Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

50 -άζ

Posted by sarant στο 19 Μαΐου, 2022


Τις προάλλες, εκεί που συζητούσαμε για χρώματα, ο φίλος μας ο Σταύρος, χαριτολογώντας, είπε ότι αναγνωρίζει καμιά δεκαριά βασικά χρώματα μονάχα και όχι αποχρώσεις με δυσδιάκριτες διαφορές μεταξύ τους όπως βεραμάν, γκρενά, σομόν, τιρκουάζ ή… ντεμπραγιάζ.

Κι αυτό μου έδωσε την ιδέα να μαζέψουμε στο σημερινό άρθρο τις λέξεις που έχουν μπει στο ελληνικό λεξιλόγιο και έχουν την κατάληξη -άζ.

Στη συντριπτική πλειοψηφία (ή πλειονότητα, αν είστε από την άλλη φράξια) πρόκειται για δάνεια από τη γαλλική γλώσσα που αντιστοιχούν σε γαλλικές λέξεις με το επίθημα -age, με το οποίο φτιάχνονται ουσιαστικά από άλλα ουσιαστικά ή από ρήματα, και δηλώνουν συχνά σκοπό ή αποτέλεσμα, σε κάποια αντιστοιχία με το αγγλικό -ing. Και ένας χρήσιμος κανόνας για όσους μαθαίνουν γαλλικά είναι ότι όλες οι λέξεις με το επίθημα -age είναι αρσενικού γένους (προσοχή όμως γιατί μπορεί μια λέξη να τελειώνει σε -age αλλά να μην έχει το επίθημα, π.χ. page, η σελίδα, που είναι θηλυκού γένους).

Υπάρχουν όμως και λέξεις ελληνικές σε -άζ που προκύπτουν με άλλο τρόπο. Για παράδειγμα, το τιρκουάζ του παραδείγματος του Σταύρου είναι πάλι γαλλικό δάνειο αλλά από το γαλλ. turquoise, όχι από λέξη σε -age. Όσες λοιπόν λέξεις δεν προέρχονται από λέξη σε -age τις σημειώνω με αστερίσκο και δηλώνω από πού προέρχονται.

Κάποιοι συνηθίζουν τις λέξεις αυτές (ή, κάποιες από αυτές τις λέξεις) να τις προφέρουν με παχύ ζ, όπως προφέρονται στα γαλλικά -θυμάμαι μια γνωστή δημοσιογράφο (αν προκληθώ, θα την κατονομάσω) να προφέρει «μοντάge», που εμένα μου φαίνεται αστείο και εξεζητημένο. Στα ελληνικά, προφέρουμε ελληνικά!

Καταγράφω 50 λέξεις που έχουν λεξικογραφηθεί, στο ΛΚΝ ή στον Μπαμπινιώτη, καθώς και μερικές δικές σας προτάσεις σε ένα άρθρο που είχαμε βάλει πρόπερσι με 666 λέξεις γαλλικής προέλευσης. Το Αντίστροφο λεξικό έχει 62 λέξεις σε -άζ αλλά καταγράφει και μερικές πολύ σπάνιες (π.χ. πεϊζάζ, ρενσάζ).

Αξιοπρόσεκτο είναι πως οι περισσότερες από αυτές τις λέξεις δεν έχουν εξελληνισμένο τύπο σε -άζι. Βρίσκει κανείς βέβαια γκαράζι ή αμπραγιάζι και μερικά ακόμα, αλλά σπάνια. Πράγματι, οι περισσότερες λέξεις του ΛΚΝ σε -άζι είναι τουρκικής προέλευσης (αγιάζι, μαράζι κτλ.) και μόνο δύο γαλλικές: γκάζι και γρανάζι, που όμως δεν έχουν τύπους «γκαζ» (εντάξει, υπάρχει, αλλά πολύ σπάνια) ή ανγκρανάζ (διότι το γρανάζι προέρχεται από το engranage). Δηλαδή, οι γαλλικές λέξεις έμειναν σε γενικές γραμμές ασυμμόρφωτες και δεν έδωσαν προσαρμοσμένους τύπους σε συχνότητα που να λεξικογραφείται -στον κατάλογο που ακολουθεί μόνο το «σενάζι» είναι η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα.

Σε λόγιο εξελληνισμό έχουμε το «εμβαλλάγιον», που το έχουμε συζητήσει και παλιότερα στην ορολογία των φαρμακοποιών.

Όπως είπα, με αστερίσκο σημειώνω στον κατάλογο τις λέξεις που δεν προέρχονται από επίθημα -age ή και που δεν έχουν γαλλική προέλευση (πιάζ, τζαζ) ενώ μια ειδική περίπτωση είναι το σπικάζ, που φτιάχτηκε στα ελληνικά, από το αγγλ. speak και το επίθημα -άζ ως αυτονομημένο πλέον. Δεν υπάρχει λέξη speakage στα γαλλικά, ενώ ο αγγλικός όρος είναι voice-over. Αν ξέρετε άλλη τέτοια περίπτωση, πολύ θα με ενδιαφέρει.

Ιδού λοιπόν οι 50 λέξεις σε -άζ. Συμπληρώστε ελεύθερα, μήπως και φτάσουμε τις 100.

  1. αβαντάζ
  2. αμπαλάζ
  3. αμπραγιάζ
  4. αρμπιτράζ
  5. βερνισάζ
  6. βιράζ
  7. βολτάζ
  8. γκαράζ
  9. εταλονάζ
  10. καμουφλάζ
  11. καμποτάζ
  12. κολάζ
  13. κορσάζ
  14. μακιγιάζ
  15. μασάζ
  16. μιξάζ
  17. μοντάζ
  18. μπαράζ
  19. μποϊκοτάζ
  20. μπρικολάζ
  21. ντεκαπάζ
  22. ντεκουπάζ
  23. ντεμακιγιάζ
  24. ντεμαράζ
  25. ντεμπραγιάζ
  26. ντρενάζ
  27. πατινάζ
  28. πετρογκάζ * από πετρο- + γαλλ. gaz
  29. πιάζ * από τουρκ. piyaz
  30. πλαζ * από γαλλ. plage, αντιδάνειο, όχι με επίθημα
  31. πλακάζ
  32. πορτ-μπαγκάζ
  33. ρεπεσάζ
  34. ρεπορτάζ
  35. ροντάζ
  36. σακ βουαγιάζ
  37. σαμποτάζ
  38. σενάζ(ι)
  39. σπικάζ
  40. τατουάζ
  41. τζαζ * από αγγλ. jazz
  42. τιράζ
  43. τιρκουάζ * από γαλλ. turquoise
  44. τονάζ
  45. τριάζ
  46. υδρομασάζ
  47. φραμπουάζ
  48. φωνομοντάζ
  49. φωτομοντάζ
  50. φωτορεπορτάζ

Κάποιες από τις λέξεις του καταλόγου απηχούν παλιότερες εποχές κυριαρχίας της γαλλοφωνίας και σήμερα υποχωρούν μπροστά στους αγγλικούς όρους, όπως το εταλονάζ που είναι όρος της φωτογραφικής. Θυμάμαι άλλωστε κι έναν διάλογο σε πρωινάδικο, με μία νεαρή που σπούδαζε makeup artist.

Πώς το λένε στα ελληνικά αυτό που σπουδάζεις; ρώτησε η παρουσιάστρια. Μακιγιάζ, απάντησε εκείνη. Και είχε δίκιο.

Κλεινουμε με το κατάλληλο για την περίσταση τραγούδι.

188 Σχόλια προς “50 -άζ”

  1. Κουνελόγατος said

    Καλημέρα. Αν φτάσετε τις 99, θα συνεισφέρω με κίντερ έκπληξη,

  2. Ρεπεράζ, θα έλεγαν οι σινεφίλ.

    +1 για την κομματάρα της Πλάτωνος και της Κριεζή!

  3. ndmushroom said

    Νικοκύρη, στις δύο εξελληνισμένες γαλλικές μήπως να προσθέσουμε και τα μπαγκάζια; 😉

  4. LandS said

    Για πληρότητα μήπως πρέπει να προσθέσουμε τα τρομάζ σκιαζ κ.α. Ή μήπως επειδή είναι ρήματα δεν πιάνονται; 😁

  5. phrasaortes said

    Προς το παρόν, μόνο το βιντάζ μου έρχεται.

  6. grizac said

    Πατάτες ντοφινουάζ

  7. ΣΠ said

    Μπονζούρ.

    Κλακάζ: https://www.slang.gr/lemma/6405-klakaz

  8. leonicos said

    To μιράζ δεν είδα.

    Υπάρχει όμως και το πεϊζαζιστ, ζωγράφος τοπίων.
    Το πεϊζάζ δεν το λέμε μ΄;λλον φυσιολογικά, αλλά το πεϊζαζίστ το λέμε

  9. leonicos said

    Το άνκορεϊτζ είναι προφανώς αγγλόφερτο

  10. Ρουμπίνη Κνιθάκη said

    Καλημέρα! Είναι και τα αεροσκάφη μιράζ, αλλά συνηθίζουμε να τα αφήνουμε με τους λατινικούς χαρακτήρες. Πιάνονται αυτά;

  11. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Δίλεπτη διακοπή άπό τήν ἐφημερία: Τί πειράζ; τοῦ Χαρίλαου 🙂
    Καλημέρα σας!

  12. leonicos said

    λανγκάζ

    Αυτός έχει ωραίο λανγκάζ, διατυπώνει ωραία τον λόγο

  13. ΚΩΣΤΑΣ said

    Πειράζ άμα βάλουμε κι όλες τις λέξεις που λέμε στ’ Λάρσα και τελειώνουν σε -αζ; κράζ, στάζ, χαλάζ, μπαζ…

    Το μπαζ ειδικά είστε υποχρεωμένοι να το δεχτείτε! 😉

  14. alexisphotogr said

    μεναζ (γαστρονομικό)
    νισουάζ (γαστρ)
    ρεπεράζ (κινηματογραφικ΄΄ο)

    καλημεράζ 🙂

  15. Πέπε said

    Καλημέρα.

    > μια ειδική περίπτωση είναι το σπικάζ, που φτιάχτηκε στα ελληνικά, από το αγγλ. speak και το επίθημα -άζ ως αυτονομημένο πλέον.

    Τα τρία τελευταία της λίστας, σύνθετα με το φωνο- ή φωτο-, είναι δάνεια αυτούσια ή κι αυτά έχουν σχηματιστεί στα ελληνικά; Το ίδιο και για το υδρομασάζ. Βέβαια ακόμα κι αν ισχύει το δεύτερο, δε θα είναι ίδια περίπτωση με το σπικάζ (όπου στα ελληνικά κόλλησε το -άζ με το θέμα της αρχικής λέξης).

    > φραμπουάζ

    Κι εδώ αστερίσκο!

    > Δηλαδή, οι γαλλικές λέξεις έμειναν σε γενικές γραμμές ασυμμόρφωτες και δεν έδωσαν προσαρμοσμένους τύπους [σε αντίθεση με τις τούρκικες]

    Πράγματι, αλλά γιατί; Δε νομίζω ότι η αιτία είναι απλώς η διαφορετική γλώσσα προέλευσης. Θέμα εποχής; Θέμα κοινωνικού επιπέδου της κάθε λέξης; Τα γαλλικά δάνεια γενικώς τα έχουμε στο μυαλό μας ως αστικά, των εύπορων μορφωμένων, αλλά νομίζω ότι στην πραγματικότητα οι γαλλικής προέλευσης λέξεις στη λίστα είναι κυρίως επαγγελματικοί όροι. Τα τούρκικα δάνεια από την άλλη τα θεωρούμε λαϊκά, αλλά και πάλι, τον καιρό που η επαφή ανάμεσα στις δύο γλώσσες ήταν στενή και ο δανεισμός ζωντανή διαδικασία, τέτοιες λέξεις χρησιμοποιούνταν και στα σαλόνια. Λαϊκή είναι μάλλον η διατήρησή τους σήμερα.

  16. ΓΤ said

    βουαλάζ
    σουα σοβάζ
    ντεκαλάζ

  17. Νίκος Κ. said

    Το μουσείο Ερμιτάζ μετράει;

  18. Spiridione said

    Σταζ, για το οποίο υπάρχει και άρθρο
    https://sarantakos.wordpress.com/2009/09/24/staz/

  19. miltos86 said

    Καλημέρα!

    Ντρεσάζ από την ιππασία και γενικά από αθλήματα και τέχνες θα υπάρχει αρκετή ορολογία που χρησιμοποιείται αυτούσια

  20. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Καλημέρα. Πραζ ν’ αφήσω αυτό εδώ?
    https://www.slang.gr/definition/7578-karaflaz

  21. Spiridione said

    ογδόνταζ, κτλ
    https://www.slang.gr/lemma/16138-ogdontaz

  22. odinmac said

    Αλκατράζ! τι; όχι; αμπεράζ τότε.

  23. miltos86 said

    Μπρινουάζ κοπή στη μαγειρική

    Λα Παζ θα μετρήσουμε; Με τους κανόνες των νοτιοαμερικανικών ισπανικών βέβαια θα πρέπει μάλλον να διαβαστεί Λα Πας εκτός αν υπάρχει κάποια τοπική προφορά εκεί στη Βολιβία

  24. miltos86 said

    Επίσης εκτός από το πιο διαδεδομένο αβαντάζ έχει νομίζω καθιερωθεί και το αντίθετο του:
    Ντεσαβαντάζ

  25. ΕΦΗ - ΕΦΗ said


    https://www.slang.gr/definition/12501-gkauloises-gkaulouaz

  26. […] Τις προάλλες, εκεί που συζητούσαμε για χρώματα, ο φίλος μας ο Σταύρος, χαριτολογώντας, είπε ότι αναγνωρίζει καμιά δεκαριά βασικά χρώματα μονάχα και όχι αποχρώσεις με δυσδιάκριτες διαφορές μεταξύ τους όπως βεραμάν, γκρενά, σομόν, τιρκουάζ ή… ντεμπραγιάζ. Κι αυτό μου έδωσε την ιδέα να μαζέψουμε στο σημερινό άρθρο τις λέξεις που έχουν μπει στο ελληνικό λεξιλόγιο… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2022/05/19/age/ […]

  27. Νίκη said

    Ως προς τον εξελληνισμένο τύπο σε -άζι, έχουμε τα μπαγκάζια. Πάντως, όταν διάβασα τον τίτλο, δεν πρόσεξα τον τόνο στο -άζ και νόμιζα ότι αρχίσαμε να λέμε τα πενήνταζ, όπως τα φίφτιζ (50’s) 🙂

  28. Triant said

    Καλημέρα.
    Το μπαζ στα γκαζάκια πιάνεται; Έχει και παράγωγα: Παράμπαζο, κωλόμπαζο. Το πρώτο, δεύτερο και τελευταίο στα στημένα, αντιστοίχως.

  29. Triant said

    Ρεμοντάζ. Μόνο στο μπριτζ το έχω ακούσει. Όταν με το αποτέλεσμα της τελευταίας ημερίδας ανεβαίνεις πολλές θέσεις στην γενική κατάσταση. Συνήθως υπάρχει και έπαθλο για το μεγαλύτερο.

  30. Spiridione said

    Από το τραγούδι της Πλάτωνος
    Χαμογελάνε πίσω απ’ τ’ άσπρα βουαλάζ

  31. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Καλλιτεχνικό κατινάζ
    https://www.slang.gr/lemma/1471-katinaz

  32. ΣΠ said

    Από το μασάζ στη γιόγκα
    κι απ’ τη γιόγκα στο μασάζ,
    σου το λέω και σου το `πα
    το στραβό κορμί δε σαζ.

  33. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Σταζ / stage

  34. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και για τις προσθήκες, μερικές από τις οποίες είναι προφανείς όπως τα σταζ.

    Εχετε δίκιο για τα μπαγκάζια.

    Να θυμηθούμε και το Θηρίο του Σαββόπουλου: .στου μυαλού σου το γκαράζ … κοπροσκυλιάζ’

    27 Καλώς τη Νίκη!

  35. sarant said

    29 Πάντως στη Γαλλία δεν το έχω ακούσει σαν όρο το ρεμοντάζ, μόνο τη ρεμοντάδα στο ποδόσφαιρο.

  36. Πέπε said

    Αμάξι μ’ αεροτομές,
    τούρμπο με φόρτσα (?) γκάζια,
    δικές μου να ‘χουν προτομές
    ακόμα και σε μπαγκάζια.

    Ό,τι κι αν εννοεί ο ποιητής… Ή εγώ δεν ακούω σωστά (ραμόνι);

  37. Pedis said

    ρεπορτάζ …

    και καρατσεκάζ

  38. Pedis said

    37 -> Ο αρχικός τίτλος της είδησης ακόμη υπάρχει στο γουγγλάζ …

    Shireen Abu Akleh, Palestinian Journalist, Dies, Aged 51
    https://www.nytimes.com › world

  39. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Καλημέρες!

    – βιντεομοντάζ (αφού πιάνεται το φωτομοντάζ 🙂 )
    – ντουμπλάζ (κιν-φικός όρος)

  40. odinmac said

    Πλαζ(ς):


    Théo van Rysselberghe (1862-1926), l’Heure embrasée (Provence) (The Glowing Hour (Provence)) (1897), oil on canvas, 228 x 329 cm, Staatliche Kunstsammlungen, Weimar.

    Αυτή η παραλία έχει γίνει το δημοφιλές θέρετρο στο Le Lavandou κοντά στο Saint-Tropez.

    Théo van Rysselberghe (1862-1926), Baigneuses sous les pins, à Cavalière (Bathers under the Pines at Cavalière) (1905), oil on canvas, 81.5 x 100.5 cm, Private collection.

    Η γυναίκα ενός ψαρά πρέπει να μάθει στα παιδιά να κολυμπούν

    Virginie Demont-Breton (1859–1935), Into the water! (c 1898), oil on canvas, 182.1 x 122.5 cm, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, Antwerp, Belgium.

  41. Ε, όχι και σπάνια λέξη η Pesage …εμείς την λέγαμε και την γράφαμε όταν άλλοι πιπιλούσαν το δάκτυλο ακόμα !!!

    https://gpointsbreeze.blogspot.com/2011/02/pelouse-pesage.html

  42. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μενάζ (εστιατ.) αλατοπίπερα κλπ

  43. Πάνος με πεζά said

    «Μπερλινουάζ» ‘η «τοίχος Βερολίνου», από το γλωσσάρι των μηχανικών, είναι μια μορφή αντιστήριξης εδαφών.

  44. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    37# Δεν υπάρχει κάτι λάθος φίλε. Ο αμερικάνος, 50 ετών, στον ανθό απάνω, σκοτώθηκε στο καθήκον. Η παλαιστίνια στα 51 πέθανε από βαθιά γεράματα, πλήρης ημερών που λένε.

  45. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    Γενικὸ μανουβράζ· ἀπὸ τὰ «Παιδιά τῆς Πιατσας» τοῦ Τσιφόρου>. Διαβάζει ὁ Γιάννης Μποσταντζόγλου.

  46. spyridos said

    37,44
    το πικρότερο και οι δυό δούλευαν για τη NYT και οι δυό αμερικάνοι.

  47. Jimakos said

    * μπαντάζ (τα), είναι αυτά που δένουν στα χέρια όταν δεν φοράνε γάντια σε ορισμένες πολεμικές τέχνες

    Στα κινηματοφωτογραφικά, είναι και το τρικάζ (ή τρυκάζ, όπως μπορεί να το γράφαν και παλιότερα).

    Επίσης, μπορεί να μην τελειώνει σε -αζ, αλλά η εταζέρα προκύπτει από λέξη μ’ αυτή την κατάληξη 😛

    Γρήγορα, γρήγορα, πλην του page, οι άλλες δυο πιο κοινές και γνωστές που είναι θηλυκού γένους (αν και σε -age), είναι τα plage και image.

  48. Να πούμε πως μαζί με το κολάζ (12) έχουμε και το κολάρισμα αλλά με άλλη σημασία. (Μου το υπογραμμίζει με κόκκινο και προτείνει κολλάρισμα).

    Σε άλλες λέξεις σε -αζ έχουμε και εναλλακτικό σχήμα σε -άρισμα αλλά με την ίδια σημασία:

    αμπαλάζ / αμπαλάρισμα
    καμουφλάζ / καμουφλάρισμα
    μακιγιάζ / μακιγιάρισμα
    μοντάζ / μοντάρισμα
    μποϊκοτάζ / μποϊκοτάρισμα
    ντεκουπάζ / ντεκουπάρισμα
    ντεμακιγιάζ / ντεμακιγιάρισμα*
    σαμποτάζ / σαμποτάρισμα
    σπικάζ / σπικάρισμα*
    τατουάζ / τατουάρισμα*.

    (*) Μου υπογράμμισε με κόκκινο κολάρισμα, ντεμακιγιάρισμα, σπικάρισμα και τατουάρισμα.

  49. ΓΤ said

    Πέθανε η Κατερίνα Βελλίδη

  50. Και ντουμπλάζ / ντουμπλάρισμα (ΜΙΚ_ΙΟΣ)

    Και μάλιστα μου κοκκινίζει το ντουμπλάζ.

  51. miltos86 said

    Και ο Γιώργος Καραϊβάζ

  52. Γιώργος Καραϊβάζ

    Μου κοκκινίζει το Καραϊβάζ αλλά κρατάει το Γιώργος…

  53. Αγγελος said

    Ώστε το σενάζι (που δεν ανήκε στο ενεργό μου λεξιλόγιο, αν και φυσικά το είχα ακούσει) είναι γαλλικής αρχής < chaînage! Ποτέ μου δεν θα το φανταζόμουν!
    Kι ένα-δυο άλλα δεν νομίζω πως τα έχω ακούσει ποτέ στα ελληνικά. Το πεζάζ, που ανέφερε ο G, νόμισα στην αρχή πως ήταν λάθος αντί πεϊζάζ (αλλά δεν έχω πάει και ποτέ στον ιππόδρομο)· και το ντρενάζ, σε τι συνάρτηση λέγεται; Αποστράγγιση αποστήματος, ανακούφιση συσσώρευσης λέμφου, ή κάτι άλλο άσχετο;

  54. ΓΤ said

    Ο Νικοκύρης σήμερα Καθαρή τη βγάζ’

  55. ΓΤ said

    19 Μαΐου

    Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού από τους Τούρκους
    (μούγγα το Μηνολόγιο)

  56. Νέο Kid said

    Μιας και πιάσατε και τα οικοδομικά (κουφάθηκα που ο Άγγελος δεν ήξερε (ή μάλλον δεν είχε κάνει το κονέκσιον αλά γαλλικά…) το σενάζ!) να σας θυμίσω κι ένα που το έχω ξαναπεί παλιότερα ,αλλά που σίγουρα δεν τόχει κανείς στην υποψία του!…
    Το κουρακλέ ή κορακλέ ή κουραγκλέ (ή Ο κουρακλές) από το cours anglaise. και που είναι βασικά αυτό:

    Γεμάτη η Ελλάδα ,και ειδικά η Αθήνα από κουραγκλέ(-δες) ! 🙂

  57. Ενδιαφέρον είναι να ψάχναμε και τα παράγωγα.
    Ο σαμποταριστής [μου το κοκκινίζει] έχει 363 google-εμφανίσεις αλλά ο σαμποτέρ [δεν μου το κοκκινίζει] 321.000. Είναι και το ομώνυμο επιτραπέζιο, βέβαια.

    (Ναι, ναι, σαμποτέρ, όπως χερ και μαχαίρ στα Β.Ι. 🙂 )

  58. Πέπε said

    42
    > Μενάζ (εστιατ.) αλατοπίπερα κλπ

    Και το μενάζ α τρουά μπορεί κανείς να πει ότι το λέμε στα ελληνικά.

  59. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα.
    Ταιριάζει και το νεανικό, πλακατζήδικο «Καλοκαιρινό» –‘Αλμπουμ:”Της Πλάκας”(2007), Μουσική/Στίχοι: Χατζηφραγκέτα (:Βαγγέλης Χατζηγιάννης-Πάνος Φραγκιαδιάκης):
    “…Μάσκα και αναπνευστήρας/στο κακό το πορτμπαγκάζ
    να μη με λένε Φραγκιαδάκη-αν δε χτυπήσω ρε Μαράκι
    τ’ όνομα σου τατουάζ…”
    (βλ. https://www.youtube.com/watch?v=AOEfaxfBGxk και https://kithara.to/stixoi/NDEyMzcxOTc2/kalokairino-xatzifragketa-lyrics )
    Αξιομνημόνευτος για ρίμα – καθότι το μεν παρόν ιστιοφόρο-ιστολόγιο τα μάλα φιλέρευνο, ο δε καπετάνιος του πολύ ταξιδιάρης– είναι και ο ποντοπόρος Βαρθολομαίος Ντιάζ.

  60. ΓΤ said

    και για τα αλάνια του Στοιχήματος

    Αλάνια Βλαντικαφκάζ

  61. Πάνος με πεζά said

    Το «βιράζ» (στροφή) το έλεγε στις μεταδόσεις στίβου ο γίγαντας Διακογιάννης, κολλώντας και το χαρακτηριστικό του άηχο «ε» : «…..και στο βιράζ(ε), ο Κόου…» (πω πω τί θυμήθηκα). Ίσως δεν είναι «ε», είναι αυτό το ίδιο άηχο που κολλοούσε και στο «chουτ(ε)».

  62. Πάνος με πεζά said

    Α, να που βρήκα κι ένα ακόμα μαστορικό, που νομίζω λέγεται : το μπλεντάζ, στα ομοαξινικά καλώδια σήματος. Είναι το έξω γυμνό μέρος, που όσο πιο πυκνό είναι, τόσο λιγότερες είναι οι απώλειες νομίζω.

  63. Χρίστος said

    Δεν βλέπω το ρεπεράζ των σκηνοθετών . Σίγουρα όμως ο κατάλογος πρέπει να κλείσει με το ψωλιαγκάζ του Γαλάτη

  64. Νέο Kid said

    -Μιράζ 2000!
    -Σιγά να μη μοιράζ και πεντοχίλιαρα!…

  65. 63 Για ρεπεράζ βλ. #2 🙂

  66. phrasaortes said

    Αν μετράμε και κύρια ονόματα, υπάρχει και ο Γουράζ/Γοράζ, ένας από τους ισχυρότερους αριστοκρατικούς οίκους στην Περσία των Σασσανιδών. Γενική: Γοράζου.

    https://inscriptions.packhum.org/text/314697?&bookid=783&location=1399

  67. ΓΤ said

    61@

    Άσε που πάνω στο βιράζ μπορεί να πάθεις χοντρό κλακάζ…

  68. Χρίστος said

    Στραβωμάρα το ρεπεράζ

  69. nikiplos said

    Γκανάζ στη ζαχαροπλαστική. Χρησιμοποιείται κανονικά…

  70. Pedis said

    # 44, 46 – Ε, τι να γίνει, η δημοσιογράφος που … πέθανε στα κατεχόμενα θα είχε κάποιο ντεζαβαντάζ. Δεν είχε και το σωστό εντουράζ. Συμβαίνουν αυτά.

  71. Ο σοβάζ, η κολόνια: Eau sauvage

  72. Anasto said

    Μια λέξη σε -αζ που ακούω πολύ συχνά στο σνούκερ από τους Έλληνες τηλεοπτικούς σχολιαστές, είναι το μπουτάζ, μια ατυχής, δηλαδή, κρούση της άσπρης μπάλας με τη χρωματιστή που δίνει διαφορετικό αποτέλεσμα από το επιθυμητό. Οφείλεται συνήθως σε κιμωλία ή σκόνη που έχει κολλήσει στην άσπρη και τυχαίνει να βρεθεί στο σημείο επαφής, και είναι ο λόγος που την καθαρίζουν οι διαιτητές συχνά.

  73. Τα φασόλα πιάζ τα είπαμε ; (να βάλω αστεράκι, για τούρκικο μου μοιάζει ! )

    Κι ό,τι δεν βρήκαμε ακόμα…. Courage !!!!!!

  74. Alexis said

    #61: …και που μικρός το ραμόνιζα σε μιράζ, και αναρωτιόμουν τι δουλειά έχουν τα αεροπλάνα στους αγώνες στίβου. 🙂

  75. Νέο Kid said

    72. Σωστός για το μπουτάζ! Στην κλασική μπιλιαρδόρικη ελληνική ορολογία : Τσάφ!

  76. Corto said

    Χιτζάζ

  77. Alexis said

    Ο Γιάννης Κουβάτσος πού είναι;

  78. @ 73 Gpointofview

    Τα φασόλια πιάζ τα είπαμε ;

    Ναι, αριθμός 29, πιάζ * από τουρκ. piyaz.

  79. Alexis said

    Τα αμπραγιάζ και ντεμπραγιάζ είναι πρακτικά συνώνυμα ή υπάρχει κάποια διαφορά;

  80. @ 79 Alexis

    Πάντως βλέπω είναι ζευγάρι: Savoir Utiliser l’Embrayage et le Débrayage από Embrayer et Débrayer.

  81. https://codedelaroute.io/blog/embrayer-debrayer/

  82. Νέο Kid said

    Στην Κύπρο , αποφεύγουμε έντεχνα το δίλλημα αμπραγιάζ ή ντεμπραγιάζ … με το κλάτς! (γατάκια! Ή μάλλον: βατραχάκια! (θυμίζω ότι η τιμητική προσφώνηση των καλοκάγαθων εγγλέζων για τους Φρέντσις είναι frogs! (μάλλον επειδή τρώνε βατραχοπόδαρα…)

  83. Πάνος με πεζά said

    @ 79 : Η σωστή λέξη θα έπρεπε να είναι «αμπραγιάζ», από το γαλλικό pedal d’ embrayage (ποδοστήριον !!! της σύμπλεξης). Εμείς, κολλήσαμε και το άρθρο και το κάναμε ντεμπραγιας. Στα γαλλικά debrayage σημαίνει «αποσύμπλεξη», λειτουργία που επίσης επιτελεί το συγκεκριμένο. Kαι μάλιστα πατώντας το, στην ουσία αυτήν κάνει. Έτσι εδώ η συνεκφορά μας πήγε τελικά σε κάτι σωστότερο. Στην ουσία πατώντας, αποσυμπλέκουμε τον κινητήρα από τη μετάδοση στο σασμάν, για να μποροέσουμε να αλλάξουμε ταχύτυτα.

  84. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μετράζ (ραπτική) . Για τα φιλμ(λογκ μετραζ κλπ) δε νομίζω ότι λέγεται.

    69 ναι γκανάζ, και γκανάς/ ganache

  85. ΣΠ said

    48
    Σε κάποια από αυτά τα ζευγάρια υπάρχει μια μικρή διαφορά στην σημασία. Η δεύτερη λέξη είναι η ενέργεια και η πρώτη το αποτέλεσμα.

  86. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μπαλαγιάζ (και μπαλεγιάζ) , στο κομμωτήριο οι ανταύγειες)

  87. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    φροτάζ και γκρατάζ, τεχνικές ζωγραφικής/ Μαξ Ερνστ

  88. Τριβλαξ said

    #56 new kid: ο κουρακλες πρέπει να είναι περίπου το αντίθετο του γαλλικού vasistas από το γερμανικό was ist das, δηλ. Παράθυρο πάνω από την πόρτα (transom window αγγλιστί).

  89. Τρίβλαξ said

    «Τις προάλλες, εκεί που συζητούσαμε για χρώματα, ο φίλος μας ο Σταύρος, χαριτολογώντας, είπε ότι αναγνωρίζει καμιά δεκαριά βασικά χρώματα μονάχα και όχι αποχρώσεις με δυσδιάκριτες διαφορές μεταξύ τους όπως βεραμάν, γκρενά, σομόν, τιρκουάζ ή… ντεμπραγιάζ.»

    Θυμαμαι ότι όταν κάναμε χημεία στο γυμνάσιο (προ εξηκοναετιας +) ο καθηγητής που βρισκόταν στην διαδικασία συγγραφής σχετικού βιβλίου ανέφερε την δυσκολία που είχε με την ονομασία των χρωμάτων.

    Την δυσκολία αυτή την παρακάμπτει ο Munsell με το σύστημα ταξινομήσεως και ονομασίας χρωμάτων (Munsell color notation)

    https://en.wikipedia.org/wiki/Munsell_color_system

  90. ΣΠ said

    79
    Συνώνυμα.

    https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%B1%CE%BC%CF%80%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%AC%CE%B6&dq=

    https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%BD%CF%84%CE%B5%CE%BC%CF%80%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%AC%CE%B6&dq=

  91. SearchPeloponnese said

    0.
    «Στα ελληνικά, προφέρουμε ελληνικά!»

    https://sarantakos.wordpress.com/2022/05/03/frankfort/
    «Ο λόγος που σήμερα δεχόμαστε το δίγραφο νκ χωρίς ενόχληση (οι περισσότεροι, τουλάχιστον) είναι αφενός η κατακόρυφη αύξηση της γλωσσομάθειας και της εξοικείωσης με την ομιλία σε ξένες γλώσσες»

  92. Divolos said

    Παλιότερα μου άρεσαν κάτι πάστες χωρίς παντεσπάνι, που τις έλεγαν βαβαρουάζ, από ένα ζαχαροπλαστείο που έχει κλείσει εδώ και χρόνια. Πρόσφατα που το ανάφερα σε μια κουβέντα, δεν τις θυμόταν κανείς. Το γκουγκλάρισα, όμως, με αφορμή το άρθρο και βλέπω ότι έτσι λέγεται η κρέμα, κρέμα μπαβαρουάζ (εκ Βαυαρίας), ενώ έχει και πάρα πολλές συνταγές στο διαδύκτιο για να την φτιάξεις. Οπότε, είναι δεν είναι από τις λέξεις σε -αζ, εγώ λέω να φτιάξω και να απολαύσω μία βαβαρουάζ 🙂

  93. Πέπε said

    91

    Δεν είναι ακριβώς ασυνέπεια (χώρια που η ζωντανή γλώσσα δεν είναι απόλυτα συνεπής έτσι κι αλλιώς): το -νκ- δεν υπάρχει σε ελληνικές λέξεις, αλλά υπάρχει το ν, υπάρχει το κ, και δεν υπάρχει και κάποιο ιδιαίτερο εμπόδιο στο να εμφανιστούν μαζί. Ενώ το ζ το γαλλικό στα -age είναι ξεκάθαρα φθόγγος εκτός ελληνικής γλώσσας.

    Υπάρχει βέβαια σε ιδιώματα (τι είναι πράσινο και αρχίζει από ζ; -Το zhήπεδο του ΟΦΗ), αλλά μόνο πριν από συγκεκριμένα φωνήεντα.

    Δεν ξέρω μήπως ειδικά στη Μυτιλήνη, όπου (σε κάποια χωριά;) προφέρουν sh και zh όταν έχουν σίγμα ή ζήτα πριν από ι, υπάρχει περίπτωση να φάνε ταυτόχρονα το ληκτικό άτονο ι και να λένε π.χ. [stazh] (=στάζει).

  94. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Αβαντάζ χωρίς καμουφλάζ και χωρίς μακιγιάζ.

  95. ΣΠ said

    89
    Το σύστημα Munsell είναι πολύ χρήσιμο για τον προσδιορισμό των αποχρώσεων με ακρίβεια. Όμως στην καθημερινή χρήση χρειαζόμαστε ονόματα. Έχω την εντύπωση ότι τα περισσότερα χρησιμοποιούμενα ονόματα για τις αποχρώσεις είναι γαλλικά δάνεια. Ίσως αξίζει άρθρο, που θα έλεγε κι ο Νικοκύρης.

  96. ΣΠ said

    93
    Πέπε, δεν έχεις βαρεθεί να εξηγείς τα αυτονόητα;

  97. kpitsonis said

    83. Το σωστό είναι σανζμάν ( changeman ) από το ρήμα changer,

  98. kpitsonis said

    Και μιά που διορθώνουμε τις γαλλικές λέξεις που χρησιμοποιούμε λανθασμένα, μήπως θα έπρεπε να αποκαταστήσουμε εκείνο το ταλαίπωρο βεραμάν; Το σωστό βέβαια είναι βεραμάντ (vert amande=πράσινο αμυγδάλου δηλ. του τσάγαλου) και όχι βεραμάν (vert amant; εγώ δεν ξέρω κάποιον πράσινο εραστή).

  99. 58, … μενάζ α τρουά μπορεί κανείς να πει ότι το λέμε στα ελληνικά. …

    Νομίζω ναι, όπως και στα αγγλικά εκ μεταφοράς.
    Glass Menagerie και το πολυπαιγμένο έργο του Τενεσί Γουΐλιαμς.

  100. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Από σεμινάριο μαγειρικής,
    ( για χοιρινό κρέας)
    «Εξασκούμαστε στο ποσαζ, στον βρασμό (μουγιαζ), στο σιγομαγείρεμα (μπρεζαζ), στο γκλασαζ, αλλά και στα διάφορα ζου (χυμοί ψησίματος) και τις γαρνιτούρες τους «

  101. Pedis said

    # 94 – με ντεσαλιβάζ.

  102. aerosol said

    Επίσης προτείνω: ντομάζ = η ζημιά που προκαλούσε στις αντίπαλες άμυνες ο Μίμης Δομάζος.

    #92
    Ίσως θα μπορούσαμε να αποκαλούμε συνολικά τις συνταγές που προέρχονται από μέρη που στερούνται το πολύτιμο ελληνικόν DNΑ ως βαρβαρουάζ. 😀

  103. Μπο Ριβάζ ονομασία κέντρων ή ξενοδοχείων.

  104. Οπότε η στροφή του γνωστού παλαιού άσματος

    Σε συνάντησα στην πλαζ
    και φορούσες τυρκουάζ
    στο λαιμό μαντήλι

    επιδέχεται πολλές παραλλαγές.
    Ξεκινάω:

    Σε συνάντησα στην πλαζ
    με μια χούφτα φραμπουάζ (δις)
    και τσαμπί σταφύλι

    Σε συνάντησα στην πλαζ
    κι έκανες υδρομασάζ (δις)
    για το μπυροκοίλι

    Σε συνάντησα στην πλαζ
    παραλία Μπο Ριβάζ (δις)
    και γίναμε φίλοι

    Σε συνάντησα στην πλαζ
    με σπασμένο αμπραγιάζ (δις)
    για το μπυροκοίλι

  105. Faltsos said

    Αυτό εδώ το λένε μπλοκάζ

    Μπλοκάρει τους τροχούς ποδηλάτων και λοιπών τροχοφόρων

  106. 104,
    …πανω στο γαρμπιλι
    το τελευταίο

  107. Παναγιώτης Κ. said

    @49.Να είσαι καλά που μας ενημερώνεις. Στα σοβαρά το γράφω.

  108. Παναγιώτης Κ. said

    Έπαινο έχω και για τον Μπιμπίλα που μας ενημερώνει για τους καλλιτέχνες.

  109. aerosol said

    Δεν είπαμε το (παθαίνω) κλακάζ. Που τώρα λέγεται και «μένω παγωτό».

    Άλλες προτάσεις πλουτισμού της τρισχιλιετούς:
    Σαματάζ : το να προκαλείς έντονους θορύβους
    Δεμπράζ : το να μην σε ενοχλεί κάτι
    Ματινάζ : αυτά που κάνει η Ματίνα. Αν είναι εξπέρ του είδους, μιλάμε για καλλιτεχνικό ματινάζ.
    Θωμάζ : αντίστοιχο του ματινάζ για Θωμά. Από την γαλλική έκφραση «κελ Θωμάζ!».
    Πιτσάζ : η ιερή τελετουργία κατανάλωσης πίτσας ενώπιον της τηλεόρασης.
    Μπαγλαμάζ : το παίζειν μπαγλαμά. Κατ’ επέκταση… και άλλες ασχολίες.
    Βρωμάζ : το να προκαλείς δυσοσμία στον χώρο.

  110. Σε συνάντησα στην πλαζ
    λίγο πριν το σαμποτάζ (δις)
    κι άναβες φυτίλι

  111. Παναγιώτης Κ. said

    @56. Μετά από εξήντα χρόνια έλυσα την απορία για το κορ αγκλέ . Ηχεί στα αυτιά μου η λέξη, από το στόμα ενός Πειραιώτη μηχανικού στα Γιάννενα, εκείνη την εποχή.
    Πιτσιρικάς όμως, δεν τόλμησα να ρωτήσω τι είναι και από τότε, δεν έψαξα ούτε ρώτησα για να μάθω.

  112. Πέπε said

    104

    Σε συνάντησα στην πλαζ
    κι έτρωγες φασόλια πιαζ (δις)
    στο Ημεροβίγλι

    (ως γνωστόν ομοιοκαταληκτεί με το «φίλη», άρα και με τα υπόλοιπα, ενώ προσθέτει και ποίηση στο όλον)

  113. Πέπε said

    Όταν πιάνει aillage, προκαλείται xépaillage.

  114. Παναγιώτης Κ. said

    Ο Κουβάτσος τι γίνεται;
    Είχα γράψει παλαιότερα αν κάποιος θέλει να κάνει…διάλειμμα ας μας δίνει ένα σύντομο «παρόν».
    Μια καλημέρα ας πούμε.

  115. Spiridione said

    O Τριανταφυλλίδης στη μελέτη του «Ξενηλασία ή ισοτέλεια; Μελέτη περί των ξένων λέξεων της Νέας Ελληνικής (Ζ. Αι ξέναι καταλήξεις)», Π.Δ. Σακελλαρίου 1905 και Άπαντα τ. 1ος σ. 92, λέει:
    «…Δι’ αυτό δε και εν τω παρόντι παραλαμβάνονται από τας ξένας γλώσσας καταλήξεις νέαι∙ ο κ. Χατζιδάκις (3) δεν θεωρεί εντελώς απίθανον να γίνη ελληνική η γαλλική κατάληξις -age , η οποία υπάρχει εις μερικάς γαλλικάς λέξεις αι οποίαι εισήλθαν εις την γλώσσαν μας ή λέγονται οπωσδήποτε, καθώς λ.χ. μασάζ, αμπαλάζ, κορσάζ, γκραινάζ, πλαζ (εις τας λέξεις αυτάς ημπορεί να προστεθεί και το γκαζ – gaz)».
    (3) Whitney – Χατζ., 230a: «Επ’ εσχάτων ήρξαντο να γράφωσι και ρεπορτάζ, ώστε αν εξακολουθήσωσι τούτο και προσέτι κάμωσι χρήσιν και άλλων λέξεων μετά της καταλήξεως αζ (age), ουδέν θαύμα αν και αύτη εμφιλοχωρήση παρ’ ημίν».

  116. Μαρία said

    2
    Παράλειψη του καταλόγου. Αντί γι’ αυτό βλέπω το ρεπεσάζ (repêchage) που δεν ξέρω ποιοι το λένε στα ελληνικά.

  117. Παναγιώτης Κ. said

    Η σαλάτα νισουάζ αναφέρθηκε;
    Εγώ πάντως φτιάχνω σάλτσα νισουάζ που την χρησιμοποιώ σε κοτόπουλο ρολό και σε γαρίδες τηγανητές.
    Είναι μια εύκολη συνταγή η οποία ενθουσιάζει.
    Τα υλικά: Μαγιονέζα (200 γρ), κέτσαπ (για να πάρει ροζ χρώμα το μείγμα) και μια κουταλιά σούπας ουίσκι.
    Τα ανακατεύουμε και η σάλτσα είναι έτοιμη.

  118. ΣΠ said

    116
    Σε αγώνες πάλης, τζούντο κ.ά.
    https://el.wiktionary.org/wiki/%CF%81%CE%B5%CF%80%CE%B5%CF%83%CE%AC%CE%B6
    https://m.naftemporiki.gr/story/1754715/olumpiakoi-2020-apokleismos-tis-teltsidou-sta-repesaz

  119. Κιγκέρι said

    Είπαμε το χτένισμα παζ;

    …που μάλλον δεν προέρχεται από τα γαλλικά;

    https://en.m.wikipedia.org/wiki/Pageboy

  120. 109# Γκρινιάζ: αντίδραση στο βρωμάζ.

  121. Πάνος με πεζά said

    Σ’ είχα βρει μες στο μοντάζ
    του Γκιουνέι του Γκιλμάζ,
    του Γκιουνέι του Γκιλμάζ,
    ένα σκούρο δείλι…

  122. Κιγκέρι said

    Μετράνε μήπως λιγάκι από σπόντα και οι σουφραζέτες;

  123. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    50.
    ντουμπλάρισμα ≠ (κάποτε διαφορετικό) ντουμπλάζ 🙂
    https://greek_greek.en-academic.com/229349/%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%85%CE%BC%CF%80%CE%BB%CE%AC%CE%B6

    97.
    σα(ν)σμάν ≠ (πολύ διαφορετικό) αμπραγιάζ !!
    https://el.wiktionary.org/wiki/%CF%83%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%AC%CE%BD

  124. Το κιβώτιο ταχυτήτων το απέδωσε ως σανζεμάν ο Κοσμάς Πολίτης στη μετάφραση των Σταφυλιών του Στάινμπεκ (1963).

  125. Πάνος με πεζά said

    Το χιτζάζ αναφέρθηκε βέβαια, αλλά ας πούμε ότι πρόκειται για λαϊκό δρόμο (κλίμακα), στην οποία είναι γραμμένα πολλά τραγούδια (ενδεικτικά, «Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι»). Πρόκειται για τον αρχαίο μιξολύδιο τρόπο.
    Εδώ, το γνωστό κομμάτι του Ζαμπέτα «Αλλέγκρο μπουζούκι», σε δρόμο χιτζάζ, επεξηγημένο.

  126. 109, … Πιτσάζ : η ιερή τελετουργία κατανάλωσης πίτσας ενώπιον της τηλεόρασης. …

    Και πιζάζ, το αντίθετο του ανιαρού:
    Piz(z)az(z): an attractive combination of vitality and glamour.

  127. Μαρία said

    118
    Δηλαδή εκτός απ’ την άρση βαρών έχουν κι άλλα ευγενή αθλήματα γαλλική ορολογία.

  128. spyridos said

    Πέθανε ο Βαγγέλης Παπαθανασίου.

  129. leonicos said

    125 Πάνο με πεζά

    όλα τα λεφτά. έξοχο

  130. spyridos said

    127
    Η ξιφασκία έχει σε όλο τον κόσμο γαλλική ορολογία αφού επικράτησε η γαλλική μορφή της σαν άθλημα, αλλά δεν θυμάμαι τίποτα σε -αζ.

  131. Spiridione said

    51, 52. Από Καραϊβαζίδης ο μακαρίτης.

  132. Λεύκιππος said

    Έκανα κάθε καλοπροαίρετη προσπάθεια να απολαύσω το Σαμποτάζ της Μαριανίνας και της Λένας αλλά κάτι δεν μου πήγαινε. Το πρόβλημα βέβαια είμαι εγώ κι όχι το συγκεκριμένο τραγούδι καθώς μου αρέσουν άλλες επιτυχίες τους.

  133. aerosol said

    #120
    Είμαι καλός στο γκρινιάζ!

  134. Χαρούλα said

    Φλαμπάζ άναμα εδεσμάτων μπροστά στον πελάτη
    Ντεπαρασάζ Μάζεμα των σκευών από το τραπέζι
    Ντεκατά-ν-ζ; Μετάγγιση παλιών κρασιών
    Σαμπράζ Θερμοκρασία δωματίου
    Σσσαμπράζ Άνοιγμα σαμπάνιας με ξίφος

    ΕΦΗ,Πέπε, μενάζ είναι γενικά τα βοηθητικά είδη σε τραπέζι. Εκτός από αλατοπίπερο και λαδόξυδο, ζαχαριέρα, εμφ.σάλτσες, οδοντογλυφίδες, κηροπηγιο, κλπκλπ
    Μενάζ ειναι γενικότερα και το νοικοκυριό(φαμ ντε μενάζ- η καλή και σωτήρια κυρία😊)

    #113 Πέπε πολύ με άρεσε το αγιάζ που με ξεπαγιάζ!😸

    #73 Τζι νομίζω (μ)πιαζ στα τουρκικά είναι το άσπρο. Από κει και τα φασόλια.

  135. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    128, την Τρίτη,17.5. από κορονοϊό 😦
    La Fête sauvage

    – L’Opera Sauvage
    https://i.ytimg.com/an_webp/YioLAY7eayY/mqdefault_6s.webp?du=3000&sqp=CMjPmZQG&rs=AOn4CLC4QidWuc1xv6mE0Rb_T2U1KBb7jg

  136. Αγγελος said

    Την πάστα μπαβαρουάζ τη θυμάμαι κι εγώ ως όνομα από το Σελέκτ και άλλα τέτοια μέρη της Φωκ. Νέγρη. Αλλά βέβαια άλλα τα θηλυκά τοπωνυμικά σε -oise (νισουάζ, μπαβαρουάζ… αυτή τη στιγμή δεν μου ‘ρχονται άλλα που να λέγονται στα ελληνικά· η φραμπουάζ δεν είναι βέβαια τοπωνυμικό), και άλλα τα πολύ πιο πολυάριθμα ενέργειας σημαντικά κ. ά. σε -age!

  137. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    134 Χαρούλα, το λέτε όμως πχ το φαμ ντε μενάζ, θέλω να πω χρησιμοποιείται στα ελληνικά;
    Το μενάζ,ναι, στη γλώσσα της γαστρονομίας
    Και το μενάζ α τρουά- είπανε παραπάνω (στη γλώσσα της
    … γκαστρονομίας) 🙂 🙂
    https://www.slang.gr/lemma/8321-menage-a-trois-menaz-a-troua

  138. Χαρούλα said

    Δεν θυμάμαι αν γράφτηκε για το μπαράζ,
    Να και οι ΜΠΑΡΑΖ !

  139. Χαρούλα said

    #137 ΕΦΗ τελευταία με τις ξένες δεν το ακούω. Αλλά μικρή που δούλευαν Ελληνίδες, τις …καλομιλούσαμε!🤫😀
    Στην Αλεξανδρούπολη βέβαια λόγω των Γάλλων και των γαλ.σιδηροδρόμων έλεγαν πολλές λέξεις. Η γιαγιά μου πχ, αναλφάβητη, αλλά έλεγε ριντό την κουρτίνα🙂!

  140. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Σε συνάντησα στην πλαζ
    στο μπαρακι με τη τζαζ
    τσάρκα με μια φίλη
    είχες ρόδο τατουάζ
    να προβάλλει απ το κορσάζ
    μου ρθε ο νους σφοντύλι

  141. Πέπε said

    111
    Αν δεν απατώμαι, cor anglais είναι αυτό που στα αγγλικά λέγεται french horn!

  142. Πέπε said

    125
    > Χιτζάζ

    Ετυμολογείται πιθανώς από την περιοχή Χετζάζ (Hedjaz) στην αραβική χερσόνησο. Και άλλα ονόματα μακαμιών προέρχονται από ονόματα περιοχών. (Οι ελληνικοί λαϊκοί δρόμοι παίρνουν τα ονόματά τους ως επί το πλείστον από τα τούρκικα μακάμια, που με τη σειρά τους τα παίρνουν από τα αραβικά και περσικά μακάμια.)

  143. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    110 >>Σε συνάντησα στην πλαζ
    λίγο πριν το σαμποτάζ (δις)
    κι άναβες φυτίλι

    σ΄έκρυψα στο πορτ μαγκάζ
    τέρμα πάτησα το γκαζ
    -στην ταινία «Οι φίλοι»

  144. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    Ασχετο. Τι συμβαινει με τον Βαγγέλη ?

    https://en.mediamass.net/people/vangelis/deathhoax.html

  145. 144 https://en.mediamass.net/blog/mediamass-project

  146. Ευάγγελος said

    Από την ζαχαροπλαστική : μπαβαρουάζ, γλασάζ, γκανάζ

  147. Costas X said

    Καλησπέρα, να προσθέσω και το «φαζ», από το αγγλικό «fuzz», λέξη που χρησιμοποιείται στην Ελλάδα τουλάχιστον 40 χρόνια, ιδιαίτερα στον χώρο της ροκ μουσικής. Πρόκειται για το παλαιότερο εφέ παραμόρφωσης του ήχου της ηλεκτρικής κιθάρα, λέγεται και για το εφέ καθαυτό («βάλε λίγο φαζ»), και για τη συσκευή (πεταλάκι) που το παράγει («αγόρασα ένα φαζ»). Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο ήχος της κιθάρας στο Satisfaction των Rolling Stones.

  148. Κλακάζ ο θρύλος έπαθε με τρίποντο στο τέλος
    και στην καρδιά του δέχτηκε το τούρκικο το βέλος
    με μια στεντόρεια κραυγή εφώναξε : Αμάν
    πάλι εδικσιώθηκε αυτός ο Αταμάν !!

  149. ΣΠ said

    141
    Από την Wikipedia βλέπω ότι το French horn είναι το cor d’harmonie. Το cor anglais είναι άλλο μουσικό όργανο.

  150. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα και για όλες τις προσθήκες!

    47 Στα γαλλικά bandage ο επίδεσμος

    56 Ο κουραγκλές, σαν είδος μάγκα της παλιάς Αθηνας

    83 Έτσι

    91 Eίναι ίδια η περίπτωση;

    93 Που έλεγα

    98 Τώρα πια το σωστό είναι το βεραμάν, το έχουν τα λεξικά.

    104 Μπράβο βρε Μιχάλη

    Σε συνάντησα στην πλαζ
    μου’κανες μποϊκοτάζ
    κι έγινα ρεζίλι

    144-5 Και το είδα και σε ειδησεογραφικούς ιστότοπους.

  151. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    121 >>Σ’ είχα βρει μες στο μοντάζ
    του Γκιουνέι του Γκιλμάζ,
    του Γκιουνέι του Γκιλμάζ,
    ένα σκούρο δείλι…
    η καρδιά μου πατινάζ
    μπέρδεψα και το σπικάζ
    γίνηκα ρεζίλι

  152. ΣΠ said

    144
    Δεν μπορεί να είναι φέικ. Στο δελτίο ειδήσεων της ΕΡΤ ήταν πρώτη είδηση με ανταπόκριση από την Γαλλία της Θωμαΐδας Παπαϊωάννου.

  153. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    150/151 το κοινό …ρεζίλι, τυχαίο! Ορκίζομαι,το σκεφτόμουν καθώς λουζόμουν 🙂 κι ήρθα έγραψα χωρίς ανανέωση 🙂

  154. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    152
    H Μοντ επικαλείται τον Π/Θ!
    https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2022/05/19/vangelis-compositeur-des-bandes-originales-de-blade-runner-et-des-chariots-de-feu-est-mort_6126857_3382.html

  155. Μαρία said

    152
    Το έμαθαν απο τουί Μητσοτάκη.
    https://www.francetvinfo.fr/culture/le-compositeur-grec-vangelis-connu-pour-la-musique-de-1492-et-blade-runner-est-mort-a-l-age-de-79-ans_5147614.html

  156. Μαρία said

    154
    🙂

  157. Πέπε said

    144-145

    Δηλαδή πρόκειται για σατιρικό ιστότοπο τύπου Κουλούρι, και το τελευταίο τους αστείο ήταν ότι δήθεν κάποιοι θεώρησαν αστείο να διαδώσουν ότι δήθεν πέθανε ο Παπαθανασίου ενώ δεν είχε πεθάνει;

    Μήπως έχει πεθάνει το χιούμορ;

  158. Πέπε said

    157
    Το ακριβές θα ήταν: «…και το τελευταίο τους αστείο ήταν ότι δήθεν κάποιοι θεώρησαν αστείο να διαδώσουν ότι δήθεν πέθανε ο Παπαθανασίου ενώ δεν είχε πεθάνει, ενώ είχε πεθάνει;»

  159. Μαρία said

    152
    Κλακάζ μόλις άκουσε την είδηση.

  160. aerosol said

    #147
    Κώστα, αν αγαπάς αυτό το αντικείμενο, συστήνω ανεπιφύλακτα το κανάλι youtube του Τζος των πεταλιών JHS. Συλλέκτης, «ιστορικός» της παραμόρφωσης, ενθουσιώδης μελετητής του χώρου, μουσικός και ο ίδιος -και βέβαια δημιουργός των δικών του πεταλιών. Αν υπάρξει Μουσείο της Παραμόρφωσης και των Πεταλιών, θεωρώ πως θα έπρεπε να είναι ο διευθυντής του. Περισσότερα εδώ:
    The JHS Show

  161. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    144. Ευχαριστω οσους απαντησαν.

  162. ΣΠ said

    161
    Και δυο παλιότερα.

  163. sarant said

    162 και πριν

    Στο ΦΒ είδα καποιον που εβαλε ένα άρθρο του Μυριβήλη (!) από το 1949, όταν ο 6χρονος Βαγγέλης έδωσε το πρώτο του ρεσιτάλ στον Βόλο και ήταν παρών και ο Μ. που προέβλεψε λαμπρό μέλλον.

  164. ΣΠ said

    163
    Το λεει και εδώ: https://www.news247.gr/politismos/mousiki/15-pragmata-poy-de-gnorizame-gia-ton-spoydaio-vaggeli-papathanasioy.9636812.html
    Τέλη της δεκαετίας του 1940 ο συνθέτης στα πρώτα του βήματα αναγνωρίζεται από τον συγγραφέα Στράτη Μυριβήλη, που λέει για εκείνον: “Ανάμεσα στις ευχάριστες εκπλήξεις που με περίμεναν στον Βόλο, ήταν και ένα παιδάκι έξι ή εξήμισυ χρονών που ανακάλυψα προικισμένο με το θείο δώρο του ταλέντου. Ο μικρός αυτός με τις ποδίτσες της πρώτης δημοτικού και με τα γκρίζα γελαστά ματάκια του, είναι από τώρα ένας αυτοδίδακτος μικροσκοπικός συνθέτης. Μου έπαιξε στο πιάνο δύο συνθέσεις του που με κατέπληξαν. Πρέπει να δει κανείς τα μικροσκοπικά δαχτυλάκια του να αγωνίζονται να πιάσουν τις θαυμάσιες συγχορδίες που κανείς δεν του δίδαξε, πρέπει να ακούσει τους χρωματισμούς και τα χαριτωμένα ευρήματά του, για να καταλάβει το νόημα του Ευαγγελιστού που είπε: Πνεύμα ο Θεός και όπου θέλει πίνει”.

  165. Costas X said

    @ 160. Ευχαριστώ για το λινκ. Καλά καταλάβατε ότι ασχολούμαι (και) με τα πεταλάκια από χόμπι, ειδικά με τα παλιά αναλογικά. Μάλιστα έχω σχεδιάσει και 2-3.
    Από fuzz, έχω στη συλλογή μου το θρυλικό Maestro Fuzz Tone της Gibson (βλ. Satisfaction), και το Foxx Tone Machine. Καλό βράδυ.

  166. Spiridione said

    Να πούμε και ένα μεσαιωνικό δάνειο: ομάτζιον, απ’ το αρχ. γαλλ. omage (hommage) λέει ο Κριαράς.
    https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CE%BF%CE%BC%CE%AC%CF%84%CE%B6%CE%B9%CE%BF%CE%BD&dq=
    Και άλλη μία, μπαϊλιάτζο, παλιάτζο.
    https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CE%BC%CF%80%CE%B1%CF%8A%CE%BB%CE%B9%CE%AC%CF%84%CE%B6%CE%BF&dq=
    Παρεμπ. η γαλλ. καταλ. -age προέρχεται απ’ τη λατ. -aticum, -aticus, κι αυτή με τη σειρά της απ’ την αρχ. ελλ. -ικός. Άρα, αν είχαμε δανειστεί το γαλλ. -age, θα ήταν αντιδάνειο.

  167. Πέπε said

    164
    Το διάβασα αυτό το αφιερωματάκι. Η συνεργασία με την Ειρήνη Παππά (Ωδές, Ραψωδίες) μέσα στα 15 πράγματα που δεν ξέραμε για τον Παπαθανασίου; Δεν ξέρω αν είμαι η εξαίρεση, αλλά ήταν το πρώτο πράγμα που θυμάμαι να ξέρω γι’ αυτόν, ενώ αγνοώ πολλά άλλα (όπως αν τελικά πέθανε).

  168. sarant said

    166 Όλα από μας τα πήρανε!

  169. michaeltz said

    ρεπρεσάζ…

    π.χ. 11ος ο Ζαφείρης, 12ος ο Μπρέτας, 14ος ο Σωτηρακόπουλος …
    https://hellenic-cycling.gr › …
    … ρεπρεσάζ στους 12 του κέιριν όπου πήραν την 11η και 12η αντίστοιχα θέση, ενώ ο Αργύρης Σωτηρακόπουλος ήταν 14ος στο χιλιόμετρο και 18ος στην ταχύτητα.

  170. ΣΠ said

    167
    Ε, καλά. Από τα 15 πράγματα που υποτίθεται ότι δεν ξέραμε γι’ αυτόν 2-3 είναι που δεν γνώριζα.

  171. aerosol said

    #165
    Ειλικρινά ζηλεύω. Δεν σκαμπάζω καθόλου από ηλεκτρονικά. Ούτε έχω πιάσει τέτοια ιστορικά κομμάτια. Μόνο φάτε μάτια ψάρια είμαι!

  172. Avonidas said

    Καλησπέρα.

    #8. To μιράζ δεν είδα.


    – Και ήρθανε και τα Μιράζ
    – Ω! Τι μας νοιάζ’, Ω! τι πειράζ’, Ω! τι τρανό μαράζ’
    – Κι ‘μείς περιμέναμε να φάμε
    – Του Κοινοβουλίου τα μπαζ’

    Νικόλας Άσιμος, Καλέ στρατιώτη
    (και για την αντιγραφή, Αβονιντάζ 😉 )

    (κάνω νυχτάζ εις τους ανιχνευτάζ, και γι’ αυτό έχω χαθεί και δεν σχολιάζ’ )

  173. Alexis said

    #172, τέλος: Δεν πειράζ’, αρκεί που μας κοιτάζ’

  174. Alexis said

    #167: Για τις «Ωδές» αν θυμάμαι καλά είχε μεγάλο αφιέρωμα και ο Πετρίδης στο «Ποπ και Ροκ» αρχές δεκαετίας του ’80 (τότε δεν κυκλοφόρησε ο δίσκος; ). Τότε ήταν που έμαθα κι εγώ τον Παπαθανασίου και μετά «ανακάλυψα» και τα πιο παλιά του.

    #167, 170: Γνωστά σε σας και σε όσους ασχολούνται τέλος πάντων. Ένας σημερινός 25άρης, αν τον ρωτήσεις ποιος είναι ο Παπαθανασίου παίζει και να σου απαντήσει ότι είναι παίκτης του Μάστερ Σεφ 🙂

  175. Κουτρούφι said

    Τουρκικής προέλευσης και το ολμάζ:

    Ολμάζ, πιπίνι μου, ολμάζ
    να με πεθάνεις πολεμάς

    Σημαίνει, λέει, «δεν γίνεται»: https://www.domnasamiou.gr/?i=portal.el.songs&id=7

    #147 κλπ
    Στα μαθηματικά, υπάρχει και το fuzzy logic: https://en.wikipedia.org/wiki/Fuzzy_logic

  176. sarant said

    169 Πρέπει να ειναι λάθος, ρεπεσάζ λέγεται.

    175 Μπράβο, κι αυτό!

  177. Πάνος με πεζά said

    (περι fuzz) : στη μουσική υπάρχει και το ρήμα «φαζάρει», και το λέμε συνήθως όταν ο ήχος παραμορφώνεται από την υπερβολική ένταση, και το ηχείο «τρίζει». Ταιρίαζει και το συναντάμε ξερωγω σε ηχεία έξω από εκκλησίες, ή εκείνα τα ηχεία των Δημοτικών Σχολείων όπου φοιτήσαμε… Δεν ξέρω αν αυτή η «βρομιά» (πάλι στη μουσική γλώσσα) είναι το σημερινό εφέ overdrive, πείτε.

  178. Και Φάζι Ζέλερ αμερικανός γκόλφερ. Διαβάζω ότι φοίτησε στο Πανεπιστήμιο του Χιούστον όταν τέλειωνα το δημοτικό.

  179. Μαρία said

    Και … υπερδιόρθωση του άς σε άζ στα λαρισαίικα 🙂 Η crevasse έγινε crevage, γι’ αυτό και μου πήρε λίγο χρόνο να τη βρω https://anevenontas.gr/oreivatikh-orologia-h-argo-ton-oreivaton/
    Μετά το 2:43

  180. aerosol said

    #177
    Χωρίς παραδείγματα ήχου είναι λίγο δύσκολο να περιγράψω τις διαφορές (δεν είμαι και ειδικός). Οι όροι δεν είναι και τρομερά σαφείς, σε κάποιο βαθμό μπορεί να επικαλύπτονται.
    Το fuzz είναι συγκεκριμένος τύπος παραμόρφωσης, όπου συνυπάρχουν πολλές αρμονικές που λασπώνουν τον ήχο, μειώνονται οι μεσαίες συχνότητες και προκύπτει κάτι θολό που αφήνει μια οργανική, «χνουδωτή» (=fuzzy) αίσθηση στο αυτί. Χαρακτηριστικό fuzz είναι το ριφάκι του Satisfaction που υπάρχει πιο πάνω στα σχόλια ή το 1969 και το I wanna be your dog των Stooges. Καταλαβαίνω πώς το τρίξιμο ενός κακού ηχείου μπορεί να δώσει την αίσθηση φαζαρίσματος και υπερβολικού μπουκώματος.
    Σε αντίθεση, το overdrive είναι πιο ξεκάθαρο, το λάσπωμα λιγότερο, οι νότες ξεχωρίζουν περισσότερο, με σαφέστερες τις μεσαίες και υψηλές συχνότητες. Η κιθάρα ξεχωρίζει ανάμεσα στα άλλα όργανα της μπάντας, αν παίξει ένα γρήγορο σόλο θα είναι σαφές. Ενώ μια φαζαρισμένη κιθάρα χάνεται ανάμεσα στα όργανα, φτιάχνει ένα πηχτό υπόστρωμα, και συχνά δεν βολεύει για γρήγορο παίξιμο. Το overdrive είναι το παλιότερο «εφέ»: η παραμόρφωση που προκύπτει όταν χρησιμοποιείς έναν ενισχυτή στα όριά του και προέκυψε ακριβώς μεγαλώνοντας πολύ την ένταση.

    [Αν κάπου λαθεύω ο Costas X μπορεί να με διορθώσει.]

  181. Φαζαρισμενο δεν είναι το ριφακι στο Β’ΠΠ μέρος του Happiness is a warm gun;

  182. *στο β΄ μέρος

  183. Πάνος με πεζά said

    @ 180 : Ευχαριστώ πολύ για την εξήγηση !

  184. aerosol said

    #181
    Ναι, ω Δύτα, είναι! Γλυκό και όμορφο.

  185. Sta Griz said

    Μπαλαγιάζ=νέα τεχνική βαφής μαλλιών

  186. ΓΤ said

    185@

    βλ. #86

  187. Evi G said

    Τονάζ (tonnage) χωρητικότητα πλοίου

  188. Sick 4 ski said

    Στη χιονοδρομία διδάσκουμε μια άσκηση κατάβασης με τα πέδιλα κάθετα στη γραμμή πτώσης, η οποία λέγεται ντεραπάζ.

    Στα ελληνικά νομίζω ισοδυναμεί με την πλαγιολίσθηση.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: