια, έχει διαφορετική καταγωγή. Κουφό?

  23. Νέο Kid said

    20. Ο οποίος ειναι και Grand Master (καλούτσικος…) εκτός από Μάγκνους(μ).

  24. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα: Μαεστρικό, για κολατσιό μαστόρων, άρθρο! (βλ.και άπαντα, ως τώρα σχόλια)
    15: Πολύ (μεγάλη) πλάκα:
    ..Όπως και το «μαστοράτζα: από το «μαστός σε ράντζα», ως επίσης το «μαΐστρος»: απ’το “έμπνευση”- άμα οίστρος.

  25. Πέπε said

    «Μάστορης» λέγεται κι ένα «πάτημα» στο λαούτο. Είναι ο δακτυλισμός με τον οποίο πιάνοουμε μια συγκεκριμένη συγχορδία, την πιο βασική του οργάνου, την πιο συνηθισμένη στα περισσότερα κομμάτια σύμφωνα με το παλιότερο παίξιμο, και επίσης αυτήν που βοηθάει να ελέγξουμε το κούρδισμα. «Πάτα μάστορη» / «παίξε μάστορη», θα πει αυτός που παίζει το άλλο όργανο, είτε για να κουρδίσει μαζί σου είτε για να σου υποδείξει τι ακομπανιαμέντο θέλει γι’ αυτό που πρόκειται να παίξει.

  26. Νέο Kid said

    8. Πέπε. «Μα και στον ελληνικό μάστορα κάπου λανιθάνει κι αυτή η έννοια. Ο μάστορας είναι και ιεραρχικά ανώτερος από τους βοηθούς ή τους εργάτες.»
    Ναι βέβαια. Απλώς στην Κύπρο το «μάστρος» και «μαστόρισσα» δεν αφορα μόνον τεχνικά /χειρωνακτικά επαγγέλματα και ασχολίες, αλλά είναι το «αφεντικό» γενικώς και αδιακρίτως. Και ο Λυκειάρχης ας πούμε είναι ο μάστρος των καθηγητών σε ένα σχολείο. Και μια διευθύντρια σε μια ναυτιλιακή εταιρία μαστόρισσα είναι κ.λ.π.

  27. Reblogged στις anastasiakalantzi59.

  28. Πέπε said

    Μαστόρισσα, μαστόρισσα, να σπάσει η μηχανή σου
    να βγει η μαστοροπούλα σου να μείνεις μοναχή σου.

    Μωρή διαόλου κόρη, διαόλου θηλυκό,
    ήντά ‘τον η δουλειά σου μες στο μαστορικό;

    Καλύμνικα δίστιχα, ενδεικτικά από μια ολόκληρη σειρά στο ίδιο θέμα. Εδώ μαστόρισσα είναι η ράφτρα, και μαστορικό το ραφτάδικο.

  29. Πέπε said

    Το μαϊστράλι είναι ο απαλός μαΐστρος ή κάτι άλλο;

  30. LandS said

    14
    Δυστυχώς όλες η μηχανές αναζήτησης μου επιστρέφουν παστράγκουλο ή παστράγγουλο και όχι μαστράγκουλο.
    Από ότι καταλαβαίνω πρόκειται για ειδική πλάνη κατάλληλη για πλανίσματα ακριβείας.
    Δεν ξέρω ποιο είναι παραφθορά του άλλου.

  31. ΓΤ said

  32. Γιάννης Μάττος, Μεταφραστής, Στοκχόλμη said

    Εξ ου και ο Μαρτσέλο Μαστρογιάννι.

  33. LandS said

    32
    Και μια παλιά μου συμμαθήτρια και ο αδερφός της. Κάνει και σε Μαστρ[…]όπουλος

  34. # 24

    🙂 🙂

  35. ΓΤ said

    https://ithaca.deepmind.com/

  36. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    22 >> Ένας πονηρόμυαλος σαν τον Χτήνο

    Λοιπόν θα το καθιερώσω αυτό. Κάθε φορά που θα λες εξυπνάδες θα βλέπεις την ειδεχθή μου μάπα 😜

  37. aerosol said

    #7
    Αυτό πρέπει να παγιώθηκε κάπου στον 19ο αιώνα. Κάπου στο 1600 η χρήση του master ήταν ως τιμητική προσφώνηση ανάμεσα σε ομοειδείς επαγγελματίες και αργότερα επικράτησε γενικότερα ως προσφώνηση ανάμεσα σε ίσους, ανάλογη του κατοπινού mister. Στον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών (που η γλώσσα του παραπέμπει σε πολλά των παλιών καιρών) ο Τόλκιν παρουσιάζει αυτή την χρήση στις ευγενικές προσφωνήσεις μεταξύ των ηρώων («master Dwarf»).

  38. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Εδώ κάτω ακούγεται πολύ και ο ‘μαστροχαλαστής’ για κάποιον που είναι μάστορας …στην καταστροφή, που χαλά αντί να φτιάχνει.

    Έχουμε κι ένα άλλο ρήμα: ‘μαστραχωνιάζω’ = στριμώχνω και κακοποιώ, στραπατσάρω κάποιον. Πιστεύω ότι προέρχεται από συμφυρμό του μαστρο-, για να δώσει επίταση/υπερβολή στο σχετικό ρήμα ‘μαχώνω’ = στενεύω, στριμώχνω, με απλολογία και αλλαγή –εύκολη- της κατάληξης.
    (Συγνώμη, αν γλωσσολογικά δεν είμαι ακριβής!)

    Επίσης, προς τα Χανιώτικα λέγανε ‘μαστόρισσα’ την αυτοδίδακτη μαμή.

    – Και μάστορας Κ. Σκαρβέλης με «Μαστόρισσα καμωματού» (1933) [γλυκύτατη, όμως …]

  39. Πέπε said

    30
    Ναι, παστράγκουλο, το ίδιο είναι. Το ξέρω μαστράγκουλο από έναν συγκεκριμένο μάστορα φίλο μου. Κι εγώ το είχα αναζητήσει κάποτε και δε βρήκα τίποτε. Αργότερα το πέτυχα κάπου με π-, και τον ρώτησα: μαστράγκουλο ή παστράγκουλο; Επέμενε «μα-», και φυσικά τερμάτισα άμεσα τη συζήτηση. Είναι τόσο πολύτιμη αυτή η πολυτυπία, ομότεχνοι στην εποχή μας να εξακολουθούν να ξέρουν κάποια πράγματα αποκλειστικά από στόμα σε αφτί και επομένως με αποκλίσεις μεταξύ τους, ώστε φοβήθηκα μήπως την απειλούσα αν υπαινισσόμουν έστω ότι υπάρχει και με π-.

  40. 17. «Σηκώθηκαν τα πόδια να χτυπήσουν το κεφάλι»

  41. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2 Για να πω την αλήθεια, το είχα ξεχάσει, καλά που το αναφέρεις.

    8 Κατά τον μαστροΓιάννη και τα κοπέλια του

    12 Χαχαχαχά!

    14 Είδες που δεν βλέπω τηλεόραση; Αλλιώς θα είχα κάνει τη σύνδεση με το Μάστερσεφ. Και βέβαια το σεφ επίσης αξίζει άρθρο.

    22 Κι έψαχνα να δω πού ήταν το σχόλιό σου και δεν το έβρισκα!

    22β Το ελληνικό «μα = αλλά» είναι δάνειο από το ιταλικό.

  42. sarant said

    40 και πριν. Είναι πολλές οι παρεμφερείς, ίσως αξίζει άρθρο.

  43. Κιγκέρι said

    >>…Εδώ κάτω ακούγεται πολύ και ο ‘μαστροχαλαστής’ για κάποιον που είναι μάστορας …στην καταστροφή, που χαλά αντί να φτιάχνει.

  44. «Τα μαστορεύεις τα σουτζουκάκια;» που ρωτούσε ο Κωνσταντάρας την «κάποτε ήμουνα πουλί και μ’ αγαπούσανε πολλοί»…

  45. Πέπε said

    Νομίζω ότι η χρήση του είναι να «παίρνει» τις γωνίες, δηλαδή τις ακμές. Λογικά θα βγαίνει από τα ιταλικά, από τη λέξη γωνία (angolo?) και από κάποιο ρήμα που μπορεί και να εμφανίζεται πολύ παρεφθαρμένο στην ελληνική λέξη, και που θα σημαίνει λειαίνω, καμπυλώνω, παίρνω, κόβω…

  46. Χρίστος said

    29 Πέπε Το μαϊστράλι είναι ο απαλός μαΐστρος ή κάτι άλλο;
    Από το TRECCANI: Maestrale, ο ΒΔ άνεμος. Maestro επειδή κυριαρχεί στην ανατολική Μεσόγειο.
    Πάντως στα μέρη του Ιονίου που βλέπουν ΒΔ, οι θαλασσινοί, τον μαίστρο, τον λένε γαμίστρο. Το χειμώνα μόνο απαλός δεν είναι ενώ το καλοκαίρι είναι ευπρόσδεκτος.

  47. Το να αποκαλέσεις ένα τεχνίτη μάστορα είναι τιμητικός τίτλος. Στα βαπόρια όλους τους μηχανικούς, περιλαμβανομένου του Πρώτου, «μάστορα» τους λένε.

    Εξαίρεση, όταν αποκάλεσα μάστορα τον αρχιτεχνίτη και ιδιοκτήτη συνεργείου αυτοκινήτων, δυσανασχέτησε και μου ζήτησε να μην το ξαναπώ…

  48. Μάστορα αποκαλούμε ενίοτε και κάποιον μη τεχνίτη με ελαφρώς ειρωνική διάθεση: «Τι λες, ρε μάστορα, τόσο ακριβά τα πορτοκάλια σήμερα;»

  49. Μάστορες και γενικά οι τεχνίτες π.χ. «δεν μπορώ να έλθω σήμερα, έχω μαστόρους στο σπίτι».

  50. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    25, Πέπε
    ‘Μάστορη’ έχω ακούσει κάποιον μπουζουξή να αποκαλεί το μικρό δάκτυλο. Λέγεται συχνά στον κόσμο των μουσικών; Λογικό μου φαίνεται, αφού διευκολύνει και εμπλουτίζει πολύ το παίξιμο.

    – Μάστορης, μεταφορικά, και ο …πρωκτός (γενίκευση από την κατσίκα, #6 🙂 )

    43,
    Ευχαριστούμε, Κιγκέρι! 😂 👍
    Ωραία η ‘γκιντρόφυγκα’!

  51. Και επίρρημα «μαστορικά φτιαγμένο», σωστά, καλλιτεχνικά, με επιμέλεια.

  52. «Μαστρονικόλας» το γνωστό γαλακτοπωλείο στον Πειραιά.

  53. Πέπε said

    50

    Δεν το έχω ξανακούσει. Το μικρό δάχτυλο, εκτός του ότι από τη φύση του είναι πιο αδύναμο και άγαρμπο, χρησιμοποιείται και σπανιότερα από τα άλλα τρία στο παίξιμο, οπότε είναι και πιο απροπόνητο. Μπορεί να το λένε μάστορη είτε ειρωνικά, επειδή δεν είναι, είτε αντιθέτως, όσοι έχουν καταφέρει να το ασκήσουν τόσο ώστε να είναι εξίσου καλό με τα άλλα τρία.

    (Έχει και μουσικούς που δεν το χρησιμοποιούν ολωσδιόλου. Αν δεν χρησιμοποιούν ούτε τον παράμεσο, τότε λέμε «το σύνδρομο του κάβουρα»!)

  54. spyridos said

    Η Μαστοράντζα Του Ερντεμπίλ σε στίχους του Ευάγγελου Ζάχου Παπαζαχαρίου για τους μοναχούς μαστόρους του Ερντεμπίλ στο 5ο τραγούδι.
    Ο δίσκος έχει και ένα 15ο τραγούδι που τραγουδάει ο στιχουργός α καπέλα αλλά δεν υπάρχει στο γιουτουμπ.

  55. spyridos said

  56. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Ωραίο κομμάτι το σημερινό.

    Τέκτονες άνδρες.
    https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/anthology/poetry/browse.html?text_id=318
    Από δω να πήρε άραγε ο Σάλιντζερ το «Ψηλά σηκώστε τη σκεπή, μαστόροι»?

  57. Haris Rigas said

    Εξαιρετικό θέμα!

    # 5 το Λατ. maior («μεγαλύτερος») είναι συγκριτικός βαθμός του επιθέτου magnus, -a, -um («μεγάλος», «πολύς», «σημαντκός») ενώ το magis («πιο πολύ», «περισσότερο», Αρχ. Ελλ. μεῖζον, μᾶλλον) είναι o συγκριτικός βαθμός του αντίστοιχου επιρρήματος (magnopere, όπως το αρχαίο μεγάλως, μάλα).

    Από τον ιταλικό απόγονο maggiore πρόερχεται μάλλον και το μάγκικο «μαγκιόρος» και οι «μαγκιόρικες πενιές» του Βαμβακάρη.

    Πάντως έχω την αίσθηση ότι η πρωταρχική σημασία της Λατινικής λέξης magister είναι αυτή του «αρχιδασκάλου» και του «προϊστάμενου» (κυρίως δε σχολάρχη, αρχιεκπαιδευτή), με κατοπινή αυτή του «άρχοντα, αξιωματούχου». Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει ότι είναι από τα λίγα σχετικά Λατινικά «επαγγελματικά» επίθετα που, με αυτή την εκπαιδευτική σημασία, παρουσιάζει ήδη από την εποχή του Κικέρωνα και θηλυκό τύπο magistra («αρχιδασκάλισσα»).

    Tέλος, από τους Ρωμιούς ταβερνιάρηδες της Οθωμανικής αυτοκρατορίας η λέξη έχει περάσει μαζί με άλλους όρους στην Τουρκική αργκό των καπηλειών ή meyhane όπου επικρατεί η εξής ιεραρχία:

    -barba (από το «μπάρμπας») είναι ο μαγαζάτορας ή κάπελας
    -mastori είναι ο κάλφας του, το νούμερο 2 στην ιεραρχία του μεϊχανέ που στέκεται σε ειδικό πάγκο και ρίχνει μεν το ρακί στα ποτήρια σαν barman-mixologist αλλά ποτέ δε σερβίρει
    -pedimu (ελληνική μετάφραση του γαλλικού garçon?) είναι «το παιδί», το τσιράκι-σερβιτόρος που ανεξαρτήτως ηλικίας ξεποδαριάζεται να σερβίρει στα τραπέζια.

    Οι γεροί Τούρκοι πότες συνηθίζουν να λένε τη φράση «doldur, be mastori!» (γέμισέ με μάστορα) οπουδήποτε και να πίνουν.

  58. Pedis said

    # 41 – 22β Το ελληνικό «μα = αλλά» είναι δάνειο από το ιταλικό.

    Επομένως, δεν σχετίζεται με το άλλο … Μα (λ.χ.) το Χτήνος! 😆

  59. ΓΤ said

    Ο μάστορας…

    Ψησταριά τέρμα παρακμή. Στη λίγδα ακμάζω. Μπαίνω. Δεν ξεπεινούν με Λυρικές τα μάτια. Κάθομαι. Δίπλα μου κάτι μούρες χαρακωμένες σκέτοι αδειούχοι Δομοκού. Το φεγγάρι είναι ψηλά. Χτυπάω ένα κοντοσούβλι. Έρχεται λύσσα το πούστικο. Λέω στον μαθουσάλα σερβιτόρο τι παίζει στο πιάτο. Με ακούνε από δίπλα οι ασήκωτοι.

    -Φιλαράκι, άκου. (Έχει γούστο να ‘ρθα για κοντοσούβλι και να φύγω απά’ στη σούβλα…) Ο μάστορας που φτιάχνει τις σούβλες είναι ο αδερφός του αφεντικού. Τον έχει χτυπήσει η άνοια. Βάζει αλάτι, ξεχνάει ότι έχει βάλει, και ξαναβάζει, και πάλι τα ίδια. Να το ξέρεις άμα ξανάρθεις. Τουλάχιστον, τραβάει μπίρα η σούβλα. Να κεράσουμε μία;

  60. odinmac said

    15 Gpointofview, 24β Costas Papathanasiou
    «Μαστροπός» (ΜαστροPOS),είναι αυτός που φτιάχνει/κάνει σέρβις στα μηχανάκια «POS», αυτά που πληρώνουμε με κάρτα στα μαγαζιά:

  61. Πέπε said

    55

    !!!

    Πρέπει να είναι η πιο απλή μελωδία που γράφτηκε ποτέ: απλώς κατεβαίνει την κλίμακα, Ντο-Σι-Λα-Σολ-Φα-Μι-Ρε-Ντο!

  62. rogerios said

    Οι άχρηστες πληροφορίες της ημέρας σχετικά με τη χρήση του τίτλου «μάγιστρος» στα θρησκευτικά τάγματα της Δύσης. 🙂

    1. Στους Ναΐτες, μολονότι ιστορικοί και άλλοι χρησιμοποιούν τον όρο «Μέγας Μάγιστρος» για λόγους ευκολίας, ο τίτλος δεν απαντά στα καταστατικά κείμενα του Τάγματος και εν γένει στο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία του. Ο επικεφαλής του τάγματος αποκαλείται απλώς «Μάγιστρος» ή, σε κάποιες περιπτώσεις, «Μάγιστρος της Ανατολής» (μια και η συγκεκριμένη διοικητική περιφέρεια είχε την πρωτοκαθεδρία έναντι των υπολοίπων).
    2. Στους Ιωαννίτες ο τίτλος του μεγάλου μαγίστρου χρησιμοποιείται από το 1267 και μετά, δυνάμει παπικής βούλας.
    3. Στους Τεύτονες υπάρχει μεγάλος μάγιστρος. Ο τίτλος, όμως, αποδίδεται στα γερμανικά (κύρια γλώσσα επικοινωνίας του τάγματος) ως Hochmeister και στα λατινικά ως «magister generalis», δηλαδή «γενικός μάγιστρος».
    4. Σε αμιγώς θρησκευτικά τάγματα, ο επικεφαλής ονομάζεται minister generalis (π.χ. στους Φραγκισκανούς/ ο Μιχαήλ της Τσεζένας που συναντούμε στο «Όνομα του Ρόδου» του Έκο, ήταν Γενικός Μινίστρος του τάγματος).
    5. Τα πραγματικά μοναστικά τάγματα (και τέτοια θεωρούνται μόνον όσα ακολουθούν τον Κανόνα του Αγίου Βενεδίκτου, δηλ. καθαυτό Βενεδικτίνοι και Κιστερκιανοί) είχαν χαλαρότερη οργάνωση. Σε αυτά δεν υπήρχε κάποιος επικεφαλής. Στους Κιστερκιανούς, αλλά μόνον στους Νεότερους Χρόνους (νομίζω μετά το 1850) υπάρχει ο τίτλος του «Γενικού Ηγουμένου».

  63. Spiridione said

    Bygmester Solness
    https://en.wikipedia.org/wiki/The_Master_Builder

  64. Πέπε said

    59
    Ωραίο!
    Επ’ αυκαιρία, μήπως θυμάται κανείς μια ρήση για τη σαλάτα; Ότι θέλει έναν τσιγκούνη στο αλάτι, έναν ανοιχτοχέρη (στο λάδι;…), έναν τρελό στο ανακάτεμα, και κάτι τέτοια;

  65. spyridos said

    8
    «Μα και στον ελληνικό μάστορα κάπου λανθάνει κι αυτή η έννοια. Ο μάστορας είναι και ιεραρχικά ανώτερος από τους βοηθούς ή τους εργάτες.»

    Είναι και τίτλος τιμής για τους εμπειρότερους μάστορες. Σίγουρα στα συνεργεία των πλοίων που το άκουγα. Ο μάστορας είχε γκριζάρει οπωσδήποτε.

    Ο Μιχάλης για το Μαστροσωτήρη τον καραβομαραγκό πατέρα του.

  66. […] Εδώ και καιρό γράφουμε λεξιλογικά άρθρα που έχουν αφορμή από την επικαιρότητα, όπως το χτεσινό για το εμπάργκο. Αλλά δεν είναι ευχάριστη η επικαιρότητα. Ούτε τώρα με τον πόλεμο, ούτε παλιότερα με την πανδημία. Καλό είναι να τη συζητάμε, καλό είναι πού και πού να ξεφεύγουμε· κι επειδή εδώ λεξιλογούμε, λεξιλογώντας θα ξεφύγουμε. Πριν από… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2022/03/10/master/ […]

  67. sarant said

    57 Πολύ ωραίο αυτό με τα πολίτικα. Κάποτε θα βάλουμε ένα άρθρο με πολίτικους ιδιωματισμούς

    63 Αρχιμάστορας Σόλνες στα ελληνικά, θαρρώ.

  68. odinmac said

    Ας βάλουμε και μία δασκάλα (μπορείς να την πεις και μαέστρο), από έναν Ουκρανό καλλιτέχνη:

  69. odinmac said

    68
    Max Silbert (1871–1930), Singing Lesson in a School in Holland (1907), oil on canvas, 66 x 80 cm, location not known. Wikimedia Commons.

  70. geobartz said

    Πολύ κατατοπιστικά τα λεγόμενα του Νοικοκύρη. Εγώ όμως, ως συνήθως, θα επικεντρωθώ σε τυχόν αποτυπώματα που έχουν ενσωματωθεί στη Μακεδονική γλώσσα:
    Μάστορας, λοιπόν, στα Μακεδονικά καλείται ΜΟΝΟ ο επικεφαλής ομάδας κτιστών (οικοδόμων). Στην ομάδα του είχε συνήθως έναν βοηθό-μάστορα, κάτι σαν αναπληρωτής του. Είχε επίσης 1-2 καλφάδες, βοηθοί και αυτοί αλλά για λιγότερο τεχνικές δουλειές. Επίσης, υπήρχε και ένας εργάτης: Μοναδική δουλειά του ήταν να γεμίζει με χάρτσ(ι) [τουτέστιν ασβεστοκονίαμα] έναν τενεκέ (περίπου 20 λίτρα), να τον παίρνει στον «νώμο» και ανεβαίνοντας μια ξύλινη σκάλα να τον πηγαίνει στους κτίστες. Το χάρτσ(ι) το παρασκεύαζε ένας κάλφας μαζί με τον εργάτη.
    Περιττό να πω ότι η λέξη χρησιμοποιείται και με μεταφορικές έννοιες, όπως «βρήκι τουν μάστουρα τ’» κλπ.
    Να πω επίσης ότι η λέξη «φώλι» που ο Νοικοκύρης προορίζει για μελλοντικό άρθρο, επιβιώνει στο Μακεδονικό προσφώλι: Είναι το αυγό που μένει μονίμως στη φωλιά την αρνίθας, για να το βλέπει και να πηγαίνει να γεννά εκεί. Το προσφώλι, για να μην μπερδεύεται με τα φρέσκα αυγά, το σημάδευαν με ένα κάρβουνο: Χάραζαν στην επιφάνειά του μαύρες γραμμές, όπως είναι οι μεσημβρινοί της γης.

  71. rogerios said

    68-69: Πολύ ωραίος πίνακας, ευχαριστούμε.
    Πρέπει, όμως, να θεωρείται Ουκρανός όποιος γεννήθηκε εντός της σύγχρονης επικράτειας της Ουκρανίας; Για τον γεννημένο στην Οδησσό Max Silbert/ Макс Зильберт ακόμη και η πολωνική Βίκη τον δίνει ως malarz francuski pochodzenia rosyjskiego, δηλ. Γάλλο ζωγράφο ρωσικής καταγωγής.

  72. Spiridione said

    67. Και αρχιμάστορας και πρωτομάστορας.

    Πρωτομάστορας, από το δημ. τραγούδι, και θεατρικό από τον Καζαντζάκη, και μουσικό έργο από τον Καλομοίρη
    https://www.kazantzaki.gr/gr/plays/o-protomastoras-174

  73. ΣΠ said

    Masters ονομάζονται κάποια τουρνουά σε τένις, γκολφ και σνούκερ.

  74. Anasto said

    Καλημέρα,

    Τα ματζόρε τα θυμήθηκε κανείς ή είστε τίποτα άμουσοι, σπανοί;

  75. odinmac said

    71
    Ε, ένα κάποιο δίκιο το ‘χεις! 😊

  76. ΣΠ said

    Mastering είναι η διαδικασία επεξεργασίας ηχογραφημένου υλικού. Το τελικό αποτέλεσμα της επεξεργασίας αποθηκεύεται στον master δίσκο (παλιότερα master tape) απ’ όπου προκύπτουν όλα τα αντίτυπα του δίσκου.

  77. Κύριλλος Μεθόδιος said

    #7 Όταν κλείνω αεροπορικό εισιτήριο για τον ανήλικο γιο μου η (υποχρεωτική) προσφώνηση είναι Mstr – υποθετω Master.

  78. Anasto said

    Και το μάγκας υποπτευόμουν δειλά να πω την αλήθεια, αλλά διαβάζω ότι υπάρχει περίπτωση να συγγενεύει με τα μινόρια κι όχι με τα ματζόρια. Αλλά και το μάγειρας, που βλέπω όμως ότ μάλλον από τη μάζα προέρχεται η λέξη.

  79. rogerios said

    @77: Πράγματι! «It’s the abbreviation for Master, the title for boys under the age of 14».

  80. ΓΤ said

    Να θυμίσουμε και τη master-slave συνδεσμολογία κυκλωμάτων.

  81. Avonidas said

    Καλημέρα.

    Μιας και μιλάμε για Ρώσους μαέστρους, 😉 να αναφέρουμε και το «Μαιτρ και η Μαργαρίτα» του Μπουλγκάκοφ, όπου ο Μαιτρ (Мастер) είναι μεγάλος συγγραφέας.

  82. Μαρία said

    Joseph de Maistre αγαπημένος βουλευτή της ΝΔ, τον οποίο βουλευτή συμπαθεί ο Δύτης 🙂

  83. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    8 >> θητεύει κάμποσον καιρό ως βοηθός σε κάποιον μάστορα
    εκτός από τους καραγκιοζοπαίχτες, και σε άλλες τέχνες και επαγγέλματα (κάλφας-τσίρακας, ταμπής-γκαρσόνι κλπ)
    Τον πήραν τον Κολιό
    τον πήραν οι μαστόροι
    παιδί απ το σχολειό
    να μάθει πηλοφόρι

    Εκφράσεις/παροιμίες :
    Η τέχνη θέλει μάστορα κι η φάβα θέλει λάδι
    Βρήκε το μάστορά του (ή το δάσκαλό του)
    Αν δε σε κλάσ΄ο μάστορας δε γίνεσαι τεχνίτης
    Έμαθα και μαστορεύω και περνώ τον μάστορά μου*

    *μάστορας υπονοείται και ο πισινός( βλ.σχ.8 και 50 )

    Παραμάστορα έλεγε ο πατέρας μου τον εργοδηγό όταν έφτιαχναν μια γέφυρα στην περιοχή (μάστορας ήταν ο μηχανικός 🙂 )

  84. Spiridione said

    Μια και αναφέρθηκε ο Καραγκιόζης
    Αβάντι μανέστρο

  85. Νέο Kid said

    Ας βάλω κι ένα σκακιστικό κουίζ με κάπως ευρύτερο μάλλον ενδιαφέρον.
    Ποιος είχε την ιδέα και πρώτο-χρησιμοποίησε τον όρο «Μεγάλος Μαιτρ» (Γκροσμάστερ ρώσικα, Γκροσμάιστερ τευτονικά ) για τους φιναλίστ κάποιου διάσημου τουρνουά; Έκτοτε φυσικά ο όρος καθιερώθηκε και επισημοποιήθηκε .

    (Δεν ξέρω αν γκουγκλαρεται το κουίζ.)
    Ο ζητούμενος δεν ήταν ο ίδιος σκακιστής. (Περιοπής τουλάχιστον …)

  86. Ευάγγελος said

    Γειά σας….ωραίο το σημερινό.
    Και LL.M η συντομογραφία του λατινικού Legum magister για το μεταπτυχιακό των δικηγόρων

  87. rogerios said

    @85: Αγαπητέ Νεοκίδιε, υπάρχουν πολλές κι αντικρουόμενες θεωρίες σχετικά με την πρώτη χρήση και την καθιέρωση του όρου/ τίτλου. Δεν φαντάζομαι να αναφέρεσαι στον τσάρο Νικόλαο Β΄ και το τουρνουά της Πετρούπολης το 1914. 😉

  88. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    71 Ο Σεφέρης είναι Τούρκος;

  89. Spiridione said

    Αφού αναφέρθηκε χτες η Κούβα σχετικά με το εμπάργκο, ας πούμε σήμερα και τη Σιέρα Μαέστρα
    https://en.wikipedia.org/wiki/Sierra_Maestra

  90. nikiplos said

    Μαστορεύω: καταπιάνομαι με κάτι.
    -Τι μαστορεύεις πάλι?
    (κυριολεκτικά, αν κάποιος έχει λύσει έναν μηχανισμό και τον παιδεύει ή μεταφορικά αν χειρίζεται μια κατάσταση για να πετύχει κάτι, πχ «την μαστόρεψε τη δουλειά και το πήραν το έργο ο Λάκης»)

    Μάστορας ποτέ ο μηχανικός στις οικοδομές. Πάντοτε ο κύριος ή η κυρία Μηχανικός. Μαστρο-κάτι συνήθως ο κατεξοχήν εργολάβος, αυτός που παίρνει το οικόπεδο και μπαζοβγάζει τις ειδικότητες και στο τέλος παραδίδει τα κλειδιά του σπιτιού/οικοδομής. Τίτλος τιμής, παλαιότητας, εμπειρίας, γνώσεων και πολλά άλλα.

    Στις οικοδομές που δούλευα, το «μάστορας/α» το χρησιμοποιούσαν κατά κόρον οι Πολωνοί. Είχαν έναν έμφυτο σεβασμό στην ιεραρχία. Ποτέ δεν αποκάλεσαν τον εργολάβο που τους είχε ως τακτικό συνάφι, με το όνομά του, για λόγους κυρίως σεβασμού. Το «μάστορας» τους καθόταν ηχητικά μια χαρά. Ένας που γνώρισα, ο Βίλχεμ, αποκαλούσε μάστορα έναν συνεργάτη του που για 30 χρόνια δούλεψαν μαζί, πριν φύγει οριστικά για την Πατρίδα του. Αντίθετα οι Αλβανοί έμαθαν αμέσως το μικρό όνομα, το χαϊδευτικό που αγενώς αποκαλούσαν τα αφεντικά μπροστά τους, ενώ πίσω τους, το «μαλάκας» κ.α.

  91. odinmac said

    Όπως θα μπορούσε να υποθέσει κάποιος, οι χαρακτηρισμοί: «διδάσκαλος, άρχων (αρχηγός, έξοχος), μέγας, υπουργός, επιστάτης (φύλακας, επόπτης), αρχιερέας (τελετάρχης), τεχνίτης (αρχιτέκτων)» υπάρχουν και στους βαθμούς της μασονίας
    (τους παραθέτω γιατί έχουν ενδιαφέρον):

    3ος. Διδάσκαλος
    4ος. Μυστικός Διδάσκαλος
    5ος. Τέλειος Διδάσκαλος
    8ος. Επόπτης Οικοδομών
    9ος. Διδάσκαλος Εκλεκτός των 9
    10ος. Έξοχος Εκλεκτός των 15
    12ος. Μέγας Διδάσκαλος Αρχιτέκτων
    14ος. Μέγας Εκλεκτός, Τέλειος και Υπέρτατος Τέκτων
    19ος. Μέγας Ποντίφιξ
    20ος. Μέγας Διδάσκαλος των Συμβολικών Στοών
    23ος. Αρχηγός της Σκηνής
    31ος. Μέγας Επιθεωρητής Ταξιάρχης Δικαστής
    33ος. Ύπατος Μέγας Γενικός Επιθεωρητής

    Από τους αξιωματικούς της Στοάς:

    2ος. Α΄Επόπτης
    3ος. Β΄Επόπτης
    9ος. Τελετάρχης
    12ος. Αρχιτέκτων – Αρχιτρίκλινος

    Από τους αξιωματικούς του Ύπατου Συμβουλίου:

    1ος. Κραταιότατος Ύπατος Μέγας Ταξιάρχης
    2ος. Κραταιός Ανθύπατος Μέγας Ταξιάρχης
    3ος. Μέγας Καγκελάριος, Μέγας Γενικός Γραμματεύς και Σφραγιδοφύλαξ της Ιεράς Αυτοκρατορίας
    4ος. Μέγας Υπουργός της Επικρατείας, Μέγας Ρήτωρ
    5ος. Μέγας Θησαυροφύλαξ της Ιεράς Αυτοκρατορίας
    6ος. Μέγας Αρχειοφύλαξ
    7ος. Μέγας Τελετάρχης
    8ος. Μέγας Αρχηγός των Φρουρών
    9ος. Μέγας Δοκιμαστής, Μέγας Σημαιοφόρος

  92. Νέο Kid said

    87. 👍 Yes ,master Roger! Αυτή είναι η εκδοχή που είχα υπόψι. Αυτή αναφέρει σε παλιό του βιβλίο ο Ηλίας Κουρκουνάκης. Για τους 5 φιναλίστ ο ,ακόμα ανεπίσημος, και επίζηλος τίτλος που -αν θυμάμαι καλά γιατί γράφω από μνήμης- ήταν οι Λάσκερ (νικητής), Καπαμπλάνκα (ράπερ απ) , Μάρσαλ, Αλιέχιν και Τάρας (ή Γιανόφσκι;)
    Για πες τις άλλες θεωρίες.

  93. antonislaw said

    8 «Μα και στον ελληνικό μάστορα κάπου λανιθάνει κι αυτή η έννοια. Ο μάστορας είναι και ιεραρχικά ανώτερος από τους βοηθούς ή τους εργάτες.»

    Από οικοδόμο έχω ακούσει τον όρο «βοηθομάστορας» ως τον νούμερο 2 στο γιαπί.

    Επίσης παραμάστορας/παραμαστόρισσα (βοηθός του μάστορα, που πληρωνόταν), και μαστορόπουλο.

    Η τραγωδία «Πρωτομάστορας» του Καζαντζάκη (1910) στα γαλλικά κυκλοφόρησε με τον τίτλο Le maître-maçon, μετάφραση στα γαλλικά Dimitri Filias, relecture Renée Jacquin, A Die (δίγλωσση έκδοση)
    https://www.kazantzaki.gr/gr/plays/o-protomastoras-174

  94. rogerios said

    @92: Διαβάζω για πρώτες (ανεπίσημες) χρήσεις από Άγγλους σκακιστές/συγγραφείς πριν από τα μέσα του 19ου αι. Και για χρήση του όρου στα τουρνουά της Οστάνδης (1907) και του Σαν Σεμπαστιάν. Αλλά, εγώ είμαι «εξωθεσμικός» στα σκακιστικά θέματα και ειλικρινά δεν ξέρω… 🙂

  95. @ 11 Πέπε

    Ναι, με τον Βώνο συμπληρώνονται τα εις -όνος. 🙂

  96. ΣΠ said

    Σαράντα πέντε μάστοροι κι εξήντα μαθητάδες
    γιοφύριν εθεμέλιωναν στης Άρτας το ποτάμι.
    Ολημερίς το χτίζανε, το βράδυ εγκρεμιζόταν.
    Μοιρολογούν οι μάστορες και κλαιν οι μαθητάδες.
    “Αλίμονο στους κόπους μας, κρίμα στις δούλεψές μας,
    ολημερίς να χτίζουμε, το βράδυ να γκρεμιέται.”
    Πουλάκι εδιάβη κι έκατσεν, αντίκρυ στο ποτάμι,
    δεν εκελάηδε σαν πουλί, μηδέ σαν χελιδόνι,
    παρά εκελάηδε κι έλεγε ανθρώπινη λαλίτσα:
    ” Άν δε στοιχειώσετε άνθρωπο, γιοφύρι δε στεριώνει
    και μη στοιχειώσετε ορφανό, μη ξένο, μη διαβάτη,
    παρά του πρωτομάστορα την όμορφη γυναίκα,
    που έρχεται αργά τ’ αποταχύ και πάρωρα το γιόμα.”

    Τ’ άκουσ’ ο πρωτομάστορας και του θανάτου πέφτει.
    Πιάνει, μηνάει της λυγερής με το πουλί τ’ αηδόνι.
    Αργά ντυθεί, αργά αλλαχτεί, αργά να πάει το γιόμα,
    αργά να πάει να διαβεί της Άρτας το γιοφύρι.
    Και το πουλί παράκουσε κι αλλιώς επήγε κι είπε:
    “Γοργά ντύσου, γοργά άλλαξε, γοργά να πας το γιόμα,
    γοργά να πας και να διαβείς της Άρτας το γιοφύρι.”

    Να τηνε κι εμφανίστηκε από την άσπρη στράτα.
    Την είδ’ ο πρωτομάστορας, ραγίζεται η καρδιά του.
    Από μακριά τους χαιρετά κι από κοντά τους λέει:
    “Γεια σας χαρά σας μάστοροι και σεις οι μαθητάδες,
    μα τι έχει ο πρωτομάστορας και είναι βαργομισμένος;”
    “Το δαχτυλίδι του `πεσε στην πρώτη την καμάρα
    και ποιος να μπει και ποιος να βγει, το δαχτυλίδι να `βρει;”
    “Μάστορα, μην πικρένεσαι κι εγώ να πά’ σ’ το φέρω,
    εγώ να μπω, εγώ να βγω, το δαχτυλίδι να `βρω.”

    Μηδέ καλά κατέβηκε, μηδέ στη μέση πήγε.
    “Τράβα καλέ μ’ τον άλυσο, τράβα την αλυσίδα,
    τι όλον κόσμο ανάγειρα και τίποτας δεν βρήκα.”
    Ένας πηχάει με το μυστρί κι άλλος με τον ασβέστη,
    παίρνει κι ο πρωτομάστορας και ρίχνει μέγα λίθο.

    “Αλίμονο στη μοίρα μας, κρίμα στο ριζικό μας!
    Τρεις αδερφάδες ήμαστε κι οι τρεις κακογραμμένες.
    Η μια `χτισε το Δούναβη κι η άλλη τον Αφράτη
    κι εγώ η πιο στερνότερη της Άρτας το γιοφύρι.
    Ως τρέμει το καρυόφυλλο, να τρέμει το γιοφύρι
    κι ως τρέμουν τα δεντρόφυλλα, να πέφτουν οι διαβάτες.”

    “Κόρη, το λόγον άλλαξε κι άλλη κατάρα δώσε,
    που `χεις μονάκριβο αδελφό, μη λάχει και περάσει.”
    Κι αυτή το λόγον άλλαξε κι άλλη κατάρα δίνει.
    “Αν τρέμουν τ’ άγρια βουνά, να τρέμει το γιοφύρι
    κι αν πέφτουν τ’ άγρια πουλιά, να πέφτουν οι διαβάτες,
    τί έχω αδερφό στην ξενιτιά, μη λάχει και περάσει

  97. ΚΑΒ said

    Σπάταλος στο λάδι, τσιγκούνης στο αλάτι και τρελός στο ανακάτεμα. Έτσι το ξέρω

    -Σαββάτο νάναι, μάστορα, κι ας είναι 1000 ώρες.
    -Δε θάρτει η Δευτέρα, θα σου χέσω τον πατέρα.

  98. rogerios said

    @92 (συνέχεια): όσον αφορά τα αποτελέσματα του τουρνουά του 1914 στην Πετρούπολη, βλέπω ότι οι Ρώσοι δίνουν την εξής σειρά: 1. Λάσκερ, 2. Καπαμπλάνκα, 3. Αλέχιν, 4. Τάρρας, 5. Μάρσαλλ.

  99. Νέο Kid said

    94. Μήπως αυτά που διαβάζεις αναφέρονται στον σκέτο «μάστερ» ; Αυτό είναι παλιό σίγουρα. Αλλά το grand master πρέπει να είναι του τσάρου . ( που ήταν όμως μαζέτας… κι έγινε ματ στη σκακιέρα απ τους μπλοσεβίκους ξυλοζμπρώχτες)

  100. ΚΑΒ said

    [Λεξικό Κριαρά]

    μάστορας (II) ο. Ο βορειοδυτικός άνεμος, ο μαΐστρος· το αντίστοιχο σημείο του ορίζοντα:
    (Πορτολ. Α 1713)· προς τον μάστορα στέκει ένα βουνίν στρογγυλόν (αυτ. Α 1913).

    [το ουσ. μάστορας (I) με επίδρ. του μαΐστρος

  101. ΚΑΒ said

    μαστόρισσα είναι η επιδέξια και ικανή τεχνίτρια, ενώ

    μαστόρα είναι η πανούργα γυναίκα.

  102. Alexis said

    Ωραία ανάρτηση!

    #17: «Έκανε κι η μύγα κώλο κι έχεσε τον κόσμο όλο»

    #44: Ναι, αυτή που τον έλεγε «κύριε Πετροχείλο» 🙂

    #88: Και ο Βάρναλης Βούλγαρος… 🙂

  103. odinmac said

    Να εδώ ένας άλλου είδους αρχηγός που θέλει να κλέψει τη γνώση και προσπαθεί να… καταλάβει και να εξηγήσει την τεχνοτροπία του ζωγράφου στους ακολούθους του

    Gabriel von Max (1840–1915), A Visit to the Artist’s Studio (date not known), oil on canvas, 88 х 124 cm, location not known. Wikimedia Commons.

  104. Alexis said

    Πως και δεν αναφέρθηκαν ακόμα τα Μαστοροχώρια των Ιωαννίνων;

  105. Πέπε said

    97
    Α, μόνο αυτά τα τρία είναι; Τότε τα ‘ξερα, και δεν το ‘ξερα! 🙂

  106. BLOG_OTI_NANAI said

    «ο δικτάτωρ (κάποτε θα γράψουμε άρθρο και γι’ αυτή τη λέξη με το λαμπρό ξεκίνημα και τα κακά στερνά).»

    Αυτό ταιριάζει μια χαρά στο άρθρο στις 21 Απριλίου.

  107. ΚΑΒ said

    Ο θάνατος της Λυγερής

    [……]

    «Να ζήσεις, πρωτομάστορη, για ποιον ’ναι το μνημούρι;
    -Της αστραπής και της βροντής και της ανεμοζάλης.
    -Δε σε πιστεύω μάστορη. Τίνος είναι το μνημούρι;
    -Της Λυγερής του Κωνσταντή στον πόλεμο που ήτον.

    [….]

  108. antonislaw said

    Είναι, και η -να με συγχωρήσουν οι κυρίες του ιστολογίου- άσεμνη φράση-προσφώνηση της αργκό για τον κάστορα και τον μάστορα που λέγεται και με τους δύο τρόπους: «μάστορας, και στα τσιμπ.’.κια κάστορας», «γεια σου ρε τάδε μάστορα και στα _ κάστορα» ή «γεια σου ρε τάδε κάστορα και στα _ μάστορα. Κάπου σε οπαδικό σάιτ το είδα επηυξημένο: ρε μάστορα και πάστορα και στα _ κάστορα. Ή και » εκεί σε θέλω κάστορα και στα _ μάστορα».

    Ο ευφάνταστος Ευγένιος Τριβιζάς στο πολύ γνωστό παραμύθι του «Τα τρία μικρά λυκάκια» (1993), που έχει συμπεριληφθεί και στα κείμενα λογοτεχνίας της Α’ Γυμνασίου της Κύπρου, έχει ήρωα και έναν μάστορα κάστορα:
    «Πάνω στην ώρα είδανε έναν μάστορα κάστορα. Σιγοσφύριζε ανέμελα και ανακάτευε πηχτό
    και γλιστερό τσιμέντο σε μια μπετονιέρα.
    – Να ζήσεις, μάστορα κάστορα, του είπανε, μας δίνεις λίγο τσιμέντο να χτίσουμε σπιτάκι;
    – Μετά χαράς! είπε ο κάστορας, ο μάστορας. Και τους έδωσε όσους κουβάδες πηχτό-πηχτό
    και γλιστερό τσιμέντο θέλανε.
    Τα μικρά λυκάκια στρωθήκανε στη δουλειά και χτίσανε ένα σπίτι από τσιμέντο.»

    Click to access vivlio_mathiti_a_gymn_2014.pdf

  109. Costas Papathanasiou said

    60, 68,69(Odinmac): Ωραία η συνεισφορά.
    Πολύ όμορφη η πιλοφόρος, πηλοπλάθος ωδικών ψυχών, η μαστρο-βιολονίστα ολλανδή της μουσικής παιδείας. Και ακόμα πιο ωραία τα παιδιά της: Η ορθή αγγελοπούλα που “απαγγέλλει” το άσμα, σμίγοντας χέρια σαν για προσευχή ή εν είδει αποστήθισης (όπως του Γκύζη η αναγνώστρια), η εκ δεξιών της συμμαθήτρια που μοιάζει -ομοίως- να το ξέρει απ’έξω, η μπροστινή της που στο στόμα την κοιτά, με το ζερβό της σα να πάει τους φθόγγους του να αρπάξει, καθώς και ο όρθιος μαθητής στη γαλαρία που το δάχτυλο σηκώνει να ρωτήσει(;), σε αντίστιξη με αυτόν αριστερά μας που κοιμάται απ’ το τραγούδι μαγεμένος, στο πρώτο το θρανίο, ή εκείνον πίσω του που είν’ έτοιμος να γείρει κι αυτόν με πλάτες μπρός μας που λοξοκοιτά γονατιστός, εν είδει τιμωρίας, σαν για προπόνηση – ίσως- μέχρις ότου μάθει, πρόταση γάμου σε αηδονόλαλες, μαστόρικη να κάνει.

  110. Ο Σεφέρης, ο Βάρναλης και ο Γιάννης Αντετοκούνμπο…. Τρεις Έλληνες.

  111. # 97 και αλλού

    Αν η (όποια) σαλάτα έχει σωστά υλικά και σωστή σύνθεση δεν χρειάζεται αλάτι για να κρύψει αδυναμίες της γεύσης που μπορούν εύκολα να καλύψουν μια παρμεζάνα ή ένα καλό ξύδι. Το αλάτι στις περισσότερες χρήσεις του -εκτός μαγειρέματος- απλά ισοπεδώνει τις γεύσεις.
    Εκλεκτό λάδι θέλει η σαλάτα και απολύτως στεγνά να είναι τα υλικά της.

    Το αλάτι στις σαλάτες και η ζάχαρη στα αφεψήματα είναι σαν το τσιγάρο : μόνο όταν τα κόψεις καταλαβαίνεις πόσο λάθος ήσουνα και ξανακερδίζεις τις γεύσεις.

  112. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Της μαστοριάς τα βάσανα, της ξενιτιάς τα πάθη
    τα είδε ο ήλιος κι έσβησε και το φεγγάρι εχάθη.
    Τ’ ακούσανε κ’ οι θάλασσες και φούσκωσαν το κύμα:
    Στην ξενιτιά, στη μαστοριά, εισ’ ο μισός στο μνήμα.»

  113. ΓΤ said

    Και το γνωστό περιοδικό «Μαστορέματα»
    https://www.mastoremata.gr/category/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF-%CF%84%CE%B5%CF%85%CF%87%CF%8E%CE%BD/

  114. Spiridione said

    αλλά βλέπω στο Lingua Franca in the Levant ότι οι δυτικοί μεσογειακοί τύποι (ισπανικά, ιταλικά) είναι αρκετούς αιώνες νεότεροι από τους ελληνικούς,
    -παλιότεροι εννοείς.

  115. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>μαστοροπουλο
    και μαστοράκι

    κι αν είμαι, μάτια μου, μπεκρής και μπατηράκι,
    εσύ με ξέρεις στην αγάπη μαστοράκι,

  116. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Κολιός, το μαστορόπουλο του Κοτζιούλα, αναφέρθηκε;

    Το μαστορόπουλο

    Τον πήραν τον Κολιό
    τον πήραν οι μαστόροι
    παιδί από το σκολειό
    να μάθει πηλοφόρι.

    Καρδιά πονετική
    τον ξέβγαλε με κλάμα:
    «Τετράδη Κυριακή,
    θα καρτερώ για γράμμα».

    Δε σώνει άλλο να ιδεί,
    παιδεύεται το μάτι:
    κρατούσε ένα ραβδί,
    το στρώμα του στην πλάτη.

    Μας έφυγε ο Κολιός
    κι είχε μια τέτοια λύπη!
    θα ’ναι όλοι δω τ’ Άη-Λιος
    και μόνο αυτός θα λείπει.

  117. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    109# Εδώ η μικρή Ολλανδέζα.

  118. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    116, ναι

    και μαστορίνα!

    «Του γιοφυριού της Άρτας» (μια παραλλαγή)

    «μαστόροι μη παιδεύεστε και μη χασομεράτε
    αν δε στοιχειώσετ’ άνθρωπο, γιοφύρι δε στεριώνει
    κι όχι άνθρωπο κάθε άνθρωπο ούτε απ’ την αράδα
    παρά να θεμελιώσετε την πρώτη μαστορίνα».
    Ακαδημία Αθηνών,
    Ελληνικά δημοτικά τραγούδια, τα Γ 109

    Οι συνθήκες εργασίας στο Δημοτικό τραγούδι
    http://www.ituniontt.gr

  119. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    109 >>Η ορθή αγγελοπούλα 😉
    και ο Αγγελόπουλος με τους «μαϊστορες της ψαλτικής».
    Πάντως τις κασετίνες με τους κρητικούς λυράρηδες τις είπαν «Οι πρωτομάστορες» ( και όχι βυζαντινοπρεπείς μαϊστορες, εννοώ) 🙂

  120. Έχουμε και τους βαγκνερικούς Αρχιτραγουδιστές της Νυρεμβέργης: “Die Meistersinger Von Nürnberg”, κι αυτοί μάστορες στη δουλειά τους!

  121. ΓΤ said

    Νίκος Μαστοράκης: μυσαρός χουντοξεπλένης

  122. 82 Θυμάμαι το πρόσωπο αλλά ξέχασα το όνομά του!!

  123. ΓΤ said

    τη μαστοριά του έρωτα
    στα φλογερά σου χείλη
    γευόμουν απ’ αχάραγα
    μέχρι να ‘ρθεί το δείλι

  124. odinmac said

    Να βάλουμε και ένα έργο με (και όχι μόνο) διάφορους μαστόρους και μαστορίνες (καθ/είς/εμία στην τέχνη τους), από έναν πίνακα του Pieter Bruegel the Elder όπου προτρέπει τον θεατή να μαντέψει τις παροιμίες που κρύβονται στην σκηνή.
    Έχουν βρεθεί 126:
    https://en.wikipedia.org/wiki/Netherlandish_Proverbs


    Pieter Bruegel the Elder (1526/1530–1569), Netherlandish Proverbs (1559), oil on oak wood, 117 x 163 cm, Gemäldegalerie, Berlin. Wikimedia Commons.

    Από τον ίδιο πίνακα:

  125. … μάγιστρος (και το θηλυκό, μαγίστρισσα), …

    Όχι μαγίστρα, όπως μοδίστρα/μόδιστρος;

  126. … «μάστρος», π.χ. ο μαστρο-Κώστας. …

    Μαστροναύτης
    μηχανικός σε πλοίο

  127. loukretia50 said

    Kαλοδεχούμενη η αλλαγή, με ένα τόσο ενδιαφέρον άρθρο που εστιάζει σε λέξεις!
    Άλλωστε οι μαέστροι έχουν πάντα τον τρόπο να επιβάλλονται.
    Όπως αυτός που τελικά ακούγεται σαν κάποιον πολύ γνωστό.
    Προφανώς δεν ήταν αυτή η πρόθεσή του, απλή αναγκαιότητα!

    Prova d Orchestra. Federico Fellini

    Και σ΄αυτό το τραγούδι αναρωτιέμαι ποιός τελικά είναι ο μαέστρος.
    Aναφέρεται ένα τρίγωνο, ή μήπως τελικά ο φυλακισμένος είναι η άλλη όψη του ίδιου προσώπου?
    Master Song – Leonard Cohen

  128. ΓΤ said

    Μάστορας της άμυνας ο παλαιός παίκτης της ΑΕΚ Μαϊστόροβιτς

  129. Magisterial είναι προσφιλής χαρακτηρισμός (ανάμεσα σε πάμπολλους άλλους) από τον απίστευτα ευρηματικό εκφωνητή (και πρώην παίχτη/προπονητή) ποδοσφαίρου Ray Hudson

  130. loukretia50 said

    Καλέ χιονίζει στο κέντρο της Αθήνας! Πάλι!
    Ενορχηστρωμένη επίθεση ή ο κακός μας ο καιρός?

    Τέλος πάντων, θυμήθηκα ένα παιδικό παιχνίδι,

    Αυτοσχέδια μουσικά όργανα, μια μικρή ορχήστρα κι ένα παιδί αναλαμβάνει να βρει το μαέστρο που κρύβεται, ενώ τα υπόλοιπα τραγουδούν :
    Ποιός είν΄ο μαέστρος, να το μάθεις δε μπορείς,
    Ποιός είν΄ο μαέστρος, δε μπορείς να βρείς…

    Μέχρι εκεί θυμάμαι, προφανώς δε διετέλεσα μαέστρος – θηλυκό δε μας έβγαινε, έβγαζε γέλιο και κατέληγε μανέστρα.

  131. Κιγκέρι said

    Είναι κι μαστρο-Τζεπέτο

    κι ο Μπομπ ο μάστορας (όλο μαστορεύει!)

  132. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα σχόλια!

    114 Ωχ ναι, το διόρθωσα

    116 Α μπράβο

    124 Μπράβο! Υλικό για άρθρο 🙂

  133. Magistrate judge στο Αμέρικα είναι δικαστές για ελαφρά αδικήματα, πχ υπερβολική ταχύτητα (25 mph σε όριο 15 mph), California roll (μη πλήρη στάση) σε στοπ, διάσχιση διπλής γραμμής για αναστροφή — και όλα αυτά στην μία μετά τα μεσάνυχτα, σε παρκιλότα (parking lot) στην Καλιφόρνια (λέμε τώρα…).

  134. Triant said

    17: Τα ναυτάκια που γ@μούσαμε γίναν καπεταναίοι.
    73: Και στο Μπριτζ (όπου επιτρέπεται η συμμετοχή σε αθλητές κατηγορίας Master και άνω).

  135. Triant said

    60: Άμα πάρει έγκριση να μου τρυπήσει τη μύτη (εκτός αν μαντέψει τι γράφει η μαγνηητική λωρίδα από μακριά). Σαν αυτούς (λέγε με Dubya) που φωτογραφίζονται να διαβάζουν και κρατάνε το βιβλίο ανάποδα.

  136. sarant said

    134 Και υπάρχουν και τα μάστερ πόιντ -ή όχι;

  137. Γιάννης Κουβάτσος said

    130:Εντάξει, χιονόνερο είναι, μην το κάνουμε θέμα. 😊 Πιο έξω από το κέντρο τα χιόνια.

  138. Triant said

    136: Πράγματι, ξέχασα το πιο καθημερινό. Αν και συνήθως αναφερόμαστε σε αυτά με τον προσδιορισμό τους (μαύρα, χρυσά και πλατινένια) παραλείποντας το ‘μάστερ πόιντς’.

  139. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    – Ο μαέστρος και η μαστόρισσα Φλ. Νταντωνάκη!
    …«Μα κείνος μάστορας καλός γιατί ήτον του πολέμου
    μέρα και νύκτα δυνατό πόλεμον έδιδέ μου»

    – Και από τον ‘Ροδολίνο’ του Ιωάννη Ανδρέα Τρωίλου (17ος αι.)
    «Κ’ η δοκιμή*, μαστόρισσα μ’ έκαμε στα διηγούμαι
    κι αναστενάζω από καρδιάς μόνο να τα θυμούμαι»…

    *δοκιμασία, ταλαιπωρία.

  140. Costas Papathanasiou said

    54/55, 61,62,63,74,76,117,119,120,121(αντίδειγμα)/123, 124, 127/130, 139 κ.ο.κ…—Τζή και βγαίνω:
    Επίσης σχετικότατος ο επίκαιρος (και άχρονος) Μάγιστρος των Αγώνων (Μεγίστωρ Παιδιάς/Παιδείας: Magister Ludi), που μας τον έφερε από τον…25ο αι., ο (τιμημένος εξ αυτού με το βραβείο Γκαίτε και με το Νόμπελ της Λογοτεχνίας, το 1946, και με βραβείο Ειρήνης, ύστερα, το 1955) Hermann Hesse, σαν μια ιστορία ενηλικίωσης ή Διδαχή Αυτοπραγμάτωσης, με βάση “Το παιχνίδι με τις χάντρες”(Das Glasperlenspiel, 1931-1943) ως κορυφαία μαεστρική μορφή μιας Ανωτέρας Όλων Μουσικής Παιδείας.(βλ. https://en.wikipedia.org/wiki/The_Glass_Bead_Game )

  141. Παναγιώτης Κ. said

    @104. Δες #19 (Atheofobos).

    Σε κάθε περιοχή, αναπτύσσεται ο πολιτισμός του υλικού που βρίσκεται σε αφθονία σε αυτή την περιοχή.
    Στην Ήπειρο έχουμε μπόλικες πέτρες!
    Να σημειώσουμε ότι όλες οι πέτρες δεν είναι ίδιες γεγονός που διαφοροποιεί τις διάφορες τοιχοποιίες ως προς την εμφάνιση. Δεν αναφέρομαι μόνο στο χρώμα αλλά και στο πλέξιμο της πέτρας.
    Προς γνώση: Αναπαραγωγή του επαγγέλματος του κτίστη της πέτρας δεν γίνεται από τους συμπατριώτες μας. Μια τέχνη που χάνεται και αυτό μου προκαλεί λύπη.
    Σήμερα την πέτρα κτίζουν, σχεδόν αποκλειστικά, οι Αλβανοί.
    Μεγάλη εντύπωση μου έκαναν τα καινούργια πετρόκτιστα σπίτια στην Μάνη. Όλα κτισμένα από Αλβανούς καθώς μου είπαν όταν βρέθηκα πριν δέκα περίπου χρόνια εκεί.
    Έτσι για την ιστορία του πράγματος, πετράδες έβγαζε εκτός από την περιοχή των Μαστοροχωρίων, η περιοχή των Τζουμέρκων και τα Λαγκάδια στο Ν. Αρκαδίας.
    Εννοείται πως και σε άλλες περιοχές της χώρας θα βρούμε πετράδες αλλά σε αυτές που είπα είναι ψηλά τα ποσοστά.

    Είπα μια φορά σε ένα φίλο (μακαρίτης τώρα)
    -Να με μάθεις να κτίζω πέτρα.
    -Σιγά τη δουλειά, μου απάντησε πολύ απλά. Γράμματα είναι για να έχουν δυσκολία;
    Υπάρχουν τέσσερις-πέντε βασικές αρχές και μετά είναι ζήτημα εξάσκησης χωρίς βεβαίως να παραγνωρίζουμε τα ατομικά χαρακτηριστικά και τις δεξιότητες του κάθε τεχνίτη της πέτρας. Ό,τι δηλαδή συμβαίνει σε κάθε τέχνη.

  142. Pedis said

    # 117 – Ta orea tou Ciciani! Cataplettico!!

  143. Μαρία said

    141
    Πετράδες τους λέτε; Όχι πελεκάνους;

  144. BLOG_OTI_NANAI said

    Κάποια σύνθετα:

  145. Κουτρούφι said

    “Έλα με τη μαϊστρα σου/που να καεί η χωρίστρα σου»

    Το μαγίστωρ και το μετέπειτα μαϊστωρ μού φέρνει στο νου μερικά ιδιώματα όπου το -γ- μεταξύ δύο φωνηέντων σιγάται.

    Μερικά Σιφνέικα:

    -Ένα πολύ κοινό επώνυμο είναι το «Μαστρόκαλος».

    -Όπως και στις διαβαθμίσεις στα οικοδομικά συνεργεία, αντίστοιχη διαβάθμιση υπήρχε και στα αγγειοπλαστεία. Μάστορης ήταν εκείνος που καθόταν στον τροχό.

    -#25. Ειδικά στη Σίφνο, που το λαούτο παίζει ανοικτά (χωρίς τυπικά ακκόρντα δηλαδή), μάστορης θεωρείται το πάτημα που αντιστοιχει στο «ρε» στην κάτω χορδή στο στεριανό κούρδισμα. Συμπτωματικά(; ), στο μπράτσο αρκετών λαούτων που έχω δει, στο αντίστοιχο τάστο, η βούλα που υπάρχει είναι πιο μεγάλη ή διαφορετικού σχήματος από τις άλλες.

    -#100. Στη Σίφνο, «μάστορης» δεν είναι ο μαϊστρος (βορειοδυτικός). Μάστορης είναι ο βορειοανατολικός-ανατολικός (γραιγο-λεβάντες). Όταν «τον καιρό τον έχει στον μάστορη» (λέγεται ότι) βρέχει στρωτά και αρκετά.

  146. sarant said

    144 Μπράβο, ωραίος

    145 Παλιό μαγαζί στο Φάληρο, Μαστρόκαλος -δεν υπάρχει πια. Νομίζω παιδικά είχε.

  147. ΚΑΒ said

    Κουτρούφι said
    10 Μαρτίου, 2022 στις 19:35

    -#100. Στη Σίφνο, «μάστορης» δεν είναι ο μαϊστρος (βορειοδυτικός). Μάστορης είναι ο βορειοανατολικός-ανατολικός (γραιγο-λεβάντες).

    Και σε μας Όταν «τον καιρό τον έχει στον μάστορη» βρέχει στρωτά και αρκετά. Πάντως μάστορης σε μας δεν είναι οπωσδήποτε κάποιος άνεμος.

  148. ΚΑΒ said

    ο μαΐστρος στα αρχαία: αργέστης, ιάπυξ, ολυμπίας, σκίρων

  149. ΚΑΒ said

    [Λεξικό Κριαρά]

    μεγαλομαστόρα η.

    (Με κακή σημασ.) αυτή που είναι εξαιρετικά επιτήδεια, ικανή, τεχνίτρα:
    την κακομήχανον αυτήν την μεγαλομαστόραν, την αλεπούν (Διήγ. παιδ. 1061).

    [<επίθ. μεγάλος + ουσ. μάστορας + κατάλ. ‑α]

    Όπως έγραψα στο 101 σε μας το απλό μαστόρα= πανιούργα

  150. 142# Ναι ρε μάστορα, τα καλύτερα, αμ τι νόμιζες? Εδώ ο Τόλης Μαστρόκαλος στο μπάσο.

  151. Παναγιώτης Κ. said

    @143. Στην περιοχή λέγονταν (παρελθοντικός χρόνος πλέον) μάστορες.
    Όταν βρέθηκαν στην πόλη, ονομάστηκαν οικοδόμοι.
    Με την επικράτηση του μπετόν αρμέ όταν λέμε οικοδόμος εννοούμε: Κτίστης τούβλων, καλουπατζής, σιδεράς ( αυτός που απλώνει και δένει τα σίδερα στο καλούπι όπου θα πέσει το μπετόν) και (ίσως) ο σοβατζής.
    Πελεκάνος είναι αυτός που πελεκάει την πέτρα για να την πάρουν μετά οι κτιστάδες. Όταν πελεκούσε λεγόταν πελεκάνος, Ο μάστορας ήξερε να κάνει και τη μία δουλειά και την άλλη.
    Η δουλειά του πελεκάνου ήταν ουσιώδης στην προετοιμασία της πέτρας που χρησιμοποιόταν στο κτίσιμο των τοξοτών γεφυριών.

  152. Νέο Kid said

    Πελεκάνος στα κυπριακά είναι ο μαραγκός-ξυλουργός.

  153. Αγγελος said

    Δύτη (9), «μαστόροι και καλφάδες» είναι, νομίζω, ο πληθυντικός στα ελληνικά. Βγαίνει και πιο ωραία έτσι ο ρυθμός 🙂

  154. Πέπε said

    @144, Ηπειθρωτική Εστία

    Πρωτομάστορας ή μπάσιοστάς: αυτός ο οστάς «μάστορας», έχει άραγε σχέση με το ινδικό Ustad, που το βλέπω ως τίτλο δίπλα στα ονόματα επιφανών μουσικών;

  155. 153 Παιδιόθεν είχα πρόβλημα με τους τόνους – κάπου το ξανάγραφα πρόσφατα 🙂

  156. freierdenker said

    Από το master of ceremonies βγαίνει το MC που χρησιμοποιούν οι ράπερ.

    Για παράδειγμα, στην Ελλάδα έχουμε τον MC Yinca, ή κατά κόσμον Μανώλη Αφολάνιο.

  157. 154# Για ινδική σύνδεση δεν ξέρω, να παρέμβει ο ινδολόγος υπηρεσίας. Σε μας είναι από τα τούρκικα. Πιό σωστά ustabaşı = αρχιμάστορας.

  158. 157# Με μια γρήγορη ματιά το ustad στα ινδικά σημαίνει τέτοιου είδους πράγματα, δάσκαλος, κορυφαίος σε κάποια ειδικότητα κλπ.

  159. Πέπε said

    157

    Και επώνυμο, Ουσταμπασίδης, νομίζω και Ουστάμπασης. Σίγουρα από τα τούρκικα, αλλά με τόσο περσικό δάνειο που έχουν τα τούρκικα λέω μήπως πρόκειται για λέξη που να διατρέχει όλη την Ανατολή, ποιος ξέρει από ποια κανάλια (κάπου από κοινή θρησκεία, κάπου από γειτνίαση, κλπ…)

  160. 159# Μάλλον κάτι τέτοιο παίζει.

  161. Τα καλά νέα ΠΑΟΚ-Γάνδη 1-0, το γκολ (ποιός άλλος ; ) ο Κούρτιτς με (τι άλλο ; ) φάουλ !!!

    Τα κακά νέα δεν παίζουν στην ρεβάνς λόγω κ΄λιτρινων καρτών Κούρτιτς (πέταξε μακριά την μπάλλα) και Αντρίγια Ζίφκοβις ( για διαμαρτυρία) . Ατακτα παιδιά !

  162. Μαρία said

    157
    Και περίεργη μετάφραση της ελλην. λέξης στα τούρκικα σαν να μην είχαν ακούσει την τούρκικη. Τον μιλέτμπαση δεν τον ξέρανε;

  163. Μαρία said

    158
    Άρα ο ουστάμπασης θα είναι κι ο γκραν μετρ στο σκάκι 🙂

  164. ustad είναι η κανονική περσική λέξη, που έγινε usta και στα τούρκικα. Εδώ https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C3%BCstad βλέπω ότι έχει αρχαία περσική καταγωγή (ava-stāta- στην Αβέστα, και σημαίνει «αυτός που στέκεται μπροστά», ηγούμενος ξερωγώ, και τελικά ανάγεται στην ΙΕ ρίζα *steh₂- (*stā-) από την οποία και το δικό μας ίστημι της τρισχιλιετούς.
    Στο 157, baş-ı usta είναι η (ασυνήθιστη) περσική ή αν θέλετε πιο οθωμανική μορφή του κανονικού τουρκικού, ustabaşı.

  165. Μαρία said

    164
    Οι Ηπειρώτες δηλαδή πιο οθωμανοί κι απ’ τους Τούρκους.

    Επειδή κι ο Σοκολόφ είναι μάστορας στο είδος του το αφήνω εδώ. Μόλις είδα οτι και στο δικό μας μέγαρο είναι σε εκκρεμότητα. Και είχα σκοπό να πάω.

    Την ακύρωση της συναυλίας του Ρώσου βιρτουόζου του πιάνου Γκριγκόρι Σοκολόφ, που επρόκειτο να εμφανιστεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 14 Απριλίου, μας κατήγγειλε με επιστολή του ο πιανίστας Πάνος Γαλανόπουλος. Και ο ίδιος πληροφορήθηκε την ακύρωση όταν τηλεφωνώντας στο Μέγαρο Μουσικής για να ενημερωθεί για την προπώληση, έλαβε από την υπάλληλο την απάντηση ότι «το ρεσιτάλ του Σοκολόφ έχει απενεργοποιηθεί από το σύστημα μέχρι νεωτέρας, ύστερα από απόφαση της υπουργού Πολιτισμού, εξαιτίας της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία και της κατάστασης που επικρατεί». Ο κ. Γαλανόπουλος επισημαίνει ότι το χθεσινό ρεσιτάλ του Σοκολόφ στη Νυρεμβέργη δεν ακυρώθηκε, την Κυριακή 13 Μαρτίου εμφανίζεται κανονικά στη Βιέννη και την Παρασκευή 18 Μαρτίου στην Οστράβα της Τσεχίας. https://www.efsyn.gr/tehnes/art-nea/335214_resital-toy-sokolof-ehei-apenergopoiithei-apo-systima-mehri-neoteras

    Στη σελίδα του έβαλε καρδούλα με τα ουκρανικά χρώματα https://www.grigory-sokolov.net/concerts

  166. loukretia50 said

    163. Oυσταμπασίδηδες ? μάλλον όχι!

    Medieval Muslims in al-Andalus playing chess. From the Book of Games by King Alfonso X, c. 1283.

    και… Γκραντ Μαιτρέσες?

    Muslim and Christian women play chess. El Libro de los Juegos, commissioned by Alphonse X of Castile, thirteenth century. Madrid, Escorial Library, f.54r

  167. BLOG_OTI_NANAI said

    165: Αδιανόητα αυτά τα γελοία καμώματα με τους αποκλεισμούς καλλιτεχνών ή ρωσικών έργων. Με όσα έχει κάνει το ΝΑΤΟ, θα έπρεπε να είχε αποκλειστεί όλη η αμερικάνικη και ευρωπαϊκή μουσική, κινηματογράφος και λοιπή τέχνη; Έλεος με αυτό το διαγωνισμό γελοιότητας…

  168. sarant said

    166 Ξέχασα να αναφέρω τη μετρέσα, ενώ το είχα σκοπό. Ή θα μείνει μαιτρέσα; Ή σταμάτησε να ακούγεται;

  169. Μαρία said

    168
    Για την αστεφάνωτη έχω να το ακούσω απο τότε που πέθανε η γιαγιά μου 🙂

  170. 168# Αμ το έλεγα εγώ αλλά δεν ξαναμιλάω γιατί μετά με λέει πορνόγερο ο Πέδης.

  171. Alexis said

    #141: Έχεις δίκιο, δεν το είχα δει.

  172. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Για τη Κυρία στο σχολείο, την έχω στ΄αυτιά μου σαν να ήταν χτες…

    http://www.petitnicolas.com/livre/le-petit-nicolas/la-maitresse/52

  173. Μαρία said

    173
    Πριν απο χρόνια σε μια εκπομπή της γαλλικής τηλεόρασης ρώτησαν μια πιτσιρίκα τέσσερα πέντε χρονώ τι δουλειά κάνει ο μπαμπάς της. Μη γνωρίζοντας τη λέξη επιθεωρητής απάντησε: κάθε μέρα κάνει επίσκεψη στις μετρέσες του 🙂 Πιθανόν κι αυτός αστειευόμενος να έλεγε τα ίδια, όταν έφευγε το πρωί απ’ το σπίτι.

  174. spyridos said

    Υπάρχει και το Master of your domain από το Σάινφελντ.
    https://www.urbandictionary.com/define.php?term=master%20of%20your%20domain

  175. Αγγελος said

    (167) Πες τα, Χρυσόστομε!

  176. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    176 – Ποια η διαφορά της σημερινής στάσης των δυτικών κοινωνιών, με το κάψιμο των βιβλίων από τους ναζί και την αποδοχή από την τότε εκφασισμένη κοινωνία;
    Δεν είναι καν λυπηρή, ήταν αναμενόμενη.

    Παρ’ όλα αυτά, Καλημέρα.👍😄

  177. Πέπε said

    167
    > αυτά τα γελοία καμώματα
    177
    > Δεν είναι καν λυπηρή, ήταν αναμενόμενη.

    «Γελοία» είναι ο επιεικής, υπεραισιόδοξος χαρακτηρισμός. Εγώ τα βρίσκω λυπηρά και τρομαχτικά, και το αναμενόμενό τους δε με παρηγορεί.

  178. Πέπε said

    169
    Ναι, αλλά το έχεις ακούσει έκτοτε με άλλη έννοια; Εγώ μόνο αυτήν ξέρω, πεπαλαιωμένη φυσικά. Στα ελληνικά εννοώ βέβαια.

  179. Γιάννης Κουβάτσος said

    167:Τετοιες φασιστογελοιότητες φέρνουν αντίθετα αποτελέσματα: καθιστούν τον θύτη έως και συμπαθή. Αν οι άξεστοι τεχνοκράτες ηγέτες του δυτικού κόσμου αδυνατούν να καταλάβουν τη διαφορά μεταξύ Πούτιν και Τσαϊκόφσκι, τότε δεν χρειάζεται να αναρωτιόμαστε γιατί οι δυτικές «δημοκρατίες» μόνον εντός εισαγωγικών μπορούν να νοηθούν πλέον. Υποθέτω ότι όσοι στη διάρκεια του Β’ΠΠ διάβαζαν Γκαίτε και άκουγαν Μπετόβεν, δεν θεωρούνταν δωσίλογοι, έτσι;

  180. Κιγκέρι said

    180: Όσοι όμως άκουγαν Βάγκνερ; 🙂

  181. Κιγκέρι said

    181: Του οποίου Βάγκνερ τα έργα, λέει, εξακολουθούν να μην παίζονται στο Ισραήλ!

    https://en.wikipedia.org/wiki/Wagner_controversies

  182. Γιάννης Κουβάτσος said

    181:Άλλο ο Βάγκνερ, άντε και ο Νίτσε. Οι δυτικοί τώρα απαγορεύουν συλλήβδην τους Ρώσους δημιουργούς.

  183. Pedis said

    Το Ισραήλ δεν είναι ουτε καν δυτική ¨δημοκρατία»?

  184. Πέπε said

    183 κλπ.:

    Κάποιος θα αντιδράσει, δεν μπορεί. Επιστημονικοί οργανισμοί ή πανεπιστήμια είναι δύσκολο ή αδύνατο, αλλά από κανένα ανεξάρτητο φεστιβάλ ή απο κανέναν εκδοτικό οίκο μπορούμε να περιμένουμε αφιέρωμα στο ρωσικό ΧΨΖ.

  185. Κιγκέρι said

    Ομολογώ ότι δεν έχω παρακολουθήσει τι ακριβώς συμβαίνει με τους καλλιτέχνες. Έμεινα εκεί που ματαιώθηκαν κάποιες παραστάσεις από ρωσικούς θιάσους και απομακρύνθηκαν ο μαέστρος και η σοπράνο που δήλωναν προσωπικοί φίλοι του Πούτιν. Δεν ξέρω το θέμα στις πλήρεις διαστάσεις του, δεν νομίζω όμως να αποσύρθηκαν τα βιβλία του Ντοστογιέφσκι από τα βιβλιοπωλεία και οι ηχογραφήσεις του Τσαϊκόφσκι από τα δισκοπωλεία.
    Προσωπικά, αν τύχαινε αυτόν τον καιρό να έχω εισιτήριο για παράσταση από κάποιο ρωσικό θίασο, πιθανόν να το ακύρωνα, όχι όμως για να κάνω μποϊκοτάζ στα ρωσικά προϊόντα, αλλά φοβούμενη τυχόν επεισόδια.

  186. antonislaw said

    159, 162-164
    «157
    Και επώνυμο, Ουσταμπασίδης, νομίζω και Ουστάμπασης. Σίγουρα από τα τούρκικα, αλλά με τόσο περσικό δάνειο που έχουν τα τούρκικα λέω μήπως πρόκειται για λέξη που να διατρέχει όλη την Ανατολή, ποιος ξέρει από ποια κανάλια (κάπου από κοινή θρησκεία, κάπου από γειτνίαση, κλπ…)»

    Και Ουστάς υπάρχει επώνυμο. Καλημέρα σας κιόλας! Στα δε κυπριακά σημαίνει ακόμα μάστορας, αφεντικό

    http://www.polignosi.com/cgibin/hweb?-A=30309&-V=cylang

  187. antonislaw said

    187 Και στην Κρήτη Ουσταμανωλάκης επώνυμο (Ηράκλειο Κρήτης- Αρχάνες)

  188. Παναγιώτης K. said

    @167. Έτσι!

  189. sarant said

    Καλημέρα και από εδώ!

    169 Το είχαν πει για τη Μπέτυ Μπαζιάνα πάντως.

  190. ΓΤ said

    190@

    Είναι φορές που η πικροστομία είναι θεραπευτική, αλλά εδώ μου ακούγεται πολύ προσβλητικός ο χαρακτηρισμός «μετρέσα» για τη σύντροφο του Τσίπρα.

    Από την άλλη, γνωρίζοντας ότι η συγκεκριμένη Μπέτυ είναι Περιστέρα, ήρθε και ζευγάρωσε ενδυματολογικά με το όνομα αυτής η πρόσφατη τραγιάσκα Κωνσταντινουπόλεως, με τον Αλέξη να μη με πηγαίνει σε Πίκι Μπλάιντερς αλλά σε κατάκοπη επιστροφή από χωράφια, είτε πεζή είτε πάνω στη φρέζα. Ανοίγει την πορτα την αμάνταλη, κρεμάει την τραγιάσκα στο μοναδικό σκισοκάρφι του τοίχου και ρωτάει την Περιστέρα εάν είνι έτοιμους ου τρα’ανάς.

    Γι’ αυτό, παρακαλούμε θερμά τον Αλέξη Τσίπρα να είναι προσεκτικότερος. Ένα βοϊδοκαρό πουκάμισο του έλειπε για να καταντήσει Βαγγέλης Μπούτας.

  191. Καλημέρα για όλους (ολόψυχη ευχή)
    186 Παράδειγμα αυτό που αναφέρει η Μαρία στο 165 ή αυτό https://www.iefimerida.gr/politismos/ypoyrgeio-politismoy-rosikoi-organismoi-mpolsoi Δεν το λες μόνο μερικοί φίλοι του Πούτιν (κι αν γκουγκλίσεις για ματαιώσεις θα βρεις αρκετές – το παρήγορο είναι πως υπάρχουν και διαμαρτυρίες).

  192. Haris Rigas said

    # 164 Ακριβώς.
    Πάντως τα σύγχρονα τουρκικά έχουν και τον τύπο üstad (με το περσικό u υπερδιορθωμένο σε ü) που είναι πιο κοντά στο περσικό έτυμο. Ἐχω την αίσθηση ότι οι δύο τύποι διαφέρουν ελαφρώς στη χρήση: Το usta εμπερικλύει όλες τις έννοιες του δικού μας μάστορα (τεχνίτη, χειρωνάκτη, καλλιτέχνη, βιρτουόζου, μάγειρα κτλ) ενώ το üstad είναι πιο μεταφορικό εννοώντας τον πλέον φτασμένο και καταξιωμένο ειδικό σε πιο σεβάστους κλάδους. Επίσης το usta είναι και τίτλος που ακολουθεί ονόματα π.χ. Μehmet Usta = μαστρο-Μεχμέτης ενώ το üstad στέκεται μόνο του ως αυτόνομη προσφώνηση. Σε αντίθεση με το usta, η πρσοφώνηση αυτή χρησιμοποιείται και εντελώς γενικόλογα για να τραβήξει κανείς την προσοχή κάποιου που δεν ξέρει το όνομα του, όπως το δικό μας «μάστορα, πιάσε δυο μπίρες», το «μεγάλε» ή το κατ’ εμέ ανεκδίηγητο Θεσσαλικό «γιατρέ». Πάντως τα τελευταία χρόνια στην Τουρκία όλες αυτές οι γενικές προσφωνήσεις τείνουν να εξαφανιστούν υπό την πίεση του «hocam/χοτζάμ, «δάσκαλε»).

  193. Triant said

    181: Ο Γούντι Άλλεν είχε πει: Κάθε φορά που ακούω Βάγκνερ, μού ‘ρχεται να εισβάλω στην Πολωνία 🙂

  194. Μαρία said

    179
    Όχι. Αλλά μπορεί να λεν οι σκακιστές γκραντ μετρές.

    192
    Η Μενδώνη παραποίησε το κείμενο των υπουργών πολιτισμού της ΕΕ https://sarantakos.wordpress.com/2022/03/03/historyrightside/#comment-799119 αλλά σήμερα στη βουλή έκανε την πάπια. Όλα καλώς καμωμένα.
    Το μέγαρο έβγαλε σήμερα μια διπλωματική ανακοίνωση με αναφορά και στο Σοκολόφ. https://www.megaron.gr/anakoinosh-7/

  195. Μαρία said

    Ένα ακόμα θύμα.
    https://www.news247.gr/politismos/megaro-moysikis-athinon-poia-megala-onomata-tis-moysikis-kai-toy-choroy-erchontai-to-proto-trimino-toy-2022.9462299.html
    Το Φεστιβάλ της Άνοιξης εγκαινιάζεται στις 29/3 με τον κορυφαίο σολίστ της βιόλας και αρχιμουσικό Γιούρι Μπασμέτ και τους Σολίστ της Μόσχας σε ένα αμιγώς ρωσικό πρόγραμμα

  196. spyridos said

    Ο Jiří Weil στη νουβέλα του «Ο Μέντελσον στη Σκεπή» περιγράφει πως στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής ο αξιωματικός των SS Σλέσινγκερ, λίγο πριν μια επίσημε ναζιστική τελετή, λαμβάνει τη διαταγή να αφαιρέσει το άγαλμα του Μέντελσον από την οροφή του μεγάρου μουσικής Rudolfinum στην Πράγα.
    (https://www.rudolfinum.cz )
    Επειδή δεν ξέρει ποιο από όλα τα αγάλματα είναι ο Μέντελσον διατάζει τους στρατιώτες του να αφαιρέσουν αυτό με τη μεγαλύτερη μύτη.
    Που είναι δυστυχώς γι αυτόν ο Βάγκνερ.

    Η ιστορία είναι επινόηση του συγγραφέα. Η γελοιότητα όμως που περιγράφει ο Βάιλ αναβιώνει στις μέρες μας.
    Δεν υπήρχε άγαλμα του Βάγκνερ στην οροφή του μεγάρου.
    Εδώ ο Μότσαρτ στην οροφή κοιτάει τον Μολδάβα.

  197. Πέπε said

    196
    Αυτό που έγραφαν στις 15/12/21 (ημερομηνία του λινκ) άλλαξε;

  198. Μαρία said

    198
    Αν εννοείς για το πρόγραμμα, έκοψαν καθετί ρωσικό.

  199. Πέπε said

    199
    Αυτό εννοώ.

    Υπέροχα. Lovely. Εγώ τέτοιο πράγμα δε θυμάμαι να έχει συμβεί όσο ζούσα. Πόλεμοι σε κοντινά μας μέρη ή που άλλως να μας αγγίζουν ξανάγιναν. Αυτό όχι.

    Από αύριο όλοι με μπλουζάκια Ντοστογέφσκι και Τσαϊκόφσκι.

  200. Μαρία said

    200
    Είδα τη φάση και στην τηλεόραση.
    https://www.news247.gr/politiki/mendoni-stigmi-rosia-sfyrokopaei-oykrania-cheirokrotoyme-athina-ta-mpolsoi.9559012.html
    Μπορείτε να αντιληφθείτε τι μήνυμα θα έστελνε η Ελλάδα, τη στιγμή που η Ρωσία σφυροκοπάει ένα ανεξάρτητο κράτος, την Ουκρανία, να χειροκροτούμε στην Αθήνα, σε απευθείας μετάδοση, στο Μέγαρο Μουσικής, τα κρατικά μπαλέτα Μπολσόι; ρώτησε η κα Μενδώνη, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα δεν έχει κανένα πρόβλημα με έργα της ρωσικής διανόησης, όπως φαίνεται και από την ένταξη στο πρόγραμμα του Εθνικού Θεάτρου, του «Αυτόχειρα», του Ρώσου συγγραφέα Νικολάι Έρντμαν. Δεν είμαστε αντίθετοι στους Ρώσους καλλιτέχνες, αλλά σε κάθε μέσο ενίσχυσης της ρωσικής προπαγάνδας μέσω της τέχνης, καθώς και του ρωσικού Προϋπολογισμού που χρηματοδοτεί στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά αμάχων. Δεν γίνεται να είμαστε αμέτοχοι, τόνισε η κα Μενδώνη.

  201. AndreasM said

    Ας σημειώσουμε, σαν μικρή συνεισφορά, την μαΐστρα των ζακυνθινών αρχοντικών της υπαίθρου: πρόκειται για τον αξονικό δρόμο που οδηγεί από την είσοδο του κτήματος στο κτίριο του αρχοντικού, διασχίζοντας και αναδεικνύοντας την γη του κόντε, από την οποία αντλούσε την εξουσία του.

  202. Πέπε said

    Α, αφού επρόκειτο για έργα ρωσικής προπαγάνδας πάσο.

  203. Nestanaios said

    22. Δίκιο έχεις, μα τον κύνα.

  204. dimopal said

    Ο Κουρεντζης ισα που προλαβε….Ο Μεντελσον στη σκεπη… μαστοροχωρια να τα ξαναδω…Τι ειναι το double bongcloud; Πως μοιαζει το bong; magnus carlsen… Μuttley’s laugh…Πρωτομαστορας – Καζαντζακης…ακουσμα , ψαξιμο Leonard Cohen master song τι να θυμηθω. Αυτοι ειναι μερικοι σταθμοι στο ταξιδι μου που κρατησε ωρες σημερα Κυριακη. Ευχαριστω γιατι ειχα αναγκη απο την παρεα μετα απο …διαφορα καρδιακα και τετοια. Τετοια ωρα που το γραφω προφανως απευθυνεται στον κυριο Σαραντακο περισσοτερο και σε εμενα .καληνυχτα

  205. sarant said

    205 Να είστε καλά, αγαπητέ!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: