Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ορχιδέες στην Τουρκία, πατάκια στη Δανία

Posted by sarant στο 25 Μαΐου, 2022


Παρά τον τίτλο, το άρθρο δεν θα ασχοληθεί με τα (πολύ ενδιαφέροντα, παρεμπιπτόντως) λεξιλογικά και άλλα της ορχιδέας.

Ως γνωστόν, το ιστολόγιο ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τη μετάφραση (έτσι βγάζουμε το ψωμί μας άλλωστε). Η φίλη μας η Μαρία είχε την καλή ιδέα να πληκτρολογήσει μερικά αποσπάσματα από το βιβλίο της Nataly Kelly και του Jost Zetzsche (όπως κι αν προφέρεται) «Για να μην είμαστε χαμένοι στη μετάφραση» (Πεδίο, 2017, αγγλικός τίτλος Found in Translation) σε μετάφραση-προσαρμογή της Ελένης Τζιάφα, ένα βιβλίο αφιερωμένο στους απανταχού στον κόσμο μεταφραστές και διερμηνείς. Ο τίτλος του βιβλίου κάνει βέβαια λογοπαίγνιο με τον τίτλο της ταινίας Lost in Translation της Σοφίας Κόπολα, που έχει γίνει παροιμιώδης στα ελληνικά (Χαμένοι στη μετάφραση) και νομίζω ότι ο ελληνικός τίτλος του βιβλίου είναι πετυχημένος κι ας μην (ή μάλλον: ακριβώς επειδή δεν) ακολουθεί κατά λέξη τον αγγλικό.

Σήμερα θα δημοσιεύσουμε αποσπάσματα από το τρίτο κεφάλαιο του  βιβλίου, που έχει τίτλο «Μετάφραση και επιχειρηματικότητα πέρα από τα σύνορα» και αφηγείται μεταφραστικά προβλήματα και παθήματα σε εμπορικές ονομασίες. Κάνω μια προσθήκη μέσα σε αγκύλες και προσθέτω μια εικόνα.

Τα δανέζικα πατάκια της ΙΚΕΑ

Είναι εύκολο να καταλάβει κανείς τον λόγο για τον οποίο η ΙΚΕΑ είναι τόσο δημοφιλής σε όλο τον κόσμο. Η σκανδιναβική εταιρεία είναι γνωστή για τα λιτά της έπιπλα, που συναρμολογεί κανείς μόνος του, τον μοντέρνο τους σχεδιασμό και τις προσιτές τους τιμές. Το απλό στιλ της εταιρείας εκτείνεται επίσης στο εμπορικό της σήμα και το μάρκετινγκ, για το οποίο ελάχιστα μόνο βασίζεται στο κείμενο. Συγκριτικά με πολλούς άλλους εμπόρους λιανικής πώλησης, η εταιρεία χρησιμοποιεί πολύ λίγες λέξεις, για να προωθήσει τα προϊόντα της, ενώ βασίζεται κατά κύριο λόγο στις εικόνες.

Η ΙΚΕΑ στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις πωλήσεις μέσω καταλόγων και επενδύει σημαντικά σε αυτό το έντυπο μέσο, το οποίο απορροφά σχεδόν το 70% του ετήσιου προϋπολογισμού του μάρκετινγκ της εταιρείας. Το 2011 η εταιρεία κυκλοφόρησε σχεδόν διακόσια εκατομμύρια καταλόγους σε εξήντα μία εκδόσεις και είκοσι εννέα διαφορετικές γλώσσες. Κατ’ αντιστοιχία με τον κατάλογο η εταιρεία ευνοεί επίσης την περιγραφή με βάση την εικόνα στις ιστοσελίδες της σε σαράντα διαφορετικές χώρες. Η ΙΚΕΑ προσφέρει περισσότερα από δώδεκα χιλιάδες προϊόντα και μεταφράζει τη συσκευασία και την ετικέτα σε περισσότερες από τριάντα γλώσσες ανάλογα με το συγκεκριμένο προϊόν. Για μια αγορά όπως η βόρεια Αμερική, οι ετικέτες συνήθως μεταφράζονται στα αγγλικά, τα γαλλικά και τα ισπανικά. [Φυσικά, ακόμη και η ΙΚΕΑ κάνει πού και πού κάποια γκάφα με τα ονόματα των προϊόντων, όπως τα γραφεία για υπολογιστή με τα ονόματα Fartfull (στα σουηδικά ολοταχώς, στα αγγλικά γεμάτος πορδές) και Jerker (ανδρικό όνομα στα σουηδικά, αυνανιστής στα αγγλικά), τα οποία η εταιρεία διέθετε προς πώληση το 2005, προς μεγάλη διασκέδαση των αγγλόφωνων πελατών της].

Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία των πωλήσεων μέσω καταλόγου της εταιρείας, η προσεκτική επιλογή των ονομάτων μπορεί να αποτελέσει ένα τεράστιο πλεονέκτημα, όταν έρχεται η ώρα της μετάφρασης. Οι περισσότερες από τις οδηγίες της ΙΚΕΑ είναι εικονογραφικές – σπάνια θα βρείτε λέξεις στις οδηγίες, οι οποίες προφανώς με αυτό τον τρόπο καταφέρνουν να απευθύνονται σε όλους.

Αυτές οι λίγες λέξεις που χρησιμοποιεί η ΙΚΕΑ στο μάρκετινγκ – τα ονόματα των προϊόντων της – ασκούν μια κάποια έλξη στους πελάτες της. Τα περισσότερα αντικείμενα έχουν πάρει το όνομά τους από τοποθεσίες στη Σκανδιναβία. Έτσι για πολλούς από τους πελάτες τα ονόματα των προϊόντων έχουν μια νότα εξωτική, ευχάριστη και πρωτότυπη. Άνθρωποι από πολλές χώρες θα μπορούσαν να πουν ότι οι λέξεις αυτές έχουν κάποια γοητεία. Εκτός αν κάποιος κατάγεται από τη Δανία.

  Σε κανέναν δεν αρέσει να αποκαλούν τη χώρα του πατάκι για τα πόδια. Αυτό όμως έχουν να αντιμετωπίσουν οι Δανοί κάθε φορά που επισκέπτονται ένα κατάστημα της ΙΚΕΑ. Πολλά από τα φθηνότερα προϊόντα της εταιρείας όπως τα Bellinge, Helsingör, Köge,  Nivå, Roskilde, Sindal και Strip, πήραν τα ονόματά τους από τοποθεσίες της Δανίας. Είναι απολύτως κατανοητό ότι ακόμη και οι Δανοί, οι οποίοι συχνά θεωρούνται οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι στον κόσμο, δεν νιώθουν και πολύ χαρούμενοι που η χώρα τους συνδέεται έτσι με πράγματα τα οποία οι άνθρωποι χρησιμοποιούν, για να σκουπίζουν τα πόδια τους.

Δύο Δανοί ακαδημαϊκοί, ο Κλάους Κιόλερ (Klaus Kjøller) του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης και ο Τρολς Μίλενμπεργκ (Troels Mylenberg) του Πανεπιστημίου της Νότιας Δανίας, πραγματοποίησαν μια λεπτομερή ανάλυση των ονομάτων των προϊόντων που χρησιμοποιούνται στον κατάλογο της ΙΚΕΑ. Τα ευρήματα της έρευνάς τους έδειξαν ότι τα σουηδικά ονόματα χρησιμοποιήθηκαν για τα προϊόντα υψηλότερης κατηγορίας, όπως σαλόνια, βιβλιοθήκες και αποθηκευτικούς χώρους – βάσεις για τηλεοράσεις επίπεδης οθόνης και συσκευές πολυμέσων. Οι νορβηγικές πόλεις χρησιμοποιήθηκαν για έπιπλα υπνοδωματίων, ενώ τα φινλανδικά τοπωνύμια χρησιμοποιήθηκαν για την τραπεζαρία.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο τρόπος απόδοσης ονομάτων της ΙΚΕΑ απεικόνιζε τη Δανία ως κατώτερη από τη Σουηδία. Ο κατά παράδοση ανταγωνισμός μεταξύ των δύο χωρών φαίνεται να έχει κάποια βάση σε αυτό το επιχείρημα. Η Σουηδία είχε στην ιστορία της αρκετές νίκες εναντίον της Δανίας. Μάλιστα η Νορβηγία ανήκε κάποτε στη Δανία ώσπου την πήραν οι Σουηδοί. Είναι όμως αλήθεια ότι η ΙΚΕΑ δείχνει χαιρεκακία προς τη Δανία μέσω των ονομάτων των προϊόντων της; Πάντως η ΙΚΕΑ δεν σταμάτησε να πουλά προϊόντα με δανέζικα ονόματα. Για την ακρίβεια συνεχίζει να πουλά ένα κάθισμα τουαλέτας που ονομάζεται Öresund,  το οποίο πήρε το όνομά του από έναν πορθμό μεταξύ Σουηδίας και Δανίας. Τυχαίο;

Ενώ η ΙΚΕΑ έχει παραδεχτεί το γεγονός ότι δίνει σε αυτά τα αντικείμενα ονόματα από τη Δανία, αρνείται κατηγορηματικά ότι σκοπίμως εμπαίζει τους Δανούς. Στελέχη της ΙΚΕΑ  ισχυρίζονται ότι τα ονόματα των προϊόντων χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες και ότι ο υπάλληλος που σκέφτηκε τα τοπωνύμια αυτά για τα προϊόντα είχε πάρει σύνταξη πριν από πολύ καιρό. Επίσης αρνήθηκαν να αλλάξουν τα ονόματα υποστηρίζοντας ότι το σύστημα ονοματοδοσίας τους διευκολύνει κατά πολύ τους πελάτες.

Πολλοί Δανοί λένε ότι, ακόμη και αν τα ονόματα δημιουργήθηκαν επίτηδες για πλάκα, δεν τους νοιάζει καθόλου, αποδίδοντάς το στο γνωστό πνεύμα ανταγωνισμού μεταξύ των σκανδιναβικών χωρών. Ως απόδειξη ότι δεν ενοχλούνται, οι Δανοί εξακολουθούν να αγοράζουν τα προϊόντα – και ναι, ακόμη και εκείνα με ονόματα της πατρίδας τους που συχνά τα βρίσκουν κάτω από τα πόδια τους.

 

Τα ονόματα των αυτοκινήτων

Οι αυτοκινητοβιομηχανίες γνωρίζουν ότι συχνά το όνομα ενός μοντέλου αυτοκινήτου που πάει καλά σε μια χώρα πρέπει να αλλάξει, για να έχει επιτυχία σε μια άλλη. Η Ford έφερε στην Ευρώπη ένα αυτοκίνητο που λεγόταν Kuga, το οποίο σημαίνει «πανούκλα» στα κροατικά και τα σερβικά. Η Mitsubishi κατασκεύαζε ένα τζιπ 4 επί 4, το Pajero, το οποίο σε ορισμένες ισπανόφωνες χώρες είναι βρισιά και σημαίνει «μαλάκας». Το μοντέλο Honda Fitta έπρεπε να μετονομαστεί σε Honda Jazz για τη σκανδιναβική αγορά, επειδή το fitta είναι μια χυδαία λέξη για τα γυναικεία γεννητικά όργανα. Υπήρξε κανένα μοντέλο που να μη χρειάστηκε να αλλάξει όνομα; Το Chevy Nova . Σε αντίθεση με τις φήμες που κυκλοφορούν, η λέξη nova δεν συγχέεται εύκολα με τις λέξεις no va (δεν πηγαίνει) στα ισπανικά, διότι προφέρονται διαφορετικά, με έμφαση στις διαφορετικές συλλαβές. Η General Motors μάλιστα αναφέρει ότι το Nova ξεπέρασε τις προσδοκίες πωλήσεων σε αγορές όπως η Βενεζουέλα.

[Προσθήκη: Δεν αναφέρουν οι συγγραφείς το SEAT Malaga, το οποιο κυκλοφόρησε στην Ελλάδα ως SEAT Gredos για να μη θυμίζει τη γνωστότερη ελληνική λέξη.

Να γκρινιάξω λίγο και για τη μετάφραση. Εγώ δεν θα έβαζα «Το μοντέλο Honda Fitta έπρεπε να μετονομαστεί σε Honda Jazz για τη σκανδιναβική αγορά» αλλά «Το μοντέλο Honda Fitta χρειάστηκε να μετονομαστεί σε Honda Jazz για τη σκανδιναβική αγορά». Το έπρεπε σημαίνει συνήθως ότι δεν έγινε αυτό που επρεπε.

 

Λουλουδάτες λέξεις

[Παραλείπεται μια ενότητα σχετική με το διάστημα]   Πίσω στον πλανήτη Γη φτάνουμε στο ξενοδοχείο Bellagio. Από την πολυτελή γυάλινη οροφή που φιλοτέχνησε ο Ντέιλ Τσιχούλι (Dale Chihuly) στο λόμπι μέχρι τα πολυτελή υφάσματα στα δωμάτιά του, το υπερπολυτελές ξενοδοχείο στο Λας Βέγκας αποπνέει κομψότητα και πολυτέλεια. Το ξενοδοχείο υπερηφανεύεται για την άψογη εξυπηρέτηση που παρέχει στους πελάτες του ξεπερνώντας τις προσδοκίες. Ένας στους τέσσερις επισκέπτες στο Bellagio προέρχεται από άλλη χώρα, κυρίως τη Βραζιλία, το Μεξικό, την Ιαπωνία, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Πορτογαλία, την Ιταλία και την Ισπανία. Για την ελίτ των επισκεπτών το Bellagio κάνει το παν προκειμένου να ικανοποιήσει κάθε τους επιθυμία. Δεν είναι ασυνήθιστο για το προσωπικό του ξενοδοχείου να τρέχει για θελήματα της τελευταίας στιγμής και να προμηθεύει δυσεύρετα αντικείμενα σ’ αυτούς τους εκλεκτούς επισκέπτες.

Όταν κάποτε μια βαθύπλουτη πελάτισσα του ξενοδοχείου αποφάσισε ότι ήθελε μια ορχιδέα στη σουίτα της, χωρίς δεύτερη σκέψη ζήτησε από ένα μέλος του προσωπικού να πάει να της φέρει μία. Παρόλο που ήταν περίπου 11 μ.μ., ο Ερντέν Κεντιγκελέν (Erden Kendigelen) δέχτηκε το αίτημα με απόλυτη ψυχραιμία. Η δουλειά του ήταν να καλύπτει ακριβώς αυτές τις ανάγκες των πελατών. Ο Κεντιγκελέν είχε πάρει τις διαταγές του.

Έτρεξε γρήγορα σε ένα από τα καταστήματα δώρων του ξενοδοχείου, για να πάρει τις ορχιδέες και τις τοποθέτησε σε μια συσκευασία δώρου, την οποία έδεσε με μια όμορφη κορδέλα. Στη συνέχεια πήγε να τις παραδώσει προσωπικά στη σουίτα της κυρίας. Όταν η κυρία άνοιξε την πόρτα, χάρηκε που είδε ότι η επιθυμία της είχε εκπληρωθεί τόσο γρήγορα αλλά εξεπλάγη από το γεγονός ότι ο υπάλληλος τις είχε βάλει σε κλειστή συσκευασία. Όταν τον ρώτησε γιατί το έκανε, της απάντησε: «Για την προστασία της ιδιωτικότητάς σας, κυρία». Χωρίς να δώσει μεγάλη σημασία άνοιξε τη συσκευασία. Αλλά αντί να απολαύσει το θέαμα του όμορφου λουλουδιού που περίμενε, αντίκρισε κάτι πολύ διαφορετικό: ένα πακέτο σερβιέτες. Αναστατωμένη τον έδιωξε από το δωμάτιο.

Πώς έγινε μια τέτοια παρεξήγηση; Μακριά από τα λαμπερά φώτα του Λας Βέγκας, πίσω στην πατρίδα του Κεντιγκελέν, στην Τουρκία, η λέξη Orchid (ορχιδέα) είναι η επωνυμία που χρησιμοποιεί η εταιρεία Procter & Gamble για το προϊόν που στις ΗΠΑ είναι γνωστό ως Always. Στα περισσότερα μέρη της Ασίας, από την Κίνα έως το Πακιστάν, το προϊόν πωλείται με το όνομα Whisper (ψίθυρος). Στην Ιταλία κυκλοφορεί στην αγορά ως Lines (γραμμές) και στην Ισπανία με τα ονόματα Evax και Ausonia. Καθώς η κλήση έγινε στις 11 μ.μ., ο Κεντιγκελέν υπέθεσε ότι το αίτημα της πελάτισσας είχε να κάνει περισσότερο με βιολογική ανάγκη παρά με θέματα αισθητικής. Ευτυχώς ο προϊστάμενος του Κεντιγκελέν παρενέβη, για να εξηγήσει στην πελάτισσα τι συνέβη. Όταν εκείνη έμαθε τον αληθινό λόγο της αλλόκοτης παράδοσης της παραγγελίας, γέλασε με την καρδιά της.

Δεκαεπτά χρόνια αργότερα, καθώς ο Κεντιγκελέν ξαναθυμάται την ιστορία, είναι προφανές ότι τώρα πλέον καταλαβαίνει τη διαφορά που μπορεί να κάνει μία και μόνο λέξη για έναν πελάτη του Bellagio. Σήμερα είναι διευθυντής της υπηρεσίας εξυπηρέτησης πελατών. Επιβλέπει όλους τους χώρους στους οποίους το πολύγλωσσο προσωπικό έχει καίριο ρόλο – από τη ρεσεψιόν μέχρι τον παρκαδόρο ή τον ταμία.

«Οι υπάλληλοι του Bellagio μιλούν σαράντα οκτώ διαφορετικές γλώσσες», εξηγεί ο Κεντιγκελέν κρατώντας μια λίστα είκοσι εννέα σελίδων στην οποία περιλαμβάνονται υπάλληλοι που γνωρίζουν πολύ διαφορετικές γλώσσες, όπως αμχαρικά (γλώσσα της Αιθιοπίας), ιλοκάνο (γλώσσα που μιλιέται στις Φιλιππίνες), λιθουανικά, μαλαγιαλάμ (γλώσσα της νότιας Ινδίας) και ναβάχο. Στη λίστα δεν καταγράφεται μόνο το ποιες γλώσσες μιλά κάθε εργαζόμενος, αλλά επίσης αν μπορεί να διαβάζει και να γράφει σε αυτές. «Για τις γλώσσες για τις οποίες δεν υπάρχει προσωπικό, έχουμε 24 ώρες το εικοσιτετράωρο πρόσβαση σε διερμηνείς μέσω τηλεφώνου για σχεδόν διακόσιες γλώσσες», εξηγεί. Το προηγούμενο έτος το ξενοδοχείο χρησιμοποίησε την υπηρεσία διερμηνείας μέσω τηλεφώνου σε 6.800 διαφορετικές περιστάσεις – κατά μέσο όρο είκοσι φορές την ημέρα.

Ίσως εν μέρει λόγω της εμπειρίας του από πρώτο χέρι με την πελάτισσα που ήθελε μια ορχιδέα, ο Κεντιγκελέν στον νέο του ρόλο δεν θεωρεί τη γλώσσα ως κάτι το δεδομένο στο Bellagio σήμερα. Ωστόσο, ακόμη και αυτή  η γλωσσική παρεξήγηση είχε αίσιο τέλος, αφού το αποτέλεσμα ήταν να αναπτυχθεί μια μακροχρόνια σχέση με την πελάτισσα. «Έρχεται ξανά στο ξενοδοχείο ως προσωπική μου προσκεκλημένη τα τελευταία δεκαεπτά χρόνια», επισημαίνει ο Κεντιγκελέν με ένα γελάκι. «Και τρελαίνεται να διηγείται σε όλους την ιστορία με την ορχιδέα»[1].

 

Μην πιστεύετε αυτά που δεν μπορείτε να διαβάσετε

   Μερικές φορές ωστόσο συμβαίνει οι ξένοι επισκέπτες να μην είναι και τόσο καλοδεχούμενοι, και δεν αναφέρομαι στο στερεότυπο του κακού αμερικανού τουρίστα στο εξωτερικό. Φανταστείτε την ακόλουθη σκηνή: το πλήθος να σκορπά, καθώς ένα ρίκσο (ποδήλατο-ταξί) επιταχύνει ξέφρενα στον κατάμεστο δρόμο, αποφεύγοντας παρά τρίχα τους μικροπωλητές που πουλούν τηγανητά φιστίκια και κρασί από ρύζι και αναποδογυρίζοντας ένα καρότσι γεμάτο μπλούζες από πολυεστέρα. «Spass muss sein!» (Θα σπάσουμε πλάκα!), φωνάζει γελώντας ο οδηγός, ένας μεθυσμένος γερμανός χειρουργός που κάνει τις διακοπές του στην Κίνα. Σε μικρή απόσταση πίσω του τον ακολουθεί τρέχοντας ο οδηγός και διερμηνέας του προσπαθώντας μάταια να αρπάξει το τιμόνι, προτού τραυματιστεί κανένας περαστικός. «Dui bu, dui bu qi!» φωνάζει στους ντόπιους, ενώ προσπαθεί να πάρει ανάσα. «Συγγνώμη», λέει, «λυπάμαι». Δυστυχώς αυτός ο ξεναγός που του κόπηκε η ανάσα ήμουν εγώ, ο Γιοστ. Όταν εργαζόμουν ως ξεναγός στην Κίνα για αρκετά χρόνια στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στη δεκαετία του 1990, οι γερμανόφωνοι τουρίστες συνήθως ήταν πολύ ντροπαλοί στην προσπάθειά τους να επικοινωνήσουν. Δεν ήταν ότι δεν τους άρεσε η περιπέτεια, όπως είναι ολοφάνερο στην περίπτωση του μεθυσμένου που μόλις περιέγραψα. Πολλοί Γερμανοί ταξιδιώτες ήταν ιδιαίτερα έμπειροι ταξιδιώτες και αξιοποιούσαν στο έπακρο την ετήσια άδειά τους διάρκειας έξι εβδομάδων, για να επισκεφθούν μια σειρά από δημοφιλείς προορισμούς, στους οποίους περιλαμβανόταν αναπόφευκτα και η Κίνα. Αλλά εκείνη την εποχή η Κίνα φαινόταν ακόμη μυστηριώδης και κάπως αποκομμένη. Όχι μόνον αυτό, αλλά και η κινέζικη γλώσσα φαινόταν τόσο απίστευτα ξένη που κατέπνιγε κάθε διάθεση για γλωσσικές περιπέτειες.

Ακόμη και οι συνηθισμένες χειρονομίες που αυτοί οι πολύπειροι ταξιδιώτες είχαν χρησιμοποιήσει σε άλλα μέρη του κόσμου δεν ήταν σίγουρο ότι θα λειτουργούσαν στην Κίνα. Το να παραγγείλει κανείς δύο μπύρες με τον γερμανικό τρόπο (σηκώνοντας τον αντίχειρα και τον δείκτη) σημαίνει ότι παραγγέλνει οκτώ μπύρες στα κινέζικα. [Οι κινέζικες χειρονομίες που υποδηλώνουν αριθμούς επιτρέπουν σε κάποιον να δείξει οποιονδήποτε αριθμό μεταξύ του μηδενός και του εννέα χρησιμοποιώντας μόνο το ένα χέρι. Αυτές οι χειρονομίες χρησιμοποιούνται συχνά στην Κίνα, καθώς η προφορά κάθε αριθμού στις διάφορες κινεζικές διαλέκτους είναι πολύ διαφορετική, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπουν έναν πιο ιδιωτικό τρόπο διαπραγμάτευσης μακριά από ξένα μάτια. Η χειρονομία που δηλώνει το οκτώ προέρχεται από τον χαρακτήρα που συμβολίζει το οκτώ (八)]. Η απελπισία των τουριστών μετά από αυτή την αποτυχία επικοινωνίας κατέστρεφε ολοσχερώς οποιαδήποτε επιθυμία μπορεί να είχαν να επικοινωνήσουν μόνοι τους. Από εκείνη τη στιγμή ως ξεναγός τους έπρεπε να κάνω διερμηνεία για τα πάντα, όπως για την απαίτησή τους στις 2 τη νύχτα να μετακομίσουν σε άλλο δωμάτιο του ξενοδοχείου λόγω μιας βρύσης που έσταζε, για τα νεύρα τους επειδή δεν υπήρχε τηλεόραση στο δωμάτιο (σε μέρη όπου δεν υπήρχε καν ρεσεψιόν), ακόμη και για επισκέψεις σε γιατρούς.

Η κινέζικη ιατρική ασκεί μια μυστικιστική γοητεία σε πολλούς Δυτικούς και οι περιηγητές μου είχαν τη μάλλον παιδιάστικη, αμέριστη εμπιστοσύνη πως ό,τι και να αγόραζαν σε ένα κινέζικο φαρμακείο θα ήταν θαυματουργό. Μια κυρία με έκζεμα σε πολύ κακή κατάσταση είχε, όπως πολλοί Γερμανοί, αποστροφή για την κορτιζόνη, που αποτελεί τη συνιστώμενη στη Δύση θεραπεία και την οποία της συνταγογραφούσαν στην Ευρώπη· γι’ αυτό ενθουσιάστηκε, όταν την πήγα σε ένα κινέζικο φαρμακείο και βρήκα ένα φάρμακο που βελτίωσε την κατάστασή της δραματικά μέσα σε μία και μόνο μέρα. Είχα πει στον φαρμακοποιό ότι ήθελε ένα παραδοσιακό κινέζικο φάρμακο αλλά εκείνος, μόλις είδε την άθλια κατάσταση της επιδερμίδας της, της έδωσε, όπως ήταν φυσικό, κορτιζόνη.

Δεν διάβασα το φυλλάδιο με τις οδηγίες, όταν έκανε την πρώτη της αγορά. Μόνο αργότερα, μετά την αγορά δέκα ακόμη συσκευασιών αυτής της θαυματουργής αλοιφής για την ίδια κυρία στο επόμενο ταξίδι μου στην Κίνα, μελέτησα τη συσκευασία λίγο πιο προσεκτικά κατά τη διάρκεια της πτήσης πίσω στη Φραγκφούρτη και συνειδητοποίησα ότι όλο εκείνο το διάστημα χρησιμοποιούσε κορτιζόνη. Ήθελα να της το πω, αλλά, όταν την είδα να με περιμένει στην πύλη με τόσο μεγάλη προσμονή και απόλυτη πίστη στις δυνάμεις της κινεζικής ιατρικής, η ιδέα να την απογοητεύσω και να της διαλύσω τον ενθουσιασμό για τη «θαυματουργή θεραπεία» της με έκανε να αλλάξω γνώμη. Για χρόνια η αγαπημένη κυρία μού έγραφε κάθε Χριστούγεννα, για να με ευχαριστήσει για το υπέροχο απαλό δέρμα της. Είναι πράγματι ευλογία η άγνοια; Σε αυτή την περίπτωση προτιμώ να το πιστεύω.

 

[1] Αποσπάσματα από τη συνέντευξη που του Ερντέν Κεντιγκελέν, που παραχώρησε στους συγγραφείς τον Μάιο του 2011.

 

114 Σχόλια προς “Ορχιδέες στην Τουρκία, πατάκια στη Δανία”

  1. GeoKar said

    Καλημέρα σε όλες κ όλους, με ένα λινκ προς την χτεσινή Καθημερινή που μάλλον θα ενδιαφέρει: https://www.kathimerini.gr/opinion/readers/561875455/ta-fonienta-poy-sernoyn-choro/.

  2. Με καλημέρες και λίγα για την ιαπωνική ΙΚΕΑ που γράφεται σε συλλαβογράμματα κατακάνα (όπως όλες οι ξένες λέξεις) με -ΚΕ- που θυμίζει Κ:
    イケア I-KE-A 🙂

  3. Μια κακή σύμπτωση είναι και ο λογότυπος της ΚΙΑ που μοιάζει στα ελληνικά με την απόδοση της προφοράς του kill (ΚΙΛ, κιλ). Τώρα έχουν ενώσει τα τρία γράμματα και φαντάζει λιγότερο το αυτοκινητικό μήνυμα ΣΚΟΤΩΣΤΕ αλλά οι οδηγοί το τηρούν αρκετά πιστά. http://i.imgur.com/MEgnojD.jpg

  4. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Για ποτάκια στη Δανία ευχαρίστως να πάω, αλλά για αρχιδέες στην Τουρκία όχι, να με συγχωρείτε δε θα πάρω.

    Αυτό με το μέτρημα με τα δάχτυλα στην Κίνα μου θύμισε τη σκηνή από το Inglourious Basterds που ο γερμανός ψυλλιάστηκε τους μεταμφιεσμένους αμερικάνους όταν ο ένας τους παράγγειλε 3 ποτά χρησιμοποιώντας τα λάθος δάχτυλα.

  5. leonicos said

    Να γκρινιάξω λίγο και για τη μετάφραση. Εγώ δεν θα έβαζα «Το μοντέλο Honda Fitta έπρεπε να μετονομαστεί σε Honda Jazz για τη σκανδιναβική αγορά» αλλά «Το μοντέλο Honda Fitta χρειάστηκε να μετονομαστεί σε Honda Jazz για τη σκανδιναβική αγορά». Το έπρεπε σημαίνει συνήθως ότι δεν έγινε αυτό που επρεπε.

    ΝΑ ΜΝ ΓΚΡΙΝΙΑΞΕΙΣ

    έπρεπε να ΔΕΝ σημαίνει μόνο ‘ότι δεν έγινε αυτό που επρεπε’

    Σημαίνει ΚΑΙ ‘μόνο αφού’ ‘με την προϋπόθεση’ και συναφή:

    έπρεπε να τη φορέσει δαχτυλίδι για να του πει το ‘σ’αγαπώ’

    έπρεπε να γινει 100 χρονώ για να πάρει σύνταξη

  6. leonicos said

    Και τρελαίνεται να διηγείται σε όλους την ιστορία με την ορχιδέα

    Εδώ δεν είχε προ ολλού καιρού παρουσιαστει μια οθονιά ή κάτι τέτοιο με κάτι ‘κωλαράκια’ από αυτόματο μεταφραστήρι, για κινέζικη μηχνή του καφέ;

    Σίγουρα ναι

  7. leonicos said

    Έπρεπε να φτάσει ο Τζι 100 χρονώ για να το χωνέψει ότι ο ΠΑΟΚ δεν παίρνει πρωτάθλημα

  8. leonicos said

    Μια και το θέμα μας ειναι η μετάφραση,
    ας το εκμεταλλευθώ βάζοντας ένα δείγμα από τις Χαμηλόφωτες και οχι Χαμηλόφωνες Μπαλάντες του Δήμου Βαλσάμη που μετέφρασα
    ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ

    Άσε με ν΄ ακούω τη βροχή
    να ξενυχτήσω αυτό το βράδυ
    δεν έχω αγάπη στη ζωή
    για αψηφήσω αυτό το χάδι.

    Άσε με να στέκω στη βροχή
    κι οι στάλες της να με ξεπλένουν
    πέρασε η χαρά μου βιαστική
    και τούτες οι σταγόνες μένουν.

    Κάθε σταγόνα της βροχής
    είναι και μια στιγμή της
    στο φως της κάθε αστραπής
    πάλι φαντάζει η μορφή της.
    ———-
    Άσε με να γράφω στη βροχή
    να βυζαίνω το γλυκό μου πόνο
    Χάθηκε ΄ κείνη η εποχή
    που ΄ντυνα με όνειρα το χρόνο.

    Άσε να χορεύω στη βροχή
    την τελευταία παίζω πράξη
    ελπίζει ακόμα η ψυχή
    αυτή μπορεί να με φωνάξει.

    Under the Rain

    Let me spend the night
    Hearing the drops of rain
    Short in love was my life
    But this caress and pain.

    Leave me here under the rain
    So that the drops wash the dirt;
    Joy in a harry past and left
    But these drops refresh my heart.

    I’m counting the drops of rain
    As I was counting time with her
    And every flush of lightening
    engraves her beauty on my heart

    It’s a delight writing in the rain
    Seeping my sweet pain to the last
    Then I was investing time in dreams
    But dreaming has irreversibly past.

    Let me dance under the rain
    This act of life is the last of all
    But my soul can’t help but hope
    She will at last send me a call

    Ανιχνεύω

    Ανιχνεύω τις σημαίες
    τοιχοσύνορα εθνών.
    Ανιχνεύω τις μοιραίες
    συμφωνίες των τρανών.
    Ανιχνεύω ιστορίες
    που παρήγαγαν εχθρούς.
    Ανιχνεύω τις θρησκείες
    που κοιμίσανε πιστούς
    ——–
    Ανιχνεύω τις αλήθειες
    που κάψαν αιρετικούς.
    Ανιχνεύω τις συνήθειες
    που ευνούχισαν λαούς.
    Ανιχνεύω συνειδήσεις
    που αγοράσαν αρχηγοί
    Ανιχνεύω αναμνήσεις
    pου μ’ αφήσαν οι ναζί.

    Ανιχνεύω τις αιτίες
    που ανοίξαν οι πληγές
    Ανιχνεύω τους μεσσίες
    που προδώσανε αρχές.
    Ανιχνεύω ανακοινώσεις
    κυρίων τάχα κοσμικών
    Ανιχνεύω διαγνώσεις
    πιστοποιητικά τρελών.

    Ανιχνεύω τη ψυχή μου
    γιατί άδειασε να βρω.
    Πιλατεύω τη ζωή μου
    το που έφταιξα να δω.
    Τον ένοχο που χάνομαι γυρεύω
    χρόνια τώρα νύχτες ανιχνεύω.
    Scrutinizing

    Scrutinizing the symbols
    Flags, myths, oral traditions,
    History and land partitions,
    Hard hostilities about borders
    Religious hatred, blind orders
    Enmities and horrible treaties
    Dividers of the human race
    Going in their own pace…

    Scrutinizing truths and ethics
    Which put on the stake heretics;
    I trace the simple everyday nonsense
    And the guilt of the blind innocence
    Consciences bought and sold
    By leaders harsh and bold
    And memories that left behind
    Nazis and tyrannies of every kind

    I’m searching the causes
    Which left my wounds open
    I’m looking for Messiahs
    Who their principles betray,
    Messages and falcified omens
    And influencers who go astray,
    Disregarding diagnoses
    Of the foolish who as sound pauses

    To find out the bitter crime
    Of my soul I write this rhyme
    I’m checking my whole life
    To point the fault and the knife
    The emptiness where I sink
    All those years and nights to think

    ΒΑΣΤΑ ΠΑΛΙΑΤΣΟ

    Γέλα παλιάτσο
    κουρέλια μάτσο
    σε περιμένουν
    άκου σε κρένουν
    ——
    Έλα παλιάτσο
    δώσε ένα μπάτσο
    πες μια ατάκα
    δεν κάνεις πλάκα
    ———
    Mπράβο παλιάτσο
    παίξε τον τσάτσο,
    είναι της μόδας
    ζάντα της ρόδας.
    ——-
    Τώρα παλιάτσο
    μόνος θα κάτσω
    θέλω να κλάψω
    και να φωνάξω.
    ——-
    Πάμε παλιάτσο
    πιάσε το μπράτσο
    μείναμε μόνοι
    έξω στο χιόνι.
    ——
    Τώρα παλιάτσο
    πέτα το γάντζο
    το πλοίο πιάνει
    σ’ άλλο λιμάνι…
    ——-
    Βάστα παλιάτσο
    στο καναβάτσο,
    μην πέφτεις τώρα
    δεν ήρθε η ώρα… O, poor clown, o!

    The laughing clown
    Is riding on the crown
    And the weeping clown
    Keeps strolling in the town

    O, poor little clown
    The bad is sown
    So shall ye reap
    On your strong hip

    Jump on, little clown
    The grass is mown
    A fashionable feel
    On the rim of wheel

    It’s me the clown
    Alone in the lown
    Weeping and screaming
    Another’s crime, as my own

    Hold me, poor clown
    Get ready, don’t frown
    Stay here in the row
    Don’t slip on the snow

    At last sinking the boat
    And filling the moat
    O, come, come on board
    On the empty blackboard

    Don’t faint poor clown
    Stand firm on stage
    Of the whirling pain
    You’ll be your forage

  9. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>δεν νιώθουν και πολύ χαρούμενοι που η χώρα τους συνδέεται έτσι με πράγματα τα οποία οι άνθρωποι χρησιμοποιούν, για να σκουπίζουν τα πόδια τους.

    το χαλάκ, που σκοπαν΄ τα πόδι τ΄ς / Buscopan

  10. leonicos said

    Αν κάποιος μπει στον κόπο να σχολιάσει το 9 ας μεινει στη μετάφραση μόνο.
    Τον Βαλσάμη ας τον κρίνει μόνο όποιος έχει διαβάσει τα τραγούδια του.

  11. Pedis said

    Ειδικά με τούτη την ιστοριούλα με τις ορχιδέες άρχισα να χάνω την υπομονή μου και είπα «τι μαλακιούλα διαβάζεις?!»

    Σόρρυ, αλλά στήσιμο, επιλογες, ιστοριούλες, στερεοτυπική ηθικο-πολιτική ορολογία, όλα για παιδιά δημοτικού με οπλοβαστό στο σπιτι, για ντιπ αμερικάνους.

    Το έργο της μετάφρασης στο συγκεκριμένο βιβλίο είναι αρκετά δύσκολο , μυρίστηκα μερικές φορές ότι κάπου το έχασε, ανθρώπινο, αλλά δεν πειράζει, ας ήταν το πρωτότυπο ενδιαφέρον και η μετάφραση χάλια.

  12. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    5 Ναι μπράβο -αν θυμάμαι καλά, ο Άγγλος ήταν

  13. konos said

    Στη σειρά των βιβλίων Γυριστε τον Γαλαξία με οτοστόπ ένας από τους εξωγήινους ήρωες αποφάσισε να επιλέξει ένα πολύ κοινό όνομα για να μην ξεχωρίζει από του γήινους και διάλεξε το Ford Prefect, το οποίο έγινε Φορντ Εσκορτ στα ελληνικά… (Νόμιζε οτι η κυρίαρχη μορφή ζωής στη Γη ήταν τα αυτοκίνητα και διάλεξε το όνομα ενός δημοφιλούς μοντέλου στην Αγγλία!)

  14. nikiplos said

    Καλημέρα… Είχαμε ζητήσει από μια κινέζα να μας δείξει πως μετρούν με τα δάχτυλα. Είχα μείνει με την εντύπωση πως «ζωγραφίζουν» τα κινέζικα γράμματα. Πάντως ναι, με το ένα χέρι μετράν από το 0 έως το 9, χωρίς πρόβλημα. Εικάζω πως στο μέλλον θα τους αντιγράψουμε κι ας τους κοροϊδεύουμε τώρα…

    Αυτή η νοηματική με τα χέρια έχει πολύ πλάκα. Σε ένα μεγάλο εργοτάξιο μου ζήτησαν να βγάλο εκτός τάσης ένα 270ρι καλώδιο χαμηλής, ώστε να κάνουν εργασίες σε ένα μακρινό κτήριο με το οποίο δεν είχαμε οπτική επαφή. Ο Υποσταθιμός ήταν στα 200 μέτρα. Έστειλα ένα ελληνόπουλο να πάει να κόψει το συγκεκριμένο πεδίο από τον Υποσταθμό, επειδή ήταν ακριβώς ο δρόμος του, για το δικό του πόστο. Εγώ κοιτούσα από το παγωμένο και βρεγμένο τζάμι.
    Μου κάνει σήμα ότι έκοψε (Με οριζόντια κίνηση ξεκίνησε τα χέρια του σταυρωμένα και τα άνοιξε, το καθένα στην πλευρά του. Τέρμα, τελείωσε)
    Του απαντώ με χειρονομία: γροθιά και αντίχειρας προς τα πάνω. Δλδ οκ, εντάξει.

    Ξαναγυρίζοντας στα δικά μου, δεν παρατήρησα πως αυτός αφού θα έφευγε από το σημείο, δεν είχε λόγο να ξαναμπεί στον υποσταθμό. Ωστόσο ξαναμπήκε. Και μετά έφυγε για το πόστο του.
    Ύστερα από 15λεπτά, τηλέφωνο, οργίλος ο επιβλέπων εκεί: «Τι κόψατε ρε μλκς που αν δεν μετράγαμε προληπτικά τώρα θα ήμασταν μακαρίτες?»

    Καθώς είναι ελληνόπουλο και έχει κινητό (μιλάμε για αρχές μιλένιουμ) τον παίρνω τηλέφωνο.
    – Ρε συ έκοψες όπως σου είπα?
    – Ναι!
    -Τι έκοψες, αφού αυτοί έχουν ρεύμα εκεί κάτω
    – Φυσικά! Δεν μου είπες μετά να ξανασηκώσω το διακόπτη?
    Είχε εκλάβει τη χειρονομία με τον αντίχειρα προς τα πάνω, όχι ως «οκ», «εντάξει» αλλά ως το βλακώδες «εντάξει ξαναανέβασε τώρα!». Καθόλου βλακώδες βέβαια γιατί ουκ ολίγες φορές για να διορθώσουμε την χάλια σηματοδοσία, κόβαμε μόνο στιγμιαία…
    🙂

  15. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Επειδή συζητήθηκε και μου… εξήψωσε (σικ, ρε!) την περιέργεια

  16. ΓιώργοςΜ said

    Να προλάβω και τον Κιντ λέγοντας πως ένας πενταψήφιος δυαδικός αριθμός (5 δάχτυλα, ανοιχτά-κλειστά) μπορεί να μετρήσει ως το 32, χωρίς να βάλουμε τα σχήματα που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς, αλλά είναι τελείως ενάντια στη διαίσθηση, πχ το 3 θα είχε δύο δάχ(τυ)λα ανοιχτά, ενώ η μούντζα θα έπρεπε να αλλάξει στο κακόηχο «όρσε τριανταδύο» αντί «όρσε πέντε» 😛

  17. @ 14 Konos

    Ναι, ναι, κυρίαρχη μορφή της ζωής στη γη το αυτοκίνητο και κυρίαρχη αιτία θανάτου στην Ελλάδα (για τους μέχρι 30 ετών) η αυτοκινητοκτονία (*). Το αυτοκινητοπετρελαϊκό κεφάλαιο τα έχει καταφέρει καλά.
    ____________
    (*) Αν η λέξη σημαίνει σκοτώνω με το αυτοκίνητο.

  18. Αγγελος said

    Pedis (12), διαφωνώ. Εγώ την ιστορία με τις ορχιδέες τη διασκέδασα πολύ — είπα μάλιστα «Α, θα το πάρω το βιβλίο άμα το βρω!» Δεν είναι βέβαια (τουλάχιστον το δημοσιευόμενο απόσπασμα) τίποτε το βαθυστόχαστο, αλλά έχει πολύ γούστο. Και δεν βλέπω «στερστερεοτυπική ηθικο-πολιτική ορολογία». Ότι μια εταιρία που διαθέτει τα προϊόντα της σε πολλές χώρες καλό είναι να προσέχει τι συνειρμούς προκαλούν οι ονομασίες τους είναι προφανής συμβουλή μάρκετιγκ, όχι ηθικοπολιτική κρίση!

  19. Μάλλον μόνον εγώ σκεφτόμουν αυγό όποτε έβλεπα Τογιότα AYGO μπροστά μου…

  20. Pedis said

    Άγγελε, γούστα είναι αυτά …

    … Ευτυχώς ο προϊστάμενος του Κεντιγκελέν παρενέβη, για να εξηγήσει στην πελάτισσα τι συνέβη. Όταν εκείνη έμαθε τον αληθινό λόγο της αλλόκοτης παράδοσης της παραγγελίας, γέλασε με την καρδιά της.

    να το πάρεις. Να έχω παρέα.

    Αυτό που έλεγα για τη στερεοτυπική ηθικο-πολιτική ορολογία, πέστο και καθεστωτική ξύλινη γλώσσα, αναφέρεται σε άλλα σημεία του βιβλίου.

  21. […] Παρά τον τίτλο, το άρθρο δεν θα ασχοληθεί με τα (πολύ ενδιαφέροντα, παρεμπιπτόντως) λεξιλογικά και άλλα της ορχιδέας. Ως γνωστόν, το ιστολόγιο ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τη μετάφραση (έτσι βγάζουμε το ψωμί μας άλλωστε). Η φίλη μας η Μαρία είχε την καλή ιδέα να πληκτρολογήσει μερικά αποσπάσματα από το βιβλίο της Nataly Kelly και του Jost… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2022/05/25/translation-5/ […]

  22. Πέπε said

    20
    Είμαστε τουλάχιστον δύο.

    (…αμερικανιά είπα τώρα;)

  23. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    19 >> καλό είναι να προσέχει τι συνειρμούς προκαλούν οι ονομασίες

    Όμως στην Ελλάδα το CERATO πήγε σύννεφο, η ΚΙΑ πούλησε κάτι χιλιάδες αμάξια.

  24. sarant said

    20-23 Kι άλλος ένας για το αυγό

  25. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    16# Οι μονόχειρες κινέζοι πώς κάνουν το 10? Με κάνα φίλο μαζί?

  26. aerosol said

    Δεν ήξερα καν πως η ΙΚΕΑ χρησιμοποιεί και τοποθεσίες άλλων χωρών για τις ονομασίες των προϊόντων της, νόμιζα πως όλα ήταν Σουηδικά. Όμως η γκάμα είναι τεράστια, χιλιάδες τα προϊόντα, και είναι λογικό να ξέμειναν ακόμα κι από χωριουδάκια του τόπου τους. Πάντως οι Δανοί κατάφεραν να έχουν κάπου οχτώ εκατομμύρια φωνήεντα. Καλά κάνουν οι Σουηδοί και τους δουλεύουν!

  27. aerosol said

    #20
    Τογιότα; Τι νεωτερισμοί είναι αυτοί; Πρέπει να επιστρέψουμε στα πατροπαράδοτα νάματα του Τουότα!

  28. ΓΤ said

    https://lar5.com/ikea/

  29. nikiplos said

    20-23-25 κλπ δεν νομίζω πως είμαστε λίγοι, τουλάχιστον εκείνοι που μεγαλώσαμε με την ορθογραφία αυγό.

  30. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    5 >> αλλά για αρχιδέες στην Τουρκία όχι, να με συγχωρείτε δε θα πάρω.
    Λάβε υπόψη ότι οι …όρχεις της Πολίτισσας ορχιδέας είναι ονομαστό σαλέπι

    https://historyofgreekfood.wordpress.com/2011/11/14/%CF%83%CE%B1%CE%BB%CE%AD%CF%80%CE%B9/

  31. ΓιώργοςΜ said

    26 Στα εστιατόρια, με το ένα ξυλάκι στο στόμα, υποθέτω, αλλού μέχρι 9, υποθέτω. Αλλά για να παραγγείλει κανείς 9+ μπύρες, θα είναι 9+ άτομα. Η πιθανότητα να είναι όλοι χωρίς χέρια κι ένας μονόχειρας μόνο στην παρέα ελέγχεται ως ακραία.

  32. sarant said

    31 Eκκρεμεί άρθρο, φυσικά.

  33. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    31# Βέβαια, από κει βγαίνει το αφέψημα.

  34. Καλημέρα
    31 🙂

    20, 23 και λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις: Είμαστε δυο, είμαστε τρεις, είμαστε χίλιοι δεκατρείς 🙂 Αυγό και ξερό ψωμί!

  35. spyridos said

    31
    Το φυτό είναι αυτοφυές στη Θράκη.
    Με ξεραμένη τριμμένη ρίζα φτιάχνουν το σαλέπι και μαζί με μαστίχα στη κρέμα γάλακτος φτιάχνεται το Πολίτικο Καϊμάκι.
    Αυτό το τρίμμα οι κομπογιαννίτες έλεγαν σερνικοβότανο.

  36. Πέπε said

    @1
    Ενδιαφέρον. Πρέπει να πω ότι το βιβλίο που αναφέρεται, τον «Ουρανό απ’ άλλους τόπους» του Σωτήρη Δημητρίου, προσπάθησα να το διαβάσω και το παράτησα. Είναι πολλύ απαιτητικό από τον αναγνώστη:

    Πρώτον η γλώσσα, το συγκεκριμένο μικροϊδίωμα, είναι δύσκολο. Δεν περίμενα ποτέ ότι θα έβρισκα τόση δυσκολία σ’ ένα στεριανό ιδίωμα, καθώς έχω κατ’ αρχήν μια άλφα εξοικείωση με τα μη στάνταρ ελληνικά, καθώς και μία θετική προδιάθεση απέναντί τους, και θεωρώ ότι έχω κατανοήσει σε ικανοποιητικό βαθμό διάφορα που θα τα θεωρούσε κανείς δυσκολότερα, κυπριακά, ποντιακά κλπ. Παρά ταύτα, μαγκιά του συγγραφέα (και του εκδότη) που αποφάσισαν να μη βάλουν ούτε γλωσσάρι ούτε άλλο βοήθημα.

    Δεύτερον, αφού με κόπο κατάλαβα ό,τι κατάλαβα από τη διατύπωση, συνήθως έφτανα στο σημείο ότι τελικά δεν έχω καταλάβει την ιστορία (το βιβλίο είναι αφήγηση μικρών αυτοτελών ιστοριών που συρράπτονται σε μια συνολική σειρά). Αυτοί οι άνθρωποι, η εκατόχρονη Ηπειρώτισσα γιαγιά και οι ήρωές της, δε μιλούν μόνο διαφορετικά από μένα, σκέφτονται και διαφορετικά. Βλέπουν έναν διαφορετικό κόσμο.

    Αξιέπαινο, ενδεχομένως αξιολογότατο, αλλά μ’ εμένα δεν πέτυχε.

  37. Κιγκέρι said

    >>..που βελτίωσε την κατάστασή της δραματικά..

    Να γκρινιάξω λίγο κι εγώ για τη μετάφραση;
    Αυτό, λοιπόν, εγώ το βρίσκω μεταφραστική αστοχία.
    Στα ελληνικά, δραματική είναι η επιδείνωση, η βελτίωση είναι θεαματική (ή εντυπωσιακή, ή αξιοσημείωτη, πάντως κάτι με θετική απόχρωση)

  38. Παναγιώτης Κ. said

    Εγώ που λέω ΤΟ ΙΚΕΑ και όχι Η ΙΚΕΑ τι είδους…αμάρτημα διαπράττω;
    Λέω ΤΟ ΙΚΕΑ εννοώντας ΤΟ κατάστημα ΙΚΕΑ.
    ΙΚΕΑ είναι αρκτικόλεξο;

  39. Παναγιώτης Κ. said

    Θα μπορούσε να είναι και κουίζ:
    Ποιες είναι οι Σκανδιναβικές χώρες;

    Πάντως αυτές τις χώρες περισσότερο τις ξέρουμε για το αξιομνημόνευτο κοινωνικό κράτος τους και μετά από μελέτη, μπορούμε να πληροφορηθούμε και για τους μεταξύ τους πολέμους!

  40. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    40β Σιχάθηκα τη Δανία (όχι που θέλανε να μας κάνουνε Δανία του Νότου!) από τότε
    που ψήφισαν να αφαιρούνται από τους πρόσφυγες τα τιμαλφή τους, έναντι της μελλούμενης «φιλοξενίας»
    2016 https://www.efsyn.gr/kosmos/eyropi/56473_kai-me-ti-boyla-i-katashesi-ton-timalfon-ton-prosfygon
    2021 https://m.naftemporiki.gr/story/1734071/i-dania-thelei-na-stelnei-tous-aitountes-asulo-ektos-europis

  41. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    39
    ΙΚΕΑ,πρόκειται για ακρωνύμιο από τις λέξεις Ingvar Kamprad Elmtaryd Agunnaryd (Ι.Κ.Ε.Α.).
    Το 1943, ο 17χρονος Ingvar Kamprad (Ι.Κ.) πήρε λεφτά από το πατέρα του για τους καλούς τους βαθμούς και αποφάσισε να ξεκινήσει την δική του επιχείρηση με έπιπλα.
    Μεγάλωσε σε μια φάρμα που ονομαζόταν Elmtaryd (Ε), στο σουηδικό χωριό Agunnaryd (Α). Έτσι, ο ίδιος αποφάσισε να ονομάσει την εταιρία του με τα αρχικά του ονόματός του και του μέρους που μεγάλωσε.
    Στην Ελλάδα το λέμε ΙΚΕΑ, όπως το διαβάζουμε, ενώ στα Αγγλικά το αποκαλούν «Αϊ-κί-α». Ωστόσο, ο σωστός τρόπος είναι: Ι-κάι-α.
    https://www.aftodioikisi.gr/diethni/ikea-ti-simeni-onoma-tou-souidikou-brand/

  42. Παναγιώτης Κ. said

    1. Κοίταξα το λινκ.
    Το σκυλί που γίνεται σκ΄λι ή σ΄λι (το έχω ακούσει και έτσι) μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα για το τι εννοούμε όταν λέμε Βόρεια Ιδιώματα (ΒΙ);

    37.Τι σύμπτωση! Διάβασα μερικές σελίδες στο βιβλιοπωλείο. Δεν συναντήθηκαν τα πνεύματά μας και έτσι ο Σ.Δημητρίου δεν πούλησε ένα επιπλέον αντίτυπο του βιβλίου του. 🙂
    Να φανταστείς, πήγα με απολύτως θετική διάθεση για να το αγοράσω.
    Συμφωνώ με αυτά που έγραψες.
    Ωστόσο ο Σ. Δημητρίου είναι ψηλά στις προτιμήσεις μου.Προηγούμενα βιβλία του μπορώ να πω ότι με σημάδεψαν!

  43. Παναγιώτης Κ. said

    41. Προτεστάντης, Ορθόδοξος, Καθολικός (παπικός), Εβραίος, Μουσουλμάνος, Ινδουιστής κ.λπ
    Δεν παίρνω απολύτως τοις μετρητοίς αυτές τις διακρίσεις αλλά ούτε τις παραμερίζω.
    Διαβάζω συχνά να ερμηνεύουν συμπεριφορές υπό το πρίσμα του θρησκεύματος.

  44. sarant said

    42 Είχε και κάτι φλερταρίσματα με τους Ναζί ο φέρελπις νεαρός

  45. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    37 Πέπε, πάλι θα με τρέχεις να το πάρω :). Ενώ κάναμε αναφορά κάπου πέρυσι που εκδόθηκε βιβλίο του Σ.Δ. δεν το πήρα. Το ξέχασα για την ακρίβεια. Κι εγώ τον Σ.Δ. τον εκτιμώ πολύ και ως συγγραφέα και ως άνθρωπο (έλαχε στις εποχές που οι συγκαιρινοί του λογοτέχνες δίνανε ρεσιτάλ παρουσίας, σε τηλεοράσεις, επιτροπές, φεστιβάλια, παρουσιάσεις, αυτός παρέμενε στο χωριό του από άποψη και εμφανιζόταν στη χάση και στη φέξη, στις απολύτως απαραίτητες φορές ,μόνο για τα βιβλία του. Μ΄έβαλαν μια φορά μεσολαβίτρια να τον κατεβάσω από την Ήπειρο να μετάσχει σ΄ένα ad hoc σχήμα κι έτσι είχα τη χαρά μιας συζήτησης όπου δε χρειάστηκε καν να αναφερθώ στον πραγματικό σκοπό της επικοινωνίας αλλά να του πω τις σκέψεις μου βιβλίο του «Ν’ ακούω καλά τ΄όνομά σου» του οποίου το οπισθόφυλλο «δένει» μάλλον με αυτά που αναφέρατε κι εσύ κι ο Παναγιώτης.
    «…Όταν μιλούσαν εκείνες οι γυναίκες νόμιζες ότι κάποιος ουράνιος υποβολέας τους ψιθυρίζει τα λόγια. Ότι κάποιος ευφάνταστος μουσικός κινεί τις άπειρες χορδές των αντιστοιχιών ζωής και γλώσσας. Ξεπηδούσαν ακάλεστες οι λέξεις και έσκαγαν σαν λουλουδένια μπουμπούκια στους αιθέρες καθαρίζοντας πάλι και πάλι την ψυχή και τον νου.
    Οι παλμοί και οι αναπαλμοί της ομιλίας αγαλλίαζαν την ακοή και την ψυχή. Η εκφορά και η ουσία ταίριασαν ίσως ιδανικά σ’ ένα ευφρόσυνο αμάλγαμα. Οδηγούσε η γλώσσα σ’ ένα ηθικό στερέωμα -ασκιαχτο απ’ τα σκοτάδια της χαιρεκακίας- και δημιουργούσε συνεχώς στο χωριό δακρυρρόεσσα φιλαλληλία. Με την σειρά της η βαθύρριζη αυτή ευσπλαχνία έτρεφε νέους γλωσσικούς ανθούς. »
    Έχω περιέργεια τί θα καταλάβω κι εγώ 🙂 .

  46. Πέπε said

    43α
    Ναι. Ακόμη κι αν μιλιούνται σε σχετικά νότιες περιοχές. Το γενικό φαινόμενο ότι από τα άτονα φωνήεντα ορισμένα αλλάζουν (ο > ου, ε > ι) και άλλα χάνονται (τα πρωτογενή ου και ι) ονομάζεται συνοπτικά «βόρειος φωνηεντισμός».

    β
    Δεν αμφιβάλλω για τον Σ. Δημητρίου, κι ας μην έχω διαβάσει άλλο του. Απλώς εμένα δε μου ‘κατσε.

  47. aerosol said

    #42
    Ακούγοντας την σουηδική προφορά, θα έλεγα πως στα ελληνικά είμαστε πολύ κοντά. Δεν είναι και Ι-Κάι-α ακριβώς. Θα το έλεγα μάλλον Κέι, με το ι αρκετά ήπιο, απέχοντας λίγο μόνο από την αίσθηση του απλού ε. Συνεπώς.. τους φάγαμε τους αγγλόφωνους!

    #45
    Τα είχε ο ατιμούλης. Βέβαια ήταν μόλις 16 όταν ανακατεύτηκε μ’ αυτά το 1942. Άγνωστο πότε ακριβώς αποχώρησε -ίσως το 1946. Τουλάχιστον το ομολογεί και ο ίδιος στο βιβλίο του για την ιστορία της ΙΚΕΑ, και το έχει αποκαλέσει «το μεγαλύτερο σφάλμα της ζωής του». Ο πατέρας του και η γιαγιά του ήταν Γερμανοί -και μάλιστα από σόι- και τον επηρέασαν. Πάντως και στα γεράματα εκτιμούσε ως άνθρωπο τον Σουηδό φασίστα ηγέτη Περ Έγκνταλ .

  48. Spiridione said

    μαρμαγκ

  49. 40 Τρεις. Και δεν είναι μέσα η Φινλανδία!

    39 Δες που πριν κάποια ώρα έκανα τις ίδιες σκέψεις. Την ΙΚΕΑ, το ΙΚΕΑ ή τα ΙΚΕΑ;
    Τον Αλφαβήτα, την Αλφαβήτα, το Αλφαβήτα ή τα Αλφαβήτα;
    Τον Σκλαβενίτη, την Σκλαβενίτης, το Σκλαβενίτης, ή τα Σκλαβενίτης;
    Και πάει λέγοντας. Προσωπικά χρησιμοποιώ τα μαυρισμένα χωρίς να έχω απάντηση γιατί. Το «τα» γενικά μου κάθεται πιο καλά, τα καταστήματα της αλυσίδας τάδε όταν το όνομα είναι ξένο (ή δεν μου λέει κάτι), σπάνια «το». Αλλά λέω αποκλειστικά από τον Σκλαβενίτη (κλείνοντας το όνομα) ή άλλα παρόμοια (Μασούτη, Γαλαξία). Για τα ΑΒ μπορεί να πω καμιά φορά «τον ΑΒ» έχοντας στο νου μου τον (παλιό) ΑΒ Βασιλόπουλο (και του πουλιού το γάλα).

    Αξίζει άρθρο που θάλεγε και μια ψυχή 🙂

  50. @ 43 Παναγιώτης Κ.

    Είχαμε πει αρκετά για τα βόρεια ιδιώματα εδώ.

  51. @ 1 GeoKar, 37 Πέπε

    Με ενδιαφέρει κι εμένα πολύ αυτό το κείμενο.
    Βέβαια, η σύντομη παρουσίαση προσεγγίζει ελλιπώς τα ιδιώματα.
    Κρίμα που δεν γράφτηκαν βιβλία στα τόσο ζωντανά βόρεια ιδιώματα.
    Εγώ έβγαλα το (εξαετές) γυμνάσιο με Πελοποννήσιους καθηγητές (στην Πρέβεζα λέω) που ειρωνεύονταν την γλώσσα μας.

  52. Spiridione said

    5. Ναι, μπράβο.
    Και εδώ κάτι άλλο σχετικό, από το βιβλίο του R. Mason, The Wind Cannot Read (έχει γίνει και ταινία το 1958, στα ελληνικά Αν μιλούσε ο άνεμος) ένα απόσπασμα
    «Sabby was a Japanese girl in India, which was then at war with Japan. Her friend therefore introduced her as Chinese to an Englishman who had been living for a long time in India: “Miss Wei. ‘Really?’ He stretched his face forward and examined Sabby from close up, as if he were nearsighted. ‘Nonsense,’ said he. ‘Count with your fingers! Count to five.’ Sabby looked shocked; she wasn’t quite sure whether this extraordinary man was joking or mad. Hesitantly she raised her hand: ‘One, two, three, four, five,’ she said uncertainly. Mr. Headley burst out delightedly: ‘There you are! Did you see that? Did you see one. Did you ever see a Chinese do such thing? Never! The Chinese count like the English. Begin with the fist closed. She’s Japanese!’ he cried triumphantly.»

  53. sarant said

    49 –> 53

  54. https://info-war.gr/ikea-to-soyidiko-montelo-ekmetaleysis/

  55. Βέβαια, ο μεγάλος γελοιογράφος της γλώσσας μας ήταν ο μεγάλος Κώστας Καρυωτάκης.

  56. Πέπε said

    52
    Ανοίγω μια τυχαία σελίδα (τη 202 για την ακρίβεια):

    > Ήταν μια βολά η Μυγδάλω ψηλά στη σκηνή κι έλεγε ένα ποίμα. Αυτήν τη χαρά είχε ο κόσμος στις εθνικές γιορτές. Είχαμαν σκηνή μεγάλη και σκαλοπάτια που ανεβαίναμαν ψηλά. Κόλλησε η μαυρο-Μυγδάλω στην σκηνή και δεν μπόργε να το πει ντότι. Γέλαγε αυτή, γέλαγε κι ο κόσμος.
    Κλείσ’ το, μωρή μαυρηνιά, ακούστηκε μια μπάμπω, θα σου γιομίσει το στόμα μελίσσια.
    Ξεκαρδίστηκε πάλε κι ο κόσμος κι αυτή. Πάει κι ο δάσκαλος και της τράβηξε ψια τ’ αυτί. Τότες σύνεψε, έτοιμο το ‘χε το δάκρυ, έτοιμη όμως ήτανε να πιάκει και τα γέλια. Ο δάσκαλος την αγριοκοίταζε.

  57. Πέπε said

    52 (και πάλι):

    > Κρίμα που δεν γράφτηκαν βιβλία στα τόσο ζωντανά βόρεια ιδιώματα.

    Μα ούτε και στα άλλα ιδιώματα, ζωντανά ή ημιθανή. Μόνο βιβλία (κείμενα πιο σωστά) με διαλόγους σε ιδίωμα.

    Αλλά ποτέ δεν είναι αργά. Να, ο Δημητρίου το τόλμησε. Πρέπει να ‘ναι καμιά 25ριά χρόνια που το είχε τολμήσει κι ο Μαυρολέων, με ανάλογου κόνσεπτ βιβλίο: μικρές αυτοτελείς αφηγήσεις γέροντα Κασιώτη. Όλο από πάνω μέχρι κάτω στα κασιώτικα, όχι βαριά όμως (όχι πολύ ιδιωματικό λεξιλόγιο, όχι πολλές ιδιωματικές συντάξεις, όχι ιδιαίτερη επιμονή στην ακριβή αποτύπωση της περίεργης φωνολογίας που μόνο με πολύ σύνθετους τρόπους μπορεί να αναχθεί στην κοινή). Εξαιρετικό βιβλίο γενικότερα.

    Λίγο μετά βγήκε και η συλλογή Εν Δωδεκανήσω, διηγήματα διάφορων 12νήσιων συγγραφέων γραμμένα στο ιδίωμα του καθενός. Θυμάμαι το καρπάθικο, γραμμένο με όσο περισσότερη δυσκολία είναι δυνατόν (ούτε ΚΝΕλληνας το διαβάζει ούτε Καρπάθιος, μόνο γλωσσολόγοι) και όχι σπουδαία υπόθεση.

    Αυτό που υπάρχει από παλιά και σε αφθονία είναι συλλογές λαϊκών παραμυθιών.

    Δεν πολυυπάρχει λοιπόν αυτό το είδος, αλλά τα λίγα που υπάρχουν είναι σχετικά πρόσφατα, και κάνουν μια καλή αρχή.

  58. Πέπε said

    Άλλη μια καίρια παρέμβαση και επιστρέφω στην αδιάκοπη σιωπή του ερημητηρίου μου:

    > Ορχιδέες στην Τουρκία, πατάκια στη Δανία

    Μελιτζάνες στη φλοκάτη, γάιδαρος στα κεραμίδια.

  59. SearchPeloponnese said

    55.
    Η Κονστάντσα απέχει 350 χιλιόμετρα από το Κόμπλεντς;
    Το Κουρακάο τι είναι;

  60. sarant said

    58 Για δώσε λίγο περισσότερα στοιχεία για τον Μαυρολέοντα.

    Και σου συστήνω να διαβάσεις το Βουνί της Παπαλοΐζου (χρωστάω άρθρο) γραμμένο κατά 1/3 σε καλαμαρίστικα κυπριακά (με διαλόγους στο ιδίωμα), κατά το 1/3 σε ελληνικά της Ελλάδας και κατά το 1/3 σε βαριά κυπριακά.

  61. spyridos said

    60
    α. με αυτοκίνητο 450, με φτερά στην πλάτη 350.
    β. «στις Ολλανδικές Αντίλλες και το Κουρακάο»
    Υποθέτω ότι θέλει να πει στις Ολλανδικές Αντίλλες και στο Κουρασάο. Μόνο που το Κουρασάο ανήκει στις Ολλανδικές Αντίλλες.
    Χαμένοι στη μετάφραση.

  62. @ 58 Πέπε

    Ωραία.
    Λείπουν και από τα άλλα, ωστόσο σαν «βλάχικα» θεωρούνται εμπαικτικά τα ΒΙ. Έφαγαν πολύ …μπούλινγ.

  63. Πέπε said

    61
    Διακόπτω για λίγο τη σιωπή μου:

    Πράγματι, ούτε τίτλο δε θυμήθηκα να γράψω! Μανόλης Μαυρολέων «Να σου κάμω την ιστορία μου», https://biblionet.gr/titleinfo/?titleid=9526&return_url

    Το έχω ξανααναφέρει εδώ, και βρήκα και άλλους ομοιοπαθείς που το έχουν διαβάσει και ενθουσιάστηκαν. Είναι οι αφηγήσεις ενός Κασιώτη ναυτικού που έζησε από την τελευταία ακμή των ιστιοφόρων μέχρι την πλήρη επικράτηση των νεότερων πλοίων, έζησε την Ιταλοκρατία, την Κατοχή και την Ενσωμάτωση, ταξίδεψε στα πέρατα του κόσμου (αλλά όταν αρρώστησε κάπου στη Λατινική Αμερική και ο εφοπλιστής του του βρήκε νοσοκομείο, παραπονέθηκε ότι εδώ σ’ αυτή την πόλη δεν υπάρχει άνθρωπος που να μιλάει κασιώτικα και να τον στείλουν αλλού), και νομίζω πρέπει να ήταν ο παππούς του συγγραφέα ή κάτι τέτοιο.

  64. 58

    Θέτσι του κουρμί ντ του στσιβρουμένου πας ςτου πιζλέλ’ μπρος τν ακκλησιά τσι λόγιαζε τουν κόζμου που μπινόβγινι ςτουλ’ζμέν’ τσ αςτόλ’ςτ. Παρθέν’ς καλόγηρους χτύπα του πρώτου σήμαντρου, μιά τ’ μιγάλ’ τν καμπάνα τσι δυό του καμπανέλ’ που να θαρρείς πς ανοίξαν τα σύμπαντα να καταπιούν τη γλύκα τς μέρας που ξμέρουνι.
    Κςτούγινα, πασίμαδ’ ςκόλ’. Ούλ’ χαρούμιν’, έδιετς φινόνταν μα κάθανίνας ξέρ! Τσι φτός, τώρα ςτα γέραντ να καταντίσ τα πίςου τ’ κόζιμ. Φτός πούχι του ιχτιμπάριντ μες ςτου χουριό τσι παραχουριού ακόμα, πούνταν παλ’κάρ ναμςτό ςτουν τζιρό ντ τσι τουνι λουγαριάζαν γιά κάτιτις.

    Τζανής Σουπάς, του Στρ. Αναστασέλλη. Έχει γράψει πολλά στο Αγιασσώτικο ιδίωμα. Η συλλογή «Κερατοζωή» απ’ όπου το παράθεμα τυπώθηκε το 1975 (Θεμέλιο).

  65. aerosol said

    «Πάω στο ΙΚΕΑ» αν μιλάω για κατάστημα. Μιλώντας για την εταιρία ως σύνολο μου έρχεται αυθόρμητα «η ΙΚΕΑ».

  66. 64# Σε κάποιο πρόσφατο νήμα το κουβεντιάσαμε απέξω-απέξω. Όντως εξαιρετικό βιβλίο.

  67. Πέπε said

    63
    Μα ίσα ίσα! Δεν έγραψε ο κόσμος στα ιδιώματα που δεν υποτιμήθηκαν, θα ήταν περίεργο να περιμέναμε ότι θα έγραφε στα «βλάχικα».

    Μακάρι να γράψουν όμως. Και θα γράψουν, πιστεύω.

    Ταύτα και επιστρέφω στην οριστική σιωπή. Εκτός αν προκληθώ να τη διακόψω.

  68. 64 + 65
    Καλά.

    68
    Πειράζει που δεν το κατάλαβα;

  69. KaterinaG said

    1,46, 52,57
    Το «Ουρανός απ’ άλλους τόπους» αξίζει την υπομονή μας νομίζω. Μετά από 3-4 κεφάλαια άρχισα να καταλαβαίνω κάτι, η συνέχεια είχε προσπάθεια, γύριζα πίσω συχνά για να επιβεβαιώσω είτε το νόημα μιας λέξης από τα συμφραζόμενα, είτε την αντιστοιχία κάποιου ονόματος (από τα κυριολεκτικά εκατοντάδες) με πρόσωπο ή μέρος. Προς το τέλος άρχισε να αναδύεται μέσα μου ολοζώντανη η ομιλία της γιαγιάς μου, δε μιλούσε αυτή τη διάλεκτο, από την Πελοπόννησο ήταν, αλλά μιλούσε με τον ίδιο όμορφο τρόπο, ακριβολογώντας με φαντασία, πλάθωντας εκφραστικές νέες λέξεις όποτε κάτι της έλειπε, μια γιορτή ήταν τέλος πάντων η ομιλία της. Άκουσα κι άλλους να λένε πως τους πρόσφερε ένα τέτοιο συγκινητικό βίωμα αυτό το βιβλίο, που όπως έχει πει κι ο ίδιος είναι έργο ζωής, 5 χρόνια το πάλευε.

  70. SearchPeloponnese said

    62α

    Η Κονστάντσα (Constanța) απέχει από το Κόμπλεντς περίπου όσο το μήκος του Δούναβη.
    Η Κονστάντς / Κωνσταντία (Konstanz) ίσως είναι πιο κοντά (στο Κόμπλεντς).

    (Τι Λοζάνη, τι Κοζάνη, τι Κονστάντσα, τι Κονστάντς…)

  71. SearchPeloponnese said

    https://travelbot.pro/go/route/en/Konstanz,%20Germany/to/Constan%C8%9Ba,%20Romania/

  72. spyridos said

    71.
    Μπερδεύτηκα στη μετάφραση, παρόλο που κάποτε είχα διορθώσει άλλους γιαυτό.
    Είδες τι σου κάνει ο Αιζενχάουερ.
    Εδώ ξέχασα να δένω γραβάτες, εγώ που έχω δέσει περισσότερες γραβάτες απ όλους τους συνσχολιαστές μαζί.

  73. Costas Papathanasiou said

    Καλησπέρα.
    Έχουν σαφώς και την πλάκα τους οι δυσωνυμίες, αρκεί να τη σηκώνουν και οι συνδεόμενοι άμεσα ή έμμεσα με αυτές, αλλιώς, κομμένα τ’ αστεία, άμα εκληφθούν ως κακία.
    Δεν είναι τυχαίο εξ άλλου ότι και κατά το νόμο προβλέπεται αλλαγή ονόματος(=Δελτίου Ταυτότητας) όταν συντρέχουν σοβαροί λόγοι και ως τέτοιοι νοούνται -σχεδόν αποκλειστικά- τα ψυχικά προβλήματα τα οποία δημιουργούνται από επώνυμα που είναι “α) κακόηχα, β) προκαλούν τη θυμηδία ή την περιφρόνηση, γ) δυσχερή στην προφορά ή ξενικά, δ) κακής φήμης συνεπεία πράξεων άλλου προσώπου, ε) αντίθετα προς τις αντιλήψεις της κοινωνίας περί ηθικής”.
    Από την άλλη πλευρά, το κατά πόσον εύθικτος, λόγω εθνικής υπερηφάνειας, μπορεί να εμφανίζεται κάποιος έναντι της εμπορίας υποποδίων(ή υποκωλίων) με όνομα τόπου που και ο ίδιος -λίγο ή πολύ- “καταπατά(ή καταχέ..)”, ακούγεται ως αστείο έτσι κι αλλιώς.
    Αξιοσημείωτες κατά τα ανωτέρω, συνιστώντας χωριστό κεφάλαιο, είναι και οι ανά την Ελληνική Επικράτεια συντελεσθείσες τοπωνυμικές (και όχι μόνον)“αναβαθμίσεις” , δείγμα των οποίων είναι κι αυτό στο https://www.taathinaika.gr/i-paradosiaki-geitonia-tou-agiou-pavlou-ton-athinon/ .
    ΥΓ1: Εναλλακτικός (συντομότερος) τίτλος του βιβλίου θα μπορούσε να είναι και το “Κερδισμένοι στη μετάφραση”.
    ΥΓ2:Ωραίος και ως…άγγλος στιχουργός ο Λεώνικος. (βλ.σχ.9)

  74. sarant said

    71 Πολλοί το έχουν κάνει το λάθος με την Κονστάντς/Κονστάντσα πάντως

  75. SearchPeloponnese said

    Μια παράφραση, αφιερωμένη στον Νικοκύρη:
    «Jost Zetzsche (όπως κι αν προφέρεται)»

    Το εύδαιμον το ελεύθερον, το δ’ ελεύθερον το εύψυχον κρίναντες, μη περιοράσθε των μεταφραστικών κινδύνων!

    (Με τα χρόνια έχω ανακαλύψει ότι κολλάει σε πολλά αυτή η φράση…)

  76. SearchPeloponnese said

    Χμμμ…. με ειδοποιούν από το κοντρόλ ότι ο τόνος είναι στα ψηλά > Κόνσταντς…

  77. SearchPeloponnese said

    75.
    «71 Πολλοί το έχουν κάνει το λάθος με την Κονστάντς/Κονστάντσα πάντως»

    Και παρόλα αυτά κορόιδευαν τον Αλέφαντο…

    —————————–

    Άσχετο, αλλά θυμήθηκα το εξής και γέλαγα:
    Την άλλη φορά (μού) είχες γράψει ότι θα μπερδέυουμε το tank με το tag, αν τα γράψουμε και τα δύο «ταγκ».
    Λες να μπερδέψουμε και και την Haiphong με το i-phone;;;
    (Αν δεν το βρείτε αστείο, γελάστε από ευγένεια.)

  78. Πέπε said

    69
    Άμα τα λέω απλά (κατά την προσωπική μου αντίληψη του απλού) και μου ζητάν να τα εξηγήσω, συνήθως πέφτω σε πιο περίπλοκες διατυπώσεις… Αλλά θα προσπαθήσω:

    Να, λέγαμε κρίμα που δεν υπάρχει (πλην εξαιρέσεων) λογοτεχνία στα ιδιώματα, κι εσύ είπες: ιδίως στα ΒΙ που έχουν καταλοιδορηθεί τόσες γενιές. Νομίζω λοιπόν ότι αυτό δεν είναι περίεργο: αν είναι να σπάσει η μονοκρατορία της κοινής ελληνικής, λογικά αναμένεται να τη σπάσουν πρώτα αυτοί που δεν έχουν φάει τόσο μπούλινγκ.

    Πάντως (αυτό δεν το είπα, το λέω τώρα) βόρειο είναι και το σκιαθίτικο ιδίωμα, που έχει δοξαστεί από τον Ππδ, έστω και μόνο σε διαλόγους.

  79. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Οι ντοπιολαλιές, όχι απλώς μ΄αρέσουν αλλά με συναρπάζουν. Από παιδί δεν μου ρχόταν καθόλου να κοροϊδέψω. Αντίθετα χαράζονταν οι λέξεις μέσα μου με θαυμασμό. Ερχόταν μια νύφη, γυναίκα συχωριανού, φευγάτου στην Αθήνα από χρόνια, από τη Λέρο νομίζω ήταν η γυναίκα και μάζευε κάθε χρόνο τις ελιές με τα δυο κοριτσάκια της και μιλούσαν κόβοντας «περίεργα» το ν , πχ έλεγαν «στο τόπο» , τη Τετάρτη, τη Παρασκευή, τέτοια (αυτά θυμάμαι) , αλλά ένιωθα να με ενθουσιάζουν, τις αγαπούσα κάτι παραπάνω απ΄αυτό, ήταν και καλή γυναίκα κι αυτή και τα παιδιά της που παίζαμε ειρηνικά.
    Για να μην πω όταν μεγαλύτερη ήλθα στα σχολεία της Αθήνας όπου είχαμε παιδιά (και καθηγητές) απ΄όλα τα μέρη και οι προφορές έδιναν κι έπαιρναν. Χάρμα στ΄αυτιά μου.

    Κι ένα επίκαιρο χωρατό που τ΄ακουσα στο ράδιο:
    «Ολιστική»
    ρωτάει ο Λαρισαίος πριν πάει να συναντήσει τους φίλους στην καφετέρια

  80. @ 79 Πέπε

    Εν αναμονή λοιπόν εισαγωγής σχετικού μαθήματος επιλογής στο λύκειο και στις πανελλαδικές με αλλαγή των σχετικών μεθόδων διδασκαλίας και αναγνώριση της field linguistics ως ενεργής μεθόδου μάθησης και ενθάρρυνσης της χρήσης των ΒΙ.

  81. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    65, >>Θέτσι του κουρμί ντ του στσιβρουμένου πας ςτου πιζλέλ’ μπρος τν ακκλησιά τσι λόγιαζε τουν κόζμου που μπινόβγινι ςτουλ’ζμέν’ τσ αςτόλ’ςτ.

    Το διάβασα ξανά ξανά, φωναχτά και μου βγήκε (με ιδιαίτερη ευχαρίστηση να πω, γιατί τα μυτιληνιά είν λιγάκι «δύσκολα»σε πρώτο άκουσμα/διάβασμα )
    *Ακούμπισε το κορμί του το σκεβρωμένο πάνω στο πεζουλάκι (πεζουλέλι) μπρος στην εκκλησιά και κοίταζε τον κόσμο που μπαινόβγαινε στολισμένος κι άστόλιστος.

    Σωστά;

    *Θέτσι, φαντάζομαι από το θέτω/έθεσα-ξαπλώνω στα κρητικά

  82. @ 89 ΕΦΗ – ΕΦΗ

    Ωραία.
    (Υπάρχει και συνέχεια;)

  83. 89 = 80.

  84. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Εννοείς αν συνεχίζουν να μιλάνε έτσι;
    Προφανώς έτσι θα μιλάνε τουλάχιστον μεταξύ τους, αν και δεν τις συναντώ πια. Κι εγώ κρητικά μιλάω, κυρίως όταν μιλάω με κρητικούς.

    65
    Κςτούγινα, πασίμαδ’ ςκόλ’. Ούλ’ χαρούμιν’, έδιετς φινόνταν μα κάθανίνας ξέρ!Τσι φτός, τώρα ςτα γέραντ να καταντίσ τα πίςου τ’ κόζιμ. Φτός πούχι του ιχτιμπάριντ μες ςτου χουριό τσι παραχουριού ακόμα, πούνταν παλ’κάρ ναμςτό ςτουν τζιρό ντ τσι τουνι λουγαριάζαν γιά κάτιτις.

    Χριστούγενα, (πασίμαδ=για όλους;)σκόλη. Ο΄λοι χαρούμενοι, ετσι φαίνονταν μα καθένας ξέρει.Κι αυτός τώρα στα γεράματα του να καταντίσει «τα πίσω του κόσμου». Αυτός που χει το (ιχτιπάριντ του=την εκτίμηση, φήμη;) μες το χωριό και στο παραχωριό ακόμα, που ήταν παλικάρι ονομαστό/θαυμαστό στον καιρό του και τον λογαριάζα για κάποιον/κάτι.

  85. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    57, Πέπε, το «θκο΄ς» ήταν ευκολάκι, το 65, τσου! 🙂

  86. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    85α, πάει στο 83

    Πασιμαδ΄ = δεσποτική εορτή (στα Αγιασσώτικα) βλέπω

  87. Ένα μοναδικό ORCID έχουν τα τελευταία χρόνια και οι περισσότεροι ερευνητές/ερευνήτριες, ως ενιαίο κωδικό αναγνώρισης ταυτότητας σε δημοσιεύσεις, αξιολογήσεις, κριτικές, και άλλες συνεισφορές στην ερευνητική δραστηριότητα.

  88. 82 – 85 Εξαιρετική σε βρίσκω (αν και είν’ Αγιασώτικα, κι έχουν διαφορές με τα δικά μας, εγώ τα διάβασα με την πρώτη) Το ναμςτό θα το έλεγα θαυμαστό (παρόλο που απ’ το ονομαστός βγαίνει, έχει αλλάξει σημαστία) Το κάτιτις σαφώς κάτι. Το «ςτουλ’ζμέν’ τσ αςτόλ’ςτ» στολισμένους κι αστόλιστους (τους ανθρώπους που αποτελούν τον κόσμο).

    Έτσι τα καταλαβαίνω.

  89. Πέπε said

    81
    Αυτό δεν είναι δυνατόν να γίνει, παρά μόνο αν επιλεγούν ορισμένα ιδιώματα παραγκωνίζοντας εκατοντάδες άλλα. Σ’ όλη την Ελλάδα αμφιβάλλω αν υπάρχουν πουθενά πάνω από 10 χωριά που να μοιράζονται ακριβώς το ίδιο ιδίωμα. Συνολικά λοιπόν έχουμε άπειρα. Δε θα ήταν μεν αδύνατο να μελετηθούν όλα, με καλοσυγκροτημένες γραμματικές-συντακτικά-γλωσσάρια-εγχειρίδια προφοράς (με επιστημονικό τάργκετ-γκρουπ βέβαια, όχι γενικό ή σχολικό), αλλά μετά; Θα τυπωθούν σχολικά βιβλία για όλα; Θα βρεθούν διδάσκοντες για όλα (πώς;); Θα συμπληρωθούν τμήματα από ικανό αριθμό μαθητών για το ίδιο ιδίωμα;

    Ή απλά θα καθιερωθεί ένα μάθημα «ποντιακά», ένα μάθημα «ηπειρώτικα» κλπ., που θα στηρίζονται σε ένα από τα πάμπολλα ποντιακά / ηπειρώτικα κλπ. ιδιώματα; Αυτό θα ήταν το τελειωτικό πλήγμα για τα υπόλοιπα.

    Πιο ρεαλιστικό ίσως θα ήταν να συγκροτηθεί ένα σώμα κειμένων σε διάφορα ιδιώματα, από τα οποία κατ’ επιλογή να διδάσκονται ορισμένα κάθε χρόνο, με έμφαση στα ιδιώματα τα κοντινά προς τον τόπο του κάθε σχολείου, με σκοπό όχι να τα μάθουν οι μαθητές αλλά να εξοικειωθούν με την ιδέα ότι, πρώτον, τα ελληνικά είναι πολλών λογιών και, δεύτερον, δεν υπάρχει τίποτε το καταγέλαστο ή το κατώτερο στις ντοπιολαλιές. Αλλά βέβαια χρειάζονται κείμενα.

  90. Πέπε said

    87
    Και μια Λαμπρή, μια Κυριακή, πισήμα(δ)ην ημέρα
    (επισήμαδη)
    στην Κάρπαθο

  91. Triant said

    Εμένα πάλι άλλες ντοπιολαλιές μου αρέσουν πολύ και άλλες όχι. Π.χ. τα Λεσβιακά και τα Βόρεια μου αρέσουν πολύ ενώ τα Κρητικά, για κάποιον περίεργο λόγο, καθόλου. Ίσως να οφείλεται στίς πολλές ιδιωματικές τους λέξεις.

    17: Για την ακρίβεια ‘όρσε τριανταμία’.

  92. sarant said

    89 Αυτό το ναμστό ίσως να είναι απο το ονομαστό, ίσως και από το τούρκικο νάμι (όνομα, φήμη) που είναι συγγενικό, καθότι περσικό-ινδοευρωπαϊκό.

  93. 93 Ταιριάζει από πολλές απόψεις.

  94. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    89 >>ναμςτό
    Από το νάμι, «ένα είναι το νάμι του», η φήμη του, το όνομά του.
    Το ιχτιμπάριντ ,δε βρήκα .Ιχτι, έχητα; Μπα.

    91, Α! ωραιότατο. Μερσί!
    Από δω το είδα μετά
    https://mytilinia-dialektos.blogspot.com/2010/09/blog-post_9818.html

  95. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    93. Ωπ, ναι ,
    Το γραψα χωρίς ανανέωση. Μεσολάβησε μια διάρρηξη σε σπίτι συγγενούς που το βρήκε ανοιχτό τώρα, επιστρέφοντας από επαρχία, έχουν κάνει …μετακόμιση! και ψάχναμε να της πούμε κλειδαρά. Σε κεντρικότατο μέρος. Λένορμαν – Κολωνός.

    Γεια σε Π.Θ Κούλη-Ολιστικούλη με την αστυνομία σου που θα αυτή θα μπει στο πανεπιστήμιο και οι κακοποιοί απόξω.

  96. ΚΩΣΤΑΣ said

    90 Πεπε –> Πιο ρεαλιστικό ίσως θα ήταν να συγκροτηθεί ένα σώμα κειμένων σε διάφορα ιδιώματα, από τα οποία κατ’ επιλογή να διδάσκονται ορισμένα κάθε χρόνο,….. Αλλά βέβαια χρειάζονται κείμενα.

    Να, ένα σύγχρονο δείγμα, από Ελασσόνα μεριά!
    …………………………………………………..

    Ούύϊ!!! Η (κοκκινοκατσιούλου) Κοκκινοσκουφίτσα στ’ν Αλασσόνα,

    Κείμενο: Άννα Καρατζήκα*
    Α κι α που λέτι, ήταν μια φουρά κι ‘ναν κιρό, ένα όμουρφου κουρτσούλι που έμισκνι μι τ’ μαμάκα τ’ κι τουν μπαμπάκα τ’ σιαπέρα στα μαντριά. Όταν γιόρταζι ιπέρσι η μανιά τ’ , τ’ν εκανι δώρου μια κατσιούλα κόκκινι. Κι αυτήν τ’ν έβαζι όλ’ τ’ν ώρα ….κι τ’ άλλα τα πιδιά τ’ν έβγαλαν Κοκκινοκατσιούλου.
    Μια μέρα τ’ λέει η μάνα τ’ς:
    —Ωω Κοκινοκατσιούλου μα, κλούριασα μια τραχανόπτα, πάρτην μι του ταψί κι να τ’ πααίντς στ’ μανιά σ’, στ’ν αλλη τ’ μιριά από του πουτάμι, να τ’ δεις τι φκιαν’ κιόλας.
    —-Σώσι αμα είνι μαμάκα, είπι η Κοκκινουκατσιούλου, δα μι νυχτώσ’.
    Έβαλι η μάνα τ’ς ένα πιστιμάλι απάν στου ταψί κι του κουρίτσ’ κίντζι μαναχό τ’ για τ’ μανιά τ’.
    Στου δρόμου έβρισκνι ένα σουρό ζούζουλα κι αρνίθια κι τ’ χιριτούσαν. Τι λαγοί, τι γκουστιραίοι, τι γκαχιλώνις, τι μπουμπουνάρια, τι καραμούζις , τι τσιόνια, όλα τ’ χαίρουνταν κι δεν τ’ φουβούνταν ντιπ.
    Ικεί που πιρπατούσι, έκατσι σι μια πατλιά να χέσ΄κι μάζιψι κι ξινίθρις. Άκουσι τότι φουρλατό στ΄ζίγρις …κι τα πλια κι τα ζούζουλα σκαπέτσαν.
    — Τι γίνγκι τώρα; είπι η Κοκκινοκατσιούλου.
    Ύστιρα γυρνάει κι να τους η λύκαρους. Λαχτάρ’σι του κουρίτσι.
    —-Λέλε !!! έσκουξι. «Ντου ρα λύκους», «ντου ρα λύκους», μα αυτός ικεί. Αϊπάν τα αυτιά κι τ’ λέει:
    —-Που πααίντς μα…. μαναχιά σ’ στα αρμάνια?
    –Πααίνου τραχανόπτα στ’ μανιά μ’, ισένα τι σι νοιάζ’;
    —Αααα, να τ’ν πεις τα χιριτήματα. Άιντι φέγου τώρα.
    Έκουψι τουν ανήφουρου η λύκαρους, έβγαλι του κουρτσούλι του παγούρι, κι ήπχι νιρό απ’ τ’ λαχτάρα τ’. Κίντζι πάλι του δρόμου κι δεν σταμάτσι ντιπ. Ύστιρα απού ώρα έφτασι στου σπίτ’ τ’ς μανιάς τ’ς. Αρχίτιρα όμους είχι πααίνει η λύκους κι γέλασι τ’ μάκου…. τάχα ήταν η Κοκκινοκατσιούλου κι ικείν’ η σαλιά…. τουν άνοιξι. «Χλαπ κι κάτ’»… τ’ν έχαψι η λύκαρους. Γκουρλώθκι (παραλίγου) ….κι γριντώθκι στουν ύπνου.
    Φταν’ κι απού λέτι η Κοκκινοκατσιούλου κι βαράει τ’ν πόρτα:
    —- Ωωωω μανιά, μανιάααααα!!!!!
    Σκώνιτι η λύκους…..
    (σκέφτιτι) τι να φκιάσου… να τ’ν φάου κι αυτήν; Ααα δα βάλου τα στράνια τ’ς μάκους κι δα τ΄γιλάσου.
    Βαζ’ τα φουστάνια, τ’ν μαντήλα κι τα γυαλιά τ’ς γκαβουμάκους κι είπι μι λιανή φουνή όσου μπόρ’σι:
    —- Έμπα μέσα μα… ανοιχτά είνι…
    Μπήκι η Κοκκινοκατσιούλου, γλέπει καταΐ στου κριβάτι, κλούρα στ’ φλουκάτ η μάκου.
    –ω γιαγιάκα μα.. τι κλουριάσκις καταΐ ; σήκου σ’ έφιρα πίτα.
    –δεν μπουρώ μωρ μάνα μ’, μι έπιασι θιρμασιά.
    —ωωω μανιά τι μύτη έφκιασις ; σαν πατλιτζιάνα γίνγκι.
    —Για να φεγν’ οι μύξις απ΄τ’ν αστόχια κουρίτσι μ’
    —ωωω μανιά… μα τι τα γκούρλουσις ετσ(ι) τα μάτια, γκαβάθκις κι άλλου;
    —-Για να γλέπου του τσιγκιλάκι κουρίτσι μ’
    —-ωωω μα μανιά κι συ, τι μασέλα έφκιασις, έβαλις άλλη τρανύτιρ(ι) ;
    —-Για να σι ντριρλικώσου………Και «χλάπ μια χαψιά» κι αυτήν τ’ν έκανι.
    —-Μπο μπο μπο μπο …….έκανι η λύκους:Δα τουν πάρου λίγου, έσκασα στου φαΐ.
    Έπισι στου κριβάτι κι τουν πήρι «ένα κι ένα».
    Πέρασι η ώρα κι φάνγκι στου σπίτ’ τ’ς μάκους ένας κυνηγός καψιαλιάρ’ς, που γύρζι στου χουριό «ουδι έτσι», «ναι τσιόνια …ναι λαγοί».
    —Ααα δα πααίνου να ιδώ τ’ Θεια, να πιω έναν καφέ κι ύστιρα πααίνου στου χουριό.
    —Θειά… ωωω θειά, ……Δα μισ’μέριαζ’ σκέφκι.
    Κοιτάει απ’ του παραθύρι, ταράθκι…. Η λύκους τ’ν κλιά ντούρλα κι κοιμούνταν. Πθινά η μάκου. Μπαίνει μέσα η κυνηγός , τουν τφικάει μια στουν κώλου, άνοιξι αυτός τ’ς έχισι κι τ’ς δυο, γιαγιά κι αγγουνή.
    —-Λιλι πιδούλι μ τι μας έφκιασι η λύκαρους, «να φάει του κιφάλι τ’ να φάει».
    Χάρ’καν όλοι μαζί…. έκατσαν έφαγαν τ’ν πίτα κι πέταξαν του λύκου στ’ κουπριά.
    Κι έζησαν αυτοί καλά κι ιμείς καλύτιρα !!!

  97. 95# ΕΦΗ, itibar είναι η τρκ λέξη (=κύρος, εκτίμηση, σεβασμός κλπ τέτοια).

  98. ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ said

    Στην Ελλάδα τη δεκαετία του ’70 οι πρώτες σερβιέτες που κυκλοφορούσαν και διαφημιζόντουσαν και από την TV ;είχαν το όνομα KAMELIA. Νομίζω ότι τις διαφήμιζε η Μιμή Ντενίση. Επίσης στη Γερμανία κυκλοφορούν με το όνομα Camelia. Οπότε είναι πολύ πιθανό να ξανασυμβεί παρεξήγηση αν κάποια γυναίκα ζητήσει να της φέρουν μια …Camelia!

  99. Πέπε said

    97
    Πολύ ωραία αφήγηση. Λίγο σαν να τρολάρει την κλασική.

    —ωωω μανιά… μα τι τα γκούρλουσις ετσ(ι) τα μάτια, γκαβάθκις κι άλλου;
    […]
    Μπαίνει μέσα η κυνηγός , τουν τφικάει μια στουν κώλου, άνοιξι αυτός τ’ς έχισι κι τ’ς δυο, γιαγιά κι αγγουνή.

    Παρατηρώ δε και κάτι που με προκαλεί να διακόψω τη σιωπή μου:
    > Πέρασι η ώρα κι φάνγκι στου σπίτ’ τ’ς μάκους ένας κυνηγός
    «Φάνγκι» είναι προφανώς το «φάνηκε». Ο Δ.Χώρος θα έγραφε «φάννκι» και θα πρόφερε «φάνj-κι», αλλά εδώ στην Ελασσόνα βλέπουμε ότι το κ, όταν βρέθηκε μετά από το ένρινο, ηχηροποιήθηκε σε γκ. Πελοποννήσιε, εδώ είσαι;

  100. sarant said

    99 Η κυρία με τας καμελίας;

  101. ΚΩΣΤΑΣ said

    100
    Η Άννα είναι φίλη μου, κατάγεται από χωριό της Ελασσόνας, ζει στους Αμπελόκηπους, είναι εκπαιδευτικός.
    Όταν βρισκόμαστε μιλάμε στην ντοπιολαλιά μας, γενικότερα, δεν είμαι ελασσονίτης.

    Αυτό το «Φάνγκι» κι εγώ το λέω φάνκι, αλλά το ακούω από πολλούς και φάνγκι.
    Εμείς εδώ έχουμε αστικοποιηθεί και λίγο, όσο κι αν θυμόμαστε του χωριού μας την λαλιά, μας ξεφεύγει και κάτι λόγιο. Ίσως πρώτα ηχογράφηση και μετά καταγραφή αφήγησης παραδοσιακής γιαγιάς που ζει σε χωριό θα ήταν η καλύτερη λύση.

  102. Νομίζω πως λέξεις που κάποτε ήταν υβριστικές με τον καιρό παύουν κι αντίθετα άλλες αποκτούν κακό χαρακτήρα. Το παράδειγμα από τον στίχο » και της φάνηκε ο ποδαστραγαλός της» με την σημερινή μόδα που η κομένη κάλτσα δεν φτάνει στον αστράγαλο είναι χαρακτηριστικό.
    Μια άμυνα που υπήρχε όταν για κάποιο λόγο κάποια επίθετα προκαλούσαν ή θύμιζαν ληστή με το ίδιο επίθετο αντιμετωπίζονταν με μια μικρή αλλαγή του επιθέτου σε Μούντριχας και Καρτσόλης (αφαιρώντας από ενα φωνήεν) ΄από Βαλασόπουλος σε Βαλάσης (Εύβοια) και φυσικά ο δικός μας Ρέ(ν)τζος που την ιστορία των αδελφών θα παίξει σε λίγες μέρες η Gosmote History

  103. # 101

    Μα αυτή λεγότανε Βιολέττα στο λιμπρέτο ! (από άνθος σε άνθος)

  104. ΓιώργοςΜ said

    92 β 32 συνδυασμοί, η σηματοδότηση είναι αυθαίρετη. Το 00000 μπορεί να σημαίνει 32 και τα λοιπά τη συνήθη δυαδική τους τιμή.

    103 Γιώργο έχε το νου σου στο ταχυδρομείο προσεχώς, ξέρεις εσύ 🙂

  105. Triant said

    Καλημέρα.

    105: Σωστά, αλλά σε κάθε περίπτωση τα 5 δάκτυλα είναι 31.

  106. ΚΩΣΤΑΣ

    Αγαπητέ Κώστα δεν ξέρω αν θα το δεις.

    Όπως περίπου λέω και στον Πέπε ας πούμε πως βρισκόμαστε εν αναμονή εισαγωγής σχετικού μαθήματος επιλογής στο λύκειο και στις πανελλαδικές με .α.λ.λ.α.γ.ή. των σχετικών μεθόδων διδασκαλίας και αναγνώριση της field linguistics ως ενεργής μεθόδου μάθησης και ενθάρρυνσης της χρήσης των ΒΙ.
    Δεν είναι γλωσσικά σωστό να συγκροτηθεί σώμα κειμένων (.μ.α.κ.ρ.ι.ά. .α.π.ό. .κ.ά.τ.ι. .τ.έ.τ.ο.ι.ο.) σε διάφορα ιδιώματα, από τα οποία κατ’ επιλογή να διδάσκονται ορισμένα κάθε χρόνο… Ούτε χρειάζονται κείμενα αλλά ενεργή γλωσσολογική προσέγγιση της γλώσσας και όχι κειμενοδιφία. Να μη συνταχτούμε στο πλευρό των εχθρών της πραγματικής γλώσσας.
    Γνώμη μου φυσικά

  107. Πέπε

    >> Παρατηρώ δε και κάτι που με προκαλεί να διακόψω τη σιωπή μου:

    > Πέρασι η ώρα κι φάνγκι στου σπίτ’ τ’ς μάκους ένας κυνηγός
    «Φάνγκι» είναι προφανώς το «φάνηκε». Ο Δ. Χώρος θα έγραφε «φάννκι» και θα πρόφερε «φάνj-κι», αλλά εδώ στην Ελασσόνα βλέπουμε ότι το κ, όταν βρέθηκε μετά από το ένρινο, ηχηροποιήθηκε σε γκ.

    Ναι, ναι αγαπητέ Πέπε στη δική μας περιγραφή: φάν’κι, φάννκι, [faɲki].
    Για το «φάννκι», απλά η εκδοχή μας, η πρότασή μας, για το ουρανικό -ν-.

  108. Αγγελος said

    Νομίζω πως η ακριβής γραπτή απόδοση της ιδιωματικής προφοράς μάλλον μπερδεύει τον αναγνώστη. Όποιος θέλει, μπορεί με τα σημερινά μέσα εύκολα να την καταγράψει ηχητικά. Αντίθετα, ενδιαφέρον έχουν και γλωσσικό πλούτο αποτελούν οι ιδιωματικές λέξεις και εκφράσεις. Τον Ερωτόκριτο ή τα ριζίτικα τα απολαμβάνουμε διαβάζοντας πολύ καλύτερα χωρίς να γράφεται π.χ. ο τσιτακισμός! Αλλο ζήτημα βέβαια η απαγγελία…

  109. ΚΩΣΤΑΣ said

    #107 Δημοσιοχώρος

    «Ούτε χρειάζονται κείμενα αλλά ενεργή γλωσσολογική προσέγγιση της γλώσσας και όχι κειμενοδιφία.»

    Φίλε μου, Δ/Χ, αν κατανόησα σωστά την άποψή σου, συμφωνώ σε θεωρητικό επίπεδο μαζί σου. Όμως, στην πράξη, πώς μπορεί να γίνει αυτό;
    Συμμερίζομαι όλους τους προβληματισμούς που εκφράζει ο Πέπε στο #90 σχόλιό του. Ίσως τα κείμενα να αποτελέσουν την αφορμή για κάποια ενεργή γλωσσολογική προσέγγιση των ιδιωμάτων.

    Η γνώμη μου είναι ότι η γλώσσα μας έχει ομογενοποιηθεί πλέον και σιγά-σιγά οι ντοπιολαλιές θα σβήσουν. Δέχομαι, όμως, να υπάρξουν προσπάθειες που θα διασώσουν, «έστω εις ανάμνησιν,» κάτι και από αυτό το παρελθόν της γλώσσας μας.

  110. @ 110 ΚΩΣΤΑΣ

    Ναι, ναι, αγαπητέ Κώστα, η αυτοεκπληρούμενη προφητεία πως οι ντοπιολαλιές έσβησαν / σβήνουν / θα σβήσουν.
    Όμως η ιχνηλάτησή τους σε πληθυσμούς (εννοείται λίγα άτομα) που τις μιλάνε ακόμα είναι μια πρώτης τάξεως γλωσσολογική άσκηση (όπως η δουλειά των γλωσσολόγων που αναζητούν γλώσσες που σβήνουν). Και μακάρι να άνοιγε ο δρόμος για παρόμοια γλωσσολογική δουλειά (με επαφή σχολείου και κοινωνίας και νέες διδακτικές μεθόδους) για την όποια ενιαία μας γλώσσα.

  111. @ 109 Αγγελος

    >> Νομίζω πως η ακριβής γραπτή απόδοση της ιδιωματικής προφοράς μάλλον μπερδεύει τον αναγνώστη.

    Ναι, ναι, αγαπητέ Άγγελε, αυτό ισχύει για μερικές κατηγορίες αναγνωστών – ακροατών, αλλά χρωστάμε στα τοπικά ιδιώματα τη σοβαρή και γλωσσολογικά επίσημη και εκλαϊκευμένη αναπαράστασή τους. Αυτό δεν έχει γίνει. Είναι, άλλωστε, μεγάλη ευκαιρία γλωσσολογικής δουλειάς μέσα στη γλώσσα μας, αφού μάλιστα μεγάλοι πληθυσμοί μας έχουν πάντα την εντύπωση πως αυτά που μίλησαν ή μιλιούνταν ήταν κάτι σπασμένα …«βλάχικα».

  112. Δεν έχει λάθος για μεζεδάκι, αλλά
    (καθώς έψαχνα κάτι για γραμματοσειρές)
    μού φάνηκε αστείο που κοτζάμ Μάικροσοφτ

    «As de Groot put it in an email, “I had proposed Clas,
    a Scandinavian first name and associated with ‘class,’ but then
    the Greek advisor said it meant ‘to fart’ in Greek.»

    Μπορώ να υποθέσω ότι
    o Greek advisor θα είχε παρόμοιους ενδοιασμούς
    για την γερμανοϊσπανική υβριδική κατηγορία γραμματοσειρών
    Klasse Mendez

  113. Πισμάνης said

    @39 @42 ΙΚΕΑ από τή λέξη οικία, καθόσον πουλά τά πάντα γιά τό σπίτι!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: