Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η εθνική μας σκορδαλιά (με μπακαλιάρο, βέβαια)

Posted by sarant στο 23 Μαρτίου, 2022


Πλησιάζει η 25η Μαρτίου, που φέτος είναι και τριήμερο. Είναι η εθνική μας εορτή, βέβαια, αν και πέρασαν οι τυμπανοκρουσίες (έστω και με σουρντίνα, λόγω κορόνας) της 200ής επετείου. Σύμφωνα με το έθιμο, η μεθαυριανή μέρα θέλει μπακαλιάρο με σκορδαλιά.

Όμως εγώ βρίσκομαι στα ξένα -αλλά σε περιοχή με ισχυρότατη πορτογαλική παροικία, οπότε πήγα και αγόρασα, για να τιμήσω τη μεθαυριανή μέρα, bolinhos de bacalau, ένα είδος μπακαλιαροκεφτέδες, που θα τους συνοδέψω με aioli, ένα είδος σως με σκόρδο και λάδι, σαν σκορδαλιά αλλά πολύ πιο ρευστή.

Υποκατάστατα, θα πείτε. Οπότε, με το σημερινό άρθρο, αναπληρώνω ας πούμε την έλλειψη της εθνικής μας σκορδαλιάς. Βέβαια, τόσα χρόνια που υπάρχει το ιστολόγιο, έχουμε βάλει άρθρο και για τον μπακαλιάρο (πρόπερσι, σε συνάφεια με το στοκοφίσι και τα νησιά Λοφότεν) και για το σκόρδο (πριν από εφτά χρόνια), οπότε στο σημερινό άρθρο θα επαναλάβω αρκετά πράγματα από το παλαιότερο αυτό άρθρο, αν και θα προσθέσω κάμποσα που αφορούν τη σκορδαλιά.

Το σκόρδο είναι το Allium sativum, κρόμμυον το σκόροδον –και, παρόλο που είναι ιθαγενές της Κεντρικής Ασίας, βρίσκεται στα μέρη μας από πολύ παλιά, αφού, αν πιστέψουμε τον Ηρόδοτο, οι εργάτες που έχτισαν την Πυραμίδα του Χέοπα είχαν στο σιτηρέσιό τους κρεμμύδια, σκόρδα και ραπανάκια.

Όμως και στην αρχαία Ελλάδα ήταν πολύ διαδεδομένο το σκόρδο, όπως φαίνεται από την παρουσία του στις κωμωδίες του Αριστοφάνη –τα μεγαρίτικα σκόρδα ήταν ονομαστά για το μεγάλο μέγεθός τους και στους Αχαρνείς, που είναι γραμμένοι μέσα στον Πελοποννησιακό πόλεμο, ο Μεγαρίτης παραπονιέται στον Δικαιόπολη ότι οι Αθηναίοι στις επιδρομές τους τα ξερίζωναν.

Στα αρχαία λεγόταν σκόροδον, αλλά ήδη από την κλασική εποχή εμφανίζεται και ο τύπος σκόρδον, που τελικά επικράτησε. Αν θέλετε να μάθουμε και δυο περίεργες λέξεις, το κεφάλι του σκόρδου οι αρχαίοι το λέγανε «η άγλις της άγλιθος», ενώ τις σκελίδες, στις οποίες χωρίζεται το κεφάλι, τις έλεγαν γέλγεις.

Το σκόρδο ήταν και είναι το προσφάι των φτωχών, ακόμα περισσότερο στην αρχαιότητα, που το διαιτολόγιο ήταν πολύ φτωχότερο από σήμερα. Ήταν ακόμα βασικό στοιχείο στο σιτηρέσιο των στρατιωτών, γι’ αυτό και οι αρχαίοι είχαν την παροιμιώδη φράση «μη σκόρδου (φάγω)» δηλ. να μη μπλέξω σε περιπέτειες.

Όμως οι άνθρωποι παρατήρησαν από νωρίς ότι έχει πολλές θεραπευτικές ιδιότητες, τόσες που μπορούμε να πούμε πως είναι ευλογημένο, θαυματουργό φυτό. Όπως λέει ένας βυζαντινός γιατρός, ο Αλέξανδρος από τις Τράλλεις, ότι τα σκόρδα είναι το ωφελιμότερο λαχανικό, κι αυτό το ξέρουν όλοι από την πείρα τους, κι όταν αισθανθούν πόνο στην κοιλιά, χωρίς καν να ρωτήσουν τον γιατρό σπεύδουν να φάνε σκόρδο, ιδίως οι αγρότες, που το έχουν για μέγιστο φάρμακο: (ἴσασι δὲ τοῦτο πάντες ἐξ αὐτῆς μεμαθηκότες τῆς πείρας, ὅ τιπερ οὐ μικρὸν τὸ ἐξ αὐτῶν ὄφελός ἐστι, καὶ διὰ τοῦτο, ἐπειδὰν αἴσθωνταί τινος ὀδύνης οἱ πολλοὶ περὶ τὴν γαστέρα, μηδὲ ἐρωτῶντες ἰατροὺς εὐθὺς ταῦτα προσφέρονται καὶ μάλιστα οἱ γεωργοὶ ἀντὶ μεγίστου τινὸς φαρμάκου ταύτῃ κέχρηνται τῇ τροφῇ).

Το χρησιμοποιούσαν επίσης σαν αντίδοτο τα δαγκώματα των φιδιών, γι’ αυτό και ο Σηθής μας λέει ότι ο Γαληνός το αποκαλούσε «θηριακήν των αγροτών», ενώ οι Γάλλοι το ονόμασαν thériaque des pauvres. Έχει επίσης ιδιότητες αντιλοιμώδεις, ή τουλάχιστον έτσι πίστευαν. Μάλιστα, ο θρύλος λέει ότι σε μια μεσαιωνική επιδημία πανούκλας, όταν τα πτώματα κείτονταν στους δρόμους, οι αρχές του τόπου συνέλαβαν τέσσερις κλέφτες οι οποίοι με περισσό θράσος και χωρίς φόβο ξάφριζαν τους νεκρούς από τα χρήματα και τιμαλφή που είχαν πάνω τους χωρίς να φοβούνται το θανατικό -κι όταν τους ανάκριναν, ομολόγησαν ότι είχαν φτιάξει ένα αντίδοτο, που ήταν σκόρδο και άλλα μυρωδικά μέσα σε ξίδι. Αυτό το ξίδι ονομάστηκε vinaigre des quatre voleurs, των τεσσάρων κλεφτών. Η ίδια λαϊκή αντίληψη βαστάει ώς τις μέρες μας, όπως ωραία το περιγράφει ο Βάρναλης σε ένα χρονογράφημά του, γραμμένο τον Φλεβάρη του 1951, όταν η επιδημία γρίπης είχε αυξήσει κατακόρυφα την κατανάλωση σκόρδων: Πολλοί άνθρωποι, μάλλον από λαϊκή παράδοση, γιατί την επιστημονική βεβαίωση την αγνοούν, τρώνε σκόρδο (όσο περισσότερο, τόσο το καλύτερο!) κοπανάνε και μια κανάτα κρασί –ως προληπτικό εναντίον της γρίπης ή ως θεραπευτικό άμα την πάθουν. Και η λαϊκή αντίληψη για τις θαυματουργές ιδιότητες του σκόρδου συνοψίζεται στην παροιμία: σκόρδο και νερό, κόκαλο γερό.

Ταυτόχρονα, το σκόρδο θεωρείται ότι διώχνει, εκτός από τις αρρώστιες, και τη βασκανία, το κακό μάτι δηλαδή, εξού και η φράση «σκόρδα στο μάτι σου» ή «φτου, σκόρδα!».

Αλλά η θαυματουργή αυτή δράση έχει ένα τίμημα. Το σκόρδο μυρίζει, μυρίζει βαριά –και μετά, μυρίζει όποιος το τρώει: και όχι μόνο η αναπνοή του σκορδοφάγου, αλλά και ο ιδρώτας του και απ’ όλους του τους πόρους αναδίδεται η μυρωδιά –που μόνο ο σκορδοφάγος δεν την καταλαβαίνει ή δεν ενοχλείται από αυτήν. Γι’ αυτό και από την αρχαιότητα ψάχνουν να βρουν τρόπο να μετριάσουν την κακοσμία –για παράδειγμα, λένε ότι πολύ αποτελεσματικό είναι να πίνεις γάλα μαζί με το σκόρδο, που δεν το βρίσκω και πολύ πρακτική συμβουλή. Στον Γρηγόριο Παλαιολόγο βρίσκω την υποσημείωση ότι «η δυσάρεστος μυρωδία του σκόρδου σκεπάζεται αν μασήσει τινάς μετά ταύτα κουκία», ενώ στη Βικιπαίδεια διαβάζω ότι οι Γάλλοι θεωρούν καλό αποσμητικό το κόκκινο κρασί· αυτό μάλιστα. Πάντως, έχω ακούσει ότι αν μαγειρέψουμε το σκόρδο για να μειωθεί η βαριά του μυρωδιά, μειώνονται ανάλογα και οι θεραπευτικές ιδιότητές του -εκτός αν η σύγχρονη βιοτεχνολογία έχει κατορθώσει να φτιάξει μεταλλαγμένα άοσμα σκόρδα). Παρεμπιπτόντως, δεν ισχύει η άποψη ότι το σκόροδον έχει ετυμολογική σχέση με το καθόλου εύοσμο σκωρ, του σκατός).

Αλλά η αγάπη για το σκόρδο έχει και γεωγραφική διάσταση. Στις μεσογειακές χώρες το αγαπούν, στη βόρεια Ευρώπη σχεδόν το αγνοούσαν. Ο Λιουτπράνδος της Κρεμόνας εκφράζει φριχτά παράπονα για τη σκορδοφαγία της βυζαντινής αυλής, ενώ η Γαλλία είναι ή ήταν χωρισμένη σε δύο, στο νότο βασίλευε το μαγείρεμα με σκόρδο και στον βορρά το κρεμμύδι.

Μια και το αναφέραμε, το σκόρδο στα γαλλικά είναι ail, εξέλιξη του λατινικού allium και παρόμοιο είναι στις άλλες ρωμανικές γλώσσες (aglio ιταλικά, ajo ισπανικά, με την τυπική τροπή glio->jo). Στα αγγλικά είναι garlic και η λέξη είναι σύνθετη, και στο δεύτερο μισό (lic) διακρίνουμε το πράσο (leek σήμερα), κάτι που είναι πιο φανερο στα γερμανικά (Knoblauch, όπου lauch το πράσο -κατά λέξη, βολβοπράσο, αφού το Knob έρχεται από το chlob πρβλ. clove, με ανομοίωση).

Ας πάμε τώρα στη σκορδαλιά, αλλά μέσω Επτανήσων. Στα Επτάνησα τη σκορδαλιά τη λένε και αλιάδα (αλλά και αγιάδα, με βάση την τοπική προφορά) που είναι δάνειο από τα βενετικά (agliata στα σημερινά ιταλικά). Φαίνεται ότι από τον συμφυρμό των λέξεων «σκόρδο» και «αλιάδα» προέκυψε ο τύπος *σκορδαλιάδα και από εκεί, με απλολογία, ο σημερινός «σκορδαλιά». Αυτή τουλάχιστον την ετυμολογία δίνουν τόσο το ΛΚΝ οσο και το Ετυμολογικό του Μπαμπινιώτη.

Κάτι σαν σκορδαλιά έφτιαχναν και οι αρχαίοι, βέβαια, και μια από τις λέξεις που είχαν ήταν «μυττωτός». Πάλι στους Αχαρνείς, στην αρχή του έργου, ο Δικαιόπολις έχει μαζί του μια σακούλα σκόρδα που του την αρπάζουν οι Θράκες μισθοφόροι, οι Οδόμαντες, κι εκείνος ολοφύρεται για τη σκορδαλιά που θα έφτιαχνε (Οἴμοι τάλας, μυττωτὸν ὅσον ἀπώλεσα) Ο μυττωτός είχε κι άλλα πράγματα πέρα από το σκόρδο, όπως μέλι -και σε ένα περίπλοκο λογοπαίγνιο στην Ειρήνη του Αριστοφάνη τα Μέγαρα απειλούνται ότι θα καταλήξουν «καταμεμυττωτευμένα» δηλαδή κοπανισμένα και ψιλοκομμένα όπως το σκόρδο στον μυττωτό. Μάλιστα, ο Ιππώναξ μάς λέει (όπως τον παραθέτει ο Αθήναιος) ότι τον τόνο, το ψάρι, το συνόδευαν με μυττωτό.

Όταν θέλουμε να πούμε ότι από κάτι απουσιάζει το πιο απαραίτητο, το ειδοποιό συστατικό του, λέμε ότι μοιάζει με «σκορδαλιά χωρίς σκόρδο». Την έκφραση αγαπούσε να τη χρησιμοποιεί ο Ροϊδης, που λέει κάπου στην Πάπισσα Ιωάννα ότι «έφθασαν να παρασκευάζωσι και οι εξευγενισμένοι μάγειροι σκορδαλίαν άνευ σκόρδου και ο Κος Π. Σούτσος ποιήματα άνευ ποιήσεως», ενώ αλλού ότι «Η ελευθεροστομία εις τα σατιρικά βιβλία είναι αναγκαία ως το σκόρδον εις την σκορδαλιά».

Αντιγράφω από τις επιστολές του Διονυσίου Σουρλή, που τις έγραψε ο Ροΐδης μετά την έκδοση της Πάπισσας Ιωάννας και τις αντιδράσεις που ξεσήκωσε, ένα πολύ κεφάτο απόσπασμα σχετικό με τη σκορδαλιά:

Αξιότιμε κ. εκδότα της «Αυγής»,

Αν η γεροντική μου μνήμη δεν με απατά, διέκοψα την τελευταίαν μου,ενώ επρόκειτο να εξετάσωμεν μήπως μεταξύ των άλλων ανακαλύψεων του θαυματουργού αιώνος μας, έτυχε ν’ ανακαλύψωσι και οι σατυρικοί, τον τρόπον να κατασκευάζωσι σατύρας χωρίς αθυροστομίαν, σκορδαλιάν δηλ. χωρίς σκόρδον. Αλλ’ αφού έτυχε και πάλιν ο λόγος περί σκορδαλιάς, συγχωρήσατε μου να σας διηγηθώ εν είδει ανεκδότου επεισοδίου, ή παρεκβάσεως, ως έλεγε ο Κουριέρος, τι μου συνέβη προ μερικών ετών.

Ήτο ημέρα Παρασκευή, ώρα μεσημέρι και έβρεχε δυνατά· εξεδίπλονα την πεσέτα μου (αγνοώ πως λέγεται, το πράγμα εις την καθαρεύουσαν), διά να καθίσω εις το τραπέζι, ότε αιφνιδίως ανοίγεται με κρότον πολύν η θύρα του δωματίου και αντικρύ μου βλέπω μίαν αρχόντισσαν υψηλήν, ξανθήν, ωραίαν, αν και ολίγον λασπωμένην. Η απροσδόκητος αυτή επίσκεψης ήτον η κόμησσα Θ . . … (δεν σας γράφω ολόκληρον το όνομά της διότι είναι πολύ γνωστόν), Αγγλίς κατά τα τρία τέταρτα και ιδιότροπος κατά τα τέσσαρα, ταξειδεύουσα έφιππος εις τα μέρη μας διά να γνωρίση την Ελλάδα και καταφυγούσα εις το σπίτι μου για ν’ αποφύγη την βροχήν. Αφού εξήρανε οπωσούν τα ενδύματά της εις την θερμάστραν, με ειδοποίησε γελώσα ότι δεν είχεν ακόμη προγευματίσει. Φαντασθήτε την στενοχωρίαν μου! Ήτον, ως σας είπα, Παρασκευή και, εις το ευσεβές τραπέζι μου δεν είχα παρά μόνον κοκκινογούλια και σκορδαλιάν. Από τα πρώτα δεν ηθέλησε να φάγη, λέγουσα ότι εις τον τόπον της τα δίδουν εις τους χοίρους· η σκορδαλιά όμως (τις ήθελε το πιστεύσει!) την ήρεσε πολύ. Έτρωγε και εζήτει και άλλην, κράζουσα από καιρόν εις καιρόν «Τι νόστιμον φαγητόν! κρίμα να βρωμά τόσον! δεν ημπορείτε να κάμετε σκορδαλιάν χωρίς σκόρδον;».

Δεν σας φαίνεται, κ. εκδότα, ότι οι κριτικοί της πρωτευούσης σας ομοιάζουν πολύ με την ιδιότροπον Αγγλίδα μου; Πάντες αναγιγνώσκουν με απληστίαν την «Ιωάνναν» και ορμαθίζουν κομβολόγια επιθέτων ανυμνούντες την ευτραπελίαν, την ανεξάντλητον ευφυίαν και τα άλλα προτερήματα του βιβλίου, «τα οποία τους κρατούν επ’ αυτού ώρας ολοκλήρους εκμυζώντας, τα πολλά θέλγητρά του,» ως λέγει η αξιότιμος εφημερίς σας, και έπειτα κατηγορούν αυτό διά το θράσος, την αθυροστομίαν, την ασέβειαν, και το σαρκαστικόν πνεύμα, απαράλλακτα ως η Αγγλίς μου την σκορδαλιάν διότι περιείχε σκόρδον.

Παντζάρια με σκορδαλιά υποτίθεται ότι έτρωγε ο Διονύσιος Σουρλής. Να κλείσουμε λοιπόν με ένα τραγούδι που δοξάζει αυτό το έδεσμα:

124 Σχόλια προς “Η εθνική μας σκορδαλιά (με μπακαλιάρο, βέβαια)”

  1. Με μελαγχολεί η σκορδαλιά με τον μπακαλιάρο, γιατί την τρώγαμε στην καλύτερη ταβέρνα της πόλης σχεδόν απέναντι από το σπίτι μας. Πέθανε ο ταβερνιάρης πρόπερσυ, έκλεισε το μαγαζί. https://twitter.com/dytistonniptir1/status/1339286547217182720

    Δεν είδα τη λέξη σκορδόπιστη https://www.slang.gr/definition/5494-skordopisti , σκορδοκαΐλα (μας) και, βέβαια, το σκορδοστούμπι του πατσά!

    Τέλος, υπάρχει ένα διήγημα από τα δικαστικά του Ψαθά (Η Θέμις έχει κέφια/νεύρα), με έναν πορτοφολά που χρησιμοποιεί τη μυρωδιά του σκόρδου για να σκοτίζει τα θύματά του.

  2. ΓΤ said

    αφού για το μαύρο σκόρδο τίποτα
    https://www.athinorama.gr/umami/cheese/articles/kaseri_me_mauro_skordo_apo_ton_bolo-2532682.html

  3. ΓΤ said

    1@

    https://rethnea.gr/%CE%AD%CF%86%CF%85%CE%B3%CE%B5-%CE%BF-%CE%B3%CF%81%CE%B7%CE%B3%CF%8C%CF%81%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%B2%CE%AC%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CF%82/

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Και σε μια ταινία του Βέγγου, θέτει εκτός μάχης τους Βιετκόγκ τρώγοντας σκόρδο.

  5. Τα καλοκαίρια χρησιμοποιώ για σνακ σκελίδες από άγριο πράσσο που μαζεύω σε βραχονησίδες, νοστιμότατο με ελαφριά επίγευση σκόρδου. Τα φύλλα του σκόρδου-κατά την γευστική μου άποψη- ταιριάζουν καλύτερα από φύλλα από κρεμμυδάκια στις σαλάτες.
    Κάποιος φίλος τέτοιες μέρες έφιαχνε μια απίστευτη σκορδαλιά με καρύδια !!

  6. Όταν ο Σαββόπουλος παρουσίαζες τους «Αχαρνής» στο «Κύτταρο» αναφερόμενος στον Δικαιόπολη, έλεγε «…κι άλλο δεν κάνει παρά να βωμολοχεί, να κλάνει, να μαζεύει τα σκόρδα του από κάτω…».

  7. Καλημέρα
    4 Φωνάζοντας: «Σκόρδον το ελληνικόν, σκόρδον το φλογοβόλον» 🙂

  8. dryhammer said

    Και με καρύδια, και με αμύγδαλα, και με πατάτα (μέχρι με νιφάδες έτοιμου πουρέ), και με λεμόνι έχω φάει αλλά προτιμώ την κλασσική με μπαγιάτικο ψωμί και ξίδι.
    [προς μήνιν των «γνήσιων και ανέρωτων» δεν την κάνω στο πέτρινο γδί αλλά στο μούλτι]
    Και γευστικά «Τούρκο».

  9. sarant said

    7 Ναι μπράβο!

  10. Πριν από πολλά χρόνια, στο εξοχικό μου, περιμένοντας με την παρέα να ανάψουν τα κάρβουνα για τα παϊδάκια, πλακώσαμε τα φρέσκα σκόρδα, που ξεριζώναμε από τον κήπο, με ψωμί και κρασί. Τα ευχαριστηθήκαμε τόσο που αφήσαμε τα παϊδάκια αφάγωτα!

  11. Λένε πως το σκόρδο για την σκορδαλιά πρέπει να το κοπανίσεις στο ξύλινο γουδί για να βγάλει τα αρώματά του, και όχι να το συνθλίψεις στην πρέσα χειρός.

  12. Παναγιώτης Κ. said

    Σκόρδο!!!
    Αδιανόητη η μαγειρική μου χωρίς σκόρδο!
    Κόβουμε μια σκελίδα σκόρδο στα δύο και με αυτά τα κομμάτια υγραίνουμε τα τοιχώματα της κατσαρόλας για να δώσει αυτό το ξεχωριστό άρωμα…

  13. ΓΤ said

    Μόνο όταν κοπανήσεις το δικό σου σκόρδο στο γουδί μπορείς να κρίνεις εξ ιγδίων τα αλλότρια.

  14. Αντώνης said

    Καλημέρα.
    Μήπως από τη δοξασία ότι το σκόρδο προστατεύει από την πανούκλα βγήκε και η ιδέα ότι το σκόρδο διώχνει τους βρικόλακες ;

  15. Πουλ-πουλ said

    «Αγγλίς κατά τα τρία τέταρτα και ιδιότροπος κατά τα τέσσαρα.»
    Σπινθηροβόλο!

  16. Πανεύκολο το φύτεμα του σκόρδου στην αυλή σου. Φυτεύεις μια σκελίδα, την σκεπάζεις με λίγο χώμα και την ποτίζεις.

  17. sarant said

    Σχόλιο φίλου από το Τουίτερ

    Μια μπαμπω κωλοσπασμενη καθονταν σ’ενα βαενι,
    ετρωγε ψωμι και σκορδο, καθε δαγκασια και πορδο (ηπειρωτικο).

  18. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Υπάρχει και το σχετικό παραμυθάκι:

    Ένας βασιλιάς που είχε βαρεθεί την πλούσια κουζίνα του παλατιού, έβγαλε τελάληδες σε όλη τη χώρα ζητώντας να του φέρουν, έναντι πλούσιας αμοιβής, κάποιο ωραίο φαγητό που να μην είχε φάει ποτέ του.
    Τέλος πάντων, μετά από πολύχρονη κοσμοσυρροή στο παλάτι για την παρουσίαση διαφόρων τροφίμων, και μετά από πολλά κομμένα κεφάλια (η ανακοίνωση δεν έκανε λόγο μόνο για αμοιβή), εμφανίστηκε ένας γέρος με ένα κάρο σκεπασμένο με καραβόπανο και ζήτησε να τον πάνε στο παλάτι. Εκεί ξεσκέπασε το κάρο και παρουσίασε στον βασιλιά το κρεμμύδι. Δοκιμάζει ο βασιλιάς και ξετρελαίνεται. Πετάγεται απάνω ενθουσιασμένος και λέει στους φρουρούς να φυλάξουν αμέσως τα κρεμμύδια στο πιο ασφαλές θησαυροφυλάκιο του παλατιού με ισχυρή φρούρηση και να γεμίσουν το κάρο του γέρου με χρυσάφι.
    Έφυγε λοιπόν ο γέρος φορτωμένος πλούτη, αφήνοντας και μπόνους στον βασιλιά κάμποσες συνταγές. Πέρασε ο καιρός, και επειδή ο άναξ ήταν ανήσυχο πνεύμα, ξανάβγαλε τελάληδες ελπίζοντας σε κάποια καινούργια συγκλονιστική γεύση. Κύλησαν λοιπόν οι μήνες (μαζί με κάμποσα κεφάλια, να μην τα ξαναλέμε) και μια ωραία πρωία εμφανίζεται στις πύλες του κάστρου έτερος πάπουλ με σκεπασμένο κάρο. Τον πάνε στο παλάτι και παρουσιάζει στον βασιλιά το σκόρδο. Το δοκιμάζει αυτός και πετάγεται πάνω φωνάζοντας ξετρελαμένος: Γρήγορα, φυλάξτε τα σκόρδα στο πιο βαθύ μου θησαυροφυλάκιο, βάλτε φρουρά και γεμίστε το κάρο του ανθρώπου με τον πολυτιμότερο θησαυρό του βασιλείου, τα κρεμμύδια!

  19. spyridos said

    Τα σκόρδα της φωτογραφίας είναι μικρούλικα κεφάλια. Σαν μικρά καρύδια.
    Το κάθε κεφάλι είναι μια σκελίδα μόνο του.
    Τα φέρνουν από Ιταλία και όταν τα βρίσκω τα ταράζω. Πεντανόστιμα και πολύ αρωματικά.
    Ξέρω ότι υπήρχαν και στην Ελλάδα. Δεν θυμάμαι πως τα έλεγαν.

  20. Reblogged στις anastasiakalantzi59.

  21. spyridos said

    Το είδα στα Ιταλικά Aglio Monobulbo, είμαι σίγουρος ότι έχω ακούσει ποιητικότερη ονομασία στα Ελληνικά αλλά το ρημάδι δεν δουλεύει σήμερα.

  22. Αλιάδα λέμε ότι είναι κάποιος που έχει πιει πολύ. Υποθέτω η φράση θα ήρθε απ’ τα Επτάνησα που είναι κοντά.

  23. 18 Πωπώ, Χτήνος, το είχα ξεχάσει αυτό το παραμυθάκι που μ’ άρεσε και πολύ όταν ήμουν μικρός!

  24. Πέπε said

    Καλημέρα. Πλούσιο και κεφάτο το σημερινό άρθρο. Αν δε βάλω λίγο μέτρος, θα μπορούσα σχολιάζοντας σημεία του να το ξεπεράσω σε έκταση. Βέβαια ο #17 με απαλλάσσει από μέρος αυτής της αγγαρείας, καθότι το ίδιο σκεφτόμουν να βάλω κι εγώ τόσην ώρα! Το σαμιώτικο που έχω υπόψη μου δεν ταυτίζεται με τη ηπειρώτικο, αλλά τα κυριότερα σημεία είναι τα ίδια.

    Πρέπει να υπάρχει είτε κάποιο σημείο της Ιαπωνίας (που λέγαμε και δίπλα) όπου είχαν εγκατασταθεί άποικοι ή έποικοι ή κατακτητές από έναν από τους απέναντι λαούς, ή το αντίστροφο, Ιάπωνες στην ξένη στεριά. Οι δύο κοινότητες είχαν σχέσεις οριακής αλληλοανοχής, όχι εχθρικές αλλά σίγουρα ούτε και φιλικές. Ένα από τα σημεία τριβής ήταν ότι οι στεριανοί ήταν τόσο πρωτόγονοι ώστε να τρώνε αυτή τη βρωμερή ρίζα, το σκόρδο. Δυστυχώς πάει τόσος καιρός που το διάβασα ώστε δε θυμάμαι ούτε την παραπομπή (μυθιστόρημα πάντως ήταν) ούτε ακριβέστερα στοιχεία.

  25. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    23# Δηλαδή τώρα που μεγάλωσες δε σ’ αρέσει πιά? 😦

  26. sarant said

    22 Το είχαμε συζητήσει εκτενώς στο παλιότερο άρθρο και είχαμε καταλήξει ότι το «έγινε λιάδα» (που ξέρουν οι περισσότεροι) πράγματι προέρχεται από το «έγινε αλιάδα» δηλ. πολτός, αλοιφή.

  27. 25 Πώς!

  28. Georgios Bartzoudis said

    (α) «εξεδίπλονα την πεσέτα μου (αγνοώ πως λέγεται, το πράγμα εις την καθαρεύουσαν)».
    # Πώς γίνεται να αγνοείται ο Μακεδονικός μποχτσιάς;;

    (β) Η Μακεδονική σκορδαλιά δεν περιείχε ούτε πουρέ ούτε ψωμί: Χτυπημένο στο γουδί μπόλικο σκόρδο, με μπόλικο ξύδι και νεράκι του Θεού. Όλα μαζί σε μια σουπιέρα και …δούλευαν τα κουτάλια. Οι μεγαλύτεροι έτρωγαν συγχρόνως και καμιά λιπαριά [προφέρεται σαν την … πα-τα-ριά!].

    (γ) Τα σκόρδα ήταν σχεδόν μονοκαλλιέργεια σε ένα χωριό του βόρειου Έβρου. Σε ένα άλλο, η μονοκαλλιέργεια ήταν το κρομμύδι. Δεν θυμάμαι, αλλά νομίζω ότι το ένα από τα δυο ήταν το Κουφόβουνο. [Ο Έβρος είχε ανέκαθεν «σπάνιες» καλλιέργειες, όπως η σκούπα στη Βύσσα, ο ηλίανθος στον κεντρικό Έβρο και το πούσιτο στον κεντρονότιο]

  29. nikiplos said

    γιαουρτοσκόρδιον αποκαλεί ο τηλεοπτικός βυζαντινοτέτοιος Κωνσταντίνος Κατακουζηνός το τζατζίκι, που μυρίζει ενόσω η Ελένη Βλαχάκη καταβροχθίζει κάποιο σουβλάκι. Δεν ξέρω αν υπάρχει τέτοια λέξη ή είναι ευφυολόγημα της Άννας Χατζησοφιά!

  30. Κουνελόγατος said

    Η μυρωδιά φεύγει με τη ζάχαρη. Το έτερον ήμισυ τρώει 2 πιάτα τζατζίκι στην καθισιά της, οπότε κάτι παραπάνω ξέρει.
    Όταν ήμουν μικρός (πριν 5-6 χρόνια ας πούμε), ήταν πολύ διαδεδομένο το φρέσκο σκόρδο την Καθαρά Δευτέρα. Τα μανάβικα ξεπούλαγαν. Νομίζω πως τώρα δεν παίζει τόσο.
    Και κάτι άλλο ξεχνάω να αναφέρω. Θα επανέλθω και χωρίς να προκληθώ.

  31. ΣΠ said

    Καλημέρα.

    Θυμήθηκα το ιστορικό εστιατόριο Του Σκορδά το χάνι από το οποίο προέκυψε η παροιμιακή έκφραση «Καλή αντάμωση στου Σκορδά το χάνι».

  32. Georgios Bartzoudis said

    Να προσθέσω ότι η βρώμα από τα χνώτα σκορδοφάγου είναι απεχθέστερη πάσης άλλης. Μου έτυχε κάποτε ένας Εγγλέζος που καθόταν δίπλα μου, στο αεροπλάνο. Και ήταν πολύ ομιλητικός ο απεχθέστατος!!!

  33. Κουνελόγατος said

    Α, ναι. Και το σκόρδο κρεμμύδι στον στρατό, το έλεγε ο πατέρας μου για τη δεκαετία του 40 μάλλον, αλλά το είχε επιβεβαιώσει και ο Σκύλος για πολύ πιο πρόσφατα (σε σχέση με τον πατέρα μου).

  34. Κουνελόγατος said

    Και κάτι ακόμη. Λέγεται πως ρίχνει την πίεση. Να μας πει ο Ιατρού του ιστολογίου.

  35. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    33# Αναφέρεται στη Στρ. Ζωή, άρα έπαιζε από τα 1850ζ τουλάχιστον.

  36. ΓΤ said

    Φαίη Σκορδά

  37. Χρίστος said

    Να αναφέρουμε εδώ και τη λέξη ΚΙΝΤΙΝΑΡΙ. Τα σκόρδα τα πουλούσαν παλιά σε διπλή πλεξούδα των 100, το κιντινάρι (από το ιταλικό centinaio) . Νομίζω, η λέξη,δεν χρησιμοποιείται μόνο στα Επτάνησα.

  38. nikiplos said

    Κι η Μαίρη Σκόρδου από το Big Brother 1.

  39. ΓΤ said

    και Σκορδίλης

  40. Κιγκέρι said

    Το σκορδάρι το είπαμε; Μια αραιή σούπα με σκόρδο που τρώγανε οι θεριστάδες;

    https://www.roulasmera.gr/recipes/meals/soups/skordari-gia-ton-kafsona/

  41. Καραγκιόζης said

    «bacalhau» με «h», όμως = μπακαλιάου

  42. ΓΤ said

    Γιορτή Σκόρδου, Λιθοβούνια Αρκαδίας

  43. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Ωραίο και μυρωδάτο το σημερινό!
    Και τα ‘μυττωτός, άγλις, γέλγεις’ τι σου λένε!

    1,4,7.
    Σκορδομυρωδιά δεν χρησιμοποιεί και ο Καραγκιόζης για να ζαλίσει το καταραμένο φίδι; (Ή δεν θυμάμαι καλά;)
    ===+===

    Εδώ στο νησί είναι πολύ δημοφιλής μια παραλλαγή σκόρδου – οι ασκορδουλάκοι.

    Ειδικά οι άγριοι (μη καλλιεργημένοι) έχουν ιδιαίτερη και πικάντικη γεύση, βρασμένοι ως σαλάτα, κυρίως. Μαζεύονται = ξεθάβονται με κόπο…
    ===+===

    Από επώνυμα: Σκόρδος, Σκορδάς, Σκορδάκης. (Τον Σκορδίλη τον πρόλαβε ο ΓΤ 🙂 ). Όχι όμως ο (Α)Σκορδαλάκης < (α)σκορδαλός.

  44. Κιγκέρι said

    Σκορδάκια λέγονται και κάτι δυναμιτάκια που μοιάζουν λίγο με σκελίδες σκόρδου:

  45. Αγγελος said

    «μάλιστα οἱ γεωργοὶ ἀντὶ μεγίστου τινὸς φαρμάκου ταύτῃ κέχρηνται τῇ τροφῇ»
    Το λέει κι ο Οράτιος, σε μια από τις Επωδούς του, όπου όμως το χαρακτηρίζει «επιβλαβέστερο από το κώνειο» και ανακράζει «Τι σκληρά σωθικά που έχουν οι θεριστάδες!»

  46. sarant said

    35 Αυτό με το σκόρδο-κρεμμύδι νομίζω πως υπάρχει και στα τούρκικα

    41 Πράγματι, bacalhau είναι, αλλά αυτά που αγόρασα έγραφαν πάνω στη συσκευασία bolinhos de bacalau. Που το βρίσκω αρκετά συχνά γραμμένο έτσι.

  47. Κιγκέρι said

    >>…Πολλοί άνθρωποι, μάλλον από λαϊκή παράδοση, γιατί την επιστημονική βεβαίωση την αγνοούν, τρώνε σκόρδο (όσο περισσότερο, τόσο το καλύτερο!) κοπανάνε και μια κανάτα κρασί –ως προληπτικό εναντίον της γρίπης…

    Έχει πάντως μια επιστημονική βάση: δεν σε πλησιάζει κανείς τόσο ώστε να σου μεταδώσει γρίπη, ή άλλες ιώσεις, στα πλαίσια του
    ένα μήλο την ημέρα το γιατρό τον κάνει πέρα,
    ένα σκόρδο την ημέρα κάνει τον καθένα πέρα! 🙂

  48. ΓΤ said

    46@

    «Ορθογραφία» από τα… Lidl

  49. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    46α

    Ναι, λένε πως η αντιστοιχία είναι με το sol = αριστερά / soğan = κρεμμύδι και sağ = δεξιά / sarımsak = σκόρδο.
    Να μας πει ο Δύτης υπηρεσίας.

  50. Mitsi Vrasi said

    Πριν από καμιά 40ριά χρόνια, νομίζω, εμφανίστηκε η θεωρία ότι το σκόρδο ρίχνει την πίεση. Τότε έπαιρνα αρκετά συχνά τον ΗΣΑΠ προς Πειραιά. Πρέπει να πέρασα δυο χρόνια βασανιστηρίων, με τα βαγόνια να ζέχνουν σκορδίλα! Ύστερα βγήκε το χάπι σκόρδου, που δε μύριζε τόσο. Το είχε συνταγογραφήσει ο γιατρός στον πατέρα μου.
    Τρελαίνομαι για σκορδαλιά -κάθε τύπου-, για τζατζίκι, και για παστουρμά, που το σκόρδο μπροστά του είναι του νηπιαγωγείου. Η γιατριά για τα δυο πρώτα είναι ο μαϊντανός. Με τον παστουρμά δε σώζεσαι για καμιά βδομάδα, εκτός αν βγάλεις το γύρω-γύρω οπότε δεν είναι παστουρμάς. Σας ομιλεί μια από τις ειδικούς με PhD επί του θέματος. 🙂

  51. Γιάννης Κουβάτσος said

    ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΓΩΓΟΥ έ

    Οι δρόμοι ανοιχτοί.
    Οι ταβέρνες φίσκα.
    Σήμερα το θέλει η μέρα
    μπακαλιάρο-σκορδαλιά.
    Κυάλια κρεμασμένα
    σημαιάκια λιγδιασμένα.
    Βαράει κι ο ήλιος
    κι η σκορδαλιά.
    Μια σκατόμυγα στο μάτι του παιδιού
    μετά τη παρέλαση. 25 Μαρτίου 77.

    (από το Τρία Κλικ Αριστερά)

  52. Mitsi Vrasi said

    50 …το σκόρδο των άλλων μπροστά του… Σόρι

  53. spyridos said

    50
    Ο παστουρμάς έχει τα πούλ μπιμπέρ μέσα. Μερικά επίπεδα παραπάνω στη βρώμα.
    Το σκορδάκι δεν πιάνει μία μπροστά του.

  54. Πέπε said

    50

    Μα είχα την εντύπωση ότι όχι απλώς ισχύει αυτό για την πίεση, αλλά κι ότι το έχει παρατηρήσει η λαϊκή σοφία και γι’ αυτό συνδυάζει τη σκορδαλιά με τον παστό μπακαλιάρο, που όσο και να τον ξαρμυρίσεις (εκτός αν θες να τον ανοστήνεις) αρμυρός θα είναι.

    43

    Βοτανολογικώς δεν ξέρω, αλλά στο μάτι ο ασκορδούλακας (εκείνο το είδος βολβού που είναι πανελληνίως νωστό ως «βολβός»!) μάλλον με κρεμμύδι δε μοιάζει;

  55. ΓΤ said

    50@

    Παστουρμάς χωρίς τσιμένι είναι Σαραντάκος δίχως έτυμο.

  56. Κιγκέρι said

    ΜΥΘΟΣ Το σκόρδο κάνει καλό στην πίεση.
    ΑΛΗΘΕΙΑ Το σκόρδο έχει βρεθεί ότι ελαττώνει την αρτηριακή πίεση όταν χορηγείται σε σχετικά μεγάλες ποσότητες (π.χ. 10 έως 25 σκελίδες νωπού σκόρδου την ημέρα). Τα σκευάσματα που κυκλοφορούν στο εμπόριο είναι εκχυλίσματα ή αποστάγματα σκόρδου που δεν έχουν σταθερή περιεκτικότητα στην δραστική ουσία του σκόρδου αλλικίνη.

    ’Ετσι είναι δύσκολη η τιτλοποίηση της δόσης, πέραν του γεγονότος ότι ακόμα και τα «χάπια» σκόρδου προκαλούν τη χαρακτηριστική δυσάρεστη απόπνοια.

    https://www.iatronet.gr/ygeia/kardiologia/article/593/ypertasi-mythoi-kai-alitheies.html

  57. Mitsi Vrasi said

    55 αχαχαχαχαααααα!!!

  58. Mitsi Vrasi said

    Με την ευκαιρία, ξεχάσαμε το ταρατόρι. Αναφέρεται στο Σαραντάκειο, 4/5/2015 «Η ανυπόφορη ευλογία» (το τελευταίο το γκούγκλισα, μη νομίζετε!)

  59. Prince said

    36. Και Σκορδαλιάγκας.
    https://image.fthis.gr/userfiles/articles/412679.jpg?w=875&mode=crop&scale=both&quality=85&anchor=topcenter

  60. GeoKar said

    Το αγαπημένο σκορδόψωμο το είπαμε; Δεν το είπαμε. Ε, να το πουμε κι αυτό λοιπόν!

  61. Spiridione said

    Λιάδα λέει είχαν βγάλει βρόμα οι καθαρευουσιάνοι ότι έλεγε ο Πάλλης την Ιλιάδα που είχε μεταφράσει (και Κεχριμπάρα την Ηλέκτρα κτλ.). Εδώ στον Νούμα λέει ότι το χωρατό ήταν του Λυκούδη.
    https://kosmopolis.library.upatras.gr/index.php/noumas/article/view/83613/82487

  62. ΓΤ said

    58@

    και Ταρατόρης

  63. 28 Ε, αφού τόπες. Σκόρδα Βύσσας. Γεμίζουν την Ελλάδα 🙂

  64. grizac said

    @50, 53, 55
    Υπάρχει πλέον και παστουρμάς (σχεδόν) άοσμος.
    Αρκετά κοντά στη γεύση με τον κανονικό!

  65. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Άννα Σκορδύλη η πρώτη αγάπη του Καρυωτάκη.
    Για τα γράμματά της (βρέθηκαν όντως μερικά στα κατάλοιπά του) έγραψ

    ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΟΥ

    Τα γράμματά σου τα ‘χω, Αγάπη πρώτη,
    σε ατίμητο κουτί, μες στην καρδιά μου.
    Τα γράμματά σου πνέουνε τη νιότη
    κι ανθίζουνε την όψιμη χαρά μου.

    Τα γράμματά σου, πόσα μου μιλούνε
    με τις στραβές γραμμές και τα λαθάκια!
    Τρέμουν, γελάνε, κλαίνε, ανιστορούνε
    παιχνίδισμα τη ζούλια και την κάκια…

    Το μύρο στους φακέλους που είχες ραντίσει,
    του Καιρού δεν το σβήσανε τα χνότα.
    Παρόμοια ας ήταν να μην είχε σβήσει
    η απονιά σου τα ονείρατα τα πρώτα!

    Τα γράμματά σου πάνε, Αγάπη μόνη,
    βάρκες λευκές, τη σκέψη μου εκεί κάτου.
    Τα γράμματά σου τάφοι· δεν τελειώνει
    απάνω τους η λέξη του Θανάτου.

  66. Μυλοπέτρος said

    Ο Σκορδαλός βγαινει από τον κορυδαλό.
    Ο παπους μου από τα Μαστιχόχωρα τη σκορδαλιά την έλεγε σκορδολάμι.
    Καταλαβαίνετε το τι αισθάνθηκα όταν στους Ιππής συναντησα τη λέξη σκοροδαλμη την οποία ο μεταφραστής την είπε σκορδαλιά.
    Τη λέξη σκορδαλιά το λεξικό Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα την παράγει από το σκόρδο και άλλιουμ.
    Θεωρώ οτι υπάρχει πλεονασμός εδώ.
    Μήπως βγαίνει από το σκόρδο και άλς όπως φαίνεται από τη σκοροδάλμη;
    Αν κανω λάθος την επιείκειά σας.
    Δεν είμαι φιλόλογος…

  67. … η μεθαυριανή μέρα θέλει μπακαλιάρο
    με σκορδαλιά. …

    Δεν γίνεται
    ασκορδαμικτί

  68. ΓΤ said

    65@

    Για την Άννα τη Σκορδύλη
    είχε έρθει πια το δείλι
    όταν το ανεμοδούρι
    έδειξε προς Πολυδούρη

  69. … σκόρδο και νερό, κόκαλο γερό. …

    Μού θύμισε το μοτίβο στο τραγουδάκι παλιάς διαφήμισης (80ζ)
    «Μπάμπο και νερό, σπίτι καθαρό»
    (όπου Μπάμπο και νερό είναι(?), λέει, BaBO3 + H2O)

  70. odinmac said

    Έχω δοκιμάσει πολλά αντίδοτα για την μυρωδιά, το καλύτερο και με σχεδόν άμεσα αποτελέσματα είναι ένα σφηνάκι (εγώ προτιμώ δύο, αναλόγως την ποσότητα που έχουμε φάει) σαμπούκα λευκή.

  71. ΓΤ said

    69@

    Εκείνα τα χρόνια, όλο και κάποια μπάμπω θα καθάριζε με Babo.

  72. 46, … 41 Πράγματι, bacalhau είναι, αλλά αυτά που αγόρασα έγραφαν … bacalau. …

    Είναι της γνωστής φίρμας σκορδαλιέων
    Bacalacos & Nicolau

  73. 13,
    Πολύ καλό!

  74. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    13 Μόνο όταν κοπανήσεις το δικό σου σκόρδο στο γουδί μπορείς να κρίνεις εξ ιγδίων τα αλλιότρια.
    🙂

  75. ΓΤ said

    12@ Παναγιώτης Κ.

    «Κόβουμε μια σκελίδα σκόρδο στα δύο και με αυτά τα κομμάτια υγραίνουμε τα τοιχώματα της κατσαρόλας για να δώσει αυτό το ξεχωριστό άρωμα…»

    Οπότε, αλλίωση διά τριβής

    (και έτσι γεφυρώνουμε σκόρδα με διδακτορικά…)

  76. loukretia50 said

    72. Μιχ.Νικολάου
    Παναπεί είσαι κάτοχος Μπακαλορεά αγαπητέ?

  77. Mitsi Vrasi said

    62. Άσμα δημώδες, ελεγειακόν και σκορδόπληκτον

    Ωιμέ, ανέκραξε ο έμορφος Ταρατάρης
    χάθηκε, ξεπαστρεύτηκε
    ο δίδυμός μου, ο Ταρατόρης
    τον βούτηξε, τον άρπαξ’ ο μαύρος Μοριτόρης*.

    Μη σκιάζεσαι και μην οδύρεσαι
    καλέ μου Ταρατάρη
    ο Μοριτόρης πέρασε
    και μια σταλιά, να τόσο δα τον γεύτηκε
    μα σαν την πέτρα του ‘πεσε βαριά στα σωθικά.
    Και σα να μην του φτάναν όλ’ αυτά
    ήτο μεγίστη γκαντεμιά
    τ’ αδέρφι σου είχε γεμίσει την κοιλιά
    με παστουρμά!

    * Μοριτόρης: θάναατος σε άπαντα τα λεξικά της ελληνικής. Σε άλλα αστρικά συστήματα ο μελλοθάνατος.

    Στο μεταξύ, πείνασα!

  78. Κιγκέρι said

    Τώρα θυμήθηκα και το σκορδομάντζανο – έτσι λέει το καβακλιώτικο σόι μου τη μελιντζανοσαλάτα.

  79. […] AgrinioStories | Πηγή […]

  80. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΒΑΤΑΛΗΣ said

    Συγχαρητήρια κ Σαραντακο! Εξαίρετο το άρθρο σας περί σκορδαλιάς.
    Να το αναρτήσετε και στό F/B να το διαβάσουν περισσότεροι.
    Με εκτίμηση Βατάλης Αλέξανδρος
    Λευκοπηγή- Κοζάνης.

    Στάλθηκε από το iPad μου

  81. […] Πλησιάζει η 25η Μαρτίου, που φέτος είναι και τριήμερο. Είναι η εθνική μας εορτή, βέβαια, αν και πέρασαν οι τυμπανοκρουσίες (έστω και με σουρντίνα, λόγω κορόνας) της 200ής επετείου. Σύμφωνα με το έθιμο, η μεθαυριανή μέρα θέλει μπακαλιάρο με σκορδαλιά. Όμως εγώ βρίσκομαι στα ξένα -αλλά σε περιοχή με ισχυρότατη πορτογαλική παροικία, οπότε πήγα και… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2022/03/23/aliada/ […]

  82. michaeltz said

    Ο παππούς μου, που έζησε στην Πόλη από το 1898 μέχρι το 1922, έλεγε την έκφραση «σκορδοτέτοια του Μεμέτη», απροσδιόριστης ερμηνείας! Έλεγε και την έκφραση «του άνοιξαν τα σκόρδα» όταν κάποιος ενδιαφερόταν για κάτι που δεν το συνήθιζε.
    Επίσης, κάθε Μάη κατάπινε με νερό μια σκελίδα σκόρδο κάθε μέρα. Ενοχλούνταν όταν τον ρωτούσα γιατί το κάνει, στην νοοτροπία του δεν υπήρχε σε τέτοια πράγματα «γιατί», «γιατί έτσι» απαντούσε, «το έκαναν όλοι και το κάνω και γω!» Όταν τον πίεζα πολύ μου έδινε μια πολύ γενική απάντηση «γιατί καθαρίζει τον οργανισμό».
    Και κάτι από την Ιστορία: Έξι μήνες μετά την Έξοδο έγραφε κάποιος Γάλλος ανταποκριτής ότι η μυρωδιά του σκόρδου επιβεβαίωνε την αλήθεια του ισχυρισμού μερικών που υπερηφανεύονταν ότι είχαν πάρει μέρος στην άμυνα της πόλης! Έξι μήνες μετά, το ότι δεν μύριζες σκόρδο ήταν απόδειξη ότι ήσουν ψεύτης. Αυτό γιατί οι πολιορκημένοι έτρωγαν επί εβδομάδες μόνο σκόρδο, που το έλιωναν στο γουδάκι που κρεμόταν από το ζωνάρι τους

  83. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    55 🙂

    76 Για το Μπακαλορεά (και το Μπάτσελορ) χρωστάμε άρθρο

    77 Καλό!

  84. Costas X said

    Καλησπέρα από τη δουλειά !

    1) «Αγιάδα», με γάμμα, μάλλον λέγεται μόνο στην Κέρκυρα, κυρίως στην πόλη και τα περίχωρα.

    2) Το σκόρδο είναι εξαιρετικό φάρμακο και για τους οξύουρους.

    3) Ένας φίλος χημικός, όταν ήταν φοιτητής και επιθυμούσε αλιάδα, αγόραζε σκόνη πατάτας για πουρέ και αμπούλες με σκορδέλαιο από το φαρμακείο. Τα ανακάτευε με ελαιόλαδο και το αποτέλεσμα, όπως ισχυριζόταν ήταν πολύ καλό !

  85. Aghapi D said

    Τόσο ωραίο το σκόρδο, τόσα πολλά τα λαογραφικά, τα ιστορικά και οι συνταγές του, και τόσο λίγες οι παροιμίες του. Περίεργο

  86. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Αραιώνουν τα σκόρδα ( λέγεται όταν ξεκόβουν οι στενές σχέσεις πχ με πεθερικά)

    Σκόρδο μου, κρομμύδι μου, κάθε χαψιά και δάκρυ

    Τα σταφύλια τρυγημένα και τα σκόρδα φυτεμένα (Οχτώβρης)

    Σκόρδο νάχει (να μη ματιαστεί)

    Όσο τα σκόρδα αρηγεύουν (αραιώνουν), τόσο χοντραίνουν.(Αμοργός)
    https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/266965_oso-ta-skorda-arigeyoyn
    Ν’ αλλαργέψουμι σαν τα σκόρδα (Λέσβος)

    Αρκουδόσκορδο(άγριο σκόρδο)
    Τρώγε πράσο την άνοιξη κι άγριο σκόρδο το Μάη και θα γλιτώσεις το γιατρό τη χρονιά την άλλη (γερμανική παροιμία,λέει

    https://tomanitari.gr/%CE%B1%CF%81%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%B4%CF%8C%CF%83%CE%BA%CE%BF%CF%81%CE%B4%CE%BF/

  87. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    – Του Σκουρδάρ’
    Σκουρδάρ’ : 1ον.Παρασκεύασμα, που περιέχει λιωμένο σκόρδο (με ψωμί, τυρί κτλ.),
    2ον Η σκορδαλιά με ψωμί. Μια ξεχωριστή συνταγή στην Κοζάνη, που διαφέρει από την παρασκευή της σκορδαλιάς σε αλλά μέρη.
    https://eordaialive.com/topikes-eidhseis/kozanh/skordo-skorodon-allium-sativum-garlik-lt-lt-toy-skoyrdar-gt-gt-to-paraskeyasma-poy-periechei-liomeno-skordo-psomi-tyri-k-a/

    Σκορδάρι Καρδίτσας (για τον καύσωνα! 🙂 )
    3 – 5 σκελίδες σκόρδο (αφαιρούμε ή προσθέτουμε… αναλόγως πόσο ελαφρύ ή δυνατό το θέλουμε)
    2 – 3 φέτες ψωμί ζυμωτό προηγούμενης μέρας (μόνο την ψίχα)
    3 κουτ. της σούπας ελαιόλαδο
    1/3 φλιτζ. του τσαγιού ξίδι (αν δεν μας αρέσει πολύ ξινό βάζουμε λιγότερο)
    1 φλιτζ. του τσαγιού νερό (προσθέτουμε ή αφαιρούμε νερό σύμφωνα με το πόσο αραιωμένο το θέλουμε)
    λίγο αλάτι
    https://www.roulasmera.gr/recipes/meals/soups/skordari-gia-ton-kafsona/

  88. Δεν ξεχνάμε και το …σκορδοεστιατόριο The Stinky Rose στο Σαν Φρανσίσκο. Είχα προσέξει πως τα σκόρδα, κατά κεφάλι, τα έκοβαν στον ισημερινό oπότε το πάνω και το κάτω μισό καθαρίζονταν εύκολα.

  89. Χαχα… Stinking.

  90. Δημόσιε Χώρε, κάτι σου έχω αφήσει εδώ αν μπορείς να βοηθήσεις.

  91. Κιγκέρι said

  92. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    >>…γι’ αυτό και οι αρχαίοι είχαν την παροιμιώδη φράση «μη σκόρδου (φάγω)» δηλ. να μη μπλέξω σε περιπέτειες.

    ‘(Ε)σκορδόμπλεξα’ λέμε εδώ, όταν βλέπουμε να εξελίσσεται άσχημα για μας μια κατάσταση.

    54.
    Σωστά, βολβοί είναι! Έπρεπε ίσως να πω ‘λεξιλογική παραλλαγή’ 🙂 , αλλά από την άλλη, οφείλουν το όνομά τους ακριβώς στη σπιρτάδα τους, που σκορδοφέρνει…
    Τονίζω ότι αναφέρομαι στους άγριους (α)σκορδουλάκους –που βγαίνουν με σκάψιμο βάθους 40-80 εκ. ανάλογα με το έδαφος- γιατί οι καλλιεργημένοι μάλλον κρεμμυδοφέρνουν…
    ===+===

    74+77
    Ωραίες! 🙂 👋
    ===+===

    Είπαμε για το -αρνίσιο ή κατσικίσιο- σκορδομπούτι;
    ===+===

    Περί σκόρδων και σκορδαλιάς από έναν απολαυστικό Άσιμο.

  93. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    87
    “Σκορδάρι” (κοζανίτικο) = στουμπισμένο σκόρδο, μαϊντανό, ψωμί και αλάτι το οποίο έβαζαν σε “πι­ρογλόφιλλο” (φύλο κληματαριάς). Στη συνέχεια το ανακάτευαν με νερό, ξίδι και λάδι. Το έ­τρωγαν στο θέρο, στο αλώνισμα, στο σκάλισμα του καπνού, γιατί ήταν ιδιαίτερα δροσιστικό.
    https://eratyra.gr/fagita-poy-efygan/

  94. ΚΑΒ said

    93. Ξέχασα να γράψω ότι, όπως μου είπε, καθημερινά παρακολουθεί το ιστολόγιο, αλλά υπάρχουν λόγοι για τους οποίους σταμάτησε να σχολιάζει.

  95. ΚΑΒ said

    Το σχ. 94 αναφερόταν σε σχ. 93 που ανέβηκε, αλλά στη συνέχεια εξαφανίστηκε.

  96. @ 90 ΣτοΔγιαλοΧτηνος

    Εντάξει. Το έστειλα. 🙂

  97. BLOG_OTI_NANAI said

    Δύο μεγάλες λέξεις με σκόρδο:

  98. ΚΑΒ said

    86. Επικοινώνησα με τον Αρκεσινέα, οποίος μου είπε ότι η παροιμία δε λέγεται στην Αμοργό και με παρέπεμψε στη Συλλογή παροιμιών εν χρήσει ουσών παρά τοις Ηπειρώταις του Π. Αραβαντινού.

    https://books.google.gr/books?id=pF9CAAAAcAAJ&pg=PA95&lpg=PA95&dq=%CE%B1%CF%81%CE%B7%CE%B3%CE%B5%CF%8D%CE%BF%CF%85%CE%BD&source=bl&ots=14SMprKt0u&sig=ACfU3U0hH0iu-6j952fgyYl6fqlmJi2J4g&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwj3g87-29z2AhWQs6QKHVxPAoEQ6AF6BAgPEAM#v=onepage&q=%CE%B1%CF%81%CE%B7%CE%B3%CE%B5%CF%8D%CE%BF%CF%85%CE%BD&f=false

    Με την ευκαιρία μου είπε να ευχαριστήσω τον Νικοκύρη γιατί πριν κάποιες μέρες του έκανε μνεία σχετικά με την αμοργιανή προφορά των κ, π,τ.

  99. sarant said

    94-98 ΚΑΒ, μάλλον εννοείς το σχόλιο 98 που το βρήκα πιασμένο στη μαρμάγκα. Αντιχαιρέτησε τον Αρκεσινέα.

  100. Μαρία said

    Για τους σκορδοφάγους δυναμίτης είναι το ροζ σκόρδο https://fr.wikipedia.org/wiki/Ail_rose_de_Lautrec . Είμαι παθούσα.

  101. 88,
    Το σκόρδο το έχουν περί πολλού στην περιοχή του Σ.Φ., όπου και το ετήσιο Gilroy Garlic Festival (ένα από κάμποσα) στο Gilroy (λίγο νότια του Σ.Φ.), αυτοαποκαλούμενο Garlic Capital of the World

  102. @ 101 Μιχάλης Νικολάου

    Καλό. 🙂

  103. α. Κάποτε ένας ταβερνιάρης μου είχε πει ότι δεν βάζει σκόρδο στο ψάρι που μαγείρευε αλλά «σκορδίνη» (;) που έχει το άρωμα αλλά όχι την βρόμα του σκόρδου.

    β. Η αγορά έχει γεμίσει με κινέζικα σκόρδα… Θυμάμαι κάποιον που έλεγε παλιά: «ρε, όταν ανοίξει η κινέζικη αγορά, κορδόνια για τα παπούτσια να τους πουλάμε θα γίνουμε πάμπλουτοι!».

    γ. Οι Κορεάτες συνηθίζουν το σκόρδο το πρωί.

    δ. Στην δεκαετία του ’50, ένα από τα γιατροσόφια για τον πόνο στο αυτί ήταν μια ζεστή σκελίδα σκόρδο στον πόρο.

    ε. Πλεξάνες με ψεύτικα σκόρδα, που μοιάζουν με αληθινά, κρέμονται για διακόσμηση σε μαγαζιά αλλαντικών κλπ.

  104. Κουτρούφι said

    Μερικά Σιφνέικα:

    Σκορδέλλα: Οι μικροί βολβοί για το φύτεμα κρεμμυδιού.Το κοκκάρι.

    Το «άνοιξαν τα σκόρδα» κάποιου χρησιμοποιείται για να δηλώσει ότι αυτός πήρε χαρά με κάτι αλλά συνήθως με ειρωνική διάθεση. [Δεν αποκλείω να είναι έκφραση φερμένη σε μας από την Πόλη (#82)].

    Το «αλιάδα» δεν υπάρχει στη Σίφνο αλλά, όπως έχω ξαναναφέρει, έχουμε και μεις την τροπή του «λια» σε «για» (όπως και του «λιε» σε «γιε», του «λιο σε «γιο» κλπ) και στο πιο προχωρημένο σε «(ν)γκια» κλπ (π.χ. ε(ν)γκιά, βιο(ν)γκιά). Το «αγιάδα» μπορεί να συσχετιστεί με το βεντσιάνικο «agliata» αλλά τα υπόλοιπα; Έχει ερμηνευτεί αυτή η συνήθεια; Μήπως είναι γενικότερης ιταλοβενετσιάνικης επίδρασης;
    ———————————————–
    Ο Τούντας αγαπούσε την σκορδαλιά:
    Κάνεις ωραία σκορδαλιά, βάζεις περίσσιο λάδι
    Στην ταραμοσαλάτα σου
    η σάλτσα η ντομάτα σου
    που βάζεις στο πιλάφι
    σύγχρονη εκτέλεση: https://www.youtube.com/watch?v=dvFf63js6bk

  105. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    94, ΚΑΒ Τί χαρά! ακριβοχαιρετώ τον Αρκεσινέα!

    Ας το ξαναγράψω, επειδή είναι η εποχή τους: Τα σκορδόφυλλα στη μαγειρική είναι αρκετά άλλο/διαφορετικό υλικό από τα σκόρδα-σκελίδες.
    Ανοιξιάτικο φαγητό: κατσικάκι με σκορδόφυλλα καθώς και κουνελάκι με σκορδόφυλλα
    (προσοχή, μόνο τα φύλλα, όχι το άσπρο μέρος του σκόρδου).

  106. Αληθεύει πως αν βουτήξεις για λίγο στη θάλασσα την πλεξάνα με τα σκόρδα διατηρούνται και δεν φυτρώνουν ;

  107. # 103 β

    ξεχωρίζουν εύκολα γιατί εισάγονται υποχρεωτικά χωρίς ρίζες στην κάτω μεριά

  108. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    …..
    Του Σκορδά το Χάνι
    https://iselida.gr/index.php/attiki/rafina-pikermi/item/3773-otan-oli-i-athina-etroge-stou-skorda-to-xani

    ….
    107
    Δεν το έχω ακούσει. Ενδιαφέρον αυτό αν τα βουτήξεις στο θαλασσινό νερό να διατηρούνται όπως είναι και να κρατιούνται γερά επειδή το αλάτι τα εμποδίζει να φυτρώσουν (αφού όταν αρχίζουν ν΄ανοίγουν, σουφρώνουν σιγά σιγά κι εξαφανίζονται). Να το δοκιμάσουμε με αλατόνερο.
    Πάντως εγώ συνηθίζω να καθαρίζω κ να κρατάω τις σκελίδες μέσα σε βαζάκια σε λάδι (για ευκολία όταν χρειαστούν-που χρειάζονται συνέχεια) και μ΄αυτό το λάδι αρταίνω τη σαλάτα. Άλλοι τα καταψύχουν.

    Όταν βράζεται μακαρόνια ρίξτε δυο σκελίδες σκόρδο να βράσουν μαζί. Αρωματίζουν πολύ ελαφριά το φαγητό.

  109. Χαρούλα said

    Για το σκορδοστούμπι(στον πατσά) είπαμε;

    Ναι το σκόρδο ρίχνει την πίεση, ως υποτασΙκή το ξέρω καλά. Όχι όμως ότι πτοούμαι. Απλά κοιμάμαι για ώρες μετά☺️. (Δεν ενοχλώ και τους άλλους με την μυρωδιά!😂)

    Τα σκόρδα της Ν.Βύσσας έχουν και …ρεκόρ!

    Και ο άτλαντας του σκόρδου!!!
    http://www.allium.kpr-eshop.eu/el/

  110. sarant said

    Ωραία σκορδοσχόλια!

    104 Πολύ καλός πάντα!

    110 Άτλαντας!

  111. Costas Papathanasiou said

    Γειά χαρά και καλό ξημέρωμα. Τερπνό και ωφέλιμο το άρθρο, λόγω και της διαχρονικής καυστικότητας του σκόρδου.
    Να σημειωθεί ότι και η 2η επιστολή του Αγρινιώτη Ροΐδη(του υπερασπιζόμενου την ηθοπλαστική, σκωπτική αξία της “Παππίσης” του) , η προηγηθείσα της “σκορδόπιστης” Αγγλίδος Κόμησσας Θ(εοτόκη), αναδεικνύει την ελευθεροστομία ως το αναντικατάστατο συστατικό της σάτιρας, καθότι είναι “ως το σκόρδον εις την σκορδάλμην” ή “ ως τα πτερά εις τα πτηνά” ή «το άνοιγμα στόματος για το γέλιο» (επίσης, αναπόσπαστη απ’ αυτή, “ως αι άκανθαι από τα ρόδα” – κατά την 4η’Επιστολή, όπου και επισημαίνεται εν κατακλείδι ότι “Εις δε την «Ιωάνναν» κάθαρσις των παθών είναι αυτός ο γέλως του αναγνώστου, αναγκαζομένου να περιπαίζη το κακόν…Οι σατυρικοί, κ. εκδότα, ζώσιν εν τω κακώ, ως οι βάτραχοι εν ταις λίμναις•”).
    Η σχετική περικοπή της ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ Β’:
    Αγρίνι, 10 Μαΐου 1866
    Αξιότιμε κ. Εκδότα της «Αυγής»,
    (…)Σκοπεύω μόνον να σας αποδείξω με μαρτυρίας, τας οποίας θέλω λάβει ουχί εκ της κεφαλής μου, αλλ’ εκ της βιβλιοθήκης μου, ότι η ελευθερία της εκφράσεως, το θράσος, η αναίδεια, ασέβεια, αθυροστομία ή όπως άλλως την εβάπτισαν μερικοί καλιμαυχοφόροι της πρωτευούσης σας, εθεωρήθη πανταχού, πάντοτε και υπό πάντων, από κτίσεως κόσμου μέχρι σήμερον, από του Εκκλησιαστικού μέχρι του Παπά Περδικάρη, φυσική και αναγκαία εις τα σατυρικά συγγράμματα του είδους της «Ιωάννας» ως το σκόρδον εις την σκορδάλμην και όχι μόνον φυσική και αναγκαία, αλλά και ηθικώς προτιμοτέρα από την άσεμνον σεμνολογίαν, την μόνην επικίνδυνον εις τα ήθη ως σεμνά τα άσεμνα παριστώσαν.(…) Αλλ’ έως τότε συγχωρήσατε με να πιστεύω, αξιότιμε κ. εκδότα, ότι ο κανών τον οποίον ανέφερα εν αρχή της παρούσης μου, ότι δηλ. η αθυροστομία είναι αναγκαία εις την σάτυραν ως τα πτερά εις τα πτηνά, κατά τούτο διαφέρει των άλλων κανόνων ότι δεν δέχεται εξαιρέσεις.(…) οι δε συνάδελφοί σας ενδέχεται να παρατηρήσωσιν, ότι όσα εσυγχωρούντο τότε ονομάζονται σήμερον ατιμωτικά. Πιθανόν να έχωσι δίκαιον· η αλήθεια εξέρχεται πολλάκις εκ του στόματος των απλών·εις δε τον αιώνα τούτον των Θαυμάτων, καθ’ ον ευρήκαμεν τον τρόπον να πλέωμεν χωρίς πανία, να τρέχωμεν χωρίς άλογα και να γράφωμεν χωρίς μελάνην, δεν είναι παράδοξον ν’ ανεκάλυψαν και οι σατυρικοί τον τρόπον να γελώσι χωρίς ν’ ανοίγωσι το στόμα.(…)
    Πρόθυμος δούλος σας ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΥΡΛΗΣ

  112. ΚΩΣΤΑΣ said

    Το καλύτερο σκόρδο στην Ελλάδα παράγεται στον Πλατύκαμπο Λάρισας. Τους κατοίκους του τους κοροϊδεύουν και σκορδάδες.

    Τώρα διεκδικούν και το καλύτερο σκόρδο στον κόσμο!

    https://www.larissanet.gr/2021/03/30/skordo-platykampou-to-kalytero-skordo-pagkosmios/

  113. ΣΠ said

    Ο τίτλος του άρθρου μου θύμισε αυτό το τραγούδι.

  114. loukretia50 said

    ΣΚΟΡΔΕΤΟ
    Σκορδάτη γεύση, πόσοι λαχταράνε!
    Κρασί γλυκό , τη δίψα για να σβήσει !
    Απόλαυση, αισθήσεων μεθύσι!
    Μα πόσοι σκόρδου μπόχα αψηφάνε…

    Καμιά δε θα τολμά να τους φιλήσει.
    Του έρωτα θα σβήσει το φυτίλι.
    Με συστολή κλεισμένα μένουν χείλη
    Ματζούνια, μαϊντανός, δεν είναι λύση

    Οι εραστές που αγκαλιά κοιμούνται
    και φλογισμένα σμίγουνε τα χείλη
    να ξέρουν πως με σκόρδο απωθούνται

    Αν σκορδαλιά γευτούν πριν απ΄το δείλι
    την αγκαλιά ευθύς να λησμονήσουν.
    Ποθούν, μα δε μπορούν να ξεμυρίσουν
    ΛΟΥ
    Παρντόν για το σονέτο του Μαβίλη
    που αγαπώ , μα φταίνε οι κανόνες!
    Οι στιχοπλέχτρες δεν υφαίνουν μόνες
    κι η σκορδαλιά, λατρεία και ρεζίλι!

  115. Nestanaios said

    37. Αν πας κεντρική λαχαναγορά Ρέντη, μόνον έτσι θα τα βρεις. Πλεξούδες των 100. Πριν λίγους μήνες τις αγόραζες με 20 ευρώ και τώρα θέλεις 40 ευρώ.

  116. Πέπε said

    92

    > Τονίζω ότι αναφέρομαι στους άγριους (α)σκορδουλάκους –που βγαίνουν με σκάψιμο βάθους 40-80 εκ. ανάλογα με το έδαφος

    Έχω διαβάσει ότι ανακαλύφθηκαν τυχαία επειδή τους πέταγε το αλέτρι έξω. Προφανώς κάποιος ζευγάς, όταν τους είδε έτσι όπως βγαίνουν από το χώμα, σε μορφή περίπου άμορφη και χωματώδη (ακόμη και για πετραδάκια τους περνάς άμα δεν έχουν ρίζες και βλασταράκια), τι άλλο θα σκέφτηκε παρά «ας δω μήπως αυτό, άμα το βράσω και του αλλάξω κάμποσα νερά και το ξιδιάσω και το τουρσιάσω, τρώγεται».

    Άλλη μια αφορμή να θαυμάσουμε την ατελείωτη ευρηματικότητα του ανθρώπου σε ζητήματα τροφής. Αναρωτιέμαι, όλα όσα βγάζει η φύση και δεν τα τρώμε, τα σαμιαμίδια ξερωγώ, είναι επειδή πέρασαν από τους αντίστοιχους πειραματισμούς και απορρίφθηκαν;

  117. sarant said

    115 Μπράβο !

  118. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    117 τέλος

    Ναι. Απορρίφθηκαν επειδή η κατανάλωσή τους στενεύει τα μάτια.

  119. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    68
    Άννα Σκορδύλη
    η πρώτη φίλη
    η Πολυδούρη
    ως το κιβούρι

    115 Μπράβο Λου, αρωμάτισες στιχουργικά το νήμα, μου θύμισες αυτό του Νερούντα στην Ωδή της τηγανητής πατάτας
    Το σκόρδο
    τούς προσθέτει
    το γήινο άρωμά του

  120. Spiridione said

  121. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Με τον τρόπο των τραγουδιών:
    >>Η εθνική μας σκορδαλιά
    Το ψάρι του βοριά
    https://www.efsyn.gr/nisides/geysi/336409_psari-toy-boria

    Σκέφτομαι που ΄χες Βαγγέλη Λιάρο
    γιορτή και ρίμα με μπακαλιάρο 😦
    Μ΄αν στ΄όνομά σου μ΄αναίδεια καίω
    σ΄έχουν οι στίχοι σου Άλκη Αλκαίο

  122. Yiannis KYRiakides said

    Το σκορδο γινεται μπλε μετα την αναμιξη του με το ξιδι! Εχω και φωτο, αλλά δεν θυμαμαι πώς να την ανεβασω εδω…
    Αν δεν το γνωριζετε υπαρχει και αυτο. Το παθαμε/μαθαμε φετος και πηγαμε να τρελαθουμε. Πιστεψα ο,τι βρηκα στο διαδικτυο (γελας πολυ με την αυτοματη διορθωση, αλλά καταλαβαινεις τι λεει):
    https://el.hiloved.com/γιατί-το-σκόρδο-γυρίστε-μπλε-όταν/

  123. Πέπε said

    Σχεδόν μια βδομάδα μετά θυμήθηκα να απορήσω: μα ούτε ένας μπολσεβίκος να μην αναφέρει ότι όπως τις άγλιθες τις λέμε χυδαϊστί κεφάλια, τις γέλγεις τις λέμε δόντια;

    Γιά να λεξιλογούμε λίγο!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: